గత వారం, చైనా వాతావరణ మార్పుల రాయబారి జీ జెన్హువా, అమెరికా రాయబారి జాన్ కెర్రీల మధ్య షాంఘైలో జరిగిన సమావేశాల అనంతరం రెండు దేశాలు ఈ అంశాన్ని స్పష్టం చేశాయి.

ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు మరిన్ని నిర్దిష్టమైన కార్యక్రమాలను చేపట్టనున్నట్లు తెలుపుతూ ఆదివారం ఒక ఉమ్మడి ప్రకటన విడుదల చేశాయి.

వాతావరణ మార్పుల గురించి చర్చించేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ ఈ వారంలో ఒక వర్చువల్ సమావేశాన్ని నిర్వహించనున్నారు. ఇందులో పలు దేశాల నాయకులు పాల్గొంటారని సమాచారం.

ఈ సమావేశంలో పాల్గొనేందుకు ఎదురుచూస్తున్నామని చైనా తెలిపింది.

అయితే, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ ఈ సమావేశంలో పాల్గొంటారో లేదో చైనా స్పష్టం చేయలేదు.

"వాతావరణ మార్పుల వల్ల కలిగే సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు అమెరికా, చైనాలు పరస్పరం సహకరించుకుంటూ, ఇతర దేశాలతో కూడా కలిసి పని చేసేందుకు కట్టుబడి ఉన్నాయి. ఈ సంక్షోభాన్ని తీవ్రమైనదిగా, అత్యవసరమైనదిగా పరిగణించాల్సి ఉంటుంది.

పారిస్ ఒప్పందం ప్రకారం భూతాపాన్ని నిర్ణీత పరిమితుల్లో ఉంచే లక్ష్యంతో ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి ఈ దశాబ్దంలో నిర్దిష్టమైన చర్యలు తీసుకోవడంపై ఇరు దేశాలూ చర్చలు కొనసాగిస్తాయి" అని ఆ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఉమ్మడి ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో తక్కువ కర్బన ఉద్గార ఇంధన వనరులను ప్రోత్సహించే దిశలో ఆర్థిక సహాయం అందించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.

పర్యావరణంపై పని చేసే 'గ్రీన్‌పీస్' సంస్థ సీనియర్ సలహాదారులు లీ షువో ఈ ప్రకటన పట్ల హర్షం వ్యక్తం చేస్తూ "ఇది సానుకూలమైన అంశం" అన్నారు.

"ఇది ప్రపంచానికి స్పష్టమైన సందేశాన్ని ఇస్తోంది. షాంఘైలో సమావేశాలకు ముందు, ఫలితాలు ఇంత సానుకూలంగా వస్తాయని ఊహించలేదు" అని లీ రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థతో అన్నారు.

జో బైడెన్ అమెరికా అధ్యక్షుడైన తరువాత, ఆయన ప్రభుత్వంలోని ఉన్నతాధికారి చైనా పర్యటనకు వెళ్లడం ఇదే తొలిసారి.

అయితే, కిందటి నెల చైనా, అమెరికా ప్రభుత్వ అధికారులు అలాస్కాలో సమావేశమై ఇదే అంశాన్ని చర్చించారు.

"వాతావరణ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు చైనా సహకారం కీలకం" అని షాంఘై పర్యటనకు ముందు కెర్రీ వ్యాఖ్యానించారు.

"చైనాతో మాకు పలు అంశాల్లో అభిప్రాయబేధాలు ఉన్నాయిగానీ వాతావరణ మార్పుల విషయంలో పరస్పర సహకారం అవసరం" అని ఆయన అన్నారు.

నిపుణులుఏమంటున్నారు?

భూమి గురించి ఆందోళన చెందుతున్న వారందరికీ అమెరికా, చైనా సంయుక్త ప్రకటన ఉపశమనాన్ని కలిగిస్తుందని బీబీసీ పర్యావరణ విశ్లేషకుడు రోజర్ హరాబిన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద కాలుష్య కారకాలపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటే తప్ప పర్యావరణ పరిరక్షణ సాధ్యం కాదని ఆయన అన్నారు.

ఉదాహరణకు, చైనా తన వాగ్దానాలను నెరవేర్చాలంటే 588 బొగ్గు ఆధారిత పవర్ ప్లాంటులను మూసివేయాలని ఒక తాజా నివేదిక పేర్కొంది.

"మరి, చైనా ఆ దిశగా అడుగులు వేస్తోందా? లేదు. పైగా, ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగుపరిచేందుకు మరిన్ని బొగ్గు ఆధారిత ప్లాంటులను నిర్మిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో చైనా, అమెరికా రాయబారుల సమావేశ ఫలితాలు ఆశావహంగా ఉన్నాయి. తక్కువ కర్బన ఉద్గార ప్రోజెక్టులకు పెట్టుబడులను మళ్లించాలని నిర్ణయించారు. రెండు దేశాల్లో ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నించాలనే ఒప్పందానికి వచ్చారు. రానున్న శిఖరాగ్ర సమావేశంలో లేదా అంతకుముందే జో బైడెన్ తమ ప్రతిపాదనలను ప్రవేశపెడతారు.

ఈ సమావేశానికి షీ జిన్‌పింగ్ హాజరు అవుతారో లేదో తెలీదు. కానీ, పర్యావరణ పరిరక్షణ దిశగా ఈ వారంలో ఆయన మరిన్ని కఠినమైన లక్ష్యాలను ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.

చైనా, అమెరికాలే కాదు, మిగతా దేశాలు కూడా పర్యావరణ పరిరక్షణకు కట్టుబడి ఉండాలి. కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు అందరూ ప్రయత్నించాలి" అని హరాబిన్ అన్నారు.

పారిస్...


గత శుక్రవారం అమెరికా సులేమానీపై డ్రోన్ దాడులు చేయాల్సినంత ప్రమాదం ఏముందని అడిగినప్పుడు ఆయన "బహుశా నాలుగు రాయబార కార్యాలయాలపై దాడి జరుగుతుందని నాకు అనిపించింది. నేను అది చెప్పగలను" అన్నారు.

బగ్దాద్‌లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం దగ్గర నిరసనలు జరిగిన తర్వాత రోజు అమెరికా డ్రోన్ దాడుల్లో కాసిం సులేమానీని చంపింది.

కానీ, క్షిపణి దాడుల గురించి మాట్లాడిన నిఘా వర్గాలు "రాయబార కార్యాలయాలపై దాడులకు కుట్ర జరుగుతున్నట్లు తమకు ఎలాంటి ఆధారాలూ కనిపించలేదని అన్నట్లు" డెమాక్రట్స్ చెబుతున్నారు.

ట్రంప్ మొదట గురువారం అమెరికా ఏంబసీలపై దాడి జరగబోతున్నట్టు చెప్పారు. అదే రోజు రాత్రి ఒహాయోలో జరిగిన ర్యాలీలో మళ్లీ అదే విషయం గురించి మాట్లాడారు.

ట్రంప్ వాదనను అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మైక్ పాంపేయో కూడా సమర్థించారు.

"అమెరికా రాయబార కార్యాలయాలపై దాడులు జరగబోతున్నట్లు మా దగ్గర నిర్దిష్ట సమాచారం ఉంది" అని ఇరాన్‌పై కొత్త ఆంక్షల గురించి ప్రకటించిన పాంపేయో అన్నారు.

62 ఏళ్ల సులేమానీ పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్ కార్యకలాపాలకు వ్యూహకర్త. సిరియా ప్రభుత్వ యుద్ధంలో తిరుగుబాటుదారులకు వ్యతిరేకంగా, ఇరాక్‌లోని ఇరాన్ అనుకూల పారామిలిటర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ీని పెంచడానికి వ్యూహాలు రచించారు.

"వేలాది మరణాలకు అతడే కారణం" అని డోనల్ట్ ట్రంప్, పాంపేయో చెప్పారు.

అమెరికా దళాలు జనవరి 3న యెమెన్‌లో ఉంటున్న ఇరాన్ కమాండర్, ఫైనాన్షియర్ అబ్దుల్ రజా షహ్లాయ్‌ను కూడా లక్ష్యం చేసుకున్నాయి. రహస్య ఆపరేషన్‌లో అతడిని చంపలేకపోయామని ఇద్దరు అధికారులు తమకు చెప్పినట్లు వారు తెలిపారు.

యెమెన్‌లో అమెరికా దాడులుగా చెబుతున్న వీటి గురించి ఆ దేశం ఇప్పటివరకూ బహిరంగ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.

ట్రంప్ ఏం చెప్పారు?

గురువారం వైట్‌హౌస్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో ఈ విషయంపై మొదటిసారి మాట్లాడిన ట్రంప్ "మా ఏంబసీలను పేల్చేయాలని చూస్తుండడంతో, నేను దాడులకు అంగీకరించాను" అన్నారు.

సులేమానీని చంపడానికి కొన్నిరోజుల ముందు బగ్దాద్‌లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయంపై జరిగిన  దాడి ఇరాన్ చేయించింది అనేది 'స్పష్టం'గా తెలిసిందని ఆయన చెప్పారు.

"దాన్ని ఎవరు చేయించారో మీకు తెలుసు. ఆ వ్యక్తి ప్రస్తుతం లేడు. ఆ ఏంబసీనే కాకుండా ఆయన మనసులో మరిన్ని ఏంబసీలు ఉన్నాయి" అన్నారు.

తర్వాత ఒహాయోలో ఒక సభలో మాట్లాడిన ట్రంప్ "సులేమానీ నిజానికి కొత్త దాడులకు ప్లాన్ చేస్తున్నారు. ఆయన మా ఏంబసీల వైపు చాలా సీరియస్‌గా చూస్తున్నారు. అది బగ్దాద్‌లో ఏంబసీ మాత్రమే కాదు".

ఏంపీలకు వైట్‌హౌస్ నుంచి తగిన సమాచారం అందడం లేదంటున్న డెమాక్రట్లను ట్రంప్ ఎద్దేవా చేశారు. డెమాక్రట్లకు అది తెలిసుంటే, అమెరికా సైన్యం ప్రణాళికను మీడియాకు లీక్ చేసుండేవారని అన్నారు.

ఆధారాలు ఏమున్నాయి?

"అమెరికా ఏంబసీ దగ్గర జరిగిన నిరసనలు ఇరాన్ కుట్రకు సాక్ష్యం. బగ్దాద్ విమానాశ్రయంలో సులేమానీ కాన్వాయ్‌పై అమెరికా డ్రోన్ దాడులు చేయగానే ఆ నిరసనలు ముగిశాయి" అని ట్రంప్ చెప్పారు.

ఇటు మీడియాతో మాట్లాడిన బుధవారం మాట్లాడిన డెమాక్రట్ నేత ఆడం స్మిత్ "అమెరికా ఏంబసీలపై ఇరాన్ దాడులు చేస్తుందని ఎలాంటి ఆధారాలూ లేవు, నేను కొంతమందితో మాట్లాడా, వారెవరూ నాకు వాటి గురించి చెప్పలేదు" అన్నారు.

"అధ్యక్షుడికి ఒక నిర్దేశిత లక్ష్యం కోసం ఆధారాలు ఉన్నప్పుడు వారు దాని గురించి మాకు ఎలాంటి సమాచారం ఇవ్వలేదు" అని చెప్పారు.

ట్రంప్ అబద్ధాలకోరు: బెర్నీ శాండర్స్

నవంబర్‌లో జరగబోయే అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ట్రంప్‌తో పోటీపడబోతున్న వెర్మంట్ సెనేటర్ బెర్నీ శాండర్స్  అమెరికా అధ్యక్షుడిపై భరోసా ఉంచలేమని అన్నారు.

"మాకున్న కష్టం ఏంటంటే.. నేనిక్కడ కఠినంగా మాట్లాడాలని అనుకోవడం లేదు. మా అధ్యక్షుడు ఒక అబద్ధాలకోరు" అని ఆయన ఎన్‌బీసీ...


గత సంవత్సరం  జియాజౌ నగరంలో కిండర్ గార్డెన్ చదువుతున్న పిల్లలు విషం కలిపిన అల్పాహారం  తిన్న వెంటనే హాస్పిటల్ పాలయ్యారు.  ఈ నేరారోపణ పై వాంగ్ యున్ ను వెంటనే అరెస్టు చేశారు.

వాంగ్ యున్  తన  సహ ఉద్యోగి పై పగ తీర్చుకునేందుకు ఆమె  క్లాసు పిల్లలు తినే అల్పాహారంలో సోడియం నైట్రేట్ కలిపారని కోర్టు తెలిపింది.

ఆమెను 'నీచమైన, దుర్మార్గమైన' వ్యక్తిగా కోర్టు పేర్కొంది.

2019 మార్చి 27న  చైనాలో చోటు చేసుకున్న ఈ ఘటన అంతర్జాతీయ మీడియా హెడ్ లైన్లను కూడా ఆక్రమించింది.

స్కూల్లో పొద్దున్న పెట్టిన అల్పాహారం తిన్న తర్వాత 23 మంది పిల్లలు వాంతులు చేసుకుని కళ్ళు తిరిగి పడ్డారని వార్తలు వచ్చాయి. స్కూలు టీచరే ఈ పని చేసి ఉంటారనే ఆరోపణలు రావడంతో పోలీసులు వెంటనే  విచారణ చేపట్టారు.

సోమవారం చైనా స్థానిక కోర్టు వాంగ్ కి మరణ శిక్ష విధిస్తూ తీర్పు చెప్పింది.

"స్కూలులో మరొక టీచర్ మీద పగతో ఆమె  క్లాసు పిల్లలు తినే ఆహారంలో సోడియం నైట్రేట్ కలిపినట్లు కోర్టు తెలిపింది. అంతకు ముందు ఇరువురు టీచర్ల మధ్య స్కూలు పిల్లలు, యాజమాన్యం విషయాల పై వాదనలు జరిగినట్లు కోర్టు చెప్పింది.

కొన్నిసార్లు మాంసాన్నిశుభ్రపరచడానికి సోడియం నై... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ట్రేట్ని వాడతారు కానీ, ఇది ఎక్కువ మోతాదులో వాడితే విషపూరితం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది.

వాంగ్ ఇలా విష ప్రయోగం చేయడం మొదటి సారి కాదని కోర్టు చెప్పింది. ఆమె గతంలో కూడా నైట్రేట్ ని ఆన్ లైన్ లో కొని స్వల్ప గాయాలైన ఆమె భర్త పై కూడా ప్రయోగించినట్లు కోర్టు తెలిపింది.

 వాంగ్ చాలా  నీచమైన దుర్మార్గపు పనులకు ఒడిగట్టారంటూ ఆమె చేసిన నేరాల ఫలితాలు చాలా తీవ్రంగా ఉన్నాయని కోర్టు పేర్కొంది. ఇందుకు గాను ఆమెకు శిక్ష పడాల్సిందేనని తీర్పునిచ్చింది.

చైనా ఎంత మందికి మరణ శిక్ష విధిస్తుందనే విషయాన్ని వెల్లడి చేయనప్పటికీ , ప్రతీ సంవత్సరం కొన్ని వేల మంది మరణ శిక్ష బారిన పడతారని మానవ హక్కుల గ్రూపులు చెబుతాయి.

చైనాలో మరణ శిక్షను లెథల్ ఇంజక్షన్ ఇవ్వడం ద్వారా కానీ, లేదా కాల్చి చంపడం ద్వారా కానీ అమలు చేస్తారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో బీజేపీతో  తాము పొత్తు కోసం వెంపర్లాడలేదని, మోదీ తనంతట తాను వచ్చి ఏపీకి అన్యాయం జరిగిందని సానుభూతి చూపారని చెప్పారు.

శనివారం జరిగిన రెండో అఖిల సంఘాల సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడారు.

ఉమ్మడిగా రాష్ట్రాభివృద్ధికి కృషిచేద్దామని మోదీ ప్రతిపాదించడం వల్లే తాను బీజేపీతో పొత్తు పెట్టుకున్నానని తెలిపారు.

ఆనాడే తాము బయటికి వచ్చి ఉంటే మరిన్ని వేధింపులుండేవని, అందుకే ఇన్నాళ్లూ సంయమనంతో ఆగామని తెలిపారు.

మొదటిసారి తాము నరేంద్రమోదీని చాలెంజ్ చేశామని, ఆయన డిక్టేటర్ తరహా నాయకుడని చంద్రబాబు అన్నారు.

హోదా సాధన కోసం సమష్టి పోరాటం!

ప్రత్యేక హోదా సాధన కోసం రాష్ట్రం మొత్తం ఒకే మాటగా, ఒకే లక్ష్యంతో ఉందన్న సంకేతాల్ని దిల్లీకి పంపించాల్సిన అవసరం ఉందని చంద్రబాబు అన్నట్లు ఈనాడు కథనం ప్రచురించింది.

హోదా కోసం ప్రభుత్వం తరఫున చేపట్టబోతున్న చర్యలను ఆయన అఖిల పక్ష సభ్యులకు వివరించారు.

టీడీపీ ఎంపీలు ఆదివారం దిల్లీలో ప్రధాని ఇంటి ముందు ధర్నా చేస్తారని ఆయన తెలిపారు.

కేంద్రంపై చేస్తున్న పోరాటాన్ని మరింత ఉద్ధృతం చేసేందుకు రెండు కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలని అఖిలపక్ష సమావేశం నిర్ణయించింది.

ఫెడరల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ ఫ్రంట్ ఖాయం!

దేశ రాజకీయాల్లో మార్పు కోసం ఫెడరల్ ఫ్రంట్ ఏర్పాటు విషయంలో వెనక్కి తగ్గేది లేదని తెలంగాణ సీఎం కేసీఆర్ చెప్పినట్లు ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక పేర్కొంది.

సీపీఎం పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు బీవీ రాఘవులు, తెలంగాణ రాష్ట్ర కార్యదర్శి తమ్మినేని వీరభద్రం తెలంగాణ సీఎం కేసీఆర్‌ను కలిశారు.

జాతీయ స్థాయిలో ఫెడరల్ ఫ్రంట్ ఏర్పాటు అవసరాన్ని వారికి కేసీఆర్ వివరించినట్లు తెలంగాణ సీఎంఓ తెలిపింది.

కాంగ్రెస్, బీజేపీయేతర పార్టీలతో కలిసి కూటమి ఏర్పాటు చేయాలన్నదే తన లక్ష్యమని సీఎం స్పష్టం చేశారు.

ఆ రెండు పార్టీలను వ్యతిరేకించే పార్టీలతో కలిసి ముందుకు వెళ్లాలని నిర్ణయించామని సీపీఎం నేతలు చెప్పారు.

ఢిల్లీ వెళ్లినప్పుడు సీపీఎం జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి సీతారాం ఏచూరితోనూ ఫోన్‌లో మాట్లాడినట్లు కేసీఆర్ తెలిపారు.

ఫెడరల్ ఫ్రంట్‌తో కలిసి పనిచేయాలని కేసీఆర్ సీపీఎం నేతలను కోరినట్లు తెలిసింది.

దీనిపై స్పందించిన సీపీఎం నేతలు.. కేసీఆర్ చొరవను అభినందించారు.

జనం బాధలతో దేశం వెలిగిపోతోంది!

జనసేన అధినేత పవన్ కల్యాణ్ ట్వీట్‌పై  ఆంధ్రజ్యోతి ఒక కథనం రాసింది.

''భారత దేశం ప్రపంచ వేదికపై వెలిగిపోతుండవచ్చు! అభివృద్ధి చెందుతుండవచ్చు. కానీ... రాజకీయ వ్యవస్థలో ఉన్న అవినీతి దేశాన్ని దిగజారుస్తోంది! ప్రజల పట్ల రాజకీయ నేతలకు ఎలాంటి పట్టింపులూ లేకపోవడం వ్యవస్థలను నాశనం చేస్తోంది!" అని పవన్ అన్నట్లు ఆ కథనంలో ఉంది.

"చట్టాలు బలహీనులపై బలంగా... బలవంతులపై బలహీనంగా పని చేస్తాయి. ఇది ఇలాగే కొనసాగితే ప్రాథమిక హక్కుల కోసం కూడా ప్రజలు పోరాడాల్సిన పరిస్థితి దాపురిస్తుంది! దేశంలో కోట్లాదిమంది ప్రజలు ఇదే భావనతో ఉన్నారు!'' అని పవన్ ట్వీట్ చేశారు.

పోలవరం అంచనాల పెంపుపై ప్రభుత్వ వివరణ

పోలవరం అంచనాలు సవరించడంపై కేంద్ర జలసంఘం లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు ఏపీ జలవనరుల శాఖ సమాధానాలు సిద్ధం చేసిందని ఈనాడు పేర్కొంది.

2010-11లో అంచనాలు..  టెండర్లు పిలిచేందుకు తాత్కాలికంగా రూపొందించిన ఆకృతుల ఆధారంగా లెక్క గట్టినవని రాష్ట్ర జలవనరుల శాఖ తెలిపింది.

2017-18 అంచనాలే వాస్తవ క్షేత్ర పరిస్థితుల ఆధారంగా రూపొందించినవని వివరించింది. సోమవారం ఈ వివరాలను కేంద్రానికి సమర్పించనుంది.

పోలవరం ప్రాజెక్టులో సుమారు రూ.58 వేల కోట్లకు అంచనాలు పెంచుతూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం ఆమోదానికి పంపింది.

భూసేకరణ, పునరావాసం నుంచి ప్రధాన డ్యాం, కుడి ఎడమ కాలువల్లో పని పరిమాణం బాగా పెరిగిపోవడంపై...


గత స్మృతులను గుర్తు చేసుకునే సమయం.

మానవ హక్కులను కాలరాశారని వారిపై ఆరోపణలొచ్చాయి. ఈ పోరులో దాదాపు 1200 మంది చనిపోయారు. ఈ మిషన్‌లో భాగమైన రిటైర్డ్ మేజర్ జనరల్ శియోనన్ సింగ్ ఇప్పటి వరకు తిరిగి అక్కడికి వెళ్లలేదు. అయితే 30 ఏళ్ల తర్వాత ఆయన బీబీసీ హిందీ ప్రతినిధి వినీత్ ఖరేతో కలసి ఇప్పుడా ప్రాంతానికి వచ్చారు.

జఫ్నాలోని ఆకుపచ్చని పలాలి ఏయిర్ బేస్ ని చూస్తూ.. కళ్లలో నాటి జ్ఞాపకాలు మెదలుతుండగా .. ఇక్కడికి వస్తానని మళ్లీ అనుకోలేదని చెప్పుకొచ్చారు శియోనన్ సింగ్.

''ఇప్పుడిక్కడ అంతా ప్రశాంతంగానే ఉంది. కానీ, 1987లో పరిస్థితి చాలా భిన్నంగా ఉండేది. అప్పట్లో శ్రీలంక సైన్యానికి, తమిళ టైగర్ మిలిటెంట్ లకు మధ్య యుద్ధం భీకరంగా ఉండేది. ప్రత్యేక దేశం కోసం ఎల్టీటీఈ పోరుబాట పట్టింది. ఈ దశలో శ్రీలంకలో పరిస్థితి చక్కదిద్దేందుకు, ఎల్టీటీఈ సేనలు ఆయుధాలు అప్పగించేలా ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు భారత ప్రభుత్వం శాంతిపరిక్షక దళాలను అక్కడికి పంపింది'' అని ఆయన నాటి పరిస్థితులను వివరించారు.

శాంతి పరిరక్షక దళంలో శియోనన్ సింగ్ మేజర్ గా పనిచేశారు

ఏ ఉద్దేశంతో భారత్ శాంతి పరిరక్షక దళాలను పంపిందో దానికి విరుద్ధమైన పరిస్థితి అక్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కడ తలెత్తింది. ఎల్టీటీఈకీ, శాంతి పరిరక్షక దళానికి మధ్య చివరకు పోరు మొదలైంది. ఈ యుద్ధంలో 1200 మంది చనిపోయారు.

నాటి పోరులో మృతి చెందిన శాంతిపరిరక్షక దళ సేనలకు నివాళిగా పలాలి విమానాశ్రయం వద్ద ఒక స్మారక స్థూపాన్ని నిర్మించారు.

నాటి మిషన్ లో భాగంగా శియోనన్ సింగ్ 32 నెలలు శ్రీలంకలో పనిచేశారు.

''మేం ఇక్కడ దిగగానే శ్రీలంక సేనలు ఆయుధాలను జారవిడిచాయి. ప్రతిఘటించడానికి వచ్చామా ఏంటీ అని అనుకున్నాం. శాంతి పరిరక్షణలో భాగంగానే తాము వచ్చామని చేతులు ఊపి వాళ్లకు అర్థమయ్యేలా చెప్పాం'' అని నాటి విషయాలను ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.

