ఆంధ్రప్రదేశ్ ఓటర్లు తమ ప్రధాన సమస్యలుగా చెప్తున్న పది ప్రాధాన్య  అంశాలలో  ప్రభుత్వ పనితీరుకు మొత్తం 5 పాయింట్లలో సగటు 3 పాయింట్ల కన్నా తక్కువ పాయింట్లే లభించాయని వివరించింది.

అసోసియేషన్ ఫర్ డెమొక్రటిక్ రిఫార్మ్స్ RA అస్టేరిస్క్స్ కంప్యూటింగ్ అండ్ డేటా సొల్యూషన్స్ ప్రెవేట్ లిమిటెడ్ (RAAC)తో కలిసి 2018 అక్టోబర్ - డిసెంబర్ మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా ఓటరు సర్వే నిర్వహించినట్లు వెల్లడించింది. ఇది దేశంలోనే అతి పెద్ద ఓటరు సర్వే కావచ్చునని పేర్కొంది.

ఓటర్లు తమ దైనందిన జీవితాలను ప్రభావితం చేసే అంశాలుగా వేటిని భావిస్తారు? ఆ సమస్యల పరిష్కారానికి ఓటర్లు తమ ప్రభుత్వాలు చేస్తున్న కృషి తో సంతోషంగా ఉన్నారా? అని తెలుసుకోవడానికి ఈ సర్వే నిర్వహించామని వివరించింది.

నిర్దిష్ట పాలనా సమస్యలపై ఓటర్ల ప్రాధాన్యతలు, ఆ అంశాలపై ప్రభుత్వ పనితీరుకు ఓటర్లు ఇచ్చే రేటింగ్, ఎన్నికల్లో ఓటింగ్ ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేసే అంశాలను గుర్తించటం ఈ సర్వే ప్రధాన లక్ష్యాలుగా చెప్పింది.

దేశంలోని 534 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల్లో ఈ సర్వే చేశామని.. 2,73,487 మంది ఓటర్లు పాల్గొన్నారని ఏడీఆర్ తెలిపింది. దేశ వ్యాప్త నివేదికతో పాటు రాష్ట్రా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ల వారీగా సర్వే ఫలితాలను విశ్లేషిస్తూ సోమవారం నివేదికలు విడుదల చేసింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన నివేదికలో.. సర్వే ప్రశ్నావళిలోని 31 అంశాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఓటర్లు అత్యంత ముఖ్యమైనవిగా పేర్కొన్న 10 పాలనా సమస్యలను విశ్లేషించింది. రాష్ట్రంలోని మొత్తం 25 పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలలో సుమారు 12,500 మంది ఓటర్లు ఈ సర్వేలో పాల్గొన్నట్లు చెప్పింది.

ఏడీఆర్ రిపోర్ట్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో టాప్ 3 ఓటర్ ప్రాధాన్యతలు, ప్రభుత్వ పనితీరు

ఏడీఆర్ ఓటరు సర్వేలో వెల్లడైన ముఖ్యమైన అంశాలు ఇవీ...

రాష్ట్రంలో ప్రధాన సమస్యలు.. ఉపాధి, తాగు నీరు, ఆరోగ్యం

-ఆంధ్రప్రదేశ్ సర్వే 2018 ప్రకారం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా చూసినపుడు.. మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాలు (46.14 %), తాగు నీరు (45.25 %), మెరుగైన ఆస్పత్రులు/ప్రాధకమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు (31.40 %) ఓటరు ప్రాధాన్యతలలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న మూడు అంశాలు.

-మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాల విషయంలో ప్రభుత్వ పనితీరుకు సర్వేలో పాల్గొన్న ఓటర్లు ఐదు మార్కులకు గాను 2.10 మార్కులే ఇచ్చారు. ఇక తాగు నీరు విషయంలో 2.04 మార్కులు, ఆరోగ్య రక్షణ విషయంలో 2.72 మార్కులు ఇచ్చారు. ఇవి మొత్తం సగటు కన్నా తక్కువ రేటింగ్.

ఏడీఆర్ రిపోర్ట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఓటరు ప్రాధాన్యతలు, ప్రభుత్వ పనితీరు (గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల వారీగా)

గ్రామాల్లో.. సాగు నీరు, సేద్యానికి సబ్సిడీ, వ్యవసాయ విద్యుత్

ఏడీఆర్ రిపోర్ట్: గ్రామీణ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఓటరు ప్రాధాన్యతలు

పట్టణాల్లో.. ఉపాధి, తాగు నీరు, కాలుష్యం

ఏడీఆర్ రిపోర్ట్: గ్రామీణ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ - ప్రభుత్వ పనితీరు

ఓటర్ల ప్రాధాన్యతలను ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం చేస్తోందా?

‘‘ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సర్వే రిపోర్టు 2018 ప్రకారం రాష్ట్రంలో ఓటర్ల ప్రాధాన్యతలను అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం చేసినట్లు కనబడుతోంది. దాదాపు ఓటరు ప్రాధాన్యత అంశాలలోని టాప్ 10 అంశాలలో ప్రభుత్వం పనితీరు పేలవంగా ఉంది’’ అని ఏడీఆర్ నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ విశ్లేషణ ప్రభుత్వానికి, శాసన సభ్యులకు కొన్ని కీలకమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోందని చెప్పింది.

‘‘మౌలికవసతులు, సాంఘిక మరియు ఆర్ధిక అభివృద్ధి వంటి వివిధ రంగాలలో ప్రజా విధానాలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు సమాజంలోని కొన్ని వర్గాలకు అనుకూలంగా చేస్తున్నారా?’’ అన్నది అందులో ఒక ప్రశ్నగా చెప్పింది.

ఏడీఆర్ రిపోర్ట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ పట్టణ ఓటర్ల ప్రాధాన్యతలు

ఓటర్ల ప్రాధాన్యతల ప్రకారం ప్రభుత్వం బడ్జెట్ ఖర్చులు, కేటాయింపులు చేయాల్సిన...


ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించబోతున్న విశ్వభూషణ్ హరిచందన్‌తో బీబీసీ మాట్లాడింది. "నాకు చాలా ఆనందంగా అనిపిస్తోంది. 1971 నుంచీ నేను బీజేపీలో ఉన్నాను. ఒడిశాలో పార్టీ నాయకుడిగా కొనసాగుతున్నాను. నిన్న రాత్రి ప్రధాని మోదీ 9.30 ప్రాంతంలో నాకు ఫోన్ చేశారు. మీరు ఒడిశా వదిలి వెళ్లాల్సి వస్తుందని చెప్పారు. త్వరలోనే  కీలకమైన బాధ్యతలు ఇవ్వబోతున్నామని చెప్పారు. నాకు గవర్నర్ పదవి లభించినందుకు చాలా ఆనందంగా ఉంది" అని ఆయన బీబీసీతో అన్నారు.

అంతేకాకుండా, "నేను చాలాకాలం ఒడిశా రెవెన్యూ మంత్రిగా చేశాను. ఆంధ్రా-ఒడిశా సరిహద్దుల మధ్య సమస్యలు నాకు తెలుసు. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న సమస్యలు సామరస్యంగా పరిష్కారమయ్యేలా నా వంతు చేస్తాను" అని కూడా విశ్వభూషణ్ చెప్పారు.

ఏపీ కొత్త గవర్నర్ గా నియమిస్తూ రాష్ట్రపతి జారీ చేసిన నియామక ఉత్తర్వులను భువనేశ్వర్‌లో విశ్వభూషణ్ హరిచందన్‌కు అందజేస్తున్న ఏపీ భవన్ రెసిడెంట్ కమిషనర్ ప్రవీణ్ ప్రకాశ్

విశ్వభూషణ్ హరిచందన్ 2002 - 09 వరకూ బీజేపీ - బీజేడీ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశారు. ఒడిశా అసెంబ్లీకి ఐదుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు. ఒకసారి జనతా పార్టీ నుంచి, మరోసారి జనతాద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ళ్ నుంచి, మూడుసార్లు బీజేపీ నుంచీ గెలిచారు. 1971 నుంచి జన సంఘ్ లో ఉన్నారు. బీజేపీలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. 1975లో మీసా కింద అరెస్టయ్యారు. 1980-88 బీజేపీ ఒడిశా అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. 1988లో జనతా పార్టీకి వెళ్లి, 96లో బీజేపీకి వచ్చారు.

ఆయన లా చదివారు. న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ చేశారు. రచయిత కూడా అయిన విశ్వభూషణ్, రాణాప్రతాప్, మానసి, అష్టశిఖ వంటి రచనలు చేశారు.

రాష్ట్ర విభజన జరిగి అయిదేళ్ళు పూర్తయిన తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేకంగా గవర్నర్ నియామకం జరగడంపై ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్ గడికోట శ్రీకాంతరెడ్డి బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, "ఎట్టకేలకు ఇది జరిగింది. రాష్ట్రం విడిపోయి ఐదేళ్లయింది. పక్క రాష్ట్ర రాజధానిలో ఉన్న గవర్నర్ను కలవడం ఇబ్బందిగా ఉంటోంది. ఈ కొత్త నియామకాన్ని మేం స్వాగతిస్తున్నాం. మేం ప్రస్తుతం గవర్నవర్ ఉండటానికి మంచి వసతి కోసం వెతుకుతున్నాం. ఈలోపు, ఆయనకు విజయవాడలో క్యాంపు ఆఫీసు ఏర్పాటు చేస్తున్నాం" అని అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా అర్ధరాత్రి వరకూ పోలింగ్ జరిగింది. కొన్నిచోట్ల అర్ధరాత్రి దాటాక కూడా ప్రజలు క్యూలో నిలబడి ఓటు హక్కు వినియోగించుకున్నారు. దాంతో తుది పోలింగ్ శాతం వెల్లడించేందుకు ఎన్నికల సంఘానికి ఆలస్యమైంది.

రాష్ట్రంలో మొత్తం 3,93,45,717 మంది ఓటర్లు ఉండగా, 3,13,33,631 మంది ఓటు హక్కు వినియోగించుకున్నారని ఎన్నికల సంఘం తెలిపింది.

గ్రామీణ ప్రాంతాలతో పోల్చితే నగరాల్లో పోలింగ్ శాతం చాలా తక్కువగా నమోదైంది.

విశాఖపట్నం పశ్చిమ నియోజకవర్గంలో అత్యల్పంగా 58.19 శాతం మాత్రమే నమోదైంది.

కాకినాడ, రాజమహేంద్రవరం, విజయవాడ నగరాల్లోనూ 70 శాతంలోపే ఉంది.  2014 ఎన్నికల్లోనూ ఈ నగరాల్లో పోలింగ్ అదే స్థాయిలో ఉంది.

రాష్ట్రంలోనే అత్యధికంగా ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి నియోజకవర్గంలో 89.82 శాతం పోలింగ్ నమోదైంది.

నియోజకవర్గాల వారీగా నమోదైన పోలింగ్ శాతం ఇలా ఉంది. అలాగే, 2014లో ఆయా నియోజకవర్గాల్లో నమోదైన పోలింగ్ శాతాలు కూడా ఈ పట్టికలో చూడొచ్చు.

పోలింగ్ శాతం పెరిగితే  ప్రభుత్వం మారుతుందా? ఈ వీడియోలో చూడండి..

పోలింగ్ శాతం పెరిగితే ప్రభుత్వం మారుతుందా

ఇవి కూడా చదవండి:

బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.


ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లోని అంశాల ప్రకారం... కొత్త రైల్వే జోన్ ఏర్పాటుకు భారత రైల్వేలు పరిశీలించాలని ఉంది. ఈ అంశాన్ని అన్ని కోణాలనుంచి పూర్తిగా పరిశీలించిన తర్వాత విశాఖ పట్నం కేంద్రంగా సౌత్ కోస్ట్ జోన్ (ఎస్‌సీఓఆర్) పేరుతో కొత్త జోన్ ఏర్పాటుకు అంగీకారం తెలిపిందని మంత్రి తెలిపారు.

ప్రస్తుత దక్షిణ మధ్య రైల్వే హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్, నాందేడ్ డివిజన్లతో కొనసాగుతుందని చెప్పారు.

ఈరోజు దీనిపై నిర్ణయం తీసుకున్నాం, దీనికి అవసరమైన తదుపరి చర్యలు కొనసాగుతాయి అని గోయల్ ప్రకటించారు.

విశాఖ రైల్వే జోన్ ప్రకటన

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అంతా ఒకటే జోన్

ఇకపై ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతం కూడా ఈ కొత్త జోన్లో ఉండబోతోంది. అంటే దాదాపు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం అంతా ఈ దక్షిణ కోస్తా జోన్ పరిధిలోకి రాబోతోంది.

నిజానికి విశాఖ వాసుల చిరకాల కోరిక వాల్తేరు డివిజన్‌ను భువనేశ్వర్ కేంద్రంగా ఉన్న తూర్పు కోస్తా రైల్వే నుంచి విభజించి సికింద్రాబాద్ కేంద్రంగా ఉన్న దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో కలపాలని.

రాష్ట్ర విభజన తరువాత ఆ డిమాండ్ మారింది. ఏపీకి కొత్తగా ఇస్తామన్న జోన్‌ను విశాఖలోనే ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్ మొదలైంది. వాస్తవానికి రైల్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వేలకు విజయవాడ పెద్ద కేంద్రం. అక్కడ ఒక కొత్త జోన్ ఏర్పాటు చేయడానికి తగినన్ని వసతులు కూడా ఉన్నాయి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు కూడా విశాఖలోనే కొత్త జోన్ పెట్టాలనడంతో ఆ డిమాండుకు మరింత బలం పెరిగింది.

తాజా నిర్ణయంతో వాల్తేరు రైల్వే డివిజన్ రద్దవుతుంది. ఈ డివిజన్ శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలతో పాటూ ఒడిశా, ఛత్తీస్‌ఘఢ్‌లోని భాగాలను కవర్ చేస్తుంది. ఇప్పుడు దీన్ని రెండుగా విభజించి, అందులో సగ భాగాన్ని విజయవాడ డివిజన్లో కలుపుతారు. మిగిలిన సగంతో రాయగడ కేంద్రంగా కొత్త డివిజన్ ఏర్పాటు చేసి తూర్పు కోస్తా రైల్వేలో కలుపుతున్నారు.

ఒక రైల్వే జోన్ ఏర్పాటు చేయాలంటే కనీసం మూడు డివిజన్లు ఉండాలి. వాల్తేరు డివిజన్ తీసేస్తే తమకు ఇబ్బంది అని ఇప్పటి వరకూ తూర్పు కోస్తా రైల్వే భావిస్తూ వచ్చేది. ఇప్పుడు ఆ సమస్య లేకుండా రాయగడ కొత్త డివిజన్ ఏర్పాటైంది.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజల కీలక సమాచారాన్ని ఒక ఐటీ సంస్థ అక్రమంగా సేకరించి ఓటర్ల లిస్ట్‌లో నుంచి వేలాది మందిని తొలగించారని లోకేశ్వర్ రెడ్డి అనే వ్యక్తి ఆరోపించారు. దీనిపై  మార్చి 2 న తెలంగాణలోని మాదాపూర్ పోలీసు స్టేషన్‌లో ఫిర్యాదు చేశారు.

లోకేష్ రెడ్డి ఫిర్యాదులో ఏముంది?

''వచ్చే సార్వత్రిక ఎన్నికల నేపథ్యంలో సేవామిత్ర లాంటి యాప్స్ ద్వారా తెలుగుదేశం పార్టీ కార్యకర్తలు ఏపీలోని ఓటర్ల లిస్టును సేకరించి టీడీపీ విజయావకాశాలు మెరుగుపరిచేందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు'' అని లోకేశ్ రెడ్డి తన ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.

''సేవామిత్ర అనే యాప్‌ను ఐటీగ్రిడ్ అనే సంస్థ అభివృద్ధి చేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్వహించే వివిధ పథకాలలోని లబ్ధిదారుల పేరు, వయసు, ఆధార్‌తో పాటు అనేక వివరాలను అక్రమంగా ఈ యాప్ ద్వారా సేకరిస్తూ టీడీపీ శ్రేణులు దుర్వినియోగం చేస్తున్నాయి. తమ పార్టీకి అనుకూలమైన ఓటర్లు ఎవరు, వ్యతిరేకంగా ఎవరున్నారనేది విశ్లేషణ చేసి టీడీపీకి వ్యతిరేకంగా ఉన్న వారిని ఎన్నికల జాబితా నుంచి తొలగిస్తున్నారు’' అని లోకేశ్వర్ రెడ్డి తన ఫిర్యాదులో ప్రధానంగా పేర్కొన్నారు.

తెలంగాణ పోలీసుల దర్యాప్తు

లోకేశ్వర్ రెడ్డి ఫిర్యాదు ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మేరకు తెలంగాణ పోలీసులు దర్యాప్తు మొదలు పెట్టారు. ఐటీ గ్రిడ్ సంస్థకు చెందిన నలుగురు ఉద్యోగులను అదుపులోకి తీసుకొని సంస్థకు చెందిన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, కంప్యూటర్ హార్డ్ డిస్కులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

సైబరాబాద్ కమిషనర్ సజ్జనార్ దీనిపై సోమవారం మీడియాతో మాట్లాడుతూ.."ఇప్పటి వరకు జరిగిన దర్యాప్తులో ఐటీగ్రిడ్ సంస్థ వద్ద వేలాది మంది ప్రజల కీలక సమాచారం (ఆధార్, ఓటర్ కార్డ్, ప్రభుత్వ లబ్ధిదారుల వివరాలు, వివిధ రాజకీయ పార్టీల అనుకూల ఓటర్ల వివరాలు) ఉన్నాయి. ఐటీ గ్రిడ్ సంస్థే టీడీపీకి అనుబంధంగా సేవామిత్ర అనే యాప్ కూడా నడుపుతోంది" అని తెలిపారు.

