తిరుగుబాటుదారుల గుప్పిట్లో ఉన్న ఇద్లిబ్ ప్రావిన్స్‌లోని సర్మదా పట్టణంలో ఈ పేలుడు సంభవించింది. ఇంకా పదుల సంఖ్యలో ప్రజల ఆచూకీ తెలియడం లేదు.

తిరుగుబాటుదారుల ఆధీనంలో ఉన్న చిట్టచివరి ప్రాంతం ఇద్లిబ్. సిరియా సాయుధ బలగాలు ఇప్పుడు ఈ ప్రాంతాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోబోతున్నాయి. రష్యా, ఇరాన్‌ల సాయంతో సిరియా ప్రభుత్వం దేశ వ్యాప్తంగా పలు తిరుగుబాటు, జిహాదీ బృందాల మీద దాడులు చేపట్టి పురోగతి సాధించింది.

టర్కీ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న సర్మదా పట్టణంలో ఆదివారం కుప్పకూలిన భవనం శిధిలాలను తొలగించటానికి, చిక్కుకుపోయిన వారిని వెలికితీయటానికి.. సహాయ సిబ్బంది బుల్‌డోజర్లను ఉపయోగించినట్లు ఏఎఫ్‌పీ కరెస్పాండెంట్ తెలిపారు.

ఆ భవనంలో పౌరులు చాలా మంది ఉన్నారు. అది శిథిలాల కుప్పగా మారింది’’ అని ఇద్లిబ్ సివిల్ డిఫెన్స్ బృందానికి చెందిన హాటెమ్ అబు మార్వాన్ చెప్పినట్లు ఏఎఫ్‌పీ పేర్కొంది.

అక్కడ ఇంకా డజన్ల మంది ఆచూకీ తెలియటం తెలియటం లేదని బ్రిటన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న సిరియన్ అబ్జర్వేటరీ ఫర్ హ్యూమన్ రైట్స్ సంస్థ చెప్పింది.

ఈ పేలుడులో చనిపోయిన మృతుల సంఖ్య ఇంకా ఎక్కువ ఉండొచ్చని కొన్ని వార్తలు సూచిస్తున్నాయి.

ఆ భవనంల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ో ఉన్న ప్రజల్లో చాలా మంది జిహాదీ ఫైటర్ల కుటుంబాలకు చెందినవారని భావిస్తున్నారు. సిరియాలోని ఇతర ప్రాంతాల నుంచి ఇద్లిబ్‌లో తలదాచుకోవటానికి వీరు వచ్చారని చెప్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తిరుగులేని అలనాటి అత్తగారు - మన సూర్యకాంతం (1924-1996)

విశాలమైన పసుప్పచ్చటి ఆ పువ్వులాగానే నిండుగానూ తెరనిండుగానూ కళకళలాడుతూ బ్రతికింది మన తెలుగు నటి, నిన్నమొన్నటి తరాలవరకూ పరిచయం అక్కర్లేని మన సూర్యకాంతం.

నశించిన ఒక తెలుగు గయ్యాళి భాషాసంస్కృతులకు ప్రతీక ఆమె. ఓ ఇరవై ఏళ్ళ క్రితం కూడా ఎవరినైనా ఉద్దేశిస్తూ "అమ్మో ఆవిడా? గయ్యాళి బాబోయ్!" అనటానికి బదులు, "అమ్మో ఆవిడా? సూర్యకాంతం!" అనేవారు జనం.

అంతలాగా గయ్యాళితనాన్ని ఆవాహన చేసుకుంది సూర్యకాంతం.

వాడుక తెలుగుభాష ఎంతగానో మారిపోయిన ఈ రోజుల్లో గయ్యాళితనం ఉన్నాకూడా దానికి చక్కటి భాషనిచ్చి నిలబెట్టే తెలుగుతెర వీరనారులు ఇంకెవరూ లేరు.

ఆ సరదా సరదా తిట్లూ, ముక్కూ మూతీ విరవటాలూ, చేతులు విసరటాలూ, సర్వాంగాలతోనూ హాస్యాన్ని ముద్దుగా అభినయించటాలూ లేనేలేవు.

'గుండమ్మ కథ' లో సూర్యకాంతం పాత్రను సినిమాలో పరిచయంచేసే సీను ఎలా ఉండాలా అని  స్క్రీన్‌ప్లే చర్చల్లో అందరూ ఆలోచిస్తుంటే నిర్మాత  చక్రపాణి "సూర్యకాంతం ఉంటే చాలు. ఆమె పాత్ర ఎలాంటిదో ప్రేక్షకులకు తెలిసిపోతుంది. ఆవిడ పాత్ర ఇలా ఉంటుందని వేరే సీన్లతో నిరూపించే అవసరం లేదు'' అన్నార్ట.

అంటే అంతలాగా ఆ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మెను తెలుగుతెర గయ్యాళిగా చేసేయటం, చూసేయటం జరిగిపోయేదన్నమాట.

టైప్ కాస్ట్ చెయ్యటంలో మన తెలుగు సినిమావాళ్ళని మించినవాళ్ళు లేరు. నిర్మాతల, దర్శకుల చేతుల్లో పడి మూసలై బతికేబాధ నటులందరికీ తప్పదు. ప్రతిభ ఉన్నా సరే పాపం, ఒకేరకం మూసల్లో ఇరుక్కుని ఇరుక్కుని, బక్కచిక్కిపోయి, ఆనవాళ్ళు లేకుండా పోయిన నటులు ఎంతోమంది.

కానీ టైప్ కాస్ట్ ఇరుకులోంచే విశ్వరూపం ఎత్తి, ఓ ముప్పై సంవత్సరాలపాటు ఆ టైప్‌కే వన్నెలు దిద్దగలిగిన సామర్ధ్యం సూర్యకాంతానిది. (టైప్ కాస్ట్ విషయంలో ఆ తరువాత ఆమెకు వారసుడు బ్రహ్మానందమే. ఈయన తన మూసలోనే ఇంకొన్ని పిల్ల మూసల్ని సృష్టించే ప్రయత్నాలు కూడా చేశారు).

చిన్నప్పటి సూర్యకాంతం చాలా చలాకీ పిల్ల. ఆఖరిపిల్ల కావటంతో ఇంట్లో గారాబం ఎక్కువట. తను అనుకున్నదే సాధించుకునేదట.

ఈ లక్షణం వల్లేనేమో బుద్ధిమంతులైన ఒద్దిక టైప్ హీరోయిన్లకు తను పూర్తిగా విరుద్ధం. డిటెక్టివ్ నవలలు చదివేదట.

వార్నీ!  దీనికితోడు హిందీ సినిమాలు ఇష్టం. హిందీ హీరోయిన్ అవుదామని సరదా. అయినా అప్పట్లో చలామణీలో ఉండే నీరసపు ఏడుపుగొట్టు హీరోయిన్‌గా ఈ అచ్చతెలుగు అత్తగారు సూర్యకాంతాన్ని అసలు ఊహించగలమా?

పదిహేనేళ్ళ వయసులో అందరూ అమ్మాయిలే ఉండే నాటక సమాజంతో తిరిగి నాటకాలు వేసేదట. సతీ సక్కుబాయి, కృష్ణ తులాభారం, చింతామణి నాటకాల్లో వేషాలు ఇంట్లోవాళ్లకి ఇష్టం లేకపోయినా తానేమీ పట్టించుకునేది కాదట.

జెమినీ వాళ్ళు 'చంద్రలేఖ' అనే సినిమాను భారీయెత్తున తీస్తున్నారని తెలుసుకుని ఇంకో ఇద్దరు స్నేహితురాళ్ళతో కలిసి మద్రాసుకు ప్రయాణం కట్టింది.

చంద్రలేఖ సినిమాలో వేస్తే అక్కడినుంచి హిందీ సినిమాలోకి ప్రవేశం దొరుకుతుందని ఆమె ఉద్దేశ్యం.

జెమినీలో చిన్నవేషం దొరికింది కూడా. ఇంతలోనే దర్శకుడు సి. పుల్లయ్య ఆమెను తన 'నారద నారది' సినిమాలో మరో చిన్నవేషమిచ్చి 1946లో తెలుగు సినిమాలోకి లాక్కొచ్చేశారు. తరువాత 'ధర్మాంగద'లో వేసింది.

సంసారం (1950) సినిమా ద్వారా బాగా గుర్తింపు వచ్చింది. 'సంసారం'లో తన ఇరవై ఆరో ఏట, రేలంగికి తల్లిగా అరవయ్యేళ్ళ వృద్ధపాత్ర వేసింది. అప్పుడే గుంటూరుకు చెందిన న్యాయమూర్తి పెద్దిభొట్ల చలపతిరావు ఆమెను రెండో పెళ్లి చేసుకున్నారు.

పిల్లలు కలగకపోవటంతో సూర్యకాంతం తన అక్క కొడుకును పెంచుకుంది.

ఆమెకు వండటమన్నా, తినటమన్నా, అందరికీ కడుపునిండా తినిపించటమన్నా ఎంతో ఆనందం. ఇంటినుంచి ప్రారంభమై విస్తరించే ఉదారత్వం అది. అలాగే ఆమె దానధర్మాలు కూడా బాగానే చేసేదట.

ఎంత...


తిరుపతి కోవిడ్-19 జేఏసీ స్వచ్ఛంద సంస్థ సేవలు

మందులు, ఆహారం, ఆసుపత్రి అవసరాలు, అంత్యక్రియలు ఇలా దేనికీ, ఎవరూ ముందుకు రాని పరిస్థితి.

కుటుంబ సభ్యులు కూడా ముందుకు రాకపోయినా, మేమున్నామంటూ తెలుగు రాష్ట్రాలలోని పలు స్వచ్ఛంధ సంస్థలు కరోనా రోగులకు, మృతులకు సేవలు అందిస్తున్నాయి.

కరోనా బాధితులు బయటకెళ్లి మందులు, నిత్యావసరాలు తెచ్చుకోవడం,  అవసరమైనప్పుడు ఆసుపత్రికి వెళ్లడం చాలా కష్టమైన పని.

అలాగే కరోనా రోగులకు, ముందుకొచ్చి సాయం చేసేవారు కనపడరు. ఎవరినైనా సాయం అడిగినా చేయరు. అది వారి తప్పుకాకపోయినా, ప్రస్తుత పరిస్థితులు అలా ఉన్నాయి.

అయితే ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా.. అంటే, మందులు అందించడం దగ్గర నుంచి, మృతుల అంత్యక్రియల వరకూ అన్ని పనులూ చేసే వలంటరీ అర్గనైజేషన్లు ఇప్పుడు చాలా మందికి అండగా నిలుస్తున్నాయి.

ఈ స్వచ్ఛంద సంస్థల్లో ఎక్కువగా యువతే పనిచేస్తున్నారు. వీళ్లంతా చదువు, వ్యాపారాలు, ఉద్యోగాలు కొనసాగిస్తూనే కరోనా కష్టకాలంలో మీకు మేమున్నామంటూ ఎంతోమందికి భరోసా ఇస్తున్నారు.

అంత్యక్రియలు చేస్తున్న కోవిడ్-19 జేఏసీ సభ్యులు

మతం కంటే మానవత్వం గొప్పది

'సర్...నా పేరు భార్గవి...ఇవాళ  హాస్పిటల్ లో మా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నాన్నగారు కోవిడ్ తో చనిపోయారు. మా బంధువులు, హాస్పిటల్ సిబ్బంది ఎవరూ మృత దేహాన్ని శ్మశానానికి తీసుకుని వెళ్లడానికి రావడం లేదు. మాకేమైనా సహాయం చేయగలరా...? ప్లీజ్...ప్లీజ్..." అంటూ తిరుపతిలోని యునైటెడ్ ముస్లిం అసోసియేషన్, కోవిడ్-19 జేఏసీకు ఫోన్ వచ్చింది.

ఆ అసోసియేషన్ సభ్యులు వెంటనే వచ్చి ఆ శవాన్ని అంబులెన్స్ లో శ్మశానానికి తీసుకెళ్లి మృతుడి మతాచారాల ప్రకారం అంత్యక్రియలు చేశారు

తిరుపతిలో చాలా ఏళ్లుగా స్వచ్ఛంద సేవా కార్యక్రమాలు చేస్తున్నామని, అయితే కరోనా తర్వాత, తమను సాయం అడిగే వారి సంఖ్య పెరిగిందని కోవిడ్-19 జేఏసీ అధ్యక్షుడు షేక్ ఇమామ్ సాహెబ్ బీబీసీకి చెప్పారు.

తిరుపతి కోవిడ్-19 జేఏసీ స్వచ్ఛంద సంస్థ

"మేం మొదట ముస్లిం కుటుంబాల్లో కోవిడ్ బాధితుల కోసం కోవిడ్-19 జేఏసీ ఏర్పాటు చేశాం. హాస్పిటల్స్  దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు అన్నీ మతాల వాళ్లూ బాధలు పడుతున్నారనే విషయం గమనించాం. దాంతో, మతం కంటే, మానవత్వమే ముఖ్యమని. అందరికీ సాయం చేయడం ప్రారంభించాం. సొంతంగా అంబులెన్స్ కొన్నాం. కోవిడ్ రోగులు చనిపోతే, అంబులెన్సులో మృతదేహాన్ని ఉచితంగా తరలించడంతోపాటూ, వారి మత సాంప్రదాయాల ప్రకారం అంత్యక్రియలు చేస్తున్నాం" అన్నారు.

"మాలో మేమే డబ్బులు వేసుకుంటాం. ఎవరినీ అడగం. అయితే, కొందరు మాకు కొంత ఆర్థిక సాయం చేస్తున్నారు. బాధితులు కూడా కొందరు డబ్బులిస్తారు. ఆ డబ్బును మేం తిరిగి పేదవారికే ఖర్చుచేస్తాం. తిరుపతిలో ఎక్కడికైనా ఉచితంగా డెడ్ బాడీని తరలించి అంత్యక్రియలు చేస్తాం. ఇంకా దూరం వెళ్లాల్సి వస్తే మాత్రం అంబులెన్స్ డీజిల్ ఖర్చులు ఇస్తే చాలు. మా టీంలో మొత్తం 25 మంది ఉన్నాం. నాలుగు బృందాలుగా విడిపోయి సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాం. ఇప్పటి వరకూ 460 కరోనా మృతులకు అంత్యక్రియలు చేశాం. అయినా మాకెవరికీ కరోనా రాలేదు. అది బాధితుల దీవెనలే వల్లే అనుకుంటున్నాం " అన్నారు షేక్ ఇమామ్ సాహెబ్.

సాయిగిరి ఫౌండేషన్ సేవలు

వీడియో కాల్ చేసి చూపిస్తాం

మోహన్, ప్రసాద్, రఫీ శ్రీకాకుళంలో సాయిగిరి యూత్ అసోసియేషన్ నిర్వహిస్తున్నారు. ఇందులో చాలా మంది తమ సేవలు అందిస్తున్నారు.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో కరోనా లక్షణాలున్న వారికి, హోం క్వారంటైన్‌లో వారికి మందులు, ఆహారం అందడం కష్టంగా ఉందని వారు చెప్పారు.

ఎవరికైనా సీరియస్‌గా ఉంటే ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లడానికి అంబులెన్సులు, కనీసం ఆటోలు కూడా రావడం లేదని, దాంతో మా స్నేహితులంతా కలిసి కోవిడ్ బాధితులకు సేవలు అందించాలని...


తిరుపతి ధర్మ పోరాట దీక్ష వద్ద చంద్రబాబు ప్రసంగంలో 6 ముఖ్యాంశాలు

1. ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థిగా నరేంద్రమోదీ ఏం చెప్పారో అందరికీ తెలుసు. ప్రధాని మాటల్లోనే మనం విని. సభను కొనసాగిద్దాం. (నెల్లూరు, తిరుపతి సభల సందర్భంగా మోదీ ప్రసంగాల వీడియోలను ప్రదర్శించారు.) ఇవి మోదీ మాటలా కాదా? ఇందులో మోసముందా? మనం నిలదీయడం తప్పా?

2. చివరకు మనకు రూ. 1,500 కోట్లు ఇచ్చి.. ఒక విగ్రహానికి రూ. 2,500 కోట్లిచ్చారంటే ప్రధానిని ఏ విధంగా అర్థం చేసుకోవాలి? నెల్లూరు సభలో మోదీ.. ‘వెంకయ్య నాయుడు పోరాడారు. ప్రత్యేక హోదా సాధించారు. మెరుగ్గా సాయం చేస్తామ’ని చెప్పారు. మరి ఎందుకు కేంద్రం ఇచ్చిన మాటపై నిలబడలేదు?

3. అవినీతిపరులకు, నీతి మాలిన పార్టీలకు మద్దతిస్తే రాష్ట్ర భవిష్యత్తు ఏమవుతంది? హైదరాబాద్ అభివృద్ధి నా కష్టార్జితం తప్ప మరోటి కాదు. పార్లమెంటులో పెట్టిన విభజన చట్టానికే దిక్కు లేదంటే ఎవరికి చెప్పుకోవాలి?

తిరుపతి సభలో టీడీపీ కార్యకర్తలు

4. పోలవరం పూర్తి చేయడం నా జీవితాశయం. పూర్తవుతుంది. ఎన్ని అడ్డంకులు సృష్టించినా పోలవరం ఆగదు. మేం విద్యాసంస్థలకని రూ. 11,000 కోట్ల విలువైన ఆస్తులిస్తే.. సెంట్రల్, ట్రైబల్ వర్సిటీలకు బి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ల్లు కూడా పెట్ట లేదు. ఇది నమ్మక ద్రోహం.

5. దేశంలో ఆడపిల్లలపై అత్యాచారాలు జరగడం చాలా దారుణం. కఠువాలో చిన్న పాపపై సామూహిక మానభంగం.. దేనికి సంకేతం? యూపీలో ఘటనలూ బాధాకరం.

6. మేం రూ. 16,000 కోట్లడిగితే.. రూ. 4,000 కోట్లిచ్చారు. ఇలా పావలా, అణా, అర్ధణా ఇచ్చి హక్కులను కాలరాస్తున్నారు. తిరుపతిలో ప్రారంభించిన ఈ ధర్మ పోరాటం ఆగదు. అన్ని జిల్లాలోనూ ఈ పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తాం.

ప్ర‌త్యేక హోదాపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్ర‌భుత్వాల తీరుకు నిర‌స‌న‌గా వైయ‌స్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ విశాఖ‌ప‌ట్నంలో `వంచ‌న వ్య‌తిరేక దీక్ష` చేప‌ట్టింది. ఈ దీక్ష‌కు సంఘీభావంగా పార్టీ అధ్య‌క్షుడు వైయ‌స్ జ‌గ‌న్ మోహ‌న్ రెడ్డి త‌న చేతికి న‌ల్ల రిబ్బ‌న్ క‌ట్టుకుని పాద‌యాత్ర ప్రారంభించారు.

హోదా రాలేదంటే కారణం చంద్రబాబే: వైసీపీ

‘‘ఏపీకి ప్రత్యేక హోదా రాలేదంటే దానికి చంద్రబాబే కారణం’’ అని వైసీపీ ఆరోపించింది. విశాఖపట్నంలో జరగిన ‘వంచన వ్యతిరేక దీక్ష’లో వైసీపీ నేత విజయసాయి రెడ్డి మాట్లాడుతూ.. ‘‘చంద్రబాబు మొదట ఏపీకి హోదా అవసరం లేదు. ప్యాకేజీ కావాలని కోరుకున్నారు. అందువల్లే ఏపీకి హోదా రాలేదు’’ అని అన్నారు.

వైసీపీ అధ్యక్షుడు జగన్ నాలుగేళ్లుగా హోదా కోసం పోరాటం చేస్తున్నారని ఈ దీక్ష కూడా అందులో భాగమేనని పేర్కొన్నారు.

చంద్రబాబు అవినీతికి పాల్పడ్డారు కాబట్టి.. మూడు లక్షల కోట్లు దోచుకున్నారు కాబట్టి.. కేంద్రం అంటే భయపడుతున్నారని విమర్శించారు.

‘చంద్రబాబు.. మోదీతో అమీతుమీకి సిద్ధమైనట్లుంది’: డానీ

తాజా ధర్మ పోరాట దీక్షలో చంద్రబాబు మాట్లాడిన తీరు చూస్తోంటే ఆయన ప్రధాని మోదీతో అమీతుమీ తేల్చుకోడానికి సిద్ధమైనట్లు ఉందని.. రాజకీయ విశ్లేషకులు డానీ అన్నారు.

‘‘హోదా పోరాటం చేస్తే.. మోదీ నిధులిస్తాననో.. హోదా ఇస్తాననో చెబుతారేమో సర్దుకుందామని చంద్రబాబు మొదట అనుకున్నారు. ఎందుకంటే ఆయన ఫైటర్ కాదు. ’’ అని డానీ అభిప్రాయపడ్డారు.

‘‘జగన్, చంద్రబాబు.. ఇద్దరూ నంద సునందుల్లాగా వ్యవహరిస్తున్నారు. రాష్ర్టంలో వారు పరస్పరం వ్యతిరేకులు. జాతీయ స్థాయిలో వచ్చేసరికి .. దిల్లీకి వెళ్లేటపుడు వీరు మోదీతో కలవాలని అనుకుంటున్నారు. కాంగ్రెస్తో కలవాలని అనుకోవడం లేదు.’’ అని అన్నారు.

అలాగే బీజేపీ కూడా కర్నాటక ఎన్నికల  ఫలితాల ఆధారంగా ఏపీ రాజకీయాలపై ఓ నిర్ణయం తీసుకుంటోందని.. అప్పటి వరకు వేచి చూసే ధోరణి అవలంభించొచ్చని విశ్లేషించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో...


తిరుపతికి చెందిన మాధవీలత ఈ ప్రమాదంలో ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు. అయితే, ఆమె భర్త, కుమార్తె గల్లంతవడంతో కన్నీరుమున్నీరుగా రోదిస్తున్నారు.

''బిడ్డ లేకుండా నేనెలా బతకాలి.. భర్తను, బిడ్డను పోగొట్టుకుని వచ్చాను.. నేనేం పాపం చేశాను, నేను కూడా చనిపోయిఉంటే బాగుండేది'' అంటూ ఇతర కుటుంబసభ్యులకు ఫోన్ చేసి ఆమె రోదిస్తున్న తీరు అందరినీ కంటతడి పెట్టిస్తోంది.

కంటెంట్ అందుబాటులో లేదు

పోస్ట్ of Facebook ముగిసింది, 1

హైదరాబాద్‌కు చెందిన బాధితుడు

మధ్యాహ్నం 1.20 నుంచి 1.30 మధ్య ప్రమాదం జరిగిందని ప్రమాదం నుంచి బయటపడిన హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఓ పర్యటకుడు చెప్పారు.

తాము అయిదుగురు వచ్చామని, తన భార్య, బావమరిది, ఆయన పిల్లలు గల్లంతయ్యారని ఆయన తెలిపారు.

లాంచీలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో ఉక్కపోతగా ఉందని కొందరు లైఫ్ జాకెట్లు తీసేశారని.. ఈలోగా భోజన ఏర్పాట్లూ జరుగుతుండడంతో చాలామంది లైఫ్ జాకెట్లు వేసుకోలేదని ఆయన చెప్పారు.

ప్రస్తుతం రంపచోడవరం ఆసుపత్రిలో ఆయన చికిత్స పొందుతున్నారు.

బోటు ప్రమాదం నుంచి బయటపడిన వరంగల్‌వాసి ప్రభాకర్

వరంగల్ నుంచి 14 మంది పర్యటకుల బృందం ఈ బోటులో ప్రయాణించారు. వారిలో అయిదుగ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ురు బయటపడ్డారు. మిగతా 9 మంది గల్లంతయ్యారు.

లాంచీ సాఫీగానే ప్రయాణించిందని.. మధ్యలో ఒక్కసారిగా పక్కకు ఒరిగి మునిగిపోవడం ప్రారంభించందని, దాంతో సుమారు 20 మంది బోటుపైకి ఎక్కేశారని, కొందరు లైఫ్ జాకెట్లతో ఉన్నవారు ఈదుకుంటూ వెళ్లారని.. తమ బృందంలో అందరికీ ఈత వచ్చని, కానీ, అయిదుగురిమే బతికామని, మిగతా 9మంది ఏమయ్యారో తెలియడం లేదని ప్రభాకర్ అనే వరంగల్ పర్యటకుడు చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తిరుపతిలో ఏర్పాటు చేసిన ఎన్నికల సన్నాహక సమావేశం సభలో ఆయన పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా మాట్లాడుతూ,  వెంకటేశ్వరస్వామి సాక్షిగా ఏపీకి ప్రత్యేక హోదా ఇస్తామన్న బీజేపీ నమ్మక ద్రోహం చేసిందని విమర్శించారు. అందుకే వారిపై తిరుగుబాటు చేస్తున్నామని చెప్పారు. విభజన హామీలు నెరవేర్చలేదనే పార్లమెంట్‌లో అలుపెరగకుండా పోరాడామన్నారు.

