ముగింపు సభలో జగన్ చంద్రబాబు పాలనపై విమర్శలు గుప్పించారు. నాలుగున్నర ఏళ్లుగా ప్రజలను వంచించిన చంద్రబాబుకు ఎన్నికల ముందే ప్రజల సంక్షేమం గుర్తుకు వస్తోందని అన్నారు.

జగన్ ప్రసంగంలోని  ప్రధానాంశాలు:

1. నాలుగున్నర ఏళ్లలో రైతులకు గిట్టుబాటు ధర లేదు. హెరిటేజ్ షాపుల కోసం చంద్రబాబు దళారీగా మారారు. జీడిపప్పుకు ప్రసిద్ధి చెందిన పలాసలో రైతుల దగ్గర కిలో 650 రూపాయలకు జీడిపప్పు కొని హెరిటేజ్‌లో కిలో రూ.1180 కు విక్రయిస్తున్నారు.

2. పొదుపు సంఘాల మహిళలను బాబు మోసం చేశారు. 2016 అక్టోబర్ నుంచి ప్రభుత్వం బ్యాంకులకు కట్టాల్సిన వడ్డీ కట్టడం లేదు. 2014లో డ్వాక్రా రుణాలు రూ.14,204 కోట్లు  ఉంటే అవి ఇప్పుడు రూ.22,174 కోట్లకు పెరిగాయి.

3. టీడీపీ అధికారంలోకి రాగానే 6 వేల ప్రభుత్వ స్కూళ్లు, ఎస్సీ, ఎస్టీల హాస్టళ్లు మూతబడ్డాయి. బాలికల హాస్టళ్లకు బాత్రూంలు లేవు, ఆరు నెలలుగా మధ్యాహ్న భోజనం బిల్లులు చెల్లించలేదు. ఇదంతా నారాయణ, చైతన్య స్కూళ్ల కోసమే చేస్తున్నారు. ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ రాక, వచ్చినవి సరిపోక విద్యార్థులు చదువులు మానేస్తున్నారు.

4. ప్రత్యేకహోదా వద్దని నాలుగేళ్లు బీజేపీతో కలిసి ఉన్నారు. ప్రత్యేక హోదాను... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అడిగిన వాళ్లను వెటకారం చేశారు, హోదా అడిగితే జైలులో పెట్టిస్తామన్నారు.

నాలుగేళ్లు చిలకాగోరింకల్లా కాపురం చేసి ఎన్నికలప్పుడు ధర్మ పోరాట దీక్ష అంటూ మళ్లీ డ్రామాలాడుతున్నారు. రాష్ట్రంలో జరగని అభివృద్ధి జరిగినట్లు గోబెల్స్ ప్రచారం చేస్తున్నారు.

జగన్ హామీలు:

పాదయాత్ర - లాభనష్టాలు

జగన్ పాదయాత్ర నిజంగా ఒక రికార్డని సీనియర్ పాత్రికేయులు డానీ అన్నారు. పాదయాత్రలో జనం చాలా ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నారని.. కొన్ని అద్బుత ఘట్టాలు కూడా ఆవిష్కృమయ్యాయని తెలిపారు.

అయితే తన పాదయాత్రలో బాబును విమర్శించినంతగా జగన్ మోదీని విమర్శించలేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

కొత్త ఓటు బ్యాంకును సృష్టించుకునే ప్రయత్నంలో భాగంగా జగన్ ఈ వ్యూహాన్ని అనుసరించి ఉండవచ్చని.. అయితే దీని వల్ల జగన్‌కు గతంలో దగ్గరగా ఉన్న మైనారిటీలు, దళితులు దూరమయ్యే ప్రమాదం ఏర్పడిందని డానీ అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముగిసిన ట్రంప్-కిమ్ చర్చలపై విశ్లేషకులు ఏమంటున్నారో చూద్దాం.

'ముందుగా ఊహించినదే..' - అంకిత్ పాండా, 'ది డిప్లమాట్' సీనియర్ ఎడిటర్

ఈ సమావేశం ఎలాంటి ఒప్పందం జరగకుండానే ముగుస్తుందని ముందుగానే ఊహించాం. ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన మొదటి సమావేశం నుంచి ఉత్తర కొరియా చేస్తున్న ప్రకటనలను ఓసారి క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తే, ఈ సమావేశం ఎందుకు విఫలమైందో అర్థమవుతుంది.

సింగపూర్‌లో ఇరుదేశాల మధ్య మొదటి సమావేశం ముగిసిన మరునాడే.. 'అమెరికా వైఖరి సక్రమంగా ఉంటే ఉత్తర కొరియా కూడా సానుకూలంగా స్పందిస్తుంది' అంటూ కిమ్ అభిప్రాయాన్ని, ఆ దేశ ప్రభుత్వ మీడియా పేర్కొంది.

అప్పటినుంచి, పుంగేరీలోని తన అణ్వాయుధ ప్రయోగ కేంద్రాన్ని మూసివేసి, అణ్వాయుధ ప్రయోగాలు నిలిపివేస్తున్నట్లు ఉత్తర కొరియా ప్రకటించింది. కొన్ని వారాల తర్వాత, తన 'మిస్సైల్ ఇంజిన్ టెస్ట్ స్టాండ్'ను కూడా ఉపసంహరించుకుంది.

దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు మూన్ జే-ఇన్‌తో గతేడాది సెప్టెంబర్‌లో కిమ్ జాంగ్ మూడోసారి సమావేశమయ్యారు. ఆ సందర్భంగా, అమెరికాతో చర్చలు సఫలమైతే, 'యోంగ్‌బ్యోన్'లోని తమ అణ్వాయుధ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని కూడా మూసివేయడానికి ఉత్తర కొరియా సంసిద్ధత వ్యక్తం చేసింది.
... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

జనవరి 1న కిమ్ తన ప్రసంగంలో కూడా ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. ఉత్తర కొరియాకు ఆంక్షల నుంచి ఉపశమనం కలిగించాలన్నది కిమ్ ఉద్దేశం. కానీ 'కొరియా యుద్ధాన్ని ఆపేస్తున్నట్లు అమెరికా ప్రకటించాలి' అని కిమ్ భావిస్తున్నట్లు ఆయన భావాన్ని అపార్థం చేసుకున్నారు.

అణునిరాయుధీకరణ జరగాలంటే తమ దేశంపై విధించిన ఆంక్షలు ఉపసంహరించుకోవాలన్నది ఉత్తర కొరియా డిమాండ్. అంతవరకూ యోంగ్‌బ్యోన్ అణ్వాయుధ పరిశోధనా కేంద్రాన్ని మూసివేసే అంశాన్ని ఉత్తర కొరియా వాయిదా వేసింది.

తాజాగా హనోయ్‌లో రెండో రోజున చర్చలు విఫలం కావడానికి కూడా ఇదే ప్రధాన కారణమని డోనల్డ్ ట్రంప్ మీడియాతో అన్నారు.

ఉత్తర కొరియాపై ఆంక్షలు ఎత్తివేసే దిశగా అమెరికా అడుగు వేయనంతకాలం ఇరుదేశాల చర్చల్లో పురోగతి ఉండదు.

అమెరికా వైఖరి మందకొడిగా ఉందా? - జెన్నీ టౌన్, మేనేజింగ్ ఎడిటర్, 38 నార్త్

ఇరు దేశాలకు తమ డిమాండ్ల పట్ల పూర్తి అవగాహన ఉంది. కానీ చర్చలకు ముందే, రెండు దేశాలు తమ డిమాండ్లతో ముందుకురాకపోవడం ఆశ్చర్యంగా ఉంది.

మీడియా సమావేశంలో అంతా సానుకూలంగానే కనిపించింది. ఇరు దేశాల మధ్య చర్చలు కొనసాగుతాయన్న భావం ధ్వనించింది.

ఇంతవరకూ రెండు దేశాల నిర్దిష్టమైన డిమాండ్లు చర్చకు రాలేదు. కానీ పరస్పరం విశ్వాసం పెంపొందించే దిశగా, గతంలో ఉత్తర కొరియా చెబుతూవస్తున్న అణ్వాయుధ కేంద్రం మూసివేత.. లాంటి ప్రతిపాదనలు ఇకపై ఉండవని నా అనుమానం.

అమెరికా-ఉత్తర కొరియా చర్చల్లో పురోగతి కనిపించకపోవడంతో దక్షిణ కొరియా పరిస్థితి ఇబ్బందుల్లో పడింది. పరిస్థితి ఇలానే కొనసాగితే, ట్రంప్-కిమ్ చర్చల్లో భాగంగా దక్షిణ కొరియా ఆశిస్తున్న 'ఆంక్షల మినహాయింపు'ను ఆ దేశం కాపాడుకోలేదు. ముఖ్యంగా కొరియా అంతర్గత ఆర్థిక సహకారాన్ని ఆశిస్తోంది.

ఉత్తర కొరియాతో చర్చలు కొనసాగుతాయని డోనల్డ్ ట్రంప్ చెబుతున్నప్పటికీ, అమెరికాలోని రాజకీయ వాతావరణం అందుకు అనుకూలంగా లేదు.

'ఉత్తర కొరియాకు ప్రమాదం' - ఆండ్రే అబ్రహామియాన్, స్టాండ్‌ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీ

అమెరికా, ఉత్తర కొరియా దేశాల మధ్య ఇంతవరకూ ఏకపక్ష వైఖరి నెలకొంది. ఈ సమావేశం ద్వారా ఆ వైఖరి మారాల్సివుంది. కానీ అది జరగలేదు.

డోనల్డ్ ట్రంప్ దృష్టిలో చర్చలు విఫలం కావచ్చు. కానీ రెండు దేశాల చర్చల అంశంలో స్ఫూర్తిని నింపగలిగిన విషయాలను ఆయన వదిలేశారు. తనదారిన తను అమెరికా వెళ్లిపోతే.. కాలక్రమంగా చర్చల విషయం కూడా మరుగున పడుతుంది.

కానీ ఈ పరిణామం ఉత్తర కొరియాకు చాలా ప్రమాదం. అమెరికాలోని రాజకీయాల వల్ల, ఉత్తర కొరియాతో...


ముగ్గురు ఐపీఎస్ అధికారుల డిప్యూటేషన్ మీద కేంద్రానికి, మమతా సర్కారుకు మధ్య వివాదం నడుస్తోంది

నడ్డా కాన్వాయ్‌పై దాడి ఘటన తర్వాత ముగ్గురు సీనియర్ ఐపీఎస్ అధికారులను డిప్యూటేషన్ మీద దిల్లీకి రావాల్సిందిగా కేంద్ర హోంశాఖ ఆదేశించింది. దక్షిణ 24 పరగణా జిల్లాలో నడ్డా పర్యటనలో భద్రత బాధ్యతలను ఈ బృందమే చూసుకుంది.

అయితే ఈ ముగ్గురినీ దిల్లీ పంపడానికి పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ నిరాకరించారు. ఇది ప్రతీకార చర్య అంటూ తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ కల్యాణ్ బెనర్జీ కేంద్ర హోంశాఖ కార్యదర్శి అజయ్ కుమార్ భల్లాకు ఘాటుగా లేఖ రాశారు.

ఒకపక్క ఈ వివాదం ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతుండగానే రెండు రోజుల పర్యటన కోసం కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్‌షా డిసెంబర్ 19న కోల్‌కతాకు వెళ్లబోతున్నారు. ఇది మరింత ఘర్షణకు దారితీయవచ్చని భావిస్తున్నారు.

బీజేపీ అధ్యక్షుడు జేపీ నడ్డా కాన్వాయ్‌పై దాడి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య వివాదానికి కారణమైంది

అసలేం జరిగింది?

పార్టీ కార్యక్రమంలో పాల్గొనడానికి బీజేపీ అధ్యక్షుడు జేపీ నడ్డా గురువారం దక్షిణ 24-పరగణా జిల్లాలోని డైమండ్ హార్బర్‌కు వెళుతుండగా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు ఆయన ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కాన్వాయ్‌పై రాళ్లు రువ్వారు. దీంతో రాజకీయ వాతావరణం ఒక్కసారిగా వేడెక్కింది.

మరుసటి రోజే పశ్చిమబెంగాల్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి ఆలాపన్ బెనర్జీ, డైరక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ వీరేందర్‌కు సమన్లు పంపిన కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ, డిసెంబర్ 14న దిల్లీకి రావాలని వారిని ఆదేశించింది. అయితే అధికారులను పంపడానికి మమతా బెనర్జీ అంగీకరించలేదు.

ఆ మరుసటి రోజు డైమండ్ హార్బర్ ఎస్.పి. భోలానాథ్ పాండే, మరో ఇద్దరు ఐపీఎస్ అధికారులు ప్రవీణ్ కుమార్ త్రిపాఠి, రాజీవ్ మిశ్రాలకు కూడా కేంద్రం నుంచి నోటీసులొచ్చాయి. అయితే వీరిని పంపడానికి కూడా మమతా సర్కారు ఒప్పుకోలేదు.

రాష్ట్రంలో ఐపీఎస్ అధికారుల కొరత ఉందని, ఈ పరిస్థితుల్లో వారిని డిప్యూటేషన్ మీద  దిల్లీకి   పంపడం సాధ్యం కాదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రానికి తేల్చి చెప్పింది

ముగ్గురు ఐపీఎస్ అధికారులలో ఒకరైన రాజీవ్ మిశ్రా గతంలో ఓసారి యూనిఫామ్‌లో ఉండి ముఖ్యమంత్రి పాదాలకు నమస్కరించి వివాదాస్పదుడయ్యారు.

“అధికారులను డిప్యూటేషన్ మీద పంపాలని అడిగే అధికారం కేంద్రానికి ఉంది. అయితే వారిని పంపాలా వద్దా అని నిర్ణయించే అధికారం రాష్ట్రానికి ఉంది. కేంద్రం ప్రతీకార ధోరణిలో ఉన్నట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది’’ అన్నారు తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ సౌగతారాయ్.

"కేంద్రం పరోక్షంగా అత్యవసర పరిస్థితిని అమలు చేయడానికి ఐఏఎస్, ఐపీఎస్ అధికారులపై ఒత్తిడి తెచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది" అని కల్యాణ్ బెనర్జీ వ్యాఖ్యానించారు.

“జెడ్ కేటగిరీ సెక్యూరిటీ ఉన్న వ్యక్తి కాన్వాయ్‌కి ముందు, వెనకా పోలీస్ పైలట్ కారు ఉంది. కాన్వాయ్‌లో ఇతర వాహనాలను చేర్చాలంటే స్థానిక పోలీసుల అనుమతి తీసుకోవాలి. కానీ అలాంటి అనుమతి ఏదీ తీసుకోలేదు. కాన్వాయ్‌లో చేరే వాహనాల వివరాలు పోలీసులకు ఇవ్వలేదు. నడ్డా కాన్వాయ్‌లో 50మోటార్ సైకిళ్లు, కార్లు ఉన్నాయి’’ అని కల్యాణ్ బెనర్జీ  హోంశాఖకు రాసిన లేఖలో పేర్కొన్నారు.

అయితే కేంద్రానికి లేఖ రాసే అధికారం కల్యాణ్ బెనర్జీకి లేదని, ఆయన ముఖ్యమంత్రి లేదా ముఖ్య కార్యదర్శి కాదని పశ్చిమబెంగాల్ బీజేపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు దిలీప్ ఘోష్ అన్నారు.

గతంలో కోల్‌కతా పోలీస్ కమీషనర్ సీబీఐ అరెస్టు వ్యవహారంలో మమతా బెనర్జీ ధర్నా కూడా చేశారు

మున్ముందు ఏం జరగబోతోంది?

రాష్ట్రంలో పని చేస్తున్న ఐపీఎస్ అధికారులను కేంద్రానికి పంపకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అడ్డుకోగలదా ? నిపుణులు ఇది సాధ్యం కాదంటున్నారు. “ఇండియన్ పోలీస్...


ముగ్గురు తీవ్రగాయాలతో ఆస్పత్రి పాలయ్యారు. మరో 9 మంది ఆచూకీ తెలియాల్సి ఉంది.

గీసుకొండ మండలం కోటిలింగాల వద్ద భద్రకాళి ఫైర్ వర్క్స్‌లో బుధవారం ఈ పేలుడు జరిగింది.

పేలుడుకు దారి తీసిన కారణాలను తెలుసుకునేందుకు బందెల రాజేంద్ర ప్రసాద్ బీబీసీ కోసం క్షేత్రస్థాయికి వెళ్లారు.

అక్కడ స్థానికులు, అధికారులతో మాట్లాడారు. వారు చెప్పిన వివరాల మేరకు ప్రమాదానికి దారి తీసిన కారణాలివీ.

1. టపాసులు తయారు చేయడం

పేలుడు జరిగిన భధ్రకాళి ఫైర్ వర్క్స్‌కి టపాసులు తయారు చేసేందుకు అనుమతి లేదు. 'దీనికి కేవలం టపాసులను తీసుకొచ్చి అమ్ముకోవడానికి మాత్రమే అనుమతి ఉంది. కానీ తయారు చేయడానికి అనుమతి లేదు.' అని జిల్లా అగ్నిమాపక శాఖ ఇంఛార్జ్ జి.భగవాన్ రెడ్డి చెప్పారు. కార్మికులకు మాస్కులు, సరైన రక్షణ కవచాలు లేవన్నారు.

2.గతంలో జరిగినా పట్టించుకోలేదు

ఈ టపాసుల తయారీ కేంద్రంలో గతంలోనూ పలుమార్లు పేలుళ్లు జరిగాయి. కార్మికులు గాయపడ్డారు. ఆ విషయం అధికారుల దృష్టికి వెళ్లినా వారు పట్టించుకోలేదన్న ఆరోపణలున్నాయి. ఈ అంశంపై పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని కొందరు స్థానికులు మాట్లాడుతూ.. '2010లోనూ పేలుడు జరిగింది. కొందరు గాయపడ్డారు కూడా. అప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పుడు ఎవరూ పట్టించుకోలేదు' అని వివరించారు.

3.అగ్నిమాపక వ్యవస్థ లేదు

ఈ కర్మాగారంలో పేలుడు పదార్థాలు తయారు చేస్తున్నా సరైన అగ్నిమాపక వ్యవస్థ లేదు. అగ్నిమాపక వ్యవస్థ ఉంటే ప్రాణ నష్టం జరిగి ఉండేది కాదని జి.భగవాన్ రెడ్డి వెల్లడించారు. అగ్నిప్రమాదం జరిగితే మంటలు అదుపుచేసేందుకు నీళ్లు వచ్చేలా ఇక్కడ ఎలాంటి చర్యలూ చేపట్టలేదని వివరించారు.

4.పక్కా నిర్మాణమూ కాదు

బాణాసంచా తయారీ కేంద్రం రేకుల షెడ్డులో నడుస్తోంది. ఇది కూడా ప్రాణ నష్టానికి ఓ కారణమై ఉండొచ్చని అగ్నిమాపక దళ అధికారులు వివరించారు. నిర్మాణం భారీగా.. నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉంటే.. మంటలు అంత త్వరగా వ్యాప్తిచెందకపోయేవని, ఇంత భారీ పేలుడు జరిగి ఉండేది కాదని వారు చెబుతున్నారు. అలాగే ఇక్కడ విద్యుత్తు వైరింగ్ కూడా సరిగ్గా లేదని వారు చెప్పారు.

ప్రమాదంలో తల్లి చనిపోవడంతో రోదిస్తున్న చిన్నారి

5.పెద్ద బాంబుల తయారీ

ఇక్కడ చిన్న స్థాయి టపాసులు కాకుండా.. భారీ స్థాయిలో బాంబులను కూడా తయారు చేస్తున్నారని, అది కూడా ప్రమాద తీవ్రత పెరగడానికి ఓ కారణమై ఉండొచ్చని పోలీసులు చెప్పారు. ఈ ప్రమాద తీవ్రత అయిదు జిలెటెన్ స్టిక్కులు పేలినంత స్థాయిలో ఉందని వివరించారు. అందువల్లే రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలోని ఇళ్లకు కూడా పగుళ్లు ఏర్పడ్డాయని వివరించారు.

6.రాజకీయ సంబంధాలు

తాజా ప్రమాదానికి పరోక్షంగా రాజకీయాలు కూడా ఒక కారణమని స్థానికులు చెబుతున్నారు. తయారీ కేంద్ర యజమానికి రాజకీయ నాయకులతో సత్సంబంధాలున్నాయని, అందువల్లే గతంలో ప్రమాదాలు జరిగినా ఎవరూ పట్టించుకోలేదన్న వాదనా వినిపిస్తోంది. ఏళ్ల తరబడి ఇక్కడ టపాసులు తయారు చేస్తున్నారంటే దానికి ఆయన రాజకీయ పలుకుబడి కూడా ఓ కారణమే అని  అగ్ని మాపక శాఖ అధికారి భగవాన్‌రెడ్డి చెప్పారు.

చనిపోయింది 8 మందా? లేక 11 మందా?

స్థానిక మీడియా మొత్తం 11 మంది చనిపోయినట్లు చెబుతోంది. కాని 8 మంది చనిపోయారు మరో ముగ్గురిని గాయాలతో ఆస్పత్రికి తరలించామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. స్థానికుల సమాచారం మేరకు ఇక్కడ 25 మంది పని చేస్తున్నారు. వీరిలో అయిదుగురు బుధవారం పనికి రాలేదు. 20 మంది పనికి వచ్చారు. వీరిలో 8 మంది చనిపోగా మరో ముగ్గురు ఆస్పత్రి పాలయ్యారు. 9 మంది ఆచూకీ లభ్యం కాలేదు.

ఘటనా స్థలంలో కడియం శ్రీహరి పరిశీలన

అసలేం జరిగింది?

రోజూలాగే కూలీలంతా బుధవారం ఉదయం వారి పిల్లాపాపల్ని స్కూలుకు పంపించి భద్రకాళి ఫైర్ వర్క్స్ షాపులో విధులకు హాజరయ్యారు. ఎప్పటిలాగే విధులు నిర్వహిస్తున్నారు. టపాసుల...


ముగ్గురు పిల్లల ఒంటరి తల్లి మైనా.. ఈ కఠినమైన పనులను చేస్తున్నారు. ఆమె పనులే కాదు.. ఆమె జీవితం కూడా చాలా కఠినంగా ఉంది. భర్త చనిపోయాక మైనా ఈ వృత్తిలోకి వచ్చారు.

తన తండ్రి వద్ద నేర్చుకున్న పనే ప్రస్తుతం ఆమెకు జీవనాధారం అయ్యింది. ఈ వృత్తిలో ఆమె ఎన్నో సవాళ్లు ఎదుర్కొన్నారు. ఎన్నో అవహేళనలను చవిచూశారు.

మహిళలకు ఏ పనీ కష్టం కాదని ఆమె విశ్వాసం. జీవితంలో కష్టాలకు ఎదురొడ్డి పోరాడుతున్నారు. ఆమె జీవన పోరాటం ఆమె మాటల్లోనే...

‘మహిళలకు ఏదీ కష్టం కాదు..’

మా నాన్న ఈ పని చేసేవారు. అలా నేను కూడా టైర్లు రిపేరు చేయడం నేర్చుకున్నాను. పెళ్లయ్యాక అత్తగారింటికి వెళ్లాను. నాకు ముగ్గురు ఆడపిల్లలు పుట్టారు. నా భర్త చనిపోయినపుడు నేను గర్భవతిని.

ఈ పనిలో.. దాదాపు 30 ఏళ్లు గడిచిపోయాయి. టైర్లు రిపేరు చేస్తాను, వాటికి గ్రీజ్ రాస్తాను. ఈమధ్యనే కార్ల సర్వీస్ సెంటర్ కూడా ప్రారంభించాను. ఈ పని చేస్తూ, కార్ వాష్ కూడా చేస్తాను.

నా భర్త చనిపోయినపుడు పిల్లలు చాలా చిన్నవాళ్లు. ఒకరికి ఐదేళ్లు, మరొకరికి నాలుగేళ్లు, చిన్నదానికి మూడేళ్లు. నా తోడబుట్టినవాళ్లు కూడా చిన్నవారే. అందర్నీ నేనే చదివించాను. ఒకవైపు ఈ పని చేస్తూ, మరోవైపు వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాళ్ల బాగోగులన్నీ చూశాను. నా ఆరోగ్యం దెబ్బతింది. జీవితంలో ఎన్నో సమస్యలు ఎదుర్కొన్నాను.