నారా లోకేశ్

వివిధ మార్గాల ద్వారా వీరు సేకరించిన సమాచారం, ఓటర్ల వివరాలను రాజకీయ లబ్ధి కోసం విశ్లేషించారని కమిషనర్ తెలిపారు. దర్యాప్తు కొనసాగించేందుకు వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థలకు నోటీసులు పంపినట్లు తెలిపారు. "ప్రజల కీలక సమాచారం ఈ సంస్థ చేతికి ఎలా అందింది అనేది దర్యాప్తు చేసేందుకు యూఐడీఏఐ, ఎలక్షన్ కమిషన్‌కు నోటీసులు పంపాం'' అని తెలిపారు.

సేవామిత్రపై ఫిర్యాదు చేసిన లోకేశ్వర్ రెడ్డి ఇంటిపై తనిఖీలు చేసేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు మార్చ్ 4న ఆయన ఇంటికి వచ్చారు. దీంతో ఇది రెండు రాష్ట్రాల పోలీసుల మధ్య వివాదానికి దారి తీసింది.

ఎవరి వాదన వారిదే!

డేటా చోరీ అంశం తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య  రాజకీయ వివాదానికి దారి తీసింది.

వైసీపీకి లబ్ధి చేకూరేలా టీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వం కుట్ర చేస్తోందని ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐటీ మంత్రి లోకేశ్ ఈ అంశాన్ని ఉద్దేశిస్తూ ట్వీట్ చేశారు.

మరోవైపు ఇది మరో 'కేంబ్రిడ్జ్ అనలటికా'లాంటిదని వైసీపీ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు.

"ఎన్నికల ముందు ఇటు వంటి డేటా తస్కరణ రాజకీయ లబ్ధి కోసమే జరిగింది. ఇది అధికార దుర్వినియోగం. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దీనిపై సమాధానం చెప్పాలి'' అని వైసీపీ ఎమ్మెల్యే బుగ్గన్న రాజేంద్రరెడ్డి డిమాండ్ చేశారు.

ఎన్నికల జాబితా నుంచి కొందరి ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారని గత ఫిబ్రవరిలో వైసీపీ అధినేత వైఎస్ జగన్ దిల్లీలోని ఎన్నికల సంఘానికి ఫిర్యాదు చేశారు. మరోవైపు నకిలీ ఓట్ల అంశంపై  వైసీపీ లీగల్ సెల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్ట్‌లో పిటిషన్ దాఖలు చేసింది.

డేటా చోరీ వివాదంపై  తెలంగాణ పోలీసులు దర్యాప్తు చేయడాన్ని టీడీపీ వర్గాలు వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.

"నిజానికి చోరీ అయింది మా డేటా. ఐటీ గ్రిడ్ సంస్థ నడుపుతున్న సేవామిత్ర యాప్‌లో టీడీపీ పార్టీ కార్యకర్తల సమాచారం మాత్రమే ఉంది. తెలంగాణ పోలీసులు ఐటీ గ్రిడ్...


ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు దిల్లీలోని ఏపీ భవన్‌లో ఒకరోజు ధర్మపోరాట దీక్ష చేస్తున్నారు. ఉదయం 8 గంటల నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు ఆయన దీక్ష కొనసాగనుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరికి నిరసనగా నల్ల రంగు చొక్కా వేసుకుని ఆయన దీక్షలో పాల్గొంటున్నారు.

1983లో కాంగ్రెస్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా టీడీపీ ఇదే ఏపీ భవన్‌లో పోరాడింది.

ఇప్పుడు 35 ఏళ్ల తర్వాత అదే ఏపీ భవన్‌లో బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా చంద్రబాబు ధర్మపోరాట దీక్ష చేస్తున్నారు.

ఏపీ భవన్‌లో ఉద్వేగపూరిత వాతావరణం కనిపిస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో టీడీపీ కార్యకర్తలు దిల్లీకి తరలివచ్చారు.

దాదాపు 23 పార్టీలకు చెందిన నేతలు చంద్రబాబును కలిసి సంఘీభావం తెలపబోతున్నారు.

ఇప్పటికే రాహుల్‌గాంధీ, మన్మోహన్ సింగ్, మరికొన్ని విపక్ష పార్టీల నేతలు చంద్రబాబును కలిసి సంఘీభావం తెలిపారు.

విభజనతో ఏపీకి అన్యాయం జరిగిందని, పునర్విభజన చట్టంలో ఇచ్చిన హామీలను కేంద్రం నెరవేర్చడం లేదని చంద్రబాబు ఆరోపిస్తున్నారు.

పార్లమెంట్‌లో ఇచ్చిన హామీని అమలు చేయకుండా మోదీ ప్రభుత్వం మోసం చేసిందని విమర్శించారు.

కేంద్రం దయాదాక్షిణ్యాలు తమకు అవసరం లేదని, న్యాయంగా ఏపీకి రావాల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్సిన నిధులు ఇవ్వాలని ఆయన డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రాజధర్మాన్ని పాటించడం లేదని కూడా ఆయన విమర్శించారు. నరేంద్ర మోదీకి, బీజేపీకి ఏపీ సత్తా ఏంటో చూపిస్తామని చంద్రబాబు అన్నారు.

ధర్మపోరాట దీక్షకు దిల్లీనే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?

ప్రత్యేక హోదా, విభజన హామీల అమలు, కేంద్రంపై నిరసన వ్యక్తం చేయడానికే చంద్రబాబు ధర్మపోరాట దీక్ష చేస్తున్నారని తెలుగుదేశం నాయకులు అంటున్నారు.

కానీ ఒక రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దీక్ష చేసేందుకు దేశ రాజధానిని ఎందుకు ఎంచుకున్నారన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది. అది కూడా ఎన్నికలకు ముందు చంద్రబాబు తీసుకున్న నిర్ణయం రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశం అవుతోంది.

టీడీపీకి ఏపీభవన్ సెంటిమెంట్ : కృష్ణారావు

టీడీపీకి సంబంధించి దిల్లీ, ముఖ్యంగా ఏపీ భవన్ చాలా కీలకమని సీనియర్ జర్నలిస్ట్ కృష్ణారావు విశ్లేషించారు.

"మొదటి నుంచి ఆ పార్టీ ఏపీ భవన్ నుంచే దిల్లీ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతూ వస్తోంది. తెలుగు వారి ఆత్మగౌరవ నినాదం పేరిట పోరాటం కూడా ఓ రకంగా ఇక్కడే మొదలైందని చెప్పాలి'' అని ఆయన వివరించారు.

టీడీపీ దృష్టిలో ఏపీ భవన్ తెలుగు వారి ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక అని కృష్ణారావు విశ్లేషించారు.

1983లో కాంగ్రెస్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా నేషనల్ ఫ్రంట్ ఏపీ భవన్ కేంద్రంగానే ఏర్పాటైందని గుర్తు చేశారు. అప్పుడు కాంగ్రెస్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన పోరాటం.. 35 ఏళ్ల తర్వాత బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా జరుగుతోందని చెప్పారు.

అందువల్ల ఏపీ భవన్ వేదికగా జరిగిన పోరాటాలు విజయవంతం అవుతున్నాయి కనుక.. దీన్ని టీడీపీ సెంటిమెంట్‌గా భావిస్తుండవచ్చని ఆయన వివరించారు.

ఎన్డీఏ వ్యతిరేక కూటమి ఏర్పాటు దిశగా

ధర్మపోరాట దీక్ష కోసం చంద్రబాబు దిల్లీని ఎంచుకోవడం వెనక ఎన్డీఏ వ్యతిరేక పార్టీలను ఆకర్షించే వ్యూహం కూడా కనిపిస్తోంది. కేంద్రానికి వ్యతిరేకంగా మమతా బెనర్జీ ఇటీవల చేసిన మెరుపు ధర్నాకు చంద్రబాబు మద్దతు తెలిపారు. ఆయనే నిమ్మరసం ఇచ్చి మమతా బెనర్జీతో దీక్ష విరమింప చేశారు. దిల్లీ వచ్చినప్పుడల్లా అవకాశం ఉన్న ప్రతిసారీ బీజేపీ వ్యతిరేక పార్టీల నేతలను చంద్రబాబు కలుస్తున్నారు.

విభజన హామీల అమలు కోసం ఇప్పుడు చంద్రబాబు కేంద్రంపై పోరాటం చేస్తుండటంతో ఎన్డీఏ వ్యతిరేక పార్టీలు కలిసి వస్తాయని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీ, మరికొందరు విపక్ష పార్టీల నేతలు ఏపీ భవన్‌కి వెళ్లి చంద్రబాబు దీక్షకు మద్దతు ప్రకటించారు.

జాతీయ మీడియాను...


ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి సొంత జిల్లా కడపలో ఇప్పుడు నిరసన చెలరేగుతోంది. ఈ నిరసనలో దళిత, బీసీ, అగ్రవర్ణ మహిళలు పెద్దఎత్తున పాల్గొంటున్నారు.

కడప జిల్లా తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామ ప్రజలు గత ఆరు రోజులుగా ఆందోళన చేస్తున్నారు. వందల సంఖ్యలో రోడ్లపైకి వచ్చి, తమకు న్యాయం చేయాలంటూ నినదిస్తున్నారు. ముందస్తు చర్యల్లో భాగంగా గ్రామంలో పోలీసులను భారీగా మోహరించారు.

గండికోట జలాశయం ముంపు గ్రామాల పునరావాస కేంద్రం.. తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామస్థుల సమస్యకు కేంద్ర బిందువుగా మారింది.

పునరావాస సహాయం అందినవారు ఊరు ఖాళీ చేసి వెళ్లిపోవాలని, వారు వెళ్లిపోతే వారి ఇళ్లు పడగొడతామని అధికారులు చెప్తున్నారు.

‘చేతిలో డబ్బు పెట్టిన మరుక్షణమే పొమ్మంటే.. పిల్లాజల్లా, పశువులతో మేం ఎక్కడికి పోయేది?’ అన్నది రైతుల ఆవేదన.

గ్రామస్థుల ఆందోళనల కవరేజ్ కోసం బీబీసీ తెలుగు తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామానికి వెళ్లింది.

ఆ రోజు ఉదయం, గ్రామానికి ఖాకీ రంగు పులిమినట్లు ఉంది. ప్రజలు వందల సంఖ్యలో గుమిగూడకుండా, వారిని ఎక్కడికక్కడ ఆపేశారు. అక్కడక్కడ చిన్నచిన్న గుంపులుగా గ్రామస్థులు కనిపిస్తున్నారు.

ఊరినడిబొడ్డులోని వైఎస్సార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ కూడలి వద్ద వంద మందికి పైగా మహిళలు పెద్ద ఎత్తున నినాదాలు చేస్తున్నారు. ఆందోళన కార్యక్రమంలో మహిళలు మాత్రమే ఉన్నారు. ఇద్దరు ముగ్గురు డీఎస్పీలు, కొందరు సీఐలు, ఎస్సైలు, స్పెషల్ పార్టీ పోలీసులు వారి చుట్టూ నిలబడ్డారు. మహిళలు ఒక్కొక్కరూ వచ్చి ఆ గుంపులో కలిసిపోతున్నారు.

‘మా సమస్యకు పరిష్కారం కావాలి’, ‘కలెక్టరు గ్రామానికి రావాలి’ అంటూ మహిళలు నినాదాలు చేస్తున్నారు. వీరంతా గండికోట ముంపువాసులు.

గండికోట జలాశయాన్ని 23 టీఎంసీలతో నింపాలని ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ భావిస్తున్నట్లు ఆర్డీఓ నాగన్న బీబీసీతో చెప్పారు.

‘గండికోట పునరావాస కార్యక్రమంలో అధికారుల నిర్లక్ష్యం మాకు శాపంగా మారింది’ అని గ్రామస్థులు వాపోతున్నారు.

‘‘మాకు నీళ్లొస్తయి అంటే, 2006లో మా వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి ప్రభుత్వానికి మా ఊర్లను స్వచ్ఛందంగా డ్యాముకు రాసిచ్చినాం. ఇప్పుడు మమ్మల్నే రోడ్డున పడేస్తారా? కనీసం తాగేకి, కడుక్కునేకి కూడా నీళ్లులేని చోటికి పొమ్మంటే ఎట్ల పోతాం? జగన్ మావాడు. అతనికి తెలీకుండా అధికారులే ఇదంతా చేస్తున్నారు’’ అని గ్రామస్థుడు రెండెద్దుల రామకృష్ణా రెడ్డి బీబీసీతో పేర్కొన్నారు.

గండికోట జలాశయం కింద వున్న 22 ముంపు గ్రామాల్లో తాళ్లప్రొద్దుటూరు ఒకటి. ఇది మేజర్ పంచాయతీ. ముంపు గ్రామాల పునరావాసంలో భాగంగా తమను గ్రామం నుంచి రాత్రికిరాత్రే వెళ్లగొడుతున్నారని ప్రజలు చెబుతున్నారు.

పునరావాస సహాయం అందలేదని, పరిహారం అందినా, పునరావాస కేంద్రంలో కనీసం గుడిసె వేసుకునే సమయం ఇవ్వకుండా అధికారులు తమను వెళ్లగొడుతున్నారని, భయపెడుతున్నారని మరికొందరు చెబుతున్నారు.

గండికోట రిజర్వాయర్ నీటి నిల్వ సామర్థ్యం 26.85 టీఎంసీలు. అందులో ప్రస్తుతం 12.5 టీఎంసీల నీటిని నిల్వ చేశారు. ఈ సంవత్సరం 23 టీఎంసీల వరకు నీటిని నిల్వ చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు ఆర్డీఓ నాగన్న బీబీసీకి తెలిపారు.

రాయలసీమ ఉద్యమకారులు, మేధావుల నుంచి కూడా ఈ అంశంపై సానుకూల స్పందన కనిపిస్తోంది.

ఈ రిజర్వాయర్ కిందున్న 22 ముంపు గ్రామాల్లో మొదటి విడతలో 14, రెండో విడతలో 8 గ్రామాలకు పునరావాసం కల్పించాలి. రెండో విడతలో భాగంగా తాళ్లప్రొద్దుటూరు పునరావాస కార్యక్రమం వివాదానికి కారణమైంది.

పునరావాస సహాయం

గండికోట జలాశయంలో ప్రస్తుతం 12.5 టీఎంసీల నీటిని ఉంచారు. దీంతో తాళ్లప్రొద్దుటూరు గ్రామంలోకి బ్యాక్ వాటర్ వచ్చి చేరింది. ఊర్లో జనం ఉండగానే అలా నీళ్లు వదలడం ఏమిటని గ్రామస్థులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

తాళ్లప్రొద్దుటూరులో...


ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని పరిధిలోని కృష్ణా కరకట్టపై నిర్మాణాల చుట్టూ మరోసారి వివాదం అలుముకుంది. లింగమనేని ఎస్టేట్స్‌లో నివాసం ఉంటున్న చంద్రబాబు ఇంటి  చెంతకు వరద నీరు చేరడంతో పాలక, విపక్షాల మధ్య ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు మొదలయ్యాయి.

వరద అంచనా కోసమంటూ తన ఇంటిపై డ్రోన్లు వినియోగించి, తన భద్రతను ప్రశ్నార్థకంగా మార్చేశారంటూ మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు చేసిన వ్యాఖ్యలకు తోడుగా, టీడీపీ శ్రేణులు ఆందోళనకు దిగడంతో ఉండవల్లి ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తత ఏర్పడింది. పోలీసులకు, టీడీపీ కార్యకర్తలకు మధ్య తోపులాట కూడా చోటుచేసుకుంది.

ఇది వైసీపీ ప్రభుత్వం సృష్టించిన వరద అని.. వరద నీటి నిర్వహణ సక్రమంగా లేకపోవడంతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని టీడీపీ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు.

లింగమనేని గెస్ట్ హౌస్

వివాదానికి కారణం ఏమిటి?

కరకట్ట మీద కట్టడాలన్నీ ఆక్రమణలని ఏపీ ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇప్పటికే పలువురికి నోటీసులూ జారీ చేసింది. నోటీసులందుకున్న వారిలో కొందరు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించారు.

ఇక గత ప్రభుత్వం నిర్మించిన ప్రజావేదిక గ్రీవెన్స్ హాల్ కూడా కరకట్టకు దిగువన ఉందంటూ వైసీపీ ప్రభుత్వం కూల్చివేసింది. ప్రజావేదికకు దిగువన నదీ తీరంలో ఉన్న లింగమ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నేని ఎస్టేట్స్ భవనం కూడా అక్రమ కట్టడమేనంటూ సీఆర్డీయే నోటీసులు ఇచ్చింది.

ఈ భవనంలోనే చంద్రబాబు నివాసం ఉండడంతో ఇది పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.

కరకట్టపైకి నదీ జలాలతో మళ్లీ రాజుకున్న వివాదం

ఇంతకుముందు చివరిసారిగా 2009 అక్టోబర్‌లో కృష్ణానదికి భారీ స్థాయిలో వరదలొచ్చాయి. ఆ ఏడాది అక్టోబరు 5న గరిష్ఠంగా ప్రకాశం బ్యారేజి నుంచి 11,10,000 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేశారు.