తెలుగువారి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడిన ఎన్టీఆర్‌కు తాము వారసులమని, బాంబులు... బులెట్లకు టీడీపీ కార్యకర్తలు భయపడరని అన్నారు. కేంద్రం, కేసీఆర్ బెదిరింపులకు తాము బెదరబోమని చెప్పారు.

పోలవరం నిర్మాణం చేపట్టకుండా కొందరు అడుగడుగునా అడ్డుకుంటున్నారని ఆరోపించారు. అయినప్పటికీ 67 శాతం పనులు పూర్తి చేశామని తెలిపారు. జులైలో గ్రావిటీ ద్వారా నీళ్లు ఇస్తామని ప్రకటించారు.

కట్టుబట్టలతో హైదరాబాద్ విడిచి వస్తే రాజధాని నిర్మాణానికి సాయం చేయకుండా ఆంధ్రుల ముఖాన మోదీ మట్టిగొట్టారని విమర్శించారు. తెలుగు దేశం నేతలపై ఈడీ, ఐటీ దాడులు చేయిస్తున్నారని విమర్శించారు.

‘తెలంగాణలో టీడీపీకి ఏం పని అని కేసీఆర్ అన్నారు. నా దగ్గర పనిచేసిన వ్యక్తి అతను. అతనే అంత విర్రవీగితే పనిచేయించుకున్న నాకు ఎంత ఉండాలి’ అని ప్రశ్న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ించారు. ఆంధ్రుల ఆత్మగౌరవాన్ని కించపరిస్తే చూస్తూ ఊరుకోమని హెచ్చరించారు.

‘వైసీపీ వస్తే రావణ కాష్టమే’

వివేకానంద రెడ్డి హత్యలో వైసీపీ నేతలు సాక్ష్యాలు చెరిపేసి మానవత్వం లేని మనుషులుగా వ్యవహరిస్తున్నారని విమర్శించారు. తప్పుడు పనులు చేసి వాటిని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు మరిన్ని తప్పులు చేస్తున్నారని అన్నారు. వివేక హత్యకు కారకులైన వారిని కాపాడేందుకు జగన్ ప్రయత్నిస్తున్నారని తప్పుపట్టారు. కేంద్రంలో వారికి అనుకూల ప్రభుత్వం ఉండటం వల్లే కోడి కత్తి, వివేక హత్య కేసుల్లో సీబీఐ విచారణకు వైసీపీ డిమాండ్ చేస్తోందని అన్నారు. వైసీపీ అధికారంలోకి వస్తే రాష్ట్రం రావణకాష్టంగా మారుతుందని విమర్శించారు.

తెలుగు దేశం పార్టీకి మద్దతిచ్చే వారిని తెలంగాణ ప్రభుత్వం వేధిస్తుందని ఆరోపించారు. ఎలాంటి ఫిర్యాదు ఇవ్వకుండానే హైదరాబాద్‌లో సేవామిత్ర కార్యాలయంపై సోదాలు చేసిందని అన్నారు. ఏపీ డాటా దొంగిలించి  జగన్‌కు ఇచ్చి ఆయనను గెలిపించాలని కేసీఆర్ ప్రయత్నిస్తున్నారని చెప్పారు. ఏపీలో ఉన్న ఫ్యాన్(వైసీపీ గుర్తు)కు తెలంగాణలో  స్విచ్ఛ్  ఉందని, దానికి కరెంట్ దిల్లీలో ఉందని విమర్శించారు.

‘150కి పైగాస్థానాలు గెలవాలి’

దేశంలో అవినీతి రహిత రాష్ట్రంలో 3వ స్థానంలో ఏపీ ఉందని చంద్రబాబు తెలిపారు. డ్వాక్రా సంఘాలు పెట్టి పొదుపు ఉద్యమాలు నేర్పించానని గుర్తు చేశారు.

రైతులకు సంబంధించి 24,500 కోట్ల రూపాయిల రుణమాఫీ చేశామని చెప్పారు. అన్నదాత సుఖీభవ పేరుతో ఇప్పుడు నేరుగా రైతు ఖాతాలోకే డబ్బులు వచ్చేలా చేస్తున్నామన్నారు. సంక్షేమ కార్యక్రమాలను మూడు రకాలుగా తీసుకొని ముందుకు వెళుతున్నామని తెలిపారు.

వెనుకబడిన అనంతపురం జిల్లాలో కియా మోటార్స్‌ను పరిగెత్తిస్తున్నామని చెప్పారు. ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్‌లో ఏపీ నంబర్ వన్‌గా నిలిచిందన్నారు. 2022 నాటికి మూడు అగ్ర రాష్ట్రాలలో ఏపీ ఒకటిగా ఉంటుందని చెప్పారు. సమస్యలను అవకాశాలుగా తీసుకొని ముందుకు వెళుతామని తెలిపారు. ప్రకృతిసేద్యంతో ప్రపంచానికే కేంద్రంగా ఏపీ ఉంటుందని అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తిరుప్పాకడి సమీపంలోని కచ్చనాథం గ్రామం మీద ఈ నెల 28వ తేదీ రాత్రి జరిగిన ఈ దాడిలో షన్ముగం, ఆర్ముగం అనే ఇద్దరు దళితులు చనిపోగా.. మరో ఆరుగురు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.

అంతకు రెండు రోజుల ముందు మే 26వ తేదీన ఆలయం వద్ద జరిగిన ఒక గొడవ ఈ దాడికి కారణంగా చెప్తున్నారు.

‘‘దళితులైన దేవేంద్రన్, ప్రభాకరన్‌లు ఆలయం వద్ద కాలు మీద కాలు వేసుకుని కూర్చుని ఉండగా.. అటువైపు వచ్చిన చంద్రకుమార్, ఆయన కుమారులు ఇద్దరు వారితో గొడవకు దిగారు’’ అని దాడి అనంతరం కచ్చనాథం గ్రామాన్ని సందర్శించిన ‘ఎవిడెన్స్’ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ ప్రతినిధి చెప్పారు.

ఆ గొడవలో స్థానికంగా ఆధిపత్యం ఉన్న కులస్థులు కొందరు తమను కులం పేరుతో దూషించారని దళితులు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. దీంతో ఆగ్రహించిన చంద్రకుమార్, ఆయన కుమారులు తమ అనుచరులను, సమీప గ్రామాల వారిని కొందరిని వెంటబెట్టుకుని వెళ్లి 28వ తేదీ (సోమవారం) రాత్రి దళిత బస్తీపై దాడి చేశారని పోలీసులు తెలిపారు.

ఈ దాడిలో ఆర్ముగం అక్కడికక్కడే చనిపోగా.. తీవ్రంగా గాయపడిన షన్ముగనాథన్ ఆస్పత్రికి తీసుకెళుతుండగా ప్రాణాలు విడిచారు.

తమిళనాడులో కుల వివక్ష అధికంగా కనిపించే.. వివక్షా పూరిత దాడులు ఎక్కువగా నమోద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

య్యే జిల్లా శివగంగై.

ఈ దాడిలో చనిపోయిన, గాయపడిన వారి కుటుంబాలకు తమిళనాడు ప్రభుత్వం రూ. 1 లక్ష చొప్పున  పరిహారం ప్రకటించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తిరుప్పూర్ సమీపంలో ఓ టైల్స్ లోడుతో వెళ్తున్న ఓ కంటెయినర్ లారీ అదుపుతప్పి ఎదురుగా వస్తున్న ఓ బస్సుపైకి దూసుకెళ్లడంతో ఈ ప్రమాదం సంభవించింది. ఈ ఘటన తెల్లవారుజామున 3.30 గంటల సమయంలో చోటుచేసుకుందని అధికారులు తెలిపారు.

మృతుల్లో 14 మంది పురుషులు, ఐదుగురు మహిళలున్నారు. ప్రమాద తీవ్రతను బట్టి చూస్తే మృతుల సంఖ్య పెరిగే అవకాశం ఉంది.

బెంగళూరు నుంచి కేరళలోని ఎర్నాకుళానికి వెళ్తున్న కేరళ రోడ్డు రవాణా సంస్థకు చెందిన వోల్వో బస్సును కోయంబత్తూరు నుంచి సాలెమ్ వెళ్తున్న కంటెయినర్ లారీ ఢీకొట్టింది.

ఘటనా స్థలం తిరుప్పూర్ నగరానికి 20 కిలోమీటర్లుంటుంది.

పోలీసులు, సహాయ సిబ్బంది ఘటనా స్థలానికి చేరుకున్నారు.

"బస్సు నుంచి 19 మృతదేహాలు బయటకు తీశాం. గాయపడినవారిలో కొందరి పరిస్థితి విషమంగా ఉంది. ప్రమాద జరిగిన సమయంలో బస్సులో మొత్తం 48మంది ప్రయాణికులున్నారు. గాయపడిన వారిలో ఐదుగురికి ప్రథమ చికిత్స చేసిన తర్వాత ఎర్నాకుళం తరలించారు" అని తిరుప్ఫూర్ జిల్లా కలెక్టర్ డాక్టర్ విజయ్ కార్తికేయన్ బీబీసీకి తెలిపారు.

కంటెయినర్‌తో ప్రయాణిస్తున్న ట్రక్కు టైరు పంక్చరై, అది పక్కకు జారిపడి, హైవేపై ఎదురుగా వస్తున్న వోల్వో బస్సుపైకి ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దూసుకెళ్లడంతో ఈ ప్రమాదం జరిగి ఉండొచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు.

"మా దగ్గర ఉన్న సమాచారం మేరకు ఇలా జరిగి ఉండొచ్చని అనుకుంటున్నాం. కానీ పోలీసులు ఈ ఘటనపై విచారణ చేస్తున్నారు" అని డాక్టర్ కార్తికేయన్ అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తిరుమల ఆలయంలో భ‌క్తులు వేచి ఉండే స‌మ‌యాన్ని త‌గ్గించేందుకు విశేష పూజ, సహస్ర కలశాభిషేకం మరియు వసంతోత్సవం సేవ‌ల‌ను రద్దు చేసిన‌ట్లు టీటీడీ ఈఓ అనిల్ కుమార్ సింఘాల్ ప్రకటించారు

అయితే.. పెద్ద సంఖ్య‌లో వ‌స్తున్న యాత్రికుల‌కు టీటీడీ చేస్తున్న ఏర్పాట్లు ఏ మేర‌కు సరిపోతాయనే సందేహాలు వినిపిస్తున్నాయి. చెకింగ్ పాయింట్ల ఏర్పాటు, అవ‌గాహ‌న పెంచే ప్ర‌చారం వంటివి నిర్వ‌హిస్తున్నప్ప‌టికీ ర‌ద్దీకి త‌గ్గ‌ట్టుగా స‌రిపోతాయా అనే ప్ర‌శ్న‌లు వినిపిస్తున్నాయి.

అంద‌రికీ మాస్కూలు అందించాల‌ని కొంద‌రు భ‌క్తులు కోరుతుంటే టీటీడీ యంత్రాంగం మాత్రం రోగుల‌కు, వారి స‌హాయ‌కుల‌కు మాత్ర‌మే మాస్కులు అవ‌స‌రం అని చెప్తోంది. మరోవైపు.. తిరుమ‌ల‌కు వ‌చ్చే వారి సంఖ్య త‌గ్గుముఖం ప‌ట్ట‌డంతో యాత్రికులపై ఆధార‌ప‌డిన వివిధ రంగాల వారు స‌త‌మ‌తమవుతున్నారు.

తిరుమ‌ల‌లో భ‌క్తుల ర‌ద్దీ ఎలా ఉంది?

దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి నిత్యం భారీ సంఖ్య‌లో యాత్రికులు తిరుమ‌ల‌కు త‌ర‌లివ‌స్తుంటారు. విదేశాల నుంచి వ‌చ్చే వారి సంఖ్య కూడా అధికంగానే ఉంటుంది. ప్ర‌స్తుతం క‌రోనావైరస్ కార‌ణంగా యాత్రికుల సంఖ్య త‌గ్గింది. విద్యార్థులకు ప‌రీక్ష‌ల సీజ‌న్ కావ‌డం,... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో స్థానిక సంస్థ‌ల ఎన్నిక‌లు ఉండ‌టం కూడా ర‌ద్దీ త‌గ్గటానికి కారణాలుగా చెప్తున్నారు.

ఏటా ఫిబ్ర‌వ‌రి, మార్చి నెల‌ల్లో తిరుమ‌ల‌కు వ‌చ్చే భ‌క్తుల సంఖ్య కొంత త‌గ్గుతుంది. ఈసారి ఇదే సీజన్‌లో భ‌క్తుల సంఖ్య మరింతగా తగ్గినట్లు క‌నిపిస్తోంది.

''తిరుమ‌ల‌కు వ‌చ్చే భ‌క్తుల సంఖ్య జ‌న‌వ‌రి త‌ర్వాత కొంచెం త‌గ్గుద‌ల ఉంటుంది. ఏప్రిల్ నుంచి మే, జూన్ వ‌ర‌కూ క్ర‌మంగా పెరుగుతుంది. జూన్ త‌ర్వాత ఉత్త‌రాది నుంచి వ‌చ్చే భ‌క్తుల సంఖ్య ఎక్కువ‌గా ఉంటుంది. జులై మ‌ధ్య వ‌ర‌కూ ఆ ప్ర‌భావం ఉంటుంది'' అని టీటీడీ ప్ర‌ధాన పౌర‌సంబంధాల అధికారి డాక్ట‌ర్ టి.ర‌వి బీబీసీకి చెప్పారు.

ఈసారి పరిస్థితి భిన్నంగా ఉందని.. భ‌క్తుల సంఖ్య గతం కన్నా త‌గ్గిందని తెలిపారు. ''క‌రోనావైరస్ కార‌ణంగా కొంద‌రు యాత్రికులు ముందుగా చేసుకున్న రిజ‌ర్వేష‌న్లు కూడా ర‌ద్దు చేసుకోవ‌డానికి సిద్ధ‌ప‌డుతున్నారు. అలాంటి వారు రిజ‌ర్వేష‌న్ వాయిదా వేసుకోవ‌డానికి లేదా ర‌ద్దు చేసుకోవ‌డానికి టీటీడీ అనుమ‌తిస్తోంది'' అని వివ‌రించారు.

తిరుమ‌ల‌కు వ‌చ్చే భ‌క్తుల సంఖ్య‌లో ప్ర‌తీ వారం కూడా హెచ్చుత‌గ్గులు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా శుక్ర, శ‌ని, ఆదివారాల్లో అధికంగా భ‌క్తుల సంఖ్య న‌మోద‌వుతుంది. అదే స‌మ‌యంలో సోమ‌వారం నుంచి గురువారం వ‌ర‌కూ ఆ సంఖ్య‌లో స్ప‌ష్ట‌మైన తేడా ఉంటుందని టీటీడీ లెక్క‌లు చెప్తున్నాయి.

ద‌ర్శ‌నం సులువుగా జ‌రిగిపోతుంది..!

ఏటా మార్చి నెల‌లో స‌గ‌టున  17 లక్షల నుంచి 18 ల‌క్ష‌ల మంది తిరుమ‌ల‌కు వ‌స్తుంటారు. ఈసారి తొలి ప‌ది రోజుల్లో 6,98,020 మంది తిరుమ‌ల‌కు వ‌చ్చారు. స‌హ‌జంగా ఏటా న‌మోద‌య్యే సంఖ్య క‌నిపిస్తున్న‌ప్ప‌టికీ మార్చి రెండు, మూడు వారాల్లో క‌రోనావైరస్ కార‌ణంగా మొత్తం సంఖ్య త‌గ్గుతుందని అధికారులు అంచ‌నా వేస్తున్నారు.

మార్చి 8 త‌ర్వాత క్ర‌మంగా భ‌క్తుల సంఖ్య త‌గ్గగటంతో ద‌ర్శ‌నాలు కూడా సుల‌భంగా జ‌రుగుతున్నాయ‌ని భ‌క్తులు అంటున్నారు. గ‌తంలో సాధార‌ణ క్యూ లైన్ల‌లో ద‌ర్శ‌నం చేసుకోవ‌డానికి ప‌ట్టిన స‌మ‌యంలో ఇప్పుడు స‌గం స‌మ‌యం స‌రిపోతోంద‌ని తూర్పు గోదావ‌రి జిల్లాకి చెందిన ఎ.సుద‌ర్శ‌న్ రెడ్డి బీబీసీకి తెలిపారు.

''గ‌త ఏడాది తిరుమ‌ల వ‌చ్చాను. అప్పుడు సుప‌థం ద‌ర్శ‌నం చేసుకున్నాం. రూ. 300 టికెట్లు కొని ద‌ర్శ‌నానికి వెళితే 2 గంట‌లు ప‌ట్టింది. ఇప్పుడు స‌ర్వ‌ద‌ర్శ‌నం చేసుకున్నాం. శుక్ర‌వారం ఉద‌యం 11 గంట‌ల‌కు క్యూ లైన్లోకి వెళితే మ‌ధ్యాహ్నం 1.30కి బ‌య‌ట‌కు వ‌చ్చేశాం'' అని...


తిరుమల కొండకు వెళ్లే శ్రీవారి మెట్టు మార్గాన్ని టీటీడీ అధికారులు పూర్తిగా మూసివేశారు. అలిపిరి కాలినడక మార్గాన్ని ఉదయం 6 నుంచి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు మాత్రమే తెరచివుంచుతున్నట్లు పీఆర్ఓ కార్యాలయం తెలిపింది.

కొండ మీద గోవిందుడి నామస్మరణ కొనసాగుతూనే ఉంది.  మాడవీధుల్లో భక్తులు పలుచగా కన్పిస్తున్నారు. వెంగమాంబ అన్నప్రసాదం, లడ్డు కౌంటర్లు, కళ్యాణకట్ట, కొండపైకి బస్సులు... అన్నీ కొన్ని మార్పులు చేర్పులతో నడుస్తున్నాయి!

బయటి ప్రపంచంలో కన్పిస్తున్న మాస్కులు, శానిటైజర్లు, సోషల్ డిస్టెన్సింగ్... ఇవన్నీ తిరుమలలో కూడా కన్పిస్తున్నాయి. తిరుమలతోపాటు కొండకిందున్న తిరుపతిలో కూడ కరోనా కేసుల సంఖ్య ఆందోళనకరంగా పెరుగుతోంది.

‘128 యేళ్ల తర్వాత..!’

కోవిడ్-19 ప్రభావంతో దాదాపు 128 యేళ్ల తర్వాత, మార్చి 20న తిరుమల దేవస్థానాన్ని అధికారులు మూసివేశారు. తిరిగి జూన్ 11న భక్తులకు దర్శనం కల్పించారు. 1892లో రెండు రోజులపాటు భక్తుల దర్శనంతోపాటు ఏకంగా ఆలయాన్ని కూడా మూసేసినట్లు టీటీడీ ఈఓ అనిల్ సింఘాల్ తెలిపారు.

సాధారణ సమయాల్లో నిత్యం దాదాపు 60 వేల మంది భక్తులు వెంకటేశ్వరుడిని దర్శించుకుంటారు. కరోనా సమయంలో దర్శనం కొనసాగిస్తే,... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ప్రమాద తీవ్రత పెరుగుతుందన్న ఉద్దేశంతో అధికారులు దర్శనాలను రద్దు చేశారు.

లాక్‌డౌన్ తర్వాత గుడిని తెరవాలనుకున్న అధికారులు, జూన్ 8, 9 తారీఖుల్లో ఉద్యోగులకు మాత్రమే ప్రయోగాత్మకంగా దర్శనం కల్పించారు. జూన్ 10న తిరుమల స్థానికులకు, జూన్ 11న భక్తుల కోసం గుడిని తెరిచినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా, జూన్ 15న, టీటీడీలో పనిచేసే ఒక ఉద్యోగికి కోవిడ్ పాజిటివ్ రావడంతో, కరోనా వైరస్ అధికారికంగా తిరుమలకు చేరింది.

అర్చకులకూ కరోనా!

అలాఅలా విస్తరిస్తూ, జూలై 15 నాటికి టీటీడీ సిబ్బందిలో 176 మందికి కరోనా పాజిటివ్ సోకినట్లు అధికారులు తెలిపారు. వీరిలో 15 మంది అర్చకులు!

ఇప్పటిదాకా తిరుమలలో ‘పెద్ద జీయర్’తోపాటుగా మరో 15మంది అర్చకులకు కరోనా పాజిటివ్ రాగా, కొందరు అర్చకుల రిపోర్ట్స్ ఇంకా రావాల్సివుంది. పాజిటివ్ వచ్చిన అర్చకుల్లో 14 మంది జూలై 25న డిశ్ఛార్జ్ అయ్యారని, చెన్నై అపోలో హాస్పిటల్లో ఒక అర్చకుడు ఇంకా చికిత్స తీసుకుంటున్నారని టీటీడీ పీఆర్ఓ శాఖ తెలిపింది.

ఇప్పటికే టీటీడీ మాజీ ప్రధాన అర్చకులు ఒకరు, ఆలయంలో దీపాల సేవ చేసే మరో ఉద్యోగి కరోనాతో మరణించారు.

తిరుమలలో కరోనా కేసుల గురించి సమాచారం కోరుతూ ఆలయ ఈఓ అనిల్ సింఘాల్ అధికారిక మెయిల్‌కు బీబీసీ తరపున ఒక లెటర్ పంపినా, వారి నుంచి ఎలాంటి సమాధానం లేదు. ఈఓ అనిల్ సింఘాల్ స్పందన కోసం బీబీసీ మూడు రోజులు వేచిచూసింది.

అయితే, తిరుమలలో వెంకటేశ్వరుడి దర్శనాలపై భిన్నవాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. కరోనా విషయంలో తిరుపతిపై తిరుమల ప్రభావం ఉందని కొందరు చెబుతుంటే, దాన్ని పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం, అలా అని నిరూపించలేం కూడా అని అధికారులు అంటున్నారు.

‘‘తిరుమలకు రోజుకు 12 వేలమంది భక్తులు దర్శనానికి వస్తే, వారిలో ఒక్కరికి కూడా కరోనా లేదని ఏరకంగా హామీ ఇవ్వగలం?’’ అని తిరుపతిలోని ఒక సీనియర్ పాత్రికేయులు బీబీసీతో అన్నారు. కానీ తన పేరు ప్రస్తావించడానికి వారు ఇష్టపడలేదు.

తిరుమల ఆలయ మాజీ ప్రధాన అర్చకులు ఇదివరకే కరోనాతో మరణించారు. తాజాగా జూలై 24న కరోనా కారణంగా టీటీడీ ఉద్యోగి తిరుపతిలో మరణించారు. ఆలయ అర్చకులు సైతం తమ ఆరోగ్యం పట్ల ఆందోళన చెందుతున్నారని సీనియర్ జర్నలిస్ట్ అన్నారు.

అర్చకులకు కరోనా వైరస్ సోకడానికున్న అవకాశాల గురించి ఆయన మాట్లాడుతూ... ‘‘తిరుమల గర్భాలయం చాలా ఇరుకుగా ఉంటుంది. అక్కడున్న అర్చకులకు, భక్తులకు ఆరోగ్యకరమైన దూరమే ఉంటుంది. క్యూలైన్లలో భక్తులు మాస్కులు పెట్టుకున్నా, గర్భగుడి...


తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం నుంచి ఆ వెంట్రుకలను అక్రమంగా తరలిస్తున్నట్టు అనుమానాలు రావడం, అది మతపరమైన అంశాలతో ముడిపడిన విషయం కావడంతో భక్తుల్లో కూడా దీనిపై పెద్ద ఎత్తున చర్చ జరుగుతోంది.

ఇంతకీ రూ.1.8 కోట్ల రూపాయల విలువ చేసే వెంట్రుకలు ఎప్పుడు దొరికాయి? అధికారులు ఏమన్నారు?

ప్రస్తుతం తిరుమలలో ఈ విషయంపై ఒక టీవీ చానెల్‌తోపాటూ, కొన్ని సోషల్ మీడియా అకౌంట్లపై కేసులు ఎందుకు నమోదు చేశారు?

రెండు నెలల క్రితమే పట్టుబడిన తలనీలాలు

తాజాగా వార్తల్లోకెక్కిన తల వెంట్రుకల అక్రమ రవాణాను అసోం రైఫిల్స్‌కి చెందిన 23వ సెక్టార్ సెర్చిప్ బెటాలియన్ రెండు నెలల క్రితమే అడ్డుకుంది.

ఫిబ్రవరి 7న జరిపిన తనిఖీలలో ఇవి బయటపడ్డాయి.

ఇండో-మియన్మార్ సరిహద్దుల్లో మిజోరం రాష్ట్ర పరిధిలో ఈ అక్రమ రవాణాను గుర్తించారు.

ఈ ప్రాంతంలో జరిగే తనిఖీలలో తరచూ మాదకద్రవ్యాలు, బంగారం, వన్య ప్రాణుల అక్రమ రవాణాను పట్టుకునేవారు.