రక్షకులుగా చూశారు

''ఎప్పుడైతే భారత్ నుంచి శాంతిసేనలు వచ్చాయో ఇక వాళ్లే తమను రక్షిస్తారని తమిళులు అనుకున్నారు. అందుకే వారు ఐపీకేఎఫ్‌ను సాదరంగా ఆహ్వానించారు. ప్రజలు కూడా చాలా సంతోషంగా ఉన్నారు. శ్రీలంక సైన్యం నుంచి తమను విముక్తులను చేస్తారని వారు భావించారు.'' అని నాడు యూనివర్సిటీ విద్యార్థిగా ఉన్న ఎన్. పరమేశ్వరన్ బీబీసీకి చెప్పారు.

 శ్రీలంకలోని మెజారిటీలైన సింహళీలు తమకు అన్యాయం చేస్తున్నారని  ఉత్తరాదిన తక్కువ సంఖ్యలో ఉండే తమిళులు భావించేవాళ్లు.

సింహళీనే జాతీయ భాషగా చేస్తూ శ్రీలంక ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన చట్టం తమ ఉపాధికి, ప్రభుత్వ రంగంలో తమ ఉద్యోగాలకు ప్రమాదకరంగా మారుతుందని  తమిళులు ఆందోళన చెందారు. అదే సమయంలో తమిళ ప్రజలపై  హింస చోటు చేసుకుంది. 1983 నాటి హింసలో దాదాపు 3 వేల మంది తమిళులు చనిపోయారు.

శ్రీలంక అంతర్యుద్ధం తమిళులు ఎక్కువగా ఉండే భారత్‌కూ ఆందోళన కలిగించింది.

ఈ కారణంతోనే భారత సైన్యాన్ని శ్రీలంకలో మోహరించేందుకు నాటి భారత ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ, శ్రీలంక అధ్యక్షుడు జేఆర్ జయవర్థనేతో ఒప్పందం చేసుకున్నారు.

అయితే, తమ దేశ అంతర్గత విషయంలో భారత్ జోక్యం చేసుకోవడం పట్ల శ్రీలంకలోని చాలా మంది ప్రజాప్రతినిధులు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.

భారత శాంతి పరిరక్షక దళం(ఐపీకేఎఫ్) అక్కడికి చేరుకోగానే ఉత్తరాదిలో శ్రీలంక సైన్యం స్థానంలో శాంతిసేన దళాలను నియమించారు.

భారత్‌లో దొరకని ఎలక్ట్రానిక్స్ వస్తువులను శాంతిసేనలు ఇక్కడే కొనుక్కొని ఇంటికి తీసుకెళ్లేవని చెబుతుంటారు

తాము ఇక్కడికి రావడం తమిళులకు సహాయ పడుతుందని శాంతి దళంలోని చాలా మంది జవాన్లు భావించారు. యుద్ధం గురించి ఆలోచనే వారి మదిలో లేదు.

కొన్నాళ్లు భారత సైన్యం, ఎల్టీటీఈకి శిక్షణ కూడా ఇచ్చింది. మొదట్లో ఇరు వర్గాల మధ్య సంబంధాలు కూడా బాగానే ఉండేవి....


గతంలో 2007లో ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టినప్పుడు కూడా యడ్యూరప్ప ఇలాగే వారం రోజుల్లోగానే రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది.

ఆ తర్వాత, 2008 నుంచి 2011 వరకు దాదాపు మూడేళ్ల పాటు ఆయన కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రిగా పని చేశారు.

బీజేపీకి సభలో మెజారిటీకి 7 సీట్లు తక్కువైన స్థితిలో శాసనసభ్యుల కొనుగోళ్లకు పాల్పడుతున్నారంటూ ఒకరిపై ఒకరు అనేక ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు చేసుకోవడం... మరెన్నో నాటకీయ పరిణామాల అనంతరం చివరకు యడ్యూరప్ప రాజీనామా చేశారు.

7.52 సోమవారం ప్రమాణస్వీకారం: కుమారస్వామి

కర్ణాటకలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలని తమను గవర్నర్ ఆహ్వానించారని జేడీ(ఎస్) నేత కుమార స్వామి మీడియాకు తెలిపారు.

బుధవారం తాను కంఠీరవ స్టేడియంలో ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తానని ఆయన వెల్లడించారు.

మధ్యాహ్నం 12 నుంచి 1 మధ్య జరిగే ఆ కార్యక్రమానికి సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీలు కూడా హాజరవుతారని తెలిపారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి చంద్రశేఖర రావు, బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ, బీఎస్‌పీ నేత మాయావతిలను  ఈ కార్యక్రమానికి ఆహ్వానిస్తున్నానని ఆయన చెప్పారు.

7.19 కర్ణాటక గవర్నర్ రాజీనామా చేయాలి: ఏచూరి

క... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ర్ణాటక వ్యవహారాలపై సీపీఎం ప్రధాన కార్యదర్శి స్పందించారు.

"ప్రజాస్వామ్య నిర్మాణాలన్నింటినీ దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు. నల్ల ధనాన్ని, నేరస్థులను ఉపయోగించుకొని ప్రజాభీష్టానికి భిన్నంగా మోదీ, షాలు వ్యవహరిస్తున్నారు" అని ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

కర్ణాటక గవర్నర్ రాజీనామా చేయాలని ఏచూరి ట్వీట్ చేశారు. "బెంగళూరులో తిష్టవేసి అవినీతికర పద్ధతులకు పాల్పడ్డ కేంద్ర మంత్రులు కూడా దోషులే" అని ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

5.37 'ప్రజాస్వామ్యం విజయం'

యడ్యూరప్ప రాజీనామా తర్వాత మాజీ ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య వరుసగా పలు ట్వీట్లు చేశారు.

"కర్ణాటకలో ప్రజాస్వామ్యం విజయం సాధించింది. రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా నడుచుకోవాలని బీజేపీ చేసిన కుట్ర విఫలమైంది" అన ఆయన తొలి ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

మరో ట్వీట్‌లో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడు అమిత్ షాలను ఆయన హిట్లర్, గోబెల్స్‌లతో పోల్చారు.

మరోవైపు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు కూడా ఈ పరిణామం పట్ల హర్షం వ్యక్తం చేశారు. "రాజ్యాంగాన్ని కాపాడుకోగలిగాం" అని ఆయన తన ట్వీట్‌లో తెలిపారు.

4.05 యడ్యూరప్ప రాజీనామా

అసెంబ్లీలో దాదాపు 20 నిమిషాల పాటు భావోద్వేగపూరితంగా సాగిన ప్రసంగం తర్వాత ఆయన తన పదవికి రాజీనామా చేస్తున్నట్టు ప్రకటించారు.

"ప్రజలు మమ్మల్ని ఆశీర్వదించి 104  స్థానాల్లో గెలిపించారు. గత రెండేళ్లుగా నేను రాష్ట్రమంతా తిరిగాను. ప్రజల ముఖాల్లోని ఆవేదన చూశాను. ప్రజలు నాపట్ల చూపిన ప్రేమను మరచిపోలేను" అంటూ ఆయన ప్రసంగం సాగింది.

"మమ్మల్ని ప్రజలు 104 కాకుండా 113 స్థానాల్లో గెలిపించి ఉంటే రాష్ట్రాన్ని స్వర్గంలా తీర్చిదిద్దేవాళ్లం. రానున్న లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో రాష్ట్రంలోని మొత్తం 28 స్థానాల్లోనూ గెలుపు సాధిస్తాం. ఇప్పుడు పదవిని త్యజించడం ద్వారా నేను కోల్పోయేది ఏమీ లేదు. ప్రజల కోసమే నా జీవితం" అని యడ్యూరప్ప పేర్కొన్నారు.

ప్రసంగం ముగిశాక యడ్యూరప్ప రాజభవన్‌కు బయలుదేరారు.

3.50 ఆడియో క్లిప్ కలకలం

తమ ఎమ్మెల్యే బీసీ పాటిల్‌ను ప్రలోభపెట్టేందుకు బీజేపీ జాతీయ నేత మురళీధర్ రావు, శ్రీరాములు ప్రయత్నించారంటూ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఓ ఆడియో క్లిప్‌ను విడుదల చేసింది.

"వర్రీ అవ్వకండి. ఎలాంటి ఓటింగూ ఉండదు. మేం మా స్పీకర్‌నే ఎన్నుకుని మెజార్టీ చూపించుకుంటాం. మీరు ఎంత డబ్బు అడుగుతున్నారో చెప్పండి? మీరు 10 నుంచి 15 మందిని తీసుకురండి. వారికి మంత్రి పదవులు ఇస్తాం. ఆంధ్రా, తెలంగాణలో లాగానే ఇక్కడ కూడా సభ్యత్వాలను రద్దు చేయడం...


గతంలో ఆఫ్రికన్లపై అనేక దాడులు జరగగా, ఏడాది కిందట దిల్లీలో ఓ నల్లజాతీయున్ని చంపేశారు. అంతేకాదు, దక్షిణాఫ్రికాలోనూ తమను భారతీయులు తక్కువగా చూస్తున్నారని స్థానికులు చెబుతున్నారు. ఈ వివాదంపై దక్షిణాఫ్రికా నుంచి బీబీసీ ప్రతినిధి జుబైర్ అహ్మద్ అందిస్తున్న కథనం.

వర్ణ వివక్ష: ‘భారతీయుల తీరులో మార్పు వస్తుందని నేను అనుకోవడం లేదు’

‘‘నేను ప్రపంచం మొత్తం చుట్టి వచ్చాను. అయితే, భారత్‌లో ఎదుర్కొన్నంత వర్ణవివక్ష మరెక్కడా చూడలేదు’’ అంటున్నారు దక్షిణాఫ్రికా జాతీయుడైన ఒయామా. ఉద్యోగ రీత్యా ఆయన భారత్‌లో తొమ్మిది నెలలున్నారు.

ఓ బహుళజాతి కంపెనీలో ఆయనొక పెద్ద ఉద్యోగి. అయినప్పటికీ తాను వర్ణవివక్షను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చిందని ఆయన చెబుతున్నారు.

‘‘ఒక తెల్లవ్యక్తితో నేను ఏదైనా హోటల్‌కు వెళ్తే, ముందుగా ఆ వ్యక్తినే పలకరిస్తారు. ముందుగా నన్ను పలకరించరు. అద్దె ఇంటి కోసం ఎంతో ప్రయత్నించా. చివరకు తోటి ఉద్యోగులను తీసుకెళ్తే కానీ ఇల్లు దొరకలేదు. నల్లజాతీయులను వివక్ష నుంచి కాపాడే ఎటువంటి చట్టాలూ భారత్‌లో లేవు. మమ్మల్ని అనేక విధాలుగా దూషిస్తారు. మా చావుకు మమ్మల్ని వదిలేస్తారు’’ అని ఆయన ఆరోపించారు.

గడువు ముగియక ముందే ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఒయామా ఉద్యోగం వదలేసి దక్షిణాఫ్రికా వెళ్లిపోయారు.

భారత్‌లో ఇటీవల ఆఫ్రికన్లను వివక్షతో చూడటం, వారిపై దాడులకు పాల్పడ్డ అనేక ఘటనలు నమోదయ్యాయి.

‘భారత్‌లోనే కాదు దక్షిణాఫ్రికాలోనూ అంతే..’

‘‘భారత్‌లో ఆఫ్రికన్ల మీద జరిగే దాడులు చెప్పలేని బాధని కలిగిస్తాయి. తప్పు ఎక్కడుంది? మా మాటలోనా? మా తీరులోనా? ఇది మాకు అర్థం కాని విషయం. ఈ విషయంలో మేం ఓపికతో పోరాడుతున్నాం. తీరు మారకుంటే మేం కూడా అలాగే స్పందించాల్సి వస్తుంది’’ అని దక్షిణాఫ్రికా రాజకీయ నేత ఫుమ్లాని ఎంఫెకా అన్నారు.

ఈ వివక్ష భారత్‌లో మాత్రమే లేదు. సొంత దేశంలోనూ తమను భారతీయులు చిన్నచూపు చూస్తున్నట్లు ఆఫ్రికన్లు ఆరోపిస్తున్నారు. ఇది మెల్లగా రాజకీయ రంగు పులుముకుంటోంది.

‘‘భారతీయుల తీరులో మార్పు వస్తుందని నేను అనుకోవడం లేదు. నేను నమ్మను కూడా. ఈ వివక్ష ఎప్పటికీ కొనసాగుతుంది. ఇది వారి మనుగడకు సంబంధించినది కాదు. ఇది మా మీద వారి మనసుల్లో పేరుకు పోయిన తప్పుడు భావజాలం’’ అని ఫుమ్లాని ఎంఫెకా చెప్పారు.

‘భారతీయుల్ని చూసి వాళ్లు ఓర్చుకోలేకపోతున్నారు’

దక్షిణాఫ్రికాలో వర్ణవివక్ష చాలా క్లిష్టమైన సమస్య. ఇక్కడ తాము కూడా జాతి వివక్షకు లోనవుతున్నట్లు భారతీయులు చెబుతున్నారు. భారతీయులను లక్ష్యంగా చేసుకొని నల్లజాతి ఆఫ్రికన్లు దాడులకు పాల్పడ్డ ఘటనలు కూడా కొన్ని జరిగాయి.

దీనిపై దక్షిణాఫ్రికాలో న్యాయ సలహాదారుగా పనిచేస్తున్న అశ్విన్ త్రికంజీ మాట్లాడుతూ.. ‘‘దక్షిణాఫ్రికాలో ఆర్థిక సంక్షోభం తలెత్తింది. దీన్నుంచి దృష్టి మళ్లించాలంటే ఒక బలిపశువు కావాలి. అందుకని భారతీయులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారు. భారతీయులు ఎంతో కష్టపడి డబ్బు సంపాదించుకున్నారు. ఇళ్లు, కార్లు కొన్నారు. దీన్ని వారు ఓర్చుకోలేక పోతున్నారు’’ అని చెప్పారు.

మంచి ఉద్యోగాన్ని వదులుకోవాల్సి వచ్చినప్పటికీ ఒయామా సంతోషంగానే స్వదేశానికి వచ్చారు.

‘‘దక్షిణాఫ్రికాకు తిరిగి వెళ్లాల్సిన సమయం వచ్చినప్పుడు, నా మనసు తేలికయింది. నా సొంత గడ్డపై తిరిగి అడుగు పెట్టడం చెప్పలేని సంతోషాన్ని ఇచ్చింది’’ అని ఒయామా అన్నారు.

ఇవి కూడా చూడండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతంలో ఇసుక ర‌వాణా విష‌యంలో త‌హాశీల్దార్ వ‌న‌జాక్షి ప‌ట్ల దురుసుగా ప్ర‌వ‌ర్తించి ఆయన పెను దుమారం రేపారు.

ఆ త‌ర్వాత అంగ‌న్ వాడీ మ‌హిళ‌లు, ఫారెస్ట్ అధికారులు, చివ‌ర‌కు బేవ‌రేజెస్ గొడౌన్ లో ప‌నిచేస్తున్న జాన్ అనే కార్మికుడి విష‌యంలోనూ చింత‌మ‌నేని తీరు మీద తీవ్ర విమ‌ర్శ‌లు వ‌చ్చాయి.

ఇప్పుడు ఎస్సీల‌నుద్దేశించి ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలపై ద‌ళిత సంఘాలు ఆందోళ‌న‌లు కూడా ప్రారంభించాయి. చింత‌మ‌నేనిని అరెస్ట్ చేయాలంటూ డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.

చింతమనేని ప్రభాకర్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆందోళనలు

ఈ నేప‌థ్యంలో చింత‌మ‌నేని కూడా పోలీసుల‌ను ఆశ్ర‌యించారు. సోష‌ల్ మీడియాలో త‌న‌ను ట్రోల్ చేస్తున్నారంటూ ఏలూరులో అడిష‌న‌ల్ ఎస్పీని క‌లిసి, ఫిర్యాదు చేశారు. ఏలూరులో ఆందోళ‌న‌కు కూడా దిగారు.

చింత‌మ‌నేనికి మ‌ద్ధ‌తుగా టీడీపీ కార్య‌క‌ర్త‌లు, ఆయ‌న‌కు వ్య‌తిరేకంగా వైసీపీ శ్రేణులు ఆందోళ‌న‌కు దిగ‌డంతో పోలీసులు జోక్యం చేసుకుని ఇరు వ‌ర్గాల‌ను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వైసీపీ నేత‌లు కోట‌గిరి శ్రీధ‌ర్, అబ్బాయి చౌద‌రి వంటి వారిని గృహ‌నిర్బంధంలో ఉంచారు.

చింత‌మ‌నేని ప్ర‌భాక‌ర్ మాట‌లు సోష‌ల్ మీడియాతో పాటు ఒక ప‌త్రిక‌లో కూడా ప్ర‌ధాన క‌థ‌నంగా ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ావ‌డంతో క‌ల‌క‌లం రేగింది.  ఈ వీడియోలో మీరు కూడా చింత‌మ‌నేని మాట‌లు విన‌వ‌చ్చు..

దళితులపై చింతమనేని వ్యాఖ్యలు

చింతమనేని వ్యాఖ్య‌ల ప‌ట్ల తీవ్రస్థాయిలో అభ్యంతరాలు వినిపిస్తున్నాయి.

కుల‌వివిక్ష వ్య‌తిరేక పోరాట సంఘం రాష్ట్ర ప్ర‌ధాన కార్య‌ద‌ర్శి ఆండ్ర మాల్యాద్రి మాట్లాడుతూ "చింత‌మ‌నేని వంటి వాళ్లు ఎమ్మెల్యేగా ఉండ‌డం సిగ్గుచేటు. రాజ్యాంగ విలువ‌ల ప‌ట్ల విశ్వాసం లేకుండా, అంద‌రి మీద రౌడీయిజం చేసే వాళ్ల‌ను జ‌నం క్ష‌మించ‌రు. చింత‌మ‌నేని ఇప్ప‌టికే ప‌లువురిపై దాడుల‌కు పాల్ప‌డ్డారు. అయినా చంద్ర‌బాబు ఆయ‌నకి కొమ్ము కాస్తున్నారు" అని విమర్శించారు.

"చంద్రబాబు అండతో మ‌రింత‌గా రెచ్చిపోతున్న ఆయన్ను త‌క్ష‌ణం అరెస్ట్ చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాం" మాల్యాద్రి అన్నారు.

విప‌క్ష నేత‌లు కూడా చింత‌మ‌నేని కామెంట్స్ పై ఘాటు విమ‌ర్శ‌లు చేస్తున్నారు. రాష్ట్ర‌వ్యాప్తంగా అనేక జిల్లాల్లో చింత‌మ‌నేనికి వ్య‌తిరేకంగా ఆందోళ‌న‌లు సాగుతున్నాయి.

వివ‌క్ష పూరిత వ్యాఖ్య‌లు చేసిన ప్ర‌భుత్వ విప్ పై త‌క్ష‌ణం చ‌ర్య‌లు తీసుకోవాలంటూ ధ‌ర్నాలు చేస్తున్నారు.

ద‌ళితులే నాకు బ‌లం

ఈ నేప‌థ్యంలో త‌న వ్యాఖ్య‌ల‌పై  చింత‌మ‌నేని బీబీసీకి వివ‌ర‌ణ ఇచ్చారు. "గ‌త ఏడాది న‌వంబ‌ర్ 15 నాడు దెందులూరు మండ‌లం శ్రీరామ‌పురంలో రోడ్డు ప‌నుల‌కు శంక‌ుస్థాప‌న చేయ‌డానికి వెళ్లాను. కానీ అక్క‌డ మా కుల‌పోడు త‌గాదా పెట్టాడు. శంకుస్థాప‌న రాయి ప‌గుల గొట్టారు. దాంతో 2009లో గెలిచిన నాకు అధికారం లేక‌పోవ‌డం వ‌ల్ల ఏమీ చేయ‌లేక‌పోయాను.ఇప్పుడు అన్నీ చేస్తున్నాన‌ని ఆ ఊరి వాళ్ల‌కు చెప్పాను. ఆ పాత వీడియో తీసుకొచ్చి రాజ‌కీయంగా బ‌ద్నాం చేసే ప‌ని చేస్తున్నారు. ప‌ని చేస్తుంటే అడ్డుకుని ప్ర‌తిప‌క్షాలు దుమారం చేస్తున్నాయి. నా వీడియో క‌ట్ చేసి ప్ర‌సారం చేస్తున్నారు. సోష‌ల్ మీడియాలో దుష్ప్ర‌చారం సాగిస్తున్నారు" అని ఆయన చెప్పారు.

"నాకు ద‌ళితులే బ‌లం. ద‌ళితులను నాకు దూరం చేసేందుకే కుట్ర సాగుతోంది. దీనిపై ప్ర‌భుత్వం ఓ క‌మిటీ వేసి విచార‌ణ చేయాలి. నేను దోషిగా తేలితే రాజ‌కీయాల నుంచి త‌ప్పుకుంటా" అని ఆయన సవాలు చేస్తున్నారు.

చింత‌మ‌నేని ఎప్పుడు వ్యాఖ్య‌లు చేసినా వాటిలో వివ‌క్ష స్పష్టంగా క‌నిపిస్తుందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయ‌ప‌డుతున్నారు. ఈ వివాదంపై ప్ర‌ముఖ న్యాయ‌వాది బంగారు రామ‌కృష్ణ "బ‌హిరంగంగానే ఒరేయ్..అంటూ ఆయ‌న మాట్లాడ‌డం నేరం. పైగా మీరు ద‌ళితులు, వెనుక‌బ‌డిన వారు, షెడ్యూల్డ్ క్యాస్ట్ వారు అనడం కులాన్ని...


గతంలో ఉనికిలో లేని ఈ వైరస్ ఇప్పుడు కొద్ది నెలల్లోనే ఇంగ్లండ్‌లో విపరీతం కాగలిగింది.. ఇదెలా సాధ్యమైంది?

అనేక అనిశ్చిత పరిస్థితులు, సమాధానం లేని ఎన్నో ప్రశ్నల మధ్య వైరస్ కట్టడి ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది.

వైరస్ నిరంతరం రూపాంతరం చెందుతూనే ఉంటుంది. అందుకే, వైరస్ స్వభావంలో కలుగుతున్న మార్పులపై సునిశితంగా దృష్టిపెట్టడం అత్యంత ఆవశ్యకం.

ఈ కొత్త రకం వైరస్ ఎందుకంత ఆందోళన కలిగిస్తోంది?

ఈ వైరస్ భయం కలిగిస్తుండడానికి ముఖ్యంగా మూడు కారణాలు కనిపిస్తున్నాయి.

* కరోనావైరస్‌లోని ఇతర వైవిధ్యాలను ఇది చాలా తొందరగా కనిపించనివ్వకుండా చేస్తోంది.

* వైరస్‌లోని కొన్ని భాగాలను ప్రభావితం చేస్తూ పరివర్తనం చెందడమనేది కీలకం కావొచ్చు.

* ఇప్పటికే కొన్ని ఉత్పరివర్తనాలు సోకే సామర్థ్యం మరింత పెంచుకున్నాయని ప్రయోగశాలల్లో గుర్తించారు.

ఈ కారణాలన్నీ కలిసి ఈ వైరస్ మరింత ప్రమాదకరం, మరింత సులభంగా వ్యాపిస్తుందన్న సూత్రీకరణకు తీసుకొస్తున్నాయి.

అయితే, ఏదీ ఇతమిత్ధంగా చెప్పలేని పరిస్థితి. అనుకూల సమయంలో అనుకూల ప్రదేశంలో వ్యాపించడం వల్ల కొత్తరకం కరోనా వైరస్ మరింతగా కనిపిస్తుండొచ్చు.

ఇంతవరకు ఒక మోస్తరు ఆంక్షలు మాత్రమే ఉన్న లండన్ ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వంటి నగరాల్లో ఇది ప్రబలంగా కనిపించడం అలాంటిదే కావొచ్చు.

అయితే, ఇప్పుడీ కొత్తరకం వైరస్ నియంత్రణకు లండన్ మరింత కఠినమైన ఆంక్షల దిశగా సాగుతోంది.

