ముంబయి ఎన్ఐఏ వద్ద లొంగిపోయిన ఆనంద్ తేల్‌తుంబ్డే

జీవితంలో ఇటువంటి భయానక పరిస్థితులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని ఎన్నడూ పీడకలలో సైతం ఊహించలేదని, నిరాధార ఆరోపణలతో తనను జైలులో పెడుతున్నారని ఆయన ఆ లేఖలో పేర్కొన్నారు.

పోలీసులు తనపై నిఘా ఉంచడం, ఇంట్లో సోదాలు జరపడం, తనపై చేసిన ఆరోపణల గురించి వివరించారు. ఇటువంటి పరిస్థితి ఎవరికైనా రావచ్చునన్నారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

 ఆయన లేఖలోని కొన్ని భాగాలు:

''ఒక వ్యక్తికి ఎటువంటి రక్షణా లేకుండా చేసే యూఏపీఏ వంటి చట్టం కింద నన్ను జైలులో పెడుతున్నారు. ఈ కేసును ఇలా వివరించవచ్చు. అకస్మాత్తుగా ఓ పోలీసు దళం ఎటువంటి వారెంటూ చూపకుండానే మీ ఇంటి మీదకు వచ్చి, ఇల్లంతా గుల్ల చేస్తుంది. చివర్లో మిమ్మల్ని అరెస్ట్ చేసి పోలీస్ లాకప్‌లో వేస్తారు.

కోర్టులో.. ఏదో xx అనే ప్రాంతంలో ఒక దొంగతనం కేసులో (లేదంటే మరేదో ఫిర్యాదు మీదనో) దర్యాప్తు చేస్తుంటే, ఎవరో y అనే వారి నుంచి ఒక పెన్ డ్రైవ్ లేదా ఒక కంప్యూటర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నామని, ఏదో ఒక నిషిద్ధ సంస్థ రాసినట్లు భావిస్తున్న కొన్ని లేఖలను అందులో గుర్తించామని.. ఆ లేఖలో zz అనే పేరు ప్రస్తావన ఉందని, ఆ పేరున్న వ్యక్తి మరె... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వరో కాదు... మీరే అని పోలీసులు భావిస్తున్నారని - చెప్తారు.

ఒక లోతైన కుట్రలో మిమ్మల్ని భాగస్వామిగా చూపుతారు. ఉన్నపళంగా మీ ప్రపంచం తల్లకిందులై కల్లోలమవుతుంది. మీ ఉద్యోగం పోతుంది, కుటుంబానికి ఇల్లు ఉండదు, మీడియా మిమ్మల్ని అపఖ్యాతి పాలు చేస్తుంది. దానికి మీరేమీ చేయలేరు. మీ మీద ప్రాథమికంగా స్పష్టమైన కేసు ఉందని, మిమ్మల్ని కస్టడీలో ఇంటరాగేట్ చేయాల్సిన అవసరం ఉందని న్యాయమూర్తులను ఒప్పించటానికి పోలీసులు 'సీల్డ్ కవర్లు' సమర్పిస్తారు.

సాక్ష్యాధారాల గురించి విచారణలో చూద్దామని న్యాయమూర్తులు జవాబు చెప్తారు.. వాటికి సంబంధించిన వాదనలేవీ ఉండవు. కస్టడీలో ఇంటరాగేషన్ తర్వాత మిమ్మల్ని జైలుకు పంపుతారు. మీరు బెయిల్ కోసం ప్రాధేయపడతారు, కోర్టులు మీ వాటిని తిరస్కరిస్తాయి. జైలు నిర్బంధం నుంచి బెయిలు రావటానికి కానీ, విడుదలవటానికి కానీ ముందు సగటున నాలుగు సంవత్సరాల నుంచి 10 సంవత్సరాలు పడుతుందని చారిత్రక గణాంకాలు చెప్తున్నాయి.

ఇది నిజంగా ఎవరికైనా జరగొచ్చు. ఇటువంటి క్రూరమైన చట్టాలకు 'జాతి' పేరుతో రాజ్యాంగబద్ధత కల్పిస్తున్నారు. అసమ్మతిని ధ్వంసం చేస్తూ, ప్రజల్లో చీలికలు తెచ్చే రాజకీయ వర్గం... జాతీయతావాదాలను ఆయుధాలుగా మార్చాయి. సామూహిక ఉన్మాదం సంపూర్ణ నిర్హేహేతుకతను సాధించింది, అర్థాలను తారుమారు చేసింది. ఇక్కడ నిస్వార్థ ప్రజాసేవకులు దేశద్రోహులుగా మారారు.

నా భారతదేశం నాశనమై పోతుండటం చూస్తూ, ఇటువంటి బాధాకరమైన సమయంలో బలహీనమైన ఆశతో మీకు లేఖ రాస్తున్నాను. నేను ఎన్‌ఐఏ కస్టడీలోకి వెళుతున్నాను. మళ్లీ మీతో ఎప్పుడు మాట్లాడగలనో నాకు తెలియదు. అయినా, మీ వంతు రావటానికి ముందే మీరు గొంతెత్తుతారని ప్రగాఢంగా ఆశిస్తున్నా''

ఈ రోజే ఎన్ఐఏ ఎదుట లొంగిపోయిన మానవ హక్కుల ఉద్యమకారుడు గౌతమ్ నవలఖా కూడా అంతకుముందు ఒక బహిరంగ లేఖ రాశారు. చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి నిర్దోషి కాదని నిరూపణ అయ్యేంతవరకు దోషే అనే పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని అన్నారు.

గౌతమ్ నవలఖా లేఖలో కొంత భాగం:

దిల్లీలోని ఎన్ఐఏ ప్రధాన కార్యాలయంలో లొంగిపోవటానికి నేను సిద్ధమవుతున్నాను. జస్టిస్ అరుణ్ మిశ్రా, జస్టిస్ ఇందిరా బెనర్జీలు నాకు మరొక వారం రోజుల స్వాతంత్ర్యం ఇస్తూ 2020 ఏప్రిల్ 8వ తేదీన ఉత్తర్వులు ఇవ్వటం నాకు సంతోషాన్నిచ్చింది. నా పరిస్థితిలో ఒక వారం రోజుల స్వాతంత్ర్యం అంటే, లాక్‌డౌన్ శకంలో కూడా చాలా విలువైనది.

నేను ముంబయిలోని ఎన్‌ఐఏ ఎదుట ఏప్రిల్ ఆరో తేదీ కల్లా...


ముంబయి దాడులకు హాఫిజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్ ఆరోపిస్తోంది.

2001లో అమెరికాలోని న్యూయార్క్ ట్విన్ టవర్స్‌పై దాడికి కొన్నేళ్ల ముందు.. బ్రిటిష్ ముస్లింలను జిహాద్ వైపు మళ్లించేందుకు హాఫిజ్  స్కాట్లాండ్‌లో పర్యటించినట్టు వెల్లడైంది.

1995లో పలు బ్రిటిష్ ప్రార్థనా మందిరాలకు ఆయన వెళ్లారన్న విషయాన్ని బీబీసీ రేడియో 4లో 'ది డాన్ ఆఫ్ బ్రిటిష్ జిహాద్’ పేరుతో ప్రసారమైన డాక్యుమెంటరీ బహిర్గతం చేసింది.

అదే ఏడాది ఆగస్టులో స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో హాఫిజ్ పర్యటించాడు. 'ముస్లింలలో జిహాద్ భావజాలం నిండి ఉంటే ప్రపంచాన్ని వాళ్లే పాలించేవారు. అలా లేకపోవడం వల్లనే నేడు అణచివేతకు గురవుతున్నారు' అంటూ హాఫిజ్  తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు బయటపడింది.

పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌లో జమాత్-ఉద్-దవా నిర్వహించిన అమెరికా-ఇజ్రాయేల్ వ్యతిరేక సమావేశంలో ప్రసంగిస్తున్న హాఫిజ్

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలో జరిగిన దాడికి ప్రధాన సూత్రధారి హాఫిజ్ సయీదేనంటూ భారత్ ఆరోపిస్తోంది.

ఆ దాడిలో 166 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అయితే.. భారత్ తనపై అసత్య ఆరోపణలు చేస్తోందంటూ సయీద్ చెబుతూ వస్తున్నారు.

2001 నవంబర్ 11న న్యూ యార్క్ వరల్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డ్ ట్రేడ్ సెంటర్‌పై అల్-ఖైదా దాడికి పాల్పడింది. ఆ దాడిలో దాదాపు 3,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

ఆ దాడి కంటే ముందే బ్రిటిష్ ముస్లింలలో విప్లవ భావజాలం ఉందా? అన్న విషయాన్ని గుర్తించేందుకు బీబీసీ పరిశోధించింది.

26/11 ముంబయి దాడుల్లో 166 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మ్యాగజీన్‌లో దాగివున్న గుట్టు

1995లో బ్రిటన్‌లో హాఫిజ్  సయీద్ పర్యటించినట్టు పాకిస్తాన్ కేంద్రంగా పనిచేసే మిలిటెంట్ గ్రూపు లష్కర్-ఏ- తోయిబా(ఎల్‌ఈటీ) ఓ మ్యాగజీన్‌లో ప్రచురించి ఉంది.

అందులో ఉర్దూలో రాసి ఉన్న కథనాలను బీబీసీ ఇన్వెస్టిగేషన్ బృందం పరిశీలిచింది.

ఇంగ్లాండ్‌లోని ఓల్డమ్ పట్టణంలో ఉన్న ప్రార్థనా మందిరంలో మతపెద్ద ఆ కథనాలను రాశారు. హాఫిజ్ కు ఆశ్రయం కల్పించింది కూడా ఆయనే.

ఆ కథనాల ప్రకారం.. స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో ఉన్న ప్రధాన మసీదుకు హాఫిజ్ వెళ్లారు. అక్కడ భారీగా గుమికూడిన జనాలను ఉద్దేశించిన ప్రసంగించారు.

'జిహాద్ స్ఫూర్తిని అంతం చేసేందుకు.. ముస్లింల మధ్య కొట్లాట పెట్టేందుకు యూదులు వందల కోట్ల డాలర్లు ఖర్చుచేస్తున్నారు. ప్రజాస్వామ్యం పేరుతో.. రాజకీయంగా ముస్లింలను ప్రలోభాలకు గురిచేస్తున్నారు. ముస్లింలను ఎదగనీయకుండా చేసే ఆర్థిక విధానాలను అనుసరిస్తున్నారు" అంటూ హాఫిజ్ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్ కోర్టుకు హాజరుతున్నప్పుడు హాఫిజ్‌పై ఆయన అభిమానులు పూలవర్షం కురిపించారు.

"1995లో హాఫిజ్  అందరికీ తెలిసిన తీవ్రవాది. కశ్మీర్‌లో తీవ్రవాద చర్యలకు పాల్పడ్డట్టు అతని పై అభియోగాలున్నాయి. అలాంటి వ్యక్తికి బ్రిటన్‌లోని ఓ ప్రార్థనా మందిరం ద్వారాలు తెరవడం నన్ను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది" అని బీబీసీ రేడియో 4 డాక్యుంమెంటరీ ప్రొడ్యూసర్ సాజిద్ ఇక్బాల్ అన్నారు.

ఆ ప్రార్థనా మందిరాన్ని నడుపుతున్నది హాఫిజ్ సామాజిక వర్గానికి చెందిన బ్రిటిష్ ముస్లింలేనని తెలిసింది.

ఆ పర్యటనలో భాగంగా హాఫిజ్ బర్మింగ్‌హామ్ కూడా వెళ్లారు.

అక్కడ ప్రసంగిస్తూ.. "జిహాద్ కోసం అందరమూ కదులుదాం" అని పిలుపునిచ్చారు. హిందూ మతానికి వ్యతిరేకంగానూ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ఆ తర్వాత.. లెస్టర్ పట్టణంలో 4,000 మంది పాల్గొన్న సదస్సులోనూ ఆయన మాట్లాడారు.

దాంతో "జిహాద్ శిక్షణ పొందేందుకు కొన్ని వందల మంది యువకులు ఆసక్తి చూపారని" ఆ ఉర్దూ కథనం పేర్కొంది.

2001 సెప్టెంబర్ 11న న్యూయార్క్‌లో ట్విన్‌టవర్స్ పై అల్-ఖైదా దాడికి పాల్పడింది.

2001లో బ్రిటన్ నిషేధం

హాఫిజ్  సయీద్ పర్యటనతో పాటు, అతను...


ముంబయి పోలీస్ క్రైమ్ బ్రాంచ్ జాయింట్ కమిషనర్ రాకేష్ మారియా పంజాబీలో ఈ ప్రశ్న అడగ్గానే ఆయన ముందు కూచున్న వ్యక్తి షాక్ అయ్యాడు.

అతడి కళ్లలో, 'నేనెవరో ఈయనకు తెలిసిపోయింది' అనే భయం కనిపిస్తోంది. తర్వాత 'ఒకాడా' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.

'ఒకాడా' పాకిస్తాన్ పంజాబ్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక జిల్లా. రాకేశ్ తన మామగారి నుంచి ఆ ప్రాంతం గురించి విన్నారు. ఒకాడా గురించి మరింత సమాచారం సేకరించిన ఆయన మళ్లీ విచారణ కోసం వచ్చారు.

ఆయన ముందున్న వ్యక్తి కాస్త తటపటాయించాక, "నేనెవరో తెలిసిపోతే, భారత్-అమెరికాలు మా ఊరును బాంబులతో పేల్చేస్తాయి" అన్నాడు.

రాకేశ్ ఆలోచించారు. అంటే, ఆ రోజు రాత్రి అన్నీ ఆ వ్యక్తి అనుకున్నట్టే జరిగుంటే, చేతికి ఎర్ర దారం ఉన్న అతడు ఒక 'హిందూ మిలిటెంట్'లా చనిపోయేవాడు.

అతడి పేరును అందరూ సమీర్ దినేష్ చౌధరిగా చెప్పేవారు. అతడి దగ్గర హైదరాబాద్‌లోని అరుణోదయ డిగ్రీ కాలేజ్ ఐడీ కార్డు లభించేది.

అతడి ఇంటి చిరునామా 254, టీచర్స్ కాలనీ, నగర్‌భావీ, బెంగళూరు అని చెప్పేవారు. అవన్నీ నకిలీవే.

ఎందుకంటే, ఆ రాత్రి రాకేశ్ మారియా ముందు కూర్చుని ఉన్న ఆ వ్యక్తి అజ్మల్ అమీర్ కసబ్. 2008 నవంబర్ 26న ముంబయిపై దాడి చేసిన పది... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మందిలో అతడు కూడా ఒకడు.

హోంగార్డ్స్ డైరెక్టర్ జనరల్ పదవి నుంచి రిటైరై, ముంబయి పోలీస్ కమిషనర్‌గా కూడా పనిచేసిన రాకేశ్ మారియా ఒక పుస్తకం రాశారు. దాని పేరు 'లెట్ మీ సే ఇట్ నౌ'(Let Me Say It Now). ఈ పుస్తకంలో రాకేశ్ విధుల్లో తన అనుభవాలను రాశారు.

ఈ పుస్తకంలో ముంబయి దాడులు, అజ్మల్ కసబ్ గురించి ఆయన వెల్లడించిన విషయాలు హెడ్‌లైన్స్‌లో నిలిచాయి.

ముంబయి మాజీ కమిషనర్ రాకేశ్ మారియా 'లెట్ మి సే ఇట్ నౌ' పుస్తకం

లేదంటే నకిలీవే నిజం అయ్యేది

రాకేశ్ తన పుస్తకంలో "కసబ్ ఆ నకిలీ ఐడీతో చనిపోయుంటే, వార్తాపత్రికలు 'హిందూ తీవ్రవాదులు ముంబయిపై దాడి చేశారు' అనే హెడ్‌లైన్స్‌తో గగ్గోలు పెట్టేవి. టీవీ జర్నలిస్టులు అందరూ బెంగళూరు చేరుకునేవారు. అతడి చిరునామాలో ఇరుగుపొరుగు ఇంటర్వ్యూ తీసుకుంటూ ఉండేవారు. కానీ, అలా జరగలేదు. పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్‌కోట్‌కు చెందిన అజ్మల్ కసబ్ నా ముందు కూర్చుని ఉన్నాడు. నేను అతడిని 'కీ కరన్ ఆయా హై'(ఏం చేయడానికి వచ్చావ్) అని పంజాబీలో అడుగుతున్నాను" అని చెప్పారు.

"తర్వాత మెల్లమెల్లగా దాడికి తనను రిక్రూట్ చేసుకోవడం నుంచి ముంబయిలో అడుగుపెట్టేవరకూ కసబ్ అన్ని విషయాలూ చెప్పాడు" అని ఆయన రాశారు.

ఆయన ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం కూడా గుర్తు చేసుకున్నారు. కసబ్ అతడి సహచరులు 'అల్ హుసేనీ' అనే పడవలో ముంబయికి వచ్చారని చెప్పారు.

"ఇదే పేరు 1993 ముంబయి వరుస పేలుళ్ల కేసులో కూడా వినిపించింది. ఆ దాడుల ప్రధాన నిందితుడు టైగర్ మెమన్ అపార్ట్‌మెంట్ బ్లాక్ పేరు కూడా 'అల్ హుసేనీ'. పోలీసుల వివరాల ప్రకారం ఈ భవనంలోనే ఆ పేలుళ్లకు కుట్రపన్నారు" అని ఆయన రాశారు.

1993 ముంబయి పేలుళ్లలో ఒక ప్రాంతం

'దేశద్రోహి ఎవరు?'

కసబ్ భద్రత గురించి బహుశా ఇంతకు ముందు ఎవరూ ప్రస్తావించని కొన్ని విషయాలను రాకేశ్ తన పుస్తకంలో ప్రస్తావించారు.

"క్రైమ్ బ్రాంచ్ జాయింట్ కమిషనర్‌గా కసబ్‌ను సజీవంగా ఉంచడం నాకు అత్యంత కీలకం. జనాలు, అధికారులు అతడితో ప్రవర్తించే తీరు చూసిన నేను, తనకు ఉండే గార్డ్స్‌ను స్వయంగా ఎంపిక చేశాను. ఐఎస్ఐ, లష్కరే అతడిని ఎలాగైనా అంతం చేయాలని చూస్తుండేవి. ఎందుకంటే ఆ దాడులకు మిగిలిన ఏకైక సజీవ సాక్ష్యాన్ని లేకుండా చేయాలి. కసబ్ భద్రతకు సంబంధించి పూర్తి బాధ్యత ముంబయి క్రైం బ్రాంచ్‌దే అని మాకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి లేఖ అందింది. కేంద్ర దర్యాప్తు ఏజెన్సీల నుంచి లభించిన సమాచారంతో పాకిస్తాన్ కసబ్‌ను అంతం చేసే పనిని దావూద్ ఇబ్రహీం గ్యాంగ్‌కు అప్పగించిందని తెలిసింది....


ముంబయి బాంద్రా రైల్వే స్టేషన్ వద్ద వేల సంఖ్యలో గుమిగూడిన జనం

వేల మంది వలస కూలీలు తమ సొంత ఊళ్ళకు వెళ్లడానికి రైల్వే స్టేషన్‌కు చేరుకున్నారని, స్వస్థలాలకు వెళ్ళేందుకు తమను అనుమంతిచాలని వారు కోరారని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

దీనిపై మహారాష్ట్ర హోం మంత్రి అనిల్ దేశ్‌ముఖ్ మహాణలే మాట్లాడుతూ, "వీళ్లంతా ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన వలస కార్మికులు, ఈరోజు లాక్‌డౌన్ ముగిసిపోయింది కదా అని సొంత ఊళ్ళకు వెళ్లవచ్చని ఇలా వచ్చారు" అని చెప్పారు.

"ఇక్కడున్న చిన్న చిన్న కర్మాగారాల్లో పని చేస్తున్న కార్మికులే వీళ్లంతా. ఇప్పుడు ఆ కర్మాగారాలను మూసేశారు. దాంతో, వారు ఎంతో ఆందోళన చెందుతున్నారు. వారి పరిస్థితిని మేం అర్థం చేసుకున్నాం. ప్రస్తుతం పరిస్థితి అదుపులో ఉంది" అని బాంద్రాకు చెందిన కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే జీషన్ సిద్దిఖీ చెప్పారు.

రైల్వే స్టేషన్ వద్ద జనం భారీ సంఖ్యలో గుమిగూడినట్లు సమాచారం అందడంతో పోలీసులు వెంటనే అక్కడికి చేరుకున్నారు. వారందరినీ అక్కడి నుంచి పంపించారు. ప్రజలను తరిమేయడానికి పోలీసులు లాఠీచార్జి చేశారు.

మార్చి 24న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భారతదేశం అంతటా లాక్‌డౌన్ ప్రకటించారు. అప్పుడు ప్రకటించిన ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లాక్‌డౌన్ ఏప్రిల్ 14తో ముగిసింది. దాంతో, ఈ వలస కార్మికులు సొంత గ్రామాలకు వెళ్ళవచ్చనే ఆశతో రైల్వే స్టేషన్‌కు తరలివచ్చారు.

మంగళవారం ఉదయం మోదీ మళ్లీ వీడియో సందేశాన్నిస్తూ, లాక్‌డౌన్‌ను మే 3 వరకు పొడిగిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ప్రజలు మరికొంత కాలం ఇంటిలోపలే ఉండాలని కోరారు.

పరిస్థితి అదుపులో ఉందన్న ఆదిత్య ఠాక్రే

మహారాష్ట్ర మంత్రి ఆదిత్య ఠాక్రే ఈ విషయం మీద ట్వీట్ ద్వారా స్పందించారు. బాంద్రా స్టేషన్ వద్ద ప్రస్తుతం పరిస్థితి అదుపులోకి వచ్చిందని అన్నారు. సూరత్‌లో మాత్రం కొన్ని చోట్ల దాడులు జరిగాయన్నారు. వలస కార్మికులను సొంత ఊళ్ళకు పంపించే విషయంలో కేంద్ర ప్రబుత్వ వైఫల్యమే కారణమని విమర్శించారు.

కరోనావైరస్ మహారాష్ట్రను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. ఇప్పటికే ఈ రాష్ట్రంలో 2,300కు పైగా కేసులు నమోదయ్యాయి. 160 మందికి పైగా ప్రజలు కోవిడ్ బారిన పడి చనిపోయారు. దేశవ్యాప్తంగా కరోనా కేసులు 10 వేలకు మించిపోయాయి. 350కి పైగా మంది చనిపోయారు.

తొలిదశ లాక్‌డౌన్ ప్రకటించినప్పుడు దిల్లీలోని ఆనంద్ విహార్ వద్ద ఇలాగే వేలాది మంది వలస కార్మికులు గుమిగూడారు. దిల్లీ, ఉత్తర ప్రదేశ్ సరిహద్దుకు జనం భారీ సంఖ్యంలో తరలి వచ్చారు. ఆ సమయంలో రెండు రాష్ట్రాలు పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకున్నాయి. చివరకు, ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం వలసదారులను రప్పించడానికి ప్రత్యేక బస్సులు ఏర్పాటు చేసింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయి మహానగరంతో పాటు, పరిసరాల్లోని పట్టణ ప్రాంతాల్లో 2020 అక్టోబర్ 12న కొన్ని గంటల పాటు విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది. దానికి కారణం సాంకేతిక సమస్య కాదని.. భారతదేశం మీద చైనా చేసిన సైబర్ దాడి కారణమని న్యూయార్క్ టైమ్స్ దినపత్రిక ఒక కథనంలో పేర్కొంది.

"అమెరికా తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామి అయిన భారత్‌కు అండగా నిలబడాలి. భారత పవర్ గ్రిడ్ వ్యవస్థపై చైనా చేసిన ప్రమాదకర సైబర్ దాడిని ఖండించాలి. ఈ దాడి కారణంగా కోవిడ్ మహమ్మారి వ్యాపిస్తున్న సమయంలో ఆసుపత్రులలో విద్యుత్తు లేకుండాపోయింది. దాంతో జనరేటర్లను వాడాల్సి వచ్చింది. బలప్రయోగం, బెదిరింపులతో చైనా ఈ ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం చెలాయించడాన్ని ఏమాత్రం సహించకూడదు" అంటూ ఫ్రాంక్ పలోన్ ట్వీట్ చేశారు.