కానీ మొదటిసారి 120 బస్తాల తల వెంట్రుకలను సరిహద్దు భద్రతా బలగాలు  గుర్తించడం సంచలనం సృష్టించింది.

ఒక్కో బస్తాలో 50 కిలోల చొప్పున వెంట్రుకలు ఉన్నాయి.

ఒక  ట్రక్కులో వాటిని తరలిస్తుండగా ఆర్మీ స్వాధీనం చేసుకున్నట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్టు మార్చి 20న అధికారిక ప్రకటనలో వెల్లడించారు.

పట్టుబడిన ఈ తల వెంట్రుకలు తిరుపతి నుంచి తరలిస్తున్నట్లు డ్రైవర్లు చెప్పినట్లు కొందరు అధికారులు మీడియాకు తెలిపారు.

ఈ మేరకు ది హిందూ పత్రిక మార్చి 21న ఒక వార్తా కథనం ప్రచురించింది.

'దేశంలోని ఎన్నో ఆలయాల నుంచి తల వెంట్రుకలు రవాణా చేస్తుంటామని, అయితే పట్టుబడిన ట్రక్కులు మాత్రం తిరుపతివే' అని ఒక అధికారి చెప్పినట్లు ఆ కథనంలో పేర్కొన్నారు.

పట్టుబడిన డ్రైవర్ ముంగ్సీయన్ సింగ్‌ను విచారించారు.

"ఆ తలనీలాలను తన వాహనంలో మయన్మార్‌కు రవాణా చేసేందుకు ఐజ్వాల్‌లోని మరుయతి అనే మహిళతో కిరాయికి ఒప్పుకున్నాను" అని అతడు చెప్పినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

తల వెంట్రుకలతో విగ్గులు తయారు చేస్తారు

తల వెంట్రుకల స్మగ్లింగ్ ఎందుకు?

సరిహద్దుకి 7 కిలోమీటర్లు ఇవతల ఈ తల వెంట్రుకల స్మగ్లింగ్ బయటపడింది.

పట్టుబడిన వెంట్రుకల ఖరీదు రూ.1.8 కోట్లు ఉంటుందని అధికారులు నిర్ధరించారు.

ఈ వెంట్రుకలను మియన్మార్ మీదుగా థాయిలాండ్ తరలిస్తారు. అక్కడ వాటిని ప్రాసెసింగ్ చేస్తారు.

అది పూర్తైన తర్వాత చైనాకు పంపించి వాటితో విగ్గులు తయారు చేస్తారు.

చైనా నుంచి ఈ విగ్గులను ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తారు.

ప్రస్తుతం ఈ విగ్గుల వ్యాపారంలో చైనా 70శాతం వాటా కలిగి ఉన్నట్లు మార్కెట్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

తలవెంట్రుకల వ్యాపారానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్ ఉంది.

ముఖ్యంగా భారత్‌లో మత ఆచారాల ప్రకారం ఆలయాల్లో మొక్కుల పేరుతో జుట్టు సమర్పించే సంప్రదాయం ఉంది.

దాంతో విగ్గుల వ్యాపారాలకు భారతీయుల జుట్టు ముఖ్యమైన వనరుగా మారింది.

టీటీడీ అందులో టాప్..

దేశంలో అత్యధికంగా తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయంలో భక్తులు తలనీలాలు సమర్పిస్తారు.

ప్రస్తుతం రోజుకి సగటున 50 వేల మంది దర్శనాలకు వస్తున్నారు.

వీరిలో కనీసం మూడొంతుల మంది తలనీలాలు ఇస్తారు.

2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 2,937 కోట్ల బడ్జెట్ అంచనాల్లో టీటీడీ ట్రస్ట్ బోర్డు లెక్కల ప్రకారం కళ్యాణకట్ట ద్వారా రూ.131 కోట్లు అంచనా వేశారు.

టికెట్లతోపాటూ తలవెంట్రుకల ద్వారా కూడా టీటీడీకి అధిక ఆదాయం వస్తోందని అధికారిక లెక్కలు చెబుతున్నాయి.

తిరుమలలో తలనీలాల విక్రయం మొదట్లో ప్రతీ నెలా వేలం ద్వారా జరిగేది.

తిరుమల నుంచి ప్రతిరోజూ వెంట్రుకలను తిరుపతిలోని గోడౌన్లకు తరలిస్తారు.

ఎంఎస్‌టీసీ ఆధ్వర్యంలో వేలం నిర్వహిస్తారు.

ఆ తర్వాత వేలంలో వాటిని దక్కించుకున్న వారికి...


తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం

మారిన పరిస్థితుల్లో పరిమిత సంఖ్యలో దర్శనాలకు అనుమతిస్తుండడంతో పాటు జాగ్రత్తలూ తీసుకుంటున్నారు.

జాగ్రత్తలు, తనిఖీలు ఉన్నప్పటికీ దర్శనానికి పట్టే సమయం భారీగా తగ్గిందని భక్తులు చెబుతున్నారు.

అలిపిరి నుంచే హడావిడి

తిరుమల వెంకన్న దర్శనానికి వెళ్లాలనుకునేవారికి కొండ దిగువన అలిపిర నుంచే సందడి మొదలవుతుంది.

నేను మార్చి 14న తిరుమల వెళ్లినప్పుడు అలిపిరి వద్ద భక్తుల రాకపోకలు ఎక్కువగా కనిపించాయి.

అప్పటికే అనేక అంక్షలు మొదలయ్యాయి. సామాజిక దూరం, థర్మల్ స్క్రీనింగ్ వంటివి కనిపించాయి.

విదేశీ యాత్రికులు, ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు, వృద్ధుల ప్రవేశాలను టీటీడీ అధికారులు నిలిపివేశారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కరోనా పాజిటివ్ తొలి కేసు మార్చి 12న నెల్లూరులో నమోదుకావడం.. తిరుమలకు నెల్లూరు జిల్లా పొరుగునే ఉండడంతో మరింత అప్రమత్తమయ్యారు.

ఆ ప్రభావంతో సహజంగా మార్చి నెలలో కనిపించే యాత్రికుల సంఖ్య కన్నా ఈ ఏడాది మార్చి మధ్య నాటికి సుమారు 30 శాతం మంది యాత్రికులు తగ్గినట్టు టీటీడీ రికార్డులు చెబుతున్నాయి.

మార్చి 16 నుంచి రోజుకు సగటున 50 వేల కంటే తక్కువ మంది యాత్రికులు కొండపైకి వచ్చార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు.

2019 మార్చి నెలలో ఈ సగటు 62 వేలుగా ఉండేది.లాక్‌డౌన్‌కు ముందే తిరుమల ప్రవేశం నిషేధందేశవ్యాప్తంగా మార్చి 22న జనతా కర్ఫ్యూతో ఆంక్షలు మొదలై ఆ తరువాత 24 అర్థరాత్రి నుంచి లాక్‌డౌన్ అమలులోకి వచ్చింది.

కానీ, తిరుమలలో ఉన్న పరిస్థితుల రీత్యా మార్చి 19 అర్థరాత్రి నుంచే యాత్రికుల రాకపోకలపై నిషేధం విధించారు.

తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం

కాలినడకన వచ్చే భక్తులు, వాహనాల్లో ఘాట్ రోడ్డు ద్వారా కొండకు చేరుకునే వారిని కూడా నిలిపివేశారు.

అప్పటికే దర్శనాలకు, వసతి సహా ఇతర కార్యక్రమాలకు టికెట్లు బుక్ చేసుకున్న వారికి నగదు తిరిగి చెల్లించేందుకు టీటీడీ సిద్ధమైంది.

ఆ తర్వాత నిత్యం వేల మంది భక్తులతో కోలాహలంతో కనిపించాల్సిన ఏడుకొండలు బోసిపోయాయి.

చరిత్రలో తొలిసారిగా ఇంత సుదీర్ఘకాలం పాటు సాధారణ భక్తులకు ఆలయ ప్రవేశం దూరం అవుతుందని అప్పట్లో ఎవరూ ఊహించనది.

తొలుత కేవలం మార్చి నెలాఖరు వరకు నిషేధం అమలవుతుందని టీటీడీ ప్రకటించింది.

ఆ తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం పెంచాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.

యాత్రికులు లేకపోవడంతో వన్యప్రాణుల సందడి

తిరుమల కొండలపై సహజంగా ఘాట్ రోడ్డులో రోజుకి 20 గంటల పాటు వాహనాల రద్దీ కనిపించేది.

కాలినడకన వెళ్లే భక్తులు కూడా రాత్రి 10గం.ల నుంచి తెల్లవారి 3 గం. ల వరకూ మినహా నిత్యం నడకన దారిన సాగుతూ ఉండేవారు.

 అలాంటిది హఠాత్తుగా అటు వాహనాలు, ఇటు భక్తుల రాక ఆగిపోవడంతో తిరుమల కొండలపై ఉన్న వన్యప్రాణాలకు ఊరట లభించినట్టయ్యింది. అరుదుగా కనిపించే వివిధ రకాల జంతువులు నిత్యం కెమెరాకి చిక్కుతూ తిరుమల కొండలపై సంచరించడం లాక్ డౌన్ సమయంలో అందరూ గమనించారు.

 చిరుతలు, ఏనుగులు, ఎలుగుబంట్లు సహా వివిధ జంతువులు యథేచ్ఛగా సంచరించాయి.

లాక్ డౌన్ సమయంలో కొద్దిమంది టీటీడీ సిబ్బంది మాత్రమే కొండపైకి రాకపోకలు సాగించేవారు.

అదే సమయంలో అలిపిరి నుంచి కొండపైకి వెళ్లే ఘాట్ రోడ్డులో రక్షణ చర్యలు పెంచే పనులు కూడా చేపట్టారు.

పునః ప్రారంభానికి వారం ముందు నుంచే సన్నాహాలు

లాక్ డౌన్ ఆంక్షలు సడలిస్తూ కేంద్రం తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలతో ప్రజా రవాణా వంటివి కూడా ప్రారంభమయ్యాయి. వాటితో పాటు ఆలయాలు ప్రారంభించేందుకు అనుగుణంగా ఏపీ దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

దానికి అనుగుణంగా యాత్రికులను అనుమతించడానికి ముందుగా తగు జాగ్రత్తల కోసం టీటీడీ ప్రయత్నాలు ప్రారంభించింది.

వారం ముందు నుంచి సన్నాహాలు చేసింది. క్యూ లైన్లలో ప్రధానంగా...


తిరుమలలో దర్శనం కోసం హిందూయేతరులు కూడా ధృవపత్రం సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదని ఆయన ప్రకటించారు. సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న ఈ ధృవపత్రం సమర్పణ అంశంపై తాజా ప్రకటనతో అటు ఆధ్యాత్మిక, ఇటు రాజకీయ వర్గాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఈ విషయంపై గతంలో కూడా పెద్ద దుమారం రేగింది. 2012 మార్చిలో నాడు ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఉన్న ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.జగన్ ఆలయంలో దర్శనానికి వెళ్లిన సమయంలో ధృవపత్రం సమర్పించకపోవడం పట్ల విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.

ఆ తర్వాత  హిందువులు కాని ఇతర మతస్తులంతా ధృవపత్రం సమర్పించాల్సిందేనని టీటీడీ నిబంధన పెట్టింది. కానీ అమలు చేసే యంత్రాంగం లేకపోవడంతో ఆచరణలో అది కనిపించలేదు. తాజాగా టీటీడీ చైర్మన్ హోదాలో వైవీ సుబ్బారెడ్డి చేసిన ప్రకటన తర్వాత ఈ అంశం మరోసారి తెరమీదకు వచ్చింది.

సుదీర్ఘకాలంగా ఉన్న సంప్రదాయం...

ప్రపంచంలో అత్యధిక సంఖ్యలో భక్తులు, పర్యాటకులు సందర్శించే ఆలయాల్లో తిరుమల వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం ఒకటి. ఈ ఆలయం నిర్వహణ కోసం స్వత్రంత్యానికి పూర్వమే తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ట్రస్ట్ బోర్డును ఏర్పాటు చేశారు.

1932లో ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా మనుగడలోకి వచ్చిన టీటీడీ ప్రస్తుతం ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

12 దేవాలయాలను పర్యవేక్షిస్తోంది. తొలుత  మద్రాస్ ప్రభుత్వం నియమించిన కమిషనర్ నేతృత్వంలో పాలన సాగింది. ప్రారంభంలో రెండు సలహా మండళ్లు ఏర్పాటు చేశారు. అందులో ఒకటి తిరుమల ఆలయ కార్యకలాపాల సంబంధిత అంశాల కోసం ఏర్పాటు చేస్తే, రెండోది తిరుమల ఆలయ సంబంధిత భూముల పర్యవేక్షణ కోసం సలహా మండలి రైతులతో కలిపి ఉండేది.

స్వతంత్ర్యానంతరం వచ్చిన మార్పులకు అనుగుణంగా  ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిటబుల్ అండ్ హిందూ రెలిజియస్ ఇన్స్టిట్యూషన్ అండ్ ఎండోమెంట్స్ యాక్ట్ (1969), సెక్షన్లు 85 నుండి 91 ప్రకారం టీటీడీ పాలనకు సంబంధించిన నిబంధనలు పొందుపరిచారు. దాని ప్రకారం ధర్మకర్తల సంఖ్యను 5 నుంచి 11కి పెంచారు. హిందూధర్మం ప్రచారం చేయడం ట్రస్ట్ బాధ్యతగా పేర్కొన్నారు.

ఆ తర్వాత మళ్లీ  ఏపీ చారిటబుల్ & హిందూ రెలిజియస్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ & ఎండోమెంట్స్ చట్టాన్ని 1987లో సవరించారు. ట్రస్ట్ బోర్డు సభ్యుల సంఖ్యను గరిష్టంగా 11 నుంచి 15కి పెంచారు. 2006లో చేసిన సవరణలకు అనుగుణంగా ప్రస్తుతం ఈ సంఖ్య 29గా ఉంది. హుండి ఆదాయంలో పుజారులు, వారి వంశపారంపర్యంగా వాటా పొందే హక్కును 1987 లోనే రద్దు చేశారు. ఆ తర్వాత కూడా ఈ చట్టంలో పలుమార్పులు చేశారు.

దీంతో అన్యమతస్తులు వెంకటేశ్వర స్వామి మీద విశ్వాసం ఉందని రాతపూర్వకంగా చెప్పాలనే నిబంధన సంప్రదాయంగా ఉండేది. 2006లో చేసిన చట్ట సవరణలో భాగంగా హిందువులు కానివారు  దేవాలయంలోకి ప్రవేశించే ముందు డిక్లరేషన్ ఫారమ్‌లో సంతకం చేయడం తప్పనిసరి చేశారు. వారు తమకు వెంకటేశ్వర స్వామిపై విశ్వాసం ఉందని రాతపూర్వకంగా పేర్కొనాల్సి ఉంటుంది.

ఏపీ రెవెన్యూ ఎండోమెంట్స్ -1 లోని జీఓ ఎంఎస్ నెంబర్ 311 (1990) ప్రకారం ఈ ఆదేశాలు వెలువడినట్టు టీటీడీ అధికారులు చెబుతున్నారు. దానిని టీటీడీ చట్టంలో కూడా రూల్ నెంబర్ 136గా పొందుపరిచారు. నాటి నుంచి పలువురు డిక్లరేషన్ ఇచ్చి ఆలయంలో ప్రవేశించిన దాఖలాలు కూడా ఉన్నాయి. వైకుంఠం క్యూ కాంప్లెక్స్‌లో ప్రవేశించేముందు ఈ డిక్లరేషన్ సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. దానికి సంబంధించిన పత్రాలను టీటీడీ అందిస్తుంది. ఇతర మతస్తులు దానిపై సంతకం చేసి ముందుకెళ్లాల్సి ఉంటుంది.

సోనియా, జగన్ నిరాకరించారు...

సాధారణ భక్తులు దర్శనాలకు వచ్చినప్పుడు వారి వివరాలు సేకరించే యంత్రాంగం లేదు. కానీ ప్రత్యేక దర్శనాలకు వచ్చే వారి వివరాలను నమోదు చేస్తారు. ఆ సందర్భంలో వీఐపీల నుంచి సైతం డిక్లరేషన్ తీసుకున్న ఉదంతాలు ఉన్నాయి.

కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ కూడా 2006లో తిరుమల...


తీరు మారింది..

ప్రస్తుతం ధనిక దేశాలు త‌మ దేశంలోకి నైపుణ్యం లేని కార్మికులు రాకుండా స‌రిహ‌ద్దుల‌ను ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నాయి. ఆ కోణంలోనూ పాస్‌పోర్టులను ప‌రిశీలిస్తున్నాయి. కానీ.. ఒక‌ప్పుడు నిపుణులు బ‌య‌ట‌కు వెళ్లకుండా ఆపేందుకు దేశాలు స‌రిహ‌ద్దుల‌ను ఏర్పాటు చేసుకునేవి.

పాస్‌పోర్ట్ లేకుండా రావొచ్చంటూ ఆహ్వానించిన అమెరికాకు స్నేహపూర్వక బ‌హుమ‌తిగా స్టాచ్యూ ఆఫ్ లిబ‌ర్టీని ఫ్రాన్స్ ప్రజలు ఏర్పాటు చేశారు

19వ శతాబ్దంలో అమెరికా వెళ్లాలంటే పాస్‌పోర్ట్ అవ‌స‌రం ఉండేది కాదు. త‌మ దేశానికి ఎవ‌రైనా రావొచ్చంటూ అప్పటి పాల‌కులు ఆహ్వానించేవారు. విదేశీయుల‌కు స్వాగ‌తం పలుకుతున్నట్లుగా ఏర్పాటు చేసిందే న్యూయార్క్‌లోని స్టాచ్యూ ఆఫ్ లిబ‌ర్టీ.

ఫ్రాన్స్‌లోనూ అలాంటి విధాన‌మే ఉండేది.  చైనా, జ‌పాన్‌ల‌లో వ్యాపారాలు చేయాల‌నుకునే విదేశీయుల‌కు మాత్రమే పాస్‌పోర్ట్  అవ‌స‌ర‌మ‌య్యేది.

కానీ.. ఆ త‌ర్వాత ప‌రిస్థితులు క్రమంగా మారుతూ వ‌చ్చాయి. 20వ శతాబ్దం చివ‌రి నాటికి కొన్ని దేశాలు త‌మ స‌రిహ‌ద్దు దాటేందుకు పాస్‌పోర్టులు తప్పనిసరి చేశాయి. ఇత‌ర దేశాలూ అదే బాట‌లో న‌డిచాయి. ప్రస్తుతం అతికొద్ది మిత్ర దేశాల మ‌ధ్య మాత్రమే పాస్‌ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ోర్ట్ లేకుండా ప్ర‌యాణాలు చేసే వీలుంది. భవిష్యత్తులో ఆ ప‌రిస్థితులు ఉండ‌క‌పోవ‌చ్చు.

వ‌ల‌స‌ల నియంత్రణ

దాదాపు అన్ని దేశాలూ ఆర్థిక ప్రగతిని ఎలా నియంత్రించుకోవాలా? అన్న దిశ‌గా ఆలోచిస్తున్నాయి. పాస్‌పోర్ట్‌ల ద్వారా వ‌ల‌స‌దారుల వ్యక్తిగత వివ‌రాల‌తో పాటు వారి నైపుణ్యాల‌నూ బేరీజు వేస్తున్నాయి. నైపుణ్యం లేని కార్మికులను అడ్డుకుంటూ సంప‌ద‌ను సృష్టించ‌గ‌లిగే ప్రత్యేక నిపుణులకు మాత్రం ఆహ్వానం ప‌ల‌కుతున్నాయి.

కొన్ని దేశాల్లో వ‌ల‌స‌ల నియంత్రణ వెన‌క రాజ‌కీయ ప్రయోజనాలూ ఉన్నాయ‌న్న ఆరోప‌ణ‌లు వినిపిస్తున్నాయి. శ‌రణార్థుల‌ను కాకుండా.. మెరుగైన కొలువులు, జీతాల కోసం వ‌చ్చే వారిని అడ్డుకోవాల‌న్న విష‌యంపై యూర‌ప్‌లో రాజ‌కీయ చర్చలు న‌డుస్తున్నాయి.

ధనిక దేశాల్లో ఎక్కువ శాతం వ‌ల‌స‌దారుల వ‌ల్ల వృద్ధి చెందినవే

వ‌ల‌స‌ల‌తో లాభ‌మా? నష్టమా?

వ‌ల‌స‌లు పెరిగితే.. ఎక్కడైనా లాభ‌న‌ష్టాలు రెండూ ఉంటాయి. ప్రస్తుతం ఆరు ధనిక దేశాల్లో ఐదు వ‌ల‌స‌ల వ‌ల్ల లాభపడ్డవేనని అధ్యయనాల్లో తేలింది.

త‌క్కువ వేత‌నాల‌కు ప‌నిచేసేవారు వ‌ల‌స వ‌స్తే ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. ఆయా ఉత్పత్తుల ధ‌ర‌లు త‌గ్గి అంద‌రూ కొనే స్థాయికి రావ‌చ్చు. కానీ స్థానికులు ఉపాధి కోల్పోయే అవ‌కాశం ఉంటుంది. అది నిరుద్యోగ సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.

అలాగే పెరిగే జ‌నాభాకు తగ్గట్లుగా ప్రభుత్వ వ్యవస్థలు మెరుగుప‌డాలి. మౌలిక స‌దుపాయాలు క‌ల్పించాలి. ఈ భార‌మెందుకులే అన్న ఆలోచ‌న‌తోనూ కొన్ని దేశాలు వ‌ల‌స‌ల‌దారుల‌ను అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న మాదాలను కొద్ది రోజుల క్రితం హైదరాబాద్‌లోని స్టార్ ఆసుపత్రిలో చేర్పించినప్పుడు ఆయన కుమారుడు డాక్టర్ మాదాల రవితో బీబీసీ మాట్లాడింది.

"ఏడాది కిందటే ఆయనకు గుండె పోటు వచ్చింది. అప్పుడు చెన్నైలోని ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చేర్పించాం. ఆ తర్వాత హైదరాబాద్‌కు తీసుకొచ్చాం. అప్పుడు గుండె శస్త్రచికిత్స విజయవంతమైంది. మళ్లీ ఆయన పరిస్థితి విషమించడంతో ఆసుపత్రికి తరలించాల్సి వచ్చింది" అని రవి చెప్పారు.

'తొలి ఎర్ర హీరో రంగారావే'

1980లో మాదాల రంగారావు నిర్మించిన తొలి సినిమా 'యువతరం కదిలింది' ఆనాటికి ఓ సంచలనం. అప్పటి వరకు ఎక్కువగా పగ-ప్రతీకారాలు, ప్రేమ వంటి అంశాలే కథావస్తువులుగా కొనసాగుతున్న తెలుగు సినిమాను ఆయనో మలుపు తిప్పారు.

ఒంగోలు సమీపంలోని మైనంపాడు గ్రామం ఆయన జన్మస్థలం.

"పుట్టింది 'అగ్ర' కుల, భూస్వామ్య కుటుంబంలో అయినప్పటికీ బాల్యం నుంచే ఆయన పేద, బడుగుల జీవితాల గురించి ఆలోచించేవారు" అని సీనియర్ కళాకారుడు నల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు బీబీసీతో చెప్పారు.

‘‘ఆనాటికి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ ప్రభావం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బలంగా ఉండడమే దీనికి నేపథ్యం’’ అని అన్నారు.

ప్రజానాట్యమండలికి చెందిన నల్ల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ూరికి మాదాల రంగారావుతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. ఆయన నిర్మించిన చాలా చిత్రాల్లో నల్లూరి నటించారు.

భుజానికి ఓ జోలెసంచి వేలాడేసుకొని తెల్లటి లాల్చీ, పైజామాలో కనిపించే నల్లూరి 'మాస్టారు' పాత్ర మాదాల తీసిన ప్రతి సినిమాలోనూ ఉండేదంటే అతిశయోక్తి కాదు.

దీనిపై నల్లూరి మాట్లాడుతూ.. "అప్పటి వరకు నాటకాలు వేయడం, వేయించడం మాత్రమే తెలిసిన నన్ను సినిమాల్లోకి లాగింది రంగారావే. నీతో ఎలాగైనా సినిమాల్లో వేషాలు వేయిస్తా అంటూ ప్రతి సినిమాలోనూ నాకోసం ఓ పాత్రను సృష్టించే వాడాయన" అని గుర్తు చేసుకున్నారు.

శ్రీశ్రీతో దోస్తీ

ఒంగోలులోని సీఎస్ఆర్ శర్మ కాలేజీలో డిగ్రీ చదివేటప్పుడే ఆయన కమ్యూనిస్టు భావజాలంవైపు మొగ్గుచూపడం ప్రారంభమైందని నల్లూరి తెలిపారు.