ఆ తర్వాత మళ్లీ ఈ ఏడాది ఎగువన మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో కురుస్తున్న వర్షాలతో కృష్ణా నదికి వరదలొచ్చాయి.

ఇప్పటికే ఆల్మట్టి నుంచి పులిచింతల వరకు మధ్యలో శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్ కూడా పదేళ్ల తర్వాత పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టాలకు చేరుకున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రకాశం బ్యారేజ్‌కూ వరద తాకిడి తప్పలేదు.

శుక్రవారం సాయంత్రం 6 గంటల సమయానికి ప్రకాశం బ్యారేజ్ నుంచి 7,85,918 క్యూసెక్కుల నీటిని దిగువకు వదులుతున్నారు. ఎగువన పులిచింతల నుంచి విడుదల చేస్తున్న నీటిని యథాతథంగా ప్రకాశం బ్యారేజ్ గేట్లన్నీ ఎత్తి కిందకు వదులుతున్నారు.

2009 కంటే ఈ ప్రవాహం తక్కువే అయినా బ్యారేజ్‌కి కుడివైపున ఉన్న కరకట్టపైకి కొద్దిమేర వరద నీరు చేరింది.

చంద్రబాబు నివాసం మెట్లు వరకు వరద

కృష్ణా నది జలాలు పోటెత్తడంతో మాజీ ముఖ్యమంత్రి, టీడీపీ అధినేత నివాసం ఉండే లింగమనేని ఎస్టేట్స్ చుట్టూ వరద నీరు చేరింది. ఇంటిని ఆనుకుని నిర్మించిన రివర్ వ్యూ పాయింట్‌లోకి మూడు రోజుల కిందటే నీరు చేరింది. తాజాగా వరద మరింత పెరగడంతో అక్కడ ఇసుక బస్తాలతో వరదను నియంత్రించే ప్రయత్నం చేసినట్లు చెబుతున్నారు.

చేతికి గాయం కారణంగా చికిత్స కోసం చంద్రబాబు హైదరాబాద్ వెళ్లగా ఆయన నివాసం వద్ద పరిస్థితులను స్థానిక టీడీపీ నేతలు ఎప్పటికప్పుడు పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

డ్రోన్ల వినియోగంపైనా అభ్యంతరం

వరద నీటి నిర్వహణ సరిగా లేదని విపక్ష నేత చంద్రబాబు, ఆయన ప్రభుత్వంలో జలవనరుల మంత్రిగా పనిచేసిన దేవినేని ఉమామహేశ్వరరావు ఆరోపణలు చేశారు.

వరదల నేపథ్యంలో బ్యారేజ్ సమీపంలో డ్రోన్ కెమెరాల సహాయంతో లింగమనేని ఎస్టేట్స్ ప్రాంతాన్ని చిత్రీకరించిన తీరుపై టీడీపీ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది.

''నాపై ద్వేషంతో వరదలతో ఆటలాడతారా..? నాపై అక్కసుతో జనాన్ని వరదల్లో ముంచేస్తారా..? నీళ్లు నిల్వచేసి, అకస్మాత్తుగా విడుదల చేస్తారా..? ఇక్కడి ఇళ్లు మునిగాయని చూపేందుకు అక్కడి ఇళ్లను ముంచేస్తారా..? ముంపు బాధితులకు సహాయ చర్యలను పట్టించుకోరా..? నా నివాసాన్ని టార్గెట్ చేస్తారా..?...


ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు తమ రాష్ట్రంలో ఎన్నికల కమిషన్ పదవీకాలం ఎంత ఉండాలో నిర్ణయించే అధికారం ఉంది. ఉండాలి కూడా. పదవీకాలం అయిదేళ్లు ఉండాలా లేక మూడేళ్లా అని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, శాసనసభ నిర్ణయించాల్సిందే. శాసనసభ ఏయే శాసనాలను చేయగలదో ఆ శాసనాలన్నీ ప్రభుత్వం శాసనసభ లేనప్పుడు చేయగలుగుతుంది. ఇదంతా రాజ్యాంగబద్ధమే. మరి, ఈ ఆర్డినెన్సు  చేయడం రాజ్యాంగ బద్ధం ఎందుకు కాదన్నది ప్రశ్న.

ఎన్నికలు జరుగుతున్న సమయంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీ తనకు అనుకూలంగా అధికారాన్ని వాడి, ప్రజాభిప్రాయాన్ని తమవైపు మలచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. ఆ పని అధికారంలో ఉన్న ప్రతి పార్టీ చేస్తుంది. వారి దుర్వినియోగ తీవ్రతలో తేడా ఉంటుందేమో గాని, అంతా ఒక్కటే. ఎన్నికల సమయంలో దుర్వినియోగం ఫిర్యాదులు వచ్చినపుడు మంత్రులు ముఖ్యమంత్రి వంటి పెద్దలకు వ్యతిరేకంగా తీర్పులు ఇవ్వవలసి వస్తుంది. అందుకు ఎన్నికల కమిషనర్ మీద కోపతాపాలు రావడం, అప్పుడు వారిని పదవి నుంచి తొలగించాలనుకోవడం రాజుల అలవాటు. ఈ విధంగా తొలగించడానికి వీల్లేకుండా కమిషనర్ పదవిలో ఉన్నవారికి ఒక కచ్చితమైన పదవీకాలం, ఇతర స్థిర ప్రయోజనాలు కల్పించడం చట్టం బాధ్యత. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నిర్వహించే కమిషనర్‌కు అయిదేళ్ల పదవీ కాలం ఇవ్వాలని, మధ్యలో తొలగించడానికి వీల్లేదని, ఒకవేళ తొలగించవలసినంత తప్పు చేసినా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే భారీ స్థాయి విధానాన్ని అనుసరించాలని చట్టం నిర్దేశించింది. అంటే పార్లమెంటు మాత్రమే తొలగించాలి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కాదు.

ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏం జరిగింది? స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో ఏకగ్రీవ ఎన్నికల కోసం అనేక చోట్ల అనేక హింసా సంఘటనలు, బెదిరింపులు దాడులు జరిగాయని రాష్ట్ర ఎన్నికల  కమిషనర్ నిమ్మగడ్డ రమేశ్ కుమార్ ఒక లేఖలో పేర్కొంటూ తనకే రక్షణ లేదని హోం మంత్రికి చెప్పుకున్నారు. అయితే, ఆయన ఈ ఫిర్యాదులపై స్పష్టంగా అభిశంసన ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. కానీ, ఫిర్యాదులు వచ్చిన జిల్లాలలో పని చేసే రెవెన్యూ, పోలీసు ఉన్నతాధికారులను చాలామందిని బదిలీ చేస్తూ ఉత్తర్వులు ఇచ్చారు. అదే సమయంలో, కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని కారణంగా చెబుతూ ఎన్నికల ప్రక్రియను వాయిదా వేశారు. సహజంగానే ప్రభుత్వానికి నచ్చలేదు. రమేశ్ కుమార్‌కు కుల, పార్టీ పక్షపాతాన్ని అంటగడుతూ తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేసిన విషయం అందరికీ తెలిసిందే.

ఇక్కడ ప్రభుత్వం సరైన పని చేసిందా లేక ఎన్నికల కమిషనర్ తప్పు చేశారా అన్నది ప్రశ్న కాదు. అందరూ నిష్పాక్షికంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నారో లేదో అని ఎవరూ నిర్ధరించనవసరం లేదు.

న్యాయస్థానాలు, న్యాయమూర్తులు, స్పీకర్లు, గవర్నర్లు స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాలని రాజ్యాంగం ఆశిస్తున్నది. కానీ, స్వతంత్రంగా లేనందుకు శిక్షించే అవకాశం ఎక్కడా ఉండదు. కేవలం వీరే స్వతంత్రంగా ఉన్నా సరిపోదు. యూపీఎస్సీ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై ఒక మంత్రికి ఉన్నంత ఉన్నత అధికారం కలిగి ఉన్న సివిల్ సర్వీసులో ఐఎఎస్, ఐపీఎస్ అధికారులు కూడా స్వతంత్రంగా పక్షపాత రహితంగా వ్యవహరించాలి. కానీ, వారు మంత్రుల అడుగులకు మడుగులు వత్తితే ఏం చేయాలి? లేదా మాజీ పాలకులకు అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తే ఏం చేయాలి? రాజ్యాంగం గానీ ఇతర చట్టాలు గానీ వారిని ఏం చేయగలుగుతాయి?

ముఖ్యమంత్రులకు మంత్రులకు అనుకూలంగా వ్యవహరించి లాభాలు పొందాలనుకునే అధికారులు, తమకు అనుకూలంగా ఉన్నవారితోనే పాలించాలనుకునే మంత్రులు మన పాలనా వ్యవస్థను అత్యధికంగా శాసిస్తున్న రోజుల్లో ఉన్నాం. అనుకూలంగా వ్యవహరించని అధికారులను, స్వతంత్రంగా నిర్ణయించే వారిని ఇష్టం వచ్చినట్టు మంత్రులు బదిలీ చేస్తూ అడ్డు తొలగించుకుంటున్నారు. తరచుగా అనవసరంగా బదిలీలు చేయడం నియంతృత్వానికి చిహ్నాలు. మంత్రులకు అనుకూలంగా వ్యవహరించడానికి అధికారులు సిద్ధంగా...


ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఏర్పాటు కోసం అమరావతిలో తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు డిసెంబర్ 15 నాటికి పూర్తవుతాయని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెప్తోంది కనుక.. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులను విభజిస్తూ నోటిఫికేషన్ జారీచేయవచ్చునని నిర్దేశించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో శాశ్వత హైకోర్టు ఏర్పాటుకు స్థలాన్ని ఎంపిక చేయాలని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి నిర్దేశిస్తూ.. అప్పటివరకూ తాత్కాలిక ధర్మాసనాలు ఏర్పాటు చేయటానికి గల మార్గాలను పరిశీలించాలంటూ హైకోర్టు 2015 మే ఒకటో తేదీన ఇచ్చిన ఆదేశాలపై దాఖలైన అప్పీళ్లను విచారించిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం సోమవారం తాజా ఉత్తర్వులు జారీచేసింది.

అమరావతి నగరంలో జస్టిస్ సిటీ పేరుతో హైకోర్టు, కింది కోర్టుల సముదాయం, న్యాయమూర్తులు, న్యాయాధికారులకు నివాస వసతి సదుపాయాలు నిర్మిస్తున్నామని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నివేదించింది.

అది పూర్తయ్యేలోగా హైకోర్టు కోసం తాత్కాలిక నిర్మాణం చేపట్టామని.. ఇది ఈ ఏడాది డిసెంబర్ 15వ తేదీలోగా పూర్తవుతుందని తెలిపింది. అలాగే న్యాయమూర్తుల కోసం విల్లాలను అద్దెకు తీసుకుంటామని చెప్పింది.

జస్టిస్ సిటీ నిర్మాణం అంశాన్ని, తాత్కాలిక ఏర్పాట్లను పరిశీలించిన కాబోయే ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్టు న్యాయమూర్తులు సంతృప్తి వ్యక్తంచేసిన విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్న సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం.. జనవరి ఒకటో తేదీ నాటికి ఉమ్మడి హైకోర్టు విభజన నోటిఫికేషన్ జారీ చేయవచ్చునని నిర్దేశించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆ రాష్ట్ర రాజధానిలో నిర్మిస్తున్న తాత్కాలిక భవనంలో సాధ్యమైనంత త్వరగా పనిచేయటం ప్రారంభమయ్యేందుకు వీలుగా ఈ నోటిఫికేషన్ జారీ అవుతుందని భావిస్తున్నట్లు చెప్పింది.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సి.ప్రవీణ్ కుమార్ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో ఏర్పాటైన హైకోర్టులో న్యాయ‌మూర్తులు, న్యాయ‌వాదుల సంద‌డి క‌నిపించింది. దీంతో రాష్ట్రంలో చారిత్రక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది.

ముఖ్య‌మంత్రి క్యాంపు కార్యాల‌యంలో తాత్కాలిక హైకోర్టు ఏర్పాటు చేశారు. అంత‌కుముందు హైదరాబాద్ హైకోర్టు ప్రాంగణం నుంచి నాలుగు బస్సుల్లో సుమారు రెండు వందల మంది అధికారులు, ఉద్యోగులు అమ‌రావ‌తి చేరుకున్నారు. దీంతో విజయవాడలో సందడి వాతావరణం నెలకొంది.

రాష్ట్ర ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమతులైన జస్టిస్ సి. ప్రవీణ్‌కుమార్‌తో పాటు మరో 13 మంది న్యాయమూర్తులకు నోవాటెల్ హోటల్ వద్ద అధికారయంత్రాంగం ఘన స్వాగతం పలికింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తికి పోలీసులు గౌరవ వందనం చేశారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి అనిల్ చంద్ర పునేఠా స్వాగతం పలికారు.

సీజెతో పాటు న్యాయమూర్తులు కె.ఉమా దేవి, టి.రజని, కె.విజయలక్ష్మి, ఎస్‌వి.భట్, ఎ.వి.శేషసాయి, ఎం.సీతారామమూర్తి, యు.దుర్గాప్రసాదు, టి.సునీల్‌చౌదరి, ఎం.సత్యనారాయణమూర్తి, జి.శ్యాంప్రసాదు, ఎన్.బాలయోగి, డి.వి.ఎస్.ఎస్.సోమ యాజులు, ఎం.గంగారావ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు  త‌దిత‌రులున్నారు.

ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు

ఏపీలో ఇంకా హైకోర్టు భవనం నిర్మాణం పూర్తవ్వకపోవడంతో సీఎం క్యాంపు కార్యాలయంలోనే కొన్నాళ్ల పాటు హైకోర్టు కార్యకలాపాలు జరుగనున్నాయి.

ఇందుకు సంబంధించి తొమ్మిది కోర్టు హాళ్లను సిద్ధం చేశారు. మరో హాలును మహాత్మాగాంధీ రోడ్డులో ఉన్న రాష్ట్ర రోడ్లుభవనాల శాఖ కార్యాలయంలో ఏర్పాటు చేశారు.

హైకోర్టు భ‌ద్ర‌త రీత్యా 91 మంది ఎస్పీఎఫ్ సిబ్బందిని కేటాయించారు.

మంగ‌ళ‌వారం ఉద‌య‌ం ఆంధ్రప్రదేశ్  తొలి తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా జస్టిస్ సి.ప్రవీణ్‌కుమార్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. విజయవాడలో గవర్నర్ నరసింహన్ ఆయనతో ప్రమాణస్వీకారం చేయించారు.

సీజే త‌ర్వాత మిగిలిన న్యాయమూర్తులతో కూడా గవర్నర్ ప్రమాణ స్వీకారం చేయించారు. ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఎన్వీరమణ హాజరయ్యారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయస్థానం పూర్తిస్థాయిలో కార్యకలాపాలకు శ్రీకారం చుట్టినట్లయింది.

నోటిఫికేషన్ ఇచ్చిన వారంలోపే..

2018 డిసెంబరు 26న ఉమ్మడి హైకోర్టు విభజన నోటిఫికేషన్ వెలువడింది. దీంతో జనవరి 1 నుంచి అమరావతి కేంద్రంగా ఏపీ రాష్ట్ర హైకోర్టు విధులు ప్రారంభమయ్యాయి.

ఉమ్మడిహైకోర్టులో 3.4లక్షల వ్యాజ్యాలు ఉండగా.. అందులో 70 శాతం వరకు కేసులు ఏపీకి చెందినవే కావ‌డంతో నూత‌న కోర్టు ప‌రిధిలోకి తీసుకొచ్చారు.

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌కి సంబంధించి 37 మంది న్యాయ‌మూర్తుల పోస్టులు ఉండ‌గా, ప్ర‌స్తుతం 14 మంది బాధ్య‌త‌లు తీసుకున్నారు.

చీఫ్ జస్టిస్ నేప‌థ్యం

ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు తొలి చీఫ్ జస్టిస్‌గా చాగరి ప్రవీణ్ కుమార్ నియమితులయ్యారు.

2012 జూన్ 29న ఆయ‌న తెలుగు రాష్ట్రాల ఉమ్మడి హైకోర్టు అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. 2013 డిసెంబర్ 4 నుంచి శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా బాధ్య‌త‌లు నిర్వ‌హించారు.

జస్టిస్. ప్రవీణ్ కుమార్ తండ్రి ప్రముఖ న్యాయవాదిగా అంద‌రికీ చిర‌ప‌రిచితుడైన సి. పద్మనాభరెడ్డి. సుమారు 60 ఏళ్ల పాటు న్యాయవాద వృత్తిలో పద్మనాభ రెడ్డి సేవ‌లు చేశారు.

పోలీసుల ఎన్‌కౌంటర్‌లో ఎవరైనా చనిపోతే కేసు నమోదు చేయాలా? వద్దా? అన్న దానిపై న్యాయమూర్తులు ఒక నిర్ణయానికి రాలేని సమయంలో కోర్టు సహాయకారిగా పద్మనాభరెడ్డి నియ‌మించ‌డం విశేషం.

ఆత్మ రక్షణ కోసమే కాల్పులు జరిపామని పోలీసులు నిరూపించుకోవాలని, కేసు నమోదు చేయకుండా పోలీసులే అది ఎన్‌కౌంటర్ అని తీర్పులు...


ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలపై చిలుక జోస్యం చెప్పి బొక్కబోర్లాపడ్డ మాజీ ఎంపీ లగడపాటి రాజగోపాల్... ఇక జీవితంలో సర్వేల జోలికి వెళ్లనని ప్రతినబూనారు.

ఎగ్జిట్ పోల్స్ సందర్భంగా ఏపీ ప్రజలు అభివృద్ధికి పట్టం కడతారు..సైకిల్ విజయం తథ్యం అంటూ బీరాలు పలికిన ఆయనకు ఫలితాల అనంతరం దిమ్మతిరిగే షాక్ తగిలింది. ఫ్యాన్ ప్రభంజనంతో సైకిల్ కొట్టుకుపోవడంతో ఆంధ్రా ఆక్టోపస్ లగడపాటి అభాసుపాలయ్యారు.

ఫలితాల అనంతరం మీడియా ముందుకు వస్తానని బీరాలు పలికిన లగడపాటి, ఫ్యాన్ ఫుల్ స్పీడ్‌కి మొహం చాటేసి చివరకు ప్రజల నాడి తెలుసుకోవడంలో విఫలం అయినందుకు చింతిస్తున్నానంటూ అధికారికంగా ఓ లేఖ విడుదల చేశారు.

కారణాలు ఏమైనప్పటికీ తెలంగాణ, ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ప్రజల నాడి పసిగట్టడంలో వరుసగా రెండుసార్లు విఫలం అయినందుకు ఇక భవిష్యత్‌లో సర్వేలకు దూరంగా ఉండదలచుకుంటున్నట్లు చెప్పారు.

తన ఫలితాల వలన ఎవరైనా, ఏ పార్టీ అయినా నొచ్చుకుని ఉంటే మన్నించాలంటూ లగడపాటి చెప్పుకొచ్చారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపడుతున్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డికి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.

ఇక చంద్రబాబు న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాయుడు నిర్మాణాత్మక ప్రతిపక్ష నేతగా రాష్ట్రాభివృద్ధికి, నూతన ప్రభుత్వానికి తోడ్పాలంటూ లగడపాటి ఆకాంక్షించారని సాక్షి కథనం తెలిపింది.

హోదా సాధనే లక్ష్యం

రాష్ట్రానికి ఆర్థిక సాయం, ప్రత్యేక హోదా సాధన లక్ష్యంగా జగన్ సంసిద్ధమవుతున్నారంటూ సాక్షి దినపత్రిక ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది. అందులో...

తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న రాష్ట్రానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి తక్షణ ఆర్థిక సాయాన్ని సాధించడం, రాష్ట్ర అభివృద్ధికి సంజీవని లాంటి ప్రత్యేక హోదా సాధన లక్ష్యంగా ఆయన కార్యాచరణకు సంసిద్ధమవుతున్నారు.

వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డిని శుక్రవారం మర్యాదపూర్వకంగా కలసిన పలువురు సీనియర్ అధికారులు రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, ఇతర అంశాల గురించి ప్రాథమికంగా వివరించారు. ఏపీ ఆర్థిక పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా ఉందని ఈ సందర్భంగా ఆయన దృష్టికి తెచ్చారు.

రెవెన్యూలోటు భారీగా ఉందని వివరించారు. రాష్ట్ర ఖజానా దాదాపు ఖాళీ కావడంతో రూ.15 వేలకోట్ల  బిల్లులు పెండింగులో ఉన్న విషయాన్ని ఆయన దృష్టికి తెచ్చారు.

ఈ నెలలో ఇక అప్పులు చేయడానికి వీల్లేకుండా దిగిపోయే ముందు గత ప్రభుత్వం ఓపెన్ మార్కెట్ ద్వారా రూ.2 వేల కోట్లు అప్పు చేసింది. ఫలితంగా ఇక అప్పు పుట్టే పరిస్థితి లేదని జగన్ దృష్టికి తెచ్చారు. రాష్ట్రంలో ఉద్యోగులకు జూన్ 1వతేదీన జీతాలివ్వాలంటే తక్షణం రూ.4,500 కోట్లు  అవసరమని ఉన్నతాధికారులు వైఎస్ జగన్‌కు తెలిపారు.

ఈ నేపథ్యంలో కేంద్రం నుంచి తక్షణ ఆర్థిక సాయాన్ని సాధించడంతోపాటు ప్రత్యేక హోదా సాధనకు అనుసరించాల్సిన కార్యాచరణపై జగన్ ఓ నిర్ణయానికి వచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.

వరుసగా రెండోసారి గెలిచి ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టనున్న నరేంద్రమోదీకి అభినందనలు తెలిపేందుకు ఆదివారం దిల్లీ వెళుతున్న వైఎస్ జగన్ తన పర్యటనను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని భావిస్తున్నారంటూ సాక్షి కథనం పేర్కొంది.

అడ్వాణీకి పాదాభివందనం చేసిన మోదీ

బీజేపీ అధికారంలోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో మోదీ అడ్వాణీని కలిసి, పాదాభివందనం చేశారంటూ ఈనాడు దినపత్రిక ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది. అందులో..

భారతీయ జనతా పార్టీ కురువృద్ధులు, పార్టీని తమ చేతులతో పెంచి పెద్ద చేసిన ఎల్‌కే ఆడ్వాణీ, మురళీమనోహర్ జోషీలను ప్రధాని మోదీ, పార్టీ అధ్యక్షుడు అమిత్‌షా మర్యాదపూర్వకంగా కలిశారు.

పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో వారిద్దరి వద్దకు వెళ్లి ఆశీస్సులు తీసుకున్నారు. శుక్రవారం ఉదయం ప్రధాని మోదీ.. అమిత్ షాతో కలిసి ఆడ్వాణీ నివాసానికి...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన నిధులు, ప్రాజెక్టుల వివరాలను అమిత్ షా తన 9 పేజీల లేఖలో ప్రస్తావించారు.

అయితే, ఆ లేఖ తప్పుల తడకగా ఉందని చంద్రబాబు అభివర్ణించారు. అందులోని అంశాలకు అసెంబ్లీ వేదికగా సమాధానం ఇచ్చారు.

మరి అమిత్ షా లేఖలో ఏమన్నారు? అందుకు చంద్రబాబు ఏం చెప్పారు? చూద్దాం.

1. అమిత్ షా: ఎన్డీఏ నుంచి టీడీపీ వైదొలగడం ఏకపక్ష నిర్ణయం, దురదృష్టకరం. అభివృద్ధి అంశాల కన్నా రాజకీయ సమీకరణల ఆధారంగానే మీరు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారని నేను సందేహిస్తున్నాను.

చంద్రబాబు: రాజకీయ ప్రయోజనాలు కాదు, రాష్ట్ర అభివృద్ధిని ఆకాంక్షించి, ప్రజల మనోభావాలకు అనుగుణంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాం.

విభజన తర్వాత ప్రజలు అభద్రతా భావంతో ఉన్నారు, రాష్ట్రానికి కేంద్రం అండ ఉండాలన్న ఆలోచనతో ఎన్నికల్లో మీతో పొత్తు పెట్టుకున్నాం. నాలుగేళ్లు ఎదురు చూస్తే మొండిచేయి చూపించారు.

2. అమిత్ షా: ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రజల ఆకాంక్షల పట్ల కేంద్రం నిర్లిప్తతతో ఉన్నదని విభజన చట్టంలోని హామీలను నెరవేర్చలేదని మీరు చేసిన వాదన పూర్తిగా అవాస్తవం, నిరాధారం.

చంద్రబాబు: అమిత్ షా రాసిన లేఖలో అన్నీ కట్టు కథలు, అసత్యాలే ఉన్నాయి. అందులో హుందాతనం క... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ూడా లేదు. అది నాకు రాసిన లేఖ కాదు. రాష్ట్రాన్ని కించపరుస్తూ రాసిన లేఖ. ఆ లేఖలో చెప్పిన దానికి రాష్ట్రానికి ఇచ్చిన దానికి పొంతనే లేదన్న విషయం అందరూ తెలుసుకోవాలి.

3. అమిత్ షా:  ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ప్రధానమైన నిర్ణయాత్మక చర్చకి బదులుగా ప్రత్యేక హోదా అంశం పట్ల రాజకీయ పార్టీలు.. ప్రజల మనోభావాలను రెచ్చగొడుతున్నాయి.  ఈ పార్టీలు జరుగుతున్న అభివృద్ధిని దాచి రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ప్రజల్లో సెంటిమెంటుని రగిలిస్తున్నాయి.

చంద్రబాబు: ఇది సెంటిమెంటు కాదు. బాధ, ఆవేదన. మీరు ఎక్కడో బయట కూర్చుని మాట్లాడటం సరికాదు. 40 ఏళ్లు కష్టపడి సంపాదించిన ఆస్తి లాక్కుని వెళ్లిపోమంటే ఎంత బాధ ఉంటుందో, అంత బాధ ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు అనుభవిస్తున్నారు.

4. అమిత్ షా: కాంగ్రెస్ నాయకత్వంలోని యూపీఏ ప్రభుత్వం అయిదేళ్లలో ఏపీకి చేసిన సాయం కంటే ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం రెండింతల సాయం చేసింది.

చంద్రబాబు: కేంద్రం నుంచి రావాల్సిన నిధులు ఏటా పెరుగుతుంటాయి. అందులో మీరు ఇచ్చిందేమీ లేదు.

మీరు కాంగ్రెస్ కంటే ఎక్కువ అన్యాయం, మోసం చేశారని రాష్ట్ర ప్రజలు భావిస్తున్నారు. ఇది కాదనలేని సత్యం.

5. అమిత్ షా: విభజన చట్టం ప్రకారం 2022లోగా 11 విద్యాసంస్థలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉండగా, ఇప్పటికే 9 విద్యాసంస్థలు ఏర్పాటయ్యాయి.

చంద్రబాబు:

తిరుపతి ఐఐటీకి రూ.3150 కోట్లు ఇవ్వాల్సి ఉండగా, రూ.100 కోట్లు ఇచ్చారు.

ఎన్‌ఐటీకి 460 కోట్లకు 50 కోట్లు ఇచ్చారు.

ఐఐఎంకి రూ.690 కోట్లు కావాలి, 80 కోట్లు ఇచ్చారు.

ఐఐఎస్‌ఈఆర్‌కి 1613కోట్లకు  99 కోట్లు ఇచ్చారు.

సెంట్రల్ యూనివర్సిటీకి 10 కోట్లు ఇచ్చారు, ట్రైబల్ యూనివర్సిటీకి 10 కోట్లు ఇచ్చారు.

మొత్తం రూ. 11672 కోట్లు కావాల్సి ఉంటే మీరు ఇచ్చింది నాలుగేళ్లలో రూ. 576 కోట్లు

6. అమిత్ షా:  రూ.6,769 కోట్ల అంచనాతో విజయవాడ మెట్రోరైల్ ప్రాజెక్టుకు సూత్రప్రాయ అంగీకారం తెలిపాం.

చంద్రబాబు: లేనిపోని కొత్త విధానాన్నితీసుకొచ్చారు. దాంతో విజయవాడ మెట్రో కథ మొదటికి వచ్చింది. మెట్రో ప్రాజెక్టు రిపోర్టు కోసం మేం దిల్లీ మెట్రో కార్పొరేషన్‌కు చెల్లించిన ఖర్చులు కూడా వెనక్కి రాకుండా చేశారు. విజయవాడ, గుంటూరు మధ్య కొత్త రైల్వే లైను ఇంకా మంజూరే కాలేదు, దానికి రూ.2,680 కోట్లు ఖర్చు చేశామని చెప్పారు.

7. అమిత్ షా:  కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన ప్రత్యేక ప్యాకేజీ కింద మంజూరైన నిధులను సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి ఎందుకు తొందరగా స్పందించలేదు? నాబార్డు...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేంద్రం ప్రత్యేక తరహా హోదాను ఇవ్వనందుకు నిరసనగా నెల్లూరు ఎంపీ మేకపాటి రాజమోహన్‌రెడ్డి, ఒంగోలు ఎంపీ వైవీ సుబ్బారెడ్డి, తిరుపతి ఎంపీ వెలగపల్లి వరప్రసాదరావు, రాజంపేట ఎంపీ పీవీ మిథున్‌రెడ్డి, కడప ఎంపీ వైఎస్ అవినాష్‌రెడ్డి ఏప్రిల్ 6న రాజీనామాలను సమర్పించారు.

రెండు, మూడు విడుతల చర్చల తరువాత లోక్‌సభ స్పీకర్ బుధవారం వీటిని ఆమోదించారు.

కొత్త సంకేతాలు?

రెండున్నర నెలలు తాత్సారం చేసి ఇప్పుడు రాజీనామాల్ని ఆమోదించడంతో రాష్ట్రంలోనే గాక జాతీయ రాజకీయాల్లోనూ అనేక కొత్త సంకేతాలు వెలువడినట్టు అయింది.

రెండు రోజుల క్రితం జమ్మూ కశ్మీర్‌లో గవర్నర్ పాలన విధించినపుడు త్వరలోనే జమిలి ఎన్నికలు జరగనున్నట్టు కొన్ని సంకేతాలు వెలువడ్డాయి.

ఇప్పుడు ఎంపీల రాజీనామాల్ని ఆమోదించడాన్నిబట్టి కేంద్రం ముందస్తుగా  లోక్‌సభ ఎన్నికలకు సిధ్ధం అవుతోందనే అభిప్రాయం కలుగుతోంది.

లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం లేకుండా పోయిన నెల్లూరు, ఒంగోలు, తిరుపతి, రాజంపేట కడప పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాలకు ఉప ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారా? లేదా? అన్నది ఇప్పుడు రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

2014 జూన్ 4న ఆరంభం అయిన పదహారవ లోక్‌సభ గడువు వచ్చే ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఏడాది జూన్ 3న ముగుస్తుంది. ఖాళీ అయిన లోక్‌సభ స్థానాలను ఆరు నెలలలోపు ఉపఎన్నికల ద్వారా పూరించాలని ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం చెపుతోంది.

అయితే, చివరి సంవత్సరంలో సాధారణ ఎన్నికలకు ఏడాది గడువు కూడా లేనపుడు ఒక ప్రత్యేక పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

ప్రాతినిధ్యం లేని నియోజకవర్గాలకు ఆరు నెలల్లోపు ఉప ఎన్నికలు జరపాలనే నిబంధనను పాటించనూ వచ్చు, పాటించకపోనూ వచ్చు. లేదా ముందస్తు ఎన్నికలు నిర్వహించవచ్చు.

ఇప్పటికయితే ఉపఎన్నికలు జరిపే అవకాశాలు కనిపించడంలేదు.

ఒక చర్య... అనేక ప్రతిచర్యలు

ప్రకృతి శాస్త్రాల్లోలా రాజకీయాల్లో ఒక చర్యకు ఒక ప్రతిచర్య మాత్రమే వుండదు. అనేక ప్రతిచర్యలు వుంటాయి.

రాజీనామాలు ఆమోదం పొందడంతో  తమ ఎంపీల పదవీ త్యాగానికి గుర్తింపు వచ్చిందని వైయస్సార్‍సీపీ అధినేత వైయస్ జగన్ అంటున్నారు.

రాజీనామాల ఆమోదం వార్త వచ్చాక వైయస్సార్‌సీపీ శిబిరంలో ఉత్సాహం పెరిగినట్టు కనిపిస్తున్నది. "ప్రత్యేక హోదా సాధన పోరాటంలో"అసలు హీరో జగనే అని ఇంకోసారి రుజువైందని ఆ పార్టీ పెద్దలు అంటున్నారు.

వచ్చే ఎన్నికల్లో అది తమకు కలిసివస్తుందనేది వాళ్ళ ఆనందం.

ఈ వ్యాసకర్త రెండు రోజులుగా ఒంగోలులోనే వున్నాడు. రాజీనామాల ఆమోదం మీద జనంలో పెద్దగా స్పందన కనిపించలేదు.

మరోవైపు, ఉపఎన్నికలు రాకుండా లెక్కలు కట్టి రాజీనామాల్ని ఆమోదింప చేసుకున్నారని  అధికార తెలుగుదేశం విమర్శనాస్త్రాలు సంధిస్తున్నది.

ప్రకాశం జిల్లా తెలుగు యువత అధ్యక్షుడు  కరీముల్లా షా మాటల్లో చెప్పాలంటే  ఉపఎన్నికలు వస్తే అన్నిచోట్లా విజయం తమదే అనే ధీమాతో టీడీపీ నేతలు వున్నారు.

బీజేపీ దోస్తీ - లాభమా, నష్టమా?

బీజేపీతో జగన్ సన్నిహిత సంబంధాలను కొనసాగిస్తున్నారన్న ప్రచారాన్ని  టీడీపీ  గత నాలుగు నెలలుగా  వుధృతంగా సాగిస్తోంది.

ఇటీవల ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో జరిగిన ఉపఎన్నికల్లో బీజేపీ ఓడిపోయినట్టుగానే, ఆ పార్టీతో సన్నిహితంగా వుంటున్న జగన్‌కు కూడా ఓటమి తప్పదని టీడీపీ సిధ్ధాంతకర్తలు విశ్లేషిస్తున్నారు.