అప్పట్లో ఇది వన్ వే రోడ్డు. ఒకేఒక షాపు ఉండేది. చుట్టూ ఈ మార్కెట్ ఉండేది కాదు. పగలు, రాత్రి తేడా లేకుండా, పని చేసేదాన్ని. పని చేసేటపుడు ప్యాంట్, షర్ట్ వేసుకుంటాను.

మొదట్లో మా అమ్మతో కలిసి ఉండేదాన్ని. ఆమెతో గొడవలయ్యాయి. నా పిల్లలను తీసుకుని బయటకు వచ్చేసి, ఇక్కడే ఇల్లు ఏర్పాటుచేసుకున్నా. తినడానికి ఏమీలేక, చాలా సార్లు అటుకులు తినేదాన్ని.

నా పిల్లల్ని మాత్రమే తీసుకుని, కట్టుబట్టలతో బయటకు వచ్చేసి, కొన్ని బోర్డులతో ఇల్లు కట్టుకున్నాను.

చుట్టుపక్కలవాళ్లకు నన్ను చూస్తే కుళ్లు. 'ఒక స్త్రీ ఇంత సంపాదిస్తోందా..? టైర్లు రిపేరు చేస్తుంది, గ్రీజింగ్ కూడా చేస్తుంది, ఈ పనులన్నీ మాకు రావే..' అని వారి బాధ.

ఒక స్త్రీ సంపాదిస్తుంటే చుట్టూ ఉన్నవారు ఓర్వలేరు. ఆమె ఎదుగుదలకు అడ్డుపడుతూ ఎన్నో అవమానాలకు గురి చేస్తారు.

'అరే.. ఓ మహిళ అయ్యుండీ ఎంతో కష్టపడుతోంది.. కనీసం సాయం చేద్దాం' అనుకోరు.

ఈ పని చాలా కష్టం. వెన్నెముక దగ్గర నొప్పి పుడుతుంది. అయినా రోజంతా పని చేస్తూనే ఉంటాను. నొప్పి మరీ ఎక్కువుంటే కాసేపు పడుకుంటాను. మళ్లీ లేచి పని చేస్తా.

మా షాపుకు వచ్చేవాళ్లలో 80 శాతం మంది మంచివాళ్లుంటే, 20 శాతం మంది చెడ్డవాళ్లుంటారు. అలాంటివారిని వెంటనే వెళ్లిపోమని చెబుతాను. వారిని తరమడానికి ఒక్కోసారి తిట్టడం, చేతలతో బెదిరించడం చేస్తుంటాను.

టైరు రిపేరు చేసినందుకు వంద రూపాయలు తీసుకుంటాను. పది టైర్లు వస్తే, రోజుకు వెయ్యి రూపాయలు వస్తుంది. ఈ కాలంలో ఆ సంపాదన ఏపాటిది?

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముచ్చటపడి దాన్ని తన సంచిలో వేసుకుని స్కూలుకు తీసుకెళ్లింది.. అక్కడి నుంచి ఇంటికి తీసుకొచ్చింది. కుటుంబ సభ్యులంతా చిన్నపాటి వేడుక ఏర్పాటు చేసుకుంటే అక్కడికీ తీసుకెళ్లింది.

కానీ, ఆమె అనుకున్నట్లు అది బంతి కాదు, బాంబు.

కుటుంబసభ్యులంతా సరదాగా వేడుక చేసుకుంటున్న సమయంలో అది పేలి ఆ పాప ప్రాణాలు కోల్పోయింది. మరో 12 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.

1964-73 మధ్య యుద్ధ సమయంలో అమెరికా వైమానిక దాడుల్లో జారవిడిచిన ఆ బాంబు నలభయ్యేళ్ల తరువాత సృష్టించిన విధ్వంసమది.

ఈ ఒక్క పాపే కాదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏటా వందలాది మంది ఇలా ఆ నాటి క్లస్టర్ బాంబులకు బలవుతున్నారు.

వందలాది చిన్నచిన్న బాంబులను కలిపి తయారుచేసేవే క్లస్టర్ బాంబులు.. వీటిని నిషేధించాలని ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి. అయినా, ఇప్పటికీ సిరియా, యెమెన్ యుద్ధాల్లో వీటిని వాడుతున్నారు. వీటి కారణంగా వేలాది మంది చనిపోయారు.

క్లస్టర్ బాంబును విమానంలోంచి జార విడిచేటప్పుడు అది విడిపోయి బాంబులను వెదజల్లుతుంది. దీనివల్ల ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో బాంబుల వర్షం కురిపించినట్లవుతుంది.

చెల్లాచెదురుగా ఎక్కువ ప్రాంతంలో ఇవి పడడం వల్ల సాధారణంగా పౌరుల ప్రాణాలు పోత... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ుంటాయి.

అంతేకాదు.. ఎప్పుడో వీటిని జారవిడిచినా కూడా అందులో పేలకుండా ఉండిపోయినవి ఇలా దశాబ్దాల తరువాత కూడా ఎవరినో ఒకరిని బలితీసుకుంటుంటాయి.

చిన్నారులే సమిధలు

ముఖ్యంగా ఇవి చిన్నారుల పాలిట శాపం అని చెప్పొచ్చు. యుద్ధాల్లో వేసిన ఈ బాంబులను ఆ తరువాత కాలంలో ఆ ప్రాంతాల్లో తిరుగాడే పిల్లలు బాంబులని తెలుసుకోలేక ఆట వస్తువులుగా భావించి బలైపోయిన ఘటనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోకొల్లలు.

క్లస్టర్ బాంబులు వేసేటప్పుడు చనిపోయిన పౌరుల్లో 33 శాతం బాలలే. ఇక ఎప్పుడో వేసిన క్లస్టర్ బాంబుల వల్ల తరువాత కాలాల్లో చనిపోయినవారిలోనూ 62 శాతం మంది చిన్నారులే.

2017లో ఇలాంటి క్లస్టర్ బాంబుల అవశేషాల కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 289 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారని 'కొయిలేషన్ అగెనెస్ట్ క్లస్టర్ బాంబ్స్' నివేదిక వెల్లడించింది.. ఇందులో అత్యధికంగా సిరియాలో 187, యెమెన్‌లో 54 మంది మృత్యువాతపడ్డారు. వీటితో తాజా దాడులతో పాటు ఎప్పుడో జారవిడిచిన బాంబు వల్లా మరణాలు నమోదయ్యాయి.

2016లో మొత్తం 971 మంది ఇలా ప్రాణాలు కోల్పోగా అందులో ఒక్క సిరియాలోనే 857 మంది చనిపోయారు.

కంబోడియా, ఇరాక్; లావోస్, లెబనాన్, సెర్బియా, సిరియా, వియత్నాం వంటి ఇతర దేశాల్లోనూ క్లస్టర్ బాంబులు ఎందరివో ప్రాణాలు తీశాయి.

అత్యధికంగా బాంబులు పడిన దేశం

వియత్నాం యుద్ధ సమయంలో అమెరికా లావోస్‌లో 27 కోట్ల బాంబులను జారవిడిచిందని చెబుతారు. అందుకే... అక్కడి జనాభాతో పోల్చినప్పుడు ఇది ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ.

1960లో అమెరికా లావోస్‌లో ఇలాంటి బాంబుల దాడి ప్రారంభించగా ఇప్పటి వరకు లావోస్‌లోనే అత్యధికంగా 7,697 మంది వీటి కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ తరువాత సిరియాలో 3,081... ఇరాక్‌లో 3,039 మంది మరణించారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 33కి పైగా దేశాల్లో 56 వేల మరణాలు వీటి వల్లే సంభవించినట్లు నివేదిక వెల్లడిస్తోంది.

ఇప్పటికీ 26 దేశాల్లో ముప్పు

ప్రస్తుతం యుద్ధాలు జరుగుతున్నవి, గతంలో యుద్ధాలు జరిగినవి మొత్తం 26 దేశాల్లో పేలని బాంబులు లెక్కలేనన్ని ఉన్నాయి.

క్లస్టర్ బాంబుల వినియోగానికి వ్యతిరేకంగా ఐరాస చేసిన సూచనపై 120 దేశాలు సంతకాలు చేశాయి. భారత్, పాక్, అమెరికా, రష్యా, ఇజ్రాయెల్, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలు సంతకాలు చేయలేదు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముజఫరాబాద్ సెక్టార్‌లో 3, 4 కిలోమీటర్ల మేరకు తమ గగన తలంలోకి భారత ఫైటర్ జెట్లు వచ్చాయని, కానీ తాము ప్రతిస్పందించడంతో అవి వెనుదిరిగాయని పాకిస్తాన్ సైన్యం ప్రతినిధి ఆసిఫ్ గఫూర్ ట్వీట్ చేశారు.

ఈ దాడుల్లో 300 మంది జైషే మహమ్మద్ ఉగ్రవాదులు హతమయ్యారని భారత్ చెబుతోంది. జైషే మహమ్మద్ వ్యవస్థాపకుడు మసూద్ అజర్ బావ యూసఫ్ అజర్ కూడా చనిపోయినవారిలో ఉన్నారని భారత మీడియాలో కథనాలు వచ్చాయి.

జైషే మహమ్మద్‌కు నిజంగా నష్టం జరిగిందా?

అయితే, బాలాకోట్‌లో భారత మిరాజ్ యుద్ధవిమానాల దాడుల సమయంలో యూసఫ్ అజర్ అక్కడ లేరని జైషే వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

బహవల్‌పూర్ ప్రాంతానికి చెందిన యూసఫ్ అజర్.. మసూద్ అజర్ సోదరిని వివాహం చేసుకున్నారు. జైషే సంస్థలో యూసఫ్ చాలా క్రియాశీల సభ్యుడు.

నిజానికి యూసఫ్ అజర్ అనేది ఓ కోడ్ పేరు. మసూద్ అజర్ పేరుకు దగ్గరగా ఉండటానికి ఇలా పెట్టుకున్నారు. ఆయన అసలైన పేరేంటో ఎవరికీ తెలియదు.

యూసఫ్ అజర్ సురక్షితంగా ఉన్నారని జైషే మహమ్మద్ వర్గాలు తెలిపాయి. ఈ దాడుల్లో జైషే మహమ్మద్ సభ్యులెవరూ మృతి చెందలేదని, అసలు ఆ ప్రాంతంలో ఎలాంటి శిక్షణ శిబిరాలూ నిర్వహించడం లేదని స్పష్టం చేశాయి.

పుల్వామా ఉగ్రదాడి

పుల్వామా దాడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ులతో మాకు సంబంధం లేదు

"మేము దాడులు నిర్వహిస్తే దానికి బాధ్యత తీసుకుంటాం. కానీ ఈసారీ పుల్వామాలో జరిగిన దాడికి మేం బాధ్యత తీసుకోలేదు" అని జైషే మహమ్మద్ వర్గాలు తెలిపాయి.

"పుల్వామా ఆత్మాహుతి దాడికి కారకుడైన అదిల్ అహ్మద్ దార్ తన వీడియో సందేశంలో తాను జైషే మహమ్మద్‌కు అనుబంధంగా పనిచేస్తున్నానని పేర్కొన్నాడు. కానీ మేం అతడిని ఎప్పుడూ చూడలేదు" అని జైషే వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

వైమానిక దాడుల్లో జైషే శిక్షణ శిబిరాలు ధ్వంసమయ్యాయనేది కేవలం భారత్ చేస్తున్న ప్రచారమేనని, అసలు అక్కడ ఎలాంటి శిబిరాలూ లేవని వారంటున్నారు.

మా సర్‌ప్రైజ్ కోసం వేచి చూడండి, మేమూ స్పందిస్తాం: పాకిస్తాన్ సైన్యం

భారత విమానాలు జాబా ప్రాంతంలో పేలోడ్‌ను వదిలాయని ఐఎస్పీఆర్ డీజీ ధ్రువీకరించారు. అయితే, 350 మంది చనిపోయినట్లుగా భారత్ చెబుతోందని, నిజంగా ఎటువంటి ప్రాణనష్టం జరగలేదని ఆయన అన్నారు.

"మేం కూడా భారత్‌కు సర్‌ప్రైజ్ ఇస్తాం, మా స్పందన కోసం ఎదురు చూడండి. మా నుంచి ప్రతిచర్య ఉంటుంది, అది విభిన్నంగా ఉంటుంది. అయితే మేం శాంతికి కట్టుబడి ఉన్నాం" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

"3 ప్రదేశాల్లో చొరబాట్లు జరిగాయి. వాటిని తిప్పికొట్టాం. మేమేమీ ఆశ్చర్యపోవడం లేదు. మిమ్మల్నే ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాం. మా స్పందన వస్తుంది, ఎదురుచూడండి. మాది ప్రజాస్వామ్య దేశం, కానీ ఈ దాడుల ద్వారా మీది ఆ కోవకు చెందదు అని నిరూపించారు" అని డీజీ ఐఎస్పీఆర్ అన్నారు.

ఏం జరిగినా ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉండాలని ప్రధాని మాకు సూచించారు. ఇక ఇప్పుడు భారత్ వంతు. ఎప్పుడు ఎక్కడ ఎలా స్పందిస్తామో ఎదురు చూడండి. మా ప్రతి చర్య ఎలా ఉండాలనేదానిపై మేం ఇప్పటికే ఓ నిర్ణయానికి వచ్చాం అని కూడా ఆయన వెల్లడించారు.

నియంత్రణ రేఖ వెంబడి పాకిస్తాన్ కాల్పుల విరమణను ఉల్లంఘించిందని దూరదర్శన్ వెల్లడించింది. భారత సైన్యం వాటిని సమర్థవంతంగా తిప్పికొడుతోందని తెలిపింది.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముజఫ్ఫర్ ఘాంగ్రో

గత ఏప్రిల్ వరకూ రతోడెరో ప్రాంతంలో ఆయన క్లినిక్ నడిచేది. అయితే, అక్కడ హెచ్‌ఐవీ వ్యాపించడంతో పోలీసులు ఆయన్ను అరెస్టు చేశారు. హెచ్‌ఐవీ సోకిన వారిలో ఎక్కువ మంది చిన్నారులే.

చిన్నారులకు కావాలనే హెచ్‌ఐవీ వైరస్‌ను వ్యాప్తి చేసినట్లు ముజఫర్ ఘాంగ్రోపై మొదట అభియోగాలు వచ్చాయి. ఆ తర్వాత, అధికారులు వాటిని తొలగించారు. ప్రస్తుతం వైద్యంలో నేరపూరిత నిర్లక్ష్యం వ్యవహరించినట్లు ముజఫర్ అభియోగాలు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఇప్పుడు ఆయన బెయిల్‌పై బయటకు వచ్చారు.

అయితే, తనపై వచ్చిన ఆరోపణలను ముజఫర్ కొట్టిపారేస్తున్నారు.

ఘాంగ్రో క్లినిక్

''ఆరోగ్యశాఖ అధికారులు అప్పుడు తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉన్నారు. వాళ్ల అసమర్థతను కప్పిపుచ్చుకునేందుకు నన్ను బలిపశువును చేశారు. నాపై అసూయ కూడా ఇందుకు  ఓ కారణం. నాకు పేరు రావడాన్ని ఓర్వలేక కొందరు వైద్యులు, పాత్రికేయులు నా మీద ఈ కథ పుట్టించారు'' అని ఆయన అంటున్నారు.

ప్రస్తుతం ముజఫర్ క్లినిక్ మూతపడే ఉంది. అధికారులు దాన్నీ సీజ్ చేశారు. ముజఫ్ఫర్‌పై విచారణ సాగుతోంది.

రతోడెరో ప్రాంతంలోని వందల మంది గ్రామస్థులు గతంలో వైద్యం కోసం ముజఫ్ఫర్ వద్దకు వచ్చేవారు.

''పదేళ్లుగా నేను వైద్య వృత... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్తిలో ఉన్నా. వాడిన సిరంజీలనే మళ్లీ వాడినట్లు నాపై ఇంతవరకూ ఒక్కసారి కూడా ఫిర్యాదు రాలేదు. నేను అసలు ఏ తప్పూ చేయలేదు. ప్రస్తుతం కింది స్థాయి కోర్టులో విచారణ సాగుతోంది. రెండు మూడు వాయిదాలతో ఇది ముగిసిపోతుందని ఆశిస్తున్నా'' అని ఆయన అన్నారు.

ముజఫ్ఫర్ ఘాంగ్రో

పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్న సమయంలో నిర్వహించిన వైద్య పరీక్షల్లో ముజఫర్‌కే హెచ్‌ఐవీ ఉన్నట్లు తేలింది. అయితే, ఈ విషయం తనకు అంతవరకూ తెలియదని ఆయన అంటున్నారు.

రతోడెరో ప్రాంతంలో క్లినిక్ నడుపుతున్న మరో డాక్టర్.. దీర్ఘకాలంగా అనారోగ్య సమస్యలతో చిన్నారులు తన వద్దకు వస్తుండటంతో అనుమానం వచ్చి హెచ్‌ఐవీ పరీక్షలు చేయించాలని సూచించారు. దీంతో దేశంలోనే భారీ హెచ్‌ఐవీ వ్యాప్తి ఘటన వెలుగుచూసింది. ప్రభుత్వం, ఇతర సంస్థలు అప్రమత్తం అయ్యాయి. ఈ ప్రాంతంలో విస్తృతంగా హెచ్‌ఐవీ పరీక్షలు నిర్వహించాయి. 1200కుపైగా మందికి హెచ్ఐవీ సోకినట్లు గుర్తించారు. వారిలో 900 మంది చిన్నారులేనని, వారి కుటుంబ సభ్యులకు మాత్రం ఆ వ్యాధి లేదని తేల్చారు.

ఘంగ్రో క్లినిక్‌కు కొంచెం దూరంలో ఉన్న సుభానా ఖాన్ గ్రామంలో 32 మంది చిన్నారులకు హెచ్‌ఐవీ సోకింది. ఆ పిల్లల కుటుంబసభ్యులకు మాత్రం హెచ్‌ఐవీ లేదు. దీంతో బాధితుల తల్లిదండ్రుల నుంచి తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తమైంది.

రతోడెరోలో హెచ్ఐవీ వ్యాప్తి వెలుగుచూసిన తర్వాత యూనిసెఫ్ సాయంతో ప్రభుత్వం ఓ హెచ్ఐవీ చికిత్సా కేంద్రాన్ని ఇక్కడ ఏర్పాటు చేసింది. కానీ, చిన్నారుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం వారి తల్లిదండ్రులకు ఇంకా ఇబ్బందిగానే ఉంది.

''నా కూతురు బరువు చూసి, విటమిన్లు ఇవ్వమని అడిగా. వాళ్లు అందుకు మందులు మాత్రమే సూచిస్తామని, వాటిని మేమే సొంతంగా కొనుక్కొని తెచ్చుకోవాలని చెప్పారు'' అని ఓ బాధిత చిన్నారి తల్లి అన్నారు.

''వంద రూపాయలు ఖరీదు చేసే మందులను అందించలేని ప్రభుత్వం నుంచి, ఇంకేమీ ఆశిస్తాం'' అని ఆమె వాపోయారు.

బాధిత చిన్నారుల్లో చాలా మంది పోషకలోపాలతో బాధపడుతున్నారు. బరువు కూడా తక్కువగా ఉన్నారు. హెచ్ఐవీ ఔషధాలను చికిత్సా కేంద్రాలు ఉచితంగా అందిస్తున్నాయి. గ్లోబల్ సపోర్ట్ ఫండ్ వీటిని సమకూరుస్తోంది.

బాధిత చిన్నారుల్లో చాలా వరకూ అల్పాదాయ కుటుంబాలకు చెందినవారే ఉన్నారు. హెచ్ఐవీ తర్వాత వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లను నయం చేసే మందులను కొనేందుకు డబ్బులు లేక ఆ కుటుంబాలు ఇబ్బందులు పడుతున్నాయి.

అన్నింటి కన్నా.. వివక్ష, వ్యధే బాధిత చిన్నారుల తల్లిదండ్రులను అత్యంత బాధపెడుతున్నాయి.

''మా పిల్లల జీవితాలకు...


ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి జయంతి సందర్భంగా గతంలో గూగుల్ ఓ డూడుల్‌ను రూపొందించింది

ఇంతకీ ఆమె ఎవరో తెలుసా..?

ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి.

బహుశా ఈ పేరు నేటి తరానికి పెద్దగా తెలియకపోవచ్చు. చరిత్ర పుస్తకాల్లోనూ పెద్దగా లేకపోవచ్చు.

కానీ, 'ఎ లేడీ ఆఫ్ మెనీ ఫస్ట్స్' అనే పదానికి ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి పర్యాయ పదంగా నిలుస్తారు.

దేవదాసీలకు కొత్త జీవితమిచ్చిన ముత్తు లక్ష్మీరెడ్డి

జులై 30 ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి జయంతి.

బ్రిటిష్ ఇండియాలోని తొలి మహిళా ఎమ్మెల్యే ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి. అంతేకాదు దేశంలోనే మొదటి హౌస్ సర్జన్. స్టేట్ సోషల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ తొలి చైర్‌పర్సన్. లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ తొలి డిప్యూటీ  ప్రెసిడెంట్ కూడా.

''అన్నింటా ప్రథమంగా నిలవడమే కాదు. మహిళా అభ్యున్నతికి, సమానత్వం కోసం జీవితాంతం పోరాడిన అరుదైన మహిళ ముత్తులక్ష్మీ రెడ్డి.'' అని  అంటారు ''ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి - ఏ లెజెండ్ అన్‌టూ హర్ సెల్ఫ్' పుస్తకంలో రచయత డాక్టర్ వి.శాంత.

ఆధునిక భారతదేశంలో మార్పుకు ప్రతినిధులుగా ఉన్న, చరిత్ర పుటల్లో స్థానం దక్కని పది మంది మహిళల స్ఫూర్తిదాయక కథలను బీబీసీ అందిస్తోంది. వీళ్లంతా మీరు తెలుసుకోవాల్సిన భారతీయ చారిత్రక మహ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిళలు.

ఈ సిరీస్‌లోని ఇతర కథనాలు:

1954లో అడయార్ క్యాన్సర్ వైద్యశాల శంకుస్థాపనకు నెహ్రూను ఆహ్వానిస్తున్న ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి

సరోజిని దేవీ, అనిబిసెంట్‌ల స్ఫూర్తితో..

ఓ దేవదాసి కుటుంబంలో 1886 జులై 30న ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి జన్మించారు. ఆమెది మద్రాసు రాష్ట్రంలోని పుదుక్కోటై ప్రాంతం.

తల్లి చంద్రమ్మాళ్ దేవదాసిగా ఎదుర్కొన్న కష్టాలను చూసిన ముత్తులక్ష్మిరెడ్డికి ఎలాగైనా ఈ దురాచారాన్ని రద్దు చేయాలని అనిపించింది. ఇది ఆమె ఆ దిశగా అడుగులు వేసేలా చేసింది.

చంద్రప్రభ సైకియాని: అసోంలో పర్దా పద్ధతికి తెరదించడంలో కీలకపాత్ర పోషించిన వనిత

ఆడపిల్లల చదువులపై ఆంక్షలున్న ఆ కాలంలోనే ముత్తులక్ష్మి  13 ఏళ్ల వయసులోనే 10వ తరగతి పూర్తి చేశారు.

1912లో మద్రాసు వైద్య కళాశాల నుంచి వైద్య విద్యను పూర్తి చేసి దేశంలోనే తొలి హౌజ్ సర్జన్‌గా నిలిచారు.

కాలేజీ రోజుల్లో సరోజినాయుడు ఏర్పాటు చేసే సమావేశాలకు ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి హాజరయ్యేవారు. అక్కడ మహిళల హక్కులు, వారి సమస్యలపై చర్చించేవారు.

అలాగే.. గాంధీ, అనిబిసెంట్‌ల ప్రభావం ముత్తులక్ష్మిపై ఎక్కువగా ఉండేది.

దేశంలో మహిళల విద్యకోసం హంటర్ కమిషన్‌తో కలిసి ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి కృషి చేశారు

'దేవదాసి' కూతురుగా పుట్టి ఆ వ్యవస్థే రద్దు చేయించి..