హాస్టల్లో ఉంటున్న సమయంలో ఆయన తన మిత్రబృందంతో కలిసి తరచూ నాటకాలు వేసేవారని, వారు వేసిన నాటకాలకు బాగా ప్రజాదరణ లభించిందని ఆయన చెప్పారు.

"అప్పుడే ఆయన ఏఐఎస్ఎఫ్ విద్యార్థి సంఘంలో చేరారు. ఆ రోజుల్లో ఒంగోలులో ఏఐఎస్ఎఫ్ బలంగా ఉండేది."

"ఆ అబ్బాయి హైస్కూల్‌లో చదివేటప్పటి నుంచే నాకు బాగా పరిచయం. శర్మ కాలేజీలో సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలు బాగా జరుగుతుండేవి. నేనూ వారితో నాటకాలు వేయించేవాడిని."

"మాదాల బృందం వేసిన 'సంభవామీ యుగే యుగే' అనే నాటకం చాలా ప్రజాదరణ పొందింది. దాన్ని దాదాపు 60-70 సార్లు వేశాం. తమిళంలో చో  రామస్వామి రాసిన నాటకం దానికి మూలం. బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ దాన్ని తెలుగీకరించారు. ‘భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం దెబ్బతింటోంది. దేశం కాంట్రాక్టర్ల రాజ్యంగా మారిపోతోంది’ అనేది ఆ నాటకంలో విషయం. రంగారావు విష్ణుమూర్తి వేషం వేసేవారు."

"ఆ తర్వాత ఆయన విశాఖ వెళ్లి ఆంధ్ర యూనివర్సిటీలో ఎంఏలో చేరారు. నీలం రాజశేఖర్ రెడ్డితో ప్రబావితుడై ఆయన కమ్యూనిస్టు పార్టీ సభ్యుడిగా చేరారు"  అని నల్లూరి తెలిపారు.

"ఆ తర్వాత మాదాల చెన్నై వెళ్లి సొంతంగా సినిమాలు తీసే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించారు. మిత్రుల సహకారంతో ఆయన 'యువతరం కదలిగింది' సినిమా తీశారు. అది 100 రోజులు ఆడింది. ఆ తర్వాత 'ఎర్రమల్లెలు' తీశారు. అదీ 100 రోజులు ఆడింది. ఆ తర్వాత 'విప్లవశంఖం', 'ప్రజాశక్తి', 'మహా ప్రస్థానం' ఇలా 8-9 సినిమాలు చేశారు. అయితే వాటిలో కొన్ని అంతగా ఆడలేదు" అన్నారు నల్లూరి.

"ప్రముఖ కవి శ్రీశ్రీ పాటలు మాదాల సినిమాలో ఎక్కువగా ఉండేవి. ఆయన మాదాలకు చాలా సన్నిహితుడు, స్నేహితుడు. మాదాలకు శ్రీశ్రీ అండదండలు లభించాయి. మహాప్రస్థానం సినిమాకు మాటలు కూడా ఆయన శ్రీశ్రీతోనే...


తీవ్రంగా గాయపడ్డ భారత నౌకాదళ కమాండర్ అభిలాష్ టోమీ కదల్లేని స్థితిలో ఉన్నారు

'గోల్డెన్ గ్లోబ్ రేస్(జీజీఆర్)'లో పాల్గొంటూ తీవ్రంగా గాయపడ్డ ఆయన్ను కాపాడేందుకు అంతర్జాతీయ సహాయ బృందాలు రెండు రోజులుగా చేస్తున్న ప్రయత్నాలు ఫలించాయి.

పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా తీరానికి 3,200 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఆయన చిక్కుకుపోయారు.

ముప్ఫయి తొమ్మిదేళ్ల అభిలాష్.. జలమార్గంలో ప్రపంచాన్ని చుట్టి వచ్చిన తొలి భారతీయుడిగా 2013లో రికార్డు నెలకొల్పారు.

గోల్డెన్ గ్లోబ్ రేస్‌లో శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్లు మినహా ఎలాంటి ఆధునిక టెక్నాలజీనీ ఉపయోగించకుండా పోటీదారు 48,280 కిలోమీటర్ల దూరం యాట్‌లో ప్రయాణించి ప్రపంచాన్ని చుట్టేయాల్సి ఉంటుంది.

రేస్ జులై 1న ఫ్రాన్స్ నుంచి ప్రారంభమైంది. ఇప్పటివరకు ఏడుగురు పోటీదారులు రేస్ నుంచి విరమించుకున్నారు.

1968 గోల్డెన్ గ్లోబ్ రేస్ విజేత రాబిన్ నాక్స్-జాన్‌స్టన్‌కు చెందిన సుహైలీని నమూనాగా తీసుకొని అభిలాష్ యాట్ తూరియాను తయారు చేశారు

కదల్లేని స్థితిలో అభిలాష్

శుక్రవారం హిందూ మహాసముద్రంలో వచ్చిన తీవ్రమైన తుపాను కారణంగా అభిలాష్ యాట్(yacht) 'తూరియా'లో తెరచాపకు ఆధారంగా నిలిచే మాస్ట్ దెబ్బతింది.

అభిల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాష్ వెన్నుకు తీవ్రమైన గాయం కావడంతో కదల్లేకపోతున్నారు. ఆహారం, నీరు కూడా తీసుకోలేకపోతున్నారు.

ఆయన చిక్కుకుపోయిన ప్రదేశం వద్దకు ఫ్రాన్స్ గస్తీ నౌక ఒకటి వెళ్తోంది. ఇది సోమవారంలోగా అక్కడికి చేరుకోవచ్చు.

అభిలాష్ స్థితిని తెలుసుకొనేందుకు ఆదివారం ఒక భారత సైనిక విమానం, ఒక ఆస్ట్రేలియా సైనిక విమానం ఆయన యాట్(పడవ) మీదుగా వెళ్లాయి. అయితే ఆయనతో మాట్లాడటం సాధ్యం కాలేదు.

యాట్‌లో అభిలాష్ గాయంతో పడి ఉన్నారని, బయటి ప్రపంచంతో సమాచారాన్ని పంచుకోలేని స్థితిలో ఉన్నారని ఆస్ట్రేలియా సముద్ర భద్రత ప్రాధికార సంస్థ అధికార ప్రతినిధిని ఉటంకిస్తూ ఏఎఫ్‌పీ వార్తాసంస్థ తెలిపింది.

45 అడుగుల ఎత్తుకు ఎగసిన అలలు

శుక్రవారం వచ్చిన భారీ తుపానుతో గంటకు దాదాపు 130 కిలోమీటర్ల వేగంతో గాలులు వీచాయి. 45 అడుగుల ఎత్తున అలలు ఎగసిపడ్డాయి.

అభిలాష్ ఒక టెక్స్టింగ్ యూనిట్ సాయంతో సమాచారాన్ని పంపించగలిగారు. ఆయన శాటిలైట్ ఫోన్ పగిలిపోయింది.

''బోటులో సురక్షితంగానే ఉన్నాను. నడవడం చాలా కష్టంగా ఉంది. స్ట్రెచర్ అవసరం కావొచ్చు'' అని శనివారం పంపిన సందేశంలో ఆయన చెప్పారు.

అత్యవసర పరిస్థితుల్లో అక్కరకొచ్చే వస్తువులున్న ఒక బ్యాగు అభిలాష్ యాట్‌లో ఉంది. అందులో ఇంకో శాటిలైట్ ఫోన్ ఉంది. కానీ ఆ బ్యాగు వద్దకు ఆయన చేరుకోలేకపోతున్నారు.

1968 గోల్డెన్ గ్లోబ్ రేస్ విజేత రాబిన్ నాక్స్-జాన్‌స్టన్‌కు చెందిన సుహైలీని నమూనాగా తీసుకొని అభిలాష్ యాట్ తూరియాను తయారు చేశారు.

ఈ రేసులో పోటీపడుతున్న ఐర్లాండ్ నావికుడు గ్రెగర్ మెక్‌గకిన్, అభిలాష్‌కు 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నారు. అభిలాష్ యాట్ దెబ్బతినడానికి కారణమైన తుపానులో గ్రెగర్ యాట్ కూడా దెబ్బతింది. ఆయన దానికి మరమ్మతులు చేసుకున్నారు. అభిలాష్‌ను చేరుకొనేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా తీరానికి 3,200 కిలోమీటర్ల దూరంలో అభిలాష్ చిక్కుకుపోయి ఉన్నారు

ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లిన ఆస్ట్రేలియా యుద్ధనౌక

అభిలాష్‌ను కాపాడే ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేసేందుకు హిందూ మహాసముద్రంలోని రీయూనియన్ ఐలాండ్‌కు ఒక విమానాన్ని పంపిస్తున్నట్లు జీజీఆర్ నిర్వాహకులు తెలిపారు.

ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఒక యుద్ధనౌక కూడా అభిలాష్ చిక్కుకుపోయిన ప్రదేశానికి వెళ్తోంది. ఇందులో ఒక హెలికాప్టర్ ఉంది. ఈ నౌక అభిలాష్‌ను చేరుకోవడానికి కనీసం నాలుగు రోజులు పడుతుందని రేస్ నిర్వాహకులు చెప్పారు.

డచ్ దేశస్థుడైన మార్క్ స్లాట్స్ యాట్ కూడా ఈ తుపానుతో రెండుసార్లు...


తీవ్రవాద సంస్థ లష్కర్-ఏ-తోయిబా సంస్థాపకుడైన హాఫిజ్ సయీద్‌ను భారత్ ముంబయి దాడుల మాస్టర్ మైండ్‌గా పరిగణిస్తుంది.

బీబీసీ ప్రతినిధి షుమైలా జాఫ్రీకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో సయీద్ పాకిస్తాన్‌లో తన ఇమేజి, తనపై ఉన్న ఆరోపణలు, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై తన అభిప్రాయం మొదలైన అంశాలపై మాట్లాడారు.

బీబీసీ ఎక్స్‌క్లూజివ్ : జమాత్-ఉద్-దావా ఛీఫ్ హఫీజ్ సయీద్ ఇంటర్వ్యూ

రాజకీయ ప్రవేశం గురించి

తాను రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశిస్తున్నట్టు హాఫిజ్ సయీద్ ఇటీవలే ప్రకటించారు. "ఆయన మిల్లీ ముస్లిం లీగ్ (ఎంఎంఎల్) అనే పేరుతో ఒక పార్టీని ఏర్పాటు చేశారు. అయితే పాకిస్తాన్ ఎన్నికల సంఘం ఆ పార్టీని ఎన్నికలలో పాల్గొనకుండా అడ్డుకుంది.

రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించడానికి కారణమేంటని అడిగినప్పుడు, "ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌ను ఏకం చేయాల్సిన, పాకిస్తానీ ప్రజలను చైతన్యం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని నేను భావిస్తున్నాను. ఈ పునాదిపైనే మేం రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెడుతున్నాం" అని హాఫిజ్ అన్నారు.

ఇన్ని వివాదాలలో ఇరుక్కొని ఉన్న తాను పాకిస్తాన్‌ను ఎలా ఏకం చేయగలరని అడగగా, "నేనెవరో ప్రజలకు తెలుసు. నన్ను వారు గుర్తిస్తారు, అర్థం చేసుకుంటారు" అని హాఫిజ్ సయీద్ చెప్పారు.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తాను ముస్లిం లీగ్ వేదికగానే రాజకీయాల్లోకి రాదలచుకున్నారా అని అడగగా, "తప్పక వస్తామండీ" అని అన్నారు.

హాఫిజ్ సయీద్‌ను ఇంటర్వ్యూ చేస్తున్న బీబీసీ ప్రతినిధి షుమైలా జాఫ్రీ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై

హాఫిజ్ సయీద్‌పై చర్యలు తీసుకోవాలని భారత్ చాలా కాలంగా పాకిస్తాన్‌పై ఒత్తిడి తెస్తోంది. పాకిస్తాన్‌లో ఆయనపై భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా ప్రసంగాలు చేసినట్టు ఆరోపణలున్నాయి.

భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ గురించి హాఫిజ్ సయీద్‌ను ప్రశ్నించగా, హాఫిజ్ చాలా కటువైన పదజాలంతో ఆరోపణలు చేశారు. "మోదీ గురించి నా అభిప్రాయం ఏంటంటే.. నేను కేవలం వాస్తవాల ఆధారంగా మాట్లాడుతాను. ఊహలపై ఆధారపడి కాదు. నరేంద్ర మోదీ ఢాకాకు వెళ్లారు. పాకిస్తాన్‌ను రెండు ముక్కలుగా చేయడంలో నా పాత్ర ఉందని ఆయన అక్కడ నిలబడి మాట్లాడారు. దీని కోసం తాను రక్తం చిందించానన్నారు."

"నన్ను, మోదీనీ ఇద్దరినీ బోనులో నిలబెట్టి ఎవరు ఉగ్రవాదో ప్రపంచమే తేల్చాలి" అని హాఫిజ్ అన్నారు.

హాఫిజ్ ఆరోపణలపై స్పందన కోసం మేం భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వశాఖను సంప్రదించాం. అయితే ప్రస్తుతానికి వారి నుంచి ఎలాంటి జవాబూ రాలేదు.

బీబీసీ ఇంటర్వ్యూలో హాఫిజ్

సంస్థపై నిషేధం

లష్కర్-ఏ-తోయిబా తర్వాత ఇటీవలే పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం హాఫిజ్‌కు చెందిన జమాత్-ఉద్-దావాపై కూడా నిషేధం విధించింది.

అంటే పాకిస్తాన్ కూడా ఆయనను అంతర్జాతీయ సముదాయం గుర్తిస్తున్నట్టుగా 'తలపై కోటి డాలర్ల రివార్డు ఉన్న ఉగ్రవాది'గా గుర్తించినట్టేనా?

ఈ ప్రశ్నకు జవాబిస్తూ హాఫిజ్, "భారత్ అమెరికాకు మద్దతుదారుగా మారిపోయింది. వారు మాపై (జమాత్-ఉద్-దావాపై) నిషేధం విధించడం మొదలుపెట్టారు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి చేయడం ప్రారంభించారు. ఈ రెండు దేశాలతో పోలిస్తే పాకిస్తాన్ ఒక బలహీనమైన దేశం అన్నది వాస్తవం. మా దేశంలో అనేక ఆర్థిక ఇబ్బందులున్నాయి. ఈ కారణంగా తలెత్తుతున్న సమస్యల మూలంగానే పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం మాపై నిషేధాలు విధిస్తోంది" అని అన్నారు.

ఆరోపణలు.. కోర్టులు

తాను ఎప్పుడు కోర్టుకు వెళ్లినా, కోర్టులు తన వాదనను ఆమోదించాయని హాఫిజ్ అన్నారు. తనపై మోపిన ఏ ఆరోపణా రుజువు కాలేదని ఆయన చెప్పారు.

దేశ 'సంపద' (ఎసెట్)గా భావించే వ్యక్తులపై కోర్టులలో ఆరోపణలు రుజువైతాయని ఆశించగూడదంటూ పంజాబ్ (పాకిస్తాన్) న్యాయశాఖ మంత్రి చేసిన ప్రకటనను బీబీసీ ప్రతినిధి హాఫిజ్‌కు గుర్తు చేయగా, "తీర్పులన్నీ మాకు అనుకూలంగానే వస్తున్నాయి. న్యాయశాఖ మంత్రి లేదా రక్షణ మంత్రి ఏదైనా మాట్లాడితే...


తీసుకున్న లంచాల సొమ్ము తిరిగి చెల్లించాలంటూ స్థానికులు తమ నాయకుల ఇళ్ల మీద దాడులు చేస్తున్నారు

స్వయంగా ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీయే ఇటీవల తన మంత్రులకు ఒక పిలుపునిచ్చారు. ప్రభుత్వ పథకాలు అందించటం కోసం ప్రజల నుంచి మంత్రులు తీసుకున్న లంచాలను తిరిగి చెల్లించివేయాలన్నది ఆ పిలుపు సారాంశం.

అధికార తృణమూల్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన ఒక నాయకుడి ఇంటిపై స్థానికులు సోమవారం దాడి కూడా చేశారు. తాము ఇచ్చిన ముడుపులను తిరిగి ఇచ్చేయాలని కోరుతూ వారు ఈ దాడికి దిగారని పోలీసులు చెప్పారు.

ఇప్పుడు రాష్ట్రంలో పలు ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి ఘటనలు జరుగుతున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

''వాళ్లు డబ్బులు తీసుకున్నారు... బాధితులకు ఆ డబ్బులు తిరిగి ఇవ్వాల్సిందే. ఈ నాయకులకు మేం గుణపాఠం చెప్తాం'' అని ఒక నిరసనకారుడు ఇండో-ఏసియన్ న్యూస్ సర్వీస్ (ఐఏఎన్ఎస్)తో పేర్కొన్నారు.

రాజకీయ నాయకులు తీసుకున్న ముడుపులు తిరిగి చెల్లించాలంటూ ఇలా నిరసనకు దిగటం అనూహ్యమని బీబీసీ బెంగాలీ ప్రతినిధి అమితాభ భట్టాశాలి వ్యాఖ్యానించారు.

రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఇటువంటి నిరసనలు నిర్వహిస్తున్న వార్తలు ప్రతి రోజూ వస్తున్నాయని చెప్పారు.

మమతాబెనర్జీ తొలుత 2011ల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ో అధికారంలోకి వచ్చారు. అయితే.. ఇటీవలి కాలంలో ఆమె ప్రజాదరణ తగ్గుతున్న సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. దీంతో ఆమె ఆందోళన చెందుతున్నారు.

ఇటీవల ముగిసిన పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో కేంద్రంలో అధికార బీజేపీ బెంగాల్‌లో గణనీయమైన విజయం సాధించిన నేపథ్యంలో తాను కోల్పోయిన పట్టును తిరిగి సాధించటానికి మమత తాజా ప్రకటన ఒక ప్రయత్నంగా భావించవచ్చు.

రాష్ట్రంలోని 42 లోక్‌సభ స్థానాల్లో టీఎంసీకి కేవలం 22 సీట్లు మాత్రమే వచ్చాయి. 2014లో ఆ పార్టీ గెలుచుకున్న 32 సీట్ల కన్నా పది సీట్లు తగ్గిపోయాయి. ఈ ఎన్నికల్లో హింస చెలరేగింది. పలువురు రాజకీయ కార్యకర్తలు హత్యకు గురయ్యారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తుపాకి గొట్టం ద్వారానే విప్లవం వస్తుందనే సిద్ధాంతంతో పార్లమెంటరీ రాజకీయాలను వ్యతిరేకించే నక్సలైట్ పార్టీ నుంచి వచ్చిన గద్దర్ 70 ఏళ్ళ జీవితంలో ఇంతకు ముందెన్నడూ వోటు వేయలేదు.

ఆయన తన భార్య విమలతో కలిసి ఆల్వాల్‌లోని వెంకటాపురం పోలింగ్ బూత్‌లో తొలిసారి తన వోటు హక్కు వినియోగించుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా బీబీసీ తెలుగు ప్రతినిధి బళ్ళ సతీశ్‌కు ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చారు గద్దర్. ఇంటర్వ్యూలోని ముఖ్యాంశాలు:

బీబీసీ: బుల్లెట్ విప్లవం నుంచి బ్యాలెట్ పోరు వైపు మీ ప్రయాణం ఎలా సాగింది?

గద్దర్: నాది అంబేడ్కర్ భావాలున్న కుటుంబం. ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో దళిత్ పాంథర్ ఉద్యమం నుంచి, ఆ తర్వాత నక్సలైట్ ఉద్యమం ప్రభావంతో విప్లవోద్యమంలోకి వెళ్లాను. నాకు రాజకీయ తల్లి నక్సల్ ఉద్యమం.

సాయుధ పోరాటం ఒక ఉద్యమ రూపం మాత్రమే. అందుకే, నేను ప్రజల్లో భావ విప్లవం తీసుకురావడానికి నేను సాంస్కృతిక ఉద్యమం వైపు వెళ్లాను.

దళిత ఉద్యమం, స్త్రీ ఉద్యమం, తెలంగాణ ఉద్యమం.. ఇలా దేశంలో నేను పాల్గొనని ఉద్యమం అంటూ లేదు. ఏ ఉద్యమంలో ఉన్నా 'తిరగబడకపోతే... జరుగుబడి లేదు' అనే సందేశాన్ని ప్రజలకు ఇచ్చాను.

నేను రాజకీయాల్లోకి వచ్చానంటే దానర్థం... అది యూ టర్న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ో, అబౌట్ టర్నో, చేతులెత్తేయటమో కాదు. అలా అయితే, ఏదో ఒక బూర్జువా రాజకీయ పార్టీలో చేరేవాడిని.

కార్ల్ మార్క్స్ జ్ఞాన సిద్ధాంతంతోపాటు పూలే, అంబేడ్కర్‌ల భావాలను కూడా తీసుకుపోవాలన్నది నా అభిప్రాయం. ఆ చరిత్రాత్మక దశ వచ్చింది. నా మాతృ పార్టీ నుండి బయటకు వచ్చిన తర్వాత.. నేనిది ప్రచారం చేస్తున్నా.

బీబీసీ: నాలుగైదు దశాబ్దాల ప్రస్థానంలో మీ ఆలోచనా ధోరణిలో ఈ మార్పు ఎప్పటినుంచి ప్రారంభమైంది?

గద్దర్: ఓటును డబ్బు, కార్పొరేట్ మీడియా, స్టేట్ స్పాన్సర్డ్ మాఫియా ఇలా ఎన్నో అంశాలు ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఎప్పుడైతే ఓటు పూర్తిగా కార్పొరేట్‌పరం అయిపోయిందో.. అపుడు ఓటును కూడా ఒక విప్లవ పోరాటరూపంగా తీసుకోవాలి అన్నది నా వాదన.

ఒక మనిషి, ఒక ఓటు, ఒక విలువ.. భారత రాజ్యాంగం ఇచ్చిన ఓటు. ఓటును కూడా ఒక పోరాట రూపమేనన్నది నా వాదన. మార్పును కోరేది. ఓట్ల ద్వారా వచ్చే మార్పు పూర్తిగా సరైన మార్పు కాదు. అందుకే ఎర్ర జెండా ఉంది. నీలి జెండా ఉంది.

మొత్తం ప్రపంచాన్ని మార్చాలంటే మార్క్సిస్టు అవగాహన కావాలి. కానీ, కులవ్యవస్థ ఉన్న భారతదేశంలో మధ్యేమార్గంలో ఒక సామాజిక విప్లవం రావాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆ సామాజిక విప్లవానికి ఓటు చాలా అవసరం. మార్క్స్, అంబేడ్కర్ సిద్ధాంతాల పునాది మీద దీనిని నిర్మించటానికి నేను ప్రయత్నిస్తున్నా.

బీబీసీ: ప్రధాన స్రవంతి మార్క్స్ సిద్ధాంతంలో ఉన్నవారికి అంబేడ్కర్ సిద్ధాంతాన్ని తీసుకోమని గతంలో ఎపుడైనా చెప్పారా?

గద్దర్: నాకంటే ముందు చాలా జరిగినయి. భారత కుల వ్యవస్థపై కమ్యూనిస్టు పార్టీలకు ఒక స్పష్టమైన అవగాహన చాలాకాలంగా రాలేదు. కులం ఒక ఉపరితలం మాత్రమే అనుకున్నారు. ఆర్థిక పునాది మారిపోతే, అన్నీ మారిపోతాయనుకున్నారు. భారతదేశంలో కుల వ్యవస్థ పోవాలని భక్తి యుగం నుంచి పోరాటాలు జరిగాయి.

కులం అన్నది క్లాస్ అండ్ కాస్ట్ రెండూ కలగలసినది అని అంబేడ్కర్ స్పష్టంగా చెప్పారు. కులం అన్నది ఉపరితలంలో మాత్రమే కాదు. దేశ పునాదిలోకూడా ఉందని కమ్యూనిస్టులు అర్థం చేసుకున్నపుడు ఎవరి సిద్ధాంతాలను తీసుకోవాలి? ఆర్థిక పునాదిగా ఉన్న ఒక్క మార్క్స్ మాత్రమే దేశానికి సరిపోతాడా?

కులం, వర్గం రెండూ పోవాలని జమిలి ఉద్యమాలు జరగాలని అనేకమంది ఉద్యమాలు చేశారు. అంబేడ్కర్‌తో పాటు మార్క్స్‌ను తీసుకెళ్లాలన్నది నా ఉద్దేశం. యాబై సంవత్సరాల ప్రయాణం, 32 కేసులు, 6 తుపాకీ గుండ్లు, అజ్ఞాతవాస జీవితం, జైలు జీవితం, సర్వస్వం త్యాగం చేయటం. ఇలా ఎన్నో మలుపుల తర్వాత నా తండ్రి అంబేడ్కర్ దగ్గరకు...