అయితే జగన్ శిబిరం వాదన మరోలా వుంది. నంద్యాల ఉపఎన్నిక నాటికన్నా తమ పార్టీ ఇప్పుడు  చాలా బలంగా వుందనీ, లోకసభ స్థానాలకు  ఉపఎన్నికలు  జరిగితే విజయం తమదే అవ్వడమేగాక పార్టీ శ్రేణుల్లో సాధారణ ఎన్నికలకు సిధ్ధం కావడానికి కొత్త ఉత్సాహం కూడా వస్తుందని వారంటున్నారు.

అయితే, రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో రెండు అంశాల ప్రభావాలు ఎవరికీ అంతు బట్టడంలేదు. మొదటిది, ప్రత్యేక హోదా. రెండోది, మోదీ పట్ల వ్యతిరేకత.

ఆంధ్రప్రదేశ్...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా, విభజన హామీల అమలు కోరుతూ దిల్లీలోని ఏపీ భవన్‌లో చంద్రబాబు చేపట్టిన  ‘ధర్మపోరాట దీక్ష’ స్థలానికి కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రాహుల్ గాంధీ సహా దేశంలోని వివిధ పార్టీల నాయకులు చేరుకుని సంఘీభావం తెలిపారు.  ఆంధ్రప్రదేశ్ ఈ దేశంలో లేదా? అంటూ రాష్ట్రంపై కేంద్రం చూపుతున్న వివక్షను రాహుల్ గాంధీ ప్రశ్నించారు.

చంద్రబాబుతో మాజీ ప్రధాని దేవెగౌడ నిమ్మరసం తాగించి దీక్ష విరమింపజేశారు.

ఉదయం 8 నుంచి రాత్రి 8 గంటల వరకు దీక్ష కొనసాగించిన చంద్రబాబుతో మాజీ ప్రధాని దేవెగౌడ నిమ్మరసం తాగించి దీక్ష విరమింపజేశారు.

దీక్ష సందర్భంగా చంద్రబాబు కేంద్రం తీరుపై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ పోరాటానికి మద్దతు పలుకుతూ ఏపీ భవన్‌కు వచ్చిన మాజీ ప్రధానులు మన్మోహన్ సింగ్,  దేవెగౌడ.. దిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, మధ్యప్రదేశ్ సీఎం కమల్ నాథ్.. దేశంలోని వివిధ పార్టీల నాయకులు మాట్లాడుతూ తామంతా ఏపీ ప్రత్యేక హోదా డిమాండ్‌కు మద్దతు పలుకుతున్నట్లు చెప్పడమే కాకుండా కేంద్రం తీరుపై మండిపడ్డారు.

సొంత పార్టీవారే మోదీని వద్దంటున్నారు: చంద్రబాబు

‘‘పాలకుడు రాజధర్మం పాటించాలి.. రాష్ట్రాలు, ప్రజలు, వర్గాల విషయంలో పాలకులు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

సానుకూలంగా ఉండాలి. ఈ ప్రభుత్వం వచ్చిన తరువాత రాష్ట్రాల మధ్య సున్నితమైన సమస్యలు ముదురుతున్నాయి.

విభజన చట్టంలోని హామీలు, ప్రత్యేక హోదా హామీ అమలు చేయకుండా అన్యాయం చేస్తున్నారు.

రాష్ట్రాలతో ఇష్టమొచ్చినట్లు ఆడుకుంటున్నారు. తమిళనాడులో ఏం చేశారో చూశాం. అందుకే అక్కడ ప్రజలు విసిగి మోదీ వెళ్తే గో బ్యాక్ అంటున్నారు. నిరసనలు తెలుపుతున్నారు.

చంద్రబాబు దీక్షకు మద్దతు పలికిన ఎన్సీపీ నేత సుప్రియ సూలె

ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో వాతావరణం, మత విశ్వాసాలు అన్నీ వేరు.  అలాంటివారినీ ఇబ్బందిపెట్టేలా, వారి మనోభావాలు దెబ్బతినేలా ప్రధాని మోదీ, అమిత్ షా వ్యవహరిస్తున్నారు.

కశ్మీర్‌లో ముస్లింలలో ద్వేషాన్ని పెంచారు. వారు కూడా ఈ దేశంలో భాగస్వాములు. హిందూముస్లింల మధ్య విభేదాలు పెంచుతున్నారు. రాజకీయ లబ్ధి పొందేందుకు దుర్మార్గమైన ఆలోచన చేస్తున్నారు.

మనుషుల మధ్య గోడలు కట్టారు. రాష్ట్రాలు మధ్య విద్వేషాన్ని సృష్టించారు.

సొంత పార్టీలోనూ విద్వేషం సృష్టించారు. ఆ పార్టీలో ఓటింగ్ పెడితే మోదీ వద్దనేవారే ఎక్కువ. 100కి 99 శాతం మంది వద్దంటారు.

యశ్వంత్ సిన్హా, చంద్రబాబు, శత్రుఘ్న సిన్హా

అవకాశం ఉన్నప్పుడు మంచి పనులు చేయండి. అంతేకానీ, దేశం ఏమైపోయినా ఫర్వాలేదు నేను మాత్రమే లబ్ధి పొందాలనుకునే వ్యక్తి మోదీ. ఆయన ఆటలు సాగవు.

ఈ కేంద్రానికి మనుషుల ప్రాణాలు, మనోభావాలు లెక్కలేదు. ఎవరిని ఎలా అవమానించాలి, ఇబ్బంది పెట్టాలి.. సీబీఐ, ఈడీ వంటివాటితో ఇబ్బంది పెట్టాలనుకుంటున్నారు.

ఎన్నికలకు నెల రోజులే ఉంది. త్వరలో నోటిఫికేషన్ వస్తుంది. ఇక్కడ యాక్టివ్‌గా ఎవరైనా తిరిగితే వారి ఇంటికి ఇన్‌కం ట్యాక్స్ అధికారులను పంపిస్తారు. అయినా భయం పడం. రాష్ట్ర హక్కులు సాధించుకునేవరకు రాజీలేని పోరాటం చేస్తాం’’ అన్నారు చంద్రబాబు.

శరద్ యాదవ్, చంద్రబాబు, ములాయం సింగ్ యాదవ్

ఈ రోజు ఇక్కడ చనిపోయిన వ్యక్తి ది శ్రీకాకుళం జిల్లా. ప్రత్యేక హోదా రాలేదన్న మనోవేదనతో ఆయన ఈ అఘాయిత్యానికి పాల్పడ్డారని చంద్రబాబు చెప్పారు.

రాష్ట్రం కోసం ఇలా ఒక వికలాంగుడు ప్రాణాలు అర్పిస్తుంటే మోదీలాంటివారి మనసు మాత్రం చలించడం లేదన్నారాయన.

మన్మోహన్, కేజ్రీవాల్, దేవెగౌడ, ఫరూక్ అబ్దుల్లాల మద్దతు

మాజీ ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్‌సింగ్, దిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ నాయకుడు ఫరూక్ అబ్దుల్లా, సమాజ్‌వాది పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు ములాయంసింగ్ యాదవ్, మాజీ ప్రధాని జేడీఎస్ నేత దేవెగౌడ కూడా చంద్రబాబు దీక్షా...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2019 ఎన్నికల్లో బీఎస్పీ, పవన్ కల్యాణ్ నాయకత్వంలోని జనసేన కలిసి పోటీ చేశాయి.

అజిత్ సింగ్ తన చెప్పులు తీయాల్సి వచ్చింది. తర్వాతే ఆయనకు ఆ వేదికపై మాయావతితో కలిసి నిలబడే అవకాశం లభించింది. ఇది శుభ్రత పట్ల ఒక మహిళ నిబద్ధతే కాదు, సంఖ్యాబలం కోసం దేశమంతా నిరంతరం మారుతున్న సామాజిక సమీకరణలకు కూడా అధ్దం పడుతుంది.

ఆమె జీవిత చరిత్ర రాసిన అజయ్ బోస్ శుభ్రత విషయంలో మాయావతి కరకుగా ఉండడం వెనుక ఒక కథ ఉందని చెప్పారు.

"బెహెన్ జీ ఎంపీ అయిన తర్వాత నూనె రాసుకున్న ఆమె జుత్తు, వేసుకున్న దుస్తులు చూసి అప్పట్లో ఆధునికంగా  ఉండే ఎంపీలు ఆటపట్టించేవారు. మాయావతికి చాలా చెమట పడుతుందని వారు తరచూ ఫిర్యాదు చేసేవారు. వారిలో ఒక మహిళా ఎంపీ మంచి పెర్‌ఫ్యూమ్ కొట్టుకుని పార్లమెంటుకు రావాలని నేరుగా మాయావతితోనే అన్నారు. కొందరు మాటిమాటికీ ఆమె దగ్గర కులం ప్రస్తావన తెచ్చి, దళితులే ఇలా అపరిశుభ్రంగా ఉంటారని ఆమెకు అనిపించేలా ప్రయత్నించేవారు. అది ఆమెపై చాలా ప్రభావం చూపించింది. అందుకే "ఎంత పెద్దవారైనా తన గదిలోకి చెప్పులు వేసుకుని రాకుండా చూడాలని" ఆదేశించారు.

నేహా దీక్షిత్ కార్వాన్ పత్రికలో రాసిన "ద మిషన్-ఇన్ సైడ్ మ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాయావతీస్ బేటిల్ ఫర్ ఉత్తర్ ప్రదేశ్" అనే వ్యాసంలో శుభ్రత విషయంలో మాయావతి ఎంత కచ్చితంగా ఉండేవారంటే, ఆమె తన ఇంట్లో రోజుకు మూడు సార్లు తుడిపించేవారు" అని తెలిపారు.

క్షణ క్షణానికీ మారే మనస్తత్వం

మాయావతి మూడ్ గురించి ఊహించడం చాలా కష్టంగా ఉండేది. అది 1999 ఏప్రిల్ 17. రాష్ట్రపతి కేఆర్ నారాయణన్ అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వాన్ని లోక్‌సభలో బలపరీక్షకు సిద్ధం కావాలని చెప్పారు. ప్రభుత్వం మాత్రం ధీమాగా ఉంది. ఎందుకంటే చౌతాలా ఎన్డీయేలోకి తిరిగి వస్తానని ప్రకటించారు. మాయావతి పార్టీ నుంచి కూడా తాము ఓటింగ్‌లో పాల్గొనడం లేదనే సంకేతాలు వచ్చాయి.

ఆ రోజు పార్లమెంటు పోర్టికోలో ఆయన కార్లో కూచుంటున్నప్పుడు వెనక నుంచి మాయావతి గట్టిగా "మీరేం దిగులు పడకండి" అన్నారు.

ఏప్రిల్ 16 రాత్రి లోక్‌సభలో మాయావతి ప్రసంగం ముగియగానే, అర్జున్ సింగ్ ఒక వ్యక్తిని వెతకడంలో మునిగిపోయారు. ఆయన మాట పార్టీకి శాసనం లాంటిది. ఆయనే కాన్షీరాం.

కాన్షీరాం ఆ రాత్రి పట్నాలో ఉన్నారు. అర్జున్ సింగ్ ఆయన్ను తర్వాత రోజు ఉదయం ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్ విమానంలో దిల్లీ రావడానికి ఒప్పించారు. ఆ విషయం ప్రభుత్వానికి తెలిస్తే ఆ విమానాన్ని ఆలస్యం చేయించవచ్చని కాంగ్రెస్ కూటమి ఆందోళనతో ఉంది.

అందుకే బిహార్ ముఖ్యమంత్రి రబ్డీ దేవి ప్రభుత్వ విమానాన్ని ఆయన కోసం ప్రత్యామ్నాయంగా సిద్ధంగా ఉంచారు.

అర్థరాత్రి బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ ఎంపీలు ఆరిఫ్ మహమ్మద్ ఖాన్, అక్బర్ అహ్మద్ డంపీ ఇద్దరూ మాయావతికి ఫోన్లో "మనం బలపరీక్షకు హాజరు కాకుండా ఉండడం మన ముస్లిం ఓటర్లకు నచ్చదు" అని చెప్పారు. మాయావతి వారికి రాత్రి 2 గంటలకు ఫోన్ చేసి "మీ బాధ అర్థమైంది. ఉదయం 9 గంటలకు మా ఇంటికి రండి" అని చెప్పారు.

ఎర్ర బటన్ నొక్కగానే కుప్పకూలిన వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం

అప్పటికే ప్రభుత్వానికి ఏదో గందరగోళం జరగబోతోందని అనిపించింది. కానీ వారు ఏ అవకాశం వదులుకోకూడదని అనుకున్నారు. కాన్షీరాం విమానం దిల్లీలో లాండ్ అవగానే.. వాజ్‌పేయి ఆయనకు ఫోన్ చేశారు. ఆయన వాజ్‌పేయికి మా పార్టీ ఓటు వేయడం లేదని మరోసారి నమ్మకంగా చెప్పారు.

ఓటింగ్‌కు కొన్ని గంటల ముందు పార్లమెంటు వ్యవహారాల మంత్రి కుమారమంగళం బీఎస్పీ ఎంపీలతో మాట్లాడారు. మీరు సహకరిస్తే, సాయంత్రానికి మాయావతి యూపీ ముఖ్యమంత్రి కాగలరు అన్నారు.

ప్రభుత్వ కూటమిలో కలకలం చూసిన శరద్ పవార్ మాయావతి దగ్గరకెళ్లారు. ఆమె ఆయనతో "మేం ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేస్తే ప్రభుత్వం పడిపోతుందా" అన్నారు. దానికి...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు, లోక్‌సభ ఎన్నికలపై ఈ అంచనాలు ఒకే దిశలో లేవు.  వివిధ సంస్థల మధ్య అంచనాల్లో చాలా వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. తెలంగాణలో లోక్‌సభ ఎన్నికలపై మాత్రం అన్ని సంస్థల అంచనాలు ఒకే దిశలో ఉన్నాయి. అన్ని సంస్థలూ అత్యధిక స్థానాలు తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికే దక్కుతాయని అంచనా వేస్తున్నాయి. ఈ అంచనాల ప్రకారం ఏ పార్టీ కూడా టీఆర్‌ఎస్‌కు దగ్గర్లో కనిపించడం లేదు.

ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీకి 100 నుంచి 110 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని లగడపాటి (ఆర్జీ ఫ్లాష్ టీమ్) సర్వే అంచనా వేసింది.  వైఎస్సార్సీపీకి 72 నుంచి 79 స్థానాలు, ఇతరులకు 3-5 స్థానాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని వెల్లడించింది. మరోవైపు సీపీఎస్ ఎగ్జిట్ పోల్స్ వైసీపీకి 130-133, టీడీపీకి 43-44 స్థానాలు గెల్చుకోవచ్చని ప్రకటించింది.

వివిధ మీడియా సంస్థలు వెల్లడించిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ వివరాలు:

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 25 లోక్ సభ స్థానాలకు, 175 అసెంబ్లీ స్థానాలకు ఏప్రిల్ 11న ఒకే విడతలో పోలింగ్ జరిగింది. అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ, ప్రతిపక్ష వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ(వైఎస్సార్సీపీ,) జనసేన పార్టీ ఈ ఎన్నికల్లో ప్రధాన పక్షాలుగా తలపడ్డాయి.

తెలంగాణలో ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

17 లోక్‌సభ స్థానాలకు అదే రోజు పోలింగ్ జరిగింది.

పోలింగ్ ముగిసిన తర్వాత ఓటర్లు ఏ పార్టీకి ఓటు వేశారనే ప్రాతిపదికన నిర్వహించే ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనాలను ప్రజలు ఆసక్తిగా గమనిస్తుంటారు.

ఎన్నికల ముందు నిర్వహించే ఒపీనియన్ పోల్స్ కన్నా, పోలింగ్ తర్వాత వచ్చే ఎగ్జిట్ పోల్స్ అసలైన ఫలితాలకు దగ్గరగా ఉండే అవకాశం ఉందనే భావన ఉంది.

అయితే అన్నిసార్లూ ఎగ్జిట్ పోల్స్ అంచనాలు నిజం కాలేదు. కొన్ని సందర్భాల్లో వీటికి భిన్నమైన ఫలితాలు కూడా వచ్చాయి.

ఈసారి ఏం జరుగుతుందనేది గురువారం తేలుతుంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కోవిడ్ కేసులు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి.

కరోనా సెకండ్ వేవ్ తీవ్రంగా ఉన్నట్లు కనబడుతుండగా వైద్య సదుపాయాలలో విప్లవాత్మక మార్పులేమీ రాలేదు. దీంతో ఆసుపత్రులతోపాటు శ్మశానాల వద్ద కూడా క్యూ కట్టాల్సిన దుస్థితి ప్రజలను కలవర పెడుతోంది.

దేశంలోని 10 రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి అత్యంత క్లిష్టంగా ఉన్నట్టు కేంద్రం చెబుతుండగా, ఆ జాబితాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదు. కానీ గత అనుభవాలను చూసినప్పుడు రాష్ట్రంలో ఒక్కసారిగా కేసులు పెరిగితే పరిస్థితి ఏంటన్న ఆందోళన మాత్రం ఉంది.

సమీక్షలు, కంట్రోల్ రూమ్, కాల్ సెంటర్‌ల ఏర్పాటువంటి వాటితో అప్రమత్తంగా ఉన్నామని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

మరి క్షేత్రస్థాయిలో ఏం జరుగుతోంది? ప్రభుత్వం ప్రయత్నాలు ఎంత వరకూ అమలవుతున్నాయన్నది తెలుసుకునేందుకు బీబీసీ ప్రయత్నం చేసింది.