హౌజ్ సర్జన్‌గా కొంతకాలం చేశాక ఆమె ఉన్నత చదువుల కోసం ఇంగ్లాండ్ వెళ్లారు. అదే సమయంలో విమెన్స్ ఇండియా అసోసియేషన్ (డబ్య్లూఐఏ) అభ్యర్థన మేరకు మళ్లీ భారత్ వచ్చి రాజకీయాల్లో చేరారు.

1926లో మద్రాసు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌కు నామినేట్ అవడంతో దేశంలోనే తొలి ఎమ్మెల్యేగా నిలిచారు. కొన్నాళ్ల తర్వాత కౌన్సిల్‌కు డిప్యూటీ ప్రెసిడెంట్‌గా ఎన్నికయ్యారు.

ఆ సమయంలోనే మహిళలు, చిన్నారులు, అనాథల సంక్షేమం కోసం కృషి చేశారు.

ముఖ్యంగా దేవదాసీ వ్యవస్థ రద్దు కోసం పోరాడారు. దేవదాసీ వ్యవస్థ రద్దు కోసం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో బిల్లు పాస్ చేయించి చట్టం తీసుకరావడంలో కీలక పాత్ర వహించారు.

రఖ్మాబాయి రౌత్: బలవంతపు పెళ్లిళ్లపై జైలుకు వెళ్లేందుకు సిద్ధపడిన ధీరవనిత

అంతేకాదు, డాక్టర్‌గా పేద రోగుల కోసం 1954లో అడయార్ క్యాన్సర్ వైద్యశాలను స్థాపించి సేవలందించారు.

తన ఆత్మకథ 'మై ఎక్స్‌పీరియన్స్ యాజ్ ఏ లెజిస్లేటర్' పుస్తకంలో మహిళలు, పిల్లల అక్రమరవాణా, బాల్య వివాహాల చట్టం సవరణ, దేవదాసీ వ్యవస్థ రద్దుకు చేసిన కృషిని ఆమె పేర్కొన్నారు.

ఆమె సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1956లో పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో...


ముత్యాల అరుణ

కన్నవాళ్లు చనిపోయినా కడచూపు కోసం కూడా వెళ్లని వారి విషయం ఇటీవలి కాలంలో చూశాం, విన్నాం.  కానీ ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లోనూ తానున్నానని, అందులోనూ ఓ మహిళా కాటికాపరి ముందుకొచ్చారు.

కరోనా కారణంగా చనిపోయిన 40మందికి అంతిమ సంస్కారం ఒంటరిగా నిర్వహించారు. అందుకే భద్రాచలం పట్టణంలో ముత్యాల అరుణ అనేకమంది నుంచి అభినందనలు పొందుతున్నారు.

భద్రాచలం గోదావరి తీరంలోని వైకుంఠ ఘాట్

ముత్యాల అరుణ భద్రాచలం గోదావరి తీరంలో ఉన్న  వైకుంఠఘాట్‌లో కాటి కాపరిగా పనిచేస్తున్నారు. మూడేళ్లుగా ఆమె ఇదే వృత్తిలో ఉన్నారు.

కరోనా కాలంలోనే కాకుండా అంతకుముందు నుంచీ భద్రాచలంలో అనాథ శవాలకు అంత్యక్రియలను నిర్వహిస్తున్నారు. దిక్కుమొక్కూ లేకుండా వదిలేసిన అనేక శవాలకు ఆమె బాధ్యతగా అంత్యక్రియలు చేపట్టారు.

అనాథ శవాలకు చేసిన సేవ చూసే తనకు కాటికాపరి అవకాశం ఇచ్చారని అరుణ చెబుతున్నారు.

మహిళవి నువ్వేం చేస్తావన్నారు..

''నా భర్త 18 ఏళ్లుగా కాటికాపరి పనిలో ఉన్నారు. నేను ఇళ్లల్లో పనులు చేసేదానిని. తర్వాత నా భర్త ఆరోగ్యం బాగ లేకపోవడంతో నేను కూడా స్మశానంలోకి వచ్చేసాను. పిల్లలతో ఇక్కడే ఉండేదానిని. ఆయనకు సహాయం చేస్తూ అలవాటు చ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేసుకున్నాను. అయినా మహిళవి నువ్వేం చేస్తావని మొదట వద్దన్నారు" అన్నారు అరుణ

"మూడేళ్ళ క్రితం నా భర్త చనిపోయాడు. ఆ తర్వాత ఘాట్ పెద్దలు సందేహించినా, అనాధ శవాలకు నేను చేసిన సేవ గుర్తించి నాకు కాటి కాపరిగా అవకాశం ఇచ్చారు. మొదట మూడు నెలలు చూస్తామని అన్నారు. ఇప్పుడు కొనసాగిస్తున్నారు'' అని బీబీసీకి వివరించారు.

మరో నలుగురి కడుపునింపుతూ..

ముత్యాల అరుణ తన బిడ్డలు, తండ్రిని కూడా పోషిస్తున్నారు. వారితోపాటుగా మరో ఇద్దరు అనాథలకు కూడా అన్నం పెడుతున్నారు. అయితే తనకు ప్రభుత్వ పథకాల ఎలాంటి లబ్ది చేరడం లేదని అరుణ బీబీసీకి తెలిపారు.

''నలుగురం ఉంటున్నాం. అంతా శ్మశానం ఆవరణలోనే ఉంటాం. మాకు ఇల్లు లేదు. పెన్షన్లు కూడా ఇవ్వడం లేదు. ప్రభుత్వం తోడ్పాటు ఇస్తే బాగుంటుంది'' అన్నారామె.

కరోనా కాలంలో  సేవ

కరోనా సమయంలో మృతదేహాల దహన సంస్కారం ప్రభుత్వాధికారులకు కూడా తలనొప్పి కలిగించింది. కొన్నిచోట్ల బుల్డోజర్ల సహాయంతో పూడ్చివేయడం వివాదాలకు దారితీసింది.

భద్రాచలంలో మాత్రం ముత్యాల అరుణ తానొక్కరే అంత్యక్రియలు పూర్తి చేయడం పలువురి ప్రశంసలను అందుకుంది.

''మేం చీకటి పడితే ఈ ఘాట్ ప్రాంతానికి రావాలంటేనే భయపడతాం. అలాంటిది ఆమె అక్కడే ఉంటుంది. ఎవరికి ఏ సమయంలో అవసరమున్నా తోడ్పడుతుంది. వరదల సమయంలో ఘాట్ ప్రాంతం అంతా గోదావరి నీటితో నిండి పోతుంది. అయినా ఆమె మనోధైర్యంతో సేవలు అందించడాన్ని ప్రభుత్వం గుర్తించాలి'' అని భద్రాచలం స్థానికుడు హుస్సేన్ షేక్ బీబీసీతో అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముత్యాల గిరిజమ్మ

ఆస్పత్రి వర్గాలు ఇచ్చిన మృత దేహాన్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లిన బంధువులు అంత్యక్రియలు కూడా పూర్తి చేశారు. ఆ తర్వాత 15 రోజులకు చనిపోయిందనుకున్న మహిళ ఆస్పత్రి నుంచి డిచ్ఛార్జయ్యి నేరుగా ఇంటికి చేరడంతో అందరూ అవాక్కయ్యారు.

జగ్గయ్యపేటకు చెందిన ముత్యాల గిరిజమ్మ ఉదంతం తర్వాత విజయవాడ ఆస్పత్రి సిబ్బంది తీరు మీద పలు విమర్శలు వస్తున్నాయి. విచారణ జరపాలని పలు సంఘాల నాయకులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. అధికారులు కూడా ఇలాంటి పరిస్థితి  పునరావృతం అవుతున్న తీరుపై పరిశీలన చేస్తామని చెబుతున్నారు.

ముత్యాల గిరిజమ్మ, ఆమె కుమారుడికి శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తూ చేయించిన ఫ్లెక్సీ

అసలేం జరిగింది...

కృష్ణాజిల్లా జగ్గయ్యపేటకు చెందిన ముత్యాల గిరిజమ్మ కరోనా సోకడంతో  వైద్యం కోసం విజయవాడ ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి వెళ్లారు. మే రెండోవారంలో ఆమెకు కరోనా లక్షణాలు బయటపడగా తొలుత జగ్గయ్యపేటలో వైద్యులను సంప్రదించారు. అయినప్పటికీ ఆరోగ్యం కుదుటపడకపోవడంతో ఆమెను బంధువులు మే 12వ తేదీన విజయవాడ ప్రభుత్వ ఆస్పత్రిలో చేర్చించారు.

అక్కడ వైద్యులు ఆమెకు చికిత్స కూడా చేశారు. మూడు రోజుల తర్వాత కరోనాతో పోరాడుతూ ఆమె చనిపోయిందని ఆస్పత్రి సిబ్బంది ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చెప్పడంతో ఆమె భర్త గడ్డయ్య తీవ్ర ఆందోళనకు గురయ్యారు. ఆమెకు ట్రీట్మెంట్ చేస్తున్న వార్డ్ మార్చడంతో తన భార్య కనిపించకపోయేసరికి అక్కడున్న సిబ్బందిని అడిగినానని గడ్డయ్య చెబుతున్నారు. ఆ తర్వాత మార్చురీలో వారు చూపించిన మృతదేహాన్ని తీసుకొచ్చామని అంటున్నారు . తీవ్ర విషాదంతో ఆస్పత్రికి వెళ్ళిన తమకు అక్కడి డాక్టర్లు సిబ్బంది  కోవిడ్ నిబంధనల ప్రకారం ప్యాక్ చేసిన మృతదేహాన్ని అప్పగించారని గిరిజమ్మ సమీప బంధువు పరమేష్ బీబీసీకి తెలిపారు.

సంప్రదాయం ప్రకారం అంత్యక్రియలు, ఆ వెంటనే కుమారుడు మృతి

గిరిజమ్మ చనిపోయిందని డాక్టర్లు నిర్ధారించడంతో మే 16వ తేదీన జగ్గయ్యపేటలో ఆమె అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.  వయసు మీద పడిన మూలంగా కరోనా సమస్యలతో గిరిజమ్మ చనిపోయినట్లు అంతా భావించామని కుటుంబీకులు చెబుతున్నారు.

"మాకు మృతదేహం కోవిడ్ నిబంధనల ప్రకారం అప్పగించారు. పూర్తిగా ప్యాక్ చేశారు. పైగా వైరస్ వ్యాపిస్తుందనే భయం కూడా అందరిలో ఉంది. దాంతో ప్యాక్ చేసిన బాడీని తెరిచి చూడాలనే ఆలోచన రాలేదు. అలానే సంప్రదాయం ప్రకారం దహనం జరిగిపోయింది. ఆమె చనిపోయిందనే అంతా అనుకుని, ఇతర కార్యక్రమాలు కూడా పూర్తి చేశాం.  ఆమెతో పాటుగా కొడుక్కి కూడా వైరస్ సోకింది. తల్లి మరణంతో కలత చెందిన రమేష్ బాబు కూడా ఖమ్మం ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మే 23న  చనిపోయాడు. అతనికి కూడా అదే రీతిలో అంత్యక్రియలు పూర్తి చేసేశాం. వారం రోజుల్లోనే తల్లీ, కొడుకులు చనిపోయారనే ఆవేదనలో ఉన్నాం" అని రమేష్ తెలిపారు.

హఠాత్తుగా ప్రత్యక్షమైన గిరిజమ్మ

అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసి తిరిగి సాధారణ స్థితికి వస్తున్న దశలో అనూహ్య పరిణామం ఎదురైంది. జూన్ 2వ తేదీ ఉదయం 11 గంటల ప్రాంతంలో గిరిజమ్మ ఇంటికి వచ్చారు. విజయవాడ ఆస్పత్రిలో కరోనా నుంచి కోలుకుని డిశ్ఛార్జ్ చేయడంతో ఆటోలో ఆమె జగ్గయ్యపేట చేరుకున్నారు. ఆటో దిగి వచ్చిన ఆమెను చూసి కుటుంబసభ్యులు ఖంగుతిన్నారు. తొలుత కొంత కంగారుపడిపోయామని స్థానిక మహిళ విజయ బీబీసీతో అన్నారు.

"ఆమె రావడంతోనే మా అందరికీ ఆందోళన కలిగింది. తీరా కూర్చోబెట్టి కొంత సేపు మాట్లాడితే విషయమంతా చెప్పింది. అప్పుడు మాకు ఏం జరిగిందో అర్థం కాలేదు. ఆమె చెప్పిన విషయాలను బట్టి బహుశా మరొకరి మృతదేహం మాకు అప్పగించి ఉంటారని అర్థమైంది. స్థానికంగా ఉన్న పెద్దలకు చెప్పాం. విజయవాడ ఆస్పత్రి వారితో మాట్లాడారు. ఏం జరిగిందో తెలియదని వారు నిర్లక్ష్యంగా సమాధానం చెప్పారు. ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతుండగా చనిపోయినట్లు మాకు...


మునావర్ ఫారుఖీ

"జునాగఢ్ చాలా బద్ధకంగా ఉండే నగరం. ఇక్కడ ప్రజలు పగలు నిద్ర పోతారు, దుకాణాలు మూసేస్తారు. ఇక్డ అసలేమీ  జరగదు" అని ఒకప్పుడు రాజుల పాలనలో ఉన్న తన స్వస్థలం. జునాగఢ్ గురించి వ్యాఖ్యానించారు.

ఫారుఖీ ముస్లిం మతస్థుడు. ఆయన చిన్నప్పుడు నగరంలో విధించిన కర్ఫ్యూ కారణంగా 12 రోజులు ఇంట్లోనే బందీగా ఉండిపోయారు.

ఆ సమయంలో ఆయన అమ్మకు ఉన్న ఒకే ఒక్క హిందూ స్నేహితురాలు మాత్రమే అప్పుడప్పుడూ వాళ్లకు తోడుగా ఉండేవారు.

"మేము ఇంట్లో 8 మందిమి పిల్లలం ఉండేవాళ్ళం. నేను స్కూలుకు వెళ్లనక్కరలేదని సంతోషంగా ఉండేవాడిని. కరెంటు పోతూ ఉండేది. ఫోనులు ఆగిపోతూ ఉండేవి. ఇంట్లో ఉండే పెద్దవాళ్ళు వాళ్ళ భద్రత కోసం ఆందోళన చెందుతూ ఉండేవారు. కానీ, ఘర్షణలు ముగిసేసరికి జునాగఢ్ లో ఎవరూ మరణించలేదని మాకు అర్ధం అయింది."

"ఎందుకో తెలుసా? ఘర్షణల్లో పాల్గొనడానికి కూడా ఇక్కడ ప్రజలకు బద్ధకమే" అని ఆయన అన్నారు.

కానీ, ఇదే పరిస్థితి రాష్ట్రంలో మిగిలిన ప్రాంతాలలో లేదు. రైలులో చెలరేగిన మంటల్లో 60 మంది హిందువులు మరణించిన తర్వాత తలెత్తిన  ఘర్షణల్లో 1000 మందికి పైగా ప్రజలు మరణించారు. అందులో ఎక్కువ మంది ముస్లింలే ఉన్నారు.

ఫారుఖీకి ఇ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ప్పుడు 30 సంవత్సరాలు. ఆయన ఇప్పుడు భారతదేశంలో కొత్తగా అవతరిస్తున్న హాస్య రంగంలో భాగమవుతున్నారు. రెండు వైపులా పదనైన ఈ కత్తి అంచులు ఇంకా కరకుగానే ఉన్నాయి.  కానీ, అదొక కొత్త శక్తితో, ఆశయంతో మెరుస్తోంది. హాస్యంతో ఛలోక్తులు విసరడానికి ఈ రంగం భయపడటం లేదు. ఈ రంగంలోకి కొత్తగా అడుగుపెట్టిన ఫారుఖీ లాంటి వాళ్ళ ప్రదర్శనలకు డబ్బులు చెల్లించి వెళ్ళడానికి కూడా ఎవరూ వెనుకాడడం లేదు.

అయితే, భారతదేశంలో ప్రతి ఒక్కరూ హాస్యాన్ని ప్రశంసించరు.

అందుకే, ఈ కమెడియన్ తాను వేయని జోకులకు కూడా 28 రోజుల పాటు జైలులో ఉండాల్సి వచ్చింది.

ఫారుఖీ 14 నగరాలలో ప్రదర్శనలు నిర్వహించే కార్యక్రమంలో భాగంగా జనవరి1న మధ్యప్రదేశ్ లోని ఇండోర్ లో ఒక కెఫెలో ప్రదర్శన మొదలు పెట్టారు. అంతలోనే ఒక హిందూ గ్రూపుకు చెందిన నాయకుడు వచ్చి హిందూ మత భావాలను గాయపరుస్తున్నారనే నెపంతో ఆ ప్రదర్శనను మధ్యలోనే నిలిపివేశారు. ఈ నగరం బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న మధ్య ప్రదేశ్‌లో ఉంది.

ప్రేక్షకులలో కూర్చున్న ఒక వ్యక్తి జరుగుతున్నదంతా మొబైల్ ఫోనులో రికార్డు చేశారు అందులో ఫారుఖీ పాలక పార్టీ బీజేపీ నేత కుమారుడు ఏకలవ్య గౌడ్‌ను బతిమాలుతూ కనిపించారు. ఆయన ముస్లింల పై కూడా ఛలోక్తులు విసురుతానని ప్రదర్శనను కొనసాగనివ్వమని అభ్యర్థిస్తూ కనిపించారు.

"నేను ప్రజలను నవ్వించడం కోసమే ఈ పని చేస్తున్నాను. దీనికి ఎవరి మనోభావాలైనా గాయపడితే నేను మళ్ళీ అదే పనిని చేయను" అని గౌడ్ తో చెబుతూ ఉన్నారు.

ప్రదర్శనను మొదలుపెట్టండి అంటూ అసహనంతో ఉన్న ప్రేక్షకులు అరుస్తూ కనిపించారు.

"హిందూ ముస్లిం భాయ్ భాయ్ ( హిందు ముస్లింలు సోదరులు) అంటూ ప్రేక్షకుల్లో ఉన్న ఒక మహిళ గౌడ్ తో చెబుతూ కనిపించారు.

గౌడ్ అక్కడ నుంచి కొన్ని నిమిషాలలోనే వెళ్ళిపోయి పోలీసులను పిలిచినట్లు కొన్ని రిపోర్టులు చెబుతున్నాయి.

ఆ రాత్రి మునావర్ ఫారుఖీతో పాటు మరో నలుగురు హాస్య కళాకారులను అరెస్టు చేసి వారిపై మతపరమైన భావాలను రెచ్చగొట్టుతున్నట్లు,  కోవిడ్ కారణంగా ప్రాణానికి ప్రమాదకరమైన అంటురోగాలను వ్యాప్తి చెందిస్తున్నట్లు అభియోగాలు నమోదు చేశారు.

"ఇతను వరస నేరాలు చేసిన వ్యక్తి. ఆయన గతంలో  హిందూ దేవతలు, దేవుళ్ళ మీద అసభ్యకరమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు" అని గౌడ్ విలేకరులతో చెప్పారు.

కేంద్ర హోమ్ మంత్రి అమిత్ షా పై అమర్యాదపూర్వక వ్యాఖ్యలు చేయడంతో పాటు వివిధ వీడియోలలో హిందువుల మతపరమైన భావాలను గాయపరిచిన అభియోగం పై  గత సంవత్సరం జులైలో ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో ఒక న్యాయవాది...


మునుపెన్నడూ లేనటువంటి అసాధారణ పరిస్థితుల్లో ఈ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడుతున్నట్లు సీతారామన్ పేర్కొన్నారు. దాదాపు 1 గంటా 49 నిమిషాల పాటు బడ్జెట్ ప్రసంగం చేశారు.

2021 బడ్జెట్‌కు ఆరు అంశాలు మూలస్తంభాలుగా ఉన్నాయని చెప్పారు. వైద్యం, మంచి ఆరోగ్యం; భౌతిక, ఆర్థిక పెట్టుబడి, మౌలిక సదుపాయాలు; ఆకాంక్షాయుత భారతదేశపు సమ్మిళత అభివృద్ధి; మానవ పెట్టుబడిని పునరుత్తేజం చేయటం; వినూత్న ఆవిష్కరణలు, పరిశోధన – అభివృద్ధి; కనీస ప్రభుత్వం – గరిష్ట పాలన ఆ ఆరు అంశాలుగా వివరించారు.

కోవిడ్ మీద ఏడాదిగా కొనసాగుతున్న పోరాటం నేపథ్యంలో ఆరోగ్య రంగానికి పెద్ద పీట వేశారు. ఉపాధి, ఉద్యోగ అవకాశాలను మెరుగుపరచటం కోసం మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకూ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. అదే సమయంలో మే నెలలో ఎన్నికలు జరుగుతున్న పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం రాష్ట్రాలకు పలు ప్రాజెక్టులను ప్రకటించారు.

పన్నుల విషయంలో భారీ మార్పులు, ప్రకటనలు ఏమీ చేయలేదు. ఆదాయ పన్ను స్లాబుల్లో మార్పులేమీ చేయలేదు. అయితే.. పెన్షన్లు, వడ్డీ మాత్రమే ఆదాయంగా ఉన్న 75 సంవత్సరాలు పైబడిన సీనియర్ సిటిజన్లు ఇక ఆదాయ పన్ను రిటర్నులు ధాఖలు చేయాల్సిన అవసరం లేదని చెప్పారు.

రైతుల ఆదాయాన్ని రెట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్టింపు చేయటానికి కట్టుబడి ఉన్నామని, అసంఘటిత కార్మికులకు ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలన్నిటినీ అందించటానికి చర్యలు చేపడతామని ప్రకటించారు.

నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రసంగంలో పది ముఖ్యాంశాలివీ...

1. వైద్య వ్యవస్థల బలోపేతం... కోవిడ్ మీద పోరాటం

2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంక్షేమం కోసం 2,23,846 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేస్తామని ఆర్థికమంత్రి చెప్పారు. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో కరోనా వ్యాక్సీన్ కోసం 35 వేల కోట్ల రూపాయలు అందించామని, అవసరమైతే ఇక ముందు కూడా నిధులు అందిస్తామని చెప్పారు.

2020లో ప్రకటించిన ఆత్మనిర్భర్ భారత్ పథకాలు వాటికవే ఐదు మినీ బడ్జెట్‌లుగా నిర్మలా అభివర్ణించారు. దేశంలో వైద్య వ్యవస్థల బలోపేతానికి కొత్తగా ప్రధానమంత్రి ఆత్మనిర్భర్ స్వస్థ భారత్ యోజన ప్రారంభిస్తామని, ఇందుకోసం ఆరేళ్లలో రూ. 64,180 కోట్లు కేటాయిస్తామని నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించారు.

కోవిడ్ వ్యాక్సీన్ గురించి మాట్లాడిన నిర్మలా సీతారామన్ భారత ప్రభుత్వం కేవలం భారత పౌరులకే కాదు, మరో వంద దేశాల ప్రజలకు కోవిడ్-19 నుంచి ఉపశమనం అందిస్తోందని చెప్పారు. ‘‘భారత్ దగ్గర ప్రస్తుతం రెండు వ్యాక్సీన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వాటి సాయంతో భారత పౌరులకు సురక్షా కవచం అందించడం ప్రారంభించాం. దానితోపాటూ వందకు పైగా దేశాలకు కూడా కోవిడ్ 19 నుంచి రక్షణ అందించడం ప్రారంభించాం. త్వరలోనే మిగతా వ్యాక్సీన్లు కూడా అందుబాటులోకి వస్తాయని తెలియడం ఉపశమనం కలిగిస్తోంది’’ అని నిర్మలా సీతారామన్ అన్నారు.

2. బీమా రంగంలో ఎఫ్‌డీఐ 74 శాతానికి పెంపు... ఎల్ఐసీ ఐపీఓ

ఎల్ఐసీ ఈ ఏడాది ఇనీషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్ (ఐపీఓ)తో వస్తుందని ఆర్థికమంత్రి ప్రకటించారు.

అలాగే బీమా రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులపై పరిమితిని ప్రస్తుతమున్న 49 శాతం నుంచి 74 శాతానికి పెంచుతామని, ఇందుకోసం బీమా చట్టానికి సవరణ చేస్తామని తెలిపారు.