తుపాకీ వినియోగాన్ని కఠినతరం చేస్తూ చట్టాలను సవరించాలని చాలా కాలంగా ఎంతో మంది ప్రభుత్వాన్ని అడుగుతున్నారు.  శక్తిమంతమైన ఆయుధాలను వాడకుండా నిషేధించాలని కోరుతున్నారు.  అనుమతులు జారీ చేసేటప్పడు వ్యక్తుల నేపథ్యాన్ని నేర చరిత్రను పరిశీలించాలని విన్నవించుకుంటున్నారు.  మరి ఈ తుపాకీ సంస్కృతిని ఎందుకు నిరోధించలేక పోతున్నారు? ఇందుకు అడ్డుపడుతున్న శక్తులు ఏమిటి?

ద నేషనల్  రైఫిల్ అసోసియేషన్

ద నేషనల్ రైఫిల్  అసోసియేషన్ (ఎన్ఆర్ఏ) ఎంతో శక్తిమంతమైన సంస్థల్లో ఒకటి. అమెరికా దేశ రాజకీయాలపై అత్యంత ప్రభావం చూపుతోంది.  ప్రస్తుతం ఇందులో సభ్యుల సంఖ్య 50 లక్షలు.  కోట్లకు పడగలెత్తిన శ్రీమంతులు దీని వెనుక బలమైన శక్తులుగా ఉన్నారు.  రాజకీయాల్లో తమ అనుకూల వర్గాలను అందలం ఎక్కించడం, వ్యతిరేకించే వారిని  పాతాళానికి  తొక్కడం ఈ కింగ్ మేకర్లకు వెన్నతో పెట్టిన విద్య.

లాస్ వెగాస్ కాల్పుల ఘటనా స్థలంలోని ఓ దృశ్యం

తాము చెప్పినట్లు వినేలా ఎంతో మంది రాజకీయ నాయకులు, ప్రజా ప్రతినిధుల చేతులు తడుపుతోంది ఈ సంస్థ.  2016లో ఇందుకు సుమారు రూ.27 కోట్లు (4 మిలియన్ డాలర్లు) ఖర్చు చేసింది. రాజకీయ ప్రచారాలకు దాదాపు రూ.330 కోట్లు (50 మి.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డాలర్లు), డొనాల్డ్ ట్రంప్ అమెరికా అధ్యక్షుడు అయ్యేందుకు రూ.200 కోట్లు (30 మి.డాలర్లు) వెచ్చించినట్లు అంచనా.

ఇలాంటి కార్యక్రమాల కోసం ఎన్ఆర్ఏ ఏడాదికి సుమారు రూ.1700 కోట్లు (250 మి.డాలర్లు) కేటాయిస్తుంది.  ఆయుధాల నిరోధానికి బలమైన చట్టాలు తీసుకురాకుండా తరచూ అడ్డకుంటూ ఉంటుంది.  దీనికి మద్దతు పలికే సభ్యుల సంఖ్య చట్ట సభల్లో పెరుగుతూ ఉన్నంత కాలం ఎన్ఆర్ఏదే పై చేయిగా ఉంటుంది.

ఓట్ల లెక్కలు!

ప్రజా ప్రతినిధుల్లో కొందరు తుపాకీ సంస్కృతికి అండగా ఉండేందుకు ఓట్ల లెక్కలు కూడా కారణమవుతున్నాయి.  పట్టణాలతో పోలిస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉండే వారు అధికంగా ఆయుధాలు కలిగి ఉన్నారు.  గ్రామీణులు ఎక్కువగా ఉండే న్యూయార్క్, కాలిఫోర్నియాతో పాటు దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లోనూ తుపాకులకు మద్దతుగా నిలిచే ఓటర్ల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది. ఇక్కడి నుంచి ఎన్నికయ్యే ప్రతినిధులు ఓటర్ల మనోభావాలకు అనుగుణంగా నడచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

కాల యాపనతో సరి..

అమెరికా ఎగువ సభ (సెనేట్) ఆమోదానికి ఆయుధాల నియంత్రణ బిల్లులు నోచుకోవడం లేదు. సభలో చర్చకు వచ్చినప్పుడల్లా బిల్లులను వ్యతిరేకించే వర్గం కావాలనే ఊక దంపుడు ప్రసంగాలతో కాలయాపన చేస్తున్నారు. దీనితో ఆమోదానికి నిర్దేశించిన పుణ్యకాలం కాస్తా గడిచిపోయి  బిల్లులు మోక్షం పొందకుండానే మూలన పడిపోతున్నాయి.

2013 తరువాత వరుసగా చోటుచేసుకున్న కొన్ని సంఘటనలతో బిల్లుల ఆమోదానికి మద్దతు పెరిగినా ఎన్ఆర్ఏ ప్రభావంతో పూర్తి మెజారిటీ ఇంకా లభించడం లేదు.

ఇవి కూడా చదవండి...

లాస్ వెగాస్ కాల్పుల్లో 58 మంది మృతి

లాస్ వెగాస్ కాల్పులు: 'ఈ ఏడాదే తుపాకులు కొన్నాడు'

న్యాయస్థానాలు..

ఆయుధాల నియంత్రణ బిల్లులకు న్యాయస్థానాల తీర్పులు కూడా అవరోధంగా నిలుస్తున్నాయి.  అమెరికాలో ప్రతి పౌరుడు తుపాకీని కలిగి ఉండే హక్కును రాజ్యంగం కల్పిస్తోందని  సుప్రీంకోర్టు గతంలో తీర్పు ఇచ్చింది.  ఇందుకు సంబంధించి అనుమతులు జారీ చేయడంలో కానీ, కొనుగోలుకు కానీ కఠిన నిబంధనలు ఉండరాదని నిర్దేశించింది. ఈ తీర్పును అనుసరించి దిగువ కోర్టులు సైతం  తుపాకుల నియంత్రణపై రాష్ట్రాలు తీసుకొచ్చే కఠిన నిబంధనలను  కొట్టి వేస్తున్నాయి.

కాల్పులతో మాన్డలే బే హోటల్ ప్రాంగణం నుంచి భయాందోళనతో పరుగులు తీస్తున్న ప్రజలు (ఇకీ హ్రాఫన్‌సన్ అనే వ్యక్తి కిటికీలోంచి ఈ దృశ్యాన్ని చిత్రీకరించారు.)

ఆ సమయం ఎప్పుడు..?

ఆయుధాల నియంత్రణకు పట్టుబట్టే వారి సంఖ్య పెరుగుతున్నప్పటికీ తుపాకులు ఉన్నవారు మాత్రం తమ...


తుపాను తాకిడికి బంగ్లాదేశ్ ఓడ విశాఖ తీరంలో చిక్కుకు పోయింది.

తుపాను గాలికి కొట్టుకొచ్చిన ఆ నౌక బంగ్లాదేశ్‌కు చెందినది. అది జరిగి ఇప్పటికి ఆరు నెలలు దాటింది. అప్పుడు కొట్టుకొచ్చిన ఆ ఓడ..ఇప్పటికీ అక్కడే ఉంది.

బంగ్లాదేశ్ చెందిన 'ఎంవీ మా' నౌకను ఎలాగైనా సాగరంలోకి తీసుకుని వెళ్లాలన్న ప్రయత్నాలు మాత్రం ఫలించడం  లేదు.

ఈ ప్రయత్నంలో భాగంగా మెరైన్ రంగంలో అనుభవం ఉన్న ప్రత్యేక ఏజెన్సీలను నియమించారు. అలాగే, విశాఖ పోర్టు, ఎన్డీఆర్ఎఫ్,మెరైన్,సివిల్ పోలీసులు,విదేశి బృందాలు కూడా ఆపరేషన్‌లో పాల్గొన్నాయి.

నెల రోజుల పాటు ఏకధాటిగా పని చేసినా ఫలితం రాలేదు. దాంతో ఇప్పటీకి ఆరునెలలుగా ఎక్కడికైతే కొట్టుకుని వచ్చిందో అక్కడే నిలిచి ఉంది ఆ నౌక ఉంది.

అయితే ఇది తీరానికి వచ్చే పర్యాటకులకు మాత్రం కొత్త అనుభవాన్ని ఇస్తోంది. మరి సూయజ్ కాలువలో ఎవర్ గివెన్ కదిలినప్పుడు...విశాఖ తీరంలో ఈ నౌక ఎందుకు కదలడం లేదు...?

విశాఖ తీరంలో ఇప్పటికే అనేక పర్యాటక ఆకర్షణలు ఉన్నాయి.

'రెస్టారెంట్' సెంటిమెంట్ పని చేయలేదా ?

నౌకను తిరిగి సాగరంలోకి తీసుకెళ్లేందుకు చేసిన ప్రయత్నాలు విజయవంతం కాకపోవడంతో దాని యాజమాన్యమైన 'అడ్వాన్స్ షిప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పింగ్ లిమిటెడ్' అనే సంస్థ విశాఖ జిల్లా కలెక్టర్, విశాఖ పోర్టు అధికారులకు ఒక లేఖ రాశారు.

ఈ నౌకను సాగరంలోకి తీసుకుని వెళ్లేందుకు చాలా ఖర్చు చేశామని, ఇక చేయలేమని అందులో పేర్కొంది. ఇక ఈ నౌకని ఏం చేసుకోవాలన్నా మీ ఇష్టమని చెప్పింది.

దీంతో ఈ నౌకను రెస్టారెంట్‌గా మారిస్తే బాగుంటుందనే ఆలోచనలో ఉన్నట్లు ఏపీ పర్యాటకశాఖ మంత్రి ముత్తంశెట్టి శ్రీనివాసరావు మీడియాకు తెలిపారు. కానీ ఇప్పటీ వరకూ రెస్టారెంట్ కథ ప్రకటనకే పరిమితమైంది.

"ఇప్పటీకే తీరంలో ఉన్న కురుసుర సబ్ మెరైన్, వార్ ఫ్లైట్ టీయూ-142 లాంటివి మ్యూజిమ్‌లుగా పర్యాటకులకు సేవలందిస్తున్నాయి.

షిప్ రెస్టారెంట్ లాంటిది వస్తే విశాఖ టూరిజానికి మరింత జోష్ పెరుగుతుంది. గతంలో ఐఎన్ఎస్ విరాట్ యుద్ధ నౌకను విశాఖలో పర్యాటక ప్రాజెక్టుగా మార్చాలని ప్రయత్నించారు. కానీ దానికి రూ.వెయ్యి కోట్లు వరకూ ఖర్చవుతుందని అంచనా వేశారు.

అప్పటి రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి దృష్ట్యా ఆ ప్రయత్నాన్ని విరమించుకున్నారు. ఇప్పుడు 'ఎంవీ మా' నౌక కూడా వెనక్కి వెళ్లే పరిస్థితి లేకపోవడంతో దీన్ని రెస్టారెంట్‌గా మారుస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటనలు చేసింది.

కానీ ఆరు నెలలైనా ఇప్పటి దాకా కనీసం ప్రపోజల్ కూడా వర్కవుట్ అయినట్లు లేదు. నౌక రెస్టారెంట్ అనే కాన్సెప్ట్ విశాఖకి సెంటిమెంట్‌గా వర్క్ అవుతున్నట్లు  లేదు." అని టూరిజం శాఖ రిటైర్డ్ ఉద్యోగి ఫణికుమార్ బీబీసీతో చెప్పారు.

విశాఖ తీరంలో నిలిచిన బంగ్లాదేశీ నౌక పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటోంది.

నష్టం రాదు..లాభమూ లేదు...

విశాఖ పోర్టు నుంచి స్టోన్, క్వార్ట్జ్, ఫ్లైయాష్ ఎగుమతి, దిగుమతుల కోసం 'ఎంవీ మా' నౌక బంగ్లాదేశ్ నుంచి రెగ్యులర్‌గా వస్తుంటుంది. సెప్టెంబర్ 19న కూడా విశాఖ పోర్టుకు అలాగే వచ్చింది.

డాక్యుమెంట్ల విషయంలో సమస్యలు తలెత్తడంతో పోర్టు అవుటర్ హార్బర్‌లోని యాంకరేజ్‌లో ఉండాల్సి వచ్చింది. అక్టోబర్ 12 రాత్రి ఏర్పడిన వాయుగుండం ప్రభావానికి యాంకరేజ్ నుంచి దాదాపు 3 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో ఉన్న తెన్నేటి పార్క్ ప్రాంతానికి  కొట్టుకొచ్చింది.

"ప్రమాదాల కారణంగా నౌకాయాన సంస్థలు ఆర్థికంగా నష్టాల్లో కూరుకుపోతే 'పి అండ్ ఐ' (Protection and Indemnity) క్లబ్ బాధ్యత తీసుకుంటుంది.

అందులో 'ఎంవీ మా' నౌకకు సభ్యత్వం ఉంది. అంటే ఆ నౌక ఆరు నెలలుగా ఇక్కడే ఉన్నా సంస్థకు పెద్దగా నష్టం లేదు.

అయితే దీనిని అమ్మేయడమో, వదిలించుకోవడమో చేయకపోతే లాభం కూడా ఉండదు.

"గతంలో 'రివర్ ప్రిన్సెస్' నౌక...


తుపాను ధాటికి జలమయమైన కోల్‌కతా విమానాశ్రయం

''చాలా ప్రాంతాలు సర్వనాశనమయ్యాయి. నిన్నటి పరిస్థితులు యుద్ధ వాతావరణాన్ని తలపించాయి'' అని ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ వ్యాఖ్యానించినట్లు పీటీఐ వార్తాసంస్థ వెల్లడించింది.

పశ్చిమబెంగాల్‌లో 10 నుంచి 12మంది ఈ తుపాను దాటికి మరణించి ఉంటారని మమతా బెనర్జీ అన్నారు. దక్షిణ, ఉత్తర 24 పరగణాలు, తూర్పు మిడ్నాపూర్ ప్రాంతాలు ఈ తుపానుకు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. బీబీసీ బెంగాలీ ప్రతినిధి అమితాభ భట్టాసలి కోల్‌కతాలో ఉంటారు. గత 17గంటలుగా కోల్‌కతా నగరంతోపాటు పొరుగున ఉన్న జిల్లాల్లో కరెంటు సరఫరా నిలిచిపోయిందని ఆయన వెల్లడించారు. తుపాను ధాటికి బాగా దెబ్బతిన్న ప్రాంతాలలో మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌లు పనిచేయడం లేదని మా బీబీసీ ప్రతినిధి చెప్పారు.

తుపాను తీవ్రతను తెలిపే అనేక వీడియోలను చిత్రీకరించిన కోల్‌కతా నగరవాసులు సోషల్ మీడియాలో వాటిని షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో తుపాను ధాటికి ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు పేలిపోతున్న దృశ్యాలు కూడా ఉన్నాయి. '' దేవుడి దయవల్ల మేం క్షేమంగా ఉన్నాం'' అని ఓ కోల్‌కతా వాసి అన్నారు. ఆయన పంపిన వీడియోలో ఇంటికప్పులు ఎగిరిపోతున్న దృశ్యాలున్నాయి.

చెట్లు కూకటివేళ్లతో ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

సహా పెకలించుకుపోయిన దృశ్యాలు, కూలిన కరెంటు స్థంభాల దృశ్యాలను స్థానిక మీడియా ప్రసారం చేసింది. నీళ్లు నిండిన వీధులు, విరిగిన చెట్ల కింద పడి నలిగిపోయిన కార్లు, గాలికి ఎగిరిపడి విరిగిపోయిన పడవలు కూడా స్థానిక మీడియా దృశ్యాలలో ఉన్నాయి.ఓవైపు తుపాను బీభత్సంలో కూడా కోవిడ్-19 వైరస్ భయంతో ముఖానికి మాస్కులు కట్టుకుని జర్నలిస్టులు ఈ బీభత్సాన్ని రిపోర్ట్ చేసే ప్రయత్నంలో అనేక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. '' బయట పరిస్థితులు నరకాన్ని తలపించాయి'' అని కాజల్ బసు తన ఫేస్‌బుక్‌లో రాసుకొచ్చారు. బసు కోల్‌కతా నగరంలో 12వ అంతస్తులో నివసిస్తున్నారు. తుపాను గాలుల తీవ్రతను బిల్గింగ్ ఊగిపోయిందని బసు వెల్లడించారు. '' భూకంపం వచ్చినప్పుడు భవనాలు కదిలిన రీతిలో మా బిల్డింగ్ అటూ ఇటూ ఊగింది'' అని చెప్పారు బసు. '' ఇనుప సామాన్లు ఒకదాన్నొకటి కొట్టుకుంటున్నట్లు, అద్దాలు పగులుతున్నట్లు శబ్దాలు వినిపించాయి. చెట్లు కూకటివేళ్లతో సహా కూలిపోయాయి. మా ఇంటికి సమీపంలో మూడుచోట్ల విద్యుత్ లైన్లు కాలిపోయాయి. వైర్లు కరిగిపోయాయి'' అని బసు తన ఫేస్‌బుక్ పేజ్‌లో రాశారు.

తుపాను విరుచుకుపడిన సమయంలో చాలామంది ప్రజలు ఇళ్లలోనే ఉన్నారు. కోవిడ్-19మహమ్మారి కారణంగా లాక్‌డౌన్ విధించడంతో  వారు ఇంటి నుంచి బైటికి రాలేదు. మరోవైపు తుపాను విరుచుకు పడవచ్చన్న అంచనాలతో అధికారులు కొద్ది రోజులుగా జాగ్రత్త చర్యలు చేపట్టారు.

''చెట్లు కూలాయి. కరెంటు లేదు. స్థంభాలు నేలమీదకు వంగిపోయాయి. ఇళ్లకున్న అద్దాలు పగిలిపోయాయి. ఇంటర్నెట్‌కు అంతరాయం ఏర్పడింది. పిల్లలు భయపడిపోయారు'' అని షామిక్ బేగ్ అనే కోల్‌కతావాసి తన అనుభవాలను బీబీసీకి వివరించారు. '' అన్ని తలుపులు, కిటికీలు వేసినా, గాలుల తీవ్రతకు మా ఇల్లు కదిలిపోయినట్లనిపించింది. 45 నిమిషాలలో వీధుల్లోకి నీళ్లు వచ్చాయి. ఇళ్లలోని గ్రౌండ్‌ఫ్లోర్లలోకి నీళ్లు చేరుకున్నాయి'' అని ఆయన చెప్పారు.

''తుపాను తర్వాత విద్యుత్ వ్యవస్థను పునరుద్ధరించగానే మా వీధిలో పిల్లలంతా పెద్దగా కేరింతలు కొట్టారు. మా చిన్నతనంలో కరెంటు తరచూ వచ్చి పోతుండే రోజుల్లో మేము కూడా ఇలాగే అరిచేవాళ్లం'' అన్నారు షామిక్ బేగ్ అన్నారు.  ''కరెంటు పోవడంతో నీళ్లు నిండిన కోల్‌కతా వీధులు కదులుతున్న నల్లని పాముల్లా కనిపించాయి'' అని 'ది టెలీగ్రాఫ్' దినపత్రిక కోల్‌కతాపై తుపాను తీవ్రతను వర్ణించింది. అత్యవసర సేవలు, వరద సహాయక చర్యల కోసం కోల్‌కతాలో కరోనావైరస్ నియమాలను కాస్త సడలించారు. కోవిడ్-19...


తుపాను వర్షాలకు నాగావళి, వంశధార, బాహుదా, మహేంద్రతనయ నదులకు వరద రావడంతో జనజీవనం అల్లకల్లోలమైంది.

వరద నీటిలో వెళ్తున్న ఒడిశా ఆర్టీసీ బస్సు

నష్టం ఇలా..

* తుపాను కారణంగా శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఏడుగురు, విజయనగరం జిల్లాలో ఒకరు మృతిచెందారు. మరో ఇద్దరు మత్స్యకారులు గల్లంతయ్యారు.

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 18 మండలాల్లోని 202 గ్రామాల్లో 9,06,125 మంది ప్రజలపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అంటే జిల్లాలో మూడో వంతు ప్రజలు ఈ తుపాను ప్రభావానికి లోనైనట్లు.

* మొత్తం 2,25,000 కుటుంబాలు తుపాను ప్రభావానికి లోనయ్యాయి.

* అక్టోబరు 10 నుంచి 12వ తేదీల మధ్య కుంభవృష్టి కురవడంతో నదులు పోటెత్తి వరదలొచ్చి లక్షలాదిమంది నిరాశ్రయులయ్యారు.

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మందస, పోలాకి, జలుమూరు మండలాలు వరద ముంపులో ఉన్నాయి.

* మహేంద్రతనయ నది నుంచి భారీగా వరద వస్తుండడంతో మెళియాపుట్టి, శ్రీనివాసపురం, గోపాలపురం, ముకుందాపురం, పుచ్చపాడు, ఎం.గంగువాడ గ్రామాలు నీటమునిగి ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి. ఇక్కడి ప్రజలను అధికారులు సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.

* రెండు జిల్లాల్లో 8,962 ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి.

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 6 పట్టణాలు, 4,319 గ్రామాలు అం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ధకారంలో చిక్కుకోగా విజయనగరం జిల్లాలో 6 మండలాల్లోని 358 గ్రామాలు తుపాను కారణంగా చీకట్లో మగ్గాయి.

తుపాను తరువాత ఉద్దానం ప్రాంతంలోని ఒక గ్రామంలో పరిస్థితి

పంట నష్టాలు..

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మొత్తం 1,39,844 హెక్టార్లలో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. అత్యధికంగా 1,36,531 హెక్టార్లలో వరి పంటను రైతులు నష్టపోయారు.

* 14,378 హెక్టార్లలో ఉద్యాన పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. ఇందులో ఒక్క కొబ్బరి పంటే 12 వేల హెక్టార్లలో తీవ్రంగా నష్టపోయింది. మొత్తం 2,98,750 కొబ్బరి చెట్లు నేలకూలాయి.

* విజయనగరం జిల్లాలో మొత్తం 308 హెక్టార్లలో వరి, చెరకు, కాటన్, మొక్కజొన్న పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. 2,424 హెక్టార్లలో అరటితోటలు ధ్వంసమయ్యాయి.

తుపాను నష్టాన్ని సీఎంకు వివరిస్తున్న శ్రీకాకుళం ఎంపీ కింజరాపు రామ్మోహన్‌నాయుడు

మత్స్యకారులకు కష్టాలు

* తిత్లీ కారణంగా శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మత్స్యకారులు రూ.9.35 కోట్ల విలువైన బోట్లు, వలలు వంటి సామగ్రి కోల్పోయారు.

* విశాఖ జిల్లా మత్స్యకారులకు రూ.1.9 కోట్ల నష్టం వాటిల్లింది.

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 80 చెరువులు దెబ్బతిన్నాయి.

సహాయ చర్యలు ఇలా..

* శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 15 సహాయ శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసి బాధితులను ఆదుకున్నారు.

* ఎన్డీఆర్‌ఎఫ్, ఎస్డీఆర్‌ఎఫ్, అగ్నిమాపక సిబ్బంది కూలిపోయిన చెట్లను తొలగించి రహదారులను రాకపోకలకు అనువుగా మారుస్తున్నాయి.

* విద్యుత్ శాఖ 148 బృందాలుగా ఏర్పడి విద్యుత్ వ్యవస్థను మళ్లీ గాడిలో పెడుతోంది.

* వరద తీవ్రంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో సహాయ బృందాలున్నాయి.

(ఆధారం: ఏపీ డిజాస్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ అథారిటీ ప్రాథమిక నివేదిక)

ఇవికూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తుపాను వల్ల వాయవ్య ఫ్లోరిడా తీవ్రంగా దెబ్బతింది. చాలా ఇళ్లు కుప్పకూలగా, విద్యుత్ లైన్లు తెగి రహదారులపై పడ్డాయి. గంటకు 250 కిలోమీటర్ల వేగంతో బలమైన గాలులు వీచాయి.

ఈశాన్యం దిశగా కదులుతున్న తుపాను ప్రభావం ప్రస్తుతం కాస్త తగ్గినట్టు కనిపిస్తోంది. మైకేల్ విధ్వంసం వల్ల ఇప్పటివరకూ ఫ్లోరిడాలో ఆరుగురు మృతి చెందారు. 3 లక్షల 70 వేల మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లాలని ఆదేశించారు. కానీ కొంతమంది ఈ హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యం చేశారని అధికారులు చెబుతున్నారు.

అమెరికా తీరరక్షక దళం సహాయ కార్యక్రమాలు చేపడుతోందని, 27 మందిని కాపాడిందని గవర్నర్ స్కాట్ తెలిపారు.

తీవ్ర నష్టం

బుధవారం మధ్యాహ్నం 2 గంటలకు( అమెరికా కాలమానం ప్రకారం) మైకేల్ తుపాను మొదట ఫ్లోరిడా, మెక్సికో మధ్య ఉన్న పాన్‌హాండిల్ తీరానికి చేరింది.

అమెరికాను కుదిపేసిన భయంకరమైన తుపానుల్లో దీన్ని కూడా చేర్చారు. నాలుగు దశల్లో దీని తీవ్రత, సఫిర్-సింప్సన్ స్కేలుపై నాలుగుగా నమోదైంది.