భారత్, చైనా సైనిక బలగాల మధ్య 2020 జూన్‌లో సరిహద్దుల్లోని గాల్వన్ లోయలో హింసాత్మక ఘర్షణ జరిగింది. అక్కడికి నాలుగు నెలల తర్వాత ముంబయి నగరానికి విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

అప్పుడు మహాట్రాన్స్ సంస్థకు చెందిన 400 కేవీ కాల్వా-పద్గా జీఐఎస్ స్టేషన్‌కు చెందిన సర్క్యూట్-1 విభాగంలో మరమ్మతులు జరుగుతున్నాయి.

ఆ సమయంలో సర్క్యూట్-2 మీద విద్యుత్ లోడ్ ఉంది. అయితే.. సర్క్యూట్-2... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లో ఆకస్మిక సాంకేతిక వైఫల్యం కారణంగా ముంబయి, ఠాణేల్లోని చాలా ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోయింది.

కరోనా కాలంలో విద్యుత్ అంతరాయాల వల్ల ఆస్పత్రులు తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనయ్యాయి. లోకల్ రైళ్లను కూడా నిలిపివేశారు.

మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఉద్ధవ్ ఠాక్రే, విద్యుత్ మంత్రి డాక్టర్ నితిన్ రౌత్‌లు.. ఈ సంఘటనపై దర్యాప్తుకు ఆదేశించారు.

తాజాగా.. ఆ విద్యుత్ వైఫల్యానికి కారణం చైనా ప్రణాళిక ప్రకారం చేసిన సైబర్ దాడేనని న్యూయార్క్ టైమ్స్ చెప్తోంది.

మరోవైపు ఆ రోజు ఘటనకు సైబర్ దాడి కారణమయ్యే అవకాశాలను కొట్టిపారేయలేమని మహారాష్ట్ర హోం మంత్రి అనిల్ దేశ్‌ముఖ్ అన్నారు.

‘భారతదేశంలో విద్యుత్ గ్రిడ్‌కు అంతరాయం కలిగించటం ఆ దాడి లక్ష్యం. గాల్వన్ లోయలో భారత్ కదలికలు మరింత తీవ్రంగా ఉన్నట్లయితే.. దేశవ్యాప్తంగా విద్యుత్‌కు అంతరాయం కలిగించాలనే ప్రణాళికలను కూడా చైనా రచించింద’ని న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనంలో రాశారు.

రికార్డెడ్ ఫ్యూచర్స్ అనే అమెరికా సైబర్ సంస్థ.. ఈ చైనా సైబర్ దాడి విషయాన్ని బహిర్గతం చేసింది. అయితే చైనాకు చెందిన మాల్‌వేర్‌లో చాలా వరకూ యాక్టివేట్ చేయలేదని రికార్డెడ్ ఫ్యూచర్స్ అధ్యయనం చెప్తోంది.

చైనాకు చెందిన రెడ్ ఎకాన్ అనే సంస్థ.. అత్యాధునిక సైబర్ దాడి సాంకేతిక పరిజ్ఞానం సాయంతో డజనుకు పైగా పవర్ గ్రిడ్ల మీద దాడి చేయటానికి ప్రయత్నించిందని రికార్డెడ్ ఫ్యూచర్స్ చీఫ్ ఆపరేటింగ్ ఆఫీసర్ స్టువర్ట్ సాలమన్ వివరించారు.

న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనాన్ని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిందని, దీనిపై నివేదిక ఇవ్వాల్సిందిగా సైబర్ విభాగానికి నిర్దేశించిందని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

అసలు ఏం జరిగింది?

2020 అక్టోబర్ 12వ తేదీ ఉదయం ముంబయిలోని చాలా ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ నిలిచిపోయింది. నగరానికి విద్యుత్ సరఫరా చేసే సంస్థ బాంబే ఎలక్ట్రిక్ సప్లై అండ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్.. ఉదయం 10:15 గంటలకు విద్యుత్ నిలిచిపోయినట్లు నివేదించింది.

అప్పటికి ముంబై మెట్రోనగరం, వెస్ట్రన్, సెంట్రల్ సబర్బ్ ప్రాంతాలు, ఠాణే, డోంబివలీ, కళ్యాణ్, భివాండి ప్రాంతాలకు కూడా విద్యుత్ అంతరాయాలు తలెత్తాయి. దీనివల్ల సబర్బన్ రైల్వే సర్వీసులు, నగరంలో అత్యవసర సేవలు, రోడ్డు సిగ్నల్ వ్యవస్థలపై ప్రభావం పడింది.

ఎంఎస్ఈడీసీఎల్ తర్వాత రెండు గంటల్లో విద్యుత్‌ను పునరుద్ధరించింది. అయితే.. ముంబై వంటి పారిశ్రామిక రాజధానిలో ఈ తరహా విద్యుత్ అంతరాయం వల్ల మొత్తం వ్యవస్థకు పలు గంటల పాటు అంతరాయం కలిగింది.

ముంబయి...


ముంబయి విరార్ డి.మార్ట్‌లో పాల్ఘార్ పోలీసుల మాక్ డ్రిల్

హైదరాబాద్‌లోని అత్తాపూర్‌లో ఉన్న 'డిమార్ట్' షాపింగ్ మాల్‌లో మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారంటూ ఒక వీడియో ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్, యూట్యూబ్‌లతో పాటు వాట్సాప్‌లోనూ విపరీతంగా షేర్ అవుతోంది.

కశ్మీర్‌లోని పుల్వామాలో మిలిటెంట్లు దాడిచేసి పెద్దసంఖ్యలో భారతీయ జవాన్లను పొట్టనపెట్టుకున్న ఘటనతో దేశమంతా ఒకరమైన గంభీరమైన వాతావరణం నెలకొన్న వేళ... హైదరాబాద్‌లో ఒక మిలిటెంట్‌ను పోలీసులు పట్టుకున్నారంటూ తెరపైకి వచ్చిన ఈ వీడియో తెగ షేరవుతోంది.

అత్తాపూర్ డిమార్ట్‌లో మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారంటూ ప్రచారమవుతున్న వీడియో

సైనికులపై మిలిటెంట్ల దాడితో దేశ ప్రజలంతా ఆవేశంగా ఉన్న సమయం కావడంతో ఈ వీడియోను ఎవరు చూసినా వాస్తవాన్ని తెలుసుకోకుండా వెంటనే షేర్ చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే, ఇందులో నిజమెంత? అన్నది పరిశీలిస్తే అసలు ఈ వీడియోకు హైదరాబాద్‌కు సంబంధమే లేదని తేలింది.

అంతేకాదు.. ఈ వీడియోలో చూపిన దృశ్యమంతా వాస్తవ ఘటనా కాదు.

అందులో ఉన్నది పోలీసులే అయినా వారి ఆపరేషన్ మాత్రం నిజం కాదు. అది ఒక మాక్ డ్రిల్.

ఎక్కడ.. ఎప్పుడు.. ఎలా?

ఈ వీడియోలో ఉన్నది అసలైన పోలీసులే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

. జరిగింది డి.మార్ట్‌లోనే. కానీ, ఆ డి.మార్ట్ హైదరాబాద్‌లోనిది కాదు, వారు హైదరాబాద్ పోలీసులూ కారు. ముంబయిలోని విరార్ ప్రాంతంలో ఉన్న డి.మార్ట్ అది.

ఫిబ్రవరి 14న సాయంత్రం 5 గంటలకు మహారాష్ట్రలోని పాల్ఘార్ జిల్లా పోలీసులు.. రియట్ కంట్రోల్ పోలీస్(ఆర్సీపీ), క్విక్ రెస్పాన్స్ టీం(క్యూఆర్టీ)తో కలిసి ఈ మాక్ డ్రిల్ నిర్వహించారు.

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా అదేరోజు, 'మిడ్ డే' ఆ మరుసటి రోజు రిపోర్ట్ చేసిన కథనాలు చూస్తే ఈ విషయం స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

పోలీసులు హఠాత్తుగా అక్కడకు వచ్చి డి.మార్ట్‌ను తమ అధీనంలోకి తీసుకుని అరగంట పాటు సెర్చ్ ఆపరేషన్ నిర్వహించి అక్కడ బాంబ్ పెట్టిన ఒక మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నారని.. 30 నిమిషాల పాటు సాగిన ఈ ఆపరేషన్‌తో వినియోగదారులు, దుకాణంలో పనిచేసేవారు అంతా షాకయ్యారని.. అయితే, ఇదంతా మాక్ డ్రిల్ అని పోలీసులు చెప్పడంతో అంతా ఊపిరిపీల్చుకున్నారని ఇతర పత్రికలు, వెబ్‌సైట్లూ ప్రచురించాయి.

ఒక వేళ నిజంగా ఇలాంటి సందర్భం వస్తే ఎలా స్పందించాలనేది పరీక్షించి చూసుకునేందుకు వారిలా చేశారు. పోలీస్ శాఖలో ఇలాంటి మాక్ డ్రిల్స్ సహజం.

కానీ, ఇదంతా జరుగుతున్నప్పుడే అక్కడున్న కొందరు దీన్ని షూట్ చేసి సోషల్ మీడియాలో పెట్టడంతో ఆ రోజు ముంబయిలోనూ ఇది వైరల్‌గా మారింది. ఆ తరువాత హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఘటనగా రూపం మార్చుకుని సోషల్ మీడియాలో ఈ ఫేక్ న్యూస్ వ్యాపించింది.

నిజానికి ఈ ఘటనను తన కెమేరాలో బంధించిన 'లోక్‌మత్' ఫొటోగ్రాఫర్ హనీఫ్ పటేల్ ఈ దృశ్యాలతో ఉన్న 'హెచ్‌పీ లైవ్' యూట్యూబ్ వీడియోను ఫేస్‌బుక్‌లో అదే రోజు పెట్టారు. ఆయన అక్కడ మాక్‌డ్రిల్‌గానే పేర్కొన్నారు.

మాక్ డ్రిల్ మాత్రమే: ‘బీబీసీ తెలుగు’కి చెప్పిన మహారాష్ట్ర పోలీసులు

ఈ విషయాన్ని 'బీబీసీ తెలుగు' పాల్ఘార్ జిల్లా పోలీసుల నుంచి ధ్రువీకరించుకుంది. సోషల్ మీడియాలో కనిపించిన ఈ విషయాన్ని వారి దృష్టికి తీసుకెళ్లగా ఇది కేవలం మాక్ డ్రిల్ అని వారు స్పష్టం చేశారు.

సోషల్ మీడియాలో దీనిపై ప్రచారమవుతున్న ఫేక్‌న్యూస్‌ను ఎవరూ నమ్మొద్దని, ఇంకెవరికీ ఫార్వర్డ్ చేయరాదని సూచించారు.

ముంబయి పోలీసుల వాహనం

జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి

ఇలాంటి కంటెంట్ ఎవరికైనా వచ్చినప్పుడు, సోషల్ మీడియాలో చూసినప్పుడు నిజానిజాలు పరిశీలించుకోకుండా షేర్‌చేయరాదు.

అత్తాపూర్‌లో డి.మార్ట్‌లో మిలిటెంట్‌ను పట్టుకున్నట్లుగా చెబుతున్న ఈ వీడియోని చూస్తే ప్రాథమిక పరిశీలనలోనే 3 అంశాలు ఇది హైదరాబాద్‌కు చెందినది కాదని చెబుతున్నాయి.

1. ఈ...


ముంబయికి చెందిన చంద్రకాంత్ భిడే టైప్‌రైటర్ చిత్రకారుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.

"టైప్‌రైటరే నాకు జీవనాధారమైంది. మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది. దానికి నేను ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాను" అంటారు చంద్రకాంత్.

చిన్నప్పటి నుంచే ఈయనకు చిత్రలేఖనంపై ఆసక్తి ఉండేది. అప్పుడే చాలా చక్కగా బొమ్మలు వేసేవారు. పదో తరగతి తర్వాత చిత్రలేఖనంలో శిక్షణ తీసుకుందామని అనుకున్నారు. కానీ.. కుటుంబ ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా  అది సాధ్యం కాలేదు.

"నేను 1963లో పదో తరగతి పూర్తి చేశాను. అప్పటికే పెయింటింగ్ చాలా బాగా వేసేవాడిని. ఆర్ట్ స్కూల్‌లో చేరాలని అనుకున్నాను. కానీ.. మా తల్లిదండ్రులు చేర్పించలేదు. దానికి బదులుగా టైపింగ్, స్టెనోగ్రఫీ నేర్చుకుంటే త్వరగా ఉద్యోగం వస్తుందని మా నాన్న చెప్పారు" అని భిడే చెప్పుకొచ్చారు.

ఈయన చిత్రాలను ఎలా టైప్ చేస్తున్నారో చూడండి

తండ్రి చెప్పినట్టుగానే భిడే టైపింగ్ నేర్చుకున్నారు. యూనియన్ బ్యాంకులో కొలువు దొరికింది. ఆ ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పటికీ ఆయనలో చిత్రకళపై ఆసక్తి తగ్గలేదు.

తనలోని కళా నైపుణ్యాన్ని చూపించుకునేందుకు ఆ బ్యాంకులోనే ఓ చిన్న అవకాశం వచ్చింది. అదే తనకు ఇంత గుర్తింపు రావడానికి ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఆరంభం అని ఆయన గుర్తుచేసుకుంటారు.

"ఓరోజు మా ఆఫీసులో ఫోన్ నంబర్ల జాబితా తయారు చేయాలని మా బాస్ నాకు చెప్పారు. ఆ జాబితాను టెలిఫోన్ ఆకారంలో టైప్ చేసి ఇచ్చాను. దాంతో మా సహచర ఉద్యోగులందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. టైప్‌రైటర్‌తో చిత్రకారుడిగా మారొచ్చని అప్పుడే గ్రహించాను" అని చెప్పారు చంద్రకాంత్ భిడే.

ఇప్పటికీ ప్రయాణం కొనసాగుతోంది

ఆ తర్వాత ప్రముఖ కళాకారులు, క్రీడాకారుల చిత్రాలను టైప్ చేయడం ప్రారంభించారు చంద్రకాంత్.

నా చిత్రాలను ప్రఖ్యాత కార్టూనిస్టు ఆర్కే లక్ష్మణ్‌కు చూపించాలని అనుకున్నాను. ఓ రోజు అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోకుండానే ఆయన దగ్గరికి వెళ్లి చూపించాను. వాటిని చూసి ఆయన చాలా ఆశ్యర్యపోయారు. పెన్ను, బ్రష్‌తో వేసినా ఆ చిత్రాలు అంత అద్భుతంగా వచ్చి ఉండేవి కాదని అన్నారు. నీవు మంచి చిత్రకారుడివి అవుతావన్నారు." అని ఆయన గుర్తు చేశారు.

అమితాబ్ బచ్చన్, సచిన్ తెందుల్కర్, సునీల్ గావస్కర్, డాక్టర్. బీఆర్ అంబేడ్కర్, లతా మంగేష్కర్.. ఇలా దేశ విదేశాలకు చెందిన 120 మంది సెలబ్రెటీల చిత్రాలను చక్కగా టైప్ చేశారు చంద్రకాంత్. వాటికి ఎన్నో ప్రశంసలు అందుకున్నారు.

"అత్యంత క్లిష్టమైన చిత్రాల్లో సచిన్ తెందుల్కర్‌ది ఒకటి. మొదట్లో ఆయన ఉంగరాల జుట్టును ఎలా టైప్ చేయాలో తెలియక చాలా ఇబ్బంది పడ్డాను. తర్వాత '@' గుర్తుతో ప్రయత్నించాను. దాంతో ఆ సమస్య పరిష్కారమైంది"  అని గుర్తు చేసుకుంటారు భిడే.

ఇప్పటికి 51 ఏళ్ల నుంచి ఇలా టైప్‌రైటర్‌తో చిత్రాలు వేస్తున్నానని ఆయన చెబుతున్నారు.

ప్రముఖ కార్టూనిస్టు మారియో డే మిరండా సలహా మేరకు చంద్రకాంత్ తాను వేసిన చిత్రాలను ప్రదర్శనకు పెట్టడం ప్రారంభించారు. ఐఐటీ ముంబయి, ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్ లాంటి ప్రముఖ విద్యాసంస్థలతో పాటు 12 చోట్ల ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేశారు.

భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్, బ్రిటన్ రాణి ఎలిజబెత్ చిత్రాలను కూడా టైప్ చేయాలని ఉందని చంద్రకాంత్ భిడే చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయికి చెందిన ‘స్ప్రౌట్’ అనే సంస్థ ఏటా వినాయక చవితి సమయంలో ప్రత్యేకమైన గణపతి బొమ్మలను తయారు చేస్తోంది. చేపల ఆహారాన్ని ఆ బొమ్మల్లో పెడుతోంది. బొమ్మను నిమజ్జనం చేశాక, చేపలు వాటిలోని ఆహారాన్ని తింటాయన్నది వారి ఆలోచన.

ఈ బొమ్మల తయారీలో ఆరేళ్లుగా ఔత్సాహికులకు శిక్షణ కూడా ఇస్తోంది.

ఈ గణేశుడు... చేపలకు స్నేహితుడు

‘కొన్నేళ్ల క్రితం గణపతి బొమ్మల తయారీకి సహజమైన రంగుల్ని వాడాం. కానీ, అవి కూడా సముద్ర జీవులకు నష్టం కలిగిస్తాయని గుర్తించాం. అందుకే చేపల కోసం ఏదైనా చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాం.

చాలామంది చేపల కోసం అక్వేరియంలో ఆహారం జల్లుతుంటారు. అలాంటి ఆహారాన్నే గణపతి బొమ్మలో పెడితే చేపలు వాటిని తింటాయని భావించాం. ఆ ఆలోచనతోనే ఈ గణపతి బొమ్మల తయారీ ప్రారంభించాం’ అని వివరిస్తారు స్ప్రౌట్ సంస్థ డైరెక్టర్ ఆనంద్ పెందార్కర్.

‘మొదట అచ్చులో మట్టి ముద్దను పెడతాం. దాన్ని బయటకు తీసే సమయంలో గణపతి రూపం ఏర్పడుతుంది. ఆ బొమ్మ కింది భాగంలో కొంత మట్టిని తొలగిస్తాం. ఆ తరువాత బొమ్మకు తుది మెరుగులు దిద్ది 8-10రోజుల పాటు ఎండ పెడతాం. తరువాత శాండ్  పేపర్‌తో  పాలిష్ చేస్తాం.

మొదట తెల్లటి కోటింగ్ వేసి, పసుపు, కుంకుమ, ముల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్తానీ మట్టి లాంటి సహజరంగుల్ని అద్దుతాం. రంగులు ఎండిపోయాక బొమ్మ లోపల చేపల ఆహారం పెట్టి కాగితంతో సీలు వేస్తాం. బొమ్మను నిమజ్జనం చేసే సమయంలో ఆ కాగితాన్ని తొలగించాలి. బొమ్మ కరిగే కొద్దీ బయటకు వచ్చే ఆహారాన్ని చేపలు తింటాయి’ అని ఆయన తెలిపారు.

ఆ బొమ్మల్ని ఎలా తయారు చేస్తారో పై వీడియోలో చూడొచ్చు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయిలో 2008 నవంబర్ 26న జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో వందమందికి పైగా మరణించారు. ఆ దాడికి హఫీజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్, అమెరికాలు అంటున్నాయి.

ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో ఉన్న ఈ సంస్థలను పాకిస్తాన్‌లోని నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో కూడా చేరుస్తూ ఆ దేశాధ్యక్షుడు గతంలో ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.

అయితే, 'ఈ విషయంలో పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం కచ్చితంగా ఏదో ఒకటి చేస్తుంది' అని ఒక ఉన్నతాధికారి బీబీసీతో అన్నారు.

2008 ముంబయి దాడులకు సూత్రధారిగా భారత్, అమెరికాలు ఆరోపిస్తున్న హఫీజ్ సయీద్,  1990లలో లష్కరే తాయిబాను ప్రారంభించారు. ఆ సంస్థను నిషేధించిన తరువాత పాత సంస్థ అయి జమాత్-ఉద్-దావా (జెయుడి)ని 2002లో పునరుద్ధరించారు.

సయీద్ గురించి సమాచారం చెబితే కోటి డాలర్ల పారితోషికం ఇస్తామని అమెరికా 2012లో ప్రకటించింది. కానీ, సయీద్ మాత్రం అప్పుడప్పుడు నిర్బంధంలోకి వెళ్ళడం తప్పిస్తే చాలా వరకు స్వేచ్ఛంగానే తిరుగుతున్నాడు.

ఏప్రిల్‌లో ఆర్డినెన్స్ గడువు ముగిసిపోయాక ఇమ్రాన్ ఖాన్ నేతృత్వంలోని కొత్త ప్రభుత్వం దాన్ని కొనసాగించేందుకు ఎటువంటి చర్యలూ చేపట్టలేదు. ఈ ఆర్డినెన్స్‌కు చట్టరూపం ఇచ్చేందుకు పార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్లమెంట్‌లో కూడా చర్చించలేదు.

దీనికి ముందు హాఫిజ్ సయీద్ ఈ ఆర్డినెన్స్‌ను ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టులో సవాల్ చేశారు. తమ సంస్థలను నిషేధించడం పాకిస్తాన్ సార్వభౌమత్వానికీ, రాజ్యాంగానికీ విరుద్ధమని తన పిటిషన్‌లో హఫీజ్ సయీద్ పేర్కొన్నారు.

అయితే ఆర్డినెన్స్ గడువు ఏప్రిల్‌లోనే ముగిసిపోవడంతో ఆ పిటిషన్‌కు విలువ లేకుండా పోయింది.

గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే... హఫీజ్ సయీద్‌కు చెందిన ఈ రెండు సంస్థలూ ఆర్డినెన్స్‌కి ముందు కూడా అనుమానాస్పద సంస్థల జాబితాలో ఉన్నాయి. కాబట్టి... ఇక ముందు కూడా వీటిపై నిఘా కొనసాగుతుందని తెలుస్తోంది. దీనిపై పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు స్పందించలేదు.

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలోని తాజ్ హోటల్‌పై ఉగ్రదాడి జరిగింది.

పాకిస్తాన్‌పై తీవ్రమైన ఒత్తిడి

ఈ విషయంపై జమాత్- ఉద్- దావా అధికార ప్రతినిధి మాతో మాట్లాడారు.

జమాత్- ఉద్- దావా, ఫలాహ్-ఇ-ఇన్సానియత్ సంస్థలపై నిషేధానికి సంబంధించిన ఆర్డినెన్స్ గడువు ముగిసిపోయిందన్న విషయం ఇస్లామాబాద్ హైకోర్టు‌లో విచారణ జరుగుతున్నప్పుడే ప్రభుత్వానికి అర్థమైనట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రభుత్వంతో సంబంధమున్న కొందరు బీబీసీతో చెప్పిన సమాచారం ప్రకారం, ఈ రెండు సంస్థలను త్వరలోనే మళ్లీ నిషేధిత సంస్థల జాబితాలో చేర్చే అవకాశం ఉంది. దీనికి ముఖ్య కారణం... ప్రస్తుతం దేశం ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సంక్షోభం.

"తీవ్రవాద సంస్థలకు హవాలా మార్గాల ద్వారా డబ్బు అందడం వంటి విషయాలలో కఠినంగా వ్యవహరించాలని పాకిస్తాన్‌పై ఇప్పటికే అంతర్జాతీయంగా తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఉంది. ఒకవేళ ఈ సంస్థలను ఆపలేకపోతే తమ దేశంపై కఠినమైన ఆంక్షలు అమలువుతాయన్న విషయం పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి తెలుసు" అని బీబీసీ ప్రతినిధి షుమైలా జాఫ్రీ అభిప్రాయపడ్డారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లోనూ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయిలో 2008 నవంబర్ 26న జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో వందలాదిమంది మరణించారు. ఆ దాడికి హఫీజ్ సయీద్ ప్రధాన సూత్రధారి అని భారత్ అంటోంది.

వందలాదిమంది అమాయక ప్రజల మరణానికి కారణమైన లష్కర్-ఎ-తోయిబా నేత హఫీజ్ సయీద్‌ను వెంటనే అరెస్టు చేసి అతడు చేసిన నేరాలకు గాను శిక్ష విధించాలని అందులో పేర్కొంది.

అమెరికా విదేశాంగ శాఖ తన ప్రకటనలో ముంబయి దాడులనూ ప్రస్తావించింది.