కొత్త ప్రాజెక్టుల కోసం పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ తప్పనిసరి అని నిర్మలా పేర్కొన్నారు. 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బీపీసీఎల్, ఎయిర్ ఇండియా, ఐడీబీఐల అమ్మకం పూర్తవుతుందని చెప్పారు.

2021 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ద్వారా 1.75 లక్షల కోట్లు సమీకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు ఆర్థికమంత్రి చెప్పారు.

2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులకు రూ. 20,000 కోట్లు నిధులను ప్రభుత్వం సమకూరుస్తుందని.. ఈ బ్యాంకులు నియంత్రణ నిబంధనలను అనుగుణంగా సాగటానికి ఈ నిధులు అవసరమవుతాయని మంత్రి...


ముప్పాళ్ల జ్యోత్స్న

ఆ దేశం నుంచి తమను వెళ్లిపొమ్మంటారేమోనని వారు భయపడుతున్నారు.

కువైట్‌లో వలసదారుల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. ఆ దేశంలో ఉంటున్నవారిలో దాదాపు 70 శాతం మంది విదేశాల నుంచి వచ్చినవాళ్లే.

అయితే, విదేశీయుల జనాభాను గణనీయంగా తగ్గించుకునేందుకు కువైట్ దేశ జాతీయ అసెంబ్లీలోని న్యాయ, శాసన కమిటీ తాజాగా ఓ ముసాయిదా బిల్లుకు ఆమోదం తెలిపింది.

దేశ జనాభాలో విదేశీయుల కోటాను 30 శాతానికి తగ్గించాలని ఈ బిల్లులో ప్రతిపాదించారు.

వలసదారుల్లో ఆందోళనకు ఇదే కారణం.

అయితే, ఈ బిల్లు చట్టంగా మారి అమలు కావడానికి అనేక కమిటీలను దాటుకుని వెళ్లాలని, ఇప్పుడప్పుడే ఇది జరిగే పని కాదని కొందరు ప్రవాసులు విశ్వాసం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

కోడూరి వెంకట్

ఎక్కువ మంది భారతీయులే

కువైట్ మొత్తం జనాభా సుమారు 45 లక్షలు.  వారిలో కువైట్ పౌరులు 30 శాతం కాగా, విదేశీయులు 70 శాతం.

ఇప్పుడు కువైట్ ప్రభుత్వంలోని కొందరు ఈ సమీకరణాన్ని తిరగరాయలనుకుంటున్నారు.

జనాభాలో స్వదేశీయుల సంఖ్యను 70 శాతం, విదేశీయుల సంఖ్యను 30 శాతంగా మార్చాలని అనుకుంటున్నారు.

కువైట్‌లో అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న విదేశీయులు భారతీయులే. దాదాపు పది లక్షల మంది అక్కడ నివసిస... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్తున్నారు.

ఈ బిల్లులో భారతీయులను కువైట్ జనాభాలో 15 శాతానికి పరిమితం చేయాలని ప్రతిపాదించారు.

భారత్ కాకుండా ఈజిప్ట్, ఫిలిప్పీన్స్, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక వంటి దేశాల నుంచి కూడా కువైట్‌కు వలసలు ఎక్కువే. ఆయా దేశాల నుంచి వచ్చినవారు కువైట్‌లో మరో 21.5-22 లక్షల దాకా ఉంటారు. వీరికి కూడా కోటాలు వర్తిస్తాయి.

ఒకవేళ కోటా అమలైతే, కువైట్‌లో ఉంటున్న ప్రవాస భారతీయుల్లో 8 నుంచి 8.5 లక్షల మంది వరకూ స్వదేశానికి రావాల్సి ఉంటుందని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

కువైట్‌లో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టాలకు చెందినవారు రెండు లక్షల మంది దాకా ఉన్నారు.

వంట మనుషులుగా, ఇళ్లలో సహాయకులుగా, డ్రైవర్లుగా, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, ఇంజినీర్లుగా, వ్యాపారులుగా... ఇలా రకరకాల పనులు, ఉద్యోగాలు చేసుకుంటూ అక్కడ జీవిస్తున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో కువైట్‌లో ఉంటున్న తెలుగువారిలో కొందరితో బీబీసీ మాట్లాడింది.

ఈ కోటా చట్టం గురించి వాళ్ల అభిప్రాయాలు అడిగి తెలుసుకుంది.

ముత్యాల వినయ్

‘ఆందోళన అక్కర్లేదు’

కోటా విధానం గురించి కువైట్‌లో ఉంటున్న భారతీయులకు ఆందోళన అక్కర్లేదని అక్కడి తెలుగు కళా సమితి మాజీ అధ్యక్షురాలు జ్యోత్స్న ముప్పాళ్ల అన్నారు.

ఎనిమిది లక్షల మంది ప్రవాస భారతీయులను వెనక్కిపంపిస్తారనడం విషయాన్ని ఎక్కువ చేసి చెప్పడమేనని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

‘‘ఎనిమిది లక్షల మందిని తిప్పి పంపే పరిస్థితి ఉండదు. ప్రవాసులను వెనక్కిపంపడం గురించి చాలా కాలంగా మాట్లాడుతున్నారు. ఇది కొత్త విషయం కాదు’’ అని జ్యోత్స్న అన్నారు.

కువైట్‌లో బిల్లు ఆమోదం పొందడానికి, చట్టంగా మారి అమల్లోకి రావడానికి చాలా తేడా ఉందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

‘‘ఒకవేళ అమల్లోకి వస్తే, చట్ట విరుద్ధంగా ఉండేవారిపై, నైపుణ్యాలు అవసరం లేని ఉద్యోగాల్లో ఉండేవారిపై ప్రభావం ఉండొచ్చు. కువైట్‌లో ఒక్కో ఇంట్లో నలుగురు సహాయకులను నియమించుకునేందుకు అనుమతిస్తారు. దాన్ని ముగ్గురికి పరిమితం చేయడం లాంటి నిర్ణయాలు ఉండొచ్చు. ఈ దేశానికి పెట్రోలియం రంగం ఆధారం. అందులో పనిచేసే ఇంజినీర్ల ఉద్యోగాలకు ఏ ప్రమాదమూ ఉండకపోవచ్చు’’ అని జ్యోత్స్న చెప్పారు.

కువైట్ ప్రభుత్ గణాంకాల ప్రకారం భారతీయుల్లో దాదాపు 5.23 లక్షల మంది ప్రైవేటు రంగంలో పనిచేస్తున్నారు. వారి మీద ఆధారపడ్డవారు మరో 1.16 లక్షల మంది వరకూ ఉన్నారు.

కువైట్ జాతీయ చమురు సంస్థల్లో ఇంజినీర్లుగా, శాస్త్రవేత్తలుగా, ఆసుపత్రుల్లో నర్సులుగా దాదాపు 28 వేల మంది ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ఉన్నారు....


ముబయిలో కుప్పకూలిన భవనం వద్ద సహాయకచర్యలు

మరో ఎనిమిది మంది జేజే హాస్పిటల్లో చికిత్స పొందుతున్నారు. వారిలో నలుగురు మహిళలు.   హబీబ్ హాస్పిటల్లో చికిత్స పొందిన ఏడాదిన్నర వయసున్న బాలుడు క్షేమంగా డిశ్చార్జి అయ్యాడు.

కుప్పకూలిన నాలుగు అంతస్తుల భవనం... 12 మంది మృతి

శిథిలాల మధ్య 30 మందికి పైగా చిక్కుకున్నారని అధికారులు వెల్లడించారు.

భవనం కూలడం వెనుక కారణాలు ఇంకా స్పష్టంగా తెలియలేదు. అయితే, వందేళ్ల కాలం నాటి ఈ పురాతన భవనం తాజాగా కురిసిన వర్షాలు, వరదల కారణంగా దెబ్బతిని ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.

బిల్డింగ్ కూలిన వెంటనే ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఇతర భద్రతా దళాలు సహాయక చర్యలు చేపట్టాయని బీబీసీ ప్రతినిధి జాన్వీ మూలే తెలిపారు.

ప్రస్తుతం భవనం కింద చిక్కుకున్న వారిని రక్షించేందుకు సహాయక చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి.

ఈ ఘటనలో చనిపోయిన వారి కుటుంబాలకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సంతాపాన్ని ప్రకటించారు. గాయపడిన వారు త్వరగా కోలుకోవాలని ఆశిస్తున్నట్లు ఆయన ట్వీట్ చేశారు.

బిల్డింగ్ శకలాల కింద 15 కుటుంబాలకు చెందిన ప్రజలు ఉన్నారని భావిస్తున్నామని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఫడణవీస్ చెప్పారని ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ ట్వీట్ చేసింది. ఈ భవనం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వందేళ్ల కాలం నాటిదని, ప్రస్తుతం శకలాల కింద చిక్కుకున్న వారిని రక్షించే అంశంపై దృష్టి పెట్టామని, భవనం కూలిపోవడంపై విచారణ జరుపుతామని ఆయన చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముళ్ల పొదల మధ్యలో.. వై.ఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి 2007లో వేసిన శిలాఫలకం

ఇప్పటికే దశాబ్దంన్నరగా ఈ ప్రతిపాదన నలుగుతోంది. ప్రాజెక్టు పూర్తి మీద ఆశలు పెంచుతూ ముగ్గురు ముఖ్యమంత్రులు దానికి శంకుస్థాపనలు చేశారు. కానీ పరిశ్రమ ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు కదలలేదు.

ఈ నేపథ్యంలో కడప స్టీల్ ప్రాజెక్ట్ ఏ స్థితిలో ఉందన్నది తెలుసుకునేందుకు బీబీసీ క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలన చేసింది.

వై.ఎస్.హయంలో తొలి అడుగు...

కడప జిల్లా అనేక రకాల ఖనిజాలకు నెలవుగా ఉంది. ఇప్పటికే యురేనియం మైనింగ్ స్వయంగా ముఖ్యమంత్రి నియోజకవర్గంలోనే సాగుతోంది. అదే క్రమంలో పులివెందులకు సమీపంలోనే ఉక్కు పరిశ్రమ ఏర్పాటు కోసం ప్రయత్నాలు జరిగాయి.

2007 జూన్ 10న నాటి ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి కడప ఉక్కు పరిశ్రమ కోసం భూమిపూజ చేశారు. 20 మిలియన్ టన్నుల సామర్థ్యంతో బ్రహ్మణి ఇండస్ట్రీస్ ఆధ్వర్యంలో ఈ పరిశ్రమ ప్రారంభానికి అంబవరం గ్రామ సమీపంలో ఆయన పునాదిరాయి వేశారు.

రూ. 20వేల కోట్ల పెట్టుబడితో ఈ పరిశ్రమను నిర్మిస్తామని ప్రకటించారు. విశాఖ ఉక్కు పరిశ్రమ 29వేల ఎకరాల్లో నిర్మిస్తే బ్రహ్మణి స్టీల్ ని 10వేల ఎకరాల్లో అదే సామర్థ్యంతో నిర్మిస్తామని వెల్లడిం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చారు.

విశాఖ ఉక్కు పరిశ్రమ కోసం 14వేలమంది నిర్వాసితులయ్యారని, కానీ బ్రహ్మణి స్టీల్ కోసం కడప జిల్లాలో ఒక్క ఎకరం భూసేకరణ లేకుండానే అందుబాటు భూమిలో నిర్మాణం జరుపుతామని ప్రభుత్వం అప్పట్లో తెలిపింది.

అంతేగాకుండా సమీపంలోని జమ్మలమడుగులో 4వేల ఎకరాల్లో  ఎయిర్ పోర్ట్ ను కూడా ఏర్పాటు చేస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. తొలి దశలో 10వేల మందికి ఉపాధి లభిస్తుందని నాటి సీఎం వై.ఎస్. హామీ ఇచ్చారు.

బ్రహ్మణి స్టీల్ కంపెనీకి ఎకరం రూ.18వేలచొప్పున 10వేల ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని ధారదత్తం చేశారని తెలుగుదేశం పార్టీ అప్పట్లో ప్రభుత్వంపై ఆరోపణలు చేసింది.

కడప జిల్లాలో స్టీల్ ప్లాంట్ వస్తే ఉపాధి దొరుకుతుందని స్థానికులు ఆశలు పెట్టుకున్నారు

పునాదితోనే మరిచిపోయారు

ఇప్పటికి పధ్నాలుగేళ్లు గడిచిపోయాయి. కానీ బ్రహ్మణి స్టీల్ పరిశ్రమ నిర్మాణం ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు పడలేదు. కంపెనీకి కట్టబెట్టిన భూమి చుట్టూ ప్రహరీ, ఒకటి రెండు భవనాల నిర్మాణం తప్ప అక్కడేమీ లేదు.

వై.ఎస్.ఆర్. శంకుస్థాపన చేసిన ప్రాంతం కూడా పిచ్చిమొక్కలతో నిండిపోయింది. పునాది రాయి ఎక్కడుందో కనుక్కోవడం కూడా కష్టమైంది.

కృష్ణపట్నం ఓడరేవు నుంచి బళ్లారి వరకూ రహదారి నిర్మాణం జరిగినా స్టీల్ ప్లాంట్ నిర్మాణం మాత్రం పడకేసింది. రాజశేఖర్ రెడ్డి తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వాలుగానీ, ముఖ్యమంత్రులుగానీ దానిపై శ్రద్ధ పెట్టలేదు.

స్టీల్ ఫ్లాంట్ వస్తే ఉపాధి దొరుకుతుందని ఆశపడిన స్థానిక యువత నిరాశలో పడిపోయింది. తమ పూర్వీకులు పశువులు మేపుకుని బతికిన నేలను కంపెనీకి కట్టబెట్టి, పరిశ్రమను మాత్రం పట్టించుకోలేదని వాపోతున్నారు.

‘‘ఇక్కడ కంపెనీ వస్తుందన్న ఆశతో టెక్నికల్ ఎడ్యకేషన్ చదివాను. బీటెక్, పాలిటెక్నిక్ చేసిన వారికి ఉద్యోగాలు వస్తాయని చూశాం. భూములు తీసుకున్నారు, ఊరును తీసేశారు. కానీ పరిశ్రమ లేదు, ఉద్యోగాలు లేవు’’ అని ఆ ప్రాంతానికి చెందిన యువకుడు బాలకృష్ణ బీబీసీతో అన్నారు.

మళ్లీ పదేళ్లకు చంద్రబాబు..

వై.ఎస్. రాజశేఖర్ రెడ్డి హయంలో నిర్మిస్తామని చెప్పిన ప్రాంతంలో కాకుండా మరో ప్రాంతంలో చంద్రబాబు నాయుడు శంకుస్థాపన చేశారు. ఇది 2018లో జరిగింది. గండికోట రిజర్వాయర్ ఎగువన ఉన్న కంబాలదిన్నెను ఎంచుకున్నారు.

4వేల ఎకరాల్లోనే స్టీల్ ప్లాంట్ నిర్మించి, వెనుకబడిన రాయలసీమ అభివృద్ధికి తోడ్పడతామని చంద్రబాబు ప్రకటించారు. ఏపీ పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే స్టీల్ ప్లాంట్ నిర్మించడానికి పూనుకుందని, కేంద్రం...


ముసలివాళ్లు కాదు.. పరిగెత్తే పడుచువాళ్లు దేశాలకు ప్రధానులవుతున్నారు.

ఆస్ర్టియాలో 31 ఏళ్ల యువకుడు దేశానికి అధినేత కాబోతున్నాడు.

ఈ నేపథ్యంలో మరికొందరు అలాంటి యువనేతలు..

ఎమ్మాన్యుయెల్ మాక్రోన్

ఎమ్మాన్యుయెల్ మ్యాక్రోన్, అత్యంత చిన్నవయస్సులోనే ఫ్రాన్స్ దేశాధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.

2017లో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనపుడు ఆయన వయస్సు 39 సంవత్సరాలు. మ్యాక్రోస్ ఫ్రాన్స్‌లో ఓ సంచలనం.

తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ డాక్టర్లే. రచయితగానో లేక నటుడిగానో స్థిరపడాలనుకున్న మ్యాక్రోస్ చివరకు ఫ్రాన్స్ దేశాధ్యక్షుడయ్యారు.

2. లియో వారాద్కర్

లియో వారాద్కర్, 2017లో ఐర్లాండ్ ప్రధానిగా ఎంపికయ్యారు.ఆయన వయస్సు 38.

లియో వారాద్కర్, భారత సంతతికి చెందినవారు. వారాద్కర్ 1979లో జన్మించారు.

వారాద్కర్ తండ్రి పేరు అశోక్. ఈయన ముంబైకు చెందిన డాక్టర్.

అశోక్, బెర్క్ షైర్‌లో డాక్టర్‌గా పనిచేస్తున్నపుడు మిరియమ్ అనే మహిళా నర్సును పెళ్లాడారు. వీరి సంతానమే లియో వారాద్కర్.

ఈయన 24 యేళ్ల వయసులో కౌన్సిలర్ అయ్యారు. 2007లో ఐరిష్ పార్లమెంట్‌కు ఎన్నికయ్యారు.

3.జిగ్మే కేసర్ నామ్జ్యిల్ వాన్గ్‌ఛక్

జిగ్మే కేసర్ నామ్జ్యిల్ వాన్గ్‌ఛక్ అత... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్యంత పిన్న వయస్సుకల రాజు. 2008లో భూటాన్‌కు రాజయ్యారు. అప్పుడు ఆయన వయసు కేవలం 31 సంవత్సరాలే.

ఈయన విద్యాభ్యాసం భారత్, అమెరికాల్లో సాగింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలో రాజనీతి శాస్త్రం అభ్యసించారు.

వందేళ్ల భూటాన్ చరిత్రలో, జిగ్మే కేసర్ నామ్జ్యిల్ వాన్గ్‌ఛక్ ఐదవ రాజు.

4. షైక్ తమీమ్ బిన్ హామద్ అస్సానీ

2013లో ఖతర్‌కి అమిర్‌గా నియమితమైన షైక్ తమీమ్ వయస్సు కేవలం 33 సంవత్సరాలే. సాధారణంగా తాము చనిపోయేవరకూ పాలించడం ఈప్రాంత ఆచారం. కానీ, ఆచారానికి భిన్నంగా,తండ్రి బతికుండగానే షైక్ తమీమ్ బిన్ హామద్ అస్సానీ అధికారంలోకి వచ్చారు.

షైక్ తమీమ్ 1980లో జన్మించారు. ఇతను తన తల్లిదండ్రులకు నాల్గవ సంతానం. ఇతని విద్యాభ్యాసం బ్రిటన్‌లో సాగింది.

కిమ్ జాంగ్ ఉన్

కిమ్ జాంగ్ ప్రస్తుతం ఓ సంచలనం. నిత్యమూ అమెరికాపై  మాటల తూటాలు పేల్చుతూ వార్తల్లో నిలుస్తున్నాడు.

తండ్రి కిమ్ జాంగ్-II గత సంవత్సరం మరణించారు. ఆయన మరణానంతరం కిమ్ జాంగ్ అధికారంలోకి వచ్చారు.

ఈయన విద్యాభ్యాసంలో కొంతభాగం స్విట్జర్లాండ్‌లో సాగింది.

సెబాస్టియన్ ఖర్జ్

ప్రపంచంలోనే అత్యంత చిన్నవయస్సుకల దేశ నాయకుడిని ఆస్ట్రియా చూడబోతోంది.

తాజా ఎన్నికల్లో, కన్జర్వేటివ్ పీపుల్స్ పార్టీ గెలుపు దిశగా అడుగు వేస్తోంది.

ఈ పార్టీకి 31సంవత్సరాల సెబాస్టియన్ ఖర్జ్ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

2013లో ఆస్ట్రియా విదేశాంగ మంత్రిగా ఖర్జ్ పనిచేశారు. అప్పటికి ఆయన వయసు 27 ఏళ్లే.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ముసుగులు ధరించిన కొందరు వ్యక్తులు జేఎన్‌యూలో జరిపిన దాడిలో నలభై మందికి పైగా విద్యార్థులు, అధ్యాపకలు గాయపడి ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్నారు. దర్యాప్తు ప్రారంభించిన పోలీసులు ఈ దాడికి పాల్పడిన దుండగులు కొందరిని గుర్తించినట్లు తెలిపారు.

ఈ దాడులకు నిరసనగా ముంబయ్, హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో విద్యార్థులు ఇప్పటికే ఆందోళనలు ప్రారంభించారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

మరోవైపు కేంద్ర మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ తాజా పరిణామాల నేపథ్యంలో జేఎన్‌యూ రిజిస్ట్రార్, ఇతర అధికారులతో సమావేశమవుతున్నారు.

హైదరాబాద్‌లోని అంబేడ్కర్ విగ్రహం వద్ద విద్యార్థుల నిరసన ప్రదర్శనలు

హైదరాబాద్‌లోని అంబేడ్కర్ విగ్రహం వద్ద జేఎన్‌యూ విద్యార్థులపై దాడిని నిరసిస్తూ ఆదివారం రాత్రి విద్యార్థులు ప్రదర్శన నిర్వహించారు. జేఎన్‌యూ విద్యార్థులకు అండగా ఉంటామని వారు నినాదాలు చేశారు.

అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ (ఏబీవీపీ) వారే ఈ దాడులకు పాల్పడ్డారని జేఎన్‌యూ విద్యార్థి సంఘం ఆరోపించింది. కాగా, ఏబీవీపీ మాత్రం వామపక్ష సంస్థలకు చెందిన వారే తమపై దాడి చేశారని, తమ సభ్యులు కొందరు గాయపడ్డారని ప్రత్యారోపణలు చేసింది.

తమ విద్యార్థులపై... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దాడి జరగడాన్ని తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నామని జేఎన్‌యూ పాలక విభాగం ఒక ప్రకటన చేసింది. గాయపడిన విద్యార్థుల గురించి తాము ఆందోళన చెందుతున్నామని, ఇది అత్యంత  విచారకరమైన ఘటన అని యూనివర్సిటీ ట్వీట్ చేసింది.

దాడికి పాల్పడిన వారిలో కొందరిని గుర్తించామని పోలీసులు చెబుతున్నప్పటికీ, వారు ఎవరన్నది వారు తెలపలేదు. కాగా, పోలీసులు చేయాల్సిన పనిని తాము చేసి చూపించామని, ఆదివారం నాటి దాడి వెనుక ఉన్న కీలక వ్యక్తులు ఏడుగురిని తాము స్పష్టంగా గుర్తించామని సామాజిక కార్యకర్త సాకేత్ గోఖలే ట్వీట్ చేశారు.

వారి పూర్తి వివరాలు తమ వద్ద ఉన్నాయని అవసరమైతే ఆ వివరాలను న్యాయమూర్తికి అందజేస్తామని సాకేత్ అన్నారు. నిజమేమిటో బయటకు రావాల్సిందేనని కూడా ఆయన చెప్పారు.

ఆదివారం రాత్రి యూనివర్సిటీలో ఏం జరిగింది?

సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఒక వీడియోలో ఈ దాడి జేఎన్‌యూ క్యాంపస్ లోపల జరిగిందని చెబుతున్నారు. టీవీ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం ముసుగులు వేసుకున్న దుండగులు చాలా హాస్టళ్లలోకి కూడా వెళ్లి, అక్కడ ఉన్నవారిపై దాడులు చేశారు.

"జేఎన్‌యూ క్యాంపస్‌లోకి 50 మందికి పైగా చొరబడ్డారు. వారంతా కర్రలు, లాఠీలు పట్టుకుని ఉన్నారు. వారిలో చాలామంది తమ ముఖాలకు గుడ్డ కట్టుకుని ఉన్నారు. క్యాంపస్‌లోకి వచ్చీరాగానే, వారు విద్యార్థులపై దాడులు మొదలుపెట్టారు" అని ప్రత్యక్షసాక్షులు చెబుతున్నారు.

ఈ దాడిలో చాలా మంది విద్యార్థులు గాయపడ్డారు. దిల్లీ ప్రభుత్వం జేఎన్‌యూ క్యాంపస్‌లో గాయపడ్డ విద్యార్థుల కోసం 7 అంబులెన్సులను ఘటనాస్థలానికి పంపినట్లు చెప్పింది. మరో 10 అంబులెన్సులను సిద్ధంగా ఉంచామని తెలిపింది.

