Menis
Meenisiin ( Menes ; Meni ) maqaa Fara'oon isa jalqabaa mootummaa Gibxii durii ti . Gibxii Gubbaa fi Gibxii Gadi mootummaa tokko keessatti kan tokkoomse nama jalqabaati .
Adda baafamuun Menis dhimma xiqqoo falmisiisaa ta'ee, hayyoonni har'aa irra caalaan isaanii biratti, Menis fara'oon " Narmer " qorambaa beekamuun tokko .
Kan Giriikii Akka hayyuun seenaa Herodotus jedhamutti, jalqaba bara bulchiinsa Menes guutummaan Gibxii maqaa Aronka jedhuun ture. Menes garuu ummata amansiisee akka achi jiraatan godhee Memphis (Afaan Gibxii: "Eneb Hajj" ykn White Wall) ijaare.
Barreessaan Giriikii kan biraa , Diodorus Siculus, akkasumas Menes seera kenne fi amantii kan kennu isa jalqabaa akka ta’e barreesse, kana malees, mana murtii keessatti jireenya mijataa fi qaala’aa ta’e akka jalqabe. Diyoodoros akka nutti himutti, kan du’aan boqote (22nd dynasty) fara’oon Tnephractos Menis giddu galeessa ta’uu kanaaf akka abaare. Seenaa Diodorus keessatti, Menes saawwan isaa Haroo Moeris irratti lole, garuu gargaarsa kormaatiin miliqe ; Sana booda magaalaa "Crocodile City" ( Crocodilopolis ykn Shedyet) jedhamtu ijaare.
Akka Pliny, hayyuun seenaa biraa jedhutti, barreeffama kan kalaqe Menes ture.
Akka hayyuun seenaa lammii Gibxii Manetho jedhutti Menes jiraataa magaalaa Tinis ture ; Waggoota 62f erga bulchee booda, roophii jedhamu tokkoon ajjeefame . Maneetoo nama Menes bakka bu'e Attis jedhee waama; Akka tarreewwan mootota Gibxii durii birootti, Fara’oon 2ffaa fi kan Meni bakka bu’e Teti (ykn Eteti) jedhamee moggaafame. "Aha" ykn "Hor-Aha", fara'oon lammaffaa arkiyooloojii irraa kan beekamu, fi Teti kun tokkoo fi tokko ta'uun ni amanama.