''ముంబయి దాడుల్లో అమెరికన్లు సహా 166 మంది అమాయక ప్రజలు మరణించారు. ఆ తరువాత 2008 డిసెంబరులో ఐక్యరాజ్య సమితి హఫీజ్ సయీద్‌ను ఉగ్రవాదిగా ప్రకటించింది'' అని గుర్తుచేసింది.

2008 నవంబర్ 26న ముంబయిలోని తాజ్ హోటల్‌పై ఉగ్రదాడి జరిగింది.

అమెరికాకు మోస్ట్ వాంటెడ్

కాగా, 2012లో హఫీజ్‌ను మోస్ట్ వాంటెడ్‌గా ప్రకటించిన అమెరికా అతడిని పట్టిచ్చినవారికి కోటి డాలర్ల రివార్డు ప్రకటించింది.

మరోవైపు ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి హఫీజ్‌ను పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం నిర్బంధించింది. అయితే, అక్కడి న్యాయస్థానం అతడిని విడుదల చేయాలని ఆదేశించింది. హఫీజ్‌ను విడుదల చేస్తే ప్రజల భద్రతకు ముప్పు ఉంటుందన్న ప్రభుత్వ వాదనను తోసిపుచ్చుతూ ఈ విడుదల ఆదేశాలిచ్చింది.

దీంతో ఈశాన్య లాహోర్‌లో హఫీజ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ను విడుదల చేశారు. అనంతరం ఆయన ఒక వీడియో సందేశంలో ''భారత్ నిత్యం ఉగ్రవాద ఆరోపణలు చేస్తోంది. కానీ అదంతా అసత్యమని న్యాయస్థానం నిర్ణయంతో రుజువైంది. కశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడుతాను'' అని ప్రకటించాడు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లోనూ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయిలో భారీ వర్షాలతో అల్లకల్లోలం సృష్టించిన తౌక్తే, గుజరాత్ తీరం వైపు దూసుకురావడంతో లక్షన్నర మందికి పైగా ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.

మరోవైపు రెండు చిన్న నౌకలు తీరానికి చేరే దారి కనిపించక అరేబియా సముద్రంలో చిక్కుకుపోయాయి. ఈ రెండు నౌకల్లో మొత్తం 410 మంది ఉన్నారు.

తౌక్తే తీవ్ర తుపానుగా మారింది. పోర్‌బందర్, భావ్‌నగర్ జిల్లాల్లో దీని ప్రభావం అత్యధికంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఈ జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు కురవచ్చని చెబుతున్నారు.

తుపాను తీరానికి చేరుకుందని, మరో రెండు గంటలపాటు అక్కడే నిశ్చలంగా ఉంటుందని వాతావరణ విభాగం అధికారులు చెప్పారు.

సహాయ కార్యక్రమాల్లో 54 ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్‌డీఆర్ఎఫ్ దళాలు

ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్డీఆర్ఎఫ్‌కు చెందిన 54 దళాలు తుపాను సహాయ కార్యక్రమాల్లో ఉన్నాయని గుజరాత్ అధికారులు చెప్పారని పీటీఐ చెప్పింది.

తౌక్తే తుపానును దృష్టిలో పెట్టుకుని ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకున్న అధికారులు... పోర్ బందర్ సమీపంలోని ఒక ఆస్పత్రి నుంచి 17 మంది రోగులను, వేరే ఆస్పత్రులకు తరలించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా గుజరాత్‌కు సాయం అందిస్తామని భరోసా ఇచ్చింది.

ఆర్మీ, నావీ, ఎయిర్ ఫోర్స్ అవసరమైతే సా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యం అందిస్తామని ముందుకొచ్చాయని గుజరాత్ ప్రభుత్వం చెప్పింది.

మరోవైపు మహారాష్ట్ర కొంకణ్ ప్రాంతంలో తుపాను వల్ల సంభవించిన వివిధ ఘటనల్లో ఆరుగురు చనిపోయారు.

సముద్రంలో రెండు నౌకలు మునిగిపోవడంతో ముగ్గురు నావికుల ఆచూకీ ఇప్పటికీ తెలీలేదని అధికారులు చెప్పారు.

రాయగఢ్ జిల్లాలో ముగ్గురు, సింధుదుర్గ్‌లో ఒక నావికుడు చనిపోయారు. నవీ ముంబయి, ఉల్సాస్ నగర్‌లో చెట్టు కూలి ఇద్దరు చనిపోయారు.

అరేబియా సముద్రంలో చిక్కుకున్న 273మంది

అరేబియా సముద్రంలో బాంబే హై ఆయిల్ ఫీల్డ్ దగ్గర ఓ చిన్న నౌకలో 273 మంది చిక్కుకుపోయారు. మరో నౌకలో 137 మంది ఉన్నారు.

వీరిని సురక్షితంగా తీరానికి తీసుకురావడానికి నావికాదళం యుద్ధనౌకలు ఐఎన్ఎస్ కోచి, ఐఎన్ఎస్ కోల్‌కతాను పంపించారు.

వీటితోపాటు ఐఎన్ఎస్ తల్వార్‌ను కూడా సహాయ కార్యక్రమాల్లో మోహరించారు.

బాంబే హై ఆయిల్ ఫీల్డ్ ముంబయి తీరానికి 176 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

సహాయ కార్యక్రమాలు రాత్రంతా కొనసాగాయి. ఉదయం 6 గంటల వరకూ 148 మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు చేర్చారు.

అత్యంత అల్లకల్లోలంగా ఉన్న సముద్రంలో ప్రయాణించిన ఐఎన్ఎస్ కోచి, ఐఎన్ఎస్ కోల్‌కతా 111 మందిని కాపాడగా, నేవీకి చెందిన మరో రెండు నౌకలు 35 మందిని కాపాడాయి.

అరేబియా సముద్రంలో గాల్ కన్‌స్ట్రక్టర్ అనే బార్జ్ మీద చిక్కుకుపోయిన 137 మందిని ఖాళీ చేయించేందుకు వాటర్ లిల్లీ అనే అత్యవసర నౌకతోపాటు మరో రెండు నౌకలు వెళ్లాయి.

సాగర్ భూషణ్ అనే మరో ఆయిల్ రిగ్ మీద 101 మంది ఉన్నారు. వీరికి సాయం అందించేందుకు ఐఎన్ఎస్ తల్వార్‌ను పంపించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముంబయిలో రైలెక్కేందుకు వెళ్తున్న వలస కూలీ

2008లో ముంబయి దాడుల సమయంలో కూడా మిగిలిన ముంబయిలో జన జీవనం యధాతథంగానే ఉంది. రైళ్లు తిరిగాయి, లక్షలాది మంది ఎవరి ఉద్యోగాలు వారు చేసుకున్నారు. రెస్టారెంట్లు తెరిచే ఉన్నాయి. ఆఫీసులు కూడా పని చేశాయి.

కానీ కోవిడ్-19 మాత్రం ఈ మహా నగరాన్ని నిర్మానుష్య నగరంగా మార్చివేసింది. ఇప్పటికీ లాక్ డౌన్ సడలించకపోవడంతో ముంబయి రోడ్లన్నీ ఖాళీగానే కనిపిస్తున్నాయి.

కరోనావైరస్ దెబ్బకు ఒకప్పుడు అత్యుత్తమ వైద్య సౌకర్యాలకు పెట్టింది పేరుగా ఉన్న ముంబయిలో ఇప్పుడు కోవిడ్-19 రోగులకు చికిత్స అందించడం కూడా కష్టమైపోతోంది.

ముంబయి ఇప్పుడు భారత్‌లో కరోనావైరస్‌కి కేంద్ర బిందువుగా మారిపోయింది.  దేశంలోని మొత్తం కేసుల్లో ఐదో వంతు అంటే 38 వేలకు పైగా కేసులు అక్కడ నమోదయ్యాయి. కోవిడ్-19 మరణాల విషయానికి వస్తే నాల్గో వంతు అక్కడే సంభవించాయి. దేశ ఆర్థిక రాజధాని అయిన ముంబయిలో ఎందుకు ఇంత దారుణమైన పరిస్థితి ఏర్పడింది?

“గత రాత్రి కేవలం ఆరు గంటల వ్యవధిలో 18 మంది మరణించారు. వారిలో 15 మంది కోవిడ్-19 కారణంగానే ప్రాణాలు కోల్పోయారు. కేవలం ఒకే ఒక్క షిఫ్టులో ఇంత మంది చనిపోవడాన్ని ఇప్పటి వరకు నేను ఎప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పుడూ చూడలేదు” అంటూ కేఈఎమ్ ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి చెందిన పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని ఓ వైద్యుడు ఇటీవల ఒక రోజు నాతో చెప్పారు.

“ఇదో యుద్ధ భూమిలా ఉంది. ఒక్కో బెడ్‌పై ఇద్దరు ముగ్గురు రోగులు ఉంటున్నారు.  కొంత మందికి నేలపై, మరి కొంత మందికి వసారాలోనే చికిత్సనందిచాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. మా దగ్గర అవసరమైనన్ని ఆక్సిజన్ పోర్టులు లేవు. కొంత మంది రోగులకు ఆక్సిజన్ అవసరం ఉన్నప్పటికీ మేం వారికి అందించలేకపోతున్నాం” అని ఆయన అన్నారు.

ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోనే నడుస్తున్న మరో ఆస్పత్రి సియాన్. అక్కడ ఒక్కో ఆక్సిజన్ సిలిండర్‌ను ఇద్దరు ముగ్గురు రోగులకు వినియోగిస్తున్నామని అదే ఆస్పత్రిలో పని చేస్తున్న ఓ వైద్యుడు నాతో అన్నారు. ఆస్పత్రిలోని పరుపుల మధ్య దూరాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మరింత మందికి చోటు కల్పించగల్గుతున్నామని ఆయన చెప్పారు. పీపీఈ కిట్లను ధరించే ప్రాంతంలో కనీస పరిశుభ్రత కూడా లేదని అక్కడ ఉన్న పరిస్థితిని ఆయన వివరించారు.

అసలే వేసవి కాలం, ముంబయి తీర ప్రాంతం కావడంతో అక్కడ గాలిలో తేమ శాతం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. ఫలితంగా చెమట విపరీతంగా పడుతుంది. పీపీఈ కిట్లను ధరిస్తున్న వైద్యులు నిమిషాల వ్యవధిలోనే చెమటలో తడిసి ముద్దవుతున్నారు.

సియాన్, కేఈఎం ఆస్పత్రుల్లో శవాల పక్కనే రోగుల్ని ఉంచి చికిత్స అందిస్తున్న దృశ్యాలు, అలాగే రోగులతో కిటకిటలాడుతున్న వార్డుల దృశ్యాలు ఇటీవల సోషల్ మీడియాలో తెగ ప్రచారమయ్యాయి.

"కలల నగరం" ఒకప్పుడు...

“నిజానికి అత్యుత్తమ వైద్య సౌకర్యాలు, వైద్యులు ఉన్న నగరాల్లో ముంబయి కూడా ఒకటి. కానీ ప్రస్తుతం ఈ కోవిడ్-19 మహమ్మారిని ఎదుర్కొనేందుకు తగిన విధంగా సిద్ధం కాలేదు. ఒకప్పుడు కలల నగరంగా పేరున్న ముంబయి ఇప్పుడు పీడకలల నగరంగా మారిపోయింది” అని ప్రజారోగ్య నిపుణులు డాక్టర్ స్వాతి రాణే వ్యాఖ్యానించారు.

దేశ ఆర్థిక రాజధానిగా పేరున్న ముంబయి మహానగరం అరేబియా సముద్ర తీరాన్ని ఆనుకొని ఉంటుంది. దేశ వ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది ఉపాధి కోసం ఈ నగరానికి తరలివస్తుంటారు. కరోనావైరస్‌తో యుద్ధం చేయడంలో ముంబయి నగరానికి అవరోధంగా నిలుస్తున్న ప్రధాన సమస్య జన సాంద్రత. 2017లో వరల్డ్ ఎకనమిక్ ఫోరం విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచంలోనే అత్యంత జన సాంద్రత ఉన్న మహానగరాల్లో ముంబయి రెండవస్థానంలో ఉంది.

“నిజానికి వీడియోల్లో హైలెట్ చేసిన పరిస్థితులు ఇక్కడ కొన్నేళ్లుగా తిష్ట వేసి ఉన్నాయి. దురదృష్టవశాత్తు ఒక మహమ్మారి వస్తే తప్ప మన వైద్య వ్యవస్థ ఎంత అధ్వాన్నంగా ఉందో ప్రజలకు...


ముంబయిలోని ఓ చిన్న గదిలో ఉంటున్న సేథీ సోదరులు గత వారం వీడియో కాల్‌లో మాట్లాడుతూ పదే పదే ఇదే ప్రశ్న అడిగారు. వారి గొంతు వణుకుతోంది.

సంతోష్ సేథీ, టున్నా సేథీ సోదరులు ఒడిశాలోని తమ ఊరికి 1,600 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ముంబయి నగరానికి జీవనోపాధి వెతుక్కుంటూ వచ్చి దశాబ్దం దాటిపోయింది.

వీరిద్దరూ ముంబయి నగరంలో భవన నిర్మాణ రంగంలో కార్మికులుగా పని చేస్తున్నారు. రోజంతా 8 గంటల పాటు పని చేసి సిమెంటు, ఇటుకలు, రాళ్ల లాంటివి మోస్తూ రోజుకు 450 రూపాయిలు సంపాదించేవారు. వారు నిర్మాణంలో ఉన్న కాంక్రీటు భవనాల నీడలోనే నివాసం ఉంటూ అక్కడే తింటూ మిగిలిన డబ్బును ఊర్లో కుటుంబం ఖర్చుల కోసం పంపించేవారు.

భారతదేశంలో ఉన్న 40.5 కోట్ల మంది వలస కార్మికుల్లో 6 కోట్ల మంది ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వలస వచ్చిన వారే ఉంటారని 'ఇండియా మూవింగ్: ఏ హిస్టరీ ఆఫ్ మైగ్రేషన్' రచయత చిన్మయి టుంబే పేర్కొన్నారు. భారతీయ నగరాల అసంఘటిత రంగ అభివృద్ధికి వీరు వెన్నెముక లాంటి వారు. భారతదేశపు స్థూల జాతీయ ఉత్పత్తిలో వీరి వాటా 10 శాతం ఉన్నప్పటికీ వారు సామాజికంగా, రాజకీయంగా దీన పరిస్థితిలోనే ఉంటారు" అని ప్రొఫెసర్ టుంబే అంటారు.

మరో వైపు ముంబయిలో ఉన్న సేథీ ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అన్నదమ్ములకు తిరిగి భయం మొదలయింది. వారు "తిరిగి మేము ఇంటికి వెళ్లిపోవాలా? లాక్ డౌన్ గురించి మీ దగ్గరేమైనా సమాచారం ఉందా" అని నన్ను ప్రశ్నించారు.

మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబయి కోవిడ్ కేసులకు కేంద్రంగా మారి ఇప్పటికే రాష్ట్రంలో 30 లక్షలకు పైగా కోవిడ్ కేసులు నమోదయ్యాయి.

ఈ కేసుల సంఖ్య తగ్గుముఖం పట్టని పక్షంలో మరో లాక్ డౌన్ విధించడం తప్ప మరో మార్గం లేదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హెచ్చరిస్తోంది.

వైరస్ వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి ఏప్రిల్ నెలాఖరు వరకు అత్యవసర సేవలు, ప్రయాణాలను మాత్రమే అనుమతిస్తూ

మంగళవారం కొన్ని కొత్త నిబంధనలను కూడా ప్రకటించింది.   నిర్మాణ స్థలం దగ్గరే ఉండి పని చేసేటటువంటి కార్మికులు ఉన్న చోట్ల మాత్రమే నిర్మాణ రంగ పనులు కొనసాగడానికి అనుమతినిచ్చింది.

గత సంవత్సరం ప్రణాళిక లేకుండా విధించిన లాక్ డౌన్ వల్ల కోటి మందికి పైగా వలస కార్మికులను నగరాలను వదిలిపెట్టి వెళ్లేలా చేసింది. కొన్ని వేల మంది మహిళలు, పురుషులు కాలి నడకన, సైకిళ్ళ పైన, ట్రాక్ల మీద తర్వాత రైళ్ల లోనూ తమ ఊళ్లకు ప్రయాణమయ్యారు. అందులో 900 మంది మార్గమధ్యంలోనే చనిపోయారు.

గత ఏడాది లాక్‌డౌన్ విధించినప్పుడు సేథీ సోదరులు అడుక్కోవాల్సి వచ్చింది

ఈ భారీ వలస 1947లో భారత పాకిస్తాన్ విభజన సమయంలో జరిగిన  లక్షలాది మంది శరణార్ధుల కష్టాలను జ్ఞప్తికి తీసుకుని వచ్చింది.

"చాలా మంది భారతీయులు వారి జీవితకాలంలో చూసిన అతి పెద్ద మానవ సంక్షోభం ఇదే అయి ఉంటుందని", మానవ హక్కుల కార్యకర్త హర్ష మందెర్ అన్నారు.

ముంబయిలో కోవిడ్ కేసుల సంఖ్య తిరిగి పెరుగుతోంది.  గత ఏడాది లాక్ డౌన్ జ్ఞాపకాలు సేథీ అన్నదమ్ములను ఇంకా వెంటాడుతూనే ఉన్నాయి. గత ఏడాది  ఆగిపోయిన పనులు, స్తంభించిన రవాణాతో వారు రెండు నెలల పాటు ముంబయిలోనే ఉండిపోవలసి వచ్చింది.

దాంతో, వారు అన్నం కోసం అడుక్కోవాల్సి వచ్చింది.

"అది చాలా దారుణమైన అనుభవం. అదొక చిత్రమైన పరిస్థితి" అని 43 సంవత్సరాల  సంతోష్ సేథీ చెప్పారు.

వీరిద్దరూ ముంబయిలో ఒక నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రదేశం దగ్గర పని చేస్తున్న 17 మంది కార్మికులలో భాగంగా ఉన్నారు. గత ఏడాది మార్చి 24న లాక్ డౌన్ ప్రకటించేటప్పటికీ వారి దగ్గర డబ్బులు, ఆహారం లేవు.

వారు పని చేసే కాంట్రాక్టర్ వారికి కేవలం 1000 రూపాయిలు ఇచ్చారు. కానీ, అవి ఒక వారం రోజుల కంటే ఎక్కువ రోజులకు తినడానికి సరిపోవు.

ఆ సమయంలో బయటకు వెళితే పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు తినాల్సి వస్తుందేమోననే భయంతో బయటకు వెళ్లడం కూడా...


ముంబయిలోని ఓ టెస్ట్ సెంటర్‌లో స్వాబ్ శాంపిల్ సేకరిస్తున్న సిబ్బంది.

భారత్‌లో ఎన్ని టెస్టులు జరుగుతున్నాయి?

అంతర్జాతీయంగా వివిధ దేశాలు చేస్తున్న టెస్టుల వివరాలు సేకరిస్తున్న అవర్ వరల్డ్ ఇన్ డేటా అనే వెబ్‌సైట్‌కు అందిన సమచారం ప్రకారం ఆగస్టు మొదటినాటికి భారతదేశ వ్యాప్తంగా రోజుకు సరాసరిన 5లక్షల పరీక్షలు జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. చూడటానికి ఇది పెద్ద సంఖ్యలాగే కనిపిస్తున్నా, దీన్ని జనాభా ప్రకారం చూడాల్సి ఉంది.

ప్రతి లక్షమందిలో రోజూ 36మందికి మాత్రమే టెస్టులు జరుగుతున్నట్లు లెక్క. అదే దక్షిణాఫ్రికాలో ప్రతి లక్షకు 69మందికి, పాకిస్థాన్‌లో 8మందికి, అదే యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో 192మందికి పరీక్షలు జరుగుతున్నాయి.

సుమారు 130 కోట్లకు పైగా జనాభా ఉన్న దేశంలో ప్రతిరోజూ 10లక్షల టెస్టులు జరపాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

ఇండియాలో ఎలాంటి టెస్టులు జరుగుతున్నాయి ?

కరోనా వైరస్‌ను అడ్డుకట్ట వేయడంలో టెస్టులు కీలకమైనప్పుడు అవి ఎలాంటి టెస్టులు అన్నది కూడా కీలకమే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా పరిచయమున్న పరీక్ష పీసీఆర్ టెస్ట్ (పాలిమెర్స్ చైన్ రియాక్షన్). ముక్కు, గొంతు నుంచి శాంప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిల్‌ను తీసుకునే పద్ధతి ఇది. తీసుకున్న శాంపిల్‌లో ఉన్న ప్రొటీన్‌లు, కొవ్వు పదార్ధాలను రసాయనాల ద్వారా తొలగిస్తారు. ఆ తర్వాత వీటిని మెషిన్ ద్వారా పరిశీలిస్తారు.

జర్మనీలోని పీసీఆర్ టెస్ట్ మెషీన్

ఇవి చాలా ప్రామాణికమైనవని చెబుతున్నా చాలా ఖరీదైనవి కూడా. ఇండియాలో ఈ పరీక్షను ప్రాసెస్ చేయడానికి 8 గంటల సమయం తీసుకుంటోంది. ఫలితం రావడానికి 24 గంటలు పడుతోంది. అయితే శాంపిల్స్‌ను లేబరేటరీకి తరలించడానికి తీసుకునే సమయం కూడా దీనిపై ప్రభావం చూపుతుంది.

టెస్టుల సంఖ్యను పెంచడానికి అధికారులు చవకైన, త్వరగా ఫలితాలు వచ్చే ర్యాపిట్ యాంటీజెన్ టెస్టులవైపు మొగ్గుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వీటిని ర్యాపిడ్ టెస్ట్ లేదంటే డయాగ్నస్టిక్ టెస్టు అనే పేరుతో పిలుస్తున్నారు. ఈ టెస్టుల్లో 15 నుంచి 20 నిమిషాలలో ఫలితాలు వస్తాయి.

కానీ, ఇవి అంత నమ్మకమైన టెస్టులు కావని, వీటిలో ఒక్కోసారి ప్రాణికత రేటు 50శాతమే ఉంటుందని చెబుతున్నారు. సాధారణంగా హాట్‌స్పాట్ ఏరియాలలో వీటిని ఉపయోగించి టెస్టులు చేస్తుంటారు.

గతంలో ఇన్‌ఫెక్షన్‌కు గురైన విషయాన్ని చెప్పగలిగే టెస్టులకు భిన్నంగా ఇవి ప్రస్తుతం శరీరంలో వైరస్ ఉందా లేదా అన్న విషయాన్ని మాత్రమే చెప్పగలుగుతాయి.

యాంటిజెన్ టెస్టులు పీసీఆర్ టెస్టుకన్నా ఫలితాల్లో వేగమే కానీ ప్రామాణికతపై సందేహాలున్నాయి.

భారత్‌తోపాటు బెల్జియం, దక్షిణ కొరియాలలో రూపొందించిన మూడు ర్యాపిడ్ టెస్ట్ కిట్‌లకు మాత్రమే ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ఐసీఎంఆర్) దేశంలో టెస్టులకు అనుమతి ఇచ్చింది.

అయితే వీటి మీద ఐసీఎంఆర్, ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (ఎయిమ్స్) సంస్థలు స్వతంత్రంగా జరిపిన పరిశీలనలో వాటి ప్రామాణికత 50 నుంచి 84శాతం వరకు మాత్రమే ఉందని తేలింది.

“యాంటీజెన్ టెస్టు నిజంగా ఇన్‌ఫెక్షన్లకు గురైన కేసుల్లో 50 శాతం కేసులను గుర్తించలేక పోతోంది’’ అని పబ్లిక్ హెల్త్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా సంస్థ ప్రొఫెసర్ కె.శ్రీనాథ్‌రెడ్డి అన్నారు.

అయితే దీనికి అనేక అంశాలు కారణమవుతున్నాయి. ఒక్కోసారి స్వాబ్ శాంపిల్స్ సరిపడినంత రాకపోవచ్చు. మనిషిలో వైరస్ తీవ్రత, కిట్ క్వాలిటీలాంటి అంశాలు కూడా ఇందులో ఇమిడి ఉన్నాయి.

యాంటీజెన్ టెస్టుల్లో ఒక్కోసారి తప్పుడు నెగెటివ్ ఫలితాలు కూడా రావచ్చని, అందువల్ల నెగెటివ్ వచ్చిన వారు పీసీఆర్ టెస్టు కూడా చేయించుకుని వైరస్ ఉన్నదీ లేనిదీ నిర్ధారించుకోవాలని ఐసీఎంఆర్ సూచించింది.