''ప్రయోగాశాలల్లో తనిఖీ చేయడం అవసరం. కానీ, అందుకోసం వారాలు, నెలల తరబడి వేచి ఉండి ఫలితాలు వచ్చాక చర్యలు ప్రారంభిస్తామా? ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అస్సలు నిరీక్షించరాదు'' అని కోవిడ్-19 జినోమిక్స్ యూకే కన్సార్టియంకు చెందిన ప్రొఫెసర్ నిక్ లోమాన్ అన్నారు.

ఇది ఎంత వేగంగా వ్యాపిస్తోంది?

ఈ కొత్తరకం కరోనావైరస్‌ను మొదట సెప్టెంబరులోనే గుర్తించారు. నవంబరు నాటికి లండన్‌లోని మొత్తం కేసుల్లో పావు వంతు ఈ కొత్తరకమే. డిసెంబరు రెండోవారం ముగిసేనాటికి మూడింట రెండొంతుల కేసులు ఇవే.

ఈ కొత్త రకం వైరస్ ఎంత ప్రబలంగా ఉందనడానికి మిల్టన్ కీనెస్ లైట్‌హౌస్ లేబొరేటరీ వంటి కేంద్రాల్లోని ఫలితాలే ఉదాహరణ.

ఈ కొత్త రకానికి 70 శాతం అధికంగా సోకే సామర్థ్యం ఉన్నట్లు ఇటీవల బ్రిటన్ ప్రధాని బోరిస్ జాన్సన్ ప్రస్తావించారు.

ఈ కారణంగానే ఆర్-నంబర్(వైరస్ వ్యాప్తి రేటును సూచించే సంఖ్య) పెరుగుతుండొచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

లండన్ ఇంపీరియల్ కాలేజ్‌కు చెందిన డాక్టర్ ఎరిక్ వాల్జ్ ఇటీవల తన ప్రజెంటేషన్‌లోనూ కొత్త రకానికి 70 శాతం అధిక వ్యాప్తి సామర్థ్యమున్నట్లు ప్రస్తావించారు.

''అప్పుడే ఏమీ కచ్చితంగా చెప్పలేనప్పటికీ ఈ కొత్తరకం వైరస్ మాత్రం చాలా వేగంగా వ్యాపిస్తున్నట్లు అర్థమవుతోంది. కరోనావైరస్‌లోని ఇంతకుముందరి వేరియంట్ల కంటే ఇది వేగంగా సోకుతోంది. దీనిపై పూర్తిగా దృష్టి పెట్టడం చాలా అవసరం'' అన్నారు డాక్టర్ ఎరిక్.

ఇది ఏ స్థాయిలో వ్యాపించింది?

ఈ కొత్త వేరియంట్ ఎలా వ్యాపించిందనే విషయంలో రెండు భావనలున్నాయి. బ్రిటన్‌లోనే ఎవరైనా కరోనారోగిలో ఇది ఉత్పరివర్తనం చెంది ఉండొచ్చని.. లేదంటే, కరోనావైరస్ మ్యూటేషన్లను పరిశీలించే సామర్థ్యం తక్కువగా ఉన్న దేశాల నుంచి ఇది వచ్చి చేరి ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు.

ఈ కొత్త వేరియంట్ బ్రిటన్ వ్యాప్తంగా, ఉత్తర ఐర్లాండ్‌లోనూ కనిపిస్తున్నప్పటికీ ప్రధానంగా లండన్, ఇంగ్లండ్‌లోని ఆగ్నేయ.. తూర్పు ప్రాంతాల్లో నమోదవుతున్న కేసుల్లో అత్యధికం ఇవే ఉంటున్నాయి.

కాగా డెన్మార్క్, ఆస్ట్రేలియాలో కేసులు బ్రిటన్ నుంచి వచ్చినవేనని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ వైరల్ శాంపిల్స్ జన్యు సంకేతాలను పర్యవేక్షిస్తున్న 'నెక్స్ట్ స్ట్రెయిన్' సంస్థ డాటా చెబుతోంది.

దక్షిణాఫ్రికాలోనూ ఇలాంటిదే కొత్త వేరియంట్ ఒకటి వ్యాప్తిలో ఉన్నప్పటికీ దానికీ...


గతంలో ఓ సారి ఇందిరాగాంధీ కూడా బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. కానీ అప్పుడు ఇందిర ప్రధానిగా ఉంటూ, ఆర్థిక శాఖను ఎవరికీ కేటాయించకుండా తనవద్దే ఉంచుకున్నారు.

మోదీ సర్కార్ 2.0 కొలువుదీరిన తర్వాత ప్రవేశపెట్టిన తొలి బడ్జెట్‌లో ముఖ్యాశాంలు ఇవీ...

అత్యధికంగా 23 శాతం పన్నులు, సుంకాల్లో రాష్ట్ర వాటాగా వెళ్తుంది.

అత్యధిక భాగం కార్పొరేట్ పన్ను రూపంలో వస్తుంది.

ఇవే కాకుండా,

ఏడాదిలో రూ.కోటికి మించి నగదు విత్‌డ్రా చేస్తే 2శాతం టీడీఎస్ విధిస్తున్నట్లు నిర్మల ప్రకటించారు.

వచ్చే ఐదేళ్ల కాలంలో భారత్‌ను 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చాలన్నదే తమ ప్రభుత్వ లక్ష్యమని, ఈ సంవత్సరంలో దీని విలువ 3 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుతుందని నిర్మల సీతారామన్ అన్నారు.

2017-18లో 3.4 శాతంగా ఉన్న ద్రవ్యలోటు ఈ ఏడాది 3.3 శాతానికి తగ్గిందన్నారు.

2022 నాటికి ప్రతి ఇంటికీ విద్యుత్, గ్యాస్ కనెక్షన్ ఇస్తామని తెలిపారు. ఎవరైనా తమకు కనెక్షన్ వద్దు అనుకుంటే తప్ప దేశంలో ఇవి లేని ఇల్లు ఉండదన్నారు.

బడ్జెట్ ప్రసంగం వీడియో

ప్రత్యక్ష పన్నుల రాబడి 2013-14తో పోలిస్తే 78 శాతం పెరిగిందని, నాడు రూ.6.38 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న ప్రత్యక్ష పన్నుల ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాబడి 2018 నాటికి రూ. 11.37 లక్షల కోట్లకు చేరిందన్నారు.

స్టార్టప్ అండ్ స్టాండప్ కార్యక్రమాలతో ఎస్సీ, ఎస్టీ వర్గాలకు చెందిన అనేకమంది వ్యాపారవేత్తలుగా ఎదిగే అవకాశం కల్పిస్తామని, అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల కారణంగా ఇంధనంపై సుంకం పెంచాల్సి వచ్చిందని బడ్జెట్ అనంతరం నిర్మల తెలిపారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతంలో కూడా పలువురు నేతలు, వారి కుటుంబ సభ్యులు కూడా టోల్ చెల్లించే క్రమంలో వివాదాలకు దిగిన అనుభవాలున్నాయి. అధికారంలో ఉన్న పార్టీలకు చెందిన నేతలు టోల్ ప్లాజాల వద్ద హంగామా సృష్టించిన ఘటనలు అనేకం ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అసలు టోల్ గేట్ వద్ద నిబంధనలు ఏంటి? టోల్ ఫీ ఎవరి దగ్గర వసూలు చేయాలి? ఎవరికి మినహాయింపునిస్తారనేది చర్చనీయాంశం అవుతోంది.

దేశంలో సుదీర్ఘకాలం పాటు రోడ్డు సదుపాయాల కల్పన ప్రభుత్వ బాధ్యతగా ఉండేది. ఆతర్వాత 1991 లో నూతన ఆర్థిక విధానాల ప్రారంభంతో.. రోడ్లు, వంతెనల నిర్మాణ కాంట్రాక్ట్‌ను ఓ సంస్థకు అప్పగించిన తర్వాత దాని నిర్వహణ బాధ్యత కూడా వారికే అప్పగించే పద్ధతి అమలులోకి వచ్చింది. బిల్డ్ ఆపరేట్ ట్రాన్స్‌ఫర్( బీవోటీ) పేరుతో ప్రస్తుతం ఈ విధానం అమలులో ఉంది.

తొలుత జాతీయ రహదారుల చట్టం (1956) ఆధారంగా జాతీయ రహదారులపై టోల్ ఫీజు వసూళ్లకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఆ తర్వాత 2008లో టోల్ ఫీజుల వసూళ్ల కోసం చట్టాన్ని సవరించారు. 6లైన్లు, 4 లైన్ల రహదారులపై టోల్ ఫీజు వసూళ్ల ప్రక్రియ సాగుతోంది. దేశంలో 2016 నాటికి కేవలం జాతీయ రహదారులపై 390 చోట్ల టోల్ గేట్లు ఉన్నట్టు ప్రభుత్వ రికార్డులు చెబుతున్నాయి.

ఏపీలో సుదీ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ర్ఘంగా సాగుతున్న జాతీయ రహదారి 16ని పరిశీలిస్తే ఇచ్ఛాపురం నుంచి తడ వరకూ 20 చోట్ల టోల్ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఏపీలో 977 కిలోమీటర్ల మేర ఉన్న ఈ జాతీయ రహదారిపై దాదాపుగా ప్రతీ 50 కిలోమీటర్లకు ఒక చోట టోల్ ప్లాజా ఉంది. ఇక విజయవాడ నుంచి విశాఖ వెళ్లాలంటే 7 చోట్ల చెల్లించాల్సిన టోల్ ఫీజు మొత్తం 4 వీలర్ కారుకి దాదాపుగా రూ. 700 ఉంటుంది. 350 కిలోమీటర్ల పైబడిన దూరానికి కిలో మీటర్‌కి సుమారుగా రూ. 2 చొప్పున చెల్లించాల్సి వస్తోంది.

అదే సమయంలో విజయవాడ నుంచి తిరుపతి వెళ్లాల్సి వచ్చినా నాయుడుపేట వరకూ జాతీయ రహదారిపై 7 చోట్ల టోల్ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. 411 కిలోమీటర్ల  దూరంలో సుమారుగా రూ. 800 టోల్ ఫీజును వినియోగదారులు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.

ప్రారంభంలో తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఆ తర్వాత తెలియకుండానే టోల్ ఫీజు పెరిగిపోయింది. ఓవైపు పెట్రో భారం, మరోవైపు టోల్ పీజుల భారం వినియోగదారులకు భారం అవుతోంది. పైగా ఫాస్టాగ్ వచ్చిన తర్వాత రెండు వైపులా కలిపి వసూలు చేసే ప్రక్రియను నిలిపివేశారు. దీంతో విడివిడిగా చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఇది మరింత భారంగా మారింది. ప్రభుత్వాలు రోడ్ల నిర్వహణ పేరుతో టోల్ ట్యాక్స్ తీసుకొచ్చి, ఇప్పుడు మొత్తం ప్రైవేటు సంస్థలకు అప్పగించినట్టు కనిపిస్తోంది అంటూ గుంటూరుకి చెందిన మద్దాలి వీరేష్ బీబీసీ వద్ద అభిప్రాయపడ్డారు.

టోల్ గేట్ లో మినహాయింపు ఎవరికీ

టోల్ ఫీజు ప్రతీ ఒక్కరూ చెల్లించాల్సి ఉన్నప్పటికీ.. కొందరు కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతినిధులకు మినహాయింపునిస్తున్నట్లు చట్టంలో పేర్కొన్నారు. మినహాయింపులు కేవలం రాష్ట్రపతి, ఉప రాష్ట్రపతి, ప్రధాని, ఆయన మంత్రివర్గ సహచరులతో పాటుగా, ఎంపీలు, సుప్రీంకోర్ట్, హైకోర్టు జడ్జీలు, అసెంబ్లీ స్పీకర్, మండలి చైర్మన్‌కి  మినహాయింపులు ఉన్నాయి. ఇక ఆర్మీ అధికారులు, ప్రభుత్వ వ్యవహారాల నిమిత్తం వచ్చిన విదేశీ ప్రతినిధులు, పరమ్ వీర్ చక్ర, శౌర్య చక్ర, మహావీర్ చక్ర వంటి అత్యున్నత పురష్కారాలు అందుకున్న వారికి కూడా టోల్ ఫీజు నుంచి దేశవ్యాప్తంగా మినహాయింపులు ఉంటాయి.

ఇక ఆయా రాష్ట్రాల పరిధిలో ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలకు మినహాయింపు ఉంటుంది. అయితే ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు వంటి వారు ఆయా వాహనంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు మాత్రమే మినహాయింపు అమలవుతుంది.

ఇక అంబులెన్సులు, ఆర్మీ వాహనాలు , పైర్ సిబ్బంది వాహనాలు, ఎగ్జిక్యూటివ్ మెజిస్ట్రేట్ ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ఆయా వాహనాలకు టోల్ ఫీజు చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. ఇక అంతిమయాత్ర నిమిత్తం...


గతంలో కేంద్ర మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖా మంత్రి స్మృతి ఇరానీని లక్ష్యంగా చేసుకొని ప్రతిపక్షాలు ఎన్నో ఆరోపణలు చేశాయి. ఆమె విద్యార్హతల విషయంలో వివాదాలు తలెత్తాయి. సోషల్ మీడియాలో అవి ట్రెండింగ్‌గా మారాయి. న్యూస్ ఛానెళ్లలో ఆ అంశంపై గంటల తరబడి చర్చలు జరిగాయి. కానీ, ప్రతిపక్షాలు డిమాండ్ చేసిన ‘రాజీనామా’ మాత్రం జరగలేదు.

ప్రస్తుతం కేంద్ర మంత్రి ఎంజే అక్బర్ లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు. మొదట ఈ ఆరోపణలు ఎదురైనప్పుడు ఆయన నైజీరియాలో ఉన్నారు. తిరిగొచ్చాక ఆయన మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేస్తారని చాలామంది భావించారు. కానీ, అలా జరగలేదు.

మహిళ భద్రత కోసం ‘బేటీ బచావో, బేటీ పడావో’ లాంటి నినాదాలు చేసే ప్రభుత్వంలో పనిచేస్తున్న మంత్రిపై వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదురైనప్పుడు, ఆయన ఎందుకు రాజీనామా చేయరనే సందేహం చాలామందికి కలుగుతోంది.

ఇదొక్కటే కాదు, మోదీ ప్రభుత్వంలో మంత్రులు గతంలో వివాదాల్లో చిక్కుకున్నప్పుడు రాజీనామా చేయని సందర్భాలు చాలా ఉన్నాయి. దీనిపై సీనియర్ పాత్రికేయురాలు నీరజా చౌదరి మాట్లాడుతూ... ‘ మహిళలు బహిరంగంగా ఓ మంత్రిపై ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. విచారణ పూర్తయ్యే వరకు ఆయన్ను రాజీనామా చేయమని ప్రభుత్వ కో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రకపోతే, మహిళల భద్రత కోసం ప్రభుత్వం చేసే నినాదాలన్నీ ఒట్టి మాటలే అనుకోవాలి’ అన్నారు.

కానీ, అజయ్ సింగ్ అనే పాత్రికేయుడు ఈ అభిప్రాయాన్ని వ్యతిరేకించారు. ‘ప్రజల డిమాండ్ మేరకు మంత్రి పదవి దక్కదు. కాబట్టి, ఎవరో డిమాండ్ చేశారని రాజీనామా చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ఒకవేళ విచారణ సంస్థలు ఈ ఆరోపణలు చేస్తే అప్పుడు ఆలోచించాలి’ అని ఆయన అన్నారు.

మోదీ ప్రభుత్వం - వివాదాలు

నిహాల్ చంద్ మేఘ్వాల్

నిహాల్ చంద్ మేఘ్వాల్

2014లో నిహాల్ చంద్ మేఘ్వాల్‌ను కేంద్ర ఎరువులు, రసాయనాల శాఖా మంత్రిగా మోదీ నియమించారు. అదే ఏడాది ఆయనపైన అత్యాచార ఆరోపణలు ఎదురయ్యాయి. కానీ, ఆయన మంత్రి పదవిని తొలగించలేదు. ఏడు నెలల తరువాత ఆయన శాఖను మాత్రం మార్చారు.

నిజానికి ఆ కేసు 2011లో నమోదైంది. కానీ, ఆయన మంత్రయ్యాకే దానికి ప్రాధాన్యం దక్కింది. 2016లో ఆయన మంత్రి పదవి కోల్పోయారు. అంటే, ఆరోపణలు ఎదురైన రెండేళ్ల వరకూ కూడా ఆయన మంత్రిగా కొనసాగారు.

స్మృతి ఇరానీ

స్మృతి ఇరానీ 2014లో అమేథీ నుంచి లోక్‌సభకు పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. కానీ, ఆమె కీలకమైన మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం  చేశారు. మంత్రి పదవి చేపట్టాక ఆమె రకరకాల కారణల వల్ల వార్తల్లో నిలిచారు.

హెచ్‌సీయూ విద్యార్థి రోహిత్ వేముల ఆత్మహత్యపైన ఆమె చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదమయ్యాయి. ఆమె ‘డిగ్రీ’ నకిలీదనే ఆరోపణలు ఎదురయ్యాయి. వీటితో పాటు అనేక ఇతర వివాదాలు ఆమెను చుట్టుముట్టాయి.

ఈ విషయాల్లో ఆమెను విమర్శించిన వారితో పాటు, ఆమెకు మద్దతిచ్చిన వారూ ఉన్నారు. కానీ, పాత్రికేయుల సమావేశం పెట్టి మరీ కాంగ్రెస్ ఆమె రాజీనామాను డిమాండ్ చేసింది. ఆమెను మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ నుంచి వైదొలగమని కొన్ని విద్యార్థి సంఘాలు ప్రదర్శనలు నిర్వహించాయి. ప్రభుత్వం మాత్రం ఎలాంటి చర్యా తీసుకోలేదు.

2016లో ఆమె మంత్రిత్వ శాఖను మార్చారు.  ఆపైన ఆమెకు సమాచార, ప్రసార శాఖ బాధ్యతలు దక్కాయి. అక్కడా ఇరానీని వివాదాలు వదల్లేదు. నకిలీ పాత్రికేయులను బ్లాక్ లిస్ట్‌లో చేర్చాలన్న ఆమె నిర్ణయం పత్రికల్లో ప్రధాన శీర్షికగా మారింది. ఆ నిర్ణయానికి ఎంతగా వ్యతిరేకత వచ్చిందంటే... స్వయంగా ప్రధాని మోదీయే ఆ నిర్ణయాన్ని ఉపసంహరించుకున్నారు.

ఆ వివాదం నేపథ్యంలో సమాచార, ప్రసారాల శాఖ నుంచి ఇరానీని తప్పించినా, ఇప్పటికీ ఆమె కేంద్ర మంత్రిగానే కొనసాగుతున్నారు.

వసుంధరా రాజే, లలిత్ మోదీ

సుష్మా స్వరాజ్, వసుంధరా రాజే

వ్యాపారవేత్త లలిత్ మోదీకి సహాయం చేశారంటూ కేంద్ర మంత్రి...


గతంలో గోధుమ, వరి ఉత్పత్తిని పెంచడానికి ఈ రెండు రాష్ట్రాలను  ప్రభుత్వం ప్రోత్సహించింది. కనీస మద్దతు ధర(ఎంఎస్‌పి)కు  హామీ ఇచ్చింది. దీనివల్ల రైతులు తాము ఖర్చు పెట్టిన దానికంటే ఎక్కువ ఆదాయాన్ని  పొందుతారు.

ఇప్పటికీ హరియాణా, పంజాబ్ రైతులు ఈ ఎంఎస్‌పి నుంచి ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందుతున్నారు.

ఇప్పుడు భారతదేశంలో ఆహార సంక్షోభం లేదు. బియ్యం, గోధుమల ఉత్పత్తికి తగినట్లుగా వాటిని దాచుకోడానికి స్థలం లేదు. ఎంఎస్‌పి భారంగా మారిందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

దీనికి పరిష్కారంగా రైతులు తమ ఉత్పత్తులు ఎక్కడైనా కొనుక్కోడానికి అమ్ముకోడానికి ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించడానికి ప్రయత్నాలను ఈ మూడు చట్టాల ద్వారా చేసింది.

ఎంఎస్‌పి లేకపోతే తాము కూడా మిగతా రాష్ట్రాల రైతుల మాదిరాగానే మారిపోతామని పంజాబ్, హరియాణా రైతులు భావిస్తున్నారు. అందుకే మద్దతు ధర ఇవ్వాలీ, మార్కెట్‌లను కొనసాగించాలంటూ ఆందోళనకు దిగారు.

మద్దతు ధరకన్నా సాంకేతిక పరిజ్జానం పెంచుకోవడం వల్ల ఎక్కువ లాభాలు ఉంటాయని నిపుణులు అంటున్నారు

కనీస మద్దతు ధర- చరిత్ర

భారతదేశం ఆహార భద్రతలో స్వయం సమృద్ధిని సాధించే దిశగా చేసే ప్రయత్నాలు 1964 నుంచి  మొదలుపెట్టింది. ఆ ఏ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డాది  ప్రధాని లాల్‌బహదూర్ శాస్త్రి తన కార్యదర్శి లక్ష్మీకాంత్ ఝా నాయకత్వంలో ఆహారధాన్యాల ధరల కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. రైతులు నష్టపోకుండా వారికి కనీస ధర పొందేలా చూడాలని లాల్‌బహదూర్ శాస్త్రి అన్నారు.

ఈ కమిటీ తన నివేదికను 1964 సెప్టెంబర్ 24న ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది

కనీస మద్దతు ధర ఎంఎస్‌పిని నిర్ణయించడం కోసం ఆహార ధాన్యాల ఖర్చులు, ధరల సమాఖ్య ( కమిషన్ ఫర్ అగ్రికల్చరల్ కాస్ట్స్ అండ్ ప్రైసెస్-CACP)ను ఏర్పాటు చేశారు. 1966లో మొదటిసారి గోధుమ, బియ్యం కనీస మద్దతు ధర(ఎంఎస్‌పీ)ను నిర్ణయించారు.

అలా మొదలైన ఈ సంప్రదాయం నేటికీ కొనసాగుతోంది. సీఏసీపీ సూచనల మేరకు ప్రతియేటా 23 పంటలకు కనీస మద్దతు ధరను నిర్ణయిస్తారు.

రైతులు తమ పంటలను పొలాల నుండి రాష్ట్రాల ధాన్యం మార్కెట్లకు రవాణా చేస్తారు. ఈ పంటలలో, గోధుమలు, బియ్యాన్ని కనీస మద్దతు ధరకు ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్‌సీఐ) కొనుగోలు చేస్తుంది.

రైతుల నుండి కొనుగోలు చేసిన ఈ ధాన్యాలను ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (పీడీఎస్) అంటే రేషన్ షాపుల ద్వారా పేదలకు తక్కువ ధరకు అందిస్తారు. ప్రస్తుతం ఎఫ్‌సీఐ వద్ద పెద్ద ఎత్తున ఆహారా ధాన్యాల నిల్వలున్నాయి.

ప్రజా పంపిణీ (పీడీఎస్) అనేది భారత దేశపు ఆహర భద్రతా వ్యవస్థ. దీనిని ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన ఆహార భద్రతా వ్యవస్థగా చెబుతారు. ఈ పథకం కింద కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పేదలకు సబ్సిడీతో కూడిన ఆహారం, ఆహారేతర వస్తువులను పంపిణీ చేస్తాయి.

కనీస మద్దతు ధరను ప్రభుత్వమే నిర్ణయించడం వల్ల రైతులకు వారు పండించిన పంటకు కచ్చితమైన ధర లభించే అవకాశం ఉంది.

కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలను ప్రవేశపెట్టడం వల్ల ప్రభుత్వం స్థానంలో ప్రైవేటు వ్యక్తులు వస్తారని, మార్కెట్ వ్యవస్థ లేకుండా పోతుందని రైతులు భయపడుతున్నారు. అదే జరిగితే ఎంఎస్‌పి అనేది ఉండదని అంటున్నారు.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, ప్రతి సంవత్సరం ప్రభుత్వం 23 పంటలకు కనీస మద్దతు ధరను ప్రకటిస్తున్నా అందులో ప్రధానంగా  వరి, గోధుమ, పత్తిలాంటి రెండు మూడు పంటలను మాత్రమే మార్కెట్లు ఎంఎస్‌పికి కొనుగోలు చేస్తాయి.

కనీస మద్దతు ధరతో లాభపడుతున్న రైతులు కేవలం 6%మందేనని నివేదికలు చెబుతున్నాయి

ఎంఎస్‌పితో ఎవరికి ప్రయోజనం?