జేఎన్‌యూలో గాయపడిన 18 మందిని ఇక్కడకు తీసుకొచ్చారని, వారికి తలపైన, ఇతర భాగాల్లోను గాయాలై రక్తం కారుతోందని, వైద్య పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నామని ఎయిమ్స్ ట్రామా విభాగం అధికారులు వెల్లడించారు.

కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా దిల్లీ పోలీస్ కమిషనర్ అమూల్య పట్నాయక్‌తో మాట్లాడినట్లు హోంశాఖ వర్గాలు వెల్లడించాయి. యూనివర్సిటీలోని పరిస్థితులపై అమిత్ షా ఆరా తీశారని, జాయింట్ సీపీ స్థాయి అధికారితో విచారణ జరిపి, నివేదిక ఇవ్వాలని ఆదేశించారని తెలిపాయి.

అయితే ప్రస్తుతం పరిస్థితి సాధారణంగానే ఉందని, పోలీసులు ఫ్లాగ్ మార్చ్ నిర్వహించారని డీసీపీ దేవేందర్ ఆర్య తెలిపారు. అన్ని హాస్టళ్ల దగ్గర భద్రత ఏర్పాటుచేశామని, వ్యూహాత్మక ప్రదేశాల్లో పోలీసులను మోహరించామని తెలిపారు.

ఈ దాడిని బీజేపీ ఖండించింది. "విద్యార్థులను బలిపశువులను...


ముస్లిం

సోమవారం ఒక్క రోజే తెలంగాణలో ఆరు మరణాలు, ఏపీలో కొత్తగా 17 కేసులు వచ్చాయి. తెలంగాణలో మరణించిన వారంతా దిల్లీ వెళ్లిన వారు, లేదా వారితో దగ్గరగా కలసి మెలిసిన వారు. ఇక ఏపీలోని 17 మందిలో 14 మంది దిల్లీ వెళ్లిన వారు లేదా వారి కుటుంబ సభ్యులే.

ఇంతకీ దిల్లీలో ఏం జరిగింది?

తబ్లీగీ జమాత్ అనే సంస్థ దిల్లీలో రెండేళ్లకోసారి ఆధ్యాత్మిక సదస్సు నిర్వహిస్తుంది. దిల్లీలోని హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ ప్రాంతంలో ఇది జరుగుతుంది. హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ మసీదు పెద్ద మౌలానా సాధ్ దీనికి అధ్యక్షత వహిస్తారు. అక్కడ మత ప్రబోధకుల ప్రవచనాలుంటాయి. ఈ ఏడాది మార్చి 15-17 మధ్య ఇది జరిగింది. అది పూర్తయ్యాక వారంతా తిరిగి వెళ్తారు.

దీనికి తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి 1500-2000 మంది సుమారు హాజరై ఉంటారని అంచనా. హైదరాబాద్‌లోని మల్లేపల్లికి చెందిన ఇక్రం అలీ అనే వ్యక్తి ఇక్కడ నుంచి చాలా మందిని తీసుకువెళ్లారు. ఏపీ నుంచి 369 మంది, తెలంగాణ నుంచి దాదాపు 1030 మంది ఉన్నట్టు ఇప్పటి వరకూ అంచనా వేస్తున్నారు. వీరిలో అత్యధికంగా 600 పైగా హైదరాబాద్ నుంచే ఉండగా, నిజామాబాద్ నుంచి 80 మంది వరకూ ఉన్నట్టుగా మిగిలిన వారంతా 30 జిల్లాల నుంచీ ఉన్నట్టు తెలుస్తో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంది.

అయితే, వీరందరికీ కరోనా ఉందో లేదో నిర్ధరణ కాలేదు.

ఆ సదస్సుకు  వేల మంది వచ్చినట్టు అంచనా వేస్తుండగా, వారిలో వందల సంఖ్యలో విదేశీయులు ఉన్నారు. ఇంకా 200 మందికి పైగా విదేశీయులు దిల్లీలోనే ఉన్నారు. వారిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వచ్చి, లాక్ డౌన్ వల్ల వెళ్లలేని వారు ఇంకా అక్కడే ఉన్నారు. ఆ ప్రాంతాన్ని మొత్తం దిల్లీ ప్రభుత్వం అధీనంలోకి తీసుకుంది.

విదేశాల నుంచి వచ్చిన వీరే అక్కడ వ్యాధికి కారణం అయ్యారని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. దీంతో ఆ కార్యక్రమానికి అధ్యక్షత వహించిన మౌలానా మీద కేసు పెట్టారు దిల్లీ పోలీసులు. అంతేకాదు, టూరిస్టు వీసాపై వచ్చి మతపరమైన కార్యాక్రమంలో పాల్గొనడం వీసా ఉల్లంఘన అవుతుందనే కోణంలో కూడా కేంద్ర విచారణ చేస్తోంది.

ఇక తెలంగాణలోని కరీంనగర్ కి వచ్చిన ఇండోనేషియా వారు కూడా ఈ ప్రార్థనల్లో పాల్గొన్న వారేనన్న వార్తలు వచ్చాయి కానీ ఇంకా ధ్రువీకరించలేదు. ఈ ప్రభావం తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటూ తమిళనాడుపై కూడా గట్టిగానే పడింది.

ఇలా దిల్లీ నుంచి వచ్చిన వారు కొందరిలో క్రమంగా శ్వాస సమస్యలు మొదలయ్యాయి. వారంతా ఇంట్లో వాళ్లతో కలుస్తారు కాబట్టి, కుటుంబంలోని కొందరికి కూడా అంటుకుంది. హైదరాబాద్లో మొదటి మరణం కేసులో కూడా ఇదే జరిగింది. వీరిలో కొందరు విదేశాలకు వెళ్లలేదు కాబట్టి, తాము క్వారంటైన్లో ఉండక్కర్లేదని భావించారు. దీంతో ఇంట్లో వాళ్లకు వేగంగా పాకింది.

అలాగని అందరూ నిర్లక్ష్యంగా లేరు. తమకు ఏ లక్షణాలూ లేకపోయినా ముందే ఆసుపత్రికి వెళ్లిన వారూ ఉన్నారు. కడపకు చెందిన ఒక వ్యక్తితో బీబీసీ మాట్లాడింది.

‘‘తాము దిల్లీ నుంచి రాగానే మిత్రుల సలహా మేరకూ, బృందంలో అందరమూ కడపలోని రిమ్స్ కి వెళ్లి చేరాం. అక్కడ మాకు పరీక్షలు చేశారు. మేమంతా బాగానే ఉన్నాం. సాయంత్రం మా రిపోర్టు వస్తుందని చెప్పారు’’ అన్నారాయన.

నిజానికి కోవిడ్ లక్షణాలు బయట పడటానికి చాలా సమయం పడుతుంది. ముందు జాగ్రత్తగా దూరం పాటించిన వారి నుంచి ఇతరులకు అంటదు. కానీ తాము విదేశాలకు వెళ్లలేదు, తాము దూరం పాటించక్కర్లేదు అన్న భావనతో మామూలుగా తిరిగిన వారి నుంచి కొందరికి వచ్చింది. ఈలోపు జరగాల్సింది జరిగిపోయింది. సోమవారం ఒక్కరోజే దిల్లీ నుంచి వచ్చిన, లేదా వారిని కలిసిన ఐదుగురు మరణించారు. కేసుల సంఖ్య అకస్మాత్తుగా పెరిగిపోయింది.

ఇప్పటి వరకూ విదేశాల నుంచి వచ్చిన వారిపైనే మొదట్లో దృష్టి పెట్టిన ప్రభుత్వాలు, తరువాత దిల్లీ నుంచి వచ్చిన వారిని కూడా ట్రేస్ చేయడం మొదలుపెట్టాయి. ఇప్పటికే...


ముస్లిం మహిళ (వివాహ హక్కుల సంరక్షణ) బిల్లు 2019 నిబంధనల ప్రకారం ముస్లిం మహిళకు ఒకేసారి ట్రిపుల్ తలాక్ చెప్పడం శిక్షార్హమైన నేరం.

అలా చెబితే మూడేళ్ల జైలు శిక్ష, దానితోపాటు జరిమానా కూడా ఉండచ్చు.

ఈ చట్టంతో ముస్లిం మహిళలకు నిజంగా ఉపశమనం లభిస్తుందా లేక భర్త జైలుకు వెళ్లడం వల్ల వారి జీవితం మరింత కష్టాల్లో పడుతుందా?

అది తెలుసుకోడానికే జాతీయ మహిళా కమిషన్ అధ్యక్షురాలు రేఖా శర్మ, సీనియర్ జర్నలిస్ట్ ఫరా నక్వీతో బీబీసీ మాట్లాడింది.

వారేమన్నారో, వారి మాటల్లోనే...

విడాకులిచ్చే ముందు పురుషులు ఆలోచిస్తారు

రేఖా శర్మ, జాతీయ మహిళా కమిషన్ అధ్యక్షురాలు

కొత్త ట్రిపుల్ తలాక్ చట్టాన్ని నేను స్వాగతిస్తున్నాను. ముస్లిం మహిళలు చాలా కాలంగా దీని కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ ట్రిపుల్ తలాక్ వల్ల ముస్లిం మహిళలు ఎన్నెన్నో భరించాల్సొచ్చింది. నిమిషాల్లోనే ఇంటి నుంచి బయటికి రావాల్సొచ్చింది.

ఇది చరిత్రాత్మక అడుగు. ఇది ముస్లిం మహిళల పట్ల జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని అడ్డుకుంటుంది. ఇక ముస్లిం సోదరులు తమ భార్యలకు విడాకులిచ్చే ముందు, అలా చేస్తే తమకు శిక్ష పడుతుందని రెండు-మూడుసార్లు ఆలోచిస్తారు. మహిళా సాధికారత దిశగా కూడా ఇదో ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ెద్ద అడుగు.

సుప్రీంకోర్టు ఒకేసారి ట్రిపుల్ తలాక్ ఇవ్వడాన్ని రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని చెప్పినా దానిని పాటించేవారు కాదు. షరియత్‌లో కూడా ట్రిపుల్ తలాక్ ప్రస్తావన లేదు. అయినా ముస్లిం సమాజం దానిని కొనసాగించింది.

నిర్దోషులైన భర్తలకు శిక్ష పడేలా చేయడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశం అని నాకు అనిపించడం లేదు. శిక్ష భయంతో ట్రిపుల్ తలాక్ గురించి ఇకపై వారు అసలు ఆలోచించరనే అనుకుంటున్నాను.

ఇక్కడ ఒకటి గుర్తుంచుకోవాలి. మూడు నెలల్లో ఇచ్చే తలాక్‌పై ఎలాంటి నిషేధం లేదు. ఒకేసారి ట్రిపుల్ తలాక్ అనడం చట్టవిరుద్ధం అని మాత్రమే ప్రకటించారు.

సుప్రీంకోర్టు సూచనల తర్వాత కూడా ముస్లిం పురుషులు విచక్షణారహితంగా ట్రిపుల్ తలాక్ ఇచ్చేవారు. మా దగ్గర అలాంటి కేసులు చాలా ఉన్నాయి. నెల క్రితమే నా దగ్గరకు ఒక కేస్ వచ్చింది. అంతకు ముందు కూడా ఇలాంటి కేసులు ఎన్నో వచ్చేవి.

వాస్తవం ఏంటంటే, ట్రిపుల్ తలాక్ అక్రమం అని, దీనిపై చట్టం చేయాలంటూ చాలా మంది ముస్లిం మహిళలు 'సంతకాల ఉద్యమం' కూడా చేశారు. నెల క్రితమే చాలా మంది మహిళలు మాకు దానిపై అర్జీ కూడా ఇచ్చారు.

ట్రిపుల్ తలాక్ బిల్లు ప్రత్యేకంగా ఒక మతాన్ని టార్గెట్ చేస్తుందనే వాదనను నేను అసలు అంగీకరించను. ఏ మతానికి, ఏ సమాజానికి చెందినవారైనా చట్టం మహిళలందరికీ సమానంగా ఉండాలనే భావిస్తాను.

ఈ కేసుల్లో కోర్టు తీర్పు ఇస్తే బాగుంటుంది. కేసు కోర్టుకు వెళ్లడం వల్ల మహిళలకు కూడా తమ వాదన వినిపించే అవకాశం లభిస్తుంది.

మొదట ట్రిపుల్ తలాక్ చెబుతారు, తర్వాత రాత్రికిరాత్రే ఇంటి నుంచి బయటకు గెంటేస్తారు. వారికి ఎలాంటి ఆర్థిక సాయం, చట్టపరమైన సాయం అందేది కాదు అందుకే నాకు ట్రిపుల్ తలాక్ చట్టం మహిళలకు వ్యతిరేకం కాదు, అనుకూలమనే అనిపిస్తోంది.

ఇది అర్థం లేని చట్టం

ఫరా నక్వీ, సీనియర్ జర్నలిస్ట్

ఈ చట్టానికి ఏదైనా అర్థం ఉందని నాకు అనిపించడం లేదు. ఒకేసారి ట్రిపుల్ తలాక్ చెప్పడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని సుప్రీంకోర్టు 2017లోనే చెప్పింది. ఇప్పుడు దానినే చట్టం చేయడంలో అర్థం లేదు. దీనిని నేరంగా చేయడంలో కూడా ఉద్దేశమేంటో అర్థం కావడం లేదు.

ప్రభుత్వం నేరుగా ముస్లిం పురుషులను టార్గెట్ చేసుకున్నట్లు నాకు అనిపిస్తోంది. ట్రిపుల్ తలాక్ చట్టం వల్ల మహిళలకు ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదు. పెళ్లి, విడాకులు సివిల్ కేసులు. భారతదేశంలో మొదటిసారి ఈ కేసుల్లో తగిన శిక్ష విధిస్తామని ప్రకటించారు. అలా ఎందుకు?

ఇప్పుడు ముస్లిం సమాజం అసలే భయంలో ఉన్నప్పుడు, తమను తాము రెండో తరగతి పౌరులుగా...


ముస్లిం యువకుడిని కాపాడిన సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఏమయ్యారు?

ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం రాంనగర్‌లోని గర్జియా దేవాలయం వద్ద జరిగిన ఘటనలో హిందూ అతివాద గుంపు నుంచి ఒక ముస్లిం యువకుడిని సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ గగన్‌దీప్ కాపాడారు. దేవాలయంలో ముస్లిం యువకుడు తన స్నేహితురాలితో ఉండగా పట్టుకుని హిందూ అతివాద కార్యకర్తలు దాడిచేశారు. గగన్ దీప్ వారి బారినుంచి ఆ ముస్లిం యువకుడిని కాపాడారు. దెబ్బలకు కాచుకుంటూ మరీ పక్కకు తీసికెళ్లి కాపాడారు. ఈ వీడియో వైరల్ కావడంతో పాటు గగన్‌దీప్ ఒక్కసారిగా సోషల్ మీడియాలో పాపులర్ అయిపోయారు.

కానీ, ఇప్పుడు ఆయన అజ్ఞాతంలోకి వెళ్లిపోయారు.

ఏడు నెలల క్రితమే గగన్‌దీప్ ఎస్సైగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టారు. నైనితాల్ జిల్లా రాంనగర్‌లో హిందూ ముస్లిం వర్గాల మధ్య గొడవలు జరుగుతున్నాయన్న సమాచారంతో గగన్‌దీప్‌కు అక్కడకు వెళ్లారు.

కానీ ఈ సంఘటన.. 27 ఏళ్ల గగన్ జీవితంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది.

సోషల్ మీడియా గగన్‌కు నీరాజనాలు పలికింది. కానీ.. ప్రస్తుతం ఆయన మీడియాను దగ్గర రానీయడం లేదు. అతడిని ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి బీబీసీ ప్రయత్నించగా, తాను పై అధికారుల అనుమతి తీసుకోవాలని అన్నారు.

అయితే.. గగన్‌తో ఇంటర్వ్యూ ఏర్పాటు చే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

స్తానని బీబీసీకి చెప్పిన నైనితాల్ సీనియర్ ఎస్పీ జనమేజయ ఖండూరి హామీ ఆ రోజు నెరవేరలేదు.

ఆయన హామీ మేరకే, గగన్‌ను ఇంటర్వ్యూ చేసేందుకు బీబీసీ ఉత్తరాఖండ్ వెళ్లింది. నైనితాల్ ఎస్పీ సతి కూడా గగన్‌తో ఇంటర్వ్యూ ఏర్పాటు చేస్తానని హామీ ఇచ్చారు.

కానీ మేం ఆయన్ను కలవగానే, గగన్‌దీప్ తనకు అందుబాటులోకి రాలేదని, తను ఎక్కడున్నాడో తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నామన్నారు.

ముందు రోజు.. జాతీయ మీడియాలో వెలిగిన ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్, ఇప్పుడు ఎక్కడున్నాడో తెలియదా? ఆశ్చర్యమేసింది. మరోవైపు గగన్‌తో ఇంటర్వ్యూ ఏర్పాటుచేయాలని అడిగేవారి సంఖ్య కూడా పెరుగుతోంది.

''నేను గగన్‌దీప్‌తో మాట్లాడాను. కానీ మీడియాతో మాట్లాడ్డానికి ఆయన సుముఖంగా లేడు. ఆయనకు కౌన్సెలింగ్ అవసరం అనుకుంటున్నాం'' అని ఎస్.ఎస్.పి. జనమేజయ అన్నారు.

రాంనగర్ సంఘటన గగన్‌దీప్‌కు అభినందనలతోపాటు విమర్శలను కూడా తెచ్చిపెట్టింది. ఇలాంటి ఒత్తిడిని గగన్ గతంలో ఎప్పుడూ ఎదుర్కోలేదు. అల్లరి మూకలను ఎదుర్కోవడం పోలీస్ ట్రైనింగ్‌లో నేర్చుకున్నాడు కానీ ఇలాంటి విమర్శలను ఎదుర్కోవడం ఆయనకు కొత్త.

బాలీవుడ్ తారలు ఫర్హాన్ అక్తర్, అదితీ హైదరి, రిఛా ఛడ్డా మరికొందరు గగన్‌దీప్‌పై ప్రశంసల కురిపించారు. గగన్‌దీప్ మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించడం పట్ల అధికారులు అసంతృప్తిగా ఉన్నట్లు వారి ప్రవర్తన చెబుతోంది.

రాంనగర్‌లోని దేవాలయ ప్రాంగణంలో ముస్లిం అబ్బాయి, ఒక హిందూ అమ్మాయితో కలిసి ఉండగా పట్టుకున్నారు.

బీజేపీ ఎమ్మెల్యే రాజ్ కుమార్ థుక్రాల్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ, ''లవ్ జిహాద్ లాంటి ఘటనలను ఉపేక్షించరాదు. రాంనగర్ ఘటన శాంతిభద్రతల సమస్య'' అన్నారు.

గర్జియా దేవాలయ ప్రాంగణం ప్రశాంతంగానే ఉంది. కానీ అక్కడి ప్రజల మొహాల్లో ఉద్రిక్తత స్పష్టంగా కనిపించింది.

''మీడియా.. ఈ సంఘటనకు ఇంత ప్రాముఖ్యత ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. మా కార్యకర్త ఆ యువకుడిని రెండు చెంపదెబ్బలు కొట్టాడు. అతడి వద్ద ఎలాంటి ఆయుధాలు కూడా లేవు. అసలు వాళ్లు దేవాలయం వద్ద ఏంచేస్తున్నారో అడగండి. ఆలయ ప్రాంగణంలో తప్పుడు పనులు చేయడానికే వచ్చారు. కానీ పోలీసులు ఇవేవీ పట్టించుకోరు'' అని  అన్నారు.

కొందరు స్థానికులతో బీబీసీ మట్లాడింది. ప్రశాంత వాతావరణాన్ని భ్రష్టుపట్టించేందుకు కొందరు ప్రయత్నిస్తున్నారని, అందులో భాగంగానే ఈ ఘటన జరిగిందని వారన్నారు.

''రాంనగర్‌లోని ప్రశాంతతను భగ్నం చేయడానికి కొందరు ప్రయత్నిస్తున్నారు. 'లవ్ జిహాద్' సాకుతో ముస్లింలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు చేస్తున్నారు....


ముస్లిం వ్యతిరేక పోస్టులతో నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తూ, అధికార పార్టీకి మద్దతునిచ్చే వారు చేసే విద్వేష పూరిత వ్యాఖ్యలను ఫేస్‌బుక్ చూసీచూడనట్లు వ్యవహరిస్తోందని ద వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ ఇటీవల ఓ కథనం ప్రచురించింది.

ఫేస్‌బుక్ ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి వెనకున్నది అంఖీ దాసేనని, ఆమె ఒక పార్టీకి పక్షపాతిగా వ్యవహరిస్తున్నారని ఆ పత్రిక ఆరోపించింది.

అయితే, ఈ ఆరోపణలను ఫేస్‌బుక్ ఖండించింది. తాము ఏ పార్టీకి మద్దతు ఇవ్వడంలేదని పేర్కొంది.

ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులకు పార్లమెంటరీ కమిటీ ముందు ఫేస్‌బుక్ ఇండియా బిజినెస్ విభాగం అధిపతి అజిత్ మోహన్ హాజరై వివరణ కూడా ఇచ్చారు.

తాజా వివాదంపై మోహన్ స్పందించారు. ప్రజాసేవ చేయాలనే అభీష్టం మేరకు అంఖీ దాస్ తన పదవికి రాజీనామా చేశారని వివరించారు.

భారత్‌లో ఫేస్‌బుక్ తొలినాటి ఉద్యోగుల్లో ఒకరైన అంఖీ దాస్.. సంస్థ ఎదుగుదలలో క్రియాశీల పాత్ర పోషించారని అన్నారు.

ప్రధాని మోదీకి నరేంద్రమోదీ.ఇన్ అనే వ్యక్తిగత వెబ్‌సైట్, నమో అనే వ్యక్తిగత యాప్ ఉన్నాయి.

నరేంద్రమోదీ.ఇన్ వెబ్‌సైట్‌లోని న్యూస్ సెక్షన్‌లోని రిఫ్లెక్షన్స్ విభాగంలో, నమో యాప్‌లోని ఎక్స్‌క్లూజివ్ సెక్షన్‌లోని ఓ విభాగంలో కొం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దరి వ్యాసాలు ప్రచురితమవుతుంటాయి.

ఆ వ్యాస రచయితల జాబితాలో అంఖీ దాస్ పేరు కూడా ఉంది.

2017 మార్చిలో నరేంద్రమోదీ.ఇన్‌కు ఆమె వ్యాసం రాశారు. వెబ్‌సైట్‌లో ఆమె పేరిట ఈ ఒక్క వ్యాసమే కనిపిస్తుంది. ‘ప్రైమ్ మినిస్టర్ మోదీ అండ్ ద న్యూ ఆర్ట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ గవర్నెన్స్’ అనే శీర్షికతో అంఖీ ఆ వ్యాసం రాశారు.

‘‘అంఖీ దాస్ భారత్, దక్షిణ, మధ్య ఆసియా ప్రాంతాలకు ఫేస్‌బుక్ పబ్లిక్ పాలసీ డైరెక్టర్. ఆమెకు టెక్నాలజీ రంగంలో పబ్లిక్ పాలసీ, రెగ్యులేటరీ వ్యవహారాలకు సంబంధించి 17 ఏళ్ల అనుభవం ఉంది’’ అని నరేంద్రమోదీ.ఇన్ వెబ్‌సైట్‌లో ఆమె గురించి పరిచయ వాక్యాలు ఉన్నాయి.

అంఖీ దాస్ ఇతర మీడియా సంస్థలకు కూడా వ్యాసాలు రాశారు. ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఇంగ్లిష్ పత్రిక, అమెరికన్ వార్తా వెబ్‌సైట్ హఫింగ్టన్ పోస్ట్ భారత ఎడిషన్‌లకు కూడా ఆమె ఇదివరకు వ్యాసాలు రాశారు.

ఆమె 2011 నుంచి ఫేస్‌బుక్ కోసం పనిచేస్తున్నారు. ఫేస్‌బుక్ కన్నా ముందు మైక్రోసాఫ్ట్ పబ్లిక్ పాలసీ హెడ్‌గా పనిచేశారు. ఆ సంస్థలో ఆమె 2004 జనవరిలో చేరారు. అక్కడ దాదాపు ఎనిమిదేళ్లు పనిచేశాక ఫేస్‌బుక్‌లో చేరారు.