ర్యాపిడ్...


ముంబయిలోని ధారవిలో కరోనావైరస్ పరీక్షలు

“భారత్ లాంటి పెద్ద దేశంలో వైరస్ ప్రాబల్యం చాలా తక్కువగా ఉందని” ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్(ఐసీఎంఆర్) చీఫ్ బలరాం భార్గవ చెప్పారు.

భారత్‌లో కోవిడ్-19  వ్యాప్తిని గుర్తించే సర్వే గురించి గురువారం జరిగిన ఒక మీడియా సమావేశంలో భార్గవ మాట్లాడారు.

భారత్‌లో 2,97,535 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఇది ప్రపంచంలో నాలుగో అత్యధికం.

భార్గవ వ్యాఖ్యలపై ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది. కేసులు ఇంత ఎక్కువగా పెరుగుతున్నప్పుడు, ప్రభుత్వం కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   జరగడం లేదని ఎందుకు చెబుతోందనే ప్రశ్నలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

ప్రభుత్వ వాదన ఏంటి?

సాధారణంగా వైరస్ వచ్చిన ఒక వ్యక్తికి, మరో కరోనా పాజిటివ్‌తోగానీ, కరోనాకు తీవ్రంగా ప్రభావితమైన దేశం నుంచి వచ్చినవారితోగానీ ఉన్న కాంటాక్ట్స్ గురించి తెలుసుకోలేని స్థితిలో దానిని కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌గా అంగీకరిస్తారు. అంటే, వైరస్ సమాజంలో స్వేచ్ఛగా వ్యాపిస్తుంటుంది.

అయితే, దీనికి సంబంధించి అధికారికంగా అంగీకరించిన నిర్వచనం ఏదీ లేదని భారత్ చెబుతోంది.

కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌ను ఎలా ఎదుర్కోవాలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ(డబ్ల్యుహెచ్ఓ) మ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. కానీ అది ఎలా ఉంటుంది అనేదానిపై వారి నిర్వచనం అస్పష్టంగా ఉంది.

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం భారతదేశంలో దాదాపు 0.3 నుంచి 0.4 శాతం జనాభాకు పరీక్షలు చేశారని ప్రముఖ వైరాలజిస్ట్ డాక్టర్ జాకబ్ జాన్ బీబీసీతో చెప్పారు.

“నా దృష్టిలో భారత్‌లో ఇప్పుడు రెండు దేశాలు ఉన్నాయి. 40 లక్షలు లేదా 0.4 శాతం పరీక్షలు చేయించుకున్నవారు, మిగతావారు. ఆ విధంగా చూస్తే దేశంలోని 99.6 శాతం మందికి కరోనా సోకలేదని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అంటే దేశంలో వైరస్ వ్యాప్తి చాలా తక్కువగా ఉంది.

అంటే, అంత తక్కువ రేటు ఉన్నప్పుడు కమ్యూనిటీ ట్రాన్స్ మిషన్ అనేది జరగదు.

“కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   జరుగుతున్నట్టు స్పష్టమైన సంకేతాలు వస్తున్నప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుమతి లేకుండా అధికారులు దాన్ని అలా పిలవలేరు” అని డాక్టర్ జాన్ చెప్పారు.

దిల్లీ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి సత్యేందర్ జైన్, దేశ రాజధానిలో కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   ఉందనే విషయాన్ని అంగీకరించారు. కానీ దానిని కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌గా ప్రకటించడం కేంద్రం చేతుల్లో ఉందని చెప్పారు.

“ఈ మాట చుట్టూ తీవ్రమైన చర్చ జరుగుతోంది. డబ్ల్యుహెచ్ఓ కూడా దీనిని నిర్వచించలేదు. మేం కచ్చితంగా కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌లో లేము. అది ఒక  పదం మాత్రమే” అని భార్గవ చెప్పారు.

ఒకరి నుంచి ఒకరికి వ్యాపిస్తోంది.

కమ్యూనిటీ     ట్రాన్స్‌మిషన్     అంటే ఏంటో నిజం తెలుసుకోడానికి చర్చలు జరిపే సమయం ఇది కాదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఇది దేశీయంగా వ్యాపిస్తోంది. మొదట ఈ మహమ్మారి బయటి నుంచి దేశంలోకి చేరింది. తర్వాత అది భారత్‌లో మహమ్మారిగా మారింది. ఇప్పుడు జరుగుతోంది అదే అని  డాక్టర్ జాన్ అన్నారు.

“ఇక్కడ ఒకరి నుంచి మరొకరికి వైరస్ వ్యాపిస్తోంది. కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్‌కు అసలైన నిర్వచనం అదే. దానికి మూలం ఏంటి అనేది ఇప్పుడు ముఖ్యం కాదు. ఇది నిజంగా ఒక దేశీయ మహమ్మారి. ఇది సమాజంలో వ్యాపిస్తోంది. అంటే, నా నిర్వచనం ప్రకారం సామాజిక వ్యాప్తి జరుగుతోంది" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

“83 జిల్లాల్లో ఒక శాతం కంటే తక్కువగా 0.73 శాతం కేసులు గతంలో ధ్రువీకరించిన కేసులకు బహిర్గతం అయినట్లు ఆధారాలు ఉన్నట్లు ఐసీఎంఆర్ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. సామాజిక వ్యాప్తి కాకపోతే అవి ఎలా బయటపడ్డాయి” అని కూడా జాన్ ప్రశ్నించారు.

“అంటే కమ్యూనిటీ   ట్రాన్స్‌మిషన్   మొదటి దశలోనే ఉంది. ఆ పేరు చెప్పకుండానే వారే స్వయంగా దానిని అంగీకరించారు”...


ముంబయిలోని ధారావి అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన రాంతం

మురికివాడలకు బయట నివసించే వారిలో కేవలం 16 శాతం మంది మాత్రమే ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడ్డారు.

జూలై మొదటి వారంలో ముంబయి లో కిక్కిరిసిన మూడు ప్రాంతాలలో 7000 మందికి ర్యాండమ్  పరీక్షలు నిర్వహించగా ఈ ఫలితాలు వచ్చాయి.

ముంబయి లో జులై 28 వ తేదీ నాటికి  1,10,000 కేసులు నమోదు కాగా 6187 మరణాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈ సర్వేను ముంబయి మున్సిపాలిటీ, నీతి ఆయోగ్, టాటా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ కలిపి నిర్వహించాయి.

ముంబయి లో చెంబూర్, మాతుంగ , దహిసర్ ప్రాంతాలలో నివసించే ప్రజల్లో 57 శాతం మంది కరోనావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడినట్లు ఈ సర్వే తెలిపింది. ఈ ప్రాంతాలలో సుమారు 15 లక్షల జనాభా నివాసం ఉంటారు.

కరోనావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రంగా ప్రబలిన ఈ నగరంలో ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తిని అంచనా వేయడానికి  సర్వే లో వెల్లడైన ఫలితాలు పనికొస్తాయని సర్వే లో భాగమైన శాస్త్రవేత్తలు బీబీసీ కి వివరించారు.

ఈ సర్వే నిర్వహించడానికి గణనీయమైన శాంపిల్ ని ఎంచుకున్నట్లు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు..

“సర్వే నిర్వహించడానికి ఎంచుకున్న మూడు ప్రాంతాలలో అధిక సంఖ్యలో కరోనావైరస్ కేసులు నమోదయ్య... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాయి. అందులో మురికివాడలు, కొన్ని గృహ సముదాయాలు, స్వతంత్ర గృహాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇన్ఫెక్షన్ సోకడాన్ని  జనాభా సాంద్రత  ప్రభావితం చేస్తుందో లేదో చూడటం కూడా ఈ సర్వే ఉద్దేశ్యమని డాక్టర్ కొల్తూర్  చెప్పారు..

ఈ సర్వే ఫలితాలను నగరం మొత్తం మీద ఉన్న ఇన్ఫెక్షన్ స్థాయిని తెలియచేసేందుకు వాడలేమని  శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. దీనిని కేవలం 24 వార్డులలో మూడు చోట్ల నిర్వహించారు.

కరోనావైరస్ దాడికి తీవ్రంగా గురైన నగరం ముంబయి

అయితే, మిగిలిన ప్రదేశాలలో ఈ సర్వేలో వచ్చిన ఫలితాలకు పూర్తి భిన్నమైన పరిస్థితులు ఏమి ఉండవని డాక్టర్ జునేజా అన్నారు.

కొన్ని పెద్ద నగరాలలో నిర్వహించిన సర్వే ఫలితాలు   జనాభాలో తక్కువ శాతంలో యాంటీ బాడీలు ఉన్నట్లు వెల్లడించాయి.

లండన్ నగరంలో మే జూన్ నెలల్లో నిర్వహించిన సర్వే లో  ప్రతి ఆరుగురిలో ఒక్కరికి, న్యూ యార్క్ నగరంలో ప్రతి ఐదుగురిలో ఒక్కరికి యాంటీ బాడీల పరీక్షలో పాజిటివ్ అని తేలింది. దిల్లీలో జులై లో నిర్వహించిన ఒక ప్రభుత్వ సర్వే లో ప్రతి నలుగురిలో ఒక్కరికి కోవిడ్ సోకినట్లు తెలిసింది.

ముంబయి మురికివాడల్లో చాలా మంది కామన్ టాయిలెట్లను వాడటం కూడా ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉండటానికి  కారణమని భావిస్తున్నారు. కిక్కిరిసిన ప్రాంతాలు ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తి చెందడానికి ఎలా దారి తీస్తాయనే విషయాన్ని ఈ సర్వే ఫలితాలు తెలియచేస్తున్నాయని  టాటా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ లో పని చేస్తున్న డాక్టర్ సందీప్ జునేజా చెప్పారు.

అధిక శాతం మంది ప్రజలు ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడి , లక్షణాలు లేకుండానే కోలుకోవడం వలన కొన్ని ప్రాంతాలలో మరణాల రేటు కూడా తక్కువగా ఉందని  ఈ సర్వే వెల్లడి చేస్తోందని అన్నారు.

మురికివాడలలో, బయట కూడా మహిళలు ఎక్కువగా ఈ ఇన్ఫెక్షన్ బారిన పడినట్లు తెలుస్తోంది. “ఇది చాలా ఆసక్తికరమైన అంశం. దీనికి కారణం మాకు తెలియదు. దీనికి సామాజిక ప్రవర్తన నుంచి శారీరక బేధాల వరకు ఏదైనా కారణం కావచ్చు అని టిఐఎఫ్ఆర్ కి చెందిన డాక్టర్ ఉల్లాస్ ఎస్ కొల్తూర్ చెప్పారు.

ముంబయిలో పీపీఈ కిట్స్ ధరించిన ఆరోగ్య కార్యకర్తలు

ముంబయి లో కేసుల సంఖ్య తగ్గు ముఖం పడుతూ వస్తున్న నేపథ్యంలో ముంబయిలో హెర్డ్ ఇమ్మ్యూనిటి మొదలైందా అనే ప్రశ్నను కూడా ఈ సర్వే లేవదీస్తోంది. మంగళవారం నాడు ముంబయి లో 717 కొత్త కేసులు నమోదయ్యాయి. గత మూడు నెలల్లో ఇంత తక్కువగా నమోదవడం ఇదే మొదటిసారి.

"పూర్తిగా ఇప్పుడే ఏమి చెప్పలేం. ఈ ఇన్ఫెక్షన్ తో పోరాడేందుకు రోగ నిరోధక శక్తి...


ముంబయిలోని ధారావి ప్రాంతంలో కరోనావైరస్ పరీక్షల కోసం నమూనాలు సేకరిస్తున్న వైద్య సిబ్బంది

 “ఆర్థిక స్తోమత ఉన్న వాళ్లు పరీక్షల బిల్లు చెల్లిస్తారని, పేదలకు ప్రభుత్వం చెల్లిస్తుందనే విధంగా ఆదేశాలు ఉంటాయని మేం భావించాం” అని  థైరోకేర్ వ్యవస్థాపకులు అరోక్య స్వామి వేలుమణి అన్నారు.

కోవిడ్-19 పరీక్ష కోసం రూ. 4,500 ఖర్చుచేయడం అంటే అంత చౌక ఏం కాదు. అయితే, ప్రైవేటు ల్యాబ్‌లు ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి ఎలా రీయింబర్స్ చేసుకోవాలన్న విషయంలో కోర్టు ఎలాంటి స్పష్టత ఇవ్వలేదు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో థైరోకేర్ సహా మరికొన్ని ప్రైవేటు ల్యాబ్‌లు కూడా పరీక్షల్ని నిలిపివేశాయి.

అయితే, కోవిడ్-19 పరీక్షల్ని వీలైనన్ని ఎక్కువగా చెయ్యాలన్న లక్ష్యంతో ఉన్న ప్రభుత్వం ఈ విషయాన్ని మరోసారి పరిశీలించాలని కోర్టును కోరింది.

దీంతో దేశ వ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ ప్రజారోగ్య బీమా పథకంలో ఉన్న50 కోట్ల మందికి ప్రభుత్వం బిల్లులు చెల్లించాలని, మిగిలిన వాళ్లు సొంతంగా చెల్లించుకోవాలని ఏప్రిల్ 13న కోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది.

అయితే, ఒక వేళ ఉచితం కాకపోతే. భారత్‌లో వీలైనంత ఎక్కువ మందికి కోవిడ్-19 పరీక్ష నిర్వహించడం సాధ్యపడుతుందా..? ఇద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ే ఇప్పుడు ముఖ్యమైన ప్రశ్న.

న్యూదిల్లీలోని లోక్‌నాయక్ జయప్రకాశ్ నారాయణ్ (ఎల్ఎన్‌జేపీ) హాస్పిటల్

కొండెక్కిన కోవిడ్-19 పరీక్ష ధర

సుమారు 130 కోట్ల జనాభా ఉన్న భారత్‌లో ఏప్రిల్ 19 నాటికి 15,712 కరోనా పాజిటివ్ కేసులు నమోదయ్యాయి. సుమారు 507 మంది ఈ వైరస్ కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

అయితే చాలా తక్కువ మందికి పరీక్షలు నిర్వహించడం వల్లే తక్కువ కేసులు నమోదవుతున్నాయన్నది చాలా మంది వాదన. ఏప్రిల్ 19 నాటికి దేశ వ్యాప్తంగా కేవలం 3,86,791 మందికి మాత్రమే కోవిడ్-19 పరీక్షలు నిర్వహించారు.

నిజానికి ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో వీలైనంత ఎక్కువమందికి పరీక్షలు నిర్వహించడం సవాలే. ద ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్(ఐసీఎంఆర్) అనుమతులు పొందిన టెస్టింగ్ కిట్ల తయారీ కంపెనీలు దేశంలో వేళ్ల మీద లెక్క పెట్టే స్థాయిలోనే ఉన్నాయి.

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా టెస్టింగ్ కిట్లకు డిమాండ్ ఉండటంతో దిగుమతులు ఆలస్యమవుతున్నాయి. అటు పరీక్షలు నిర్వహించే వైద్య సిబ్బందికి అవసరమైన రక్షణ సామాగ్రి సరఫరా కూడా తగినంతగా లేదు.

ప్రస్తుతం ఉన్న భారత జనాభాతో పోల్చితే ఉన్న వనరులు దేశం నలుమూల చేరుకోవడం సాధ్యపడుతుందా అన్న విషయం చెప్పడం కూడా కష్టమే.

ఈ పరిస్థితులన్నింటి కారణంగా పరీక్షలు నిర్వహించడం చాలా ఖర్చుతో కూడుకుంటోంది. ప్రభుత్వాసుపత్రులలో, ల్యాబొరేటరీలలో ఈ పరీక్షలు ఉచితం. కొన్ని నెలలుగా వాళ్లకు మాత్రమే కోవిడ్-19 పరీక్షలు చేసేందుకు అనుమతిచ్చారు.

అయితే తగిన నిధులు లేక ఇబ్బందులు పడుతున్న ప్రజారోగ్య వ్యవస్థకు సాయం చేసేందుకు ఆ తరువాత ప్రైవేటు సంస్థలు కూడా ముందుకొచ్చాయి.

దీంతో ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు వైద్య సంస్థల నిపుణులతో ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ సూచనల మేరకు ఇంటివద్దకు వెళ్లి కోవిడ్-19 పరీక్ష నిర్వహిస్తే రూ.4,500, అదే ఆస్పత్రికి వెళ్లి చేయించుకుంటే రూ.3,500గా నిర్ణయించింది.

అయితే ఈ ధరల్ని ఏకపక్షంగా నిర్ణయించారని  ఆల్ ఇండియా డ్రగ్ యాక్షన్ నెట్ వర్క్ సంస్థకు చెందిన మాలిని ఐసోలా అభిప్రాయపడ్డారు. కోవిడ్-19 పరీక్షకు అయ్యే ఖర్చును లెక్కేస్తే సుమారు రూ.700 వరకు ఉండవచ్చని తేలినట్టు ఓ వైరాలజస్ట్ తెలిపారు.

 “ ప్రైవేటు సంస్థలు ధరల్ని నిర్ణయించడంలో భాగమైతే.. ప్రభుత్వం దేనికి ఎంత ఖర్చువుతుందన్న వివరాలను విడుదల చేయాలి.” అని డిమాండ్ చేశారు మాలిని.

అయితే ప్రైవేటు ల్యాబ్ యజమానులు మాత్రం ఆ ధర న్యాయమైనదేనని అంటున్నారు. “సరఫరా చేసే వ్యవస్థ సరిగ్గా లేదు. ప్రతి ఒక్కరు ముందస్తు...


ముంబై ఎయిర్‌పోర్టులో రజాక్ తన చేతికి ఒక ప్యాకెట్ ఇచ్చి.. అది పచ్చడి ప్యాకెట్ అని, తన స్నేహితుడికి ఇవ్వాలని చెప్పాడని ఉస్మాన్ వివరించాడు. ఆ పాకెట్లో గంజాయి ఉందని హమద్ ఎయిర్‌పోర్టులోనే తెలిసిందని చెప్పాడు

భారత దౌత్యాధికారుల సాయం కోరుతూ ఖతార్ జైల్లో ఉన్న హైదరాబాద్ వాసి సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాద్రి రాసిన లేఖలోని అంశమిది. ఒక్క ఖాద్రీయే కాదు.. హైదరాబాద్‌కే చెందిన.. షేక్ సొహైల్, ఉస్మాన్ అలీ, షేక్ రిజ్వాన్.. ఇలా ఎందరో ఖతార్, దుబాయ్ జైళ్లలో మగ్గుతున్నారు.

వీరందరిదీ ఒకే రకమైన ప్రయాణం. బతుకు బాగుపడుతుందన్న ఆశతో విదేశాల్లో ఉపాధి అవకాశాల కోసం ప్రయత్నించటం, కొందరు ఏజెంట్లను ఆశ్రయించటం, అప్పో సప్పో చేసి వారు కోరిన ఫీజులు కట్టటం, ఉద్యోగం వచ్చిందని వారు చెప్తే కోటి ఆశలతో బయల్దేరటం.

ఎయిర్‌పోర్టులో వారు కొన్ని పార్శిళ్లు ఇచ్చి.. అవి బేకరీ కేకులని, పచ్చళ్లని నమ్మబలికి.. ఖతార్‌లోనో దుబాయ్‌లోనో తమకు తెలిసిన వారికి ఇవ్వాలని చెప్తే.. అమాయకంగా తీసుకెళ్లటం. అక్కడ పోలీసుల తనిఖీల్లో అవి గంజాయి పార్సిళ్లని తేలి జైలు పాలవటం!!

తెలంగాణలోని హైదరాబాద్ నుంచి, కర్ణాటక నుంచి కూడా ఇలా గల్ఫ్ దేశాలకు ప్రయాణమవుతున్న చాలా మంది ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యువకులను.. వారికి తెలియకుండానే కొందరు ‘ఏజెంట్లు’ డ్రగ్స్ - మాదకద్రవ్యాలు, మత్తుపదార్థాలు - అక్రమ రవాణాకు పావులుగా వాడుకుంటున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఇలా మోసపోయి విదేశాల్లో ఐదేళ్లు, పదేళ్లు జైలుశిక్ష పడిన కొందరు యువకులు.. సాయం కోసం భారత ప్రభుత్వాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నారు. వారి కుటుంబ సభ్యులతో బీబీసీ మాట్లాడింది. ఆ వివరాలివీ...

అమెరికాలో ఉద్యోగమంటే ఆరు లక్షలు ఇచ్చారు. కానీ...

అంబర్‌పేట్‌లోని ఓ కాలనీలో రెండు గదుల ఇంట్లో అద్దెకి ఉంటుంది నఫీస్ ఫాతిమా. భర్త దుబాయ్‌లో ధామంలో సేల్స్ పర్సన్‌గా పని చేస్తూ పదేళ్ళుగా అక్కడే ఉన్నారు. వీరికి నలుగురు సంతానం. పెద్ద కూతురికి రెండేళ్ల క్రితం పెళ్లి చేసింది. చిన్న కూతురు స్కూల్‌కి వెళ్తోంది. రెండో కొడుకు ఇంజినీరింగ్ చదువుతున్నాడు. వీరి బాధంతా పెద్ద కొడుకు గురించే.

"మా జీవితాలు బాగుంటాయి, సొంత ఇల్లు తీసుకోవచ్చు అనుకొని నా 20 ఏళ్ల కొడుకు బయట దేశాలకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నాలు చేశాడు. కానీ ఇప్పుడు జైల్లో ఉన్నాడు" అని బీబీసీ ప్రతినిధికి విచారంగా చెప్పారు 45 ఏళ్ల ఫాతిమా.

సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాద్రి డిగ్రీ చదివాడు. 2016 నుంచి హైదరాబాద్‌లో ఒక ఈవెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీలో పని చేసేవాడు. నెలకు ఎనిమిది వేలు జీతం వచ్చేది. కానీ అది వారి అవసరాలకు సరిపోదని బయట దేశాలకు పని కోసం వెళ్దామనుకున్నాడు. బాబాయి వరుస అయిన సయ్యద్ మూసాని కలిశాడు. మూసా ఒక ట్రావెల్ ఏజెంట్.

"మూసా మా వాడిని అమెరికా, కెనడాలకు పంపుతానన్నాడు. అందుకు 6 లక్షల రూపాయల వరకూ ఖర్చవుతుందన్నాడు. రెండు మూడు సార్లుగా మేం డబ్బిచ్చాం. 2017 నవంబర్ 27న మూసా ఫోన్ చేసి మా అబ్బాయిని త్వరగా రెడీ అయ్యి ఉండమని చెప్పాడు. రెండు రోజులకి ఖతార్ వెళ్లి రావాలి అన్నాడు. ఆలా ఎందుకని ప్రశ్నిస్తే.. పిల్లాడు మిగతా దేశాలు తిరుగుతూ ఉంటాడని పాస్‌పోర్టులో స్టాంప్ ఉంటే అమెరికా వీసా త్వరగా వస్తుంది అని చెప్పాడు’’ అని ఫాతిమా తెలిపారు.

"నా కొడుకు నాకు నేరుగా ఫోన్ చేశాడు. అప్పుడు తెలిసింది, నా కొడుకుని డ్రగ్స్ రవాణా చేసినందుకు అరెస్ట్ చేశారు అని."

ఎయిర్‌పోర్టులో ప్యాకెట్ ఇచ్చి పంపాడు...

మూసా వచ్చి బెంగళూరు తీసుకువెళ్లాడు. అక్కడి నుంచి ఖతార్‌కి ఫ్లైట్ అని చెప్పాడు. అలా వెళ్లాక వారం పది రోజులకి కూడా ఎటువంటి కబురూ లేదు. మూసాకి ఫోన్ చేసి అడిగితే.. ‘అంతా బాగానే ఉంది. ఖతార్‌లోనే ఉద్యోగం వెతుక్కుంటున్నాడు. అందుకే రావట్లేదని చెప్పాడు’’ అని ఆమె చెప్పారు.

ఐదు నెలల తర్వాత ఫాతిమాకు ఏదో...


ముక్కు, కళ్లు ఎర్రబడటం, దవడ వాయడం లాంటి లక్షణాలుంటే బ్లాక్ ఫంగస్‌గా అనుమానించాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ కేసుల సంఖ్య పెరుగుతుండటం అందోళన కలిగిస్తోంది. సోమవారం (17.05.21) నాటికి రాష్ట్రంలో 9 బ్లాక్ ఫంగస్ కేసులను గుర్తించామని ఏపీ వైద్య, ఆరోగ్య శాఖ వెల్లడించింది.