చాలా ప్రాంతాల్లో ఎన్నో ఇళ్లు పునాదులతో సహా పెకలించుకుపోవడం మైకేల్ తుపాను తీవ్రతను చెబుతోంది.

తుపాను వల్ల మధ్య మెక్సికో ఎక్కువ ప్రభావితమైందని, భవనాలు కూలి, విద్యుత్ తీగలు తెగి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పడడంతో నగరమంతా శిథిలాలు పేరుకుపోయాయని ఫెడరల్ ఎమర్జెన్సీ మేనేజ్‌మెంట్ ఏజెన్సీ అధికారులు తెలిపారు.

ఫ్లోరిడాలోని అపలాచికోలా నగరం తుఫాను వల్ల తీవ్రంగా ధ్వంసమైంది. నగరం మధ్యలో విద్యుత్ తీగలు తెగిపడడంతో సహాయ కార్యక్రమాలకు ఆటంకం కలుగుతోందని మేయర్ ప్రకటించారు. దానితోపాటు చాలా ప్రాంతాల్లో శిథిలాలు, నీళ్లు నిలవడంతో పరిస్థితి ఘోరంగా మారింది.

శిథిలాలను పూర్తిగా తొలగించి, సాధారణ పరిస్థితి నెలకొనేవరకూ ఎవరూ  నగరాలకు తిరిగి రావద్దని గవర్నర్ స్కాట్ పౌరులను కోరారు.

ఫ్లోరిడాలోని చాలా నగరాల్లో రహదారులు నిర్మానుష్యంగా మారాయి. ధ్వంసమైన ఇళ్లలోని సామాన్లన్నీ రోడ్లపై చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి.

ఇప్పటివరకూ ఆరుగురి మృతి

ఈ తుఫాను వల్ల ఇప్పటివరకూ ఆరుగురు చనిపోయారు. వీరిలో నలుగురు ఫ్లోరిడాలో, ఒకరు జార్జియాలో మరణించారు. ఒకరు ఉత్తర కెరోలినాలో మృతి చెందారు.

తుపాను గాలులతో ఫ్లోరిడా, అలబామా, కెరోలినాస్, జార్జియాలో 9 లక్షలకు పైగా ఇళ్లు, పరిశ్రమలు దెబ్బతిన్నాయి. ప్రస్తుతం ఫ్లోరిడా షెల్టర్లో దాదాపు 6 వేల మందికి ఆశ్రయం పొందుతున్నారు.

తుపాను ప్రస్తుత స్థితి

ప్రస్తుతం తుపాను వేగం గంటకు 50 మైళ్లతో కదులుతోంది. మైకేల్ ఇప్పుడు జార్జియా దాటి ఈశాన్య దిశగా వెళ్తున్నట్టు అమెరికా జాతీయ తుపాను కేంద్రం తెలిపింది. ఇది ఉత్తర కెరోలినాకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు.

కెరోలినా నగరం  ఫ్లోరెన్స్ తుపాను విధ్వంసం నుంచి ఇప్పుడిప్పుడే తేరుకుంటోంది. ఫ్లోరిడా, అలబామా, జార్జియా, నార్త్ కరోలినాలో పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉండడంతో రాష్ట్ర స్థాయిలో అత్యవసర స్థితి ప్రకటించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తుపాన్లు ఎందుకు, ఎలా ఏర్పడతాయి?

సముద్రపు నీరు ఆవిరైనప్పుడు అక్కడి గాలి వేడెక్కుతుంది. వేడెక్కువైన గాలి తేలిక పడి పైకి వెళ్లిపోతుంది. దీంతో అక్కడ ఖాళీ (వ్యాక్యూమ్) ఏర్పడి  పీడనం తగ్గుతుంది.

అధిక పీడనం ఉన్న చోట నుంచి తక్కువ పీడనం ఉన్న చోటుకు గాలి ప్రవహిస్తుంది. పీడనం తగ్గేకొద్దీ గాలి వేగం పెరుగుతుంది. సముద్ర వాతావరణంలో ఈ అలజడి ఏర్పడినప్పుడు, అక్కడ పీడనం తగ్గిపోతుంది. ఈ మొత్తం ప్రక్రియను ద్రోణి (టర్ఫ్) అంటారు. ఇది స్థిరంగా ఉండకుండా వందల కిలోమీటర్లు పాకుతుంది. ఇదే తుపానుకు తల్లి.

పీడనం తగ్గే కొద్దీ తీవ్రత పెరుగుతుంది. ఆ పీడనం తగ్గే కొద్దీ దాని పేరు మారుతూ వస్తుంది. 'ద్రోణి'లో పీడనం తగ్గితే అల్ప పీడనం (లో ప్రెజర్) అవుతుంది. ఆ తరువాత క్రమంగా వాయుగుండం (డిప్రెషన్), తీవ్ర వాయుగుండం (డీప్ డిప్రెషన్), తుపాను (సైక్లోన్), తీవ్ర తుపాను (సివియర్ సైక్లోన్), అతి తీవ్ర తుపాను (సూపర్ సైక్లోన్).. ఇలా పీడనం తగ్గే కొద్దీ తుపాను తీవ్రత పెరిగే కొద్దీ ఈ క్రమంలో పేర్లు ఇస్తారు.

తుపాన్ల గురించి భారత వాతావరణ శాఖ ఎప్పటికప్పుడు సమాచారాన్ని వెల్లడిస్తూ ఉంటుంది.

తుపాన్లను ఎవరు గుర్తిస్తారు?

తుపాన్లను ముందుగా ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అంతరిక్షంలో ఉన్న ఉపగ్రహాలు గుర్తిస్తాయి. అవి పంపే ఛాయా చిత్రాలను ఇస్రోలో ఉండే శాస్త్రవేత్తలు, భారత వాతావరణ శాఖలో ఉండే అధికారులు పరిశీలించి ఏ సముద్రంలో ఏ అక్షాంశం, రేఖాంశం దగ్గర తుపాను కేంద్రం ఉన్నదో, అది ఏ దిశగా, ఎంత వేగంతో కదులుతున్నదో గమనించి మనకు చెబుతారు.

'డాప్లర్ వెదర్ రాడార్' అనే వ్యవస్థ తన పరిధిలోని 500 కి.మీ దూరంలో మేఘాల జాడను కనిపెట్టగలుగుతుంది. తుపాన్లు ఈ రాడార్ పరిధిలోకి వచ్చినప్పుడు ఆ సమాచారం కూడా మనకు అందుతుంది.

మేఘాల తీవ్రత, గాలి వేగం ఎంత ఉందో ఈ రాడార్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించినంత వరకు చెన్నై, మచిలీపట్నం, విశాఖపట్నం, హైదరాబాద్‌లలో ఈ రాడార్ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.

ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో వారం రోజుల ముందుగానే తుపాన్ల గురించి తెలుసుకోవచ్చు. ఎక్కడ పీడనం తగ్గి అలజడి ఏర్పడుతుందో ఆ ప్రాంతాన్ని వాతావరణ శాఖ గుర్తిస్తుంది. అది ఎంత వేగంగా మారుతోందో గమనిస్తూ ప్రకటనలు విడుదల చేస్తారు.

చాలా తుపాన్లు ద్రోణి నుంచి తుపానుగా మారడానికి నాలుగు నుంచి ఏడు రోజుల సమయం పడుతుంది. కానీ, కొన్ని అతి వేగంగా మారిపోతాయి. అలాంటి సందర్భాల్లో ముందస్తుగా తీవ్రతను అంచనా వేయడం కష్టం అవుతుంది.

అండమాన్ ప్రాంతంలో ఎక్కువ తుపాన్లు ఏర్పడుతుంటాయి.

తుపాను లోపల ఎలా ఉంటుంది?

మధ్యలో ఖాళీగా ఉండి, చుట్టూ దట్టమైన మేఘాలు అల్లుకుని ఉండే వ్యవస్థను తుపాను అంటారు. అంటే, పై నుంచి చూస్తే మేఘాలతో తయారైన వలయంలా ఉంటుందనుకోవచ్చు. ఆ మధ్యలోని ఖాళీని సైక్లోన్ ఐ (కన్ను) అని పిలుస్తారు. ఆ ఖాళీ చుట్టూ అత్యంత బలమైన భారీ వర్షాలు కురిపించే మేఘాలుంటాయి.

తీరాన్ని తాకడం - తీరం దాటడం

కదులుతూ వెళ్ళడం తుపాను లక్షణం. అది ఎంత పెద్దగా ఉంది, ఎంత వేగంగా కదులుతున్నది అనేది కీలకం. సుముద్రం నుంచి కదులుతూ వచ్చే తుపాను ఎక్కడో ఒక చోట భూమి మీదకు వస్తే దాన్ని 'తీరం దాటడం' అంటారు.

ఒక భారీ మేఘం ఓ ఊరి మీదకు వచ్చిందనుకుంటే, అది వెంటనే క్షణంలో మాయం అయిపోదు కదా. నెమ్మదిగా కదులుతూ వెళుతుంది. మేఘం వెళ్లగానే నీడ కూడా వెళ్లిపోతుంది. తుపాను కూడా అంతే.

తుపాను కేంద్రం అంచులు సముద్రం నుంచి భూమి మీదకు ప్రవేశించగానే 'తీరాన్ని తాకిన తుపాను' అంటారు. అది పూర్తిగా భూమి మీదకు వచ్చేస్తే అప్పుడు 'తీరం దాటిన తుపాను' అంటారు.

తుపాను వ్యాసం 50 కి.మీ నుంచి 500 కి.మీ దాకా ఉండొచ్చు. అంటే, అది ఎంత భారీ తుపాను అయితే, తీరం దాటడానికి అంత ఎక్కువ సేపు పడుతుంది.

ఈ...


తుమ్మినా ఎముకలు విరుగుతాయి.. అయినా ఈతలో ఛాంపియన్

గట్టిగా తుమ్మినా చాలు.. మోయిన్ శరీరంలో ఎముకలు విరిగిపోతాయి. అలాంటి కుర్రాడు ప్రస్తుతం ఈత కొలనులో సంచలనాలు సృష్టిస్తున్నాడు. జాతీయ అంతర్జాతీయ స్థాయి 50మీటర్ల ఈత పోటీల్లో పాల్గొంటూ దేశానికి పతకాలు తెస్తున్నాడు.

కర్ణాటకలోని బెల్‌గావ్ మోయిన్ స్వస్థలం. ఆస్టియోజెనిసిస్ ఇంపర్ఫెక్టా అనే అరుదైన వ్యాధితో అతడు జన్మించాడు. అందుకే అతడి ఎముకలు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. చిన్నపాటి గాయాలకే అవి విరిగిపోతాయి. అతడి ఎదుగుదల కూడా ఆగిపోయింది.

అందరిలా జీవించలేనేమోనని భయపడే మోయిన్‌కి తన సత్తా నిరూపించుకోవడానికి ఈత కొలనే వేదికైంది. కోచ్ ఉమేష్ సాయంతో అతడు ప్రొఫెషనల్ స్విమ్మర్‌గా ఎదుగుతున్నాడు.

'బయట ఉంటేనే నాకు రిస్క్ ఎక్కువ. ఈత కొలనులో చాలా సేఫ్‌గా అనిపిస్తుంది'

‘మొదటిసారి నేను ఈత పోటీల్లో పాల్గొన్నప్పుడు గెలవలేననీ, ఈదలేక మునిగిపోతాననీ అనుకున్నా. చూసేవాళ్లు నా గురించి ఏమనుకుంటారోనని భయపడ్డా. కానీ ఉమేష్ సార్‌ని కలిశాక నా ఆత్మవిశ్వాసం పెరిగింది. ఆయన దగ్గర శిక్షణ తీసుకొని పాల్గొన్న తొలి ఈత పోటీలోనే రెండు బంగారు పతకాలు గెలుచుకున్నా’ అంటాడు మోయిన్.

పదో తరగతి పూర్త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిచేసిన మోయిన్, బీ.కాం. పాసవ్వడమే తన లక్ష్యం అంటున్నాడు. మరోపక్క ఒలింపిక్స్, కామన్ వెల్త్ గేమ్స్‌లో పాల్గొని పతకాలు సాధించాలన్నది అతడి కోరిక.

తల్లి కౌసర్ ప్రోత్సాహంతోనే తనకిన్ని విజయాలు సాధ్యమయ్యాయని మోయిన్ చెబుతాడు. ‘మా ఇంటికీ స్విమ్మింగ్ పూల్‌కీ 14కి.మీ. దూరం. రోజూ మూడు బస్సులు మారి అక్కడికి వెళ్లాలి. ఆ ప్రయాణం నాకు చాలా రిస్క్. కానీ అమ్మ జాగ్రత్తగా నన్ను తీసుకొస్తుంది’ అని మోయిన్ చెబుతాడు.

‘20ఏళ్లు వచ్చినా ఇప్పటికీ మోయిన్‌ని చంటి పిల్లాడిలా జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. తన ఎముకలు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. అందుకే నిత్యం అప్రమత్తంగా ఉండాలి’ అంటారు మోయిన్ తల్లి కౌసర్.

చిన్నపాటి గాయాలకే మోయిన్ ఎముకలు విరుగుతాయి

కొడుకుకి చికిత్స చేయించాలని కౌసర్ ఎంతోమంది వైద్యుల్ని సంప్రదించినా అది సాధ్యపడలేదు. ‘మోయిన్ చికిత్స కోసం చాలామంది వైద్యుల్ని కలిశాను. ఎవరూ తన వ్యాధికి పరిష్కారం చూపలేకపోయారు. కొంతమందైతే తను మూడు నాలుగేళ్లకంటే ఎక్కువ బతికే అవకాశం లేదని చెప్పారు’ అని ఆ బాధను ఆమె తెలియజేస్తారు.

‘మోయిన్ నేలపై ఉంటే వీల్ చైర్ కావాలి. కానీ నీళ్లలో మాత్రం అతడు చేపలా కదుల్తాడు’ అని గర్వంగా చెబుతారు అతడి కోచ్ ఉమేష్.

‘ఓసారి మోయిన్‌ని అమెరికాలోని పోర్టో రికోలో ఓ పోటీలో పాల్గొనడానికి తీసుకెళ్లాం. దానికోసం మూడు విమానాలు మారాల్సొచ్చింది. ఆ సమయంలో అతడికి రెండు సార్లు గాయాలై ఎముకలు విరిగాయి. అయినా మోయిన్ బ్యాండేజ్ వేసుకొని పోటీలో పాల్గొని దేశానికి పతకాన్ని తెచ్చాడు’ అని శిష్యుడి ఘనతను వివరిస్తారు కోచ్ ఉమేష్.

‘బయట ఉంటేనే నాకు రిస్క్ ఎక్కువ. ఈత కొలనులో చాలా సేఫ్‌గా అనిపిస్తుంది’ అన్నది మోయిన్ మాట.

మా ఇతర కథనాలు

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తుర్కెమెనిస్థాన్

తుర్కెమెనిస్థాన్ దేశ ప్రభుత్వం ఏకంగా కరోనావైరస్ అనే పదాన్నే నిషేధించింది.

ఐదేళ్లుగా కొనసాగుతున్న అంతర్యుద్ధం కారణంగా కుదేలైన యెమెన్‌లో కోవిడ్-19 కేసులను నమోదు చేసే పరిస్థితులు లేవేమో అనిపిస్తోంది.

అంటార్కిటికాలో ఒక్క కేసు కూడా నమోదు కాలేదు, నిజానికి అక్కడ మనుషులు ఎవరూ నివసించడం లేదు.

ఏప్రిల్ 1 నాటికి పసిఫిక్ ద్వీపం తువాలు, మాజీ సోవియట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ తుర్కెమెనిస్థాన్ దేశాల్లో ఒక్క కరోనావైరస్ కేసు కూడా నమోదైనట్లు అధికారికంగా ప్రకటించలేదు.

జాన్ హాప్కిన్స్ విశ్వవిద్యాలయం సేకరించిన తాజా గణాంకాల ప్రకారం, 181 దేశాలు, భూభాగాలలో కోవిడ్-19 కేసులు నిర్ధరణ అయ్యాయి. కానీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40 ప్రాంతాల్లో అధికారికంగా కనీసం ఒక్క పాజిటివ్ కేసు కూడా నమోదు కాలేదు.

ఈ ప్రాంతాల్లో కేసులు నిర్ధరణ కాకపోవడానికి కారణం ఏంటంటే... వాటిలో ఎక్కువ భాగం తువాలు లాంటి, జనాభా అత్యల్పంగా ఉన్న ద్వీపాలు కావడం. అక్కడ భారీ ఎత్తున ప్రజల రాకపోకలు లేకపోవడం.

వాటిలో కొన్నింటికి పర్యటక ప్రాంతాలుగా పేరుంది. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు ప్రయాణాలపై ఆంక్షలు విధించడంతో సందర్శకులు తగ్గిపోయారు.

... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నియంతృత్వ పాలన

మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితులు కొంచెం క్లిష్టంగా ఉంటాయి. అక్కడ ఏం జరుగుతోందో బాహ్య ప్రపంచానికి అంత సులువుగా తెలియదు.

ప్రపంచంలోనే అత్యంత నియంతృత్వపు పాలనలో ఉన్న ప్రాంతాల్లో తుర్కెమెనిస్థాన్ ఒకటి. ఈ దేశంలో "కరోనావైరస్" అనే పదాన్ని అక్కడి ప్రభుత్వం నిషేధించింది.

ఆ పదాన్ని పలికినా, ముఖానికి మాస్కు ధరించినా పోలీసులు అరెస్టు చేస్తారంటూ మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి.

ఉత్తర కొరియాలో కోవిడ్ -19 పాజిటివ్ కేసులు ఎన్ని నమోదయ్యాయో ఇప్పటికీ వెల్లడించలేదు

అలాగే, ఉత్తర కొరియా పాలకవర్గం మీద కూడా అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తి చైనాలో మొదలైంది. ఆ దేశానికి పొరుగున ఉన్న పలు దేశాలు ఆ వైరస్ బారిన పడ్డాయి.

కానీ, కిమ్ జోంగ్ ఉన్ పాలనలో ఉన్న ఉత్తర కొరియాలో ఇప్పటి వరకు ఎన్ని కోవిడ్-19 కేసులు నమోదయ్యాయన్న వివరాలను వెల్లడించలేదు.

తరచూ అణ్వాయుధాల పరీక్షలతో వార్తల్లో నిలిచే ఉత్తర కొరియా, అంతర్జాతీయ ఆంక్షలతో తీవ్రంగా దెబ్బతింది.

ఆరోగ్య వ్యవస్థ అత్యంత బలహీనంగా ఉన్న ఆ దేశంలో కరోనా మహమ్మారి విజృంభిస్తే భారీ నష్టం జరిగే ప్రమాదం ఉందన్న ఆందోళనలు ఉన్నాయి.

భూమిపై కరోనా రహిత ఖండం అంటార్కిటికా ఒక్కటే

అంతర్యుద్ధం

ఇప్పటి వరకు కరోనావైరస్ పాజిటివ్ కేసులు నమోదైనట్లు ప్రకటించన దేశాల్లో యెమెన్ కూడా ఉంది. సుదీర్ఘకాలంగా అంతర్యుద్ధంతో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న ఈ పశ్చిమాసియా దేశంలో రోగులకు పరీక్షలు చేసి, కేసులను నమోదు చేయడం సవాలుతో కూడిన పని.

యెమెన్‌కు పొరుగున ఉన్న సౌదీ అరేబియాలో మార్చి 31 నాటికి 1,563 కేసులు నమోదయ్యాయని అధికారిక లెక్కలు చెబుతున్నాయి.

కొన్ని ఆఫ్రికన్ దేశాలు కూడా ఇప్పటి వరకు కోవిడ్-19 కేసులు నమోదైనట్లు వెల్లడించలేదు. అయితే, ఇక్కడ పరీక్షలు చేసేందుకు కిట్లు అందుబాటులో లేకపోవడం కూడా అందుకు ఒక కారణం అయ్యుండొచ్చు.

అంటార్కిటికా విషయానికొస్తే, భూగోళంపై కరోనావైరస్ రహిత ఖండం అదొక్కటే.

భూగోళంపై మిగతా ప్రపంచం నుంచి వెలివేసినట్లు ఉండటమే కాకుండా, అంటార్కిటికాలో జనాభా కూడా చాలా తక్కువ. అక్కడ మానవ ఉనికి కేవలం అంతర్జాతీయ పరిశోధనా కేంద్రాలకు మాత్రమే పరిమితమైంది.

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తుళ్లూరు మండలం అనంతవరంలో సోమవారం జరిగిన ఈ ఘటన మీద ఎమ్మెల్యే డాక్టర్ ఉండవల్లి శ్రీదేవి పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయటంతో పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి ప్రధాన నిందితుడిని అరెస్ట్ చేశారు.

మాజీ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి వర్ధంతి సందర్భంగా వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ నాయకులు సోమవారం పలు కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. అందులో భాగంగా తాడికొండ ఎమ్మెల్యే శ్రీదేవి తన నియోజకవర్గం పరిధిలోని వివిధ గ్రామాల్లో జరిగిన కార్యక్రమాలకు హాజరయ్యారు.

మార్గంలో తుళ్లూరు మండలం అనంతవరం గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన వినాయక చవితి మండపం వద్ద ఆమెను కొందరు ఆపారు. దాంతో తన వాహనం దిగి పూజ చేసేందుకు ఆమె మండపం చేరుకున్నారు. ఆ సందర్భంగా జరిగిన వివాదం ఇప్పుడు దుమారం రేపుతోంది.

సోమవారం జరిగిన ఘటనపై వివరాలు తెలుసుకునేందుకు బీబీసీ అనంతవరం వెళ్ళింది. వివాదం జరిగిన వినాయక మండపం దగ్గర కొందరు నిర్వాహకులు ఉన్నారు.

మద్యం మత్తులో కొందరు...

వారిలో అయ్యేశ్వరరావు బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. ''ఎమ్మెల్యే గారు మా ఊరు వస్తున్నారని తెలిసి ఆమెని అపి, వినాయకుడి విగ్రహం వద్దకు పిలిచాం. వచ్చి పూజ చేశారు. ప్రసాదం కూడా తీసుకున్నారు’’ అని చెప్పారు.

‘‘ఈలోగా కొందరు మద్య... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ం మత్తులో ఇష్టం వచ్చినట్టు మాట్లాడారు. దాంతో ఆమె అనుచరులు కూడా ప్రతిఘటించడంతో మాటా మాటా పెరిగింది. కొందరు నోటికొచ్చింది అనడంతో వివాదమైంది'' అంటూ చెప్పుకొచ్చారు. ఈ వివాదంతో తామంతా బాధపడుతున్నామని తెలిపారు.

నిరసనలు.. పోలీస్ బందోబస్తు ఏర్పాటు..

సోమవారం మధ్యాహ్నం ఒంటి గంట ప్రాంతంలో ఈ వివాదం జరిగింది. పోలీసులు అప్రమత్తమయ్యారు. ప్రస్తుతం గ్రామంలో 20 మంది ఆర్మ్‌డ్ రిజర్వ్ పోలీసు సిబ్బందితో బందోబస్తు ఏర్పాటు చేశారు.

ఎటువంటి సమస్య రాకుండా ముందు జాగ్రత్తగా ఈ చర్యలు తీసుకుంటున్నట్టు పోలీసు అధికారులు చెప్తున్నారు.

మరోవైపు.. ఎమ్మెల్యే శ్రీదేవికి మద్దతుగా పలు చోట్ల ప్రదర్శనలు చేపట్టారు. వివిధ దళిత సంఘాల ఆధ్వర్యంలో తుళ్ళూరులో ప్రదర్శన నిర్వహించి, అంబేడ్కర్ విగ్రహం వద్ద ఆందోళనకు దిగారు.

నిందితులను వెంటనే అరెస్ట్ చేయాలని ఎస్‌సీ సంఘాల నేత రమేష్ డిమాండ్ చేశారు. ఎమ్మెల్యే శ్రీదేవికి తామంతా అండగా ఉంటామని తెలిపారు.

''టీడీపీ నేతలే కారణం...''

అనంతవరంలో జరిగిన ఘటన పట్ల ఎమ్మెల్యే ఉండవల్లి శ్రీదేవి తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఆమె బీబీసీతో మాట్లాడుతూ ''రాజధానిలో కుల వివక్ష దారుణం. సామాజిక వర్గం పేరుతో నన్ను మానసికంగా వేధించారు. వినాయకున్ని ముట్టుకుంటే మైల పడుతుందని ఒక సామాజిక వర్గం నేతలు నన్ను దూషించారు'' అని చెప్పారు.