టెస్టుల సంఖ్య పెంచాలని కొందరు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

పాత సదుపాయాలకు తాళం

కోవిడ్ తీవ్రతను ఎదుర్కొనేందుకు గత ఏడాది అదనపు వార్డులు సిద్ధం చేయడం, పీపీఈ కిట్లు సొంతంగా తయారు చేసుకోవడం, ఆక్సీజన్ ప్లాంట్‌ల ఏర్పాటు వంటి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంది.

గత నవంబర్ తర్వాత కోవిడ్ కేసులు తగ్గుముఖం పట్టడంతో ఆసుపత్రు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లలో ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు తగ్గించి తిరిగి సాధారణ ఆసుపత్రులుగా మార్చింది. కోవిడ్ కేర్ సెంటర్లన్నీ మూతపడ్డాయి.

హోం ఐసోలేషన్‌లో ఉన్న వారికి అందించే కోవిడ్ కిట్ల పంపిణీ నిలిచిపోయింది. టెస్టుల కోసం సిద్ధం చేసిన వాహనాలను మార్చేశారు. చివరకు రాష్ట్ర స్థాయిలో కోవిడ్ కంట్రోల్ రూమ్ కూడా మూసేశారు.

మొత్తంగా యాక్టివ్ కేసులు స్వల్పంగా ఉండడంతో మార్చి మధ్య వరకూ కోవిడ్ విషయాన్ని దాదాపుగా ఖాతరు చేసే పరిస్థితిలో లేదు ఏపీ ప్రభుత్వం. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది.

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు భవిష్యత్తులో బెడ్స్ సమస్యను ఎలా ఎదుర్కొంటాయి?

మొదటికొచ్చిన వ్యవహారం

మార్చి మొదటి వారంలో రోజుకి 50, 60 కేసులు నమోదైన దశ నుంచి, ఏప్రిల్ మధ్యకి వచ్చే సరికి అంటే నెల రోజుల వ్యవధిలో 100 రెట్లకు కేసులు పెరిగాయి.

తాజాగా ఏప్రిల్ 15 నాటి బులిటెన్ ప్రకారం రాష్ట్రంలో 5,086 కొత్త కేసులు నమోదయ్యాయి. యాక్టివ్ కేసులు 31,730కి చేరాయి. దీంతో ఆందోళన పెరిగింది. వరుసగా గురువారం ఉన్నతస్థాయి అధికారులతోనూ, శుక్రవారం జిల్లా కలెక్టర్లు, ఎస్పీలతోనూ ముఖ్యమంత్రి సమీక్షలు చేశారు.

"104 కాల్ సెంటర్‌పై పెద్ద ఎత్తున ప్రచార కార్యక్రమం నిర్వహించాలి. అంబులెన్సుతో పాటు, ఆశా వర్కర్లు, ఏఎన్‌ఎంల సహాయంతో రోగికి వేగంగా వైద్య సేవలందించాలి. రోగి ఫోన్ చేసిన 3 గంటల్లోగా ఆస్పత్రిలో బెడ్ సమకూర్చాలి." అని సీఎం జగన్మోహన్ రెడ్డి అధికారులను ఆదేశించారు.

మెడిసిన్, శానిటేషన్, ఆహారం విషయంలో రాజీ పడవద్దని, ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు ఎక్కువ ఫీజులు వసూలు చేయకుండా కట్టడి చేయాలని కూడా సీఎం ఆదేశించారు.

ఆస్పత్రులలో ఆక్సీజన్ సరఫరా పూర్తి స్థాయిలో ఉండాలని, రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్లు అన్నిచోట్లా అందుబాటులో ఉండే విధంగా చర్యలు తీసుకోవాలని సీఎం సూచించారు.

రాష్ట్రంలో పాజిటివిటీ రేటు ఇప్పుడు 6.03 శాతంగా ఉందని, వైద్య ఆరోగ్య శాఖ పరిధిలో 15,669 బెడ్లు, 1,987 వెంటిలేటర్లు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయని సీఎం సమీక్షలో అధికారులు వెల్లడించారు.

ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డి

మళ్లీ బెడ్స్ కొరత వస్తుందా?

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులతో పాటుగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని జిల్లాల్లోనూ కొన్ని ప్రైవేటు ఆసుపత్రులకు కూడా కోవిడ్ చికిత్సకి అనుమతినిచ్చారు.

మొత్తం 117 ఆసుపత్రుల్లో కరోనా చికిత్స జరుగుతుందని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. వాటిలో 2136 ఐసీయూ బెడ్స్ ఉండగా, వాటిలో పావువంతు 537 ఆక్యుపై అయినట్టు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

ఆక్సిజన్...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గత ఆరు నెలలుగా కొనసాగుతున్న ఇంగ్లిష్ మీడియం వివాదం మరో మలుపు తిరిగింది. ఏపీ ప్రభుత్వం కొత్త జీవో విడుదల చేసింది. రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ మండలి (ఎస్‌సీఈఆర్‌టీ) సిఫార్సులకు ఆమోదం తెలుపుతూ ఈ జీవో విడుదల చేశారు.

బోధనా మాధ్యమం విషయంలో ఇప్పటికే తల్లిదండ్రుల అభిప్రాయాలను సేకరించామని తెలిపిన ప్రభుత్వం వాటి వివరాలను ఎస్‌సీఈఆర్‌టీకి నివేదించింది. దాని ఆధారంగా ఇంగ్లిష్ మీడియానికి అనుకూలంగా ఎస్‌సీఈఆర్‌టీ సిఫార్సులు చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో ఇంగ్లిష్ మీడియంలో బోధనకు అనుగుణంగా పాఠశాల విద్యాశాఖ కమిషనర్ తదుపరి చర్యలు తీసుకుంటారని జీవోలో పేర్కొన్నారు.

అయితే మే 13న విడుదలైన జీవో ఎంఎస్ నెం.24 అర్థరహితమని కొందరు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేయబోతున్నట్టు చెప్పిన ప్రభుత్వం, కోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఉన్న సమయంలో విడుదల చేసే ఇలాంటి జీవోలు చెల్లవనే వాదన వినిపిస్తున్నారు.

ఇంగ్లిష్ మీడియం వివాదంలో ఐదో జీవో ఇది

ఏపీలో ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యా బోధనను ఇంగ్లిష్ మీడియంలోకి మార్చాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.

దానికి అనుగు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ణంగా గత ఏడాది నవంబర్ 5న తొలి జీవో నెం.81 విడుదలైంది. దాని ప్రకారం 1 నుంచి 8వ తరగతి వరకూ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యాబోధన ఇంగ్లిష్‌లో సాగుతుందని ఆదేశాలు ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత నవంబర్ 20 నాటికి దానిని సవరించారు.

జీవో నెం.85 ప్రకారం వచ్చే విద్యాసంవత్సరంలో 8వ తరగతి వరకూ కాకుండా కేవలం 1 నుంచి 6వ తరగతి వరకూ మాత్రమే ఇంగ్లిష్ మీడియంలో బోధన ప్రారంభిస్తామని తెలిపారు. ఆ తర్వాత దానిని ఏటేటా ఒక్కో తరగతి చొప్పున పెంచుకుంటూ 2024-25 విద్యా సంవత్సరం నాటికి 10వ తరగతి వరకూ ఇంగ్లిష్ మాధ్యమాన్ని అమలు చేస్తామని వెల్లండించారు.

దానికి అనుగుణంగా 2019 డిసెంబర్ 13న మరో జీవో వెలువడింది. ఈ జీవో నెం.89 ప్రకారం ఏపీలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు యాజమాన్యాల పరిధిలోని అన్ని తరగతులకు తెలుగును తప్పనిసరి సబ్జెక్టుగా చేస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

ఆ తర్వాత 2020 మార్చి 22న జీవో నెం.15 విడుదల చేశారు. తెలుగు భాషలో కూడా బోధన ఉండేందుకు తగ్గట్టుగా ప్రభుత్వం నిర్ణయం మార్చుకుంది. దాని ప్రకారం ప్రతి మండల కేంద్రంలో ఒక పాఠశాలలో తెలుగు మీడియం కొనసాగుతుందని, ఇతర భాషలకు సంబంధించిన పాఠశాలల్లో కూడా వారి భాషలో బోధన ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.

ప్రభుత్వ భవనాలపై పార్టీ రంగులొద్దు-ఏపీ హైకోర్టు

ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై హైకోర్టులో ఎదురుదెబ్బ

ఇంగ్లిష్ మాధ్యమం కోసం ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన జీవోలపై అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గుంటుపల్లి శ్రీనివాస్, బీజేపీ ఏపీ శాఖ అధికార ప్రతినిధి సుధీష్ రాంభొట్ల హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. చీఫ్ జస్టిస్ జేకే మహేశ్వరి, జస్టిస్ జయసూర్యలతో కూడిన బెంచ్ వివిధ వర్గాల వాదనను విన్న తర్వాత జీవోలు చెల్లవంటూ ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

"రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19 (ఏ)(1) ప్రకారం మాధ్యమం ఎంపిక హక్కు ఉండాలి. ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన జీవో ద్వారా ఆర్టికల్ 19 (1)(జీ) ఉల్లంఘన జరుగుతోంది. మాధ్యమం నిర్ణయించే అధికారం ఎస్‌సీఈఆర్‌టీదే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఆ హక్కు లేదు. పిల్లలను ఏ మాధ్యమంలో చదివించుకోవాలి అనే హక్కు తల్లిదండ్రులకు ఉండాలి. ఒక్కసారిగా అన్ని పాఠశాలలు ఇంగ్లిష్ మీడియంలోకి మారాలనడం ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగించడమే. రాష్ట్రపతి ఆమోదం లేకుండానే జీవోలు సరికాదు" అంటూ ప్రభుత్వ జీవోలను రద్దు చేస్తూ హైకోర్టు ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది.

తల్లిదండ్రుల అభిప్రాయ సేకరణ - ఎస్‌సీఈఆర్‌టీ సిఫార్సులు

హైకోర్టు తీర్పు తర్వాత కూడా ప్రభుత్వం వెనకడుగు వేయలేదు. వచ్చే విద్యా సంవత్సరం నుంచి ఇంగ్లిష్ మీడియం బోధనకు అనుగుణంగా...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జగన్ పాలనకు ఏడాది

పథకాల అమల్లోలాగే విమర్శకులను అణగదొక్కడంలోనూ దూకుడే. దూకుడు విషయంలో ఆరునెలల క్రితం చెప్పుకున్నదే మళ్లీ చెప్పుకోవాల్సి వస్తున్నది.

విపక్షంలో ఉన్నపుడు దూకుడు అవసరమే కావచ్చు కానీ అధికారంలో ఉన్నపుడు సహనమే ఆభరణం. పాలకులకు బ్యాలెన్స్ అవసరం. కొన్ని మంచి పనులే చేపట్టినప్పటికీ ప్రభుత్వ వ్యవహార శైలిలోని నిరంకుశ ధోరణి వల్ల ఇది మొదటి దాన్ని కప్పేస్తున్నది. ప్రజాస్వామ్యంలో మొండితనం నడవదు.

ప్రభుత్వానికి ఎజెండా ఉండడం దాని అమలుపై పట్టుదల ఉండడమూ తప్పేం కాదు. కానీ కోరుకున్న టైంలో కోరుకున్న రీతిలో జరగకపోతే అసహనంగా ఉండడం, అడ్డు అనుకున్న కోర్టులపైనా, ఇతర రాజ్యాంగ అంగాలపై పరిధి దాటి అసహనం వ్యక్తం చేయడం, ఘర్షణ పెట్టుకోవడం పరిపాలనను వెనక్కు లాగుతుంది. విమర్శలోమంచీ ఉండొచ్చు. ఉద్దేశపూర్వకంగా బురదజల్లడమూ ఉండొచ్చు. అది చేసేవారిని బట్టి చూసేవారిని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.

కానీ విమర్శ అయితే పాలనకు అవసరం. అది లేకపోతే ప్రభుత్వం తనను తాను సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఉండదు. విమర్శను సహించలేకపోవడం ప్రజాస్వామికం కాదు. ఆ బాలెన్స్ ప్రస్తుతం మిస్సయినట్టు అనిపిస్తుంది. అన్నింటా. అది సంక్షేమానికి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అభివృద్ధికి మధ్య కావచ్చు. తాత్కాలిక చర్యలకు దీర్ఘకాలిక చర్యలకు మధ్య కావచ్చు. పరిపాలనకు రాజకీయానికి మధ్య ఉండాల్సిన సంబంధం కావచ్చు. పరిపాలనా బాధ్యుడిగా తనకు మిగిలిన యంత్రాంగానికి కావచ్చు. అన్ని విషయాల్లో సమన్వయలోపం కనిపిస్తుంది.

వాస్తవానికి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి కాంగ్రెస్‌లో పోరాడి పోరాడి తన ఎజెండా నడిచేలా స్వతంత్రం సంపాదించుకున్నారు. జగన్ అట్లా కాదు. తండ్రి ఇమేజ్‌నే పెట్టుబడిగా పాదయాత్రే లక్ష్యసాధనకు మార్గంగా ఎంచుకుని అధికారం చేపట్టిన జగన్ తానే ఏకం సర్వం తనపార్టీలోనూ, ప్రభుత్వంలో కూడా.

తండ్రి ఇమేజ్‌నే పెట్టుబడిగా పెట్టి పాదయాత్రతో అధికారం చేపట్టిన జగన్

సలహాదారుల రాజ్యం

సలహాలు వింటారో లేదో తెలీదు గానీ ఏ ప్రభుత్వానికి లేనంత మంది సలహాదారులున్నారు జగన్ ప్రభుత్వంలో. దేశ చరిత్రలో అనొచ్చో లేదో తెలీదు గానీ, తెలుగు నేల వరకైతే ఇంతకుముందెన్నడూ లేనంత మంది ఉన్నారు అని కచ్చితంగా చెప్పుకోవచ్చు.

నామినేటెడ్ పోస్టుల్లో 50 శాతం రిజర్వేషన్ అని మంచి సూత్రం తీసుకువచ్చారు. అది సామాజిక న్యాయానికి సంబంధించిన మంచి విషయమే. బీసీ ఎస్సీ ఎస్టీలో పాజిటివ్ ఇమేజ్ తెచ్చేదే. కాకపోతే సలహాదారుల్లో ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు తీసుకునే సన్నిహిత కోటరీలో పరిస్థితి వేరే. అక్కడ ఎక్కువభాగం సొంతమనుషులే. కోస్తాలో అంతకుముందు ఎక్కువగా వినపడే ఊతపదం ఒకటుంది. మనాళ్లేరా అని. ఇపుడు కూడా అంతే. తేడా ఏమీ లేదు. అపుడు వాళ్లైతే ఇపుడు వీళ్లు. ఐదుగురు డిప్యూటీ ముఖ్యమంత్రులు, అనేకానేక మంత్రులు వివిధ సెక్షన్లనంచి ఉండొచ్చు గానీ పాలనలో కీలకమైన నిర్ణయాలు తీసుకునేదెవరో అక్కడ ఎవరున్నారో ప్రత్యేకించి చెప్పుకోనక్కర్లే. అది గోడమీద రాతలాగా కనిపిస్తూనే ఉంది.

సంక్షేమానికి పెద్దపీట

పేదలకు జంట గుదిబండలుగా మారిన విద్య, వైద్యం మీద దృష్టిపెట్టడం ప్రశంసించాల్సిన విషయం.

పేదల బడుల్లో ఇంగ్లిష్ మీడియం, పాఠశాలల్లో బాత్రూమ్స్ లాంటి మౌలిక సదుపాయాలకు అవసరమైన నిధుల కేటాయింపు అవసరమైన విషయాలు. విద్యారంగంలో దిల్లీని మార్గదర్శకంగా తీసుకుని సంస్కరణలకు బాటలు వేస్తున్నారు.

ప్రైవేట్ స్కూల్ ఫీజుల నియంత్రణకు మాజీ జడ్జితో కమిషన్ వేయడం ఆహ్వానించాల్సిన విషయం.

ఆరోగ్యశ్రీని విస్రృతం చేశారు. జిల్లాకో మెడికల్ కాలేజీ అంటున్నారు. అది ఆచరణరూపం దాలిస్తే చాలామంచి విషయం.

అమ్మ ఒడి, రైతుల భరోసా, చేనేత కార్మికులకు, ఆటో డ్రైవర్లకు, లాస్టూడెంట్స్కు నేరుగా ధనసాయం చేయడం వంటి నవరత్న పథకాలు, గ్రామ సచివాలయాల పేరుతో లక్షల...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు జిల్లా వేముగోడు గ్రామంలో వెంకటేశులు కుటుంబం నివసిస్తోంది. ఈయన రజక కులస్తుడు. వెంకటేశులుకు ఒక కొడుకు, ఒక కూతురు.

వేముగోడులో మొత్తం 400 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. అక్కడ దాదాపు అన్ని వర్గాల వారు జీవిస్తున్నారు. అందులో రజక కుటుంబాలు  13.  వారి జనాభా దాదాపు 50 వరకు ఉంటుంది.

వేముగోడులో రజక కుటుంబాలను వెలి వేశారన్న కథనాలు రావడంతో బీబీసీ ఆ గ్రామానికి వెళ్లింది.