బ్లాక్ ఫంగస్ కోణంలో పరీక్షలు

కరోనా వచ్చి తగ్గిన వారిలో... వ్యాధి నిరోధక శక్తి తగ్గుతుంది. ఆ సమయంలో బ్లాక్ ఫంగస్ సోకే ప్రమాదం ఎక్కువ. ఇది పాతదే అయినప్పటికీ ఈ కరోనా సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా కేసులు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి.

అందువల్ల కరోనా తగ్గినా కూడా బాధితుల్లో బ్లాక్ ఫంగస్ ఉంటుందనే కోణంలో వారిని పరీక్షించాల్సి ఉంటుందని వైద్యులు చెప్తున్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బ్లాక్ ఫంగస్ కేసులు పెరుగుతున్నాయని, ఈ వ్యాధి చికిత్స, మందులకు అయ్యే ఖర్చు కూడా ఎక్కువేనని ఏపీ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి ఆళ్ల నాని అన్నారు.

''రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బ్లాక్ ఫంగస్‌ను ఆరోగ్యశ్రీ పరిధిలోకి తీసుకు వచ్చింది. ఈ కేసులను వెంటనే గుర్తించి నివారణ చర్యలు తీసుకోవడం, ఈ వ్యాధి కోసం వాడే మందులను బాధితులకు సమకూర్చడంపై తక్షణం చర్యలు తీసుకుంటున్నాం'' అని నాని వెల్లడించారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లో బ్లాక్ ఫంగస్ కేసులు పెరుగుతున్నట్లు గణాంకాలు తెలుపుతున్నాయి.

కరోనా నుంచి కోలుకున్న తర్వాత...

విశాఖ, శ్రీకాకుళం, గుంటూరు, పశ్చిమ గోదావరి, కర్నూలులో ఈ కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ కేసులన్నీ కరోనా బాధితులు... దాని నుంచి కోలుకున్న తర్వాత బయటపడినవే.

అధికారికంగా నమోదైన కేసులతో పాటు బ్లాక్ ఫంగస్ లక్షణాలతో వివిధ ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో ట్రీట్‌మెంట్ తీసుకుంటున్న వారి సంఖ్య కూడా రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పెరుగుతోంది.

విశాఖ నగరానికి చెందిన ఓ మహిళ కూడా కరోనా నుంచి కోలుకుని బ్లాక్ ఫంగస్ బారిన పడ్డారు.

''మధురవాడకు చెందిన 35ఏళ్ల మహిళ కోవిడ్ నుంచి కోలుకుని ఇంటికి చేరారు. అయితే ఆవిడలో బ్లాక్ ఫంగస్ లక్షణాలు కనిపించాయి. అవేంటో అర్ధంకాక ఆమె... తాను కోవిడ్ ట్రీట్‌మెంట్ తీసుకున్న కింగ్ జార్జ్ ఆసుపత్రికి వెళ్లారు. లక్షణాల ఆధారంగా అక్కడి వైద్యులు ఈఎన్‌టీ ఆసుపత్రికి రిఫర్ చేశారు. అయితే బ్లాక్ ఫంగస్‌కు తమ వద్ద మందులు, చికిత్స లేవని చెప్పేయడంతో బాధితురాలు ఓ ప్రైవేటు ఆసుపత్రిని ఆశ్రయించారు. అక్కడి వైద్యులు లక్షణాల ఆధారంగా అది బ్లాక్ ఫంగస్ అని నిర్థారించారు'' అని బీజేపీ వైద్య విభాగ కన్వీనర్ ఆర్.రవికుమార్ చెప్పారు.

''విశాఖలో ఓ మహిళ బ్లాక్ ఫంగస్ వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు మా దృష్టికి వచ్చింది. అయితే అధికారికంగా దానిని పరీక్షలు చేసి ధృవీకరించాల్సి ఉంది'' అని విశాఖ జిల్లా వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారి డాక్టర్ సూర్యనారాయణ బీబీసీతో చెప్పారు.

బ్లాక్ ఫంగస్‌కు చికిత్సను ఈఎన్‌టీ విభాగం డాక్టర్లు అందిస్తారు.

మరో బ్లాక్ ఫంగస్ కేసు

ఇప్పటికే పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో బ్లాక్ ఫంగస్ కేసు నమోదుకాగా... తాజాగా (17.05.21) మరో కేసు నమోదైంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన 9 కేసులకు ఇది అదనం.

ఎల్.ఎన్.పురం గ్రామానికి చెందిన ఆటో డ్రైవర్ సూర్యనారాయణ కోవిడ్ నిర్థరణ కావడంతో విజయవాడలోని ఓ ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్నారు. ఆ ఆసుపత్రి వైద్యులే ఆయనకు బ్లాక్ ఫంగస్ ఉందని నిర్థరించారు.

విషయం తెలుసుకున్న వైద్య ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి ఆళ్ల నాని వెంటనే వైద్య సిబ్బందిని అప్రమత్తం చేశారు. స్థానిక పీహెచ్‌సీ సిబ్బంది బాధితుడి ఇంటికి వెళ్లి వివరాలు సేకరించి... మెడికల్ కిట్ అందించారు. ప్రస్తుతం బాధితుడు గ్రామంలోనే హోమ్ ఐసోలేషన్‌లో ఉన్నారు.

''కోవిడ్ బాధితుల్లో బ్లాక్ ఫంగస్ కేసులు ఎక్కువవుతున్నాయి. దీనికి ఈఎన్టీ వైద్యులు చికిత్స చేయాలి. అయితే విశాఖ ఈఎన్టీ ఆసుపత్రిలో మొత్తం 100 పడకలు...


ముక్తార్ అబ్బాస్ నఖ్వీ

బీబీసీ: పౌరసత్వ సవరణ చట్టాన్ని సవాలు చేస్తూ వచ్చిన పిటిషన్లను సుప్రీంకోర్టు విచారించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసుల జారీ చేసింది. కోర్టు ఈ కేసులో తర్వాత వాదనలను జనవరి 22న విననుంది. కానీ, పౌరసత్వ సవరణ బిల్లును వ్యతిరేకిస్తూ అస్సాం నుంచి దిల్లీ, చెన్నై వరకూ జనం రోడ్లపైకి వస్తున్నారు. ప్రజలు పౌరసత్వ సవరణ బిల్లును ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. దీని గురించి ప్రభుత్వం ఏం చెబుతోంది. దానిపై ఇక్కడ మనతో చర్చించడానకి రాజ్యసభ సభ్యులు, కేంద్ర మంత్రి అయిన ముక్తార్ అబ్బాస్ నక్వీ ఉన్నారు. మొదటి చెప్పండి.. పౌరసత్వ సవరణ చట్టం రూపొందించి, దానిపై పార్లమెంటులో చర్చించినపుడు మీరు, మీ పార్టీ ఈ స్థాయిలో హింస జరుగుతుందని ఊహించారా...?

నఖ్వీ: ఎన్ఆర్సీ ప్రక్రియ 1951లో మొదలైంది. 1971లో ముందుకు తీసుకెళ్లారు. 2003లో కాంగ్రెస్ హయాంలో సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు ఇచ్చింది. దాంతో ఆ ప్రక్రియ మొదలైంది. నాకొకటి చెప్పండి.. ఏ దేశమైనా తమ దేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడేవారి సంఖ్య భారీగా పెరుగుతుంటే దానిని పట్టించుకోకుండా ఉండగలదా..

బీబీసీ: జనం రోడ్లపైకి వస్తున్నారు. జామియాలో అనుమతి లేకుండానే పోలీసులు ప్రవేశించారు.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తర్వాత..విద్యార్థులను కొట్టారు. దాన్ని అందరూ చూశారు.(మధ్యలో)

నఖ్వీ: లేదు, లేదు వదిలేయండి.. నా ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పండి..

బీబీసీ: మీరు దాన్ని సమర్థిస్తారా..? (మధ్యలో)

నఖ్వీ: లేదు, వదిలేయండి, దాన్ని పక్కన పెట్టండి. అవి ఎందుకు జరుగుతున్నాయి. వాళ్లపై మోదీ కాల్పులు జరిపారా.. మోదీ వాళ్లతో మీరిక్కడ చదవడానికి వీల్లేదన్నారా..మోదీ వాళ్లకు భోజనం ఆపేశామని చెప్పారా..మిమ్మల్ని ఇక్కడ ఉండనివ్వమని అని మోదీ గారు వారికి చెప్పారా..

ముంబయిలో నిరసన

బీబీసీ: ప్రభుత్వం బిల్ తీసుకొచ్చింది. దానిని ముస్లింలకు ఇక్కడనుంచి పంపించేయడానికి లోలోపలే కుట్ర జరుగుతున్నట్టు చూస్తున్నారు. ప్రతిపక్షాలు కూడా పార్లమెంటులో అదే చెబుతున్నాయి. ఈ బిల్లు నుంచి ముస్లింలను బయటపెట్టారు అంటే పౌరసత్వం ఇవ్వకుండా  వారిని మీరు వంచిస్తున్నారని అంటున్నారు.

నఖ్వీ: అలాంటి వదంతులతో శాంతికి భంగం కలిగిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం అలా ఎప్పుడు చెప్పింది. బిల్లులో మేం ముస్లింలను ఉండనివ్వం అని ఎక్కడ ఉంది.

బీబీసీ: ఎందుకంటే బిల్లులో ముస్లింలను మేం శరణార్థులుగా అంగీకరిస్తాం అని మీరు చెప్పలేదుగా(మధ్యలో).

నఖ్వీ: మీరు పౌరసత్వ సవరణ బిల్లును ఎన్ఆర్సీతో జోడిస్తున్నారు. వేరు వేరు దగ్గర ఉన్న వేర్వేరు అంశాలను తీసుకుని మీరు వాటన్నిటినీ కలిపేస్తున్నారు. అలా చేస్తే ప్రజలు తప్పుదోవపట్టచ్చు. కానీ అది తాత్కాలికం.

బీబీసీ: అంటే మీరు పౌరసత్వ సవరణ చట్టం, ఎన్నార్సీ రెండు వేరు వేరు అంశాలు అంటున్నారా

నఖ్వీ: అవును, కచ్చితంగా.. అవి రెండు వేరు

బీబీసీ : వాటికి ఒకదానికి ఇంకొకదానితో సంబంధం లేదా?

నఖ్వీ: అసలు లేదు, పౌరసత్వ సవరణ చట్టం పాకిస్తాన్, అప్గానిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌లో దశాబ్దాల నుంచీ హింసకు, వేధింపులకు గురవుతున్న మైనారిటీల కోసం తెచ్చింది.

బీబీసీ: ఇప్పుడు పౌరసత్వం నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది, అంటే దానికి పత్రాలు కావాలి. అవి చాలా మంది దగ్గర లేవు. అందుకే ఎన్నార్సీ గురించి ఇంత గందరగోళం నెలకొంది. అందుకే, ఎన్నార్సీ , సీఏఏను మీరు ఏ విధంగా వేరుగా చూస్తున్నారు తెలుసుకోవాలని అనుకుంటున్నా. ఎన్నార్సీలో వచ్చిన  హిందువులందరినీ వేరు చేయడానికే పౌరసత్వ సవరణ బిల్లును తీసుకొచ్చారని. అలా అలా చివరికి ముస్లింలు బయట ఉండిపోతారని భావిస్తున్నారు. ఆ ఐడియాలజీని మీరు ఎలా చూస్తున్నారు.

నఖ్వీ: భయాలు, భ్రమల్లో ఉన్న వారిలోనే ఇలాంటి ఆలోచనాధోరణి ఉంది.

బీబీసీ: అందులో నిజం లేదంటారా?

నఖ్వీ: అందులో ఎలాంటి నిజం లేదు. ఒక్క శాతం కూడా...


ముఖేశ్ రాయ్‌కి ఇప్పుడు 52 ఏళ్లు. కానీ, రెండు నెలలుగా ఆయనకు ఉద్యోగం లేదు. ఆయన పనిచేస్తున్న 'మాల్ మెటాలిక్స్' సంస్థలో ఉత్పత్తి నిలిచిపోయింది.

దీంతో ఆయనకు ఉపాధి లేకుండా పోయింది. చివరగా జులై 8న ఆయన పని మీదకు వెళ్లారు. ఆ నెలలో పనిచేసిన ఎనిమిది రోజుల జీతం (రూ.3,500) కూడా ఆయనకు ఇంతవరకూ అందలేదు. ముఖేశ్ రాయ్ ఇప్పుడు తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నారు.

రాయ్ భార్య రిందు దేవి గతంలో పొదుపు చేసిన డబ్బు కూడా ఖర్చైపోయింది. ఆమె నగలు తాకట్టు పెట్టి తీసుకువచ్చిన డబ్బుతో ప్రస్తుతం వారికి పూట గడుస్తోంది.

రాయ్, రిందుల కుమారుడు 12వ తరగతి చదువుతున్నాడు. చికెన్ తినాలన్న అతడి కోరికను మూడు నెలలుగా ఆ కుటుంబం తీర్చలేకపోతోంది.

గతంలో తామెప్పుడూ ఇలాంటి దుస్థితి ఎదుర్కోలేదని రిందు దేవీ బీబీసీతో చెప్పారు.

టాటా ఉక్కు పరిశ్రమలో ఉత్పత్తి తగ్గిపోయిందని, ఫలితంగా దానికి అనుబంధంగా పనిచేసే సంస్థల కార్యకలాపాలు ఆగిపోయాయని కాంట్రాక్టర్ తనకు చెప్పినట్లు ముఖేశ్ రాయ్ అన్నారు.

''జులై పోయింది. ఆగస్టు పోయింది. సెప్టెంబర్, అక్టోబర్‌ల్లోనైనా పని ఉంటుందా అన్నది చెప్పేవారు ఎవరూ లేరు'' అని వివరించారు.

ఉపాధి కోల్పోయిన వేలాది మంది

ఉక్కు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రంగం ఇటీవల నెమ్మదించింది. టాటా స్టీల్, జేఎస్‌డబ్ల్యూ, ఆర్సెలర్ మిత్తల్ వంటి భారీ సంస్థలు ఉత్పత్తిని తగ్గించుకున్నాయి.

ఫలితంగా వందల సంఖ్యలో చిన్న సంస్థల్లో ఉత్పత్తి ఆగిపోయింది. కొన్ని మూతపడ్డాయి.

ఆదిత్యపుర్ పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో ఇండక్షన్ ఫర్నేస్‌ల పనులు చేసే 30కిపైగా చిన్న సంస్థలున్నాయని, వాటి కార్యకలాపాలు ఆగిపోయాయని ఆదిత్యపుర్ స్మాల్ ఇండస్ట్రీస్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు ఇందర్ అగర్వాల్ చెప్పారు.

ఝార్ఖండ్ ప్రభుత్వం ఒక్కసారిగా విద్యుత్ ధరలను 38% మేర పెంచడం కూడా ఇందుకు ఓ కారణమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

రాంచీ, రామ్‌గఢ్‌ల్లోని చాలా సంస్థల్లోనూ ఉత్పత్తి నిలిచిపోయింది.

ఝార్ఖండ్‌లో ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా 70వేలకుపైగా మందికి ఉపాధి లేకుండా పోయిందని లఘు ఉద్యోగ్ భారతి అధ్యక్షుడు రూపేశ్ కతియార్ చెప్పారు.

ఈ 70వేల మందిలో ముఖేశ్ రాయ్ ఒకరు.

మిగతా రాష్ట్రాల్లోనూ ఇలాంటి పరిస్థితులే ఉన్నాయి. ఉక్కు ఉత్పత్తితో సంబంధమున్న సంస్థలన్నీ ఈ మందగమనాన్ని అధిగమించే దారుల కోసం వెతుకుతున్నాయి.

ఝార్ఖండ్‌పైనే ఎక్కువ ప్రభావం

టాటా గ్రూప్ సంస్థల్లో ఉత్పత్తి తగ్గిపోవడం వల్లే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని ఝార్ఖండ్ ఇండస్ట్రియల్ ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ ఇండస్ట్రీ ఎక్స్‌టెన్షన్ ఆఫీసర్ అనిల్ కుమార్ అన్నారు.

''డిమాండ్ తగ్గిపోయింది. ఆదిత్యపుర్ ఇండస్ట్రియల్ ఏరియాలోని 50వేల మంది దాకా నిరుద్యోగం ఎదుర్కొంటున్నారు. వారిలో చాలా మంది కిందిస్థాయి కార్మికులు, రోజూవారీ కూలీలు'' అని ఆయన చెప్పారు.

మార్కెట్‌లో నగదు కొరతే తాజా మందగమనానికి కారణమని ఆదిత్యపుర్ ఇండస్ట్రియల్ ఏరియా స్మాల్ ఇండస్ట్రీ అసోసియేషన్ కార్యదర్శి దీపక్ డొకానియా అన్నారు.

''మార్కెట్‌లో డబ్బు లేదు. పెట్టుబడి లేకపోతే ఉత్పత్తి ఎలా కొనసాగుతుంది. నేను బీఎంసీ మెటల్‌కాస్ట్ లిమిటెడ్ అనే కంపెనీ నడుపుతున్నా. అందులో 400 మంది ఉద్యోగులున్నారు. వారిలో 50 నుంచి 60 మందికి ఇప్పుడు రావొద్దని చెప్పేశాం. మాకు ఇంకో దారిలేకపోయింది'' అని ఆయన వివరించారు.

ఉక్కు ఉత్పత్తి ఎందుకు తగ్గింది?

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌తో కొన్ని రోజుల క్రితం టాటా స్టీల్ సీఈఓ టీవీ నరేంద్రన్ సమావేశమయ్యారు. ఈ భేటీ తర్వాత ఆయన మాట్లాడుతూ.. ఉక్కు రంగంలో మందగమనానికి ఆటోమొబైల్ రంగంతో సంబంధం ఉందని చెప్పారు.

దీని కారణంగా టాటా స్టీల్ 2019-20 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నిర్దేశించుకున్న లక్ష్యాల్లో కోత పెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది.

ఆర్థిక మందగమనం, వివిధ...


ముఖ్యంగా ఈ వ్యాక్సీన్ ద్వారా మైక్రోచిప్స్‌ను శరీరంలోకి పంపిస్తారని, జన్యుపరమైన మార్పులు చేస్తారని  వదంతులు విస్తృతంగా ప్రచారమవుతున్నాయి.

అలాంటి వార్తల్లో వాస్తవమెంత అనే విషయంపై బీబీసీ పరిశోధన జరిపింది.

శరీరంలోకి మైక్రోచిప్ ఎక్కిస్తారని వార్త

వ్యాక్సీన్ గురించి ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే మైక్రోసాఫ్ట్ వ్యవస్థాపకులైన బిక్ గేట్స్ వార్తల్లోకొచ్చారు. ట్విట్టర్‌లో ఈ వారం రోజులుగా ఆయన పేరు ట్రెండ్ అవుతోంది.

కోవిడ్-19 మహమ్మారి సమయంలో బిల్ గేట్స్ మీద పలుమార్లు వదంతులు వ్యాపించాయి.

పబ్లిక్ హెల్త్, వ్యాక్సీన్ అభివృద్ధి మొదలైన అంశాల్లో బిల్ గేట్స్ చేస్తున్న సేవల కారణంగా ఆయన మీద పలురకాల అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ముఖ్యంగా, ఈ ఏడాది ప్రారంభం నుంచీ బిల్ గేట్స్‌పై ఒక వదంతి చక్కర్లు కొడుతోంది...ఈ కరోనావైరస్ అంతా అబద్ధమని, ట్రాక్ చెయ్యడానికి వీలుండే అతి చిన్న మైక్రోచిప్స్‌ను మనుషుల శరీరాల్లోకి ఎక్కించడానికి వేసిన ప్లాన్ అనీ, దీని వెనుక బిల్ గేట్స్ హస్తం ఉందనీ ప్రచారమవుతోంది.

ఈ వదంతి మళ్లీ ఈ వారం విపరీతంగా ట్రెండ్ అవుతోంది.

ఈ వాదన వాస్తవమని అంగీకరించడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. అంతే కాకుండా, అవన్నీ ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అబద్ధపు ప్రచారాలని బిల్ అండ్ మెలిండా గేట్స్ ఫౌండేషన్, బీబీసీకి తెలిపింది.

ఎలాంటి ఆధారాలూ లేకపోయినప్పటికీ...మే నెలలో 1,640 మందిని శాంపిల్‌గా తీసుకుని యూగోవ్ నిర్వహించిన ఒక పోల్‌లో 28% అమెరికన్లు ‘వ్యాక్సీన్ ద్వారా మనుషుల శరీరాల్లోకి మైక్రోచిప్స్ ఎక్కించాలని బిల్ గేట్స్ ప్లాన్ వేస్తున్నట్లు’ నమ్ముతున్నారని తేలింది. రిపబ్లికన్లలో 44% మంది ఈ పుకారును నమ్ముతున్నారని తేలింది.

డీఎన్ఏలో మార్పులు వస్తాయన్న వాదన

"ఫైజర్/బయోఎన్‌టెక్ వ్యాక్సీన్‌తో జర భద్రం" అంటూ ట్రంప్‌కు అనుకూలంగా వ్యవహరించే వెబ్‌సైట్ ‘న్యూస్‌మాక్స్’ వైట్ హౌస్ కరెస్పాండెంట్ ఎమరాల్డ్ రాబిన్సన్ ట్వీట్ చేశారు. ఆమెకు ట్విట్టర్‌లో 2,64,000 మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నారు.

"ఈ వాక్సీన్ మీ డీఎన్ఏను దెబ్బతీస్తుంది. ట్రయల్స్‌లో పాల్గొన్న 75% మందికి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ వచ్చాయి. జాగ్రత్త!" అంటూ రాబిన్సన్ ట్వీట్ చేశారు.

వ్యాక్సీన్ డీఎన్ఏను మార్చేస్తుందనే పుకారు ఫేస్‌బుక్‌లో తరచుగా వినిపించేదే!

ఈ విషయమై బీబీసీ.. ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలతో మాట్లాడింది. ముగ్గురూ కూడా కరోనావైరస్ వ్యాక్సీన్ డీఎన్ఏలో ఎలాంటిమార్పులు తీసుకురాదని తేల్చి చెప్పారు.

ఇలాంటి వదంతులు వ్యాప్తి చేసే వారు జన్యుశాస్త్రానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక సూత్రాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారేమో అనిపిస్తుంది.

వైరస్ తాలూకా జన్యు పదార్థంలోని ఒక చిన్న భాగాన్ని వ్యాక్సీన్ తయారీలో వాడతారు. దీన్నే ఆర్ఎన్ఏ (RNA) అని అంటారు.

"ఆరెన్ఏ మానవ శరీరంలోకి ఎక్కిస్తే, అది కణాల్లోని డీఎన్ఏపై ఏ రకమైన ప్రభావం చూపదు" అని ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ప్రొఫెసర్ జెఫ్రీ ఆల్మండ్ తెలిపారు.

"ఫైజర్ వ్యాక్సీన్ మానవ శరీరంలోని డీఎన్ఏ క్రమాన్ని మార్చదని, శరీరంలో రోగ నిరోధక శక్తిని పెంపొందించడానికి మాత్రమే తోడ్పడుతుంది"అని ఫైజర్ ప్రతినిధి ఆండ్రూ విడ్జెర్ స్పష్టం చేశారు.

కోవిడ్-19 వ్యాక్సీన్ డీఎన్ఏలో మార్పులు తీసుకొస్తుందన్న వాదనలు వినిపించడం ఇదేం మొదటిసారి కాదు. మే నెలలో ఇలాంటి వాదనను ప్రచారం చేస్తున్న ఒక ప్రముఖ వీడియోపై బీబీసీ శోధన జరిపింది.

అయితే, ప్రస్తుతం అభివృద్ధి పరుస్తున్న వ్యాక్సీన్ రకం ఈ అపార్థాలకు కొంతవరకూ కారణం కావొచ్చు.

మెసెంజర్ ఆర్ఎన్ఏ లేదా ఎంఆర్ఎన్ఏ (mRNA) సాంకేతికతను ఫైజర్/బయోఎన్‌టెక్ వ్యాక్సీన్ తయరీలో ఉపయోగిస్తారు.