''రాజధానిలో జరుగుతున్న అవినీతిని వెలికితీసినందుకే నన్ను మానసికంగా వేధిస్తున్నారు. చెప్పరాని మాటలతో టీడీపీ నేతలు నన్ను దూషిస్తున్నారు. నా గెలుపును టీడీపీ నేతలు జీర్ణించుకోలేక పోతున్నారు. రాజధానిలో వైఎస్సార్సీపీని ఓడించాలని టీడీపీ నేతలు రిగ్గింగ్‌కు కూడా పాల్పడ్డారు. అయినా గెలవడంతో సహించలేక ఇలా దిగజారుతున్నారు'' అని ఆమె ఆరోపించారు.

తనను దూషించిన వారిని అరెస్ట్ చేసి కఠినంగా శిక్షించాలని డిమాండ్ చేశారు.

అనంతవరం గ్రామం

రాజకీయాలతో ముడిపెట్టడం తగదు: టీడీపీ

అనంతవరం ఘటనను రాజకీయాలతో ముడిపెట్టడం తగదని మాజీ మంత్రి, టీడీపీ ఎమ్మెల్సీ డొక్కా మాణిక్యవ‌ర‌ప్ర‌సాద్ వ్యాఖ్యానించారు.

ఆయన బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. ‘‘సామాజిక కారణాలతో సంఘటన జరిగింది. దాన్ని అందరం ఖండించాం. రాజకీయాలతో ముడి పెట్టవద్దు’’ అని పేర్కొన్నారు.

‘‘ఇలాంటి ఘటనలు మళ్ళీ జరగకూడదని ఆశిస్తున్నాం. అందరం కలిసి సాగాలి. రాజకీయాలతో ముడిపెట్టి విషయం పక్కదారి పట్టించడం తగదు’’ అని చెప్పారు.

ప్రధాన నిందితుడిని అరెస్ట్ చేశాం: గుంటూరు రూరల్ ఏఎస్‌పీ

ఎమ్మెల్యే శ్రీదేవి...


తూర్పు - ప‌శ్చిమ గోదావ‌రి జిల్లాల మ‌ధ్య‌లో ఈ ప్ర‌మాదం జ‌రిగింది. తూ.గో జిల్లా దేవీప‌ట్నం మండలం మంటూరు గ్రామం, ప‌శ్చిమ‌గోదావ‌రి జిల్లా వాడ‌ప‌ల్లి - టేకూరు గ్రామాల మ‌ధ్య‌లో గోదావ‌రి న‌దిలో బోటు మునిగిపోయింది. 15వ తేదీ సాయంత్రం కొండ మొద‌లు అనే గ్రామం వెళుతున్న స‌మ‌యంలో ప్ర‌మాదం జ‌రిగింది.

ప్రమాద స్థలంలో చంద్రబాబు పర్యటన

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్య‌మంత్రి చంద్ర‌బాబు నాయుడు, హోం మంత్రి చిన రాజ‌ప్ప స‌హాయ‌క చ‌ర్య‌లు ప‌రిశీలించారు. చ‌నిపోయిన వారి కుటుంబాల‌కు 10 ల‌క్ష‌ల రూపాయ‌ల సాయం, త‌క్ష‌ణ ఖ‌ర్చుల‌కు ల‌క్ష రూపాయ‌లు ప్ర‌క‌టించారు.

ప్ర‌మాదం జ‌రిగిన ప్రాంతంలో గోదావ‌రి న‌ది లోతు 40 నుంచి 45 మ‌ధ్య‌లో ఉంది. మంగ‌ళ‌వారం సాయంత్ర‌మే స‌హాయ‌క చ‌ర్య‌లు ప్రారంభం అయ్యాయి. రాత్రి చీక‌ట్లో కూడా ప్ర‌య‌త్నాలు సాగినా ఫ‌లించ‌లేదు. బుధ‌వారం మ‌ధ్యాహ్నం స్థానిక మ‌త్స్య‌కారులు, స‌హాయ‌క బృందాలు, పోల‌వ‌రం ప‌నులకు సంబంధించిన క్రేన్, ఇంజినీర్ల బృందం క‌లిసి శ్ర‌మించి బోటును ఒడ్డుకు తెచ్చారు.

ఆ త‌రువాత బోటులో చిక్కుకున్న దేహాల‌ను బ‌య‌టకు తీశారు. బోటును ఒడ్డుకు తేక ముందే ఇద్ద‌రు చిన్నారుల మృత దేహాలు న‌దిలో తేలాయి. మృత దేహాల‌కు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఘ‌ట‌నా స్థ‌లంలోనే పోస్టు మార్టం నిర్వ‌హించి వారి బంధువుల‌కు అప్ప‌గించారు.

ప్రమాదానికి గురైన బోటు

ప్ర‌మాదం ఎలా జ‌రిగింది

ప్ర‌యాణికుల‌తో వెళుతోన్న బోటు గోదావ‌రి మ‌ధ్య‌లో ఉండ‌గా బ‌ల‌మైన గాలులు, న‌దిలో సుడిగుండాలు ఏర్ప‌డ్డాయి. గాలులు పెర‌గ‌డంతో బోటును కాస్సేపు ప‌క్క‌న ఆపారు. మ‌ళ్ళీ ముందుకు వెళ్లారు. త‌రువాత గాలులు పెరిగినా, బోటు ఆప‌లేదు. తాము అడిగినా బోటు ఆప‌లేద‌ని ప్ర‌మాదం నుంచి బ‌య‌ట‌ప‌డ్డ ల‌క్ష్మ‌ణ‌రావు అనే యువ‌కుడు బీబీసీతో చెప్పారు. ప్రమాదం జ‌రిగే స‌మ‌యానికి బోటులో కొన్ని సిమెంట్ బ‌స్తాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ బోటులో పైన (టాప్ మీద) కొంద‌రు, కింద కొంద‌రు కూర్చుంటారు. కింద కూర్చునే ప్రాంతం చాంబ‌ర్ల‌లా ఉంటుంది. టాప్ మీద కూర్చున్న వారు బ‌తికారు. అయితే గాలి, నీరు వ‌స్తుంద‌న్న కార‌ణంతో బోటు కింద చెక్క త‌లుపులు మూసేశారు. దీంతో ప్ర‌మాదం జ‌రిగిన‌ప్పుడు అందులోని వారు త‌ప్పించుకునే అవ‌కాశం లేక‌పోయింది.

చ‌నిపోయిన వారిలో కూడా చాలా మందికి ఈత వ‌చ్చ‌నీ, కానీ త‌లుపులు మూసేసి ఉండ‌డమే మ‌ర‌ణాల‌కు కార‌ణ‌మ‌ని ల‌క్ష్మ‌ణ‌రావు బీబీసీకి వివ‌రించారు. ప్ర‌మాదాన్ని ఒడ్డునుంచి చూసిన కొంద‌రు స్థానికులు, కొంద‌రు ప్ర‌యాణికుల‌ను ర‌క్షించారు.

ప్రమాద స్థలాన్ని పరిశీలిస్తున్న ఏపీ సీఎం చంద్రబాబు

ప్ర‌మాణాలు-నిబంధ‌న‌లు

ప్ర‌మాదం జ‌రిగిన బోటుకు లైసెన్సు ఉంది. అంతేకాదు, అందులో లైఫ్ జాకెట్లు కూడా ఉన్నాయి.

కానీ ఎవ‌రూ వాటిని వేసుకోలేదు. ప్ర‌మాదం జ‌రిగిన రోజు ఉద‌య‌మే అధికారులు ఆ బోటును త‌నిఖీ చేసి అన్నీ స‌క్ర‌మంగా ఉన్న‌ట్టు నిర్ధారించారని ముఖ్య‌మంత్రి స్వ‌యంగా ప్ర‌క‌టించారు.

బోటు ఎక్క‌డం త‌ప్ప‌దా?

ఈ ప్రాంతంలో రోజూవారీ ప‌నుల కోసం బోటు వాడ‌డం సాధార‌ణం. రోడ్డు క‌నెక్టివిటీ త‌క్కువ. రోడ్డున్నా బ‌స్సులుండ‌వు. అంద‌రికీ సొంత బండ్లు కొనుక్కునే అవ‌కాశం, సామ‌ర్థ్యం లేవు. దీంతో అందుబాటులో ఉన్న జ‌ల ర‌వాణాపైనే గోదావ‌రి ప్రాంత గిరిజ‌న గ్రామాలు ఎక్కువ ఆధార‌ప‌డ‌తాయి.

ఈ బోటులో ఎక్కువ మంది వైద్యం కోసం వేరే గ్రామాల‌కు వెళ్లే వాళ్లే ఉన్నారు. పోల‌వ‌రం ప్రాజెక్టు నుంచి కొండ మొద‌లు గ్రామం వ‌ర‌కూ దాదాపు 20 గ్రామాల‌ను ఈ బోటు క‌లుపుతుంది. ఈ బోటు వారానికి రెండుసార్లు న‌డుస్తుంద‌ని స్థానికులు చెప్పారు. సుమారు ప‌దేళ్ల క్రితం ఇదే బోటుకు ప్ర‌మాదం జ‌రిగి కొంద‌రు చనిపోయిన‌ట్టు స్థానికుల్లో కొంద‌రు చెబుతున్నారు. కానీ దానిపై స్ప‌ష్ట‌మైన స‌మాచారం లేదు.

"ఒకే ఇంట్లో న‌లుగురు...


తూర్పు అమెరికా, దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో షార్క్ దాడుల సంఖ్య 20 ఏళ్ల క్రితం నాటితో పోల్చితే దాదాపు రెండింతలైంది. దాడులు పెరగడం వెనుకున్న కారణాల గురించి చాలా అధ్యయనాలే జరుగుతున్నాయి.

ఈ అంశం గురించి 'ఫ్లోరిడా ప్రొగ్రామ్ ఫర్ షార్క్ రీసెర్చ్' డైరెక్టర్ గెవిన్ నేలర్ కొన్ని విషయాలు చెప్పారు. సముద్రంలోకి వచ్చే జనాల సంఖ్యకు, షార్క్ దాడులకు చాలా దగ్గర సంబంధం ఉందని ఆయన అన్నారు.

''ఆస్ట్రేలియా దక్షిణ తీరం, అమెరికా తూర్పు తీరంలో జనాలు ఎక్కువగా నివసిస్తుంటారు. ఈ ప్రాంతాల్లో సహజంగానే బీచ్‌లకు వెళ్లే వారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటుంది. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా తీరంలో ఫర్ సీల్స్ సంఖ్య బాగా పెరుగుతోంది. గ్రేట్ వైట్ షార్క్స్‌కు ఈ జీవి ఇష్టమైన ఆహారం'' అని నేలర్ వివరించారు.

అమెరికాలో మెరైన్ మామల్ యాక్ట్ తీసుకురావడంతో సీల్స్ సంఖ్య పెరుగుతోందని, ఫలితంగా వేసవి సమయంలో వీటిని తినేందుకు షార్క్‌లు తీర ప్రాంతానికి రావడం కూడా ఎక్కువైందని ఆయన చెప్పారు.

షార్క్‌ల్లో చాలా రకాలు

అయితే, షార్క్‌లు మనుషులను వేటాడుతున్నాయనడానికి పెద్దగా ఆధారాలు లేవని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.

ఆహారంగా తీసుకునేందుకు మనుషులపై షార్క్‌లు దాడి చేస్తే, దాన్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ని వేటగా భావించవచ్చు.

''సముద్రంలో మనుషులు ఎంత సమయం గడుపుతుంటారో తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. మనుషులను వేటాడటం షార్క్‌లకు చాలా సులభం. కానీ, వాటికి మనల్ని తినాలన్న ఆసక్తి లేదు'' అని నేలర్ చెప్పారు.

దాడులు చేసే షార్క్ జాతులు పదుల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. అయితే, వీటిలో ప్రధానమైనవి గ్రేట్ వైట్, టైగర్, బుల్ షార్క్‌లు.

గ్రేట్ వైట్‌లపై హాలీవుడ్‌లో చాలా సినిమాలే తీశారు. ఆ మిగతా రెండు జాతులతో పోలిస్తే ఇవి పూర్తిగా భిన్నమైన జీవులు.

''షార్క్‌ల్లో దాదాపు 530 రకాలు ఉన్నాయి. వాటన్నింటినీ ఒకే గాటన కట్టడం సరికాదు. వాటి శారీరక జ్ఞానం, ప్రవర్తన, అలవాట్లు, ఆవాసాలు.. ఇలా చాలా అంశాల్లో వైవిధ్యం ఉంటుంది'' అని మరైన్ బయోలజిస్ట్ బ్లేక్ చాప్‌మన్ చెప్పారు.

బుల్ షార్క్‌లు చీకటిగా ఉండే లోతైన జలాల్లో వేటాడేందుకు ఇష్టపడతాయి. అవి తమ చూపుపై పెద్దగా ఆధారపడవు. వాసన, ఎలక్ట్రోసెప్షన్ సామర్థ్యాలను బాగా ఉపయోగించుకుంటాయి.

వైట్ షార్క్‌లు మాత్రం స్పష్టంగా, బాగా కనిపించే జలాల్లో వేటాడతాయి. వాటి దృష్టి సామర్థ్యం మెరుగ్గా ఉంటుంది.

అనేక కారణాలు

జనాభా పెరుగుదలతోపాటు మనుషులపై షార్క్‌ల దాడులకు అనేక కారణాలు ఉన్నాయని చాప్‌మన్ అభిప్రాయపడుతున్నారు.

షార్క్‌ల ఆవాసాలు నాశనమవ్వడం, నీటి నాణ్యత తగ్గడం, వాతావరణ మార్పులు, వేటాడే జంతువుల లభ్యత కొన్ని ప్రాంతాల్లో తగ్గడం వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపుతున్నాయని ఆయన అన్నారు.

''1992లో బ్రెజిల్‌లోని రెసిఫ్‌లో షార్క్‌ల దాడులు పెరిగాయి. అంతకుముందు పదేళ్లు అక్కడ అలాంటి ఘటనలు జరగలేదు. పోర్టు నిర్మాణం వల్ల అక్కడ జీవవైవిధ్యం దెబ్బతింది. షార్క్‌లు వేట కోసం వెతుక్కుంటూ రెసిఫ్ లాంటి ప్రాంతాలకు వచ్చాయి'' అని చాప్‌మన్ అన్నారు.

హిందూ మహాసముద్రంలో ఉండే రీయూనియన్ ద్వీపంలో 2011 తర్వాత 11 ప్రమాదకర షార్క్ దాడులు జరిగాయి. బాధితుల్లో ఎక్కువ మంది సర్ఫర్లే. వీరిలో కొందరు చేతులు, కాళ్లూ కోల్పోయి ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.

చాలా సందర్భాల్లో మనుషులను తాము వేటాడాల్సిన చేపలుగా పొరబడి షార్క్‌లు దాడులు చేస్తుంటాయని నేలర్ అంటున్నారు.

''నీటిపై సర్ఫింగ్ చేసే వ్యక్తుల తెల్లటి పాదాలు షార్క్‌లకు తాము వేటాడే చేపల్లా కనిపించొచ్చు. టైగర్, వైట్ షార్క్‌లు చాలా వేగంగా కదులుతుంటాయి. అవి వేసే ఒక్క కాటైనా ప్రాణాలనే తీయొచ్చు'' అని చెప్పారు.

''గ్రేట్ వైట్స్ సాధారణంగా అడుగు నుంచి వచ్చి దాడి చేస్తాయి. వాటి కాటు తీవ్ర నష్టం కలిగించేలా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు అవి దాడి చేసి వెనక్కి...


తూర్పు కనుమల మధ్య కొలువైన తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఏజెన్సీ ప్రాంతంలోని ఆదివాసీల్లో పలు వింత ఆచారాలు కనిపిస్తుంటాయి. అందులో భాగంగానే సంక్రాంతిని కూడా వారు భిన్నంగా జరుపుకుంటారు. వ్యవసాయదారులు తమ చేతికి పంటలు వచ్చిన సమయంలో జరుపుకునే మకర సంక్రాంతి మాదిరిగానే మన్యం వాసులు తమ పంట చేతికందే సమయంలో 'పప్పుల పండుగ' జరుపుకుంటారు. 'పప్పుల పండుగ' సందర్భంగా ఏజన్సీ వాసుల ఇళ్లన్నీ సందడిగా మారతాయి.

మన్యంలో సంక్రాంతి... పప్పుల పండుగ

ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో గిరిజనులకు పోడు వ్యవసాయం జీవనాధారం. అలా పండించిన పంటల సాయంతోనే పొట్ట పోసుకుంటారు. ఈ వ్యవసాయం సక్రమంగా సాగేందుకు వనదేవతలను ఆరాధించడం వారి సంప్రదాయం. అందుకు తగ్గట్టుగా 'పప్పుల పండుగ'ను ఘనంగా నిర్వహిస్తుంటారు. సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తుంటారు. సంప్రదాయ నృత్యాలు, డోలు దరువులు, విందు వినోదాలతో కోలాహలం కనిపిస్తుంది.

ఈ సమయంలో కొత్త పప్పులు తినడానికి ససేమీరా అంటారు. తాము పండించిన కందులు, జొన్నలు, రాగులు, కొర్రలు సహా అన్ని పంటలు తాము తినడానికి ముందుగా పితృదేవతలు, వనదేవతలకు నైవేధ్యంగా ఇస్తారు. దీనికి సంక్రాంతికి నెల రోజుల తర్వాత ముహూర్తం నిర్ణయించుకుంటారు. ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఆ రోజు గిరిజన గ్రామాల్లో ఆనందం తాండవిస్తుంది. అన్ని అంశాలను పక్కన పెట్టి పూర్తిగా సంతోషభరితంగా సాగేందుకు ప్రయత్నిస్తుంటారు.

తాతముత్తాతల నుంచి వచ్చిన పప్పుల పండుగ జరుపుకోవడం తమకు ప్రత్యేకమైనదని రంపచోడవరం ఏజెన్సీలో దారగూడెం వాసి కెచ్చెల ధర్మారెడ్డి బీబీసీకి తెలిపారు. తమకు పప్పుల పండుగ అంటే మిగిలిన ప్రజల సంక్రాంతితో సమానం అన్నారు. బంధుమిత్రులతో కలసి రెండు రోజుల పాటు సరదాగా గడుపుతామన్నారు. కల్లుతాగుతూ, సంప్రదాయ డోలా దరువులకు తగ్గట్టుగా రేలా పాటలతో సాగడం తమకు సంతోషాన్నిస్తుందన్నారు.

ఏటా రెండు రోజుల పాటు తమ సంప్రదాయ పండుగల్లో డోలాలను వినియోగిస్తామని పల్లాల కృష్ణమ్మ తెలిపారు. దూర ప్రాంతాలలో ఉన్న బంధువులు సైతం ఈ పండుగకు ఇక్కడకు రావడంతో అందరిళ్లలో సంతోషం వెల్లివిరుస్తుందని చెబుతున్నారు.

వనదేవతల అనుగ్రహం కోసం పూజలు చేసిన తర్వాత అడవి నుంచి తీసుకొచ్చిన గడ్డితో అల్లిన కొరడాతో దెబ్బలు తినడం వీరి ఆనవాయితీ. పిల్లలు, పెద్దవాళ్లు అందరూ ఈ దెబ్బలు తినడం కోసం ఎగబడడం విశేషం.

వస్త్రధారణలో కొంత ఆధునికత కనిపిస్తున్నప్పటికీ సంప్రదాయాలను మాత్రం వీరు పక్కనపెట్టలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తూర్పు భారతంలో సూర్యోదయం త్వరగా జరిగితే, పశ్చిమ భారతంలో చాలా ఆలస్యంగా జరుగుతుంది

ఎందుకు?

భారతదేశంలో తూర్పు నుంచి పడమరకు ఉన్న దూరం దాదాపు 3000 కిలోమీటర్లు. అంటే ఇది 30 డిగ్రీల రేఖాంశాలు, అంటే రెండున్నర గంటలకు సమానం.

దేశ తూర్పు ప్రాంతంలో సూర్యుడు ఉదయించడానికి, పశ్చిమాన సూర్యోదయానికి మధ్య సమయంలో దాదాపు రెండున్నర గంటలు తేడా ఉంటోంది. అలాగే సూర్యుడు అస్తమించే సమయంలో కూడా. పగటిపూట సూర్యుడి నుంచి వచ్చే సహజ వెలుగును, సూర్యరశ్మిని పూర్తి స్థాయిలో వినియోగించుకునేందుకు భారత్‌లో కూడా రెండు టైమ్ జోన్లు ఉండాలనే అభిప్రాయం ఎప్పటినుంచో ఉంది. తూర్పున ఉన్న ప్రాంతాల్లో సూర్యాస్తమయం త్వరగా జరగడంతో అక్కడ నివసించేవారు ముందుగానే ఇళ్లలో దీపాలు వెలిగించుకోవాల్సి వస్తోంది. దీంతో విద్యుత్ వినియోగం కూడా ఎక్కువగా జరుగుతోంది.

సూర్యోదయం, అస్తమయాలు జీవక్రియలను కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. సాయంత్రం త్వరగా చీకటిగా మారడంతో శరీరంలో నిద్రను ప్రేరేపించే మెలటోనిన్ హార్మోను విడుదలవుతుంది.

ఒకే టైమ్ జోన్ ఉండటం వల్ల సరైన నిద్ర కరవవుతోందని, పేదకుటుంబాల్లోని పిల్లల్లో ఇది మరింత ఎక్కువగా ఉందని, దీనివల్ల వారు చదువుల్లో కూడా వెనక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

బడుతున్నారని కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ఆర్థికవేత్త మౌలిక్ జగ్నాని తన అధ్యయనంలో పేర్కొన్నారు.

మణిపూర్‌కు ప్రత్యేక టైమ్ జోన్ ఉండాలని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు

ఇదెలా జరుగుతుంది?

సాధారణంగా భారత్‌లో పాఠశాలలన్నీ ఇంచుమించు ఒకే సమయానికి ప్రారంభమవుతాయి. కానీ సూర్యాస్తమయం ఆలస్యంగా జరిగే ప్రాంతాల్లో పిల్లలు ఆలస్యంగా పడుకుంటారు. కానీ ఉదయాన్నే త్వరగా నిద్ర లేవాల్సి వస్తుంది. సూర్యాస్తమయంలో వచ్చే ఒక గంట తేడా పిల్లల్లో కనీసం 30 నిమిషాల నిద్రను తగ్గిస్తుంది.

సూర్యాస్తమయం ఆలస్యంగా జరిగే ప్రాంతాల్లో నివసించే పిల్లల్లో చాలామంది ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యాస్థాయిని కూడా దాటలేకపోతున్నారని ఇండియా టైమ్ సర్వే, నేషనల్ డెమోగ్రఫిక్ అండ్ హెల్త్ సర్వే సమాచారం ఆధారంగా జగ్నాని వెల్లడించారు. ఈ సమస్య పేద కుటుంబాల్లో ఎక్కువగా ఉందని, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎక్కువగా ఉండేవారిలో దీని తీవ్రత మరింతగా ఉంటోందని ఆయన అన్నారు.

వారు నిద్రించే పరిసరాల్లో ఉండే శబ్దాలు, దుమ్ము, వేడి, దోమలు, జనంసందోహం, ఇతర అసౌకర్యాలు కూడా దీనికి కారణం కావచ్చు. మంచి నిద్రకు తోడ్పడే కర్టెన్లు, ప్రత్యేక గదులు, మంచాలు వంటివాటిని ఏర్పాటుచేసుకోగల ఆర్థిక స్తోమత వారికి ఉండదు.

పేదరికం కారణంగా ఒత్తిడి, వ్యతిరేక ఆలోచనలు, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు వంటి ఎన్నో పరిస్థితులు కూడా దీనిపై ప్రభావం చూపే అవకాశముంది.

ఒక సంవత్సరపు సూర్యాస్తమయ సరాసరి సమయం ఒకే ప్రాంతంలో నివసించే పిల్లల విద్యా ప్రమాణాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతోందని జగ్నాని తెలిపారు. ఒక్క గంట ఆలస్యంగా సూర్యుడు అస్తమిస్తే దాని ఫలితంగా వారు విద్యలో 0.8 సంవత్సరాల పాటు వెనకబడుతున్నారని, ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యను కూడా పూర్తి చేయలేకపోతున్నారని పరిశోధనలో వెల్లడైంది.

భారత్‌లో ప్రతిపాదిత రెండు టైమ్ జోన్ల విధానం (పశ్చిమ భారతానికి UTC+5 టైమ్ జోన్, తూర్పు భారతానికి  UTC+6 టైమ్ జోన్) అమల్లోకి తెస్తే జీడీపీలో కనీసం 0.2శాతం పెరుగుదల సాధ్యపడుతుందని జగ్నాని సూచిస్తున్నారు.

ఒకే టైమ్ జోన్ వల్ల ఎంతోమంది జీవితాలు ప్రభావితమవుతున్నాయని ఎన్‌పీఎల్ అభిప్రాయపడింది

ఈ చర్చ ఇప్పుడే మొదలైందా?

ఈ అంశంపై ఎంతో కాలం నుంచి చర్చలు జరుగుతున్నాయి.