“పంటల ధరలను మార్కెట్ ప్రకారం నిర్ణయించాలి తప్ప ప్రభుత్వం నిర్ణయించకూడదు. అటు ప్రభుత్వం, ఇటు రైతులు వ్యవసాయ ఖర్చులను తగ్గించుకోవాలి. ఎంఎస్‌పి మాత్రమే రైతులను బాగు చేస్తుందనుకోవడం తప్పు” అంటారు...


గతంలో జరిపిన యాగఫలమ్ము కానీ ఇప్పటి కవి దీవెనలు కానీ ఊరికే పోవని అవి రాజుకు రాజ్యానికి శుభం కలిగిస్తాయని కూడా విని ఉండేవాళ్లం. కాలం మారింది కాబట్టి ధ్వని మారింది. స్వతహాగా సాహితీ ప్రేమికుడైన ముఖ్యమంత్రి తన స్థాయికి తగ్గట్టుగా జరుపుతున్న మహాసభలు అని ఆధునిక భాషలో వింటున్నాం.

కెసిఆర్ ఏది తలపెట్టినా అంతే. ఏదైనా ధూం ధామే. కొరత సహించరు. నిధులకు లోటు రానివ్వరు. మర్యాదలకు తక్కువ చేయరు. ఆయన మాట్లాడుతుంటే వినాలె అనిపించేంత తీయనైన తెలుగు పలుకుబడి ఉన్నవక్త. వీటన్నింటిని మించి తాను అనుకోవాలే గానీ దేనికైనా ఎన్ని కోట్లైనా ఖర్చుపెట్టగలిగిన తెగువ ఉన్న నేత.

యాగమైనా, కులాల వారీగా చేస్తున్న సంతర్పణలయినా. క్రీడాకారులకు ఇచ్చే నజరానాలయినా. అలాంటి వారు తలపెట్టిన తెలుగు సభలు ఎలా ఉంటాయి? ఇలాగే ఉంటాయి.

హైదరాబాద్ మోత  మోగిపోతా ఉంది. ఎటు చూసినా ఏర్పాట్ల గురించి సత్కార సన్మానాల గురించీ, భోజనాల గురించీనూ. తెలుగు రాజ్యాల నుంచే కాకుండా ఎక్కడెక్కడో ఏఏ సీమల్లోనో స్థిరపడిన తెలుగువారిని భారీగా రప్పించి స్టార్ హోటళ్లలో ఉంచి మరీ సత్కార సన్మానాలు చేసి పంపిస్తున్నారు.

నాలుగు కాలాల పాటు నాలుగు నాల్కల మీద నర్తించాలని పాలక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ునికి ఉన్నట్టు అనిపిస్తున్నది. హైదరాబాద్ వల్ల ఒనగూరిన అదనపు సొమ్ము చేతిలో ఉన్నది. వాళ్లకు వాళ్లే నమ్మలేనంతగా కళ్లుతిరిగిపోయేంతగా కోటి అంటే రెండక్షరాలే కదా అన్నట్టుగా ఈనాములు ఆటగాళ్లకు ఇస్తూ ఉంటిమి.

కవి గాయకులకు నాలుగు రోజులు బస ఏర్పాటు చేసి తృప్తిగా సత్కారము చేసి పంపిస్తే రాజ్యానికేమైనా లోటా అని అనుకుని ఉండవచ్చును.

ఎవరేమనుకున్నా నగర వీధుల్లో కవులు, రచయితల తోరణాలు సాహితీ ప్రియులకు ఊరట. ప్రభుత్వ వేదికపై సన్మానసత్కారాలు అందుకోవడం మరికొందరి ముచ్చట.

నిత్య ప్రతిపక్షంలో ఉండాలని చాలామంది కోరుకోరు

యాయవారపు బ్రాహ్మడు కడుపారా భోజనం కోరుకున్నట్టే రచయిత గుర్తింపు కోరుకుంటారు. ఎరుపు, కాషాయం, ఇంకా ఏ రంగులో కవిత్వం రాసినా గుర్తింపు దగ్గర రాజీపడే వాళ్లు తక్కువ. ఇవి ప్రభుత్వ సభలు, వ్యతిరేకించండి అని పిలుపునిస్తున్న వాళ్ల సంఖ్య బహుపలుచన.

నిన్నటిదాకా వారి వేదికలనెక్కినవారిలో, వారి సరసన కూర్చున్నవారిలో అనేకులు ప్రభుత్వ వేదికలమీద కనిపిస్తున్నారు. అంతకుముందు ఇలాంటి సభలను వ్యతిరేకించడంలో ముందు వరుసలో ఉన్నవారు, రాజ్య వ్యతిరేకులకు అత్యంత సన్నిహితులు, వారి సంస్థల్లో ‘అసభ్యులు’గా పిల్చుకునే వారు ఇపుడు ఈ సభల సారధి.

తెలంగాణలో వైచిత్రికి కొదువ లేదు. నిత్యమూ కవిగాయక సాంగత్యాన్ని కోరుకుంటారని పేరున్న కెసిఆర్ కొలువులో వారిపాత్ర మెండుగానే ఉన్నది. నిన్నటివరకూ తమతో ఉన్నవారు కొలువులో కుదురుకోవడం నిరంతరం ప్రతిపక్షపాత్ర పోషించాలనుకునేవారికి నచ్చకపోవచ్చును. కానీ నిత్య ప్రతిపక్షంలో ఉండాలని చాలామంది కోరుకోరు..

బలమైన భావజాల కారణాలుంటే తప్ప.

బయట ఉండి జీవితాంతం పోరాడుతూనే ఉండడం కంటే లోపల ఉండి కొంతమేర సానుకూల మార్పు తేవచ్చును అనే వాదన సిద్ధంగా ఉండనే ఉన్నది. ఉద్యమం తర్వాత వచ్చే అధికారం ప్రత్యామ్నాయ శక్తులకు ఎక్కువగానే చోటు కల్పిస్తుంది. గుర్తింపా, అప్రాప్రియేషనా అనేది చూసే చూపును బట్టి కనిపించే విషయం.

వ్యతిరేకించే బృందం ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తున్నది? పౌరహక్కులకు భంగం కలిగిస్తున్న ప్రభుత్వం పిలిస్తే కవిగాయకులు వెళ్లి సన్మానాలు చేయించుకుంటారా అనేది వారి ప్రశ్న.

భిన్నమైన భావజాలమున్న వారు సభలు, సమావేశాలు, ధర్నాలు జరుపుకుంటామంటేనే అనుమతించకుండా ఆంక్షల సంకెళ్లు బిగిస్తున్న ప్రభుత్వం జరుపుతున్న సమ్మేళనానికి ఎలా వెడతారు అని ప్రశ్న.

రాజ్యానికి ఎదురు నడవడం తప్ప పక్కన చెయ్యేసి నడవడం కవికి శోభించదు అని సూచన.

అధికారంలోకి వస్తే ఎన్‌కౌంటర్లు ఉండవు అని...


గతంలో టిల్లర్సన్ ట్రంప్‌ను ‘మందబుద్ధి’ అని అన్నారని వార్తలొచ్చాయి. తాజాగా ఫోర్బ్స్ మ్యాగజీన్ ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ ఆ వార్తలకు స్పందిస్తూ.. ‘‘అదో బూటకపు వార్త అనుకుంటున్నా. ఒకవేళ నిజంగానే టిల్లర్సన్ అలా అని ఉంటే, మేం ఐక్యూ టెస్ట్‌కు వెళ్లాల్సిందే. ఆ టెస్టులో ఎవరు గెలుస్తారో నేను చెప్పగలను’’ అని అన్నారు.

అది అలా ఉండగా.. ట్రంప్, టిల్లర్సన్ కలిసి మంగళవారం భోజనం చేశారు. అంతకు ముందు విలేకర్లతో ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. ‘‘మా విదేశాంగ మంత్రి మీద నాకు నమ్మకం ఉంది. నేను ఎవరినీ తక్కువగా చూడను.’’ అని చెప్పారు.

అయితే ‘‘ట్రంప్ చేసిన ఐక్యూ టెస్టు ఛాలెంజ్ ఓ జోక్. అది ఆయన హాస్య ప్రియత్వానికి నిదర్శనం’’ అని వైట్‌హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ అన్నారు.

ఇటీవల ఉత్తర కొరియా విషయంలో ట్రంప్, టిల్లర్సన్ మధ్య కాస్త భేదాభిప్రాయాలు కనిపించాయి. తమతో చర్చలు జరిపేందుకు ఉత్తర కొరియా కొంత ఆసక్తి చూపుతోందని టిల్లర్సన్ వెల్లడించగా, ట్రంప్ దానిని వ్యతిరేకించారు.

ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జోంగ్ ఉన్‌ను ఉద్దేశిస్తూ 'ఆ లిటిల్ రాకెట్ మెన్‌తో చర్చలు జరపడానికి ప్రయత్నిస్తూ మా విదేశాంగ మంత్రి రెక్స్ టిల్లర్సన్ సమయం వృథా చేసుకుంటున్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నారు' అంటూ ట్రంప్ ట్వీట్ చేశారు.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతంలో ట్విటర్లో ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు సుప్రీంకోర్టు ప్రస్తుత ప్రధాన న్యాయమూర్తికి, ఆయనకు ముందు సీజేఐలుగా ఉన్న మరో నలుగురి గౌరవానికి భంగం కలిగించేలా ఉన్నాయని, ఇవి కోర్టు ధిక్కరణ కిందకు వస్తాయని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ప్రశాంత్ భూషణ్‌కు శిక్షపై ఈ నెల 20న వాదనలు వింటామని చెప్పింది.

ఇది కోర్టు ధిక్కరణకు సంబంధించిన తీవ్రమైన విషయం అని వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా ఈరోజు జరిగిన విచారణలో న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ అరుణ్ మిశ్రా, జస్టిస్ బీఆర్ గవి, జస్టిస్ కృష్ణ మురారిలతో కూడిన ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.

కోర్టు ధిర్కరణ చట్టం 1971 ప్రకారం ప్రశాంత్ భూషణ్‌కు గరిష్ఠంగా ఆరు నెలలు జైలు శిక్ష పడొచ్చు. ఈ చట్టం ప్రకారం ఒకవేళ దోషి క్షమాపణలు చెబితే న్యాయస్థానం ఎలాంటి శిక్ష లేకుండా వదిలిపెట్టొచ్చు.

వివాదం ఏంటి?

ప్రశాంత్ భూషణ్ చేసిన రెండు వివాదాస్పద ట్వీట్లు న్యాయ వ్యవస్థను అగౌరవపర్చేలా ఉన్నాయని జులై 22వ తేదీన సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఈ మేరకు ఆయనకు నోటీసు జారీ చేసింది.

ఆలోచించే హక్కు (ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ థాట్) కోర్టు ధిక్కరణ పరిధిలోకి రాదని ప్రశాంత్ భూషణ్ సమాధానం ఇచ్చారు.

దీనిపై విచారణ కొనసాగింది. ఆ ట్వీట్లు కోర్టు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ధిక్కరణ పరిధిలోకి వస్తాయని, వాటిని పోస్ట్ చేసిన ప్రశాంత్ భూషణ్ దోషి అని ఈరోజు సుప్రీంకోర్టు తేల్చింది.

సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ బాబ్డే ఒక మోటారు సైకిల్‌పై ఉన్న ఫొటోను ఉద్దేశిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలపై ప్రశాంత్ భూషణ్ తన అఫిడవిట్‌లో స్పందిస్తూ.. మూడు నెలలకు పైగా సుప్రీంకోర్టు పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయటం లేదని, ఈ నేపథ్యంలో విచారంలో తాను అలా స్పందించాల్సి వచ్చిందని పేర్కొన్నారు.

ప్రజాస్వామ్యం వృధా అనే వ్యాఖ్యకు వివరణ ఇస్తూ.. ‘అలాంటి ఆలోచనలను బహిరంగంగా వ్యక్తీకరించడం ఇబ్బందిరకంగా అనిపించొచ్చు కానీ అదే వాస్తవం, దీనిని కోర్టు ధిక్కరణగా పరిగణించకూడదు’ అని తెలిపారు.

పెండింగ్‌లో మరో కేసు

ప్రశాంత్ భూషణ్‌పై మరొక కోర్టు ధిక్కరణ కేసుపై ఆగస్టు 17వ తేదీన సుప్రీంకోర్టు విచారణ జరుపనుంది.

2009లో ఈ కేసు నమోదైంది.

ఆ ఏడాది తెహల్కా మ్యాగజైన్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ప్రశాంత్ భూషణ్ మాట్లాడుతూ.. అప్పటికి సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులుగా పనిచేసిన 16 మంది అవినీతిపరులని ఆరోపించారు.

అయితే, తాను మాట్లాడింది ఆర్థికపరమైన అవినీతి గురించి కాదని, వారి నైతిక ప్రవర్తన సరిగా లేదన్నదే తన ఉద్దేశమని ప్రశాంత్ భూషణ్ తర్వాత సుప్రీంకోర్టుకు వివరణ ఇచ్చారు. లిఖితపూర్వకంగా క్షమాపణలు కూడా చెప్పారు. కానీ, సుప్రీంకోర్టు ఆ క్షమాపణలను స్వీకరించలేదు.

‘భారత ప్రజాస్వామ్యానికి చీకటి రోజు’

ప్రశాంత్ భూషణ్ కోర్టు ధిక్కరణ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలపై ప్రముఖ రచయిత, చరిత్రకారుడు రామచంద్ర గుహ స్పందించారు.

‘‘ఈ చట్టం ద్వారా సుప్రీంకోర్టు తనను తానే ఓడించుకుంది. గణతంత్రాన్నీ ఓడించింది. భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఇది చీకటి రోజు’’ అని ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతంలో నిర్వహించిన అధ్యయనాలు.. కరోనావైరస్ సోకిన చిన్నారుల్లో దానికి సంబంధించిన లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉండటమో అసలు లేకపోవటమో జరుగుతోందని చెప్పాయి.

అయితే.. చిన్నారుల నుంచి ఈ వైరస్ ఇతరులకు సోకే అవకాశం ఎంత ఉంటుందనే అపరిష్కృత ప్రశ్నకు సమాధానం లభించటానికి తాజా అధ్యయనం తోడ్పడుతుందని భావిస్తున్నారు.

పిల్లలు తిరిగి స్కూళ్లకు వెళుతున్న పరిస్థితుల్లో సామాజిక దూరం, పరిశుభ్రత అంశాలు ఎంత ముఖ్యమో ఈ అధ్యయనం బలంగా చెప్తోంది.

చిన్నారులు - కోవిడ్-19 అంశానికి సంబంధించి పరస్పర సంబంధమున్న మూడు వేర్వేరు ప్రశ్నలు ఉన్నాయని రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ అండ్ చైల్డ్ హెల్త్ అధ్యక్షుడు ప్రొఫెసర్ రసెల్ వీనర్ పేర్కొన్నారు.

పిల్లలకు కూడా వైరస్ సోకగలదనే విషయం కచ్చితంగా తెలిసినప్పటికీ.. వారికి - ప్రత్యేకించి 12 సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ వయసున్న పిల్లలకు వైరస్ సోకే అవకాశం పెద్దవాళ్లకన్నా తక్కువేనని యాంటీబాడీ బ్లడ్ టెస్టుల గణాంకాలు సూచిస్తున్నట్లు ప్రొఫెసర్ వీనర్ వివరించారు.

ఒకవేళ వైరస్ సోకినా కూడా పెద్దవాళ్ల కన్నా పిల్లలు జబ్బుపడే అవకాశం తక్కువని శాస్త్రవేత్తలు చాలా ధీమాగా ఉన్నారు. చాలా మంది పిల్లల్లో అసలు వ్యాధి ల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

క్షణాలు ఏమాత్రం కనిపించకపోవటం దీనికి కారణం. శుక్రవారం నాడు ప్రచురించిన బ్రిటిష్ అధ్యయనం కూడా ఇదే విషయాన్ని నిర్ధారించింది.

ఇక మూడో ప్రశ్నకు సమాధానం మనకు పెద్దగా తెలియదు. ఈ ప్రశ్నకు జవాబు కనుగొనటానికి దక్షిణ కొరియా అధ్యయనం ప్రయత్నిస్తోంది.

దక్షిణ కొరియా అధ్యయనం ఏం చెప్తోంది?

ఈ అధ్యయనాన్ని 91 మంది చిన్నారుల మీద నిర్వహించారు. స్వల్ప లక్షణాలు ఉన్న చిన్నారులతో పాటు.. అసలు ఏ లక్షణాలూ కనిపించని చిన్నారుల్లో సైతం స్వాబ్ పరీక్షలు చేస్తే మూడు వారాల తర్వాత కూడా వైరస్ కనిపిస్తుంది.

వైరస్ సోకిన చిన్నారుల ముక్కుల్లో గుర్తించగలిగిన వైరస్ ఉందన్న వాస్తవం.. వారి ద్వారా ఆ వైరస్ మరొకరికి సోకే అవకాశముందని సూచిస్తోంది.

అంటే.. చిన్నారుల ద్వారా వైరస్ వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉందనే కొత్త విషయం ఈ అధ్యయనం ద్వారా తెలుస్తోంది.

అయితే.. చిన్నారుల్లో వైరస్‌కు సంబంధించి కొన్ని అంతుచిక్కని విషయాలు ఇతర అధ్యయనాల తరహాలోనే ఇందులో కూడా పరిష్కారం కాలేదు.

చిన్నారుల ముక్కుల్లో వైరస్ కనిపించినంత మాత్రాన.. వారు కూడా పెద్దవాళ్ల స్థాయిలోనే వైరస్‌ను వ్యాపిస్తున్నారని ఖచ్చితంగా నిరూపణ కాదు.

అలాగని.. పిల్లల్లో వైరస్ ఉందని కనిపిస్తున్నపుడు దాని వ్యాప్తిలో పిల్లల పాత్ర లేదనుకోవటం అహేతుకమని వాషింగ్టన్ డీసీలోని చిల్డ్రన్స్ నేషనల్ హాస్పిటల్‌లో పిల్లల వ్యాధుల విభాగాధిపతి డాక్టర్ రాబర్టా డేబియాసి పేర్కొన్నారు.

''ముక్కు, శ్వాస కోశంలోని స్రావాల్లో వైరస్ జన్యుపదార్థం ఉన్నంతమాత్రాన.. వారి నుంచి వైరస్ వ్యాపిస్తుందని అర్థం కాదు. ప్రత్యేకించి పిల్లల్లో దగ్గు, తుమ్ము వంటి లక్షణాలేవీ లేనపుడు వారు వ్యాప్తి చేస్తున్నారనేది సరికాదు'' అని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ లివర్‌పూల్‌లో చిన్నారుల ఆరోగ్యంపై బోధించే ప్రొఫెసర్ కాలమ్ సింపుల్ అభిప్రాయపడ్డారు.

పిల్లలైనా, పెద్దవాళ్లయినా.. లక్షణాలు తక్కువగా ఉన్నవారు కానీ అసలే లక్షణాలూ లేని వారు కానీ -వైరస్‌ను గాలిలోకి పంపే దగ్గు లక్షణాలు లేని వారి నుంచి వైరస్ సోకే అవకాశం తక్కువని హేతుబద్ధంగా ఆలోచించినప్పుడు తెలుస్తుంది.

కానీ.. వైరస్ సోకినా లక్షణాలు లేని వారిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో జనం వైరస్ వ్యాప్తి మీద పెద్ద ప్రభావమే చూపుతున్నారు.

అదేసమయంలో.. స్కూళ్ల మూసివేత కొనసాగించటం కూడా పరిష్కారం కాదని.. దానివల్ల పిల్లల అభివృద్ధి, చదువు, మానసిక ఆరోగ్యం అంశాలకు ముప్పు ఉంటుందని ప్రొఫెసర్ వీనర్ ఉటంకిస్తున్నారు.

వైరస్ వ్యాప్తి విషయంలో పిల్లల నుంచి...


గతంలో నెల రోజులే ఉండే ఈ నిషేధాన్ని క్ర‌మంగా పెంచారు. ప్ర‌స్తుతం 61 రోజులు పాటు ఉంటుంది. పుష్క‌ర కాలంగా అమ‌ల‌వుతున్న ఈ చేప‌ల వేట నిషేధం వల్ల సాధించిన ఫ‌లితాల‌పై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్య‌క్త‌మ‌వుతున్నాయి.

ఏపీ మెరైన్ ఫిషింగ్ రెగ్యులేష‌న్ యాక్ట్-1995 ప్ర‌కారం స‌ముద్రంలో చేప‌ల వేట‌కు సంబంధించి పలు ఆదేశాలున్నాయి. ఈ చ‌ట్టం 1997 నుంచి అమ‌లులోకి వచ్చింది. ఇక 2007 నుంచి ఏపీలో ఏటా వేస‌విలో చేప‌ల వేట‌పై నిషేధం అమ‌ల‌వుతోంది.

ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ 15 నుంచి అమ‌లులోకి వ‌చ్చింది. జూన్ 14 వ‌ర‌కూ స‌ముద్రంలో వేట కోసం ఎటువంటి బోట్లు అనుమ‌తించ‌రు. తొలుత మెటార్ బోట్ల‌పై మాత్ర‌మే నిషేధం పెట్టిన‌ప్ప‌టికీ ప్ర‌స్తుతం నాటు ప‌డ‌వ‌ల‌లో వెళ్లి వేటాడడాన్నీ నిషేధించారు.

మత్స్యకారులు

మ‌త్స్య‌సంప‌ద కాపాడుతున్నాం

చేప‌ల వేట‌ను నిషేధించ‌డం వల్ల ఈ కాలంలో మంచి ఫ‌లితాలు సాధించామ‌ని మ‌త్స్య‌శాఖ జాయింట్ డైరెక్ట‌ర్ డాక్ట‌ర్ వీవీ రావు బీబీసీకి తెలిపారు.

"బంగాళాఖాతంలో గ‌తంలో విలువైన జీవ‌రాశులుండేవి. కానీ, రానురాను వాటి సంప‌ద త‌గ్గిపోతోంది. ముఖ్యంగా వేస‌విలో గుడ్లు పెట్టే ద‌శ‌లో వేట కార‌ణంగా పున‌రుత్ప‌త్తి ప‌డిపోతోంది. దాంతో అరుదైన ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

జాతులు కూడా క‌నుమ‌రుగ‌వుతున్నాయి. ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ వ‌ర‌కూ చేప‌ల వేట నిషేధం అమలు చేస్తే.. సముద్రజీవులు గుడ్లు పెట్టే స‌మ‌యంలో ఎలాంటి ఆటంకం ఉండదు. వేట నిషేధంతో మంచి ఫ‌లితాలు వ‌స్తున్న‌ట్టు రికార్డులు చెబుతున్నాయి. తొలుత ఏపీలో మొద‌ల‌యిన ఈ ప్ర‌య‌త్నం ప్ర‌స్తుతం బంగాళాఖాతం తీర ప్రాంతంలో ఉన్న అన్ని రాష్ట్రాల‌లోనూ అమ‌లు చేస్తున్నారు. వేట నిషేధ స‌మ‌యంలో ప్ర‌భుత్వం మ‌త్స్య‌కారుల‌కు ప‌రిహారం కూడా అందిస్తూ వారి జీవ‌నోపాధికి ఆటంకం లేకుండా చూస్తోంది" అని ఆయన వివ‌రించారు.

జీవితంలో స‌గం రోజులు క‌డ‌లి కెర‌టాల‌పై ప‌య‌నం సాగించే మ‌త్స్య‌కారుల‌కు ప్ర‌స్తుతం ఏటా రెండు నెల‌ల పాటు వేట విరామం పాటించాల్సిన ప‌రిస్థితి త‌ప్ప‌డం లేదు.

తొలుత వేట నిషేధం అమ‌లు చేసేందుకు అనేక చోట్ల అధికారులు పెద్ద స్థాయిలో ఒత్తిడి తీసుకురావాల్సి వ‌చ్చేది. కానీ, ప్ర‌స్తుతం వేట నిషేధం సులువుగానే అమ‌లులోకి వ‌స్తోంది.

చేప‌లు దొరికే స‌మ‌యంలోనే వేటకు ఆటంకం

స‌ముద్రంలో వేట విరామం త‌మ జీవ‌నోపాధికి పెద్ద స‌మ‌స్య‌గా మారుతోంద‌ని తూర్పు గోదావ‌రి జిల్లా ఉప్పాడ‌కు చెందిన బంద‌న రాంబాబు బీబీసీకి తెలిపారు.