ఇదెలా పనిచేస్తుందంటే..కరోనావైరస్ ఉపరితలంపై ఉండే ప్రొటీన్‌లాంటిదే మానవ శరీరంలో కూడా తయారయ్యేలా...


ముఖ్యంగా ఉభయ గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాల్లో తమ ఆదేశాలకు విరుద్ధంగా ఎక్కడైనా కోడి పందేలు జరిగితే అందుకు ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి (సీఎస్), డీజీపీలే వ్యక్తిగతంగా బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని తేల్చి చెప్పింది. ఈ మొత్తం వ్యవహారాన్ని వీరిద్దరు స్వయంగా పర్యవేక్షించాలంది.

కోడి పందేల పేరుతో కోట్ల రూపాయలు చేతులు మారుతున్నా అధికారులు పట్టించుకోవడం లేదని హైకోర్టు ఘాటుగా వ్యాఖ్యానించింది. కోర్టు ఉత్తర్వులంటే ప్రజా ప్రతినిధులకు ఏ మాత్రం లెక్క లేకుండా పోతోందని, జోక్‌గా భావిస్తున్నారని హైకోర్టు మండిపడింది.

తదుపరి విచారణను గురువారానికి వాయిదా వేసింది. ఈ మేరకు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి (ఏసీజే) జస్టిస్ రమేశ్ రంగనాథన్, న్యాయమూర్తి జస్టిస్ జి.శ్యాంప్రసాద్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం మంగళవారం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది అని 'సాక్షి' వార్త ప్రచురించింది.

సింగరేణి కార్మికులు

'సింగరేణికి ముసలితనం'

 సింగరేణిలో పనిచేస్తున్న 54 వేల మంది కార్మికుల్లో సగానికి సగం 51-59 ఏళ్ల వయస్కులే ఉన్నారు. 46 సంవత్సరాలలోపు వయసున్న వారు 18వేల మంది మాత్రమే ఉన్నారు అని ఆంధ్రజ్యోతి ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది.

సింగరేణిలో 80 శాతం ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కార్మికులు భూగర్భ గనుల్లో పని చేస్తుండగా, మిగతావారు ఉపరితల గనుల్లో విధులు నిర్వర్తిస్తున్నారు. అయితే బొగ్గుబావుల్లో కాలుష్యం కార్మికవర్గాన్ని కబళిస్తోంది. ప్రతికూల పరిస్థితులు, కాలుష్యం కారణంగా కార్మికులు రోగాల పాలవుతున్నారు.

పనిస్థలంలో 4.5 నుంచి 5 మీటర్ల వరకు కనీసం 283 క్యూబిక్ మీటర్ల గాలి అందించాల్సి ఉండగా, 150 నుంచి 180 క్యూబిక్ మీటర్ల గాలి మాత్రమే అందుతున్న దాఖలాలున్నాయి. దీంతో బొగ్గుబావుల్లో పనిచేస్తున్న కార్మికుల్లో హైపర్‌టెన్షన్ (హైబీపీ) కేసులు ఎక్కువగా నమోదవుతున్నాయి. దాదాపు సగం మంది కార్మికులకు హైబీపీ ఉంటోంది.

మానసిక, శారీరక ఇబ్బందుల వల్ల దాదాపు 20 శాతం కార్మికులకు షుగర్ కూడా వస్తోంది. వంశ పారంపర్యంగానూ కొంతమందికి ఈ వ్యాధి సోకుతోంది. విధి నిర్వహణలో గుండె ఆగి మరణిస్తున్న కార్మికుల సంఖ్య కూడా పెరిగిపోతోంది.

దేశవ్యాప్తంగా లక్షా 75 వేల మంది వరకు వివిధ వ్యాధులతో బాధపడుతున్నట్లు ఇటీవల దేశంలోని 11 రాష్ట్రాలలో ఉన్న బొగ్గు సంస్థల ఆస్పత్రుల రిపోర్టును బట్టి స్పష్టమవుతోంది. ఇక సింగరేణి కాలరీ్‌సలో 30 వేల మంది వరకు కార్మికులు రోగాల బారిన పడ్డ దాఖలాలున్నాయి.

సింగరేణిలో 1989లో లక్షా 16వేలు ఉన్న బొగ్గుగని కార్మికుల సంఖ్య ఇప్పుడు 53 వేలకు పడిపోయింది. 26సార్లు గోల్డెన్ హ్యాండ్‌షేక్ అమలు చేసి 16వేల మందికిపైగా కార్మికులను బయటికి పంపగా, అనారోగ్యంతో విధులకు గైర్హాజరు కావడంతో మరో 10 వేల మందిని డిస్మిస్ చేశారు.

వీరిలో ఇప్పటికే కొందరు సహజ మరణం పొందగా, దుర్భరమైన జీవితాన్ని భరించలేక ఇంకొందరు ఆత్మహత్యకు పాల్పడ్డారు అని ఆంధ్రజ్యోతి పేర్కొంది.

ఏపీ హైకోర్టు ఏర్పాటుపై ఏసీజేకు సీఎం లేఖ

అమరావతిలో ఏపీ హైకోర్టు ఏర్పాటు చేయాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు రాసిన లేఖను గత శనివారం ఉమ్మడి హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి (ఏసీజే) జస్టిస్ రమేశ్ రంగనాథన్‌కు ఏపీ అడ్వొకేట్ జనరల్ (ఏజీ) దమ్మాలపాటి శ్రీనివాస్ అందజేశారు అని ఈనాడు పేర్కొంది.

అమరావతి పరిధిలో ఏపీ శాశ్వత హైకోర్టును ఈ ఏడాది జూన్ నుంచి తాత్కాలిక భవనంలో ప్రారంభించేందుకు రెండు, మూడు భవనాలను ప్రభుత్వం గుర్తించిందని లేఖలో పేర్కొన్నారు.

ప్రతిపాదిత భవనాల పరిశీలనకు న్యాయమూర్తుల కమిటీని ఏర్పాటుచేయాలని కోరారు.  కమిటీ జనవరి రెండో వారంలోపు పరిశీలించి నెలాఖరుకల్లా సూచనలు చేస్తే ఎంపిక చేసిన భవనానికి తగిన మార్పుచేర్పులు చేయనున్నామని పేర్కొన్నారు. ఆ భవనాన్ని అన్ని...


ముఖ్యంగా దిగుమతులపై సుంకాలు తగ్గస్తూ, ఆసియా దేశాల మధ్య పెట్టుబడుల ప్రవాహాన్ని పెంచడమే ఆర్‌సీఈపీ లక్ష్యం.

అయితే, ఆర్‌సీఈపీలో చైనా భాగస్వామ్యం కావడంతో, ఈ దేశాల వాణిజ్యంలో చైనా ఆధిపత్యం మరింత పెరుగుతుందని ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి.

ఈ ఒప్పందానికి దూరంగా ఉండాలని గతేడాది భారత్ నిర్ణయం తీసుకుంది. చైనా చౌక ఉత్పత్తులు భారతీయ మార్కెట్లోకి కుప్పలుతెప్పలుగా వస్తే, ఇక్కడి పరిశ్రమలకు తీవ్రమైన నష్టం జరుగుతుందని భారత్ భావించింది. మరోవైపు వాస్తవాధీన రేఖ (ఎల్‌ఏసీ) వెంబడి భారత్, చైనాల మధ్య కొన్ని నెలలుగా ఉద్రిక్త పరిస్థితులు కూడా చోటుచేసుకుంటున్నాయి.

అయితే, తాజా ఒప్పందంతో జపాన్, దక్షిణ కొరియా, చైనా ఒకే వేదికపైకి వచ్చాయి. ఈ దేశాల మధ్య ఎప్పటినుంచో విభేదాలు ఉన్నాయి.

మరోవైపు చైనా వాణిజ్యంలో కీలకపాత్ర పోషించే ఆస్ట్రేలియా కూడా ద్వైపాక్షిక బంధాల్లో ఒడిదొడుకులను పక్కనపెట్టి ఆర్‌సీఈపీలో చేరేందుకు అంగీకారం తెలిపింది.

దక్షిణాసియాలోని పది దేశాలు ఆర్‌సీఈపీలో సభ్యులుగా ఉన్నాయి. జపాన్, చైనా, దక్షిణ కొరియా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలాండ్‌తోపాటు సింగపూర్, మలేసియా, ఇండోనేసియా, మయన్మార్ కూడా దీనిలో సభ్యత్వం తీసుకున్నాయి. న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వంబరు 15న జరిగిన వర్చువల్ సదస్సులో ఈ దేశాల నాయకులు ఆర్‌సీఈపీ ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు.

ఆస్ట్రేలియాతో ఇబ్బందులు తప్పవా?

నవంబరు 2019లో ఆర్‌సీఈపీ ఒప్పంద చర్చల నుంచి భారత్ తప్పుకున్నప్పుడు, జపాన్ ఆర్థిక శాఖ సహాయక మంత్రి హేదికి మాకిహారా స్పందించారు. ''ఆర్‌సీఈపీలో పాల్గొనేలా భారత్‌ను మేం ఒప్పిస్తాం. ఎందుకంటే ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా, వ్యూహాత్మకంగా భారత్ ఆర్‌సీఈపీలో ఉండటం చాలా ముఖ్యం''అని ఆయన అన్నారు.

సుదీర్ఘ మంతనాల తర్వాత, భారత్ సమ్మతి తెలపకపోవడంతో, జపాన్ ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. కరోనావైరస్ వ్యాప్తితో ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుదేలైన నడుమ, ఈ బ్లాక్‌లో చైనా ఆధిపత్యం మరింత పెరుగుతుందనే ఊహాగానాల నడుమ జపాన్ ఇందులో చేరివుండొచ్చు.

గత దశాబ్దంలో ఇలాంటి చాలా వాణిజ్య ఒప్పందాలను జపాన్ కుదుర్చుకుంది. కాంప్రెహెన్సివ్ అండ్ ప్రోగ్రెసివ్ అగ్రిమెంట్ ఫర్ ట్రాన్స్ పసిఫిక్ పార్ట్‌నర్‌షిప్ (సీపీటీపీపీ), జపాన్-యూరోపియన్ యూనియన్ ఎకనమిక్ పార్ట్‌నర్‌షిప్ తదితర ఒప్పందాలు వీటిలో ఉన్నాయి.

ఆర్‌సీఈపీపై ఆగస్టు 3న, ద డిప్లమాట్, వెబ్‌సైట్‌లో ఓ కథనం ప్రచురితమైంది. ''ఆర్‌సీఈపీలో చేరకూడదని భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని మార్చుకోకుంటే, దక్షిణాసియా దేశాల్లో చైనా వాణిజ్య ఆధిపత్యం కొనసాగుతుంది''అని  దానిలో పేర్కొన్నారు.

వాణిజ్య పరంగా చూస్తే జపాన్‌కు ఇది మంచి అవకాశం. ఎందుకంటే దక్షిణ కొరియా, చైనా మార్కెట్లలోకి జపాన్ ఆటోమొబైల్ సంస్థలు మరింతగా చొచ్చుకువెళ్లేందుకు అవకాశం లభిస్తుంది. అదే సమయంలో వరి, గోధుమ, డెయిరీ ఉత్పత్తులపై దిగుమతి సుంకాల విషయంలోనూ మేలు జరుగుతుంది.

''చైనాకు దిగుమతయ్యే వాణిజ్య సరకులపై దాదాపు 86 శాతం సుంకాలు తగ్గిపోతాయి. ఫలితంగా జపాన్ ఎగుమతిదారులకు ఎంతో మేలు జరుగుతుంది''అని బిజినెస్ పేపర్ నిక్కీ విశ్లేషించింది.

మరోవైపు ఆర్‌సీఈపీలో చేరినప్పటికీ ద్వైపాక్షిక వివాదాల విషయంలో వెనక్కి తగ్గబోమని ఆస్ట్రేలియా సంకేతాలు ఇస్తోంది.

''ఆర్‌సీఈపీపై సంతకం చేయనున్నట్లు వార్తలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ వాణిజ్య ఒప్పందంతో పెద్దగా ఉపయోగం ఏమీ ఉండదు. మేం అంత సంతోషపడాల్సిన అవసరంలేదు. చైనాను ఇప్పుడు ప్రశంసించాల్సిన అవసరంలేదు''అని ఆస్ట్రేలియా మాజీ ప్రధాని మాల్కోమ్ టర్న్‌బుల్ వ్యాఖ్యానించినట్లు నవంబరు 13న సౌత్‌చైనా మార్నింగ్ పోస్ట్ తెలిపింది.

ఆస్ట్రేలియా, చైనాల మధ్య ఇప్పటికే ద్వైపాక్షిక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం అమలులో ఉంది. అయినప్పటికీ, రెండు దేశాలు చాలా సరకులపై సుంకాలు...


ముఖ్యంగా పోలవరం ముంపు మండలాలు, కోనసీమ లంకల్లో ఈసారి గోదావరి వరద ఎక్కువగా ప్రభావం చూపింది. వారం రోజులుగా కొన్ని గ్రామాలు నీటిలో నానుతున్నాయి. ఇళ్లన్నీ పూర్తిగా మునిగిపోయిన బాధితులు... కొండలపై తలదాచుకుంటున్నారు.

ప్రభుత్వం నుంచి ఎలాంటి సాయమూ అందడం లేదని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. కొన్ని చోట్ల వరద బాధితులు అధికారులను నిలదీస్తున్నారు. ప్రభుత్వ సహాయం అందించడంలో జాప్యం వద్దంటూ సీఎం కూడా ఆదేశాలు జారీ చేశారు.

హెలికాప్టర్ నుంచి వరద ముంపు ప్రాంతాలను సందర్శిస్తున్న ముఖ్యమంత్రి జగన్

'కొండ మీద టెంట్లు వేసుకున్నాం'

గోదావరి వరదల కారణంగా వరుసగా రెండో ఏడాది అపార నష్టం తప్పడం లేదు. గత ఏడాది సుదీర్ఘకాలం పాటు వరదలు వచ్చాయి. ఆగస్టు మొదటి వారం నుంచి సెప్టెంబర్ చివరి వరకూ వరదలు కొనసాగాయి. దానివల్ల అప్పట్లో వరదనీరు చేరిన మన్యం గ్రామాల ప్రజలు ఇక్కట్లు పాలయ్యారు.

అప్పట్లో ప్రభుత్వ అధికారులు ముందుకొచ్చి బాధితులకు సహాయం అందించారు. మంచినీరు, కిరోసిన్‌తో పాటు ఆహార పొట్లాల పంపిణీ కూడా జరిగింది. స్వయంగా మంత్రులు వరద బాధిత గ్రామాల్లో పర్యటించి, సహాయ కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించారు.

ఈ ఏడాది కాస్త ఆలస్యంగా వరదలు వచ్చాయి.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అక్టోబర్ 12వ తేదీ వరకూ గోదావరి ప్రశాంతంగా కనిపించింది. ఈ సారి గట్టెక్కినట్టేనని భావిస్తున్న తరుణంలో ఒక్కసారిగా నీటి ప్రవాహం మళ్లీ పెరిగింది. తెలంగాణలోని కొన్ని జిల్లాల్లో ఎన్నడూలేనంతా ఎడతెరిపిలేని వర్షాలు కురియడంతో గోదావరి ఉప్పొంగింది. ఫలితంగా పోలవరం ముంపు మండలాలు నీట మునిగాయి. ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లో ఉన్న కుకునూరు, పోలవరం, చింతూరు, రంపచోడవరం రెవెన్యూ డివిజన్ల పరిధిలో సుమారు 120 గ్రామాలు జలదిగ్బంధంలో చిక్కుకున్నాయి.

వారం రోజులుగా వరద నీటిలో ఉన్నా, ప్రభుత్వం నుంచి తమకు ఎలాంటి సాయమూ అందలేదని దేవీపట్నం మండలం పూడిపల్లి గ్రామానికి చెందిన పి.రమణమ్మ బీబీసీ ముందు వాపోయారు.

ఈనెల 13న ఆమె ఇల్లు ఖాళీ చేశారు. గోదావరి నీరు వాకిట్లోకి రావడంతో వరద పెరిగే ప్రమాదం ఉందని భావించి వెంటనే అప్రమత్తమయ్యామని, వీలైనన్ని వస్తువులు చేతబట్టుకుని సమీపంలోని కొండపైకి వెళ్లామని ఆమె చెప్పారు.

అక్కడే టెంట్లు వేసుకుని ఆరు రోజులుగా ఉంటున్నామని పి.రమణమ్మ తెలిపారు.

''మా కుటుంబంలో మొత్తం నలుగురం. మాకు చిన్నపిల్లలున్నారు. వరదలొచ్చి కొండెక్కాల్సి వచ్చింది. కానీ మమ్మల్ని ఇన్నిరోజులుగా పట్టించుకున్న వాళ్లు ఎవరూ లేరు. కనీసం పలకరించలేదు. కరెంటు కూడా లేక చీకట్లో మగ్గుతున్నాం. కిరోసిన్ కూడా లేక దీపపు బుడ్లు వెలిగించలేకపోతున్నాం. తిండి లేక పిల్లలు అల్లాడిపోతున్నారు. ఇవాళ ఓ బోటు వస్తే ఎక్కి వచ్చాను. సీతానగరం వెళ్లి, అత్యవసర సరుకులు కొని తీసుకెళుతున్నా'' అని ఆమె బీబీసీతో చెప్పారు.

'ఇంతటి వరద ఎప్పుడూ చూడలేదు'

''నాకు నలభై ఆరేళ్లు. చాలా వరదలు చూశాను. కానీ ఇంత ప్రభావం ఎప్పుడూ లేదు. 1986లో వచ్చిన వరదల్లాగా అనిపిస్తోంది. కాఫర్ డ్యామ్ కట్టిన తర్వాత రెండేళ్లుగా చిన్న చిన్న వరదలకే మా ఇళ్లన్నీ మునిగిపోతున్నాయి. పైగా వారం రోజులు దాటినా, నీరు వెనక్కి పోవడం లేదు. చాలా ఇబ్బందులు పడుతున్నాం. ఈసారి ఎలాంటి సహాయమూ అందించలేదు'' అని తొయ్యేరు గ్రామవాసి పొడియం రామన్న బీబీసీతో అన్నారు.

దేవీపట్నం మండల కేంద్రం వరకూ వరద బాధితులు సురక్షితంగా ఉండే కొండలపైకి లేదా ఇతర ప్రాంతాలకు తరలి వెళ్లారు.

మండల కేంద్రానికి ఎగువన ఉన్న మారుమూల గ్రామాల్లో గిరిజనుల పరిస్థితి గందరగోళంగా ఉందని ఏపీ గిరిజన సంఘం నాయకురాలు  పి.వాణి బీబీసీతో అన్నారు.

''వారం రోజులవుతోంది. అధికారులు ముందస్తు చర్యలు తీసుకోలేదు. వరదలు వచ్చిన తర్వాత కూడా అప్రమత్తం కాలేదు. దేవీపట్నం ఎగువన కొండమొదలు వరకూ ఉన్న గ్రామాల్లో...


ముఖ్యంగా ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల్లో పనిచేసిన అధ్యాపకులు ప్రస్తుతం తీవ్ర సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్నారు. అలాంటి వారిలో కడప జిల్లా ఖాజీపేట మండలం తవ్వారుపల్లెలోని డాక్టర్ తవ్వా వెంకటయ్య ఒకరు.

తెలుగు సాహిత్యంలో పీహెచ్‌డీ చేసి, సొంత మండల కేంద్రంలో డిగ్రీ విద్యార్థులకు పాఠాలు చెప్పిన వెంకటయ్య ఇప్పుడు కూలీగా మారారు. పొలం పనులకు వెళ్తూ రోజులు గడుపుతున్నారు. కుటుంబ పోషణకు కూలీగా మారిన డాక్టర్ వెంకటయ్య జీవితం కొందరిపై కరోనా ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉందో చెబుతుంది.

పరిశోధనలకు ప్రశంసలు

తవ్వా వెంకటయ్య చిన్నతనం నుంచి కష్టపడి ఎదిగారు. సామాన్య దళిత కుటుంబంలో పుట్టిన వెంకటయ్య కుటుంబానికి 75 సెంట్ల సొంత భూమి మాత్రమే ఉంది. సొంతూరిలో ప్రాథమిక విద్య, ఖాజీపేటలో హైస్కూల్ విద్య పూర్తిచేసిన వెంకటయ్య డిగ్రీ కోసం కడప వెళ్లారు.

డిగ్రీ చదవడానికి అవసరమైన పుస్తకాలు కొనుక్కోడానికి ఆయన అప్పట్లో ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో పనిచేశారు. రేడియోలో కథలు చెప్పినందుకు వచ్చిన పారితోషకంతో పుస్తకాలు కొనుక్కుని చదువు పూర్తి చేశారు.

తర్వాత కడప యోగివేమన యూనివర్సిటీలో రాయలసీమ సాహిత్యానికి సంబంధించిన పరిశోధనలకు పీహెచ్‌డీ పట్టా అందుకున్నార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు.

 పీహెచ్‌డీ, ఆ తర్వాత కూడా వెంకటయ్య ప్రయత్నాలకు ఎన్నో ప్రశంసలు లభించాయి. ముఖ్యంగా రాయలసీమ సాహిత్యానికి సంబంధించిన ఎన్నో విషయాలను ఆయన వెలుగులోకి తెచ్చారు.

రాయలసీమలో కథా రచన 1941లో ప్రారంభమైందని అందరూ అనుకుంటున్న సమయంలో సీమలో 1918లోనే తొలి కథ ఆనవాళ్లు ఉన్నాయని వెంకటయ్య తన పరిశోధన ద్వారా తెలిపారు.

తొంభై ఏళ్ల క్రితమే హెచ్.మహబూబ్ మియా సాహెబ్ కథలు రాశారని తగిన ఆధారాలతో వెలుగులోకి తీసుకొచ్చిన వెంకటయ్య, రాయలసీమలో ముస్లిం కథా రచయితల చరిత్ర మూలాలు తెలుసుకునేందుకు కృషి చేశారు.

ఉన్న ఉద్యోగమూ పోయింది

సీమలో మహిళా రచయితల ప్రస్థానంపై కూడా విశేష పరిశోధనలు చేశారు.

1926 నాటికే రాయలసీమలో నలుగురు కథా రచయిత్రులు ఉండేవారని, దానికి సంబంధించిన ఆధారాలు కూడా సేకరించారు. ఇలా ఎన్నో అంశాలలో వెంకటయ్య కృషిని పలువురు ప్రముఖులు, రచయితలు, కవులు అభినందించారు.

అంతేకాదు, తన రచనలు కొన్నింటిని యోగివేమన యూనివర్సిటీ పరిధిలోని డిగ్రీ కాలేజీల్లో విద్యార్థుల పాఠ్యాంశాలుగా బోధిస్తున్నారని కూడా ఆయన చెబుతున్నారు.

డాక్టర్ తవ్వా వెంకటయ్య.. వ్యవసాయ కూలీ

పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేసినా తగిన ఉద్యోగం రాకపోవడంతో, ఆయన చివరకు ఖాజీపేటలోని ఓ ప్రైవేట్ డిగ్రీ కాలేజీలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు. గత పదేళ్లుగా ఆయన అక్కడే తెలుగు పండిట్‌గా  పాఠాలు చెబుతున్నారు.

కళాశాలలో బోధనలకే పరిమితం కాకుండా ఆయన వివిధ అంశాల మీద పుస్తకాలు కూడా రాయడం ప్రారంభించారు. ఇప్పటి వరకూ వెంకటయ్య రాసిన ఆరు రచనలు పుస్తకాలుగా వచ్చాయి.

వీటిలో ‘రాయలసీమ తొలితరం కథలు’, ‘సీమ కథా తొలకరి’ వ్యాస సంపుటి, ‘యువతరం’ వంటి పుస్తకాలు ఆదరణ పొందాయి.

మరిన్ని పుస్తకాలు రాసేందుకు ప్రాథమిక ప్రయత్నాలు పూర్తి చేశానని వెంకటయ్య బీబీసీకి చెప్పారు.

“చిన్నప్పటి నుంచి నాకు పుస్తకాలు చదవడం అలవాటు. పుస్తకమే నా జీవితాన్ని మలుపుతిప్పుతుందని అనుకున్నాను. కానీ పీహెచ్‌డీ చేశాక తగిన ఉద్యోగం రాకపోవడంతో, కుటుంబ పోషణ భారంగా మారింది. డిగ్రీ కాలేజీలో అధ్యాపకుడిగా 10వేల జీతం వచ్చేది. ఆ సంపాదనతోనే నేను, నా భార్యతోపాటూ నాన్న, మా తమ్ముడిని కూడా చూసుకునేవాడిని” అన్నారు.