ఆరేళ్ల క్రితం వరకు, గ్రామస్తుల బట్టలను రజక కుటుంబాలు ఉతికేవి. కానీ, ఈ ప్రాంతాన్ని వరస కరువులు ముంచెత్తడంతో, బట్టలు ఉతకడానికి బిందెడు నీరు కూడా కరువయ్యింది. దీంతో వీరు బట్టలు ఉతకడం ఆరేళ్లపాటు ఆపేశారు. ఈ మధ్యలో, అరకొర పడే కరువు వానలతోటే రజకులు, తమ సొంత భూమిలో వ్యవసాయం చేస్తూ వచ్చారు.

ఇప్పుడిప్పుడే వర్షాలు పడి గ్రామంలోని హంద్రీ నదికి నీరు వస్తుండటంతో, కులవృత్తిని మళ్లీ కొనసాగించాలని గ్రామస్తులు రజకులను కోరారు. కానీ, అప్పటికే సేద్యం చేస్తూ, రైతులుగా మారిన రజకులు, గ్రామస్తుల ప్రతిపాదనతో అయోమయంలో పడ్డారు.

మళ్లీ, ఊళ్లో  మాసిన గుడ్డల మూటలు తమపై, తమ పిల్లల భుజాలపై భారం కానున్నాయని ఆందోళన చెందారు. ఈసారి పడిన వర్షాలతో, వార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిలో ఆశలు చిగురించాయి. తమ పొలంలో వ్యవసాయం చేయాలన్నది వారి మనోగతం.

అందుకే, రజకులు వ్యవసాయం వైపే మొగ్గు చూపారు. ఇకపై తాము బట్టలు ఉతకమని, సేద్యం చేసుకుంటామని గ్రామ పంచాయితీలో తేల్చి చెప్పారు.

దీంతో ఆగ్రహించిన కొందరు గ్రామపెద్దలు అక్టోబర్ 19న, ఊరిలోని ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం మైకులో 'రజకులతో ఎవరూ మాట్లాడొద్దు. వాళ్లు ఊరోళ్ల బట్టలు ఉతకరంట. వాళ్ల అవసరం మనకు లేదు, మన అవసరం వాళ్లకు లేదు. ఇది పంచాయితీ తీర్మానం' అని ప్రకటించినట్లు గ్రామస్తులు బీబీసీకి చెప్పారు.

దీంతో గ్రామంలోని రజకులు దిగాలు పడ్డారు. 'మా పని మేం చేసుకుంటామంటే ఈళ్లకెందుకు కోపం? జీవితాంతం ఈ పని చేస్తామని రాసిచ్చినామా?' అని రజక యువకులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

మా పిల్లలు మాలాగే బట్టలను గాడిదలా మోసుకుంటూ బతకాలా అని వెంకటేశులు ప్రశ్నిస్తున్నారు.

'మా పిల్లలు కూడా మీ బట్టలు మోసే గాడిదలు కావల్లనా?'

''ఆరేళ్ల నుంచి మేం బట్టలు ఉతకలేదు. ఈపొద్దు వచ్చి, మీరు నెలకు నాలుగు సార్లు బట్టలు ఉతకల్ల, ఐరన్ చేయల్ల, అట్ల చేస్తామని రిజిస్ట్రేషన్ చేయల్ల... అంటే? మాకు పుట్టబోయే పిల్లలకు కూడా మేం రిజిస్ట్రేషన్ చేసిచ్చిపోల్లనా? మేం పిల్లొల్లను సదివిచ్చుకోగూడదా? సరే, మేమంటే గాడిదలైపోయినం. మా పిల్లలు కూడా మీ బట్టలు మోసే గాడిదలు కావల్లనా?'' అంటూ, వెంకటేశులు ఆవేదన చెందారు.

''ప్రతి గ్రామంలోన మంగలివాళ్లు, చాకలివాళ్లు, మాలమాదిగ కులాలు ఉంటాయి. వారంతా వారివారి కులవృత్తులు చేస్తారు. ఇదంతా ఏ చట్టంలోనూ ఉండదు. కానీ ఇదంతా, గ్రామంలో ఉండే ఒక ఆచారం. కానీ, బట్టలు ఉతకాల్సిందిగా రజకులను బలవంతం చేయలేదు. మీ అవసరం మాకు లేదు, మా అవసరం మీకు లేదు అని చెప్పినాం అంతే'' అని గ్రామ పెద్ద, రిటైర్డ్ గవర్నమెంటు టీచర్ హంపన్న బీబీసీతో అన్నారు.

వేముగోడులోని 13 రజక కుటుంబాల్లో మూడు కుటుంబాలు ఒక వర్గం, 10 కుటుంబాలు మరో వర్గంగా చీలిపోయాయని గ్రామపెద్దలు చెబుతున్నారు. వారిలో మూడు కుటుంబాల రజకులు మావద్దకు వచ్చి, మేం బట్టలు ఉతకడానికి సిద్ధం అంటే, తక్కిన పది కుటుంబాలను కూడా బట్టలు ఉతకమని అడిగామని వారు చెబుతున్నారు.

తమ పిల్లలను అందరి పిల్లల్లాగే చదివించుకోవాలని ఉందని గోరంట్లమ్మ అన్నారు.

''మొదట్లో, బట్టలు ఉతికే రజకులకు ఒక కుటుంబం, ఏడాదికి రూ.1,200 ఈయల్లని అన్నాం. గిట్టుబాటు కాదు అంటే, 2 వేల రూపాయలు ఇస్తామన్నాం. అయితే నెలకు నాలుగు ఉతుకులు అని చెప్పినాం. కానీ ఈ బేరం తమకు గిట్టదని, బట్టలు ఉతకలేమని అన్నారు. పంచాయితీ తీర్మానాన్ని...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ద‌ళితులు మిగిలిన కులాల వారిలా టీ స్టాల్ దగ్గ‌ర కూర్చుని అంద‌రితో స‌మానంగా టీ తాగే అవ‌కాశం ఉండేది కాదు. వారు ఓ ప‌క్క‌గా నిల్చుని, వాళ్ల కోసం విడిగా పెట్టిన గ్లాసుల్లోనే టీ తాగాలి.

వాళ్లు వాడే గ్లాసులు ‘పెద్ద కులాల’ గ్లాసుల‌తో క‌ల‌వ‌కూడ‌దు. వాటిని షాపు య‌జ‌మాని కూడా శుభ్రం చేయ‌డు. ద‌ళితులే తాము తాగిన గ్లాసులను క‌డిగి ప‌క్క‌న పెట్టాలి. దీన్నే 'రెండు గ్లాసుల ప‌ద్ధ‌తి'గా వ్యవహరిస్తుంటారు. గడచిన రెండు దశాబ్దాల్లో ఈ విధానం కొన్ని చోట్ల త‌గ్గినా, ఇప్ప‌టికీ కొన్ని ప‌ల్లెల్లో పాటిస్తూనే ఉన్నారు.

1955లో వచ్చిన అంటరానితనం(నేరాలు) చట్టం సహా ఎన్నో చ‌ట్టాలు, సంఘాలు, పోరాటాలు ఇలాంటి వివక్షలను పూర్తిగా మార్చ‌లేక‌పోయాయి. కానీ సాంకేతిక అభివృద్ధిలో భాగంగా వచ్చిన ‘డిస్పోజబుల్ గ్లాస్’ ఈ వివక్ష రూపం తగ్గటానికి కొంత సాయం చేసింది.

కుల వివక్షను పేపర్ కప్ బద్దలుకొడుతోందా?

మొత్తం వ్య‌వ‌స్థ మారిపోయిందని చెప్ప‌లేన‌ప్ప‌టికీ.. సాంకేతికత వల్ల వచ్చిన ఒక చిన్న సాధనం ఈ వివక్షారూపాన్ని మార్చింది.  ఈ రెండు గ్లాసుల విధానంలోకి డిస్పోజ‌బుల్ చొచ్చుకు వ‌చ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చింది.

టీ అడిగితే 'నీదే కులం' అనే ప్ర‌శ్న‌కు బ‌దులు ప‌ది పైస‌ల కాగితం క‌ప్పు స‌మాధాన‌మైంది! దళితులకు ‘నువ్వు తాగిన గ్లాసు నువ్వే క‌డ‌గాల’న్న స్థితి నుంచి ఉప‌శ‌మ‌నం ఇచ్చింది ఈ క‌ప్పు.

ఇంకా రెండు గ్లాసుల విధానం పాటిస్తున్న పలు గ్రామాల్లో తాజా పరిస్థితిని తెలుసుకోవ‌టానికి ఉత్త‌రాంధ్ర‌లో ప‌ర్య‌టించింది బీబీసీ బృందం.

విజ‌య‌న‌గ‌రం జిల్లా బొబ్బిలి ప‌ట్ట‌ణానికి ద‌గ్గ‌ర్లో ఉన్న ఒక ప‌ల్లెలోని చిన్న హోటల్ య‌జ‌మానితో బీబీసీ బృందం మాట్లాడింది. ఆ ఊర్లో రెండు బీసీ కులాలు, ఒక ఎస్సీ కులం వారు నివసిస్తున్నారు.

ఆ షాపు ద‌గ్గ‌ర టీ కొన‌డానికి వెళ్లే ద‌ళితుల‌కు డిస్పోజ‌బుల్ క‌ప్పులో టీ అమ్ముతారు. మిగిలిన బీసీ కులాల వారికి గాజు గ్లాసులో టీ ఇస్తారు.

"మాకు వాళ్ల గ్లాసుల్లో ఇవ్వ‌రు. గ‌తంలో రెండు గ్లాసులు ఉండేవి. అయితే ఎవ‌రైనా చూస్తే ప‌ట్టుకుంటార‌నే భ‌యంతో ఇప్పుడు రెండు గ్లాసులు తీసేసి డిస్పోజ‌బుల్ పెట్టారు. మా ఊళ్లో అంద‌రం అన్న‌ద‌మ్ముల్లా క‌లిసుంటాం. గొడ‌వ‌లేమీ లేవు. కానీ వాళ్ల‌క‌దో సెంటిమెంటు" అని వివ‌రించారు ద‌ళిత కులానికి చెందిన వెంక‌య్య.

దాదాపు ఏడాది క్రితం వ‌ర‌కూ అక్క‌డ రెండు గ్లాసుల విధానం ఉండేది. అప్ప‌ట్లో ఒక బీసీ కులానికి చెందిన ఓ కుటుంబం టీ షాపు న‌డిపేది. ఆ కుటుంబం చెన్నై వ‌ల‌స వెళ్ల‌డంతో ఇప్పుడా టీ షాపు లేదు. కానీ ఆ ఊరిలో టీ కోసం షాపుకు వెళ్లే వారి సంఖ్య త‌క్కువ అని చెప్పారు, కిరాణా షాపులోనే టీ పాయింట్ ప్రారంభించిన ఒక హోటల్ య‌జమాని.

పరిస్థితి మారింది..

"ఒక‌టి, రెండేళ్ల క్రితం వ‌ర‌కూ ఆ ప‌ద్ధ‌తి ఉండేది. మేమే గ‌సిరాం (ఆగ్ర‌హం వ్య‌క్తం చేశాం). వాళ్లు న‌న్ను త‌మ్ముడూ అని పిలుస్తారు. త‌మ్ముడూ ఇక‌పై అంటువంటిది ఏమీ ఉండ‌దులే. మ‌న‌కెందుకులే. మీరు గ్లాసులైనా తెచ్చుకోండి. లేక‌పోతే డిస్పోజ‌బుల్ గ్లాసుల్లో అయినా ఇచ్చేస్తాం. ఇక వేరుపాటు ఎందుకులే అన్నారు వాళ్లు. దాంతో మేమూ సైలెంట్ అయ్యాం.'' అన్నాడు రాజు.

'త‌మ్ముడూ అంటూ క‌ల‌సిమెలిసి ఉండేట‌ప్పుడు మిగతా కులాల వారికి ఇచ్చినట్టు స్టీలు లేదా గాజు గ్లాసుల్లో టీ ఇవ్వ‌డానికి ఇబ్బంది ఏంటి?' అనే ప్ర‌శ్న‌కు  ''నేను స‌మాధానం చెప్ప‌లేను" అంటూ ఆయన స్పందించారు.

‘నెక్ట్స్ జెనరేషన్‌కి అలాంటిదేదీ ఉండదు...’

అయితే త‌మ ఊరిలో అటువంటి వివ‌క్ష ఏదీ లేద‌ని కొట్టి పారేశారు ఆ ఊర్లో ఉన్న బీసీ కులాల వారు.

"వాళ్లు మా ఇళ్ళ‌ల్లోకి వ‌స్తారు. క‌ల్చ‌ర్ మారింది. స‌మాన‌త్వం ఉండాల‌ని చెప్తున్నారు. ఒక‌ప్పుడు...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వివిధ శ్మశానాలకు వస్తున్న శవాల సంఖ్య పెరుగుతోంది.

కొన్నిచోట్ల సిబ్బంది కూడా ముందుకు రాకపోవడంతో స్వచ్ఛంద సంస్థలే అంతిమ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాయి.

కోవిడ్ మృతుల సంఖ్యను తక్కువ చేసి చూపిస్తున్నారన్న విమర్శలను ప్రభుత్వం తప్పుబడుతోంది.

కరోనా మృతుల సంఖ్యను దాచి పెట్టాల్సిన అవసరం లేదంటూ ఏపీ వైద్య ఆరోగ్య శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఒక ప్రకటన కూడా విడుదల చేశారు.

మరి ప్రభుత్వం చెబుతున్న లెక్కలకు, శ్మశానాల్లో కనిపిస్తున్న వాస్తవాలకు పొంతన ఎందుకు కుదరడం లేదని చాలామంది ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

గడిచిన నాలుగు రోజులుగా మారిన పరిస్థితులతో కలవరపడుతున్నారు.

శ్మశానానికి వచ్చే సగటు మృతదేహాల సంఖ్య ఇటీవల పెరిగిందని అక్కడి సిబ్బంది చెప్పారు.

గుంటూరులో ఘోరంగా ఉంది..

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని నాలుగు నగరాల్లో పరిస్థితిని బీబీసీ పరిశీలించింది.

అన్ని చోట్లా ఈ నెల 20 తర్వాత శ్మశానాలకు వస్తున్న మృతదేహాల సంఖ్య పెరుగుతోంది.

గుంటూరు, విజయవాడ, విశాఖ, రాజమహేంద్రవరం నగరాల్లో శ్మశానాలకు వస్తున్న శవాల సంఖ్య దాదాపు రెట్టింపయినట్లు పరిశీలనలో తేలింది.

గుంటూరులో బొంగరాల బీడు ప్రధానమైన శ్మశానం.

దహన స... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంస్కారాల కోసం మరికొన్ని శ్మశానాలున్నప్పటికీ ఎక్కువ మంది అంత్యక్రియల కోసం ఇక్కడికే వస్తూ ఉంటారు.

బొంగరాలవీడులో ఈనెల 21న 49 మందికి, 22న 53 మందికి, 23న దాదాపు 50 మందికి అంత్యక్రియలు చేశారు.

అంతకుముందు సాధారణ రోజుల్లో అక్కడికి వచ్చే శవాల సంఖ్య సగటున 15 నుంచి 20 మధ్య ఉండేదని నిర్వాహకులు బీబీసీకి తెలిపారు.

అమ్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ ప్రతినిధులు ఇదే మాట చెప్పారు.

శ్మశానాలలో రద్దీ పెరగడంతో స్వచ్ఛంద సంస్థలు అంత్యక్రియలకు సాయపడుతున్నాయి.

విజయవాడలోనూ అదే పరిస్థితి

విజయవాడ నగరంలో నాలుగు శ్మశానాలున్నాయి. అయితే అందులో కృష్ణలంకలో ఉన్నదే ప్రధానమైనది. ఇక్కడ విద్యుత్ దహన వాటిక కూడా ఉంది. ఇక్కడ కూడా 20వ తేదీ తర్వాత మృతదేహాల సంఖ్య పెరిగింది.

ఏప్రిల్ 21న 34, 22వ తేదీన 37 చొప్పున మృతదేహాలు వచ్చినట్టు నిర్వాహకులు తెలిపారు. 23న వచ్చిన శవాల సంఖ్య 36కి పైనే ఉంటుందని అన్నారు.

సాధారణ రోజుల్లో విజయవాడలో అన్ని శ్మశానాలకు కలిపి సమీప గ్రామాల నుంచి కలుపుకుని సుమారుగా 30 శవాలు వచ్చేవని, ఈసారి ఒక్క కృష్ణలంక స్వర్గపురి శ్మశానానికే అంతకుమించి వస్తున్నాయని మృతదేహాల తరలింపులో సహాయం అందించే స్వచ్ఛంద సంస్థ హెల్పింగ్ హార్ట్స్ ప్రతినిధి పి.మహేశ్ బీబీసీతో అన్నారు.

కరోనా కారణంగా ఆరుగురు పనిచేసే చోట ఇద్దరు మాత్రమే దహన సంస్కారాలకు హాజరుకావడం సమస్యగా మారిందని నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు.

సిబ్బంది కొరతను సొమ్ము చేసుకునేందుకు అంబులెన్సులకు అద్దె పెంచడం, కొందరు దళారులు బాధిత కుటుంబాల నుంచి అధికంగా వసూలు చేయడం వంటి చర్యలకు పాల్పడుతున్నారని మహేశ్ అన్నారు.

కొన్ని కరోనా మరణాలను బైటికి చెప్పుకోవడానికి బంధువులు ఇష్టపడటం లేదు.

విశాఖలో..