"మామూలుగా అయితే మే నెల‌లోనే చేప‌లు బాగా ప‌డ‌తాయి. కానీ ఇప్పుడు అది కుదర‌ద‌ని ఆపేస్తున్నారు. బోట్లన్నీ ఒడ్డున నిలిపేస్తున్నాము. జూన్ 15 త‌ర్వాత పోనిస్తామంటున్నారు. కానీ, వ‌ర్షాలు ప్రారంభ‌మ‌యిన త‌ర్వాత చేప‌లు పెద్ద‌గా దొరక‌వు. ఆ త‌ర్వాత వ‌ర‌ద‌లు వ‌చ్చిన‌ప్పుడు అస‌లు దొర‌క‌వు. అయినా, చేప‌లు ప‌ట్టుకోవ‌డానికి వీలు లేకుండా చేయ‌డంతో మా జీవితాలు నెట్ట‌ుకురావ‌డ‌మే క‌ష్టం అవుతోంది. వేట లేక‌పోవ‌డం, మ‌రో ప‌ని రాక‌పోవ‌డంతో రెండు నెల‌ల పాటు ఖాళీగానే గ‌డిపేయాల్సి వ‌స్తోంది. ప్ర‌భుత్వం ఇస్తున్న డ‌బ్బులు కూడా ఏమూల‌కు స‌రిపోవ‌డం లేదు. నెలకు రెండు వేలు ఇస్తున్నారు గానీ చాలవు. అయినా రేష‌న్ స‌రుకుల మీద ఆధార‌ప‌డి నెట్టుకొస్తున్నాము" అంటూ వాపోయారు.

మత్స్య‌సంప‌ద త‌గ్గిపోవ‌డానికి కార‌ణమేంటి?

స‌ముద్ర జ‌లాల్లో మ‌త్స్య‌సంప‌ద అడుగంటుతున్న విష‌యం వాస్త‌వ‌మేన‌ని ప‌ర్యావ‌ర‌ణ వేత్త ప‌తంజ‌లి శాస్త్రి తెలిపారు. "గ‌డిచిన కొన్ని దశాబ్దాలుగా పెరుగుతున్న పారిశ్రామికీకరణ సముద్ర జలాల్లో జీవరాశులకు ప్రాణసంకటంగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా తీరాన్ని అనుకుని నిర్మించిన పరిశ్రమల నుంచి వచ్చే విష వ్యర్థాలు నేరుగా సముద్రం పాలవుతున్నాయి. పలు నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ ఆచరించే వారి సంఖ్య అడుగంటుతోంది. పర్యవేక్షణ...


గతంలో పౌర్ణమి రోజు ప్రయోగశాల వాతావరణంలో 33 మంది వాలంటీర్లపై అధ్యయనం జరిపిన స్విట్జర్లాండ్‌లోని బాసిల్ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు- మనిషి నిద్రకూ, చంద్రుడికీ సంబంధముందనే ఆధారాన్ని గుర్తించారు.

ఈ వాలంటీర్లకు తమపై జరుగుతున్న అధ్యయనం ఉద్దేశం తెలియదు. చంద్రుడు కనిపించని ప్రదేశంలో, చీకటిలో వీరు నిద్రించారు.

అధ్యయన ఫలితాలు ఏమిటంటే-

1. నిద్రలోకి జారుకోవడానికి అదనంగా ఐదు నిమిషాలు పట్టింది.

2. మొత్తమ్మీద 20 నిమిషాలు తక్కువగా నిద్రపోయారు.

3. గాఢనిద్ర సమయం 30 శాతం తగ్గింది.

వీరి నిద్రలో మార్పులకు పౌర్ణమి రోజు చంద్రుడి నుంచి వెలువడే అదనపు కాంతి కారణం కాదని పరిశోధకులు చెప్పారు. ఎందుకంటే వీరు చీకటిగా ఉన్న గదిలో నిద్రపోయారని, వీరిపై చంద్ర కాంతి పడనేలేదని ప్రస్తావించారు.

వీరికి చంద్రుడి పరిభ్రమణ కాలానికి అనుగుణంగా నిద్ర అలవాటు అయ్యుండొచ్చని, వీరి నిద్రలో మార్పులకు ఇదో ముఖ్యమైన కారణం అయ్యుండొచ్చని పరిశోధకులు అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ పరిశోధన వివరాలు 2013లో 'కరెంట్ బయాలజీ' పత్రికలో ప్రచురితమయ్యాయి.

చంద్రుడిని నేరుగా చూడకపోయినా, చంద్రుడి పరిభ్రమణం ఏ దశలో ఉందనేది తెలియకపోయినా చంద్రుడి పరిభ్రమణ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దశలు మనిషి నిద్రను ప్రభావితం చేస్తాయని ఈ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహించిన ప్రొఫెసర్ క్రిస్టియన్ కాజోచెన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

పౌర్ణమి ప్రభావముంటే మనం ఏమైనా చేయగలమా?

నిద్రపై పౌర్ణమి ప్రభావానికి ఆ రోజు చంద్రుడి నుంచి వెలువడే అదనపు కాంతే కారణమైతే కంటికి మాస్కులు ధరించడం లాంటి చర్యలు దీనిని ఎదుర్కోవడంలో ఉపకరిస్తాయని నిద్ర సంబంధిత అంశాల నిపుణుడు నీల్ స్టాన్లీ చెప్పారు.

నిద్రలో మార్పులకు పౌర్ణమి నాటి అదనపు చంద్రకాంతి కారణం కాదని స్విట్జర్లాండ్‌లోని బాసిల్ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన చెబుతోంది.

నిద్రపై పౌర్ణమి ప్రభావం ఉంటే మనం ఏమైనా చేయగలమా అనే ప్రశ్న ఆసక్తికరమైనదేనని, కానీ వాస్తవానికి చేయగలిగింది పెద్దగా ఏమీ లేదని బ్రిటన్‌కు చెందిన నీల్ స్టాన్లీ వ్యాఖ్యానించారు. ''మనకు ఇష్టమున్నా, లేకున్నా నెలకు కనీసం ఒకసారైనా పౌర్ణమి వస్తుంది కదా'' అన్నారు.

నిద్రకు సంబంధించిన మరిన్ని కథనాలు..

నిద్రపై పౌర్ణమి ప్రభావం ఉంటుందనే నమ్మకం ఉందని, అది వాస్తవమా, కాదా అన్నది నిర్ధరణ కావాల్సి ఉందని ఆయన తెలిపారు.

2013లో బాసిల్ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన ఫలితం సంచలనం సృష్టించిందని, దీనిని నిర్ధరించుకొనేందుకు ఎక్కువ మంది వ్యక్తులతో మరో పరిశోధన నిర్వహించాల్సి ఉందని, కానీ ఈ అంశంపై అప్పట్నుంచి ఇప్పటివరకు పరిశోధన జరగలేదని ఆయన చెప్పారు.

పౌర్ణమి రోజు తమకు నిద్ర సరిపోలేదని ఎవరైనా చెబితే, అందుకు పౌర్ణమే కారణం కానక్కర్లేదని నీల్ స్టాన్లీ అభిప్రాయపడ్డారు. నిద్రపై పౌర్ణమి ప్రభావం ఉంటుందనే నమ్మకానికి తగినట్లుగా వారిలో అలాంటి ఆలోచన కలగొచ్చన్నారు.

పున్నమి రోజు ప్రమాదాలు, హింసాత్మక ఘటనలు, మానసిక సమస్యల కేసులు ఎక్కువనే భావన కూడా ఉంది. 2007లో బ్రిటన్‌లోని బ్రైటన్ నగరంలోనైతే పౌర్ణమి రోజు పోలీసు ఉన్నతాధికారులు అదనపు సిబ్బందిని విధులకు రప్పించారు. పున్నమి రోజు హింసాత్మక ఘటనలు పెరుగుతున్నాయని వారి పరిశోధనలో తేలడంతో ఈ మేరకు నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

పౌర్ణమి రోజు వ్యక్తులు చిత్రంగా, అసహజంగా ప్రవర్తించడం, వాదనకు దిగడం లాంటివి పోలీసు అధికారిగా 19 ఏళ్ల తన అనుభవంలో చూశానని అప్పట్లో ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆండీ పార్ చెప్పారు.

పున్నమి సమయంలో ప్రసవాలు, ఆత్మహత్యలు అధికమని, నిద్రలో నడవడం ఎక్కువని, మనుషులను జంతువులు కరవడం ఎక్కువనే ప్రచారమూ ఉంది. ఇవి నిజమేననే ఆధారాలేవీ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల్లో లభించలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్,...


గతంలో ఫుట్ బాల్ అంటే హైదరాబాద్.. హైదరాబాద్ అంటే ఫుట్ బాల్

ప్రపంచ ఫుట్‌బాల్ చరిత్రను ఒక్కసారి తిరగేసి మన స్థానం ఎక్కడుందని ఆరా తీస్తే అదిరిపోయే నిజాలు తెలిశాయి!

ఒక‌ప్పుడు ఫుట్‌బాల్ ప్ర‌పంచ ఫేవ‌రెట్స్‌లో భార‌త్ ఒక‌టి. అవును మీరు చదివింది నిజమే. ఫుట్‌బాల్‌లో భార‌త్‌ని ఆ స్థాయిలో నిల‌బెట్టింది ఎవ‌రో కాదు! హైద‌రాబాద్ ఆట‌గాళ్లే! ఒక‌ప్పుడు హైద‌రాబాద్ అంటే ఫుట్‌బాల్. ఫుట్‌బాల్ అంటే హైద‌రాబాద్ అనేంతగా ఈ క్రీడ భారత్‌లో ఓ వెలుగు వెలిగింది.   .

1956లో ఆస్ట్రేలియా, మెల్‌బోర్న్‌లో జ‌రిగిన ఒలింపిక్స్‌లో భార‌త జట్టు 4వ స్థానంలో నిలిచింది. ఆ జట్టులో ఏకంగా 9 మంది ఆటగాళ్లు హైద‌రాబాద్ వారే. 1954 ఏషియ‌న్ గేమ్స్, 1962 ఏషియ‌న్ గేమ్స్‌లో కూడా భార‌త ఫుట్‌బాల్ జట్టు దుమ్మురేపింది. అప్పుడు కూడా టీమ్‌లో హైద‌రాబాదీల‌దే హ‌వా. 1943 ఏష్ గోల్డ్ క‌ప్‌లో రాయ‌ల్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ టీమ్‌ని హైదారాబాద్ సిటీ పోలీస్ టీమ్ ఓడించింది.

ఈ ఘన విజయాలన్నింటి వెనుక ఒక వ్యక్తి ఉన్నారు. స‌య్య‌ద్ అబ్దుల్ ర‌హీమ్! ఈయన్ను ముద్దుగా ర‌హీమ్ సాబ్ అంటారు. ర‌హీమ్ 1950 నుంచి 1963 వ‌ర‌కూ భార‌త ఫుట్‌బాల్ కోచ్‌గా కూడా ప‌నిచేశారు.

"ర‌హీమ్‌కు ఆట‌గాళ్ల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

గురించి బాగా తెలుసని విక్టర్ అమల్ రాజ్ బీబీసీకి చెప్పారు. హైదరాబాద్‌కు చెందిన అమల్ రాజ్ భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఉండేవారు.

"రహీమ్ మంచి టీచర్. క‌మిటెడ్ కోచ్. అత‌ను ఆట‌గాళ్ల‌ను చ‌దువుతాడు. ఫుట్ బాల్ మీద మంచి నాలెడ్జ్ ఉంది. అప్ప‌ట్లో బెన‌ర్జీ, గోస్వామి, తంగ‌రాజ్, క‌ణ్ణ‌న్, అజీజ్ లాంటి ఆటగాళ్ల‌ను తీర్చిదిద్దింది ఆయనే. ఎవరెక్కడ చక్కగా సరిపోతారో రహీమ్ సరిగ్గా అంచనా వేసేవారు" అని అమల్ రాజ్ చెప్పారు.

ఫుట్‌బాల్ అంటే హైదరాబాద్

హైదరాబాద్‌లో ఒకప్పుడు ఫుట్‌బాల్ ఒక వెలుగు వెలిగిందని క్రీడా విశ్లేషకులు వెంకటేశ్ చెప్పారు.

"హైద‌రాబాద్‌లో ఒక‌ప్పుడు ఫుట్‌బాల్ క్ల‌బ్‌లు చాలా ఉండేవి. వాటిలో సిటీ పోలీస్ టీమ్ బాగా ఫేమ‌స్. భార‌త‌దేశంలో కోల్‌క‌తా, గోవా, కేర‌ళ‌లో ఫుట్‌బాల్ క‌ల్చ‌ర్ ఎక్కువగా క‌నిపిస్తుంది. నిజానికి హైదరాబాద్‌లోనూ వాటితో స‌మానంగా ఫుట్‌బాల్ క‌ల్చ‌ర్ ఉండేది. అసలు ఇప్పుడు ఉన్న చాలా క్రికెట్ మైదానాల్లో ఒక‌ప్పుడు ఫుట్‌బాల్ ఆడేవారు" అన్నారు వెంక‌టేశ్.

ఆ ప్రాభవం ఏదీ?

"అప్ప‌ట్లో త‌ర‌చూ హైద‌రాబాద్‌లో ఫుట్‌బాల్ లీగ్స్ జ‌రుగుతుండేవి. ఎన్నో మైదానాలు ఉండేవి. ఎల్బీ స్టేడియం, రైల్వే గ్రౌండ్స్, ఇలా చాలా.. ఇక టీమ్స్ కూడా చాలా ఉండేవి. ర‌హీమ్ సార్ చ‌నిపోయాక అవన్నీ క్ర‌మంగా మరుగున పడ్డాయి. మంచి ఆట‌గాళ్ల‌కు హైదరాబాద్ ఫుట్‌బాల్ క్లబ్స్ ఆర్థికంగా అవ‌కాశాలు చూపించ‌లేక‌పోయాయి" అన్నారు అమల్ రాజ్.

హైదరాబాద్‌లో ఫుట్‌బాల్ ప్రతిష్ఠ మసకబారడంతో కొందరు ఆటగాళ్లు 60ల త‌ర్వాత కోల్‌క‌తా వెళ్లిపోయారు. బ‌య‌టి క్ల‌బ్స్ కి ఆడారు. అప్ప‌టికే కోల్‌క‌తా లీగ్ చాలా ఫేమ‌స్. నయీం, హ‌బీబ్, అక్బ‌ర్, ష‌బ్బీర్ అలీ, స‌లాం, జాన్ విక్ట‌ర్, ష‌రీఫ్ అందరూ హైదరాబాద్ నుంచి కోల్‌క‌తా వెళ్లి ఆడిన వారే.

"కోల్‌క‌తా క్ల‌బ్బులు 18వ శ‌తాబ్దంలోనే ప్రారంభమయ్యాయి. బ్రిటిష్ వారు వాటిని మొదలుపెట్టారు. ఆట‌గాళ్ల‌కు మంచి కాంట్రాక్టులు ఇచ్చారు. మ‌నీ ఫాక్ట‌ర్ ప‌నిచేసింది. మంచి అవకాశం రావడంతో వారంతా అక్కడికి వెళ్లిపోయారు" అని వివ‌రించారు అమ‌ల్ రాజ్.

బొల్లారం టు పాతబ‌స్తీ

హైద‌రాబాద్‌లో ఫుట్‌బాల్ సంస్కృతి ఉండేది! ఇప్పుడు గ‌ల్లీ క్రికెట్ లాగే, అప్పట్లో ఎక్కడ చూసినా ఫుట్‌బాల్ ఆడేవారు.

ప్ర‌స్తుతం హైద‌రాబాద్‌లో క‌నిపించే చాలా క్రికెట్ మైదానాలు ఒక‌ప్పుడు ఫుట్‌బాల్ కోసం త‌యారు చేసిన‌వే. ఎల్.బి. స్టేడియంగా పేరు మార్చిన ఫ‌తే మైదాన్, జింఖానా గ్రౌండ్స్ స‌హా పాత‌కాలం క్రికెట్...


గతంలో మంచి ట్రాక్ రికార్డు ఉండడం వల్ల మీడియాలో ఆసక్తి రేపిన లగడపాటి జోస్యం పూర్తిగా గాడి తప్పింది. కేసీఆర్ వ్యూహాలు సంపూర్ణంగా విజయవంతమైతే విపక్ష వ్యూహాలు సంపూర్ణంగా విఫలమయ్యాయి. ముఖ్యంగా తెలుగుదేశంతో కాంగ్రెస్ పొత్తు ఫలితమివ్వలేదు. ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి కొత్తగా అడుగుపెట్టిన ప్రొఫెసర్ కోదండరాం నేతృత్వంలోని తెలంగాణ జనసమితి ప్రభావం చూపించలేకపోయింది. ఒక్క వాక్యంలో చెప్పాలంటే ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఇంటింటి సర్వే వివరాలతో పథకాలు డిజైన్ చేసి ఎక్కువమందికి ఏదో రకంగా ఏదో లబ్ది చేకూర్చి వారిని నమ్ముకుని ముందస్తుగా ఎన్నికలకు దిగిన కేసీఆర్ తాను అనుకున్నది సాధించగలిగారు.

కాంగ్రెస్ రాష్ర్టంలో దెబ్బతిన్నా మిగిలిన రాష్ర్టాల్లో మరీ ముఖ్యంగా రాజస్థాన్, చత్తీస్‌గఢ్‌ల్లో బీజేపీ నుంచి అధికారం లాక్కుని కొత్త జవజీవాలు తెచ్చుకుంది. నిన్న మొన్నటి దాకా ఉత్తరాదిన ఈసురోమంటూ ఉన్న కాంగ్రెస్‌కు లోక్‌సభ ఎన్నికల ముందు ఇదొక బూస్ట్. నరేంద్ర మోదీకి పెను సవాల్.

కేసీఆర్ వర్సెస్ అదర్స్

ప్రాతినిధ్య పార్లమెంటరీ విధానమే అయినప్పటికీ వాస్తవార్థంలో తెలంగాణలో అధ్యక్ష తరహాలో జరిగిన ఎన్నిక ఇది. కేసీఆర్ వర్సెస్ ఇతరులు అన్నట్టు ఎన్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నికల పోరాటం సాగింది. పాలనలోనే కాకుండా ఎన్నికల రాజకీయాలను కూడా తన చుట్టే తిప్పుకుని కేంద్ర బిందువుగా మారారు. పోయిన ఎన్నికల్లో తెలంగాణ ఉద్యమపు రాజకీయ కేంద్రీకరణ రూపంగా కనిపించిన కేసీఆర్ ఈ సారి ఆ ఇమేజిని ఉపయోగించుకుంటూనే సంక్షేమ సారధిగా తనను తాను ప్రజల ముందు నిలుపుకున్నారు. పథకాల హైవే మీద కారును ఉరకలెత్తించారు. రెండో సారి అధికారం చేపట్టబోతున్నారు. రాబోయే పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో మెజారిటీ సీట్లను గెల్చుకోవడం ఇపుడు ఆయన తదుపరి లక్ష్యం కావచ్చు. రాష్ర్టంలో పాలనా పగ్గాలను చేపట్టి ఐదేళ్లూ సీఎం పదవిలో కొనసాగుతారా, ఇంకేమైనా కేంద్రపు ఆశలతో పీఠం కుమారుడికి అప్పగిస్తారా అనే అంచనాల సంగతి వేరే.

గత ఎన్నికల్లో కేవలం సెంటిమెంట్ మీద ఆధారపడి గెలిచిన పార్టీగా ముద్రవేసుకుంది టీఆర్ఎస్. అప్పటికింకా కేడర్ నిర్మాణం జరగలేదు. ఇపుడు పరిస్థితి వేరు.

తెలుగుదేశంలో ఉన్నప్పటినుంచి కూడా వ్యూహకర్తగా పేరు తెచ్చుకున్న కేసీఆర్ కులాల వారీగా చేపట్టిన సంక్షేమ పథకాల లెక్క తప్పలేదు. గొర్రెల పంపిణీ, చేప పిల్లల పంపిణీ, చేనేత వస్ర్తాల కొనుగోలు, ఎకరాకు ఏడాదికి ఎనిమిది వేల చొప్పున రైతు ఎకౌంట్లో నేరుగా డిపాజిట్ చేసే రైతు బంధు పథకం ఈ సంక్షేమ పథకాల్లో కీలకమైనది. విద్యుత్ పరిస్థితి మెరుగుపడడం రైతాంగ జీవితంలో నిత్య అనుభవంలో ఉండి పాజిటివ్‌గా పనిచేసే అంశం. దానికి కారణాలు అనేకం ఉన్నా క్రెడిట్ పాలకుని రూపంలోనే ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తుంది. వారు మళ్లీ అధికారంలోకి రాకపోతే ఇప్పటికే మధ్యలో ఉన్న మిషన్ బగీరథ, మిషన్ కాకతీయ పథకాలు, కాళేశ్వరం లాంటి భారీ ప్రాజెక్టుల పరిస్థితి ఏమవుతుందో అనే ఆలోచన కూడా రేకెత్తించగలిగారు.

అటు విపక్షాల పరిస్థితి చూస్తే స్పష్టమైన నాయకత్వం లేకపోవడం లోటుగా కనిపించింది. మూడు దశాబ్దాలకు పైబడి ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఉన్న తెలుగుదేశంతో పొత్తు పెట్టుకుని కాంగ్రెస్ చేసిన ఎత్తు విఫలమైంది. మజ్లిస్‌తో అప్రకటిత పొత్తు టీఆర్ఎస్‌కు కలిసొస్తే టీజేఎస్, సీపీఐలతో పొత్తు కాంగ్రెస్‌కు అనుకున్న ఫలితాన్నివ్వలేదు. పైపెచ్చు సీట్లు గెలవలేకపోయినా పార్టీలకతీతంగా అన్ని ప్రాంతాల్లో ఎంతో కొంత మెరుగైన ఇమేజ్ ఉన్న కోదండరాం, గద్దర్లను అవసరమైన రీతిలో కాంగ్రెస్ ఉపయోగించుకోలేకపోయింది. బహుశా నేడో రేపో వాళ్ల మధ్యలో ఉన్న అసంతృప్తులు బద్దలయ్యే అవకాశం కూడా కనిపిస్తోంది.

విమర్శలు-అవసరాలు

ఫ్యూడల్ తరహా వ్యక్తి కేంద్రక పాలన, కుటుంబపాలన, అప్రజాస్వామిక విధానాలు, పౌర హక్కులకు లోటు, లోటు బడ్జెట్,...


గతంలో వైద్య సేవల కోసం 108, పోలీస్ సహాయం కోసం 100, మహిళా భద్రత కోసం 1090, ఆగ్నిమాపక శాఖ సహాయానికి 101 నంబర్లను వినియోగించేవారు.

అయితే, ఇప్పుడు వీటన్నింటినీ సమీకృతం చేస్తూ  ఒకే నంబర్‌ను కేంద్రం ప్రవేశపెట్టింది. అదే 112.

ఎలాంటి ఆపదైనా 112 నంబర్‌కు డయిల్ చేస్తే సరిపోతుంది.

ఈఆర్‌ఎస్‌ఎస్ (అత్యవసర   ప్రతిస్పందన మద్దతు వ్యవస్థ)గా పలిచే ఈ కొత్త వ్యవస్థను కేంద్ర హోంమంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఈనెల 19న ప్రారంభించారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో సహా దేశవ్యాప్తంగా 16 రాష్ట్రాలు, అన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఈ సేవలు  ప్రారంభమయ్యాయి.

వచ్చే ఏడాది నాటికి దేశమంతటా ఈ నంబరు పనిచేస్తుందని ఆయన తెలిపారు.

112 అంటే ఏమిటి?

అమెరికాలో ఎమర్జెన్సీ నంబర్‌గా పిలిచే 911 లాంటిదే మన దేశంలో ప్రారంభమైన ఈ 112  ఎమర్జెన్సీ నంబర్.

అమెరికాలో ఎలాంటి విపత్కర పరిస్థితులు ఎదురైనా అక్కడి ప్రజలు వెంటనే 911కు ఫోన్ చేస్తారు.

ఇప్పుడు అలాంటి వ్యవస్థనే మన దేశంలో ప్రవేశపెట్టారు.  వైద్యం, పోలీసు, ఆగ్నిమాపక, మహిళ భద్రత ఇలా ఎలాంటి ఆపదకైనా ఇప్పుడు 112 నంబర్‌కు డయిల్ చేస్తే సరిపోతుంది.