ఫలించని ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు

“ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఉద్యోగం రాలేదు. తెలుగు అధ్యాపకుల పోస్టులు భర్తీ కావడం లేదు. ఎయిడెడ్ పోస్ట్ కోసం చాలా ప్రయత్నించినా ప్రభుత్వ అనుమతి లేకపోవడంతో భర్తీ చేయలేకపోతున్నామని చెబుతున్నారు. అందుకే వచ్చే జీతంతోనే కుటుంబానికి ఏ లోటు లేకుండా...


ముఖ్యంగా ప‌రిశ్ర‌మ‌ల‌పై దెబ్బ మీద దెబ్బ ప‌డుతోంది. ఇప్పుడు సడలింపులు అమలులోకి వచ్చినా కూలీల కొరత వేధిస్తోంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో లాక్‌డౌన్ సడలింపుల తర్వాత కూడా కీలక పరిశ్రమలు మళ్లీ యథాస్థితికి రావడానికి సుదీర్ఘ సమయం పడుతుందనే అభిప్రాయం వ్యక్తం అవుతోంది.

ప్రసిద్ధి చెందిన గెలాక్సీ గ్రానైట్ ప‌రిశ్ర‌మ పరిస్థితిపై బీబీసీ గ్రౌండ్ రిపోర్ట్ ఇది.

చైనా ఎగుమతులు నిలిచిపోవడంతో చిక్కులు

దిగుమతులతో పాటుగా అనేక సరకుల ఎగుమతికి కూడా చైనా  కేంద్ర స్థానంగా ఉంది. గ్రానైట్, మిర్చీ సహా పలు ఉత్పత్తులు చైనాకు ఎగుమ‌తి అవుతుంటాయి.

చీమకుర్తి నుంచి జరిగే గ్రానైట్ ఎగుమతుల్లో ఏకంగా 80శాతం ఒక్క చైనాకే వెళ్ల‌డం విశేషం. ఈ ఏడాది జనవరి నుంచే చైనాలో కరోనా ప్రభావం తీవ్రం కావడంతో ఎగుమతులకు ఆటంకం ఏర్పడింది.

దాని ప్రభావంతో అనేక పరిశ్రమలు అవస్థలపాలయ్యాయి. మిర్చీ ధరలు పడిపోవడంతో రైతాంగం, వ్యాపారులు కూడా ఇక్కట్లకు గురయ్యారు.

ఇప్ప‌టికే ఇబ్బందులోనున్న చీమకుర్తి గ్రానైట్‌కు క‌రోనావైర‌స్ మ‌రిన్ని కష్టాలు తెచ్చిపెట్టింది. నెలకు సగటున 150 మంది వరకూ చైనీయులు చీమకుర్తి రావడం చాలాకాలంగా జరుగుతోంది.

తమకు అవసరమైన గ్రానైట్‌ను స్వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యంగా పరిశీలించి, ఆర్డర్ ఇవ్వడం వారికి అలవాటు. అయితే జనవరి తర్వాత వారి రాక క్రమంగా తగ్గిపోయింది. ఆ తర్వాత మార్చి నుంచి పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. ఇక ఆర్డర్లు లేకపోవడంతో ఎగుమతులు నిలిచిపోయి ఉత్పత్తి  తగ్గుముఖం పట్టింది.

75 శాతం ఉద్యోగాలు స్థానికులకే అంటే, గ్రానైట్ పరిశ్రమపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?

లాక్‌డౌన్‌తో పరిస్థితి పూర్తిగా తారుమారు

చీమకుర్తిలోని గ్రానైట్ పరిశ్రమల్లో 18వేల మంది సుమారుగా ప్రత్యక్షంగా ఉపాధి పొందుతున్నారు. దాదాపుగా 250 గ్రానైట్ ఆధారిత పరిశ్రమలు ఇక్క‌డ నిర్వహిస్తున్నారు.

 పరోక్షంగా మరో 40వేల మందికి ఈ గ్రానైట్ పరిశ్రమల ఆధారంగా ఉపాధి లభిస్తోంది. నెలకు సగటున 50 వేల క్యూబిక్ మీటర్ల గ్రానైట్ ఇక్క‌డ సిద్ధం అవుతోంది.

అందులో 30వేల క్యూబిక్ మీటర్ల వరకూ చైనాకు ఎగుమతి అవుతోంది. మిగిలిన దానిలో అత్యధికం తూర్పు ఆసియా దేశాలకు తరలిస్తున్నారు.

లాక్‌డౌన్ తర్వాత ఈ పరిస్థితి పూర్తిగా తారుమారయ్యింది. ఎగుమతులు నిలిచిపోవడంతో పాటుగా పరిశ్రమ పూర్తిగా మూతపడడంతో ప్రత్యక్షంగా ఉపాధి పొందుతున్న వారితో పాటు పరోక్షంగా లబ్ది పొందుతున్న వారికి కూడా సమస్యగా మారింది.

 ప్రకాశం జిల్లా నుంచి వ‌చ్చే ఎగుమ‌తుల‌కు చైనాకు చెందిన 50 పెద్ద కంపెనీలు ఫిబ్రవరి తర్వాత రెడ్ సిగ్నల్ వేశాయి. దాంతో మొదలయిన సమస్య లాక్‌డౌన్తో రెట్టింపు అయ్యింది.

వలస కూలీల వెతలు, సొంత ప్రాంతాలకు పయనం

లాక్‌డౌన్ సమయంలో సుమారు 50 రోజుల పాటు పరిశ్ర‌మ‌ల్లో పూర్తిగా కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయి. చీమకుర్తి పరిసర గ్రానైట్ రంగంలో ఉపాధి పొందుతున్న వలస కూలీలకు ఇది పెద్ద సమస్యగా మారింది.

ఇక్క‌డ ప్రత్యక్షంగా పనిచేస్తున్న వారిలో 80శాతం మంది వలస కూలీలే ఉంటారు.

వారిలో ఒడిశా, చత్తీస్‌గ‌ఢ్, జార్ఖండ్ సహా పలు రాష్ట్రాలకు చెందిన కూలీలున్నారు. ఏపీలోని చిత్తూరు నుంచి వచ్చి చీమకుర్తి ప్రోసెసింగ్ యూనిట్లలో పనిచేస్తున్న కార్మికులు కూడా ఉన్నారు.

లాక్‌డౌన్ కారణంగా ఉపాధి లేక వారంతా విలవిల్లాడిపోయారు. "తొలినాళ్లలో కొందరు యజమానులు చేయూత ఇవ్వడంతో సజావుగా సాగింది.

ఆ తర్వాత స్వచ్ఛందంగా అందించిన సహాయం ద్వారానే పొట్టనింపుకున్నాం."అని జార్ఖండ్‌కు చెందిన రాజ్ వీర్ అనే కార్మికుడు బీబీసీకి తెలిపారు.

మే 12న కాలినడకన సొంత ప్రాంతానికి వెళుతూ మార్గం మధ్యలో తాడేపల్లి వద్ద బీబీసీ పలకరించినప్పుడు ఆయ‌న తన సమస్యలను వివరించారు.

"వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన మేము 10 వేల మందికి పైగా ఉంటాం. ఫిబ్రవరిలో...


ముఖ్యంగా బాల్య వివాహాలు ఆడపిల్లలను చదువుకు దూరం చేస్తున్నాయి.

కానీ ఓ సంస్థ మాత్రం ఆడపిల్లలను స్కూళ్లకు పంపే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ఇంతవరకూ ముప్ఫైలక్షల మంది ఆడపిల్లలను స్కూలుకు పంపడంలో సఫలమైంది. 'చదువు' వారి జీవితాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో చేసి చూపించింది ఆ సంస్థ.

ఈ అమ్మాయి పేరు భగవంతి లస్సీ రామ్. రొట్టెలు చేయడంతో ఈమె రోజు మొదలవుతుంది. వేడి వేడి పెనం మీద చేతి వేళ్లు కాలకుండా జాగ్రత్తగా రొట్టెలు కాలుస్తుంది.

ఆ తర్వాత కోళ్లకు గింజలు వేయడం, వంట గిన్నెలు కడగడం ఆమె పని.

ఈ పని చేయి.. ఆ పని చేయి.. అంటూ భగవంతి నాన్న ఆమెకు పనులను గుర్తు చేస్తూనే ఉంటాడు.

''భగవంతి మేకలను మేపుకు తీసుకుపోవాలి. ఇప్పటికే ఆలస్యమైంది.. అవి ఎక్కువ సేపు ఆగలేవు'' అంటూ ఆమె చేయాల్సిన పనులను మనకూ గుర్తు చేస్తాడు ఆ తండ్రి.

ఎంతో మంది ఆడపిల్లల్లాగే భగవంతి కూడా బడికి వెళ్లేందుకు ఇబ్బందులు పడుతోంది

ఆ తర్వాత ఆమె స్కూలుకు పోవడానికి సిద్ధమవుతుంది. జడ వేసుకుని, ఒంటిపై ఛున్నీ సర్దుకుని భుజానికి బ్యాగు తగిలించుకుంటుంది. 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న స్కూలుకు మెల్లగా అడుగులు వేస్తుంది.

''బడికి పోవాలంటే 4 కిలోమీటర్లు నడవాలి. ఊరిక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి దూరం. అందుకే మా ఊళ్లో చాలా మంది ఆడపిల్లలు బడికి వెళ్లరు. స్కూలు మా ఊళ్లోనే ఉంటే చాలా మంది ఆడపిల్లలు చదువుకుంటారు.'' అంటూ చెప్పుకొచ్చింది భగవంతి -

''స్కూలుకు పోవాలంటే మేం హైవేను దాటాలి. చాలా మంది డ్రైవర్లు మద్యం తాగి తిరుగుతుంటారు. అందుకే అమ్మాయిలు స్కూలుకు పోవాలంటే భయపడతారు.''

ఆడపిల్లలను స్కూలుకు పంపే విషయంలో తక్కిన వాళ్లకన్నా భగవంతి తండ్రి చాలా నయం.

ఎడ్యుకేట్ గర్ల్స్ సభ్యురాలు మీనా ఇంటింటికీ తిరిగి ఆడపిల్లలు మళ్లీ బడికి వెళ్లేలా చేస్తోంది

బడి మానేస్తున్న ఆడపిల్లలు

'ఎడ్యుకేట్ గర్ల్స్' సంస్థ సభ్యులు అన్ని గ్రామాలూ తిరుగుతూ బడి మానేసిన ఆడపిల్లలను గుర్తిస్తారు. వారి తల్లిదండ్రులతో మాట్లాడి, ఆడపిల్లలకు చదువు ఎంత ముఖ్యమో వివరిస్తారు. మళ్లీ బడికి పంపేలా వారిని సిద్ధం చేస్తారు.

ఈ స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు పలు స్కూళ్లతో కలిసి పని చేస్తారు. స్కూళ్లల్లో మరుగుదొడ్లు ఉండేలా చూస్తారు. పిల్లలకు ఇంగ్లీషు, గణితం, హింది కూడా నేర్పుతారు.

కొన్ని లక్షల మంది పిల్లలకు ఈ సంస్థ కార్యకర్తలు సహాయం చేశారు. 1,50,000 మంది ఆడపిల్లలు స్కూళ్లకు పోవడానికి కారణమయ్యారు.

'ఎడ్యుకేట్ గర్ల్స్' సభ్యురాలు మీనా భాటి మమ్మల్ని ఓ ఇంటికి తీసుకు వెళ్లారు. ఆ ఇంట్లో నలుగురు ఆడపిల్లలకు చిన్న వయస్సులోనే పెళ్లిళ్లు చేశారు. ఐదో అమ్మాయిని కూడా పెళ్లి చేయాలని స్కూలు మాన్పించారు. ఈ అమ్మాయి వయసు 14.

మీనా మాట్లాడుతూ -

''అసలు ఆడపిల్లలకు చదువెందుకని ఆలోచిస్తారు ఈ తల్లిదండ్రులు. అమ్మాయిలు ఇంటి పనులు చేయాలి. తల్లిదండ్రులు పొలానికో, కూలి పనులకో పోతే.. పశువులను, ఇంట్లోని చంటి బిడ్డలను జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. చదువుకోవడం శుద్ధ దండగ అనుకుంటారు.'

'ఎడ్యుకేట్ గర్ల్స్' ను స్థాపించిన సఫీనా హుస్సేన్ మాత్రం.. జీవితంలో తాను అనుకున్నవి సాధిస్తానని విశ్వసిస్తోంది. అందుకు కారణం ఆమె చదువే!

భారతదేశంలో స్కూళ్లకు వెళ్లని 10 - 14 సంవత్సరాల ఆడపిల్లలు 30,00,000 ఉంటారని ఓ అంచనా.

బీబీసీ ఇన్నొవేటర్స్ సిరీస్ దక్షిణాసియాలోని చాలా సమస్యలకు సరికొత్త సమాధానాలు ఆవిష్కరిస్తోంది.

మరింత సమాచారం తెలుసుకోవాలంటే BBC Innovators. క్లిక్ చేయండి.

చిన్నారి పెళ్లికూతుళ్లు

ముఖ్యంగా బాల్య వివాహాలు ఆడపిల్లలను చదువుకు దూరం చేస్తున్నాయి.

''రాజస్థాన్‌లో 50-60 శాతం మంది అమ్మాయిలకు 18 ఏళ్ల లోపే పెళ్లిళ్లు చేసేస్తున్నారు. ఇక ఆడపిల్లల విషయంలో 10-15 శాతం మందికి 10 సంవత్సరాల్లోపు పెళ్లి చేస్తున్నారు.'' అని...


ముఖ్యంగా మహిళలకు మేలు కలుగుతుందనే ఉద్దేశంతో దీనిని తీసుకొచ్చారు. వంట చెరకును సేకరించాల్సిన కష్టం నుంచి, వాటితో వంట చేయాల్సిన కష్టం నుంచి వారిని తప్పించడానికే కాక, వారి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడడానికి, అడవులపై భారం పడకుండా చూడడానికి, మొత్తంగా పర్యావరణానికి మేలు కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో ఈ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

దీని కింద చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీకి చెల్లించాల్సిన కనెక్షన్ చార్జీలను లబ్దిదారుల తరఫున ప్రభుత్వమే చెల్లించి వారికి భారం లేకుండా చేసింది. ఈ ఏడాది (2019) మార్చి నాటికి 56.72 లక్షల ఎల్పీజీ కనెక్షన్లను ఈ పథకం కింద పంపిణీ చేసింది.

ఎక్కువగా స్వశక్తి గ్రూపులలో ఉన్న మహిళలను లబ్దిదారులుగా ఎంచుకున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా గ్రామీణ కుటుంబాలకు శుభ్రమైన వంట ఇంధనం సరఫరా చేయాలన్న ఆలోచనతో ప్రభుత్వాలు ప్రవేశపెట్టిన తొలి పథకాల్లో ఇది ఒకటి. రెండు దశాబ్దాలు గడిచాయి కాబట్టి దీని పనితీరు ఎలా ఉందో చూద్దాం.

సంతృప్తికరంగా లేదు

ఇంత సుదీర్ఘ కాలం అమల్లో ఉన్నా దీని పనితీరు ఏమాత్రం సంతృప్తికరంగా లేదనే చెప్పాలి. జాతీయ శాంపిల్ సర్వే (ఎన్.ఎస్.ఎస్.ఒ) గణాంకాల ప్రకారం 2014 లో కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ లో 62 శాతం గ్రామీణ కుటుంబాలు వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంట ఇంధనం కోసం కాలుష్యకారక ఇంధనాలైన (మురికి అని కూడా అనొచ్చు) కట్టెలు, బొగ్గు, పేడ మీదే ఆధారపడుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి కొన్ని జిల్లాలలో అయితే మరింత ఘోరంగా ఉంది. ఉదాహరణకు శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 93 శాతం గ్రామీణ కుటుంబాలు ఇప్పటికీ వంట చెరకునే ప్రధాన ఇంధనంగా వాడుతున్నాయి.

విశాఖపట్నం జిల్లాలో ఈ సంఖ్య 79 శాతమైతే వై.ఎస్.ఆర్. కడప జిల్లాలో ఇది 71 శాతం. ఈ జిల్లాల పరిస్థితి పేద రాష్ట్రాలైన ఛత్తీస్‌గఢ్, ఝార్ఖండ్‌లతో సమానంగా ఉన్నాయి. ఇన్ని వేలు, లక్షల కుటుంబాలు ఇంకా వంట చెరుకు వాడుతున్నాయంటే దాని అర్ధం ఆ కుటుంబాలకు చెందిన స్త్రీలు, పిల్లలందరూ పొగ కాలుష్యానికి గురై ఉబ్బసం, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, క్షయ వంటి వ్యాధుల బారిన పడే ప్రమాదంలో ఉన్నారని, అయిదేళ్ళ లోపు పిల్లలు ఈ కాలుష్యం బారిన పడితే శ్వాస సంబంధిత వ్యాధులకు గురయ్యే అవకాశం ఎక్కువ ఉండడమే కాదు, వారి ఆయుర్దాయం తగ్గిపోయే అవకాశం కూడా ఉంది.

2017 ఐ.సి.ఎం.ఆర్. (భారతీయ వైద్య పరిశోధనా మండలి) నివేదిక ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో స్త్రీలకు వస్తున్న పెద్ద జబ్బులలో క్రానిక్ పల్మనరీ డిజార్డర్ అనే శ్వాస కోశ వ్యాధి ఐదవ స్థానంలో ఉంది. ఇంటి లోపలి వాయు కాలుష్యమే దానికి కారణం. ఈ కాలుష్యం వలన వారి జీవిత కాలం 8 ఏళ్ళ వరకు కూడా తగ్గిపోతోంది.

ఎల్పీజీ కనెక్షన్ ఉన్నంత మాత్రాన దానిని అందరూ వాడతారనే నమ్మకం కూడా లేదు. ఎందుకంటే  గ్యాస్ పొయ్యి కోసం అయ్యే ఖర్చు కన్నా గ్యాస్ బండ (రీఫిల్) ఖర్చే ఎక్కువ. 88 శాతం ఖర్చు దానికే అవుతుంది. పొయ్యి, కనెక్షన్, సరఫరా అన్నీ కలిపినా 20 శాతం లోపలే ఉంటుంది. కాబట్టి ఈ పథకం విజయవంతమవ్వాలంటే ఆ కుటుంబానికి రీఫిల్ కొనుక్కునే సామర్ధ్యం ఉండడం ముఖ్యం.

‘రీఫిల్ కొనలేక’

ఇవి పేద కుటుంబాలు కావడం వల్ల సిలిండర్ ఖర్చు, సరఫరాలో జరిగే జాప్యం కారణంగా వారు ఒక్క వంట గ్యాస్ మీదే ఆధారపడకుండా ఇతర ఇంధనాలను కూడా ఉపయోగించక తప్పడం లేదు. ఆ ఇతర ఇంధనాలలో సులభంగా దొరికే కాలుష్యకారక ఇంధనాలే ఎక్కువ ఉంటాయి. దీని వల్ల వారికి తక్కువ ఖర్చుతో ఎల్పీజీ కనెక్షన్ ఇస్తున్న ఉద్దేశమే దెబ్బ తింటోంది. ఎన్.ఎస్.ఎస్.ఒ. సేకరించిన సమాచారం ప్రకారమే ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఎల్పీజీ వాడుతున్నామని చెప్పిన కుటుంబాలే తమ వంట ఇంధన అవసరాలలో 72 శాతం వంట చెరకు నుండి పొందుతున్నామని చెప్పడం గమనార్హం.

దీని వల్ల ఎల్పీజీ వాడకం ద్వారా కలగవలసిన ఆరోగ్యం తదితర ప్రయోజనాలేమీ వారు పొందడం లేదు. రీఫిల్ కొనలేక వారు ఎల్పీజీ వాడకాన్ని మానేస్తే వాళ్ళు డబ్బు...


ముఖ్యంగా మహిళలను రక్షించడానికి.. వారిలో చైతన్యం రగిలించడానికి, చుట్టూ ఉన్న సమాజంలో మార్పు తేవడానికి మహిళలూ ముందుకొచ్చారు. ధైర్యంగా పోరాటాలు చేశారు. అవకాశమున్న అన్ని వేదికలపైనా గళం విప్పి మహిళాభ్యున్నతికి పాటుపడ్డారు.

అలా సామాజిక చైతన్యం కోసం కృషి చేసిన మహిళలను ఈ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా 'బీబీసీ' గుర్తు చేసుకుంటూ ప్రత్యేక కథనాలు అందిస్తుంది. ఆ క్రమంలోనే 'దేవదాసీ' వ్యవస్థపై పోరాడిన ముత్తు లక్ష్మీరెడ్డిపై ఈ కథనం.

ఎవరీ ముత్తు లక్ష్మీ రెడ్డి?

ముత్తులక్ష్మీ రెడ్డి 1886 జులై 30న తమిళనాడులోని పుడుకొట్టాయిలో జన్మించారు.

సతీ సహగమనం ఆచారంలాగే అత్యంత దుర్మార్గమైనది దేవదాసి వ్యవస్థపై ఆమె పోరాడారు.

దేవదాసి వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా మద్రాస్ శాసన మండలిలో  ముత్తులక్ష్మీ రెడ్డి మాట్లాడారు. మండలిలో దేవదాసి రద్దు బిల్లును ఆమె ప్రతిపాదించారు. మద్రాస్ శాసన మండలి తొలి మహిళా ఉపాధ్యక్షురాలు ఆమె.

మద్రాస్ మెడికల్ కళాశాలలో తొలి మహిళా హౌజ్ సర్జన్‌గా అడుగుపెట్టింది కూడా ఆమెనే.

ఆమె తండ్రి మహారాజా కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్. తల్లిది ఇసాయివెలలార్ (దేవదాసి) సముదాయం.

బాలిక అనే కారణంతో మహారాజా కళాశాలలో ఆమెకు ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్రవేశం నిరాకరించారు.

ఆమె ప్రతిభను గుర్తించిన పుడుకొట్టాయి రాజా ఆమెకు ఆ కాలేజీలో అడ్మిషన్ ఇప్పించారు. ఆమె చదువు కోసం ఆయన ఉపకారవేతనం కూడా అందించారు.

 అనిబీసెంట్, మహాహాత్మా గాంధీలతో ఆమె బాగా ప్రభావితం అయ్యారు. మద్రాస్ శాసన మండలిలో సభ్యురాలిగా అనేక చట్టాల ఆమోదానికి ఆమె కృషి చేశారు. వాటిలో ముఖ్యమైనది మద్రాస్ దేవదాసి తమిళనాడు బిల్లు.

శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న అనైతిక ఆచారం నుంచి ఎంతో మంది మహిళలు విముక్తి పొందేందుకు అది దోహదం చేసింది.

దేవదాసీలను, వారి పిల్లలకు రక్షణ కల్పించేందుకు ఆమె అవ్వాయి హోంను ప్రారంభించారు.

వేశ్యా గృహాలను, అనైతికంగా సాగే మహిళ, బాలల రవాణాను అడ్డుకునే చట్టం తీసుకొచ్చేందుకు ఆమె కృషి చేశారు.

ఆమె 1954లో అడయార్ క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ ఇప్పటికీ దేశ నలుమూలల నుంచి వచ్చే క్యాన్సర్ రోగులకు చికిత్స అందిస్తోంది.

వైద్యం, సామాజిక రంగాల్లో సంస్కరణలకు చేసిన విశేష కృషికి ముత్తులక్ష్మి రెడ్డిని భారత ప్రభుత్వం పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.

ఆధునిక భారతదేశంలో మార్పుకు ప్రతినిధులుగా ఉన్న, చరిత్ర పుటల్లో స్థానం దక్కని పది మంది మహిళల స్ఫూర్తిదాయక కథలను బీబీసీ అందిస్తోంది. వీళ్లంతా మీరు తెలుసుకోవాల్సిన భారతీయ చారిత్రక మహిళలు.

ఈ సిరీస్‌లోని ఇతర కథనాలు:

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముఖ్యంగా వైరస్ సోకిన తొలి వ్యక్తి (పేషెంట్ జీరో) ఎవరు అనే అంశం పై అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

పేషెంట్ జీరో అంటే ఏమిటి?