విద్యుత్‌ను ఆదా చేయడానికి బహుళ టైమ్ జోన్‌ల వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని 1980ల చివర్లో ఓ ప్రముఖ ఇంధన సంస్థకు చెందిన పరిశోధకుల బృందం సూచించింది. దీనిలో చాలా ఇబ్బందులున్నాయంటూ 2002లో ఓ ప్రభుత్వ ప్యానల్ ఈ ప్రతిపాదనను...


తూర్పు రాష్ట్రమైన బిహార్‌లో 243 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలకు జరుగుతున్న ఈ ఎన్నికల్లో 7 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజలు ఓటు హక్కు వినియోగించుకోబోతున్నారు. మూడు దశల ఎన్నికల్లో భాగంగా తొలి దశ ఓటింగ్ బుధవారం ప్రారంభమైంది. ఫలితాలు నవంబరు 10న ప్రకటిస్తారు.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తి నడుమ 60కి పైగా దేశాలు తమ ఎన్నికలను వాయిదా వేశాయి. అయితే, బిహార్‌లో మాత్రం ఎన్నికలు నిర్వహించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ రాష్ట్ర జనాభా.. జపాన్ జనాభాకు సమానం.

ఇంటింటికీ వెళ్లి చేపట్టే సంప్రదాయ ప్రచారంపై ఇక్కడ నిషేధం విధించారు. మొదట్లో కొన్ని వర్చువల్ ర్యాలీలు జరిగాయి. మరోవైపు పోలింగ్ కేంద్రాలు కిక్కిరిసిపోకుండా చూసేందుకు.. ఎన్నికల నిర్వహణ సమయం పెంచారు. అయితే, ఎన్ని చర్యలు తీసుకున్నప్పటికీ.. మాస్క్‌లు లేకుండా భారీగా బహిరంగ సభలకు నాయకులు, ప్రజలు హాజరైన దృశ్యాలు ఇటీవల టీవీల్లో కనిపించాయి.

కోవిడ్-19 నిబంధనలను ఉల్లంఘించొద్దని అధికారులు పదేపదే హెచ్చరించినప్పటికీ పెద్దగా ఫలితం కనిపించలేదు. ఇప్పటికే రాష్ట్రంలో 2,00,000కుపైనే కోవిడ్-19 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఎన్నికల నడుమ ఈ కేసులు మరింత పెరుగుతాయని ఆందోళన వ్యక్తం అవుతోంది.

భారత్‌లో పేద రాష... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ట్రాల్లో ఒకటైన బిహార్.. రాజకీయంగా కీలకమైన ప్రాంతం. కులాల వారీగా ఇక్కడ 12.4 కోట్ల మంది విడిపోయి ఉంటారు. ఈ ఎన్నికల్లో జాతీయ పార్టీలతోపాటు దాదాపు డజను ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా తమ అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోబోతున్నాయి. సంకీర్ణ రాజకీయాలకు బిహార్ పెట్టింది పేరు. ‘‘రాజకీయ పార్టీల సంఖ్య పెరగడంతో ఇక్కడ ఎన్నికలు మరింత సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయి’’అని రాజకీయ విశ్లేషకులు సుహాస్ పాల్‌శికర్ వ్యాఖ్యానించారు.

బీజేపీ సొంతంగా పాగా వేయలేని ఏకైక హిందీ రాష్ట్రం బిహార్ మాత్రమే. దశాబ్ద కాలం క్రితం ప్రాంతీయ పార్టీ జనతా దళ్ యునైటెడ్ (జేడీయూ)తో కలిసి పార్టీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేసింది. ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి నీతీశ్ కుమార్ జేడీయూ నాయకుడే. ఈయన ప్రభ ఇటీవల కాస్త తగ్గుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఆరేళ్ల అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో...

సాధారణంగా అధికారంలో ఉండే పార్టీకి ఓటర్లు వెన్ను చూపిస్తుంటారు. 2014 నుంచి వరుసగా రెండుసార్లు కేంద్రంలో బీజేపీ అధికారంలోకి వచ్చినప్పటికీ రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో పార్టీకి మిశ్రమ ఫలితాలే దక్కాయి. గత ఆరేళ్లలో పార్టీ విజయం సాధించిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల కంటే ఓడిపోయినవే ఎక్కువ. నాలుగేళ్ల ముందు ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ఎన్నికల తర్వాత పార్టీకి ఏ రాష్ట్రంలోనూ సంపూర్ణ ఆధిక్యం దక్కనేలేదు. గత రెండేళ్లలో ఆరు రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో పార్టీకి చేదు అనుభవం ఎదురైంది. ఒక చోట ఓ ప్రత్యర్థి పార్టీతో జట్టుకట్టి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేసింది.

అందుకే బిహార్ ఎన్నికలు బీజేపీకి కీలకమైనవి. ముఖ్యంగా వచ్చే ఏడాది పశ్చిమ బెంగాల్, కేరళ, తమిళనాడు ఎన్నికలు జరగబోతున్న సమయంలో ఈ తీర్పు పార్టీకి కీలకంగా మారనుంది. ‘‘వచ్చే ఏడాది పోటాపోటీగా జరగబోతున్న ఎన్నికల ముందు తమ సత్తా చూపించుకునేందుకు పార్టీకి దొరికిన చివరి అవకాశం ఇది. బీజేపీ ఓటమి యాత్ర కొనసాగుతుందో లేదో నిర్ణయించేది కూడా ఇదే’’అని అశోక యూనివర్సిటీలో పొలిటికల్ సైన్స్ ప్రొఫెర్ గిల్స్ వెర్నీర్ వ్యాఖ్యానించారు.

ఈ ఏడాది మార్చిలో కరోనావైరస్ కట్టడికి లాక్‌డౌన్ పేరుతో లక్షల మంది వలస కూలీలు రోడ్డున పడేలా చేసిందని మోదీ ప్రభుత్వం ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటోంది. లాక్‌డౌన్ నడుమ చాలా మంది కూలీలు తమ గ్రామాలకు తిరిగి వచ్చేశారు. రెండు లక్షల మందికిపైగా వలస కార్మికులకు బిహార్ నిలయం. కరోనావైరస్ వ్యాప్తి కట్టడికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలపై ప్రజలు ఎలా స్పందిస్తారో తాజా ఎన్నికలతో తెలిసిపోతుంది.

అయితే, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతకుముందు నుంచే తిరోగమన బాటలో ఉంది....


తూర్పు లద్ధాఖ్ ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితుల్ని చల్లార్చేందుకు రెండు దేశాల సైన్యం మధ్య శనివారం ఉన్నత స్థాయి సమావేశం జరిగింది.

గతంలో ఇరు దేశాల నాయకత్వం తీసుకున్న ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలకు అనుగుణంగా ప్రస్తుతం తలెత్తిన సరిహద్దు సమస్యను చర్చల ద్వారా శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకునేందుకు రెండు దేశాల కమాండర్లు అంగీకరించారని భారత విదేశాంగ శాఖ ఆదివారం ప్రకటించింది.

కొద్ది రోజుల క్రితం భారత రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఓ  న్యూస్ ఛానెల్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ సరిహద్దుకు ఆవల చైనా సైన్యం భారీ ఎత్తున నిర్మాణాలను చేపట్టిందని అన్నారు. అందుకు అనుగుణంగా భారత్ కూడా తగిన విధంగా చర్యలు చేపడుతోందని చెప్పారు.

మరోవైపు వాస్తవాధీన రేఖ వెంబడి 4,350 మీటర్ల ఎత్తున హిమాలయాల ప్రాంతంలోని గాల్వన్ నది సమీపంలో భారత్-చైనా దేశాల సైన్యం మధ్య జరిగిన ఘర్షణల్లో ఇరు దేశాలకు చైందిన సైనికులు గాయపడ్డారన్న వార్తలు కూడా వచ్చాయి.

సరిహద్దులకు రెండు వైపులా బలగాల్ని మొహరించిన ఇరు దేశాలు ఒకరి భూభాగంలోకి మరొకరు చొచ్చుకొస్తున్నారంటూ పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకుంటున్నారని వివిధ న్యూస్ ఏజెన్సీలు వెల్లడించాయి.

భారత్ చైనా:లద్ధ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాఖ్‌లోని భారత్-చైనా సరిహద్దు ప్రాంతం

ఈ పరిస్థితులు స్థానికులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతున్నాయి ?

సరిహద్దుల విషయానికి వచ్చేసరికి భారత్-చైనా దేశాలు రెండూ భిన్నమైన అవగాహనలతో ప్రాంతీయ వాదనల్ని అతిగా వ్యాప్తి చేస్తూ ఉంటాయి. ఈ విషయంలో రెండు దేశాల సైన్యం మధ్య సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్లే తరచు ఘర్షణలు జరుగుతున్నాయని, కానీ వాటిని సైనికాధికారులు చర్చల ద్వారా శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకుంటున్నారని భారత రక్షణ శాఖ మంత్రి వ్యాఖ్యానించారు.

రెండు దేశాల మధ్య హద్దులు నిర్ణయించడంలో అంతంత మాత్రంగానే ఉన్న వాస్తవాధీన రేఖ లద్ధాక్‌లో రెండు వైపులా వేరు చేస్తుంది. నదులు, సరస్సులు, మంచుతో కప్పబడిన ఆ పర్వత ప్రాంతంలో స్థానిక పరిస్థితుల కారణంగా  వాస్తవాధీన రేఖ రూపు రేఖలు తరచు మారుతూ ఉంటాయి. ఫలితంగా ఎప్పటికప్పుడు రెండు దేశాల సైనికుల మధ్య ఘర్షణలు తలెత్తే పరిస్థితులు నెలకొంటున్నాయి.

ప్రస్తుతం గాల్వన్ లోయ, అలాగే పాంగాంగ్ టీఎస్ఓ ప్రాంతాల్లోనే ఘర్షణలు తలెత్తాయని వివిధ వార్తా సంస్థలు చెబుతున్నాయి. దీంతో స్థానికులకు తమ భవిష్యత్‌పై బెంగ పట్టుకుంది.

“ఇప్పుడు ఈ గ్రామంలో ఉన్న వారి గురించే నా భయం అంతా. ప్రస్తుతం భారత్-చైనా దేశాల మధ్య ఘర్షణలు తెలెత్తిన ప్రాంతంలోనే మా గ్రామాలు కొన్ని ఉన్నాయి” అని లద్ధాక్ అటానమస్ హిల్ డవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్‌లో కౌన్సిలర్‌గా పని చేస్తున్న కొంచొక్ స్టాంజిన్ వ్యాఖ్యానించారు.

భారత్-చైనా సరిహద్దుల్లోని పాంగాంగ్ సరస్సు

గడిచిన నెల రోజులుగా ఎల్ఏసీ ప్రాంతంలో భారత బలగాల హడావుడి బాగా ఎక్కువయ్యింది. వాస్తవాధీన రేఖ వెంబడి ఇండో-టిబెటన్ బోర్డర్ పోలీసుల బలగాలు భారీగా మొహరించాయి.

కానీ కొద్ది రోజులుగా జరుగుతున్న ఘర్షణల కారణంగా తమ ప్రాంతంలో భారత ఆర్మీ కూడా మొహరించిందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.

ఠప్రస్తుతం ఇక్కడ ఎటు చూసినా సైనిక బలగాలే కనిపిస్తున్నాయి. దీంతో స్థానికులు తీవ్ర భయాందోళనలతో ఉన్నారు. 1962 ఇండో-చైనా యుద్ధం తర్వాత ఎప్పుడూ ఈ స్థాయిలో బలగాలను ఈ ప్రాంతంలో ఎవ్వరూ చూసి ఎరుగరు" అని కొంచక్ స్టాంజిన్ చెప్పారు.

“ప్రస్తుతం ప్రతి రోజు మా గ్రామం  మీదుగా వంద నుంచి 2 వందల వరకు సైనిక వాహనాలు వెళ్లి వస్తున్నాయి. ఎప్పుడూ లేని విధంగా ఈ స్థాయిలో సైనిక కార్యకలాపాలను చూస్తుంటే మాకు భయం వేస్తోంది” అని స్థానిక సర్పంచ్ సోనమ్ అంగ్‌చుక్ తమ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

“గతంలో కూడా రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణలు తలెత్తాయి. కానీ ప్రస్తుతం మాత్రం ఒక అసాధారణమైన పరిస్థితి...


తూర్పు, పడమరలా ఉండేవారంతా ఈ విషయంపై మాత్రం ఏకతాటిపైకి వస్తారు.

ఇటు సనాతన హిందువులు, అటు కరడుగట్టిన ముస్లింలు తమ మతాలకు సంబంధించిన విషయాల్లో గాంధీ జోక్యం అవసరంలేదని ఆనాడు తెగేసి చెప్పారు.

తమ గురించి మాట్లాడే హక్కు దళితుడుకాని గాంధీకి ఎలా ఉంటుందని దళితులు భావించేవారు. మతమార్పిడి విషయంలో ఆయన్ను క్రైస్తవులు బహిరంగంగానే తప్పుపట్టేవారు.

ఈ అంశంలో గాంధీపై చివరి అస్త్రాన్ని బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ సంధించారు. మీరు భంగీ (అంటరాని వారిలో అతితక్కువ కులం) కానప్పుడు మా గురించి ఎలా మాట్లాడతారని గాంధీని ఆయన ప్రశ్నించారు.

దీనిపై గాంధీ స్పందిస్తూ.. ''ఈ అంశంపై నాకు ఎలాంటి హక్కూ లేదు. కానీ భంగీల గురించి మాట్లాడేందుకు భంగీగానే పుట్టాలన్నదే తప్పనిసరైతే.. వచ్చే జన్మలో భంగీ ఇంట్లో పుట్టాలని కోరుకుంటాను''అని సమాధానం ఇచ్చారు.

అంతకుముందు కూడా గాంధీ చేసిన ఓ వ్యాఖ్యకు అంబేడ్కర్ మౌనమే సమాధానమైంది. ''నేనూ అంటరాని వాణ్నే. అందరినీ ఏకతాటిపై కలుపుకుంటూ వెళ్లడమే నా లక్ష్యం''అని నాడు గాంధీ చెప్పడంతో అంబేడ్కర్ నోట మాట రాలేదు.

''నేను అత్యంత నిబద్ధత, నిజాయితీగల అంటరాని వాణ్ని. ఎందుకంటే మిమ్మల్ని సమాజం అంటరానివారిగా పరిగణ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిస్తోంది. నా విషయానికి వస్తే.. అంటరాని వాడిగా బతకాలని నాకు నేనుగా నిర్ణయించుకున్నాను''అని ఆనాడు గాంధీ చెప్పారు.

రామరాజ్యాన్ని తీసుకురావాలని తాను భావిస్తున్నట్లు గాంధీ చెప్పినప్పుడు హిందూత్వ నాయకులు మీసాలు మెలేశారు. ఓ మెట్టు దిగివచ్చి మరీ ఆనాడు వారు గాంధీని సమర్థించారు.

అయితే ఓ విషయం గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఇక్కడ రామ్ అంటే దశరథుడి తనయుడు కాదని గాంధీజీ ఆనాడే స్పష్టంచేశారు.

ఆదర్శ పాలనంటే రామరాజ్యమని ప్రజల్లో ఓ భావన ఉందని, అలాంటి రాజ్యాన్నే తాను రావాలని కోరుకుంటున్నట్లు గాంధీజీ చెప్పారు.

ప్రజల మనసులో బలంగా నాటుకుపోయిన విషయాలకు ప్రతి విప్లవకారుడు కొత్త భాష్యం చెప్పేందుకు ప్రయత్నిస్తాడు. ఆ కొత్త భాష్యం ఈ సమాజానికి సరిపడేలా చూసేందుకు ప్రయత్నిస్తాడు.

తనను తాను సనాతన హిందువునని గాంధీ చెప్పుకొన్నా.. ఓ హిందువుకు ఉండాల్సిన లక్షణాలను ఆయన స్పష్టంగా వెల్లడించారు. కరడుగట్టిన వారెవరూ తన వెనుకరావొద్దని ఆయన స్పష్టీకరించారు.

ఎవరు నిజమైన హిందువు? ఈ ప్రశ్నకు నరసింహ మెహతా కీర్తనలను గాంధీ ఉదహరిస్తుంటారు.

‘‘విష్ణు జనులు (హిందువులు) ఎవరంటే.. ఎవరైతే పరుల బాధలను దూరం చేస్తారో వారే. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి సాయం చేసినా వీళ్లు మానాభిమానాలను (గర్వాన్ని) దరిచేరనీయరు.’’

ఇక గాంధీ వద్దకు వచ్చే హిందుత్వ వాదులు ఎవరున్నారు?

మరోవైపు వేదాలను అనుసరించే పండితులు సైతం గాంధీజీపై విరుచుకుపడేవారు. ''మీరు హిందువునని చెప్పుకొంటే.. వేదాల్లో చెప్పినవి అనుసరించాల్సిందే. కుల వ్యవస్థకు వేదాలు మద్దతు పలుకుతున్నాయి''అని వారు చెప్పేవారు.

వారికి గాంధీజీ నిర్మొహమాటంగా సమాధానాలు ఇచ్చేవారు. ''నా వేదాధ్యయనం ప్రకారం..  కుల వ్యవస్థకు వేదాలు మద్దతు పలికినట్టు అనిపించడంలేదు. ఒకవేళ ఎవరైనా కుల వ్యవస్థకు వేదాలు మద్దతు పలికినట్టు నిరూపిస్తే.. ఆ వేదాలను నేను అనుసరించను''అని గాంధీ స్పష్టంచేశారు.

హిందు, ముస్లింల మధ్య పెరిగిన రాజకీయ అగాథాన్ని పూడ్చడమే లక్ష్యంగా మొదలుపెట్టిన జిన్నా, గాంధీ ముంబయి చర్చలు ఓ చోట ఆగిపోయాయి. ''నేను ముస్లింల ప్రతినిధిగా మీతో చర్చలు జరిపేందుకు వచ్చాను. మీరు కూడా హిందువుల ప్రతినిధిగా మాట్లాడండి. మనం సమస్యను పరిష్కరిద్దాం''అని గాంధీతో జిన్నా అన్నారు. ''అయితే అటు హిందువులు, ఇటు ముస్లింల ప్రతినిధిగా మీరు చర్చలు జరుపుతానని అంటున్నారు. దీనికి నేను అంగీకరించను'' అని జిన్నా ఆనాడు చెప్పారు.

''ఏదో ఒక వర్గం లేదా ప్రత్యేక కులానికి ప్రతినిధిగా చర్చలు జరపడానికి...


తూర్పు, పశ్చిమ జర్మనీలను 30 ఏళ్ల పాటు విడదీసిన గోడ

కార్ల్ మార్క్స్ స్మారకవనాన్ని(కార్ల్ మార్క్స్ అలీ) దాటుతుండగా క్రెంజ్ నాతో.. ''దీన్ని ఇంతకుముందు స్టాలిన్ అలీ అనేవారు, స్టాలిన్ మరణం తరువాత పేరు మార్చార''ని చెప్పారు.

ఆ తరువాత లెనిన్ స్క్వేర్ వచ్చింది. ''అక్కడ పేద్ద లెనిన్ విగ్రహం ఒకటుండేది. దాన్నిప్పుడు తొలగించారు'' చెప్పారాయన.

అలా చెబుతూనే కిటీకీలోంచి బయటకు చూస్తూ నవ్వారు క్రెంజ్.

ఎగాన్ క్రెంజ్

''ఇవన్నీ జర్మన్ డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్(జీడీఆర్) నిర్మించింది."

ఎనభై రెండేళ్ల వయసున్నప్పటికీ హుషారుగా ఉండే క్రెంజ్ ఒకప్పుడు తాను నడిపించిన దేశం కంటే తానే మెరుగ్గా ఉన్నాడు.

జర్మన్ డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్ - తూర్పు జర్మనీ - ఇప్పుడు మనుగడలో లేవు.

1989 నాటి గందరగోళ సంఘటనలు, బెర్లిన్ గోడ కూలిన తరువాత 30 ఏళ్లకు క్రెంజ్ నన్ను కలిసేందుకు అంగీకరించారు.

తూర్పు జర్మనీలోని లెనిన్ స్క్వేర్

సోవియట్ యూనియన్ అంటే క్రెంజ్‌కు ఎందుకంత ఇష్టం?

నాకు జర్మన్ భాష సరిగా రాకపోవడం, క్రెంజ్‌కు ఇంగ్లిష్ తెలియకపోవడం వల్ల మేమిద్దం రష్యన్‌లో మాట్లాడుకుంటున్నాం. రష్యన్ భాష ఆయనకు కొట్టినపిండి. క్రెంజ్ కాలంలో జర్మన్ డె... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మొక్రటిక్ రిపబ్లిక్‌ను మాస్కో(సోవియట్ యూనియన్) ప్రభావంలో ఉండేది.

"నాకు రష్యా అన్నా, సోవియట్ యూనియన్ అన్నా విపరీతమైన ప్రేమ" అంటారాయన.

"ఇప్పటికీ నాకు అక్కడివారితో సంబంధాలున్నాయి. జర్మన్ డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ సోవియట్ యూనియన్ బిడ్డ. జర్మన్ డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ పుట్టుక నుంచి చావు వరకు కూడా సోవియట్ యూనియన్ అండగా నిలబడి చెంతనే ఉంది."

ఐరోపాలో తూర్పు జర్మనీ కమ్యూనిస్ట్ రష్యాకు ప్రధాన శిబిరంలా ఉండేది. జీడీఆర్‌లో సోవియట్ యూనియన్‌కు 800 సైనిక పటాలాలు, 5 లక్షల మంది సైనికులు ఉండేవారు.

''అధికారం చెలాయించేవారా కాదా అన్నది కాదు సోవియట్ బలగాలను మేం ప్రాణ స్నేహితుల్లా చూసేవాళ్లం'' అని చెప్పారు క్రెంజ్.

''కానీ, సోవియట్ సామ్రాజ్యంలో భాగంలా మెలగడం వల్ల జీడీఆర్ ఏం సాధించింది?'' క్రెంజ్‌ను అడిగాను.

''సోవియట్ సామ్రాజ్యంలో భాగం అనేది పాశ్చాత్య నాయకులు వాడే మాట'' సమాధానం ఇచ్చారు.

"వార్సా ఒప్పందంతో మేం సోవియట్ భాగస్వాములుగా భావించుకున్నాం. సొంత దేశానికి సంబంధించిన అంశాల్లోనూ సోవియట్ యూనియన్ అభిప్రాయమే అంతిమంగా భావించేవాళ్లం."

బెర్లిన్ గోడ కూల్చివేత

క్రెంజ్ అగ్ర నేతగా ఎలా ఎదిగారు?

క్రెంజ్ తండ్రి ఒక దర్జీ.. 1937లో జన్మించిన క్రెంజ్ కమ్యూనిస్ట్ నాయకత్వ వ్యవస్థలో త్వరత్వరగా ఒక్కో మెట్టు ఎక్కుకుంటూ పైకెదిగారు.

"నేనప్పటికి యువకుడిని. ఫ్రీ జర్మన్ యూత్(ఎఫ్‌డీజే)లో సభ్యుడిగా ఉండేవాడిని. తరువాత సోషలిస్ట్ యూనిటీ పార్టీలో చేరాను. అనంతరం పార్టీకి అధ్యక్షుడినయ్యాను.'' అంటూ క్రెంజ్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలోకి ఎలా వచ్చారు? ఏమేం చేశారు అంతా చెప్పుకొచ్చారు.

తూర్పు జర్మనీకి చెందిన ప్రముఖ నేత ఎరిక్ హోనెకర్ రాజకీయ వారసుడిగా ఆయన పార్టీ పగ్గాలు చేపట్టారు.

1989 అక్టోబరులో హానెకర్ స్థానంలోకి క్రెంజ్ వచ్చేటప్పటికి అప్పటి పాలక పార్టీ తన పట్టు కోల్పోతూ ఉంది.

ఆ సమయంలో పోలెండ్ నుంచి బల్గేరియా వరకు తూర్పుప్రాంతం మీదుగా ప్రజాధికారం అంతటా వస్తోంది. తూర్పు జర్మనీ దీనికి మినహాయింపేమీ కాదు.

క్రెంజ్, గోర్బచెవ్

క్రెంజ్ ఎక్కడ తప్పటడుగు వేశారు

బెర్లిన్ గోడ కూల్చివేతకు వారం ముందు అప్పటి సోవియట్ నేత మిఖాయిల్ గోర్బచెవ్‌తో అత్యవసర సమావేశం కోసం క్రెంజ్ మాస్కో వెళ్లారు.

సోవియట్ యూనియన్ ప్రజలు తూర్పు జర్మనీ వారిని తమ సోదరులుగా చూస్తారని గోర్బచెవ్ నాకు చెప్పార'ని క్రెంజ్ అన్నారు.

"సోవియట్ ప్రజల తరువాత తాను అత్యంత ప్రేమించేది జీడీఆర్ ప్రజలనేనని గోర్బచెవ్...