ట్రాయ్ సూచనలను అనుసరించి టెలికాం కమిషన్ కూడా ఈ ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నంబర్‌ను అధికారికంగా వినియోగించేందుకు ఆమోదం తెలిపింది.

112 ఎలా పనిచేస్తుంది?

112 అనేది భారత ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన అత్యవసర ప్రతిస్పందన వ్యవస్థ. జీఐఎస్ (జియోగ్రాఫికల్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్)ను ఆధారంగా చేసుకొని ఆపదలో ఉన్నవారికి సాయం అందించేలా దీన్ని రూపొందించారు.

జీపీఎస్ ( గ్లోబల్ పొజిషినింగ్ సిస్టమ్) ను ఆధారంగా చేసుకునే ప్రతిస్పందన దళాలు ఆపదలో ఉన్నవారిని చేరుకుంటాయి.

అత్యవసర సాయం కావాల్సిన వారు  ఫోన్‌లో ఉన్న 112 నంబర్ నొక్కాలి. లేదా స్మార్ట్ ఫోన్ పవర్ బటన్‌ను వెంటవెంటనే మూడు సార్లు నొక్కాలి.

అప్పుడు వెంటనే ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ సెంటర్‌కు కాల్ వెళుతుంది.

స్మార్ట్‌ఫోన్ కాకుండా సాధారణ ఫోన్ అయితే  5 లేదా 9 నంబర్‌ను కొద్ది సేపు నొక్కి పట్టి ఉంచి (లాంగ్ ప్రెస్) ఎమర్జెన్సీ సేవలు పొందవచ్చు.

బ్యాలెన్స్, అవుట్ గోయింగ్ లేని, తాత్కాలికంగా పనిచేయని సిమ్‌లలో, ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్‌లలోనూ ఈ నంబర్ పనిచేస్తుంది.

కాల్ చేసే పరిస్థితి లేకుంటే 112 నంబర్‌కు ఎస్‌ఎంఎస్ చేసి కూడా సాయం పొందొచ్చు.

ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ సెంటర్( ఈఆర్‌సీ) వెబ్‌సైట్‌కు వెళ్లి ఈమెయిల్ ద్వారా కూడా సాయం కోరవచ్చు.

ఎమర్జెన్సీ కాల్ వచ్చిన 10 లేదా 12 నిమిషాల్లో సాయం లభించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

112 అనేది ఉచితమేనా?

అవును. 112 నంబర్ అనేది పూర్తిగా ఉచిత కాల్. దీనికి కాల్ చేస్తే డబ్బులు కట్ కావు.

నా మొబైల్ నుంచి 112కు కాల్ చేయొచ్చా?

దేశంలో ఎక్కడికైనా మీ ఫోన్ నుంచి 112కు కాల్ చేయొచ్చు.

112కు ఫోన్ చేసి ఏ భాషలో మాట్లాడాలి?

మీ మాతృభాష‌లో   లేదా  హిందీ, ఇంగ్లిష్‌లో కూడా మాట్లాడి సాయం పొందొచ్చు.

112కు ఏ సమయంలో ఫోన్ చేయాలి?

112 అనేది 24 గంటలు పనిచేసే నంబర్. ఆపదలో ఉన్న ఏ సమయంలోనైనా ఫోన్ చేయొచ్చు.

"network unavailable / emergency number only" అని ఫోన్ స్క్రీన్ మీద కనిపించినప్పుడు 112కు ఫోన్ చేస్తే కాల్ కలుస్తుందా?

అలాంటి మెసేజ్ కనిపించినా 112కు డయిల్ చేస్తే కాల్ కలుస్తుంది.

112 ఇండియా పేరుతో మొబైల్ యాప్

కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 112 ఇండియా పేరుతో ఒక మొబైల్ యాప్‌ను కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రారంభించింది.

ఆపద సమయంలో పిల్లలు, మహిళల రక్షణకు ఉపయోగపడేలా ''SHOUT'' ఫీచర్‌ను ఇందులో ప్రవేశపెట్టింది.

ఇప్పటికే చాలా ఫోన్లు ఇప్పటికే ఈ నంబరు కోసం SOS యాప్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చాయి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్,...


గతవారం ఓ ఆందోళనకర ప్రసంగంలో మాట్లాడుతూ... పరిస్థితి సద్దుమణగకపోతే దేశంలో ఆర్థికంగా సంకట స్థితి ఎదురయ్యే ప్రమాదం ఉందని ఆర్బీఐ డిప్యుటీ గవర్నర్ విరల్ ఆచార్య హెచ్చరించారు.

ఆర్బీఐ గవర్నర్ ఉర్జిత్ పటేల్ తన పదవికి రాజీనామా చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారంటూ బుధవారం వార్తలొచ్చాయి. కానీ, దానిపైన ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటనా వెలువడలేదు.

ఇదంతా ఇప్పటికిప్పుడు జరుగుతోందా లేక ముందు నుంచే జరిగిన పరిణామాలు ఇలాంటి పరిస్థితులకు కారణమయ్యాయా అన్నది ప్రశ్నార్థకమైంది. 2018లో జరిగిన అనేక పరిణామాలు ప్రస్తుతం నెలకొన్న సంకట స్థితికి దారి తీశాయని చెప్పొచ్చు.

1. వడ్డీ రేట్లు

వడ్డీ రేట్లను తగ్గించలేదన్న కారణంగా ప్రభుత్వం ఆర్బీఐపైన అసంతృప్తితో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆర్బీఐ వడ్డీ రేట్లను తగ్గించలేదు సరికదా, వాటిని ఇంకా పెంచింది.

దీన్ని రిజర్వు బ్యాంకు తన స్వతంత్ర అధికారంగా భావిస్తుంది. ఈ పరిణామం వల్ల ప్రభుత్వానికి, ఆర్బీఐకి మధ్య ఇబ్బందికర వాతావరణం నెలకొంది.

2. బ్యాంకులపై షరతులు

ఫిబ్రవరిలో ఆర్బీఐ జారీ చేసిన ఓ సర్క్యులర్‌లో ఎన్‌పీఏ(నిరర్థక ఆస్తులు)లను నిర్వచించడంతో పాటు రుణాలు మంజూరు చేయడానికి అవసరమైన షరతులను మళ్లీ సడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లించింది. ఇది కూడా వివాదానికి ఓ కారణమైంది.

ఆర్బీఐ నిర్ణయం బ్యాంకులకు వ్యతిరేకంగా తీసుకొచ్చిన అత్యంత కఠినమైన విధానం అని ప్రభుత్వం భావించింది. ఈ ఉత్తర్వుల కారణంగా రెండు ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు మినహా మిగతా బ్యాంకులు రుణాలు అందించలేవేమోననే సందేహం నెలకొంది.

ఆర్బీఐ డిప్యుటీ గవర్నర్ విరల్ ఆచార్య

3. నీరవ్ మోదీ ‘కుంభకోణం’

నీరవ్ మోదీ కుంభకోణానికి సంబంధించిన ఆరోపణలు బయటికి వచ్చిన సమయంలోనే ఆర్బీఐపైన నిఘాకు సంబంధించిన పాలసీల గురించి ప్రభుత్వం ప్రశ్నించింది.

అదే సమయంలో ప్రభుత్వ బ్యాంకులపైన మరింత నిఘా పెట్టేందుకు తమ అధికార పరిధి పెంచాలని ఆర్బీఐ గవర్నర్ ఉర్జిత్ పటేల్ కోరారు. అలా చేస్తేనే ప్రభుత్వ బ్యాంకులు కూడా ప్రైవేటు బ్యాంకుల తరహాలో పనిచేస్తాయని ఆయన చెప్పారు.

4. ఐఎల్ అండ్ ఎఫ్‌ఎస్ ఉదంతం

ఐఎల్ అండ్ ఎఫ్ఎస్ (ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లీజింగ్ అండ్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్) సంస్థ ఆర్థిక సమస్యల కారణంగా తన రుణాలను చెల్లించడానికి ఇబ్బందిపడిన సమయంలో, అలాంటి ‘నాన్ బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్’ కంపెనీలకు రుణాల చెల్లింపుల విషయంలో కొంత ఊరట కల్పించమని ఆర్బీఐని కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరింది. కానీ, ఆర్బీఐ ఆ దిశగా ఎలాంటి అడుగులూ వేయలేదు.

5. నచికేత్ మోర్ తొలగింపు

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా బోర్డు సభ్యుల్లో ఒకరైన నచికేత్ మోర్‌ను, ఆయన పదవీ కాలం పూర్తవడానికి రెండేళ్ల ముందే తప్పించారు. ఈ విషయంలో  నచికేత్‌కు ఎలాంటి ముందస్తు సమాచారం ఇవ్వలేదు.

నచికేత్ అనేక విషయాల్లో ప్రభుత్వ విధానాలను వ్యతిరేకించారు. అందుకే ఆయన్ను పదవి నుంచి తొలిగించారని భావిస్తున్నారు. ఇది కూడా బ్యాంకు అధికారులకూ, ప్రభుత్వానికీ మధ్య దూరం పెరగడానికి కారణమైంది.

6. ప్రభుత్వ చెల్లింపులు

ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన చెల్లింపుల కోసం ప్రత్యేక విభాగాన్ని నియమించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. కానీ, ఆర్బీఐ దీనిని బహిరంగంగానే వ్యతిరేకించింది.

ఆర్బీఐ తన వెబ్‌సైట్‌లో ఈ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఓ నోటును ప్రచురించి తన నిరసనను తెలియజేసింది. ఆ తరువాత ఆర్బీఐ స్వతంత్ర అధికారాల్లో తాము జోక్యం చేసుకోబోమని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

ఈ పరిణామాలన్నీ క్రమంగా ప్రస్తుత పరిస్థితులకు దారతీశాయని భావిస్తున్నారు.

ఇవి  కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతవారమే, తూర్పుప్రాంతంలోని అంపారా పట్టణంలో కూడా ముస్లింలకు చెందిన ఒక దుకాణం విషయంలో ఘర్షణలు జరిగాయి. గతంలో 2014లో నైరుతి ప్రాంతంలో చెలరేగిన హింసలో నలుగురు మరణించగా, డజన్ల కొద్దీ వ్యక్తులు గాయాల పాలయ్యారు.

కరడుగట్టిన బౌద్ధ బృందాల పాత్ర ఏమిటి?

2014 విషయానికి వస్తే, అల్లర్లకు కరడుగట్టిన బౌద్ధులే కారణమని ఆరోపణలు వచ్చాయి. సోషల్ మీడియా వీడియో ఫుటేజ్‌లో బౌద్ధులు, ముస్లింల మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న బౌద్ధ సన్యాసిని ఒక బౌద్ధ నాయకుడు తప్పుబట్టడం కనిపించింది. లంక అధ్యక్షుడు రాజపక్సె పాలనలో బీబీఎస్ - బోదు బాల సేన - ముస్లిం వ్యతిరేక ర్యాలీలు, ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తూ సమస్యలు సృష్టిస్తోందని ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.

ముస్లిం వర్గాలలో కూడా కరడుగట్టిన ఛాందసులున్నారా?

కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇటీవల కొంత ముస్లిం ఛాందసవాదం పెరిగిందని భావిస్తున్నారు. ఇస్లాంలోనే మరింత కఠినమైన సంప్రదాయవాదం బలం పుంజుకోవడమే దీనికి కారణమని తెలుస్తోంది.

దేశంలోని కొన్ని మదరసాలకు, మసీదులకు సౌదీ అరేబియా లేదా గల్ఫ్ దేశాల నుంచి నిధులు అందుతున్నాయని తెలుస్తోంది. అయితే వేటికి అన్నదానిపై మాత్రం స్పష్టత లేదు.

సోషల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ మీడియాలో దేని వల్ల ఎక్కువగా ఉద్రిక్తతలు తలెత్తుతున్నాయి?

ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా వదంతులు వ్యాప్తి చేయడానికి, వారిపై దాడులకు మద్దతు కూడగట్టడానికి ఫేస్ బుక్‌ను ఉపయోగించుకుంటున్నారు.

ప్రభుత్వంలోని కొందరు అధికారులు సోషల్ మీడియాలో వెలువడుతున్న వదంతులు, రెచ్చగొట్టే వ్యాఖ్యలే అల్లర్లకు కారణమని ఆరోపిస్తున్నారు.

ప్రధాని రానిల్ విక్రమసింఘే కూడా పార్లమెంటులో చేసిన ఒక ప్రకటనలో ఈ విషయాన్ని నొక్కి చెప్పారు.

అత్యవసర పరిస్థితి అవసరమని ప్రభుత్వం ఎందుకు భావిస్తోంది?

పోలీసులను భారీగా మోహరించినా కండీ జిల్లాలో హింస తలెత్తింది. అందువల్ల రాజకీయనేతలు కొందరు పోలీసులలకు పరిస్థితి చక్కదిద్దడం చేత కాదని లేదా అది వాళ్లకు ఇష్టం లేదని, అందువల్ల హింసను ఆపడానికి మిలటరీ జోక్యం అవసరమని భావిస్తున్నారు.

దీని వల్ల అల్లరి మూకలకు ఒక బలమైన సందేశం వెళుతుందనేది వాళ్ల ఆలోచన.

అత్యవసర పరిస్థితిపై ప్రపంచ దేశాల ప్రతిస్పందన ఎలా ఉంది?

కొలంబోలోని అమెరికా, యూకే ఎంబసీలు రెండూ హింసపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.

హింస నేపథ్యంలో శ్రీలంక, భారత, బంగ్లాదేశ్‌లమధ్య జరుగుతున్న ముక్కోణపు టోర్నీ జరుగుతున్న ఆర్ ప్రేమదాస స్టేడియంకు అదనపు భద్రత కల్పించారు. ఈ స్టేడియం కొలంబోలో ముస్లింలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతంలో ఉంది.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతేడాది ఆగస్టు 5న ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం హోం శాఖ విడుదలచేసిన తాజా ఉత్తర్వుకు చాలా ప్రాధాన్యముంది. తాజా నోటిఫికేషన్‌పై కశ్మీర్‌లోని రాజకీయ పార్టీలు గట్టిగానే స్పందించాయి. కశ్మీర్‌ను అమ్మకానికి పెట్టేశారని వ్యాఖ్యానించాయి.

జమ్మూకశ్మీర్ డిప్యూటీ గవర్నర్ మనోజ్ సిన్హా విడుదల చేసిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం.. వ్యవసాయ భూమి మాత్రం రైతులే కొనుగోలు చేయాలి. దీనిలో ఎవరూ జోక్యం చేసుకోకూడదు.

జమ్మూకశ్మీర్ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని మూడో ఆదేశం కింద 11 పాత చట్టాలను రద్దుచేస్తున్నట్లు నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నారు. మరోవైపు ఈ నోటిఫికేషన్ తక్షణమే అమలులోకి వస్తుందని స్పష్టంచేశారు.

రద్దు చేసిన చట్టాలివే..

జమ్మూకశ్మీర్ ఎలియనేషన్ ఆఫ్ ల్యాండ్ యాక్ట్, జమ్మూకశ్మీర్ బిగ్ ల్యాండెడ్ ఎస్టేట్స్ అబాలిషన్ యాక్ట్, జమ్మూకశ్మీర్ కామన్ ల్యాండ్స్ (రెగ్యులేషన్) యాక్ట్-1956 తదితర చట్టాలు ప్రస్తుతం రద్దయిన చట్టాల్లో ఉన్నాయి.

జమ్మూకశ్మీర్ ఆఫ్ ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఫ్రాగ్మెంటేషన్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ హోల్డింగ్ యాక్ట్-1960 సహా చాలా వరకు పాత చట్టాలను కేంద్ర హోం శాఖ తాజాగా రద్దు చేసింది.

జమ్మూకశ్మీర్ ఆన్ కన్వర్షన్ ఆఫ్ ల్యాండ్ అండ్ ఎలియనేష... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

న్ ఆఫ్ ఆర్చాడ్ యాక్ట్-1975, జమ్మూకశ్మీర్ రైట్ ఆఫ్ ప్రైయర్ పర్చేస్ యాక్ట్-1936, జమ్మూకశ్మీర్ టెనెన్సీ యాక్ట్-1966లోని క్లాస్ 3, జమ్మూకశ్మీర్ యుటిలైజేషన్ ఆఫ్ ల్యాండ్ యాక్ట్-2010, జమ్మూకశ్మీర్ అండర్‌గ్రౌండ్ యుటిలిటీస్ యాక్ట్‌లను కూడా ప్రస్తుతం రద్దుచేశారు.

గతేడాది ఆగస్టు 5న జమ్మూకశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్ 370ని భారత ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. మరోవైపు రాష్ట్రాన్ని.. జమ్మూకశ్మీర్, లద్దాఖ్ పేరుతో రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించింది.

ఆర్టికల్ 370 రద్దుకి ముందు, కశ్మీర్‌లోని శాశ్వత నివాసులు మాత్రమే ఇక్కడ భూములు కొనడానికి వీలుండేది.

అయితే, ఈ రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లోని భూములు, ఆస్తులను శాశ్వత నివాసులతోపాటు ఇక్కడ నివాస పత్రం ఉన్నవారు కొనుగోలు చేయొచ్చని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

ఘాటుగా ప్రతిస్పందన

ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్‌పై జమ్మూకశ్మీర్‌లోని రాజకీయ పార్టీలు గట్టిగానే స్పందించాయి.

తీవ్ర అంసతృప్తి వ్యక్తంచేస్తూ జమ్మూకశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా ట్వీట్ చేశారు. కేంద్రం చర్యలను విమర్శిస్తూ జమ్మూకశ్మీర్‌ను ఖైదు చేసినట్లు అనిపిస్తోందని వ్యాఖ్యానించారు.

‘‘జమ్మూకశ్మీర్‌లో భూమి యాజమాన్య హక్కుల చట్టాలకు సవరణ చేయడం ఆమోదయోగ్యం కాదు. వ్యవసాయేతర భూముల కొనుగోలుకు అవసరరమైన నివాస పత్రాలు, వ్యవసాయ భూముల బదిలీలను సులభతరం చేసేశారు. ఇప్పుడు జమ్మూకశ్మీర్ అమ్మకానికి సిద్ధంగా ఉంది. ఈ చర్యలతో పేదలు, కొంచెం భూమి ఉండే రైతులకు చాలా నష్టం సంభవిస్తుంది’’అని అబ్దుల్లా ట్వీట్ చేశారు.

జమ్మూకశ్మీర్‌కు వర్తించే ఈ చట్టాలు లద్దాఖ్‌కు కూడా వర్తిస్తాయో లేదో అనేది అంతుచిక్కని ప్రశ్నగానే మిగిలిపోయిందని కూడా అబ్దుల్లా ట్వీట్ చేశారు.

స్థానికులకే హక్కులు ఉండాలి..

మరోవైపు ఈ విషయంపై జమ్మూకశ్మీర్ ఆప్నీ పార్టీ అధ్యక్షుడు సయ్యద్ మొహమ్మద్ అల్తాఫ్ బుఖారీ కూడా స్పందించారు. జమ్మూకశ్మీర్‌కు ఇదివరకటి హోదాలు తిరిగి ఇవ్వాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు. భూములపై హక్కులు ఇక్కడి వారికే ఉండాలని, ఉద్యోగాల విషయంలోనూ స్థానికులకే హక్కులు ఉండాలని అన్నారు.

‘‘కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్‌పై మా పార్టీ తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది’’అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

‘‘మొదట్నుంచీ ఈ విషయంలో మా పార్టీ వైఖరి చాలా స్పష్టంగా ఉంది. రాజ్యాంగ బద్ధంగా మాకు ఇచ్చిన మాటను వెనక్కి తీసుకున్నారు. గతేడాది ఆగస్టు 5న ఆర్టికల్ 370, ఆర్టికల్ 35ఏలను...


గతేడాది ఉద్యోగాల ప్రకటన కోసం ఆందోళన చేస్తున్న విద్యార్థుల్ని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నప్పటి ఫొటో.

నిరుద్యోగుల అంశంపై కేస్ స్టడీగా ఓయూలో పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్లో ఎంఎ చదువుకున్న జగిత్యాలకు చెందిన బీసీ వర్గానికి చెందిన ఆకుల మల్లేశం అనే విద్యార్థితో మాట్లాడింది బీబీసీ బృందం.

''ఉద్యమంలో మా ప్రొఫెసర్లు కానీ, ఉద్యమకారులు కానీ, ఉద్యమ పార్టీలు కానీ... ఆంధ్రా వాళ్లు రెండు నుంచి రెండున్నర లక్షలకు పైగా ఉద్యోగాలు అక్రమంగా తీసుకున్నారని అనుకున్నాం. వాటిల్లో రిటైర్మెంట్లుతో పాటూ, తెలంగాణ వస్తే మరో లక్ష ఉద్యోగాలు కలుస్తాయి. అన్నీ కలుపుకుని సుమారు 3 లక్షల ఉద్యోగాలు వస్తాయని భావించాం. దీంతో ఉద్యోగాల కోసం ప్రాణాలు పణంగా పెట్టి పోరాడాం'' అని వివరించారు మల్లేశం.

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకూ 1 లక్షా 9 వేల ఉద్యోగాలకు అనుమతులు ఇచ్చింది. 87,346 ఉద్యోగాలకు నోటిఫికేషన్లు రాగా, నాలుగేళ్లలో 32,681 ఉద్యోగాలు భర్తీ చేసింది. ట్విట్టర్ వేదికగా రాహుల్ గాంధీకి సమాధానం ఇస్తూ కేటీఆర్ ఈ లెక్కలు విడుదల చేశారు. కానీ గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పదేళ్లలో పదివేల ఉద్యోగులను కూడా తెలంగాణలో నియమించలేదని విమర్శించారు కేటీఆర్. మ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేం లక్ష ఉద్యోగాలన్నాం, అంతకంటే ఎక్కువే ఇస్తున్నాం అని పలు వేదికలపై మంత్రి కేటీఆర్ ప్రకటించారు.

నియామకాల్లో ఆలస్యం

సమస్య కేవలం ఉద్యోగాల సంఖ్యతో మాత్రమే కాదు. నియామక ప్రక్రియ, అందులో జరుగుతోన్న ఆలస్యం అంతకంటే తీవ్రంగా విద్యార్థులను కలిచి వేస్తోంది. నియామక ప్రక్రియ సక్రమంగా నిర్వహించడంలో తెలంగాణ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ వైఫల్యం చెందిందని ఆరోపించారు విద్యార్థులు.

''వేసిన నోటిఫికేషన్లే తక్కువ. అందులో ఒక్కోటి రెండుమూడేళ్లు అవుతోంది. ప్రభుత్వ, టీఎస్పీఎస్సీ వైఫల్యం వల్లే ఉద్యోగాలు ఆలస్యం అవుతున్నాయి. నోటిఫికేషన్ వేసేప్పుడు పాలనా పరంగా అన్నీ చూసుకోవాలి. జీవోలు చూసుకోవాలి. ఆ కనీస పరిజ్ఞానం లేకుండా పాలనలో ఉంటారని కాదుగా. నోటిఫికేషన్లు న్యాయంగా లేవనేవారు కోర్టుకు వెళ్తున్నారు. అన్నీ లీగల్‌గా వేస్తే కోర్టుకు ఎందుకు వెళతారు? గ్రూప్ 2 నోటిఫికేషన్ ఆంధ్రా వాళ్లు షెడ్యూల్ ప్రకారం వేసి పక్కాగా పూర్తి చేశారు. కానీ, తెలంగాణలో మాత్రం రీషెడ్యూల్ వేశారు. తప్పులు జరిగాయి. ఇలా ప్రతీ దానిలో సర్వీస్ కమిషన్ వైఫల్యం చెందింది'' అన్నారు మల్లేశం.

గవర్నమెంటు ఉద్యోగమే ఎందుకు?

తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదువుకునే చాలా మంది యువతకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలే గురి. వారు ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కోసం చదువు పూర్తయ్యాక కూడా క్యాంపస్‌లలో ఉంటూ సిద్ధం అవుతారు. ''మాకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగం ప్యాషన్. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం వస్తుందంటూ ఇంట్లో వాళ్లకు నచ్చచెప్పి ఉద్యమంలోకి దిగాం. ఉద్యమం కోసం కెరీర్ పక్కన పెట్టడంతో ప్రైవేటు ఉద్యోగాలకు వెళ్లలేకపోయాం. ప్రైవేటుకు వెళ్తే ఎక్స్‌పీరియన్స్ అడుగుతారు. ఇప్పుడు రెంటికీ చెడ్డ రేవడిలా అయింది మా బతుకు. మాతో పాటూ చదువుకున్న వారు కెరీర్ పరంగా సెటిలయి పెళ్లిళ్లు చేసుకున్నారు. ఉద్యమమే ఊపిరిగా బతికిన వాళ్లం నిరుద్యోగులుగా మిగిలిపోయాం. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం వస్తుందన్న ఆశతో ఇంట్లో ఇబ్బందులు ఉన్నా అప్పులు చేసి పోషిస్తున్నారు'' అన్నారు మల్లేశం.

''పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మెంబర్లంతా ఉద్యమం నుంచి వచ్చిన వారే. మా స్థితిగతులు వారికి తెలుసు. ఉద్యోగాల నోటిఫికేషన్ వేసినప్పుడు విద్యార్థుల పరంగా ఆలోచించకుండా వేస్తున్నారని స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఒక ఉద్యోగ కేలండర్ లేదు. ఇన్ని ఉద్యోగాలు వస్తాయన్న లెక్క లేదు'' అన్నారాయన.

నిరాశలో విద్యార్థులు, ఆశావహులు

తెలంగాణలో పలు ప్రాంతాల్లో విద్యార్థులతో, యువతతో బీబీసీ మాట్లాడింది. ఉద్యోగాల నోటిఫికేషన్లు, నియామక ప్రక్రియపై పలువురు...


గతేడాది కాలంలో పాక్ రూపాయి విలువ 20 శాతానికిపైగా పతనమై, ఆసియాలోని 13 ప్రధాన కరెన్సీల్లో అత్యంత బలహీనమైన కరెన్సీగా మారింది.

జంగ్ దినపత్రిక నివేదిక ప్రకారం ఒక్క మే నెలలోనే పాక్ రూపాయి విలువ 29 శాతం పడిపోయింది.

పాక్‌తో పోల్చితే అఫ్గానిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ కరెన్సీలు స్థిరంగా, మెరుగ్గా ఉన్నాయి.

డాలర్‌తో పోల్చుకుంటే భారత రూపాయి మారకం విలువ రూ.70గా ఉంది. అఫ్గానిస్తాన్ కరెన్సీ 79 అఫ్గానీలు, బంగ్లాదేశ్ కరెన్సీ 84 టకాలు, నేపాల్ కరెన్సీ 112 నేపాలీ రూపాయిలుగా ఉన్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో గురువారం పాక్ షేర్ మార్కెట్ తీవ్ర ఒడిదుడుకులకు గురైంది. శుక్రవారం ఏకంగా 800 పాయింట్ల నష్టాన్ని చవిచూసింది. గత దశాబ్దన్నర కాలంలో ఇదే అత్యధిక పతనం.

తీవ్ర ఒడిదుడుకుల కారణంగా ఇంటర్ బ్యాంక్ మార్కెట్‌లో వదంతులు వ్యాపించాయి. దీంతో డాలర్‌తో పోలిస్తే పాక్ రూపాయి మారకం విలువ 149కి పడిపోయింది. బహిరంగ మార్కెట్‌లో ఇది 151కు చేరుకుందని ఎక్స్ఛేంజ్ కంపెనీస్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ పేర్కొంది.

రెండు రోజుల్లోనే పాక్ రూపాయి విలువను 5 శాతం తగ్గించడంతో వ్యాపార వర్గాల్లో ఆందోళన నెలకొంది.

తాజా పరిణామాల నేపథ్యంలో పాక్ ప్రధాని ఇమ్రా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

న్ ఖాన్‌కు ఆర్థిక సలహాదారుడిగా ఉన్న డాక్టర్ హఫీజ్ షేక్ షేర్ మార్కెట్ అధికారులను కలిసేందుకు గురువారం కరాచీ వచ్చినట్లు డాన్ దినపత్రిక పేర్కొంది.

ఒడిదుడుకులను నియంత్రించేందుకు 'మార్కెట్ సపోర్ట్ ఫండ్'ను ఏర్పాటు చేయాలని షేర్ మార్కెట్ అధికారులు హఫీజ్‌కు విజ్ఞప్తి చేశారని, దీని ఏర్పాటుకు 20 బిలియన్ పాక్ రూపాయలు ఇచ్చే అవకాశం ఉన్నట్లు హఫీజ్ పేర్కొన్నారని పాక్ మీడియాలో వార్తలు వచ్చాయి.

ఈ భేటీ అనంతరం హఫీజ్, మార్కెట్ అధికారులు పాకిస్తాన్ స్టేట్ బ్యాంక్ గవర్నర్‌ను కలిశారు.

సపోర్ట్ ఫండ్, ఎక్స్ఛేంజ్ రేటు, వడ్డీ రేటుపై వీరి మధ్య చర్చ జరిగినట్లు డాన్ పత్రిక పేర్కొంది.

నగదు విధానం గురించి సోమవారం ప్రకటన చేస్తామని పాక్ స్టేట్ బ్యాంక్ ప్రకటించింది. నిజానికి ఈ ప్రకటన ఈ నెలాఖరులో చేయాల్సి ఉంది. తేదీ మార్పునకు బ్యాంకు కారణాలేవీ వెల్లడించలేదు.

అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎమ్ఎఫ్) నుంచి బెయిల్ అవుట్ ఒప్పందం వార్తలు బయటకు వచ్చినప్పటి నుంచి పాక్ రూపాయి విలువ పడిపోతూ వస్తోంది.

సమీప భవిష్యత్తులో వచ్చే 6 బిలియన్ల డాలర్ల ప్యాకేజీపై ఒప్పందంలో కరెన్సీ విలువ తగ్గింపు ఓ భాగమని ఆర్థిక నిపుణులు అంటున్నారు.

కరెన్సీ విలువను రోజూ తగ్గించడం, రాబోయే రోజుల్లోనూ మరింత తగ్గిస్తారన్న వార్తలు వస్తుండటం మార్కెట్‌పై విశ్వాసాన్ని సన్నగిల్లేలా చేస్తున్నాయని ఆరిఫ్ హబీబ్ రీసెర్చ్ డైరెక్టర్ సైముల్లాహ్ తారీక్ అన్నారు. ఇంతటితో ఇది ఆగాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆటో, సిమెంట్, ఫార్మాసూటికల్స్ వంటి రంగాల్లో ముడి పదార్థాల ధరలు పెరగనున్నాయని, ఫలితంగా వినియోగదారులపై భారం పడబోతుందని ఆయన అన్నారు.

ఆర్థిక వ్యవస్థతోపాటు సాధారణ పౌరులపైనా దీని ప్రభావం ఉంటుందని చెప్పారు.

కరెన్సీ విలువ తగ్గింపు తప్పనిసరేనని మరికొందరు నిపుణులు అంటున్నారు.

అయితే, ఒక్కసారిగా దీన్ని చేసేయాలని, సాగదీత మంచిది కాదని అభిఫ్రాయపడుతున్నారు.

''ఒప్పందం ఏదైనా దాన్ని ముందుకు తేవాలి. మొత్తం ఏడాదికి తగ్గట్లుగా కరెన్సీ విలువ తగ్గింపును ఒకేసారి చేసేయాలి'' అని ఓ ప్రముఖ బ్యాంకర్ అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతేడాది నవంబర్‌లో జరిగిన రాష్ట్రీయ హిందూ సేన సమావేశంలో చేసిన వివాదాస్పద వ్యాఖ్యల కారణంగానే పరిపూర్ణానందను హైదరాబాద్ నుంచి బహిష్కరించినట్లు పోలీసులు వెల్లడించారు. దీంతో ఆయన్ను హైదరాబాద్ నగరం నుంచి తరలించారు.

శ్రీరాముడిని కించపరిచేలా వ్యాఖ్యలు చేసి ఒక  వర్గాన్ని రెచ్చగొట్టేలా మాట్లాడారంటూ కత్తి మహేశ్‌పై పోలీసులు సోమవారం ఆర్నెల్ల పాటు నగర బహిష్కరణ విధించారు.

కత్తి మహేశ్ వ్యాఖ్యలను నిరసిస్తూ హైదరాబాద్ శివారులోని బోడుప్పల్ నుంచి యాదాద్రి వరకు స్వామి పరిపూర్ణానంద చేపట్టిన పాదయాత్రకు సోమవారం పోలీసులు అనుమతి నిరాకరించి గృహ నిర్బంధం చేశారు.

తాజాగా బుధవారం ఉదయం పరిపూర్ణానందను నగరం నుంచి బహిష్కరిస్తున్నట్టు పోలీసులు ప్రకటించారు.

కత్తి మహేశ్ నగర బహిష్కరణపై విమర్శలు వచ్చాయి. దళితుడు అయినందునే ఆయన్ను నగర బహిష్కరణ చేశారనే రీతిలో విమర్శలు వెలువడ్డాయి.

ఈ నేపథ్యంలో కారణాలు ఏమైనప్పటికీ.. తాజాగా పోలీసులు స్వామి పరిపూర్ణానందను కూడా హైదరాబాద్ నుంచి బహిష్కరించారు.

అయితే, పరిపూర్ణానంద నగర బహిష్కరణకు పాత కారణాలు చెప్పారు.

పోలీసులు పేర్కొన్న కారణాలు

2017 నవంబర్ 1న మెదక్ జిల్లా నారాయణ్ ఖేడ్‌లో జ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రిగిన 'రాష్ట్రీయ హిందూ సేన' ఆవిర్భావ సభలో పరిపూర్ణానంద ఇతర మతాలను ప్రస్తావిస్తూ వ్యాఖ్యలు చేశారని పోలీసులు తమ రిపోర్టులో తెలిపారు. 2017 డిసెంబర్ 2న రామేశ్వరపల్లి గ్రామం, కామారెడ్డి జిల్లాలో, 2018  మార్చి 11న కరీంనగర్‌లో నిర్వహించిన బహిరంగ సభలోనూ ఆయన కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేశారని పోలీసులు పేర్కొన్నారు. ఆ వ్యాఖ్యలపై వివరణ ఇవ్వాలంటూ తెలంగాణ ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ యాంటీ-సోషల్ అండ్ హజార్డస్ యాక్టివిటీస్ యాక్ట్-1980 కింద పరిపూర్ణానందకు 09-07-2018 రోజున బంజారాహిల్స్ పోలీసులు నోటీసులు ఇచ్చినట్లు  తెలిపారు.

ఆ నోటీసులు ఇచ్చిన 24 గంటల తర్వాత కూడా ఆయన నుంచి ఎలాంటి సమాధానం రాలేదని, అందుకే 6 నెలలపాటు హైదరాబాద్ నగరంలోకి ప్రవేశించకుండా బంజారాహిల్స్ ఏసీపీ నిషేధాజ్ఞలు విధిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

అయితే పరిపూర్ణానందకు పోలీసులు ఎలాంటి నోటీసులూ ఇవ్వలేదని ఆయన న్యాయ సలహాదారు అన్నారు.

బహిష్కరణలు సరికాదు

వ్యక్తులను ఒక నగరంలో ఉండొద్దు అంటూ బహిష్కరించడం సరికాదని తెలుగు రాష్ట్రాల ఉమ్మడి హైకోర్టు న్యాయవాది వేణుగోపాల్ రెడ్డి అన్నారు.

"మొన్న కత్తి మహేష్, నేడు స్వామి పరిపూర్ణానందలను హైదరాబాద్ నుంచి పోలీసులు బహిష్కరించడం సరికాదు. ఇది వారి ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగించడమే అవుతుంది. రాజుల కాలంలో బహిష్కరణలు ఉండేవి. కానీ రాజ్యాంగం మనకు అనేక హక్కులు కల్పిస్తోంది" అని ఆయన చెప్పారు.

ఇందిరాగాంధీ సమయంలో మేనకాగాంధీ పాస్‌పోర్టును బ్లాక్ చేశారు. ఆ కేసులో మనిషికి ఎక్కడికైనా వెళ్లి నివసించే అవకాశం ఉందని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టంగా చెప్పిందని ఆయన గుర్తు చేశారు.

"రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19 ప్రకారం ఎవరైనా తమ భావాలను, అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేయవచ్చు. ఆ క్రమంలో ఎవరైనా పొరపాటు చేస్తే చట్టపరంగా కేసులు పెట్టి కోర్టులో హాజరుపరచాలి. కానీ, ఒక చోటు నుంచి తరలించి మరో చోట ఉంచినంత మాత్రాన ఫలితం ఉండదు" అని వేణుగోపాల్ రెడ్డి అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతేడాది నిర్వహించిన దీపోత్సవం దృశ్యం

రెండేళ్ల క్రితం 'దీపోత్సవం' పేరుతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇక్కడ దీపాలను వెలిగించే కార్యక్రమం మొదలుపెట్టింది. ఏటేటా దీపాల సంఖ్యను పెంచుతూ వస్తున్నారు. ఈసారి ఐదున్నర లక్షల దీపాలను వెలిగించారు. శనివారం జరిగిన ఈ  కార్యక్రమం గిన్నీస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం దక్కించుకుందని ఏఎన్‌ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

మెడలో వాలంటీర్ కార్డులు వేసుకున్న చాలా మంది దీపాల ఏర్పాటులో సాయం చేశారు. కొందరు నేలపై కూర్చొని దీపాలను పూల ఆకృతుల్లో పేర్చారు. ఇంకొందరు స్టీల్ ఫ్రేముల్లో అమర్చారు.

వాడి వికలాంగ్ సేవా సంస్థాన్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ నుంచి వచ్చిన ఇలా శుక్లా అనే కార్యకర్త ఈ ఏర్పాట్లలో పాలుపంచుకుంటున్నందుకు సంతోషంగా కనిపించారు. తమ సంస్థ నుంచి దాదాపు 30 మంది ఇక్కడికి వచ్చినట్లు ఆమె చెప్పారు.

మెట్లపై అట్టముక్కలతో రంగు రంగుల ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఒంటెల బొమ్మలు ఏర్పాటు చేశారు.

మోతిహారి ఆలయం సమీపంలో బిహార్ నుంచి వచ్చిన అజయ్ కుమార్ ఝా బీబీసీ బృందానికి కలిశారు. కార్తీక మాసం అంతా తాను అయోధ్యలోనే ఉంటానని ఆయన చెప్పారు.

దీపోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుందని... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

విన్నామని, దాన్ని చూడాలని అయోధ్యకు వచ్చామని ఆయన వివరించారు.

రామాయణంలోని అనేక ఘట్టాలను ప్రదర్శించేందుకు ఇక్కడ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాట్లు చేసింది.

రామ్ కీ పౌడీకి ఒక ఒడ్డున రామాయణ ఘట్టాలను ప్రదర్శించారు.  ఇక్కడి నుంచి 500-700 మీటర్ల దూరంలో అయోధ్య నగరం ఉంది.

అక్కడ పాతబడిన దేవాలయాలు.. గడ్డి, చెట్లు మొలవడంతో అందం కోల్పోయిన ఇళ్లు కనిపించాయి.

''అంతా సాధువుల ఆట. వాళ్ల గల్లా పెట్టెలు నడుస్తున్నాయి. మఠాల్లోకి డబ్బులు వస్తున్నాయి. వారితో అయోధ్యకు ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు'' అని స్థానిక పాత్రికేయుడు స్కందదాస్ చెబుతున్నారు.

మంత్రులు, అధికారులు, పాత్రికేయులు వెళ్లిపోయిన తర్వాతే తమకు దీపోత్సవం జరిగే చోటుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుందని స్థానికులు అంటున్నారు.

మూడేళ్ల క్రితం అయోధ్య పేరు ప్రస్తావించాలంటే జనాలు ఆలోచించేవారని, యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం పరిస్థితిని పూర్తిగా మార్చివేసిందని స్వచ్ఛంద కార్యకర్త ఇలా శుక్లా అభిప్రాయపడ్డారు.

అయితే రామ్ కీ పౌడీ అభివృద్ధి జరిగిందని, స్థానికుల జీవితాల్లో మాత్రం ఎలాంటి మార్పూ లేదని అంజూ రఘువంశీ అనే యువతి అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గతేడాది ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ.. తాము ఇచ్చిన హామీల్లో ఓ మైలురాయిని చేరుకున్నామంటూ సంబరాలు చేశారు. దేశంలోని ప్రతిఒక్క గ్రామానికీ విద్యుత్ సరఫరా చేసి, తమ లక్ష్యాన్ని ఛేదించామని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.

''చాలామంది దేశ ప్రజల జీవితాల్లో మార్పులు తీసుకురాగలిగిన ఓ హామీని నిన్నటిరోజున మేం నెరవేర్చాం'' అని మోదీ ట్వీట్ చేశారు.

గ్రామాలకు, గ్రామీణ కుటుంబాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం కల్పించడం.. మోదీ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీల్లో ప్రధానమైనది. ఈ సందర్భంలో.. 'ఈ హామీని నెరవేర్చాం' అని చెబుతున్న మోదీ మాటలు పరీక్షకు నిలబడగలవా?

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉందో ఓసారి పరిశీలిస్తే..

ఒక గ్రామంలోని 10% గృహాలతోపాటు, స్కూళ్లు, ఆరోగ్య కేంద్రాల్లాంటి బహిరంగ ప్రదేశాలను 'ఎలక్ట్రిక్ గ్రిడ్'కు అనుసంధానం చేశాక, ఆ గ్రామాన్ని పూర్తి స్థాయిలో విద్యుత్ సరఫరా ఉన్న గ్రామంగా ప్రభుత్వం నిర్వచిస్తోంది.

2011 గణాంకాల ప్రకారం, దేశంలో దాదాపు 60లక్షల గ్రామాలున్నాయి. ప్రభుత్వం ఇస్తోన్న నిర్వచనం ప్రకారం ఇప్పుడు దేశంలోని అన్ని గ్రామాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది. ఇందులో ఎక్కువ భాగం పనులు గత ప్రభుత్వాల హయాంలోనే జరిగాయి.

ప్రధాని మోదీ అధిక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ార పగ్గాలు చేపట్టినప్పటికే 96% గ్రామాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది. ఇక పైన చెప్పిన 10% కుటుంబాలతోపాటు ఆ గ్రామంలోని బహిరంగ ప్రదేశాలను ఎలక్ట్రిక్ గ్రిడ్‌కు అనుసంధానం చేయాల్సిన గ్రామాల సంఖ్య 18వేలు. అంటే అధికారంలోకి వచ్చాక బీజేపీ లక్ష్యం కేవలం 18వేల గ్రామాలు మాత్రమే.

భారత ప్రభుత్వం సాధించిన ఘనతను ప్రపంచ బ్యాంకు కూడా ప్రశంసించింది. దేశంలోని 85% జనాభాకు విద్యుత్ సౌకర్యం ఉందని ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా. కానీ ప్రభుత్వ అంచనా 82% మాత్రమే. ప్రభుత్వ అంచనా కంటే ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా ఎక్కువగా ఉంది.

బీజేపీ అధికారంలోకి రాకమునుపు దేశంలో 27కోట్ల మంది ప్రజలకు విద్యుత్ సౌకర్యం లేదు. ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక-2017 ప్రకారం, ‘విద్యుత్ సౌకర్యలేమి’తో జీవిస్తున్న ప్రజలు ఎక్కువమంది ఉన్న దేశం భారత్. అంటే ప్రపంచ విద్యుత్ లోటులో దాదాపు ఇది మూడోవంతు.

గృహాల పరిస్థితి ఏమిటి?

2017 సెప్టెంబర్‌లో మోదీ ప్రభుత్వం ఓ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. అందులో.. 2018 డిసెంబర్‌నాటికి, 4కోట్ల గ్రామీణ కుటుంబాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ, దేశంలో ఉన్న అన్ని కుటుంబాలకూ విద్యుత్ సౌకర్యం కల్పించడమే ఆ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం.

ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం దేశంలోని అన్ని కుటుంబాలకు విద్యుత్ సౌకర్యం ఉన్నట్లే. కానీ మార్చి నెల వరకున్న లెక్కల ప్రకారం 19,753 కుటుంబాలకు ఇంకా విద్యుత్ సౌకర్యం కల్పించాల్సివుంది.

గత ప్రభుత్వంతో పోలిస్తే, తాము చాలా వేగంగా విద్యుత్ సదుపాయం కల్పిస్తున్నామని బీజేపీ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

కానీ, కేంద్ర విద్యుత్ ప్రాధికార సంస్థ గణాంకాలు మరోలా ఉన్నాయి. ఆ లెక్కల ప్రకారం, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం సంవత్సరానికి సగటున 9వేల గ్రామాలను విద్యుదీకరణ చేస్తే, బీజేపీ ప్రభుత్వం సగటున కేవలం 4వేలకుపైగా గ్రామాలను మాత్రమే విద్యుదీకరణ చేసింది.

సరఫరా సమస్యలు

భారతదేశ గ్రామాలను విద్యుదీకరణ చేయడంలో కాంగ్రెస్, బీజేపీ ప్రభుత్వాలు గణనీయమైన వృద్ధి కనబరిచినా, విద్యుత్ సరఫరాలో నాణ్యత ఓ ప్రధాన సమస్యగా మారింది.

ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల విషయంలో పార్లమెంటులో ఓ ప్రశ్నకు సమాధానం చెబుతూ, దేశంలోని 29 రాష్ట్రాల్లో కేవలం 6 రాష్ట్రాలకే 24గంటల విద్యుత్ అందుతోంది.

దేశంలోని సగం కంటే తక్కువ గ్రామాలకు, పగటిపూట 12గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం విద్యుత్ సరఫరా అవుతోంది. అదికూడా నివాస గృహాలకు మాత్రమే.

ఇక మూడోవంతు గ్రామాలకు 8 నుంచి 12గంటలపాటు విద్యుత్ సరఫరా అవుతోంది.

విద్యుత్ సరఫరా దుర్భరంగా ఉన్న రాష్ట్రాలు ఈశాన్య భారతదేశంలో...


గతేడాది బంగారం ఉత్పత్తి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఒక శాతం వరకు తగ్గింది. గత దశాబ్ద కాలంలో ఈ స్థాయిలో బంగారం ఉత్పత్తి పడిపోవడం ఇదే తొలిసారి.

గనుల నుంచి బంగారం వెలికితీత పరిమితి ఇప్పటికే పతాక స్థాయికి చేరుకుందని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు. బంగారం ఉత్పత్తి కొంతకాలం పాటు నిలిపివేస్తేనే.. మళ్లీ ఉత్పత్తి పెరుగుతుందని, లేకపోతే ఈ తగ్గుదల కొనసాగుతుందని వివరిస్తున్నారు.

మరోవైపు బంగారం ధరల్లో పెరుగుదలకు అక్రమ మైనింగ్ కూడా ఒకరణం. అమెజాన్ అడవుల్లో అక్రమంగా భారీ స్థాయిలో బంగారం గనులను కొల్లగొడుతున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

బంగారం ధరలు పెరుగుతున్నప్పటికీ.. డిమాండ్ మాత్రం తగ్గే సూచనలు ఎక్కడా కనిపించడం లేదు. మరోవైపు ఇదివరకటితో పోలిస్తే... ప్రస్తుతం బంగారం డిమాండ్ చాలా ఎక్కువగా పెరిగిందని సీఎఫ్‌ఆర్ ఈక్విటీ రీసెర్చ్ సంస్థకు చెందిన నిపుణుడు మ్యాట్ మిల్లర్ చెప్పారు.

ప్రపంచంలో అందుబాటులో ఉన్న సగం బంగారం ఆభరణాల రూపంలోనే ఉందని మిల్లర్ చెప్పారు.

భూమిలోపల ముడి పదార్థం రూపంలో ఉండే బంగారం దీనికి అదనం. ఆభరణాల తర్వాత.. మిగిలిన సగంలో పావు వంతు కేంద్ర రిజర్వు బ్యాంకుల దగ్గర ఉంది. మిగతాది ప్రైవేటు మదుపరుల దగ్గర ఉంద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి.

విశ్వసనీయ ఆస్తి

కోవిడ్-19 వ్యాప్తితో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుప్పకూలాయని మిల్లర్ చెప్పారు. అమెరికా డాలర్ నుంచి భారత రూపాయి వరకు అన్ని కరెన్సీలు బలహీన పడ్డాయని వివరించారు.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తి కట్టడికి ప్రపంచ దేశాలు చాలా నిధులు వెచ్చించాయి. మరోవైపు చాలా దేశాలు పక్క దేశాల నుంచి నిధులను రుణాల రూపంలో తీసుకున్నాయి.

అందుకే కరెన్సీల విలువ తగ్గిపోతోందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అదే సమయంలో బంగారం విలువ మాత్రం.. డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా పెరుగుతోంది. దీన్ని విశ్వసనీయ పెట్టుబడిగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.

