Kaalkulasii
shallaggoon ykn Shallaggoon damee herregaa jijjiirama walitti fufiinsa qabu ibsudha .
shallaggoon gosa adda addaa lama qaba. shallaggoon garaagarummaa wantoota xixiqqoo ( "adda addaa" )tti qooda ( "addaan baasee" ) yoo ta’u, akkamitti yeroo tokko irraa gara isa itti aanutti akka jijjiiraman kan nutti himu yoo ta’u, shallaggoon wajjummaa ammoo kutaalee xixiqqoo walitti makuun ( "walitti makuun" ), akkasumas wanti tokko hammam akka hojjetame nutti hima, walumaa galatti, jijjiirama walduraa duubaan dhufuun. shallaggoon saayinsii adda addaa hedduu kanneen akka fiiziksii, astiroonomii, baayoloojii, injinariingii, dinagdee, qorichaafi hawaasummaa keessatti fayyadama .
Shallaggoo garaagarummaa (differential calculus).
Shallaggoon garaagarummaa damee shallaggoo saffisa jijjiiramaa fi akkaataa hangileen wal ilaallatu itti jijjiiraman qorachuu ilaallatudha. Innis kan ilaallatu babbaafama (derivatives) yoo ta’u, isaanis saffisa jijjiirama faankishinii tokkoo qabxii murtaa’e tokkotti ibsu. 
Shallaggoo Wajjummaa (Integral calculus).
shallaggoon wajjummaa damee bu’uuraa shallaggoo kan biraa kan yaad-rimee ida’amuu irratti xiyyeeffatudha. Innis kuufama hangootaa fi shallaggii bal’ina, jildii fi hangoota biroo kaarvootaa fi fuula jala jiran ilaala. 