ఆసక్తికరమైన విషయమేంటంటే, ప్రపంచంలోనే శక్తివంతమైన సోషల్ మీడియా సంస్థగా భావించే ఫేస్‌బుక్‌లో భారత్‌కు సంబంధించి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న అధికారుల గురించి ఫేస్‌బుక్ ఇండియా పేజీలోగానీ, వెబ్‌సైట్‌లో గానీ ఎలాంటి సమాచారమూ లేదు.

దిల్లీలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (జేఎన్‌యూ)లో అంఖీ దాస్ అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలు, రాజకీయ శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ  చదివారు. ఆమెది 1991-94 బ్యాచ్.

ముంబయి దాడులు జరిగి పదేళ్లు పూర్తైన సందర్భంగా ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు అంఖీ ఓ వ్యాసం రాశారు.

‘‘ఛాందసవాదాన్ని ప్రోత్సహించేవారిని ఫేస్‌బుక్ వేదికను వాడుకోనివ్వం. ఈ విషయానికి ఫేస్‌బుక్ కట్టుబడి ఉంది. ఈ ఏడాది ఉగ్రవాదంతో సంబంధమున్న 1.4 కోట్ల పోస్టులను మేం తొలగించాం’’ అని ఆమె అందులో పేర్కొన్నారు.

‘‘ఇమేజ్ మ్యాచింగ్, ఇతర ఏఐ మెషీన్ లెర్నింగ్ టూల్స్‌ను ఉపయోగించుకుని అల్ ఖైదా, దాని అనుబంధ సంస్థలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని గుర్తించి, దాన్ని మా వేదికపై లేకుండా చేస్తున్నాం. ఇస్లామిక్ స్టేట్, అల్ ఖైదాలకు సంబంధించిన దాదాపు 99 శాతం కంటెంట్‌ను ఎవరూ రిపోర్ట్ చేయకముందే గుర్తించి, మేం తొలగించాం’’ అని అందులో రాశారు.

‘‘మా సంస్థలో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక బృందం ఉంది. ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా వివిధ రంగాల్లో పనిచేసిన అనుభవమున్న నిపుణులు ఇందులో...


ముస్లింలను బుజ్జగించడానికి బదులు, వారికి సాధికారత కల్పించడం కోసమే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రి ముఖ్తార్ అబ్బాస్ నఖ్వీ మంగళవారం నాడు హజ్ సబ్సిడీని రద్దు చేయాలనే ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని ధృవీకరించారు.

"స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొట్టమొదటి సారి 1.75 లక్షల మంది ముస్లింలు సబ్సిడీ లేకుండా హజ్ యాత్ర చేయబోతున్నారు. గత సంవత్సరం మొత్తం 1.25 లక్షల మంది హజ్‌కు వెళ్లారు" అని మంత్రి చెప్పారు.

ప్రత్యామ్నాయంగా ఓడ ప్రయాణం

2022 నాటికి సబ్సిడీని దశలవారీగా పూర్తిగా రద్దు చేయాలని 2012లో సుప్రీంకోర్టు కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది.

హజ్ యాత్రకు ఖర్చు పెరిగే అవకాశం రీత్యా ముస్లింలు ఓడ ద్వారా మక్కా వెళ్లే ప్రత్యామ్నాయం ఇస్తున్నామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

హజ్ సబ్సిడీ వల్ల అనవసర ప్రచారం తప్పితే, వాస్తవానికి ముస్లింలకు ఒరిగిదేమీ లేదని కొందరు ముస్లింలు అభిప్రాయపడ్డారు.

హజ్ అనేది ఒక పెద్ద ప్రక్రియ అనీ, అందులో సబ్సిడీ కేవలం విమాన చార్జీలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని వారి అభిప్రాయం.

వాస్తవానికి దీంతో భారత పబ్లిక్ రంగ విమానయాన సంస్థ అయిన ఎయిర్ ఇండియాకు వ్యాపారం లభిస్తుందని కొంత మంది అభిప్రాయ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ం.

దీనిపై తెలంగాణ హ‌జ్ క‌మిటీ ప్ర‌త్యేక అధికారి ప్రొఫెస‌ర్ ఎస్ ఎ షుకూర్ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, "హ‌జ్ స‌బ్సిడీ అంటే హ‌జ్ యాత్ర మొత్తానికి స‌బ్సిడీ ఇవ్వ‌రు. కేవ‌లం విమాన టికెట్ల‌పై మాత్ర‌మే స‌బ్సిడీ ఇస్తారు. మ‌మ్మ‌ల్ని ఇప్ప‌టి వ‌ర‌కూ కేంద్రం నుంచి ఎవ‌రూ సంప్ర‌దించ‌లేదు. ఎవ‌రూ మా అభిప్రాయం అడ‌గ‌లేదు" అన్నారు.

ముస్లింల డిమాండ్

ప్రభుత్వం నుంచి లభించే సబ్సిడీతో లబ్ధి పొందుతున్నది విమానయాన కంపెనీ ఎయిర్ ఇండియానేనని ముస్లింలు అంటున్నారు.

తరచుగా నష్టాలెదుర్కొంటున్న ఎయిర్ ఇండియాకు దీని ద్వారా ఒకేసారి లక్షకు పైగా ప్రయాణికులు లభిస్తారు.

ముస్లింలలో ఒక పెద్ద సెక్షన్, మత సంస్థలు, అసదుద్దీన్ ఓవైసీ వంటి పార్లమెంటు సభ్యులు ఈ సబ్సిడీని రద్దు చేయాలని చాలా కాలంగా కోరుతూ వస్తున్నారు.

హజ్‌కు వెళ్లాలనుకునే వారికి తమ సౌలభ్యం ప్రకారం వెళ్లే వీలు ఉండాలనేది వారి డిమాండ్.

సబ్సిడీని రద్దు చేయాలనే నిర్ణయాన్ని ప్రకటించడానికి కొద్ది రోజుల ముందు ప్రభుత్వం 45 ఏళ్లు నిండిన మహిళలు పురుషుల తోడు లేకున్నా నలుగురేసి బృందాలుగా హజ్‌కు వెళ్లడానికి ప్రభుత్వం అనుమతినిచ్చింది.

గత సంవత్సరం నూతన హజ్ విధానంపై సలహాలివ్వడం కోసం మైనారిటీల వ్యవహారాల శాఖ ఓ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

ఈ కమిటీ ఏర్పాటు తర్వాత మజ్లిస్ నేత, హైదరాబాద్ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఓవైసీ మాట్లాడుతూ, "సబ్సిడీని తీసెయ్యండి. ఆ డబ్బు ముస్లిం బాలికల చదువు కోసం ఖర్చు చేయండి" అని అన్నారు.

అసలు హజ్ సబ్సిడీ ఏమిటి? ఒక్క హజ్‌కు మాత్రమే ఇస్తారా?

ఏటా వేల మంది భారతీయ ముస్లింలు హజ్ కోసం సౌదీ అరేబియా వెళ్తారు. హజ్ యాత్రికులకయ్యే ఖర్చులో కొంత భాగం ప్రభుత్వం సబ్సిడీ రూపంలో భరిస్తోంది.

ప్రభుత్వం చెబుతున్న దాన్ని బట్టి ప్రస్తుతం హజ్ యాత్రికులెవరైనా తమ యాత్ర కోసం నిర్ధారిత మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. విమాన ప్రయాణానికయ్యే మిగతా ఖర్చును ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.

హజ్ యాత్రికులను తీసుకెళ్లే బాధ్యతను భారత విదేశాంగ శాఖ చూసుకుంటుంది.

జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయిల్లో ఏర్పాటైన హజ్ కమిటీలు యాత్రికుల దరఖాస్తులను తీసుకోవడం దగ్గర నుంచి యాత్రకు సంబంధించిన వివరాలందించడం వంటి పనులు నిర్వర్తిస్తాయి.

హజ్ యాత్ర కోసం సబ్సిడీ ఇవ్వడాన్ని సుప్రీంకోర్టు  ఆక్షేపించింది. దీనిని రద్దు చేయాలని కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది.

పదేళ్ల వ్యవధిలో దీనిని దశల వారీగా రద్దు చేయాలని కోర్టు తన ఆదేశాల్లో పేర్కొంది.

2006లోనే విదేశాంగ శాఖ, రవాణా, పర్యాటకంలపై...


ముస్లింలపైన మొదట్లో తనకు అనేక అపోహలుండేవని శుభమ్ చెబుతాడు

ముంబైలో ముస్లింల జనాభా ఎక్కువగా ఉండే కుర్లా ప్రాంతంలో శుభమ్ ఉంటాడు. అయినా అంతకు ముందెప్పుడూ అతడు మసీదులోకి వెళ్లలేదు. ఇస్లాం గురించి కూడా అతడికి పెద్దగా తెలీదు.

అందుకే మసీదుకి వెళ్లేముందు అతడిలో రకరకాల ఆలోచనలు మొదలయ్యాయి. అక్కడి వాళ్లను ఏ ప్రశ్నలు అడగకూడదో, ఏం మాట్లాడితే వారికి కోపమొస్తుందోనని తేల్చుకోలేకపోయాడు.

‘ముస్లింలు శుక్రవారాలు మాత్రమే స్నానం చేస్తారని అనుకునేవాణ్ణి. లవ్ జిహాద్ (అమ్మాయిలను తమ మతంలోకి మార్చడం కోసమే ముస్లింలు పథకం ప్రకారం ప్రేమ-పెళ్లి చేసుకుంటారని చేసే ఆరోపణలనే 'లవ్ జిహాద్' అంటున్నారు)కు పాల్పడతారనీ, టెర్రరిస్టులుగా శిక్షణ తీసుకుంటారనీ, మసీదులోకి వెళ్లేముందు తమ వేలిని రక్తంలో ముంచుతారనీ.. ఇలా వాళ్ల గురించి రకరకాల అపోహలుండేవి’ అని శుభమ్ చెప్పారు.

అతనొక్కడికే కాదు, ఇతర మతాలకు చెందిన చాలామందికి తమ గురించి ఇలాంటి అపోహలే ఉన్నాయని ముంబైలోని ‘జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ హింద్’ అనే సంఘానికి అనిపించింది. అందుకే వాళ్లు ‘మసీద్ పరిచయ్’ పేరుతో ఓ కొత్త కార్యక్రమానికి తెరతీశారు.

#BeingMuslim: ‘ముస్లింల గురించి నాకు తెలిసింది ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వేరు.. నేను చూసింది వేరు’!

అందులో భాగంగా ఇతర మతస్థులను, ముఖ్యంగా హిందువులను మసీదులోకి ఆహ్వానిస్తూ, ఇస్లాం గురించి అవగాహన పెంచే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. మహారాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఈ కార్యక్రమాలు సాగుతున్నాయి.

‘ఇస్లాం గురించి ఇతర మతస్థుల్లో ఉన్న అపోహల్ని దూరం చేయడమే ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశం. ‘ఇస్లాం ఫర్ ఆల్’ అనే పేరుతో దీన్ని నిర్వహిస్తున్నాం’ అని కుర్లాలోని ‘జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ హింద్’ సంఘం అధ్యక్షుడు హసీబ్ భట్కర్ తెలిపారు.

‘నాకు తెలిసిన ముస్లింలు వేరు, నేను చూసింది వేరు’ అంటాడు శుభమ్

కుర్లాలో ముస్లింల సంఖ్య ఎక్కువ. అందుకే మొదట అక్కడ ఉండటానికి కాస్త ఇబ్బంది పడినట్లు జనార్థన్ జాంగ్లే అనే టీచర్ చెప్పారు.

‘1992 తరవాత టీచర్లందరికీ ప్రభుత్వం ఇక్కడే ఇళ్లను కేటాయించింది. దాంతో మరో మార్గం లేక కుర్లాకు వచ్చాం. ఇక్కడ ముస్లింల సంఖ్య ఎక్కువ కావడంతో, తాము ఉండగలమో, లేదోనన్న అనుమానంతో చాలామంది ఇళ్లను అద్దెకు ఇచ్చి వెళ్లిపోయారు. నాతో పాటు ఇంకొందరం ఇక్కడే ఉండిపోయాం.

చాలామందిలా నాక్కూడా వాళ్లపైన రకరకాల అనుమానాలుండేవి. మసీదులోకి మహిళలను ఎందుకు రానివ్వరనే సందేహం కలిగేది. నా స్నేహితుడు చనిపోయినప్పుడు ఒకే ఒక్కసారి నేను మసీదులోకి వెళ్లా.

కానీ ఈ మధ్య ‘మసీద్ పరిచయ్’ కార్యక్రమం వల్ల నా ఆలోచనలో చాలా తేడా వచ్చింది. మసీదులో ఎలాంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు, ఎందుకు నిర్వహిస్తారనే విషయాలపైన అవగాహన కలిగింది.

ఇస్లాం ఫర్ ఆల్ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఇతర మతస్థులకు ఇస్లాంపై అవగాహన కల్పిస్తున్నారు

వాళ్లు చేసే ప్రార్థనలకు అర్థమేంటో వివరించారు. రెండు మతాలకూ మధ్య దూరాన్ని తగ్గించడానికి ఇదో మంచి ప్రయత్నం’ అని జనర్థాన్ తన అనుభవాలను వివరించారు.

‘నమాజ్ చేసేప్పుడు అందరినీ ఒకేలా చూస్తారు. ముందు వచ్చిన వాళ్లు ముందు వరసలో, ఆలస్యంగా వచ్చిన వాళ్లు వెనక వరసలో కూర్చుంటారు తప్ప అక్కడ పేదా, గొప్పా తేడాలు కనిపించలేదు’ అని శుభమ్ అన్నారు.

‘ఈ రోజుల్లో సోషల్ మీడియా ద్వారా చాలా ద్వేషపూరిత పోస్టులు వైరల్ అవుతున్నాయి. వాటిని చాలామంది విశ్వసిస్తున్నారు. వాళ్లందరూ ఇలాంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటే ఆలోచనల్లో ఎంతో కొంత మార్పు వస్తుంది. వాళ్లలో పేరుకుపోయిన ద్వేషం కొంతైనా తగ్గుతుంది’ అన్నది శుభమ్ మాట.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


మూడంచెల భద్రత

ఓట్లు పోలైన ఈవీఎంలు, వీవీప్యాట్‌లను భద్రపరిచే గదులను స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌లంటారు. ఆయా జిల్లా కేంద్రాల్లో వీటిని ఏర్పాటు చేస్తారు. పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఈవీఎంలను స్ట్రాంగ్‌రూంలకు తరలిస్తారు. కౌంటింగ్ రోజు ఉదయం మాత్రమే ఆ గదులను తెరిచి ఈవీఎంలను కౌంటింగ్ కేంద్రాలకు తరలిస్తారు. అప్పటివరకు ఈవీఎంలు స్ట్రాంగ్‌రూంలోనే ఉంటాయి.

స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌లకు రెండు తాళాలు వేయాలి. ఒక కీ (తాళం చెవి) జిల్లా ఎన్నికల అధికారి వద్ద, రెండోది నియోజకవర్గ రిటర్నింగ్ అధికారి వద్ద ఉంటుంది.

స్ట్రాంగ్‌రూం తలుపులు, కిటికీలు పూర్తిగా మూసివేయాలి. ఎవరూ లోపలికి వెళ్లకుండా చర్యలు తీసుకోవాలి. స్ట్రాంగ్‌రూమ్‌ల దరిదాపులకు ఎవరూ రాకుండా కట్టుదిట్టమైన భద్రతా ఏర్పాటు చేయాలి. దీనికోసం మూడెంచల భద్రత ఉంటుంది.

గది బయట మొదటి అంచెలో ఒక ప్లాటూన్ కేంద్ర బలగాలు రక్షణగా ఉంటాయి. ఒక ప్లాటూన్‌లో 30 నుంచి 50 మంది సైనికులు ఉంటారు. వీరి విధులకు సంబంధించి లాగ్‌బుక్ నిర్వహించాలి.

ఆ తర్వాత రెండు అంచెల్లో రాష్ట్ర పోలీసులు పహారా కాస్తుంటారు. భద్రతా సిబ్బంది మూడు షిఫ్టుల్లోనూ పని చేయాల్సి  ఉంటుంది.

నిరంతరం సీసీటీవీ నిఘా

స్ట్రాంగ్‌రూం లోప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ల, బయటా సీసీటీవీ కెమేరాలు ఏర్పాటు చేయాలి. స్ట్రాంగ్ రూం పక్కనే 24 గంటలూ పనిచేసే కంట్రోల్ రూమ్ ఉండాలి.

స్ట్రాంగ్ రూమ్ ప్రవేశమార్గాన్ని నిరంతరం సీసీటీవీ కెమేరాల నిఘాలో ఉంచాలి. స్ట్రాంగ్ రూంకి ఒకటి కంటే ఎక్కువ ప్రవేశ మార్గాలు ఉంటే వాటిని కూడా వీడియో చిత్రీకరించాలి.

స్ట్రాంగ్‌రూం భద్రతా ఏర్పాట్లను 24 గంటలూ పరిశీలించేందుకు ఒక సీనియర్ అధికారితో పాటు ఒక గెజిటెడ్ అధికారిని నియమించాలి.

అగ్నిప్రమాదం జరిగితే వెంటనే ఆర్పివేసేలా స్ట్రాంగ్‌రూం లోపల, వెలుపల తగినన్ని అగ్నిమాపక యంత్రాలు ఏర్పాటు చేయాలి.

ప్రతీ ఒక్కరి వివరాలు నమోదు

స్ట్రాంగ్ రూం పరిశీలనకు వచ్చే అధికారులు మినహా మరెవరినీ అక్కడికి అనుమతించరు. స్ట్రాంగ్ రూంలకు వెళ్లే మార్గం మొత్తం నిఘా నీడలో ఉంటుంది.

స్ట్రాంగ్ రూం ద్వితీయ భద్రతా వలయాన్ని దాటే ప్రతీ వ్యక్తి వివరాలు తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలి. జిల్లా ఎన్నికల అధికారులు, జిల్లా ఎస్పీ, అభ్యర్థులతో పాటు పోలింగ్ ఏజెంట్లందరికీ ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది.

రిటర్నింగ్ అధికారి ప్రతిరోజు ఉదయం, సాయంత్రం వేళల్లో స్ట్రాంగ్‌రూం ప్రాంగణాన్ని సందర్శించి, లాగ్ బుక్‌ను, సీసీటీవీ ఫుటేజ్‌ని పరిశీలించాలి. ఒకవేళ స్ట్రాంగ్‌రూంలు జిల్లా కేంద్రంలో ఉంటే జిల్లా ఎన్నికల అధికారి ఆ బాధ్యత తీసుకోవాలి. ఏ రోజు ఎవరు వచ్చి తనిఖీ చేశారన్నది లాగ్‌బుక్‌లో నమోదు చేయాలి.

ఈవీఎంలు స్ట్రాంగ్‌రూంలో ఉన్నంత కాలం అక్కడ నిరంతరాయ విద్యుత్ సరఫరా ఉండాలి. స్టాండ్‌బైగా జనరేటర్లను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి.

పోటీ చేసిన అభ్యర్థులందరికీ ఉన్నతాధికారుల ఫోన్ నెంబర్లు ఇవ్వాలి. అభ్యర్థులు ఆ నెంబర్లను స్ట్రాంగ్ రూంల వద్ద ఉన్న తమ ఏజెంట్లకు అందించాలి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఈ నెంబర్లను సంప్రదించమని చెప్పాలి.

ఏ వాహనమూ లోపలికి రాకూడదు

మంత్రులు, అభ్యర్థులు, అధికారుల వాహనాలను మూడో అంచెలోకి రాకముందే నిలిపివేయాలి. ఆ తర్వాత ఎవరైనా సరే అక్కడి నుంచి నడుచుకుంటూనే స్ట్రాంగ్ రూం వరకు వెళ్లాలి.  వాహనాల పార్కింగ్ మార్కింగ్ స్పష్టంగా కనిపించేలా ఉండాలి.

ఓట్ల లెక్కింపు రోజున  స్ట్రాంగ్‌రూంని అభ్యర్థులు లేదా వారి ప్రతినిధులు, రిటర్నింగ్ అధికారి, పరిశీలకుడి సమక్షంలో వీడియో చిత్రీకరణ మధ్య తెరవాలి.

స్ట్రాంగ్ రూం నుంచి కంట్రోల్ యూనిట్లను కౌంటింగ్ కేంద్రాలకు తరలించడాన్ని వీడియో చిత్రీకరణ చేయాలి. అభ్యర్థుల ఏజెంట్లు  సీసీటీవీ ద్వారా స్ట్రాంగ్‌రూంని గమనించేందుకు అనుమతించాలి.

ఓట్ల...


మూడు నెలల వయసుకూడా లేని పిల్ల తాబేళ్ల అక్రమ రవాణా

ఈ తాబేళ్లను ప్లాస్టిక్‌తో చుట్టి తరలిస్తుండగా  బాల్ట్రా దీవుల ఎయిర్ పోర్టులో తమ విధి నిర్వహణలో భాగంగా చేస్తున్న తనిఖీలలో అధికారులు వీటిని కనిపెట్టారు.

అందులో 10 తాబేళ్లు చనిపోయినట్లు అధికారులు చెప్పారు.

జంతువులను సేకరించేవారికి, విదేశీ పెంపుడు జంతువులను ఇష్టపడేవారి కోసం గలాపగోస్ తాబేళ్లను అక్రమంగా రవాణా చేస్తుంటారు. అది ఈ జాతి తాబేళ్లకు పెద్ద ముప్పుగా మారింది.

ఎక్స్ రే మెషీన్ ఆపరేటర్‌కు అనుమానం వచ్చి సూట్‌కేస్ తెరిపించి చూశారు

బాల్ట్రా ఎయిర్ పోర్టులో పట్టుకున్న తాబేళ్లు మూడు నెలల వయసులోపే ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు.

అప్పుడే పుట్టిన పిల్ల ప్రాణులు 5000 డాలర్లకు పైగా ఖరీదు చేస్తాయని వన్య ప్రాణుల అక్రమ రవాణాను అరికట్టే అధికారులు చెప్పారు.

ఈ పిల్ల తాబేళ్లను కదలకుండా చేయడానికే వాటిని ప్లాస్టిక్ తో చుట్టారని కానీ, ఎక్స్‌రే మెషీన్ నిర్వాహకులకు వాటిని చూసి అనుమానం వచ్చిందని చెప్పారు.

ఎయిర్ పోర్టు దగ్గరకు ఈ సూట్ కేసును ఒక రవాణ సంస్థ పంపించి అందులో కొన్ని జ్ఞాపికలు ఉన్నట్లు పేర్కొందని ఎయిర్ పోర్టు వర్గాలు తెలిపాయి.

ఇప్పటి వరకు ఈ వి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

షయంలో ఎవరినీ అరెస్టు చేయలేదు. కానీ, ఆ సూట్ కేసును అప్పగించిన రవాణా సంస్థ ఉద్యోగులను మాత్రం ప్రశ్నించేందుకు అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు ప్రకటనలో తెలిపారు.

ఇది దేశ వన్య ప్రాణులకు, సహజ వారసత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న ఘోరమని ఈక్వెడార్ పర్యావరణ శాఖ మంత్రి మార్సెలో మాత అన్నారు.

ఈక్వెడార్ తీరానికి 1000 కిలోమీటర్ల దూరంలో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న గలాపగోస్ దీవుల్లో ఉండే చాలా రకాల మొక్కలు, జంతువులు విభిన్నమైనవి అని చెబుతారు.

ఇక్కడ ఉండే భారీ తాబేళ్లు చాలా ప్రసిద్ధి చెందినవి. ఇవి  30- 40 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం వోల్కానిక్ దీవుల నుంచి వచ్చి ఉంటాయని అంటారు.

గలాపగోస్   కి చెందిన జంతువులను అక్రమ రవాణా చేస్తే 1 - 3 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష ఉండవచ్చు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


మూడు నెలలపాటు సముద్రంలో ఒంటరిగా గడపాల్సి వచ్చిందని వాంగ్ చెప్పారు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలంతా లాక్‌డౌన్ కారణంగా సరకులు దొరకవన్న భయంతో ఎక్కువ మొత్తంలో కొని ఇంట్లో నిల్వచేసుకుంటున్న వేళ ఆయన ఆహారం, పెట్రోలు లేకుండా సముద్రంలో ద్వీపాల మధ్య తిరుగుతూ.. తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు.