మార్కెట్‌లోకి వస్తున్న బంగారంలో చాలా వరకు రీసైకిల్ చేసిన బంగారమే ఉంటోందని, అందుకే డిమాండ్ నానాటికీ పెరుగుతోందని మిల్లర్ అంటున్నారు.

భవిష్యత్‌లో రీసైకిల్ బంగారం, బంగారు నాణేలతోపాటు ఎలక్ట్రానిక్ బోర్డుల్లో ఉపయోగించే సర్క్యూట్ బోర్డులలోని బంగారానికీ విలువ భారీగా పెరుగుతుందని మిల్లర్ చెప్పారు.

గత 20 ఏళ్లలో చెలమణీలో ఉన్న బంగారంలో 30 శాతం రీసైక్లింగ్ నుంచి వచ్చినదేనని ఓ పరిశోధన చెబుతోంది.

తవ్వకాలకు వ్యతిరేకత

బంగ్లారం రీసైక్లింగ్‌లో హానికర రసాయనాలను ఉపయోగిస్తారు. వీటితో పర్యావరణానికి చాలా హాని జరుగుతుంది. అయితే, వీటి కంటే బంగారాన్ని తవ్వితీయడంతోనే పర్యావణానికి ఎక్కువ హాని జరుగుతుందని పర్యావరణవేత్తలు చెబుతున్నారు.

ఒక కేజీ బంగారాన్ని రీసైకిల్ చేసేటప్పుడు దాదాపు 53 కేజీల కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పరిసరాల్లోకి విడుదల అవుతుందని జర్మనీకి చెందిన బంగారు రీసైక్లింగ్ సంస్థ పరిశోధనలో తేలింది.

అదే సమయంలో, బంగారాన్ని వెలికి తీసే సమయంలో ప్రతి కేజీకి 16 టన్నుల కార్బన్ డైఆక్సైడ్ విడుదల అవుతుంది.

పర్యావరణంపై బంగారు గనుల తవ్వకాలు చాలా ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తాయి. అందుకే పరిసరాల్లోని స్థానికులు ఎప్పటికప్పుడే నిరసనలు చేపడుతుంటారు.

ఇలాంటి నిరసనల వల్ల బంగారు గనుల తవ్వకాలకు ఆటంకాలకు ఏర్పడుతున్నాయి. ఉదాహరణకు చిలీలోని పాస్కువా-లామా గనుల దగ్గర పర్యావరణ వేత్తలు నిరసనలు చేపట్టడంతో అక్కడ తవ్వకాలను నిలిపివేశారు.

అదే విధంగా ఉత్తర ఐర్లండ్ టైరన్ స్ట్రీట్స్ ప్రాంతంలో బంగారం నిక్షేపాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ తవ్వకాలు చేపట్టేందుకు చాలా కంపెనీలు ముందుకు వచ్చాయి. అయితే, పర్యావరణ వేత్తలు ఇక్కడ నిరసనలు చేపడుతున్నారు.

తవ్వకాలతో వచ్చే దుష్ప్రభావాల వల్ల స్థానికులకు కంపెనీలు పరిహారం చెల్లించాలని పర్యావరణవేత్తలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ఈ ప్రాంతాన్ని గత 30ఏళ్లుగా...


గతేడాది సరిగ్గా ఇదే రోజున జస్టిస్ చలమేశ్వర్ ఓ చరిత్రాత్మక ఘటనలో భాగమయ్యారు. దేశ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా 2018 జనవరి 12న నాటి సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తులు నలుగురు ప్రెస్ మీట్ పెట్టి నాటి భారత చీఫ్ జస్టిస్ దీపక్ మిశ్రా పనితీరుపైన కీలక ప్రశ్నలు సంధించారు.

ఆ ప్రెస్‌మీట్‌లో జస్టిస్ చలమేశ్వర్‌తో పాటు ప్రస్తుత చీఫ్ జస్టిస్ రంజన్ గోగోయ్, జస్టిస్ కురియన్ జోసెఫ్, జస్టిస్ మదన్ లోకూర్ కూడా పాల్గొన్నారు.

సుప్రీంకోర్టు వర్కింగ్ జడ్జిలు, చీఫ్ జస్టిస్‌కు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడటం అదే తొలిసారి.

తన రిటైర్‌మెంట్ తరువాత సుప్రీంకోర్టు బార్ కౌన్సిల్ వీడ్కోలు వేడుకలో పాల్గొనకుండా నేరుగా తమ ఊరికి వెళ్లిపోయి జస్టిస్ చలమేశ్వర్ మరోసారి వార్తల్లో పతాక శీర్షికగా మారారు.

ప్రస్తుతం ఆయన తమ ఊళ్లో వ్యవసాయం చేస్తున్నట్లు చెబుతున్నారు.

'నాకు అన్నం దొరకడం కష్టం కాదు. నేనే వ్యవసాయం చేసి పండించుకుంటా. వాళ్లు నా పెన్షన్ ఆపేసినా కూడా నాకొచ్చే ఇబ్బందేం లేదు' అని ఆయన అన్నారు.

కానీ, ఇప్పటికీ తాను లేవనెత్తిన సమస్యలు అపరిష్కృతంగానే ఉన్నాయని దానివల్ల తనపైన 'తిరుగుబాటుదారు' ముద్ర కూడా పడిందని చెప్పారు.

ఉదాహరణకు, హైకోర్టులో ప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్న వ్యక్తి, సుప్రీంకోర్టులో తనకు కావల్సిన నిర్ణయాన్ని తెచ్చుకోగలనని స్వేచ్ఛగా చెప్పుకుంటున్నారని జస్టిస్ చలమేశ్వర్ గతంలో అన్నారు.

'ఆ మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తిని సీబీఐ అదుపులోకి తీసుకుంటుంది. ప్రాథమిక విచారణ చేస్తుంది. ఆ మరుసటి రోజే ఆయనకు బెయిల్ దొరుకుతుంది. కానీ, వేలాది భారతీయులు జైళ్లలో మగ్గుతారు. వారికి మాత్రం బెయిల్ దొరకదు. ఆ విషయాన్ని నేను ప్రశ్నిస్తే, నా పైన 'తిరుగుబాటుదారు' అన్న ముద్ర వేస్తారు. కొందరు నన్ను 'ద్రోహి' అని కూడా పిలిచారు' అంటారు జస్టిస్ చలమేశ్వర్.

పదవీ కాలంలో ఉన్నప్పుడు న్యాయమూర్తులను ఎంపిక చేసే 'కొలీజియం' వ్యవస్థపై ఆయన ప్రశ్నలు సంధించారు.

న్యాయమూర్తుల ఎంపిక పారదర్శకంగా సాగాలని ఆయన కోరుకున్నారు.

'నేను చెప్పిన ప్రతిదీ సరైనదే కావాలనేం లేదు. కానీ, ఏది తప్పో చెప్పాల్సిన బాధ్యత నాది. నేనదే చేశాను. దేశ్యాధ్యక్షుడు, ప్రధాన మంత్రి, ఇతర అన్ని పదవులకు జవాబుదారీతనం ఉన్నప్పుడు, ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవికి మాత్రం ఎందుకుండదు' అని ఆయన గతంలో అన్నారు.

ప్రస్తుతం మౌనంగా ఉన్నారా? అని ఆయన్ను ప్రశ్నిస్తే, విద్యార్థులతో మాట్లాడే అవకాశం దొరకుతోందని చెప్పారు.

విశ్వవిద్యాలయాల ఆహ్వానం మేరకు వెళ్లి జస్టిస్ చలమేశ్వర్ తన మనసులోని మాటలను బయటపెడుతున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గదిలో ఉష్ణోగ్రత 24-30 డిగ్రీ (సెంటీగ్రేడ్)ల మధ్య ఉండేలా జాగ్రత్త పడాలి

ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ హీటింగ్ రిఫ్రిజిరేటింగ్ అండ్ కండిషనర్ ఇంజినీర్స్(ఐఎస్‌హెచ్‌ఆర్‌ఏఈ) సూచనల మేరకు కేంద్ర ప్రజాపనుల శాఖ(సీపీడబ్ల్యూడీ) మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది.

వీటి ప్రకారం... గదిలో ఉష్ణోగ్రత 24-30 డిగ్రీ (సెంటీగ్రేడ్)ల మధ్య ఉండేలా జాగ్రత్త పడాలి. గాలిలో తేమ స్థాయి 40-70 డిగ్రీల మధ్య ఉండాలి.

ఏసీలు పనిచేస్తున్నా.. బయటి నుంచి గాలి వచ్చేలా, ఇంట్లోని గాలి బయటకు వెళ్లేలా కిటికీలను కొద్దిగా తెరిచి పెట్టడం మంచిది. ఏసీలు వాడకుంటే తలుపులు, కిటికీలు, వెంటిలేటర్లు తెరిచి ఉంచాలి.

స్ప్లిట్ ఏసీ ఫిల్టర్లను.. కార్యాలయాల్లోని సెంట్రలైజ్డ్ ఏసీల డక్ట్‌లను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రపరుచుకోవాలి.

కమర్షియల్ ప్రాంతాల్లో.. 70-80శాతం బయటి గాలి లోనికి వచ్చేలా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

ఎయిర్ కూలర్లు వాడుతున్నవారు, అవి బయటి గాలిని పీల్చేలా జాగ్రత్తపడాలి. కూలర్‌ను గది తలుపు లేదా, కిటికీ దగ్గరపెట్టాలి.

కూలర్ ట్యాంకులను ఎప్పటికప్పుడు క్రిమిసంహారకాలతో శుభ్రం చేసుకోవాలి. తరచూ నీటిని ఖాళీ చేసి, మళ్లీ నింపుకోవాలి.

కూలర్లను వినియోగిస్త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ున్నా.. తేమ బయటకు వెళ్లేలా కిటికీలను తెరిచే పెట్టాలి. బయటి గాలిని పీల్చుకోలేని పోర్టబుల్ కూలర్లను వాడకూడదు.

ఫ్యాన్లు వినియోగించేవారు కిటీకీలను కొద్దిగానైనా తెరిచి ఉంచాలి. ఫ్యాన్ వాడే గదిలో ఎగ్జాస్ట్ ఫ్యాన్ ఉంటే, వెంటిలేషన్ కోసం దాన్ని ఆన్ చేసి పెట్టడం మంచిది.

ఖరీఫ్, రబీ పదాలు అరబిక్ భాషకు చెందినవి

ఖరీఫ్, రబీ కాదు... వానకాలం, యాసింగి

వ్యవసాయ పంటకాలాలనూ సూచించేందుకు  ఇప్పటివరకూ వాడుతున్న ‘ఖరీఫ్, రబీ’ పదాలకు బదులుగా ‘వానకాలం, యాసంగి’ పదాలను వాడాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీచేసినట్లు ‘నమస్తే తెలంగాణ’ దినపత్రిక ఓ కథనం ప్రచురించింది.

ఖరీఫ్, రబీ పదాలు అరబిక్ భాషకు చెందినవి. మొఘలాయిల పాలనకాలంలో వ్యవసాయ కాలాలను సూచించేందుకు వీటిని వాడేవారు.

వీటినే ప్రభుత్వం కూడా వినియోగిస్తూ వచ్చింది. అయితే, ఈ పదాల విషయంలో చాలామంది గందరగోళానికి గురవుతుంటారు.

అందుకే, సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యేలా గ్రామీణప్రాంతాల్లో వాడుకలో ఉన్న ‘వానకాలం, యాసంగి’ పదాలతోనే పంట కాలలను పిలిచేలా చర్యలను తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రి కే చంద్రశేఖర్‌రావు వ్యవసాయశాఖ మంత్రి సింగిరెడ్డి నిరంజన్‌రెడ్డికి సూచించారు.

ఈ విషయమై వ్యవసాయశాఖ శనివారం ఉత్తర్వులు జారీచేసింది.

ఇకపై వ్యవసాయ, ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయాలు, కార్పొరేషన్లు, వ్యవసాయశాఖ కార్యాలయాలు వానకాలం, యాసంగి పదాలను వినియోగించాలని సూచిస్తూ వ్యవసాయశాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ బీ జనార్దన్‌రెడ్డి ఉత్తర్వులు జారీచేశారు.

వీడియోకాల్‌లో కుమారుడి చివరిచూపు

లాక్‌డౌన్ కారణంగా అనంతపురంలో ఓ కుటుంబం తమ కుమారుడిని వీడియోకాల్ ద్వారా చివరిచూపు చూసుకోవాల్సి వచ్చిందంటూ ‘సాక్షి’ దినపత్రిక ఓ వార్త ప్రచురించింది.

అనంతపురం జిల్లా ఉరవకొండ మండలం ఇంద్రావతి గ్రామానికి చెందిన కుళ్లాయప్ప, శివమ్మ దంపతుల కుమారుడు సుంకన్న(46) హైదరాబాద్‌లో కారు డ్రైవర్‌గా పనిచేసేవారు.

సుంకన్న భార్య పార్వతి ఏడు నెలల గర్భిణీ. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు.

సుంకన్న శుక్రవారం గుండెపోటుతో మృతిచెందారు. ఆయన తల్లిదండ్రుల సమక్షంలో అంత్యక్రియలు జరిపించాలని మృతదేహంతో అనంతపురానికి పార్వతి బయల్దేారారు.

అంత్యక్రియలు పూర్తయ్యాక 14 రోజులు తప్పనిసరిగా క్వారంటైన్‌లో ఉండాలని ఇక్కడి అధికారులు ఫోన్‌లో ఆమెకు చెప్పడంతో వెనుదిరిగారు.

హైదరాబాద్‌లోనే అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. సుంకన్న తల్లిదండ్రులు కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ వీడియో కాల్‌లో ఆ కార్యక్రమాన్ని...


గబ్బిలాల ద్వారా నిపా వైరస్ ఎక్కువగా వ్యాప్తి చెందుతుంది.

ఈ వైరస్ బారిన పడి ఇప్పటి వరకు అక్కడ తొమ్మిది మంది మరణించినట్టు వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు.

ఇటీవల మరణించిన ముగ్గురికి నిపా వైరస్ సోకినట్టు పరీక్షల్లో బయటపడింది.

మిగతా ఆరుగురికి సంబంధించిన వివరాలు ఇంకా తెలియాల్సి ఉంది.

కోజికోడ్‌లో మరో 25 మంది ఈ వైరస్ లక్షణాలతో ఆస్పత్రిలో చేరినట్టు అధికారులు వెల్లడించారు.

ఈ వైరస్ బాధితులకు వైద్యం చేసిన ఓ నర్సు కూడా మరణించారని కేరళ ఆరోగ్య శాఖ కార్యదర్శి రాజీవ్ సదానందన్ బీబీసీకి చెప్పారు.

"నిపా వైరస్ సోకినట్టు లక్షణాలు ఉన్నవారి రక్తం, శరీర ద్రవాల నమూనాలను పుణెలోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీకి పంపించాం. మృతుల్లో ముగ్గురు ఈ వైరస్ కారణంగానే చనిపోయినట్టు నిర్ధరణ అయ్యింది" అని ఆయన తెలిపారు.

దీనికి సరైన వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులో లేనందున, ఈ వైరస్ వ్యాప్తిని నివారించే చర్యలపై దృష్టిపెట్టామని ఆయన అన్నారు.

నిపా వైరస్ నివారణకు టీకా లేదు

టీకాలేని మొండి వైరస్

నిపా వైరస్ జంతువుల నుంచి మనుషులకు సంక్రమిస్తుంది. దీని నివారణకు ఎలాంటి టీకా లేదని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ చెబుతోంది.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఈ వైరస్ బారిన పడిన వారిలో 70 శాతం మంది ప్రాణాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

అత్యధిక ప్రాధాన్యత కలిగిన టాప్ 10 వ్యాధుల జాబితాలో నిపా వైరస్ ఒకటి అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గుర్తించింది.

భవిష్యత్తు ప్రపంచాన్ని కలవరపెట్టబోయే రుగ్మతుల్లో ఇదొకటని పేర్కొంది.

గబ్బిలాలలో ఈ వైరస్ పెరుగుతుంది.

తాజాగా మృతి చెందిన వారి ఇంటి ఆవరణలో గబ్బిలాలు కొరికిన మామిడి పండ్లను గుర్తించినట్టు అధికారులు తెలిపారు. నిపా వైరస్ లక్షణాలతో చనిపోయిన వారిలో ఆ ఇంటి వారే ముగ్గురు ఉన్నారు.

పరిస్థితిని సమీక్షించేందుకు ప్రత్యేక వైద్య బృందాలను కేరళకు పంపుతున్నట్టు కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి జేపీ నడ్డా తెలిపారు.

నిపా వైరస్

ఏమిటీ నిపా వైరస్?

తొలిసారిగా 1999లో నిపా వైరస్‌ను వైద్య నిపుణులు గుర్తించారు.

అప్పట్లో సింగపూర్, మలేసియాలో చాలా మంది రైతులు మెదడువాపు వ్యాధి, శ్వాస సంబంధమైన సమస్యలతో ఆస్పత్రుల్లో చేరారు. వారికి నిపా వైరస్ సోకినట్టు వెల్లడైంది.

పందులను పెంచే రైతులు, పందులకు దగ్గరగా ఉండే ప్రజల్లో ఈ వైరస్ లక్షణాలను గుర్తించారు.

అప్పుడు దాదాపు 300 మందిలో ఆ లక్షణాలు కనిపించగా, 100 మందికి పైగా మరణించారు.

దాంతో వైరస్ వ్యాప్తి చెందకుందడా నివారించేందుకు దాదాపు మలేసియాలో 10 లక్షలకు పైగా పందులను చంపేశారు. అది ఆ దేశానికి ఆర్థికంగా భారీ నష్టాన్ని మిగిల్చింది.

అనారోగ్యంతో ఉన్న పందులకు, గబ్బిలాలకు దూరంగా ఉండటం, పక్వానికి రాని ఖర్జూరం రసాన్ని తాగకుండా ఉండటం ద్వారా ఈ వైరస్ బారిన పడకుండా ఉండొచ్చు.

ఈ వైరస్ సోకిన వారిలో జ్వరం, తలనొప్పి, మత్తుగా కనిపించడం, శ్వాస ఆడకపోవడం, కంగారుపడటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపించిన 24 నుంచి 28 గంటల్లోనే బాధితులు కోమాలోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంటుంది.

(ఆధారం: ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్)

ఇవి కూడా చదవండి:

 (బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


గబ్బిలాల మీద ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక అపోహలున్నాయి

అక్కడే కాదు. ప్రపంచంలోని చాలా ప్రాంతాలలో గబ్బిలాలపై ప్రజల్లో అనేక అపోహలుంటాయి. కానీ జంతు ప్రేమికుల దృష్టిలో మాత్రం అవి చాలా అమాయకమైన ప్రాణులు.

“అవి అద్భుతమైన జీవులు. చాలామంది నిజాలు తెలుసుకోకుండా వాటికి భయపడుతుంటారు’’ అని డాక్టర్ మాథ్యూ బౌగారెల్ అంటున్నారు. ఫ్రెంచ్ రీసెర్చ్ ఇనిస్టిట్యూట్ ‘సిరాడ్’లో బౌగారెల్ పరిశోధకుడిగా పని చేస్తున్నారు.

జింబాబ్వేలోని గబ్బిలాలు ఎక్కువగా ఉండే ఒక గుహ దగ్గర శాస్త్రవేత్తలు పర్యటిస్తున్నారు. తిరిగి లేబరేటరీకి వచ్చిన తర్వాత, గబ్బిలాలు వ్యాపింపజేసే వైరస్‌ల జన్యక్రమాన్నిఆయన, సహచర పరిశోధకులు పరిశీలిస్తారు.

ఈ బృందం ఇప్పటికే సార్స్ ఫ్యామిలీకి చెందిన సార్స్-CoV-2 అనే వైరస్ గబ్బిలాలలో ఉన్నట్లు గుర్తించింది.

ఈ బృందం పరిశోధన ముఖ్య ఉద్దేశం గబ్బిలాల వల్ల వ్యాపించే వైరస్‌ల జన్యుక్రమాన్ని గుర్తించడం. అందులోనూ మనుషులను తీవ్రమైన అనారోగ్యంపాలు చేసే వైరస్‌ల జన్యువులను గుర్తించడం వారి విధి.

“స్థానికులు చాలమంది ఈ గుహలకు వెళ్లి గబ్బిలాల మలాన్ని ఎత్తుకొచ్చి తమ పొలాల్లో ఎరువులుగా వాడుకుంటుంటారు. అందుకే అవి మోసుకెళ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లే వ్యాధికారక వైరస్‌లను, క్రిములను గుర్తించడం చాలా అవసరం. ఎందుకంటే అవి మనుషులకు వ్యాపిస్తాయి’’ అన్నారు యూనివర్సిటీట ఆఫ్ జింబాబ్వేలో పని చేస్తున్న డాక్టర్ ఎలిజబెత్ గోరి.

గబ్బిలాల మీద ఉండే వైరస్ ల జన్యు క్రమాన్ని గుర్తించే పనిలో ఉన్నారు శాస్త్రవేత్తలు

గబ్బిలాల మీద అనుమానమెందుకు?

వైరస్‌ల విషయంలో అనవసరంగా గబ్బిలాల మీద నిందలు మోపుతున్నారని స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. “డోంట్ బ్లేమ్ బ్యాట్స్’’  పేరుతో ఏర్పడిన ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థ గబ్బిలాల చుట్టూ ముసురుకుంటున్న అనుమానాలపై అవగాహన కల్పించేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. “ఈ భూమి మీద ఎక్కువగా అపోహలకు గురవుతున్న జంతువులు గబ్బిలాలే’’ అంటున్నారు ఆ సంస్థ సభ్యులు.

మానవ జాతి చరిత్రలో చాలాకాలం నుంచి గబ్బిలాలపై అనేక అనుమానాలు, భయాలు కొనసాగుతూ వచ్చాయి.  ఇప్పుడు ఈ కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా అవి మరింత పెరిగాయి.

ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న కోవిడ్-19  వైరస్‌కు మూలం ఏంటో, ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో ఇంత వరకు ఎవరూ చెప్పలేకపోయారు. కానీ అది జంతువులు నుంచే వచ్చి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు చాలామంది భావిస్తున్నారు. బహుశా గబ్బిలాల నుంచే అన్నది వారి ప్రధాన అనుమానం.

గబ్బిలాల నుంచి వచ్చి ఉండొచ్చు అన్న సందేహాన్ని తప్పుబట్టాల్సిన అవసరం లేదు. కాకపోతే వ్యాప్తికి కారణం అనే స్థాయి నుంచి అసలు వైరస్ పుట్టిందే వాటి నుంచి అనేదాకా వెళుతున్నారు కొందరు. దీనిపైనే జంతు ప్రేమికులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

అయితే వైరస్‌ల పుట్టుకకు మనిషి ప్రకృతిని నాశనం చేయడమే ప్రధాన కారణమన్న వాదన కూడా గట్టిగానే వినిపిస్తోంది. అడవులలో పశువులను ఎక్కువగా మేపడం, చెట్లను నరికి రోడ్లు,నిర్మాణాలు చేపట్టడంతో అటవీ జంతువులు తిండి కోసం మానవ ఆవాసాలకు దగ్గరగా వస్తున్నాయి. ఆ సమయంలోనే వాటి నుంచి వైరస్‌లు మనుషులకు సోకుతున్నాయి.

“గబ్బిలాలు ప్రమాదకరమైన వైరస్‌లను మోసుకొస్తాయన్నది ఎవరూ కాదనలేని నిజం” అంటున్నారు పోర్చుగల్‌లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పోర్టోలో పని చేస్తున్న రికార్డో రోచా.

కానీ గబ్బిలాలలో వందల సంఖ్యలో ఉన్న జాతులను ( సుమారు 1400కన్నా ఎక్కువ )అదుపు చేయడం ద్వారా వాటి నుంచి పక్షులకు, తద్వారా మనుషులకు వైరస్‌లు వ్యాపించకుండా అదుపు చేయవచ్చని ఒక వాదన వినిపిస్తోంది.

భూమి మీద 50 మిలియన్ సంవత్సరాలుగా గబ్బిలాలు జీవిస్తున్నాయి

గబ్బిలాలు వైరస్‌ను ఎలా మోసుకొస్తాయి?

ప్రతి నాలుగు వైరస్‌లలో మూడు వైరస్‌లు జంతువుల నుంచే మనుషులకు...