ఏదైనా వైరస్ కానీ, క్రిమికారక రోగం కానీ సోకిన తొలి వ్యక్తిని 'పేషెంట్ జీరో' గా పరిగణిస్తారు

ఈ వైరస్ సోకిన వ్యక్తిని గుర్తించడం ద్వారా ఈ వైరస్ పుట్టుక, వ్యాప్తికి సంబంధించిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు దొరకవచ్చు.

వీటికి సమాధానాలు దొరికితే ఈ వైరస్ వ్యాప్తిని అరికట్టడానికి, భవిష్యత్తులో తలెత్తినప్పుడు చర్యలు తీసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

కరోనావైరస్ సోకిన జీరో పేషెంట్ ఎవరో తెలుసా?

ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే 'జీరో పేషెంట్' ఎవరో తెలియదు.

చైనీస్ అధికారులు కరోనా వైరస్ తొలి కేసును డిసెంబర్ 31వ తేదీన గుర్తించారు. వుహాన్ లోని సముద్ర ఉత్పత్తులు, జంతు మాంసం అమ్మే మార్కెట్ నుంచి పుట్టిన వైరస్ ద్వారా న్యూమోనియా కేసులు నమోదు అయ్యాయని పేర్కొన్నారు.

చైనాతో కలిపి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా నమోదు అయిన 75000 కేసులలో 82 శాతం వుహాన్ ప్రాంతం నుంచి నమోదైనవే అని జాన్ హాప్కిన్స్ యూనివర్సిటీ సేకరించిన లెక్కల్లో పేర్కొంది.

అయితే, లాన్సెట్ మెడికల్ జర్నల్ ప్రచురించిన ఒక అధ్యయనంలో తొలి కరోనా వైరస్ డిసెంబర్ 01వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తేదీన నమోదైందని, ఆ కేసుకి మార్కెట్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదని పేర్కొంది.

కరోనావైరస్: మీ చేతుల్ని 20 సెకండ్లలో కడుక్కోవడం ఎలా?

అయితే, తొలిసారి కరోనా వైరస్ ని గుర్తించిన పేషెంట్ అప్పటికే  అల్జీమర్స్ వ్యాధితో బాధపడుతున్నారని వుహాన్ లోని జిన్యింటన్ హాస్పిటల్లో పని చేస్తున్న సీనియర్ డాక్టర్  వు వెన్యుఆన్ బీబీసీ చైనీస్ సర్వీస్ తో చెప్పారు. ఈయన కూడా కరోనా వైరస్ పై పరిశోధన జరిపిన వైద్య బృందం లో ఉన్నారు.

"ఈ రోగి సీ ఫుడ్ మార్కెట్ కి కనీసం 5 బస్సులు మారి రావల్సినంత దూరంలో ఉన్నారు. అతను రోగి కావడం వలన ఇల్లు దాటి బయటకి వెళ్లలేకపోయారు’’ అని చెప్పారు.

ఈ కేసు తర్వాత మరో మూడు కేసులు కరోనా వైరస్ లక్షణాలతో నమోదయ్యాయని తెలిపారు. అందులో ఇద్దరికి హువానన్ ప్రాంతంతో ఎటువంటి సంబంధం లేదని చెప్పారు.

అయితే, హాస్పిటల్లో చేరిన 41 మంది రోగుల్లో 27 మందికి మార్కెట్ తో సంబంధం ఉందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.

ఈ వైరస్ సముద్ర ఉత్పత్తుల మార్కెట్లో బ్రతికి ఉన్న జీవి నుంచి మనిషికి వ్యాప్తి చెంది ఉండవచ్చని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ భావిస్తోంది.

తొలిసారి ఎబోలా వైరస్ గుర్తించిన రెండేళ్ల బాలుడి కుటుంబం

ఒక్క వ్యక్తి ఇంత పెద్ద విపత్తుకి బీజం వేయగలడా?

పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో 2014-16 మధ్య కాలంలో  తీవ్రంగా ప్రబలిన వైరస్ లలో ఎబోలా వైరస్ ఒకటి. దీనిని తొలిసారి 1976లో గుర్తించారు.

ఈ వైరస్ బారిన పడి 11000 మందికి పైగా ప్రజలు మరణించగా 28000 మంది మీద ఈ వైరస్ ప్రభావం చూపిందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది.

ప్రపంచంలోని 10 దేశాలలో కనిపించిన ఈ వైరస్ ప్రభావం రెండు సంవత్సరాలకి పైగా ఉంది.  ఆఫ్రికాతో పాటు అమెరికా, స్పెయిన్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, ఇటలీలలో కూడా ఈ వైరస్ ప్రభావం చూపించింది.

ఎబోలా వైరస్ గునియాలో ఒక రెండేళ్ల పిల్లాడి నుంచి మొదలయిందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.

గద్దలకి నెలవైన ఎండిన చెట్టు దగ్గర ఆడుకోవడం వలన ఆ అబ్బాయికి వైరస్ సంక్రమించి ఉండవచ్చని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.

వైరస్ మూలాలు తెలుసుకునేందుకు ఆ పిల్లాడి ఊరు మెలిఅండౌకి వెళ్లి, అక్కడ ప్రజలతో మాట్లాడి సాంపిల్స్ సేకరించినపుడు గద్దల ద్వారా వైరస్ సోకి ఉంటుందనే నిర్ధరణకి వచ్చినట్లు ఎంబో మోలిక్యూలర్ మెడిసిన్ లో ప్రచురించిన పత్రం పేర్కొంది.

తొలి పేషెంట్ జీరో కి టైఫాయిడ్ మేరీ అని నామకరణం చేసారు

న్యూయార్క్ లో 1906లో టైఫాయిడ్ జ్వరాన్ని వ్యాప్తి చెందించిన 'పేషెంట్ జీరో'  మేరీ మల్లోన్ కి 'టైఫాయిడ్ మేరీ' అని పేరు...


ముఖ్యమంత్రల సమావేశంలో ప్రధాని మోదీ, దిల్లీ సీఎం కేజ్రీవాల్

శుక్రవారం ఉదయం అత్యంత కరోనా ప్రభావిత రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులతో ప్రధాని మోదీ సమావేశం నిర్వహించారు.

ఈ సమావేశంలో దిల్లీ సీఎం కేజ్రీవాల్ మాట్లాడడం మొదలుపెట్టగానే దాన్ని లైవ్ ప్రసారం చేయడం ప్రారంభించారు.దానికి మోదీ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ "ఇది మన ప్రోటోకాల్‌కు, సంప్రదాయానికి విరుద్ధం. ఇన్ హౌస్ మీటింగ్ జరుగుతున్నప్పుడు ఏ ముఖ్యమంత్రి కూడా లైవ్ టెలికాస్ట్ ఇవ్వకూడదు. అది సబబు కాదు. మనం ఎప్పుడూ ప్రోటోకాల్ పాటించాలి" అని అన్నారు.మోదీ వ్యాఖ్యలకు కేజ్రీవాల్ ఇబ్బంది పడుతూ, "సరే సార్, ఇకపై ఇలా జరగకుండా చూసుకుంటాను. నేనేమైనా కఠినంగా మాట్లాడితే, నావల్ల ఏదైనా పొరపాటు జరిగితే అందుకు నేను క్షమాపణలు కోరుకుంటున్నాను" అని అన్నారు.

కేజ్రీవాల్ తన ప్రసంగంలో కరోనా జాతీయ ప్రణాళిక గురించి మాట్లాడారు. ఆక్సిజన్ కొరత గురించి, ఆక్సిజన్ ట్యాంకర్లను ఆపివేయడం గురించి మాట్లాడారు. దీనిపై ప్రధాని స్పందించాలని కోరారు.

ఈ మీటింగ్ లైవ్ వెళ్లి ఉండకూడదని ప్రభుత్వ వర్గాలు అభిప్రాయపడినట్లు ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. కేజ్రీవాల్ రాజకీయాలు చేస్తున్నారని వారు ఆరోపించ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ారు.

కేజ్రీవాల్ తన ప్రసంగంలో ఆక్సిజన్ ఎయిర్‌లిఫ్టింగ్ చేయాలని సూచించారు. అయితే, అది ఇప్పటికే జరుగుతోందని ప్రభుత్వ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

ఈ సమావేశంలో ముఖ్యమంత్రులందరూ వారి వారి ప్రణాళికలను వివరించారు. కేజ్రీవాల్ తాను ఏం చేస్తున్నారో చెప్పలేదని వారు ఆరోపించారు.

ఈ సమావేశం ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేయడం గురించి కేంద్రం నుంచి తమకు ఎటువంటి సూచనలు అందలేదని, అందుకే లైవ్ ప్రసారం చేశామని, అసౌకర్యానికి చింతిస్తున్నామని దిల్లీ సీఎంఓ తెలిపింది.

ఆక్సిజన్ సరఫరా విషయమై కేంద్రానికి, దిల్లీ ప్రభుత్వానికి మధ్య వివాదాలు నెలకొన్నాయి.

అంతకుముందు, కేంద్రం తమకు అందవలసిన ఆక్సిజన్ కోటా అందించలేదని కేజ్రీవాల్ ఆరోపించారు. తరువాత, కేంద్రం దిల్లీకి ఇవ్వాల్సిన వాటాను విడుదల చేసింది. అయితే, పలు చోట్ల ఆక్సిజన్ ట్యాంకర్లను అడ్డుకున్నారని దిల్లీ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.దిల్లీలోని ఆస్పత్రుల్లో ఆక్సిజన్ సంక్షోభం తీవ్ర స్థాయిలో ఉంది.

ముఖ్యమంత్రుల సమావేశంలో ప్రధాని మోదీ ఏం చెప్పారంటే...

కరోనా సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు కోవిడ్ ప్రభావిత రాష్ట్రాలకు పూర్తి సహాయం అందిస్తామని ప్రధాని మోదీ హామీ ఇచ్చారు.

అవసరమైన ఇంజెక్షన్లు, మందుల బ్లాక్ మార్కెట్ నిల్వలను నిరోధించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు.రైల్వే, వైమానిక దళాల సహాయంతో రాష్ట్రాలకు ఆక్సిజన్ సరఫరా చేసేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు."మనమందరం ఒక దేశంగా పని చేస్తే వనరుల కొరత ఉండదు" అని మోదీ అన్నారు.ఆస్పత్రుల భద్రత విస్మరించవద్దని, భయంతో మందులు కొని ఇంట్లో నిల్వ చేసుకోకూడదనే అవగాహన ప్రజల్లో కలిగించాలని కోరారు. మందులు, ఆక్సిజన్ విషయంలో అన్ని రాష్ట్రాలు కలిసి పనిచేయాలని, రాష్ట్రాలకు వెళ్లే ఆక్సిజన్ ట్యాంకర్లనూ ఎవరూ ఆపకుండా చూసుకోవాలని అన్నారు.

కోవిడ్ చికిత్సకు జైడస్ కాడిలా 'విరాఫిన్'కు అనుమతి

వయోజనుల్లో కోవిడ్ ఇంఫెక్షన్ మధ్యస్థ (మోడెరేట్) స్థాయిలో ఉన్నవారికి చికిత్స అందించేందుకు జైడస్ కాడిలా వారి పెగిలేటెడ్ ఇంటర్‌ఫెరాన్ ఆల్ఫా-2బీ, 'విరాఫిన్' అత్యవసర వినియోగానికి డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (డీసీజీఐ) ఆమోదించింది.

ఎయిమ్స్, ఐసీఎంఆర్ కొత్త గైడ్‌లైన్స్ ప్రకారం కోవిడ్ మోడెరేట్ స్థాయి అంటే వ్యాధి లక్షణాలు ఎక్కువగానే ఉంటూ ఆక్సిజన్ స్థాయి 93% నుంచి 90% వరకు ఉండాలి.

భారత్‌లో వరుసగా రెండోరోజు 3 లక్షలకు పైగా కొత్త కేసులు

భారత్‌లో కరోనావైరస్ సెకండ్ వేవ్ విజృంభిస్తోంది....


ముఖ్యమంత్రులు దత్తత తీసుకోవడంతో ఈ ఊర్ల పేర్లు వార్తల్లో మార్మోగాయి. గ్రామాలకు ప్రాచుర్యం దక్కింది. మరి ప్రయోజనం మాటేమిటి? అభివృద్ధి దిశగా అడుగులు పడ్డాయా? అక్కడి ప్రజల కష్టాలు తీరిపోయాయా? బీబీసీ పరిశీలనలో వెల్లడైన అంశాలివీ...

పెదలబుడు-  ఈ ఊరు పేరు బయటివారికి పెద్దగా తెలియదు. అయితే పర్యాటక ప్రాంతంగా బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన అరకు లోయ.. పెదలబుడు గ్రామ పంచాయతీలో ఓ భాగం.

పంచాయతీకి వచ్చే నిధుల్లో సింహభాగాన్ని అధికారులు అరకుపైనే వెచ్చించేవారు. దాంతో పెదలబుడు అభివృద్ధికి దూరంగా ఉండిపోయింది.  తాగు నీరు కావాలంటే గ్రామస్థులు ఊరి చివరన ఉన్న కుంటకు కాలినడకన వెళ్లి తెచ్చుకునేవారు.

చాలా మార్పు వచ్చింది

ఊళ్లో కూలేందుకు సిద్ధంగా ఉండే పూరిళ్లు దర్శనమిచ్చేవి. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో వ్యవసాయం సాగేది. దీంతో చాలా కుటుంబాల ఆదాయం అంతంత మాత్రంగానే ఉండేది. చదువుకున్న యువత ఉపాధి దొరకక ఇబ్బందులు పడేవారు.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఆ పెదలబుడు పంచాయితీని దత్తత తీసుకుంటున్నట్లు నాలుగేళ్ల క్రితం చంద్రబాబునాయుడు ప్రకటించారు. ఆ తరువాత ఆ గ్రామంలో చాలా మార్పులు వచ్చాయి.

ఇప్పుడు ఎటువైపు చూసినా గ్రామంలో డాబా ఇళ్లే కనిపిస్త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ున్నాయి.

కొత్తగా 74 కొత్త గృహాలను నిర్మించినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ప్రతి ఇంటికీ నల్లాను పక్కాగా ప్రభుత్వం కట్టించినట్లు పేర్కొన్నారు. వీటి కోసం రెండు ఓవర్ హెడ్ ట్యాంకులను కూడా నిర్మించినట్లు వివరించారు.

గతంలో తమ ఊరికి ఆర్టీసీ బస్సు వచ్చేది కాదని, ఇప్పుడు ఓ సర్వీసు నడుస్తోందని పెదలబుడు గ్రామ ప్రజలు చెప్పారు.

'బస్సు వస్తోంది'

చంద్రబాబు నాయుడు దత్తత తీసుకున్న తర్వాత తమ ఊరి పరిస్థితులు బాగా మారిపోయాయని గ్రామస్థురాలు సీతమ్మ బీబీసీతో చెప్పారు.

గతంలో తమ ఊరికి ఆర్టీసీ బస్సు వచ్చేది కాదని, ఇప్పుడు ఓ సర్వీసు నడుస్తోందని అన్నారు. సర్వీసులను ఇంకా పెంచాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరారు.

గ్రామంలోని ప్రతి మూలకూ ఇప్పుడు సీసీ రోడ్లు వచ్చాయని, వీధిదీపాలు ఏర్పాటయ్యయాని గ్రామస్థుడు కృపానందం తెలిపారు.

ఎవరి కుటుంబంలోనైనా జరిగే కార్యాలను నిర్వహించుకునేందుకు సామాజిక భవనం అందుబాటులోకి వచ్చిందని, గ్రంథాలయాన్ని కూడా నెలకొల్పారని వివరించారు. పర్యాటకుల కోసం ఒక కాటేజీని తమ గ్రామంలోనే నిర్మిస్తున్నారని, ఫలితంగా కొంతమంది గ్రామస్థులకు ఉపాధి లభిస్తోందని అన్నారు. మరిన్ని అవకాశాలు రావాల్సి ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

గ్రామాభివృద్ధి కోసం కేంద్ర, రాష్ట్ర పథకాలను సమర్థంగా అమలు చేసినట్లు అధికారులు చెప్పారు. గృహనిర్మాణం, సీసీరోడ్లు, తాగునీటి సౌకర్యం, భవనాల నిర్మాణం అలానే సాధ్యమైందని వారు వెల్లడించారు.

అరకు ఎంపీడీవో సురేశ్ లిఖిత పూర్వకంగా ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం పెదలబుడు గ్రామంలో 74 గృహాలను నిర్మించారు. గ్రంథాలయానికి రూ.10 లక్షలు, సామాజిక భవనానికి రూ.10 లక్షలు, అంగన్వాడి భవనానికి రూ.10లక్షలు, సీసీ రోడ్లకు రూ.20లక్షలు ఖర్చు చేశారు. నల్లా కనెక్షన్‌లు ఇచ్చేందుకు రూ.15లక్షలు వెచ్చించారు.

గిరిజన పథకాలు, వ్యవసాయ, ఉద్యాన పథకాల ద్వారా సాగులో కొత్త పద్ధతులకు శ్రీకారం చుట్టినట్లు అధికారులు చెప్పారు.

బ్రకోలి, స్ట్రాబెర్రీ వంటి వినూత్నమైన పంటల సాగువైపు రైతులను మళ్లించేందుకు కృషి చేసినట్లు వివరించారు. కొంత మేర వాటిని సాగులోకి తీసుకురాగలిగామని పేర్కొన్నారు.

డ్రిప్ ఇరిగేషన్‌ను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, కొండ ప్రాంతం కాబట్టి అందుకు అనువైన విధంగా సాగు పద్ధతులను మార్చుకోవడంపై రైతులకు అవగాహన కల్పించామని చెప్పారు.

సీఎం స్వయంగా గ్రామాన్ని సందర్శించి ఎన్‌టీఆర్ గృహాలు, తాగునీటి సౌకర్యం కల్పించడంలో చొరవ తీసుకున్నారని గ్రామ సర్పంచ్ గులాబి బీబీసీకి తెలిపారు. గ్రంథాలయం,...


ముగాబే వైదొలగాలని జింబాబ్వే యువత ఆందోళన చేస్తోంది

వీధుల్లోకి వస్తున్న ఆందోళనకారులు.. సైనికులను హత్తుకుంటూ వారిని ప్రోత్సహిస్తున్నారని బీబీసీ ప్రతినిధి చెప్పారు.

'కొత్త శకం మొదలైంది' అని ఓ వ్యక్తి బీబీసీతో అన్నారు.

ఈ ర్యాలీకి అధికార జను పీఎఫ్ పార్టీ, సైన్యం కూడా మద్దతిస్తోంది.

గతేడాది వరకు అధ్యక్షుడు ముగాబేకు అనుకూలంగా ఉన్న మాజీ సైనికులు కూడా ఇప్పుడు ఆయన పదవి నుంచి దిగిపోవాలని అంటున్నారు.

'ముగాబే పాలనను పూర్తిగా తుడిచి పెట్టేసే ఉద్యమం ఇది. ఆయన మళ్లీ అధికారంలోకి రాకపోవచ్చు' అని హరారేలోని బీబీసీ ప్రతినిధి వ్యాఖ్యానించారు.

'శాంతియుతంగా సైన్యం జోక్యం చేసుకోవడంపై ఓ జింబాబ్వేయిన్‌గా సైన్యానికి ధన్యవాదాలు చెబుతున్నా' అని ఈ ర్యాలీకి వచ్చిన ఓ వ్యక్తి పేర్కొన్నారు.

ప్ల కార్డులు ప్రదర్శిస్తున్న ఆందోళనకారులతో జింబాబ్వేలో ఉత్సాహపూరిత వాతావరణం కనిపిస్తోంది

'ముగాబే వైదొలగాలి, ఆయనను ఇక చూడాలనుకోవడం లేదు. మాకైతే ఇది సరికొత్త ప్రారంభం' అని అక్కడి జనసమూహం నినదిస్తోంది. 'దేశంలో అధికార పాలన ముగిసింది, జింబాబ్వేను ఇక పునర్ నిర్మిస్తాం' అని అంటోంది.

గత బుధవారం అధికార పగ్గాలను ఆర్మీ చేజిక్కించుక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ున్నప్పటి నుంచీ ముగాబే గృహ నిర్బంధంలోనే ఉన్నారు. అయితే, శుక్రవారం మొదటిసారిగా ఆయన బయటకొచ్చారు. తాను చాన్సెలర్‌గా ఉన్న ఓ యూనివర్సిటీ స్నాతకోత్సవంలో  ప్రసంగించారు.

ముగాబేను సైన్యం గృహనిర్బంధం చేసిన సమయంలో ఆయన సతీమణి గ్రేస్ ముగాబే ఆచూకీ తెలియరాలేదు. ఆమె దేశం వదిలి వెళ్లి పోయారని మొదట భావించారు. అయితే, గురువారం ఆమె ముగాబేతో ఇంట్లోనే కనిపించారు.

కాగా, ముగాబే మేనల్లుడు పాట్రిక్ ఝువో మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. ముగాబే దంపతులు ‘ఏది సరైనదో దాని కోసం చావడానికైనా సిద్ధం’గా ఉన్నారని, వారు అధికారాన్ని వదులుకోరని తెలిపారు.

శుక్రవారం నిర్వహించిన యూనివర్సిటీ స్నాతకోత్సవంలో అధ్యక్షుడు రాబర్డ్ ముగాబే పాల్గొన్నారు

తన భార్యకు అధికార పగ్గాలు అప్పగించేందుకు ఉపాధ్యక్షుడు ఎమర్సన్ నాన్‌గాగ్వాను గతవారమే ముగాబే పదవి నుంచి తొలగించారు. దీంతో దేశంలో సంక్షోభం మొదలైంది.

వారసత్వ పోరు నేపథ్యంలో సైన్యం జోక్యం చేసుకోవడంతో ముగాబే 37 ఏళ్ల సుదీర్ఘ పాలనకు తెరపడింది.

అయితే, తాము ముగాబేతోనే ఉన్నామని, ఆయనతో జరిపిన చర్చల ఫలితాలను సాధ్యమైనంత త్వరలోనే ప్రజలకు వెల్లడిస్తామని ఆర్మీ తెలిపింది.

ముగాబేను సైన్యం గృహనిర్బంధం చేసిన సమయంలో ఆయన సతీమణి గ్రేస్ ముగాబే కనిపించలేదు

రాత్రికి రాత్రే తొలగిన భయాలు

బీబీసీ ప్రతినిధి ఆండ్రూ హార్డింగ్ విశ్లేషణ

హారారేను చుట్టుముట్టిన ప్రజలు ముగాబేకు వ్యతిరేకంగా గళమెత్తుతున్నారు. ఆయన వెంటనే వైదొలగాలి అంటూ ప్లకార్డులు ప్రదర్శిస్తున్నారు. ముగాబే తక్షణం పదవికి రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. కార్ల హారన్ కొడుతూ కొందరు, బస్సుల పైకెక్కి జింబాబ్వే జాతీయ జెండాతో మరికొందరు ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తున్నారు.

సూపర్ మార్కెట్ నుంచి బయటికొచ్చి నేరుగా ఆందోళనకారులతో కలిసిన ఓ వ్యక్తి మాట్లాడుతూ.. 'విప్లవమంటే ఇదే, ఇలాంటి పరిస్థితి రావడానికి చాలా ఏళ్లు పట్టింది' అని అన్నారు.

జింబాబ్వేలో ఈ పరిస్థితి వస్తుందని ఎవరూ ఊహించలేదు. ఈ ర్యాలీకి అధికార జను పీఎఫ్ పార్టీ, ఆర్మీ అండదండలున్నాయి.

'దేశంలో తీవ్రమైన ఆర్థిక సమస్యల గురించి కొంతమంది మాట్లాడుతున్నారు. నిరుద్యోగం తాండవిస్తుందని చెబుతున్నారు. ఇప్పుడు నాయకత్వం మారడం వల్ల ప్రజల జీవితం మారుతుందని అనుకుంటున్నాం. మాకు వెంటనే మార్పు కావాలి' అని హరారేలోని ఓ మహిళ పేర్కొంది.

'ముగాబే, ఆయన భార్య దేశం వదిలి వెళ్లిపోవాలి' అని ఉన్న ప్లకార్డు పట్టుకొని ఒకరు అధికార పార్టీ కేంద్ర కార్యాలయం వద్ద తిరుగుతుండటం...