ఆయన ఇంటి పేరు వాంగ్. తన పేరు వెల్లడించడానికి ఆయన ఇష్టపడలేదు.

59 ఏళ్ల ఆ మాజీ నావికుడు సంవత్సరాల తరబడి సముద్రం మీద ప్రయాణించేందుకు చేసిన సాహసోపేత ప్రయత్నం ఇది. ఇందుకోసం ఆయన అన్ని ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. తాను వెళ్లాలనుకున్న ప్రాంతాలలో వాతావరణ పరిస్థితులకు తగ్గట్టుగా ఇంధనం సిద్దం చేసుకున్నారు.

సింగపూర్ నుంచి ఫిబ్రవరి 2న సముద్ర యాత్ర ప్రారంభించారు. ముందుగా ఫిలిప్పీన్స్ నుంచి పోలినేషియా వరకు ప్రయాణించాలన్నది ఆయన ఆలోచన. ఒక యాట్ (చిన్న పడవ)లో ప్రయాణిస్తే అక్కడికి వెళ్లేందుకు 4 నెలల సమయం పడుతుంది. అక్కడి నుంచి ఆ తర్వాత వివిధ ప్రాంతాలకు తన యాట్‌లోనే తిరగాలన్నది ఆయన ప్రణాళిక.

కానీ ఎంత మంచి ప్రణాళికలు వేసినా అవి ఒక్కోసారి విఫలమవుతాయని ఆయనకు అర్థమైంది. ముఖ్యంగా కరోనా మహమ్మారి కారణంగా ఆయన ప్రయత్నాలన్నీ తలకిందులయ్యాయి.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

టీవీలు, ఇంటర్నెట్ లేని చిన్న చిన్న దీవుల్లోనూ లాక్‌డౌన్ అమలు చేస్తున్నారని వాంగ్ చెప్పారు

దారుణంగా మారిన పరిస్థితులు

తొలి ప్రయాణపు సెషన్‌లో వాంగ్‌తో పాటు ఆయన ఇద్దరు స్నేహితులు కూడా కొంత దూరం ప్రయాణించారు.

ఫిబ్రవరి చివర్లో వారిద్దరు ఇండోనేషియాలో దిగిపోయారు. అక్కడి నుంచి వాంగ్ ఒక్కరే ప్రయాణం మొదలుపెట్టారు. అక్కడి నుంచి పపువా న్యూ గినీ చేరుకోవాలన్నది ఆయన ప్రయత్నం. అక్కడ తన యాట్‌కు ఇంధనం నింపుకోవడం, ఆహార పదార్థాలు కొనుక్కోవడం వంటి పనులు చేయాలనుకున్నారు. అయితే, కొద్దిరోజుల తర్వాత తన యాట్‌లో ఆటోపైలట్ వ్యవస్థ పని చేయడం మానేసింది.

''నేను ఇండోనేషియా జలాల్లోనే ఉన్నాను. బోట్ అక్కడే ఆపేసి కొంత విశ్రాంతి తీసుకుని రిపేర్ చేయించుకుందామని భావించాను. కానీ వాళ్లు నన్ను రానివ్వలేదు. లాక్‌డౌన్ మొదలైందని, వెళ్లిపోవాలని సూచించారు. దీంతో రిపేర్ చేసుకోకుండానే అక్కడి నుంచి బయలుదేరా'' అని వాంగ్ బీబీసీకి చెప్పారు.

ఆటోపైలట్ సిస్టం పని చేయడం లేదంటే.. బోటు నడిచినంతసేపు ఒక మనిషి దాన్ని పర్యవేక్షిస్తుండాలి. రాత్రిపూట గంటకోసారి మోగేలా అలారం సెట్ చేసి, వాంగ్ ప్రతిసారి తాను ఎక్కడున్నది చెక్ చేసుకుంటూ వెళ్లాల్సి వచ్చింది.

అప్పటికీ ఆయనకు అంతగా అదృష్టం కలిసిరాలేదు. పపువా న్యూ గినీ ప్రాంతానికి చేరుకునేసరికి ఇంటి నుంచి శాటిలైట్ ఫోన్ కాల్ వచ్చింది. పపువా న్యూ గినీలో కూడా లాక్‌డౌన్ విధించారని, దాని సరిహద్దులు కూడా మూసేశారన్నది ఆ ఫోన్ కాల్ సారాంశం.

దీంతో ఆయన ఒక చిన్నదీవిలో ఆగిపోవాలని అనుకున్నారు.

''అదో చిన్న ద్వీపం. 20- 30 కుటుంబాలు ఉంటున్నాయి. అక్కడ ఫోన్ లేదు, టీవీ లేదు, ఏమీ లేదు. చివరకు అక్కడి వాళ్లు కూడా లాక్‌డౌన్ ఉందంటూ నన్ను రానివ్వలేదు. అక్కడి నుంచి పంపేశారు. నేను ఇంకా కొన్ని చిన్నచిన్న దీవులకు వెళ్లాను. అందరూ నన్ను వెళ్లగొట్టారు'' అని గుర్తు చేసుకున్నారు వాంగ్.

''చివరికి తెలిసిందేంటంటే, దక్షిణ పసిఫిక్ ద్వీపాలన్నీ లాక్‌డౌన్‌లో ఉన్నాయని, ఎవరినీ తమ దేశంలోకి రానివ్వడం లేదని అర్థమైంది. కానీ, నేను నా యాత్రలో సగం దూరం వచ్చేశాను. తిరిగి వెనక్కి వెళ్లలేను. ఇక చివరకు తువాలు అనే దీవికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాను'' అని చెప్పారు వాంగ్.

తన ఆహారం అందుకోవడానికి వాంగ్ ఓ రబ్బర్ బోటు ఉపయోగించారు.

అలా అక్కడి నుంచి 13 రోజుల పాటు ప్రయాణించారు. ఏప్రిల్ 21న తువాలు ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు వాంగ్. అప్పటికే తన యాట్‌లో వారాలపాటు ఒంటరిగా...


మూడు నెలల్లో మందిర నిర్మాణానికి ట్రస్టు ఏర్పాటు చేయాలని తీర్పు వెల్లడించే సమయంలో సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. కానీ, ఇప్పటికే సగం గడువు పూర్తైనా ట్రస్టు సభ్యులను నిర్ణయించడంలో ప్రభుత్వం ఇంకా మల్లగుల్లాలు పడుతోంది.

ట్రస్టు అధ్యక్షుడిని నిర్ణయించడం ప్రభుత్వానికి అంత సులభమైన పని కాదు. ఎందుకంటే, ఈ 'ద్రాక్ష'ను అందుకోవడం కోసం వందలాది మంది ఎదురుచూస్తున్నారు.

మందిర నిర్మాణం, అనంతరం దాని నిర్వహణ ఈ ట్రస్టు బాధ్యత.

ఈ ట్రస్టులో నిర్మోహి అఖాడాను కూడా భాగం చేయాలని సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పులో సూచించింది.

ఈ తీర్పు తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం ట్రస్టు ఏర్పాటు చర్యలను ప్రారంభించింది. ట్రస్టు ఏర్పాటయ్యే వరకూ ఆ భూమిపై అన్ని హక్కులూ కేంద్ర ప్రభుత్వానివే. ఈ ట్రస్టు ఏర్పాటుకు సంబంధించి ప్రధాని మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షాలు ఇప్పటికే కొందరితో చర్చలు జరిపారు.

ట్రస్టులో బీజేపీ భాగం కాదు

ఈ అంశంపై నవంబర్ చివర్లో ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ వారణాసిలో సంఘ్ సర్కార్యవాహ్ భయ్యాజీ జోషీ, సహ-సర్కార్యవాహ్ డాక్టర్ కృష్ణ గోపాల్‌లతో పాటు ఇతర  ప్రాంతీయ నేతలతో సమావేశమై చర్చించారు.

బీజేపీకి ఈ ట్రస్టులో ఎల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాంటి పాత్రా లేదని, బీజేపీ నేతలెవరూ ఇందులో భాగంగా ఉండరని అమిత్ షా ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. ఆర్ఎస్ఎస్ కూడా ఓ సంస్థగా ఈ ట్రస్టులో భాగం కాదు. కానీ సంఘ్ ప్రతినిధులు ఎవరైనా ఈ ట్రస్టులో ఉండొచ్చు.

ట్రస్టు అడ్వైజరీ బోర్డులో ఉండేవారు ఎవరనేది ఇప్పటికే నిర్ణయమైపోయిందని కొందరు చెబుతున్నారు. ఇందులో, ప్రధానమంత్రి, హోంమంత్రి, ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ గవర్నర్, ముఖ్యమంత్రి ఉంటారు. కార్యనిర్వాహక సభ్యులపై మాత్రం ఇంకా తుదినిర్ణయం తీసుకోలేదు.

మందిర నిర్మాణ పనుల పర్యవేక్షణకు ట్రస్టులో ఓ ప్రత్యేక కమిటీ ఉంటుంది. ఈ కమిటీలో రామ జన్మభూమి ఉద్యమంతో ఏదో విధంగా సంబంధం ఉన్నవారు కూడా ఉంటారు. సాధువులు, రుషులతో పాటు మేధావులు, న్యాయవాదులు, మాజీ పరిపాలనాధికారులు, మాజీ పోలీసు అధికారులు కూడా ఉంటారు.

ట్రస్ట్ ఛైర్మన్ పదవికి పోటీ

అయోధ్య చట్టం-1993, చాప్టర్-2, సెక్షన్-6 ప్రకారం... కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరుకుంటే తన సొంత నిర్ణయం ఆధారంగా మందిర నిర్వహణ బాధ్యతలను ఏదైనా ట్రస్టుకు అప్పగించవచ్చు. ఈ చట్టం పీవీ నరసింహరావు నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రూపొందించింది.

సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాలతో ఇప్పుడు ఏర్పాటు కాబోయే ట్రస్టే ప్రధానంగా మొదటిది అవుతుంది. ఇది మందిర నిర్మాణానికి ముందే ఏర్పాటవుతుంది.

గతంలో ట్రస్టులన్నీ అప్పటికే నిర్మాణం పూర్తైన మందిరాల నిర్వహణకు ఏర్పాటయ్యాయి. ఈ ట్రస్టు కోసం కేంద్రం పార్లమెంటులో ఓ బిల్లు కూడా ప్రవేశపెట్టొచ్చు.

ట్రస్టు ఏర్పాటులో ఆలస్యానికి ప్రధాన కారణం ఛైర్మన్ పదవికి తగిన వ్యక్తిని ఎంపికచేయడం. ధర్మాచార్యులు, శంకరాచార్యులు, రాజకీయ నాయకులు, సంఘ్ పదాధికారులు.. ఇలా చాలామంది ఈ పదవిని ఆశిస్తున్నారు.

అయోధ్యలో రామ ఇటుకలు

ప్రస్తుతం, రామజన్మభూమి ట్రస్టు అధ్యక్షుడిగా నృత్యగోపాల్ దాస్ ఉన్నారు. మందిర నిర్మాణం, దానికి నిధుల సమీకరణ, పరిపాలన వ్యవహారాలు, పూజాదికాలు, నిర్వహణ బాధ్యత కూడా ట్రస్టుదే.

ట్రస్టులో ఎంతమంది సభ్యులుండాలి, వారి బాధ్యతలు, అధికారాలను నిర్ణయించే పనిలో ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉంది.

ఈ ట్రస్టును కూడా స్వాతంత్ర్యం సాధించిన తర్వాత ఏర్పాటైన సోమ్‌నాథ్ ఆలయ ట్రస్టు లాగే ఏర్పాటుచేస్తారని, కానీ సభ్యుల సంఖ్య మాత్రం ఎక్కువగా ఉంటుందని చెబుతున్నారు.

ట్రస్టు వ్యవహారాల్లో ప్రభుత్వ జోక్యం ఉండదు

సోమ్‌నాథ్ ఆలయ ట్రస్టులో ఎనిమిది మంది సభ్యులుంటారు. వీరిలో మోదీ, అమిత్ షా, అడ్వాణీ, కేశూబాయ్ పటేల్, హర్ష్‌వర్ధన్ నెవతియా, పీకే లాహిరి, జీడీ పార్మర్‌లున్నారు....


మూడు రాజధానుల ఏర్పాటు అంశం, రాజధానితో పాటు రాష్ట్ర సమగ్రాభివృద్ధిపై రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి జీఎన్ రావు సారథ్యంలోని నిపుణుల కమిటీ ఇచ్చిన నివేదికపై ఈ సమావేశంలో చర్చించనున్నారు.

ఈ భేటీ నేపథ్యంలో సచివాలయానికి సీఎం, మంత్రులు వెళ్లే మార్గంలో భారీగా పోలీసు బందోబస్తు ఏర్పాటుచేశారు. టియర్ గ్యాస్, వాటర్ కేనన్లు, అగ్నిమాపక దళాలను మోహరించారు.

మరోవైపు అమరావతి నుంచి రాజధానిని తరలించవద్దంటూ స్థానికులు కొందరు ఆందోళనకు దిగారు. అమరావతి పరిధిలోని ఉద్దండరాయునిపాలెం వద్ద టీవీ ఛానెల్ ప్రతినిధులపై కొందరు ఆందోళనకారులు దాడికి దిగారు.

ఇద్దరు విలేకరులు గాయపడగా వారిని అసెంబ్లీకి సమీపంలో ఉన్న ఆస్పత్రికి తరలించారు. వెలగపూడి సమీపంలో సీఐతో పాటు, మరో ఎస్సైకి గాయాలయ్యాయి.

వెంకటాయపాలెం సమీపంలో ఆర్టీసీ బస్సు అద్దాలను ఆందోళనకారులు ధ్వంసం చేశారు.

రాజధాని మార్పు అంశంపై బీజేపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు కన్నా లక్ష్మీనారాయణ మాట్లాడుతూ, గత ప్రభుత్వం రాజధాని పేరుతో రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారం చేసిందని విమర్శించారు. గత ప్రభుత్వ సాకుతో జగన్ ప్రభుత్వం ఏకంగా రాజధానిని అమ్మేస్తోందని ఆరోపించారు. రైతులు ఇచ్చిన భూములు అమ్మడానికే జగన్ సిద్ధమయ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్యారని, కానీ ఇది వైసీపీ జాగీరు కాదని అన్నారు.

రాజధాని అంశంపై రైతుల ఆందోళన, ఉద్రిక్తత

రాజధాని అంశంపై వెలగపూడిలో రైతుల దీక్ష ఉద్రిక్తంగా మారింది. రోడ్డుపై బైఠాయించిన రైతులు, మహిళలు మూడు రాజధానులకు వ్యతిరేకంగా ఆందోళన చేపట్టారు. ఈ క్రమంలో పోలీసులు, ఆందోళనకారుల మధ్య తీవ్ర వాగ్వాదం, తోపులాట చోటుచేసుకున్నాయి.

మందడంలో భారీగా పోలీసులను మోహరించారు. జగన్ క్యాబినెట్ భేటీ అనంతరం సీఎం జగన్ ఈ మార్గంలోనే తిరిగి ఇంటికి చేరుకుంటారు. దీంతో ఈ మార్గంలో ఆక్టోపస్ బలగాలను మోహరించారు.

విజయవాడలో మంత్రి బొత్స సత్యనారాయణ నివాసాన్ని ముట్టడించేందుకు టీఎన్ఎస్ఎఫ్ కార్యకర్తలు ప్రయత్నించారు. పోలీసులు అడ్డుకోవడంతో వారంతా గేటు ముందే బైఠాయించారు. వారందరినీ అరెస్ట్ చేసి పోలీస్ స్టేషన్‌కు తరలించారు.

నగరంలోని ఇతర మంత్రుల నివాసాల వద్ద కూడా భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు.

అమరావతి పరిధిలోని ఎర్రబాలెంలో కూడా ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నాయి. గ్రామస్తులు రహదారిపై టైర్లు తగలబెట్టి నిరసన తెలిపారు.

రాజధానిని మార్పు చేయొద్దంటూ రైతులు, మహిళలు గొల్లపూడి వద్ద ధర్నాకు దిగారు. గొల్లపూడి నుంచి విజయవాడ దుర్గ గుడి వరకూ మాజీ మంత్రి దేవినేని ఉమామహేశ్వర రావు ఆధ్వర్యంలో ర్యాలీకి ప్రయత్నించగా, దాన్ని అడ్డుకునేందుకు భారీగా పోలీసులను మోహరించారు.

అమరావతికి వ్యతిరేకంగా ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంటే పోరాటాన్ని మరింత ఉధృతం చేస్తామని దేవినేని హెచ్చరించారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


మూడు రాజ‌ధానుల అంశంపై ఆయా జిల్లాల నేత‌ల అభిప్రాయాల‌ను ప‌రిగ‌ణ‌నలోకి తీసుకున్న త‌ర్వాత పార్టీ వైఖ‌రిని వెల్ల‌డిస్తామ‌ని జ‌న‌సేన అధ్య‌క్షుడు ప‌వ‌న్ క‌ల్యాణ్ అన్నారు.

అమ‌రావ‌తి ప్ర‌స్తుత ప‌రిస్థితుల‌పై జ‌న‌సేన పార్టీ రూపొందించిన బుక్‌లెట్‌ను ఆయన ఆవిష్క‌రించారు.

"ఒక‌రికి న్యాయం జ‌ర‌గ‌డం కాదు. అంద‌రికీ న్యాయం జ‌ర‌గాల్సిన అవ‌స‌రం ఉంది. అన్ని జిల్లాల నాయ‌కులు ఆయా ప్రాంతాల ప్ర‌జ‌ల మ‌నోభావాల‌ను తెలియ‌జేశారు. వాటి ఆధారంగా పార్టీ పరంగా ఒక స్ప‌ష్ట‌మైన వైఖ‌రిని రూపొందించుకుంటాం" అని పవన్ అన్నారు.

అమరావతి ఇష్టం లేకపోతే ధైర్యంగా చెప్పండి

రాజధాని మార్పు ప్రతిపాదనలు, రైతుల దీక్షలపై పవన్ ఏమన్నారంటే...

"ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధి కోసం కలలు కనేవాళ్లలో నేను ముందుంటాను. 'ప్రాంతీయత విస్మరించని జాతీయత' అని మేనిఫెస్టోలో అందుకే పెట్టాను. మోదీని కలిసినప్పుడు కూడా రాజధాని గురించి చర్చించాం. రాజధాని అనేది అందరికీ అమోదయోగ్యంగా ఉండాలి.

రాజుల కాలంలో చెల్లిపోయింది.. ఎవరికి నచ్చినట్టు వారు మార్చుకోవడం, ప్రజాస్వామ్యంలో చెల్లదు. అమరావతిని జగన్ రెడ్డి సహా అందరు ఆమోదించారు. ఒక్కరు కూడా అసమ్మతి స్వరం వినిపించలేదు.

నేను... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అప్పట్లోనే 3 వేల ఎకరాలు చాలని చెప్పాను. కానీ కొందరు భిన్నంగా మాట్లాడారు. అమరావతి రైతుల సమస్య అప్పుడే మొదలయ్యింది. భూసేకరణ విషయంలో రైతు కన్నీరు వద్దని ఆరోజే చెప్పాను.

40 శాతం ఎస్సీలు ఉన్న ప్రాంతం ఇది. ఈరోజుకీ బేతపూడి, ఉండవల్లి, పెనమాక అలా ఉన్నాయంటే అది జనసేన వల్లే.

అప్పట్లో జగన్ కూడా రాజధానికి మద్దతు ఇవ్వడం వల్లే రైతులు భూములిచ్చారు. వాళ్లు రాజధాని పెట్టమని అడగలేదు. రైతు కన్నీరు పెడితే అది దహించేస్తుంది. అప్పుడు ఒకలా... ఇప్పుడు మరోలా చెబితే ధర్మం తప్పినట్టే. వ్యవస్థను నడిపేవారు మాట తప్పితే పర్యవసానాలను ఊహించారా? అండగా నిలబడాల్సింది పోయి కేసులు పెడతారా?

జగన్ రెడ్డిలో స్పష్టత లేదు. వైజాగ్‌లో రాజధాని పెడతామని ఇంకా చెప్పలేదు. కర్నూలులో హైకోర్ట్ పెట్టే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉందా? భీమిలిలో రాజధాని అని చెప్పడానికి వైసీపీ నాయకుడెవరు? ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి మీరు ముఖ్యమంత్రా.. లేక ఒక ప్రాంతానికా? వైషమ్యాలు పెంచకండి.. గత ప్రభుత్వం తప్పు చేస్తే సీబీఐకి ఫిర్యాదు చేయండి.

"విశాఖలో హూద్ హూద్ వస్తే వైసీపీ నాయకులు ఏమయ్యారు? ఉత్తరాంధ్ర మీద ఇప్పుడే ప్రేమ వచ్చిందా?" అని పవన్ ప్రశ్నించారు.

అమరావతి ఇష్టం లేకపోతే ధైర్యంగా చెప్పండి. రాజధాని ఒక ప్రాంతంలో ఉండాలి. అమరావతి, వైజాగ్, కర్నూల్ ఎక్కడ పెట్టుకుంటారో మీ ఇష్టం. ఒక చోట నుంచి పాలన- అన్ని ప్రాంతాల అభివృద్ధి కావాలి."

పార్టీ నేతలతో పవన్ కల్యాణ్ సమావేశం

మంగళవారం రాజధాని ప్రాంత గ్రామాల్లో పవన్ పర్యటన

మంగ‌ళ‌వారం నాడు రాజ‌ధాని ప్రాంత గ్రామాల్లో ప‌ర్య‌టించాల‌ని ఆయన నిర్ణ‌యించుకున్నారు. తుళ్లూరు, మంద‌డం గ్రామాల్లో పవన్ ప‌ర్య‌టించ‌బోతున్న‌ట్టు ఆపార్టీ నేత‌లు తెలిపారు.

రాజ‌ధాని ప్రాంత రైతులు గత కొన్ని రోజులుగా ఆందోళ‌న‌లు చేస్తున్న నేప‌థ్యంలో వారికి సంఘీభావం తెలిపేందుకు ఈ ప‌ర్య‌ట‌న చేప‌డుతున్న‌ట్టు జ‌న‌సేన సీనియ‌ర్ నేత నాదెండ్ల మ‌నోహ‌ర్ చెప్పారు.

"రాజ‌ధాని ప్రాంతంలో ఇప్ప‌టికే నాగబాబుతో క‌లిసి ప‌ర్య‌టించాం. రైతులు తీవ్రంగా ఆందోళ‌న చెందుతున్నారు. నిజానికి ఆరు నెల‌ల వ‌ర‌కూ ప్ర‌భుత్వం మీద విమ‌ర్శ‌లు చేయ‌కూడద‌ని అనుకున్నాం. కానీ, ఇసుక స‌మ‌స్య మీద ప‌లువురు బాధితులు వ‌చ్చి మా అధినేత‌ను క‌లిసిన తర్వాత ఆ స‌మ‌స్య‌పై స్పందించాం. పాఠశాలల్లో తెలుగు మీడియం విష‌యంలోనూ జ‌న‌సేన వైఖ‌రిని ప‌లువురు అభినందించారు. రాజ‌ధాని స‌మ‌స్య‌పై కూడా అంద‌రి మ‌నోభావాల‌ను దృష్టిలో ఉంచుకుని జ‌న‌సేన అభిప్రాయం...


మూడు రాజ‌ధానులు అంటూ అసెంబ్లీ సాక్షిగా ముఖ్య‌మంత్రి చేసిన ప్రతిపాదన త‌ర్వాత మొద‌లైన నిర‌స‌న‌లు మ‌రింత ఉధృత‌మ‌వుతున్నాయి.

అయిదేళ్ల కింద అమ‌రావ‌తి ప్రాంతంలో రైతుల నుంచి ప్ర‌భుత్వం భూములు తీసుకుంటోందంటూ కొందరు ఆందోళ‌న‌లు చేశారు. ఇప్పుడు రైతుల భూములు వెన‌క్కి ఇచ్చేస్తామ‌ని చెబుతుండ‌డం నిర‌స‌న‌ల‌కు కార‌ణం అవుతోంది.

ఈ తరుణంలో గడచిన అయిదేళ్ల కాలంలో అమ‌రావ‌తి ప్రాంతంలో ఏం జ‌రిగింది? భూముల ధరలు గతంలో ఎలా ఉన్నాయి, ఇప్పుడు ఎలా ఉన్నాయి? అన్న విషయాలను తెలుసుకునేందుకు క్షేత్ర స్థాయిలో బీబీసీ పరిశీలించింది.

భూముల చుట్టూ రాజ‌కీయాలు

2014 జూన్ 2న ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ రాష్ట్ర పున‌ర్‌వ్యవస్థీక‌ర‌ణ చ‌ట్టం అమ‌లులోకి వ‌చ్చింది. ఆ త‌ర్వాత ఆరు నెల‌ల‌కు నూత‌న రాజ‌ధానిగా అమ‌రావ‌తి పేరును ప్ర‌క‌టించారు.

జ‌న‌వ‌రి 2015 నుంచి ల్యాండ్ పూలింగ్ ప‌ద్ధ‌తిలో భూస‌మీక‌ర‌ణ చేప‌ట్టారు. ఈ విధానం మీద అప్ప‌ట్లోనే భిన్న స్పంద‌న‌లు వ‌చ్చాయి. మెజార్టీ గ్రామాల్లో రైతులు భూములు ఇచ్చేందుకు ముందుకొచ్చారు. కానీ.. ఉండ‌వల్లి, పెన‌మాక స‌హా ప‌లు గ్రామాల్లో రైతులు ల్యాండ్ పూలింగ్‌ను వ్య‌తిరేకించారు. ఆందోళ‌న‌లు కూడా చేప‌ట్టారు. అప్ప‌ట్లో వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ైసీపీ, జ‌న‌సేన నేత‌లు వారికి మ‌ద్దతుగా ధర్నాలు చేశారు. బ‌ల‌వంత‌పు భూస‌మీక‌ర‌ణ చేయొద్దంటూ ప్ర‌క‌ట‌న‌లు చేశారు.

భూముల ధ‌ర‌లే ప్ర‌ధాన కార‌ణం

రాజ‌ధాని నిర్మాణం కోసం సీఆర్డీయే ఏర్పాటు చేసి, 29 గ్రామాల‌ను దాని ప‌రిధిలోకి తీసుకొస్తూ ప్ర‌భుత్వం చేసిన ల్యాండ్ పూలింగ్‌కి కొన్ని గ్రామాల్లో రైతుల నుంచి వ్య‌తిరేక‌త రావ‌డానికి ప్ర‌ధాన కార‌ణం భూముల ధ‌ర‌ల్లో వ్య‌త్యాస‌మే అని చెప్ప‌వ‌చ్చు.

విజ‌య‌వాడ న‌గ‌రానికి ఆనుకుని, జాతీయ ర‌హ‌దారికి స‌మీపంలో ఉన్న తాడేప‌ల్లితో పాటు ఉండ‌వ‌ల్లి వంటి గ్రామాల్లో అప్ప‌టికే భూముల ధ‌ర‌లు ఎక్కువ‌గా ఉన్నాయి. 2014లో ప్ర‌భుత్వ రిజిస్ట్రేష‌న్ విలువ గజం రూ. 5 వేల ప్ర‌కార‌ం ఉండ‌వ‌ల్లిలో ఎక‌రా ధర రూ.24 ల‌క్ష‌లుగా ఉంది. అదే స‌మ‌యంలో విజ‌య‌వాడ‌కు దూరంగా ఉన్న తుళ్లూరు మండ‌లం ప‌రిధిలోని కొన్ని గ్రామాల్లో నాటికి రిజిస్ట్రేష‌న్ విలువ కేవ‌లం రూ.3 ల‌క్ష‌లుగానే ఉంది.

నాటి ప్ర‌భుత్వ నిర్ణ‌యం ప్ర‌కారం, రాజ‌ధాని కోసం భూములు ఇచ్చిన రైతులంద‌రికీ స‌మానంగా కౌలు చెల్లించేందుకు సిద్ధ‌మ‌య్యారు. జ‌రీబు, మెట్ట భూములు అన్న వ్య‌త్యాస‌మే త‌ప్ప మిగిలిన విష‌యాల‌ను ప‌రిగ‌ణ‌లోకి తీసుకోలేదు. దాంతో నేల‌పాడు వంటి గ్రామాల్లో భూముల ధ‌ర‌లు అమాంతంగా పెర‌గ‌డానికి దోహ‌ద‌ప‌డింది.

కానీ, అప్ప‌టికే అత్య‌ధిక ధ‌ర‌లు ఉన్న తాడేప‌ల్లి మండ‌లంలోని కొన్ని గ్రామాల రైతుల‌కు ఎటువంటి ప్ర‌యోజ‌నం క‌నిపించ‌లేదు. ఇలాంటి కార‌ణాలు ప్రధానంగా ప్ర‌భావం చూప‌గా ప‌లు ఇతర అంశాలు తోడుకావ‌డంతో విజ‌య‌వాడ న‌గ‌రానికి చేరువ‌లో ఉన్న గ్రామాల రైతులు భూములు ఇచ్చేందుకు అప్పుడు నిరాక‌రించారు. చివ‌ర‌కు సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు వంటివి కూడా అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోవ‌డానికి అది కార‌ణమైంది.

నేటికీ రాజ‌ధాని ప‌రిధిలో ఉన్న కొన్ని గ్రామాల్లో నిత్యం పంట‌ల సాగుతో ఒకప్పటి దృశ్యాలే క‌నిపిస్తుండ‌గా, భూములిచ్చిన గ్రామాల్లో మాత్రం దానికి భిన్న‌మైన ప‌రిస్థితి క‌నిపిస్తోంది.

మూలిగే న‌క్క‌పై తాటికాయ

విజ‌య‌వాడ, గుంటూరు నగరాల మ‌ధ్య‌లో స్థిరాస్తి రంగం చాలా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటోందని, ప్రభుత్వం పునరాలోచన చేయాలని క్రెడాయ్ విజ‌య‌వాడ యూనిట్ అధ్య‌క్షుడు ఆర్.స్వామి అన్నారు.

తాజాగా ప్ర‌భుత్వ ప్ర‌క‌ట‌న తర్వాత మారిన ప‌రిణామాల‌పై ఆయ‌న బీబీసీతో మాట్లాడారు.

"మూడేళ్లుగా మార్కెట్ బాగోలేదు. మొద‌ట నోట్లర‌ద్దు దెబ్బ‌తీసింది. ఆ త‌ర్వాత జీఎస్టీ ప్ర‌భావం చూపింది. ఈ ఎనిమిది నెల‌లుగా ఇసుక కొర‌తతో స‌మ‌స్య‌గా ఉంది....


మూడు రోజుల్లో దాదాపు 23గంటల పాటు సాగిన విచారణ అనంతరం అతడిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

ఆ బిషప్‌ను అరెస్టు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ కేరళలో కొందరు నన్‌లు రెండు వారాలుగా ధర్నా చేస్తున్నారు. ఇటీవల ఆ ధర్నా జరుగుతున్న ప్రాంతానికి గీత అనే మహిళ, తన భర్త షాజన్ వర్ఘీస్‌తో కలిసి వెళ్లారు.

గీత చిన్న కుమార్తె ప్రస్తుతం నన్‌గా మారేందుకు శిక్షణ తీసుకుంటున్నారు.

‘ఓ తల్లిగా, నా కూతురి భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోందోనని నాకు చాలా భయంగా ఉంది. నిజానికి చర్చి అత్యంత సురక్షిత ప్రదేశంగా ఉండాలి. కానీ, ప్రస్తుతం పరిస్థితి అలా కనిపించడం లేదు’ అని గీత బీబీసీతో మాట్లాడుతూ చెప్పారు.

‘నేను జీసస్‌ను విశ్వసిస్తా. ఆయన్ను నిజంగా నమ్మితే ఏ విషయం గురించీ భయపడకూడదు. కానీ ఓ తల్లిగా నా కూతురి గురించి భయపడకుండా ఉండలేకపోతున్నా. ఇక్కడ ధర్నా చేస్తున్న నన్‌ల భవిష్యత్తు ఏమవుతుందోనని కూడా భయంగా ఉంది’ అని ఆమె అన్నారు.

షాజన్ వర్ఘీస్, గీత

‘ఆ నన్‌ల కథ వినగానే నా భార్య ఏడవడం మొదలుపెట్టింది. మా చిన్నమ్మాయి కూడా నన్‌గా మారేందుకు సన్నద్ధమవుతోంది. కానీ ఇప్పుడు ఆ విషయంలో నా భార్య చాలా భయపడుతోంది’ అని గీత భర్త షాజన్ చెప్పారు.

జలంధ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ర్ డైసిస్‌కు చెందిన బిషప్ ఫ్రాంకో ములక్కల్ ఓ నన్‌పై అత్యాచారానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు. ఆ బిషప్‌ను అరెస్టు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ కొచ్చీలో ఐదుగురు నన్స్ రెండు వారాలుగా ధర్నా చేస్తూ దేశంలో ఓ కొత్త చరిత్రకు నాంది పలికారు.

గతంలో నన్‌లు, క్రైస్తవ మతాధికారులు కలిసి ప్రభుత్వాలకు వ్యతిరేకంగా, ఇతర అంశాలపైన నిరసనలు తెలిపారు. కానీ, చర్చిల్లో కార్యకలాపాలకు వ్యతిరేకంగా వాళ్లెన్నడూ నిరసనలు తెలపలేదు.

‘గతంలో ఎప్పుడూ చర్చిల విషయంలో ఇలాంటి పరిస్థితి ఎదురుకాలేదు. బిషప్‌పైన నన్ ఫిర్యాదు చేసినప్పుడు సరైన చర్య తీసుకోనందుకే ప్రస్తుతం చర్చికి ఈ పరిస్థితి వచ్చింది’ అని కేరళకు చెందిన సీనియర్ పాత్రికేయుడు బీఆర్‌పీ భాస్కర్ అభిప్రాయపడ్డారు.

అత్యాచారానికి గురైనట్లు ఫిర్యాదు చేసిన నన్ సోదరి ఆల్ఫీ కూడా ధర్నాలో పాల్గొంటున్నారు.  ‘మేం కార్డినల్‌తో పాటు ఇతర బిషప్‌లకూ ఫిర్యాదు చేశాం. మా సమూహానికి చెందిన ‘మదర్ జనరల్’కు కూడా ఫిర్యాదు చేశాం. కానీ ఆయనపై చర్య తీసుకునే అధికారం, స్థాయీ మనకు లేదని ఆమె సర్ది చెప్పారు.

చర్చి మమ్మల్ని తిరస్కరించడంతో పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశాము. లోపలే ఉండిపోతే మమ్మల్ని ఎవరూ పట్టించుకోరు. అందుకే బయటికొచ్చి ప్రజల మద్దతు కూడగడితే చర్చి అధికారులు, ప్రభుత్వంపైన ఒత్తిడి పెరుగుతుందని భావించి ఈ పని చేస్తున్నాం’ అని సిస్టర్ ఆల్ఫీ తెలిపారు.

మరోపక్క గీతా వర్ఘీస్‌లో కంగారు తగ్గలేదు. నన్‌గా శిక్షణ పొందుతున్న వాళ్ల చిన్న కూతురి చదువు పూర్తయ్యేంత వరకు... అంటే 2019 వరకు ఆమె తల్లిదండ్రులను కలవడానికి వీల్లేదు.

‘మా చుట్టుపక్కల చాలామందికి కొన్ని భయాలున్నాయి. వాళ్లంతా నన్‌లకు న్యాయం జరగాలని కోరుకుంటున్నారు. కానీ, చర్చి అధికారులకు భయపడి వాళ్లు బహిరంగంగా మద్దతు తెలపలేకపోతున్నారు’ అని గీత భర్త షాజన్ వర్ఘీస్ చెప్పారు.

కేరళలో చర్చిలు చాలా ఏళ్లుగా వార్తల్లో నలుగుతున్నాయి. మతాధికారులు మహిళలను వేధించినట్టు, అత్యాచారం చేసినట్టు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటూనే ఉన్నారు. ఇద్దరు మైనర్లు గర్భవతులైన ఉదంతం కూడా సంచలనం సృష్టించింది.

కొన్ని నెలల క్రితం నలుగురు క్రైస్తవ బోధకులు ఓ కేసులో బెయిల్ కోసం హైకోర్టులతో పాటు సుప్రీం కోర్టు చుట్టూ తిరిగారు. టీనేజీలో ఓ మత బోధకుడి చేతిలో అత్యాచారానికి గురైనట్లు ఓ మహిళ చర్చిలో కన్ఫెషన్ చేశారు. దాంతో ఈ నలుగురు క్రైస్తవ బోధకులు ఆమెను లైంగికంగా వేధించినట్లు ఆ మహిళ ఆరోపించారు.

ఒక్కొక్కటిగా బయటపడుతున్న...


మూడు వారాల పాటు 20 మందిపై ప్రయోగించిన తరువాత ఈ మందుని కోవిడ్ ఆర్గానిక్స్ పేరుతో విడుదల చేసినట్లు మడగాస్కర్ అధ్యక్షుని కార్యాలయం తెలిపింది

ఇదే మందుని కాంగో బ్రజావిల్లే అధ్యక్షుడు కూడా దిగుమతి చేసుకోవాలనుకుంటున్నారు.

మరో వైపు స్వీయ పరిజ్ఞానంతో ఎటువంటి మందులు తీసుకోవద్దని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యుహెచ్ఓ) హెచ్చరిస్తోంది.

మూడు వారాల పాటు 20 మందిపై ప్రయోగించిన తరువాత ఈ మందుని కోవిడ్ ఆర్గానిక్స్ పేరుతో విడుదల చేసినట్లు మడగాస్కర్ అధ్యక్షుని కార్యాలయ ప్రధానాధికారి లోవ హసినిరినా రనోరోమరో బీబీసీకి చెప్పారు.

అయితే ఈ మందుని కోవిడ్ చికిత్సకి ఆమోదించలేదని  ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ బీబీసీకి ఇచ్చిన సమాధానంలో తెలిపింది.

కరోనావైరస్‌పై పోరాడేందుకు ఇంతవరకు ఖచ్చితమైన మందులేవీ లేవని గతంలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రధాన అధికారి టెడ్రోస్ చేసిన వ్యాఖ్యలను మళ్లీ వక్కాణించింది.

దీనికి వ్యాక్సిన్ కనుగొనేందుకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు.

కరోనావైరస్‌కి చికిత్సలు గా మూలికా మందులు, హెర్బల్ టీలు పని చేస్తాయని చెబుతున్న సమాచారం పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని అమెరికన్ సంస్థ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ కాంప్లి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మెంటరీ అండ్ ఇంటెగ్రేటివ్ హెల్త్ హెచ్చరించింది.

వైరస్ సోకకుండా కాపాడుకోవటం ఒక్కటే వైరస్ బారిన పడకుండా ఉండటానికి మార్గమని సూచించింది.

ఈ హెర్బల్ పానీయాన్ని ఇతర ఆఫ్రికన్ దేశాలు కూడా వాడేందుకు సిద్దమవుతున్నాయి.

గునియా బిసౌ దేశానికి ఇప్పటికే ఈ మందుని మడగాస్కర్ సరఫరా చేసింది. ఈక్వటోరియల్ గినియా ప్రత్యేక రాయబారి ఈ మందు తొలి షిప్మెంట్‌ని అందుకున్నట్లు మడగాస్కర్ అధ్యక్షుడు ట్వీట్ చేశారు.

టాంజానియా అధ్యక్షుడు కూడా మడగాస్కర్ నుంచి ఈ మందుని దిగుమతి చేసుకోవడానికి ఇప్పటికే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించినట్లు, అందుకోసం ఒక ప్రత్యేక విమానాన్ని పంపనున్నట్లు తెలిపారు.

"నేను మడగాస్కర్ ప్రభుత్వంతో మాట్లాడుతున్నాను. వాళ్ళు ఇప్పటికే వైరస్‌కి మందు కనిపెట్టినట్లు చెప్పారు. మందు తెప్పించడానికి విమానాన్ని పంపిస్తాం. దీంతో టాంజానియా దేశస్తులకి ఉపయోగం ఉంటుంది. మేము రాత్రి, పగలు వైరస్ నివారణకు పని చేస్తున్నాం" అని ఆయన చెప్పారు

ఆయన వైరస్ నివారణ పట్ల అవలంబించిన తీరుకి ఇప్పటికే చాలా విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు.

ప్రపంచంలో చాలా దేశాలు లాక్ డౌన్‌ని పాటిస్తుంటే ఆయన మాత్రం ప్రజలు బహిరంగ స్థలాల్లో గుమిగూడటం పట్ల ఎటువంటి ఆంక్షలు విధించలేదు.

టాంజానియా అవలంబిస్తున్న విధానం వైరస్ సోకేవారి కేసుల సంఖ్యని పెంచే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ చెబుతోంది. ఇప్పటికే దేశంలో 480 పాజిటివ్ కేసులు నమోదయ్యాయి.

అయితే ఈ సంఖ్య తప్పని, జాతీయ లాబొరేటరీస్ ఫలితాలు తప్పుగా ఇస్తోందని మగుఫులి వాదిస్తున్నారు. ప్రయోగశాలలో కొన్ని పళ్ళు, జంతువులపై రహస్యంగా పరీక్షలు నిర్వహించినప్పుడు ఒక మేక, ఒక పక్షి, ఒక బొప్పాయిలో కూడా  వైరస్ పాజిటివ్ వచ్చిందని  తెలిపారు.

అంటే ఈ పరీక్షల్లో సాంకేతిక లోపాలు ఉండి ఉండవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ పరీక్షలకు సంబంధించి ఆయన ఎక్కువ వివరాలు వెల్లడించలేదు.

కరోనావైరస్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వం - 01123978046, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ - 104. మానసిక సమస్యల, ఆందోళనల పరిష్కారానికి హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 08046110007

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


మూడు వేల మైళ్ల పరుగు, 'టూర్ డి ఫ్రాన్స్', ఇతర ప్రముఖ ఈవెంట్లపై శాస్త్రవేత్తలు విశ్లేషణ జరిపారు.

విశ్రాంతి సమయంలో ఉండే శరీర జీవక్రియ రేటు(ఆర్‌ఎంఆర్) కన్నా గరిష్ఠంగా రెండున్నర రెట్లు ఎక్కువగా ఈ సామర్థ్యం ఉంటుందని వారు లెక్కగట్టారు. ఈ పరిమితిని మించి సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించినా అది ఎక్కువ కాలం కొనసాగదని గుర్తించారు.

ఈ పరిమితి మనిషి గుండె, ఊపిరితిత్తులు, కండరాలపై కంటే జీర్ణ వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఉండొచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.

సగటు మనిషిలో ఈ జీవక్రియ రేటు రోజుకు నాలుగు వేల కేలరీలుగా ఉంటుంది.

‘రేస్ అక్రాస్ ద యూఎస్‌ఏ’ రన్నర్లలో ఒకరి ఆర్ఎంఆర్‌ను ఇలా పరిశీలించారు.

డ్యూక్ విశ్వవిద్యాలయం ఈ పరిశోధన నిర్వహించింది. ఈ సామర్థ్యం విషయంలో గర్భిణులను స్పెషలిస్టులుగా చెప్పుకోవచ్చని ఈ పరిశోధన పేర్కొంది. మనిషి గరిష్ఠ సామర్థ్యానికి దాదాపు సమానంగా వారి సామర్థ్యం ఉంటుందని తెలిపింది. గర్భంతో ఉన్నప్పుడు మహిలు వారి ఆర్‌ఎంఆర్ కన్నా 2.2 రెట్లు ఎక్కువగా సామర్థ్యాన్ని వినియోగిస్తారని వెల్లడించింది.

శాస్త్రవేత్తలు ఈ పరిశోధనలో భాగంగా మొదట 'రేస్ అక్రాస్ ద యూఎస్‌ఏ' అథ్లెట్లపై అధ్యయనం జరిపారు. ఈ రేసులో అథ్లెట్ల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు 140 రోజుల్లో కాలిఫోర్నియా నుంచి వాషింగ్టన్ డీసీ వరకు 3,080 మైళ్లు (4956.78 కిలోమీటర్లు) దూరం పరుగెత్తారు. పోటీదారులు వారానికి ఆరు మారథాన్లలో పాల్గొన్నారు. వారి శరీరంపై ఈ పరుగు ప్రభావాన్ని శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తూ వచ్చారు.

రేసుకు ముందు, రేసు సమయంలో అథ్లెట్ల ఆర్‌ఎంఆర్‌ను పరిశోధకులు నమోదు చేశారు. తీవ్రస్థాయిలో సాగే ఈ ఈవెంట్‌లో వారు ఖర్చుచేసిన కేలరీలను కూడా నమోదు చేశారు.

అథ్లెట్లలో శక్తి వినియోగం ప్రారంభంలో అత్యధికంగా ఉందని, కానీ తర్వాత ఇది క్రమంగా ఆర్‌ఎంఆర్ కన్నా రెండున్నర రెట్లకు సమానం అయ్యిందని అధ్యయనంలో తేలింది.

పరిశోధన వివరాలు 'సైన్స్ అడ్వాన్సెస్'లో పబ్లిష్ అయ్యాయి.

క్రీడా ఈవెంట్ వ్యవధికీ, శక్తి వినియోగానికి మధ్య సంబంధం ఉన్నట్లు ఈ అధ్యయనంలో వెల్లడైంది. ఈవెంట్ ఎంత సుదీర్ఘంగా ఉంటే, కేలరీల వినియోగం అంత కష్టంగా ఉన్నట్లు తేలింది.

మారథాన్‌లో పాల్గొనడం చాలా మందికి సాధ్యం కాకపోవచ్చు. కానీ మారథాన్‌లో పాల్గొనేందుకు అవసరమైన సామర్థ్యం కన్నా మనిషి గరిష్ఠ సామర్థ్యం చాలా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు ఈ పరిశోధనలో స్పష్టమైంది.

ఒక్కో మారథాన్‌లో అథ్లెట్లు వారి ఆర్‌ఎంఆర్ కన్నా 15.6 రెట్లు ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని వినియోగించారు.

23 రోజులపాటు సాగిన టూర్ డి ఫ్రాన్స్‌లో సైక్లిస్టులు వారి ఆర్ఎంఆర్ కన్నా 4.9 రెట్లు ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని వాడారు.

అంటార్కిటికాలో 95 రోజులపాటు ట్రెక్కింగ్ చేసిన ట్రెక్కర్ ఆర్‌ఎంఆర్ కన్నా మూడున్నర రెట్లు ఎక్కువ శక్తిని వినియోగించారు.

ఒకట్రెండు రోజులైతే తీవ్రస్థాయిలో శక్తి ఖర్చయ్యే పనులను చేయగలరు, కానీ ఎక్కువ రోజులు శక్తిని ఖర్చు చేయాలంటే మాత్రం శక్తిని ఖర్చుచేసే తీవ్రతను తగ్గించుకోవాల్సి ఉంటుందని డ్యూక్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన డాక్టర్ హెర్మన్ పోంట్‌జర్ బీబీసీతో చెప్పారు.

ఆర్‌ఎంఆర్ కన్నా రెండున్నర రెట్లకు మించి శక్తిని వినియోగించేందుకు వీలుగా శరీరం కేలరీలను జీర్ణం చేసుకోవడంగాని, గ్రహించడంగాని, ప్రాసెస్ చేయడంగాని చేయలేదని పరిశోధకులు గుర్తించారు.

స్వల్ప వ్యవధితో కూడిన క్రీడా ఈవెంట్లలో అయితే శరీరం కొవ్వు లేదా కండలు కరిగించి సొంత వనరులను వాడుకొంటుందని, అదే తీవ్రస్థాయి ఈవెంట్లలో అయితే శక్తిని వినియోగించుకోవడంలో శరీరం సమతౌల్యాన్ని పాటించాల్సి ఉంటుందని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.

ఈ పరిశోధన ఫలితాలు అథ్లెట్లకు ఉపయోగపడతాయని డాక్టర్ పోంట్‌జర్ చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్,...