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అతిపెద్ద నగరాలలో ఒకటైన విశాఖపట్నంలో  కాన్వెంట్ జంక్షన్‌లో ఉన్న శ్మశానవాటికే అతి పెద్ద ఆధారం. నగరంలో దాదాపు అన్ని ప్రాంతాల నుంచి ఇక్కడికే శవాలను తీసుకుని వస్తుంటారు.

సాధారణ రోజుల్లో 20 లోపు మృతదేహాలు ఇక్కడికి వస్తుంటాయని సిబ్బంది చెబుతున్నారు.

కానీ గడిచిన మూడు రోజులుగా అవి దాదాపు రెట్టింపు సంఖ్యలో వస్తున్నట్టు కనిపిస్తోంది.

దహన కార్యక్రమానికి కూడా వేచిచూడాల్సి వస్తోందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.

'చావుల మదుం' గా పిలుచుకునే ఇక్కడి శ్మశానానికి 21వ తేదీన 30 శవాలు తీసుకొచ్చారు. 22న వాటి సంఖ్య 40కి చేరిందని సిబ్బంది అంటున్నారు.

22వ తేదీన అత్యధిక శవాలు వచ్చిన విషయాన్ని విశాఖ మున్సిపల్ కమిషనర్ సృజన కూడా...


ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖ జిల్లా ఆరకు, చింతపల్లి వైపు వెళ్తే.. ఎటు చూసినా కాఫీ తోటలు కనిపిస్తాయి.

ఈ అరకు కాఫీకి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. ఇపుడు కాఫీ ఆకులతో చేస్తున్న వెరైటీ చాయ్.. పర్యటకులకు సరికొత్త రుచిని పంచుతోంది.

కాఫీ రైతులకు అదనపు ఆదాయం తెచ్చిపెడుతోంది.

ఏంటీ చాయ్?

జూన్, జూలై మాసాల్లో కాఫీ మొక్కలు కొత్త చిగుర్లు తొడుగుతుంటాయి. గింజలకు ఎక్కువ పోషకాలు అందడం కోసం, రైతులు ఆకులు, కొమ్మలు విస్తరించకుండా, కత్తిరించి పారేస్తారు.

ఆలా పారేసిన కాఫీ ఆకులను సేకరించి, గ్రీన్ టీగా తయారు చేస్తున్నారు ఒక ప్రవాస భారతీయుడు.

దీంతో ఇప్పటి వరకు కాఫీ గింజలతోనే జీవనోపాధి పొందుతున్న రైతులు.. ఇప్పుడు వృథాగా పడేసే ఆకులతోనూ అదనపు ఆదాయం ఆర్జిస్తున్నారు.

ఈ చాయ్‌లో ఏముంది?

కెఫిన్ తక్కువగా, కృత్రిమ రుచులకు దూరంగా ఉండడమే ఈ టీ ప్రత్యేకత.

ఇందులో పుష్కలంగా ఉండే యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయని అంటున్నారు తయారీ దారులు.

పాలు, పంచదార కలపాల్సిన అవసరం లేదు. కప్పు వేడినీటిలో ఈ టీ పొడి పొట్లాన్ని ముంచి తాగేయడమే.

అరకు చాయ్, కుటి, మార్నింగ్ టీ, రోసెల్లె టీ అనే పేర్లతో నాలుగు రకాల టీలను వినియోగద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ారులకు అందిస్తున్నారు.

70 శాతం ఎండిన కాఫీ ఆకులు, 12 శాతం అనాస పువ్వు, 10 శాతం నిమ్మగడ్డి, 8 శాతం సోంపు విత్తనాల మిశ్రమంతో అచ్చం 'గ్రీన్ టీ'లానే దీనిని తయారు చేస్తామని తయారీ దారులు వివరించారు.

ఆలోచన ఇలా..

ఈ టీ ఎక్కువగా తాగే ఇథియోపియా ప్రజల్లో డయాబెటీస్ బాధితులు తక్కువగా ఉన్నారని టీ తయారీ సంస్థ నాచురల్ ఫార్మసీ ఇండియా ప్రతినిధి రామన్ మదాల అంటున్నారు.

''మూడేళ్ల కిందట సిలికాన్ వ్యాలీలో ఇథియోపిన్ రెస్టారెంట్‌లో తొలిసారి కాఫీ ఆకుల టీ రుచి చూశాను. దీనిని 'కుటి' అని పిలుస్తారు. ఎండబెట్టిన ఆకులు మరగబెట్టుకొని రోజూ తాగడం ఆ దేశస్తుల సంప్రదాయం. దీన్ని తీసుకోవడం వల్ల ఆ దేశంలో డయాబెటీస్ తక్కువ. భారత్‌లో ఎలాగైనా తయారు చేయాలనే తపనతో రెండేళ్ల క్రితం అరకు, లంబసింగిలో కొన్ని కాఫీ ఆకులు సేకరించి, సిలికాన్ వ్యాలీలో పరిశోధన చేస్తే, ఈ ఆకులు టీపొడికి పనికొస్తాయని తేలింది. అలా 'అరకు చాయ్' మొదలైంది'' అని రామన్ మదాల వివరించారు.

కత్తిరిస్తే కాఫీ దిగుబడి పెరుగుతుందా?

'కాఫీ మొక్కలు ఎదిగే దశలో కొమ్మలు విస్తరించకుండా కత్తిరించాలి. ఈ పని వల్ల వేరే చోట కూలీ పోతుందని చాలా మంది గిరిజనులు పట్టించునేవారు కాదు. దాంతో కాఫీ గింజల దిగుబడి తగ్గిపోయేది. కానీ.. ఇపుడు కత్తిరించి పారేసే ఆకులతోనూ ఆదాయం వస్తుండటం వల్ల అందరూ కత్తిరింపులు చేస్తున్నాం. దాని వల్ల తోటల సంరక్షణతో పాటు అదనపు ఆదాయం కూడా వస్తోంది' అని చెప్పారు లంబసింగిలోని కాఫీ రైతులు వెంకటలక్ష్మి, చంద్రకళ.

''కాఫీ గింజలు గట్టిపడాలంటే ఏడాదికి రెండు సార్లు ఆకులు కత్తిరించాలి. ఎండబెట్టిన కిలో కాఫీ ఆకులకు రూ. 90 నుండి రూ. 120 వరకు ఇస్తున్నారు' అని రైతు వనపల చిన్నారావు తెలిపారు.

రైతుల భాగస్వామ్యంతో...

''మన్యంలో కాఫీ పండించే వారిలో కొందరు రైతులం సంఘంగా ఏర్పడి ఆకులను సేకరించి కంపెనీకి అమ్మి లాభాలను పంచుకోవాలనుకుంటున్నాం' అని చింతపల్లి రైతు గొబ్బాడ మోహనరాయ అన్నారు.

'ఆకులను శుభ్రపరచడం, ఆరబెట్టుకోవడానికి సోలార్ డ్రయర్లను వాడకంలో శిక్షణ ఇస్తాం. వారు పెంచిన కాఫీ ఆకులను వారితోనే టీ పొడి చేయించి, ఈ ఉత్పత్తిలో వారిని భాగస్వాములను చేసి స్వయం సమృద్ది సాధించే దిశగా రైతులకు సహకరించాలనేది మా లక్ష్యం' అంటారు రామన్ మాదల.

గిరిజన సహకార సంస్థతో ఒప్పందం

'కాఫీ ఆకులతో చేసిన అరకు చాయ్ రుచి చూశాం. ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో ఉన్న గ్రీన్ టీకి ఇది ప్రత్యామ్నాయం అవుతుంది. కత్తిరించి, పారేసే కాఫీ అకుల...


ఆంధ్రా పార్టీగా ముద్రపడ్డ టీడీపీ.. మహాకూటమిలో భాగంగా ఉండటాన్ని ప్రస్తావిస్తూ ఆ కూటమి లెజిటిమసీనే తోసిపుచ్చుతూ టీఆర్‌ఎస్ ఒక చర్చకు తెర తీసింది.

తెలంగాణ ఉద్యమానికి ద్రోహం చేసిన పార్టీగా, తెలంగాణ డిమాండ్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆంధ్రా ప్రాంతంలో ప్రజామద్దతు కూడగట్టి క్రియాశీలంగా పోరాడిన, జాతీయస్థాయిలో ఇతర రాజకీయ పార్టీలతో లాబీయింగ్ చేసిన పార్టీగా టీడీపీని విమర్శిస్తున్నారు.

ఆరోపణలు, విమర్శల్లో వాస్తవాలు ఎలా ఉన్నా.. తెలంగాణలో టీడీపీ స్థానంపై టీఆర్‌ఎస్ వైఖరి కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. రాజకీయ ఆవరణం, సిద్ధాంతాలు, విధాన వైరుధ్యాలు, సామాజిక పునాదులు తదితర అంశాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలివి.

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత తెలంగాణలో టీడీపీ తీవ్రమైన రాజకీయ అస్తిత్వ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్న మాట వాస్తవమే. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు టీడీపీ లిఖితపూర్వక మద్దతు తెలిపినప్పటికీ ఈ పరిస్థితి తప్పలేదు.

టీడీపీ, కాంగ్రెస్ పార్టీలకు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ రాజకీయ అవకాశాలు ఉన్నాయి. దీంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనతో ఈ రెండు పార్టీలు రాజకీయంగా సంక్లిష్ట పరిస్థితిలో చిక్కుకున్నాయి.

రెండు పార్టీల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్లో ప్రాంతాల వారీగా విభజనలు తలెత్తి తీవ్రస్థాయిలో వాద-ప్రతివాదనలు, డిమాండ్లు వినిపించాయి. ఒకే స్వరాన్ని వినిపించడం, రాజకీయ స్పష్టతతో వ్యవహరించడంలో టీఆర్‌ఎస్‌కు ఉన్నంత వెసులుబాటు ఈ రెండు పార్టీలకు లేకపోయింది.

తెలంగాణ డిమాండ్‌కు వ్యతిరేకమైన వైఖరిని టీడీపీ అనుసరించిందని కేవలం వాదన కోసమే అనుకున్నా, పాపులర్ మూడ్‌కు విరుద్ధమైన వైఖరిని తీసుకొందన్న కారణంతో ఒక ప్రాంతం లేదా రాష్ట్రం నుంచి ఒక పార్టీని 'నిషేధించవచ్చా'?

కేవలం ఆ కారణంతో తెలంగాణలో టీడీపీ అప్రస్తుతం అయిపోతుందా? తెలంగాణ ప్రజానీకంలో టీడీపీకి మద్దతు ఉందా, లేదా? మద్దతు లేకపోతే, కాంగ్రెస్, టీజేఎస్ ఏ ప్రాతిపదికన టీడీపీతో జట్టు కట్టాయి?

కాంగ్రెస్‌ను కాకుండా కేవలం 13 సీట్లలో పోటీచేస్తున్న టీడీపీపైనే టీఆర్‌ఎస్ ఎందుకు ప్రధానంగా విమర్శలు గుప్పిస్తోంది?

సుదీర్ఘ కాలంపాటు ప్రభావం చూపబోయే ఈ అసెంబ్లీ ఎన్నికల చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చను అర్థం చేసుకోవాలంటే ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలను తెలుసుకోవాల్సి ఉంది.

1982లో ప్రముఖ నటుడు నందమూరి తారక రామారావు తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించారు. ఏర్పాటైన ఏడాది వ్యవధిలోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీ గెలుపొందింది.

రాష్ట్రంలో ఒక ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ వేదికను కల్పిస్తూ, కాంగ్రెస్ పాలన పట్ల పెరుగుతున్న ప్రజావ్యతిరేకతను తనకు అనుకూలంగా మలచుకొంటూ విజయం సాధించింది.

మరోవైపు.. ఎమర్జెన్సీ అనంతరం భారత రాజకీయాల్లో ఒక స్పష్టమైన మార్పు వచ్చింది. అప్పటివరకు రాజకీయాల్లో జాతీయ వ్యవహారాలే కేంద్ర బిందువుగా ఉంటే.. ఎమర్జెన్సీ తర్వాత రాష్ట్ర రాజకీయాలకు ప్రాధాన్యం పెరగడం మొదలైంది.

కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, సమాఖ్య నిర్మాణాల మీద చర్చ ప్రారంభమైంది. అప్పటికి రాజకీయ, ఆర్థిక కోణాలకే పరిమితమైన ఆ చర్చకు.. భాషా సాంస్కృతిక కోణాన్ని చేర్చటం ద్వారా ఆ చర్చకు మరింత చిక్కదనం తెచ్చింది టీడీపీ.

తెలుగు ఆత్మగౌరవాన్ని తాకట్టుపెడుతున్నారని, నిజానికి కాంగ్రెస్ పార్టీ తెలుగువారి ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీసిందని.. ఆ పార్టీ రాష్ట్ర నాయకత్వానికి స్వతంత్రాధికారం నిరాకరించటంలో, తరచుగా నాయకత్వాన్ని మార్చటంలో ఇది స్పష్టంగా ఉందని విమర్శలు లేవనెత్తటం ద్వారా టీడీపీ ఈ భాషా సంస్కృతుల అంశం ఆవశ్యకతను వ్యక్తీకరించింది.

ఇలా చేయటం ద్వారా టీడీపీ.. 1940లు, 50ల నాటి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్ర ఉద్యమాల స్ఫూర్తిని మళ్లీ జాగృతం చేయటమే కాదు.. తెలుగు జాతి అస్తిత్వ రాజకీయాలను పునర్నిర్వచించింది. భారతదేశపు...


ఆంధ్ర ప్ర‌దేశ్‌లోని తూర్పు గోదావ‌రి జిల్లా రంగంపేట మండలం సింగంప‌ల్లిలో జ‌రిగిన ఈ ఘ‌ట‌న సంచ‌ల‌నంగా మారింది. మామిడి పండు కోసినందుకే మనిషిని చంపేస్తారా అని, ద‌ళితుల ప్రాణాల‌కు ర‌క్ష‌ణ లేకుండా పోయింద‌నీ ప‌లు సంఘాలు ప్రశ్నిస్తుండగా, బాధ్యులపై క‌ఠిన చ‌ర్య‌లు తీసుకుంటామ‌ని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

స్థానికుల తెలిపిన వివరాల ప్రకారం... పెద‌పూడి మండ‌లం జి.మామిడాడ‌కు చెందిన బ‌క్కి శ్రీను వయసు 32 సంవ‌త్స‌రాలు. ఆయన ఎస్సీ యువ‌కుడు. శ్రీను త‌న స్వ‌గ్రామంలో వ్య‌వ‌సాయ కూలీగా పనిచేస్తూ కుటుంబాన్ని పోషించేవారు.

శ్రీనుకు ప‌క్ష‌వాతంతో బాధ‌ప‌డుతున్న తండ్రి, భార్య కుమారితోపాటుగా ఆరేళ్లు, ఐదేళ్ల వ‌య‌సున్న ఇద్ద‌రు కొడుకుల‌ున్నారు. వేస‌వి సెల‌వులు కావ‌డంతో అత్త‌గారిల్లు వ‌డ్ల‌మూరులో పిల్ల‌ల‌ను దింప‌డానికి వెళ్లిన శ్రీను తిరిగి వ‌స్తూ కొందరు వ్యక్తుల దాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

మార్గ మధ్యలో తోటలోని మామిడిపళ్లను తీసుకున్నాడని, శ్రీనుపై దాడి చేసి, ఆ తర్వాత గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయంలో ఉరి వేశారని పోలీసులు చెబుతున్నారు.

చిత్ర‌హింస‌లు పెట్టారు

సింగ‌ంప‌ల్లి, రంగాపురం మ‌ధ్య‌లో చాలా మామిడితోట‌లున్నాయి. బంగిన‌ప‌ల్లి, ర‌స... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాలు వంటి ర‌కాల మామిడిపళ్లను అక్కడ పండిస్తున్నారు. అయితే ఇటీవ‌ల మైనింగ్‌లో భాగంగా గ్రావెల్ తవ్వ‌కాలు జ‌ర‌ప‌డంతో ప‌లు తోట‌లు తీసేయాల్సి వ‌చ్చింది.

మిగిలిన కొద్దిపాటి మామిడి తోట‌ల‌కు డిమాండ్ ఏర్ప‌డింది. అందులో భాగంగా సింగంప‌ల్లి గ్రామానికే చెందిన సుబ్బారావు అనే రైతు ద‌గ్గ‌ర క‌డియాల రామ‌కృష్ణ, క‌డియాల నాగేశ్వ‌ర‌రావు అనే తండ్రీ కొడుకులు మామిడి తోటను కౌలుకు తీసుకున్నారు.

వ‌డ్ల‌మూరులోని అత్తారింటిలో పిల్ల‌ల‌ను దింపి వస్తున్న శ్రీను రోడ్డుని ఆనుకుని ఉన్న ఆ తోట‌లో మామిడిప‌ళ్లు చూశారు. తోట‌లో ఎవ‌రూ క‌నిపించ‌క‌పోవ‌డంతో నేరుగా వెళ్లి కింద‌ప‌డ్డ మామిడిప‌ళ్ల‌తో పాటు కొన్ని మామిడికాయ‌లు కూడా కోసేందుకు ప్ర‌య‌త్నించారని, పేరు చెప్పడానికి ఇష్టపడని రంగాపురం గ్రామవాసి ఒకరు బీబీసీకి వివరించారు.

మరికొందరు గ్రామస్థులు చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం...

‘‘స‌రిగ్గా అదే స‌మ‌యానికి కౌలు రైతు క‌డియాల నాగేశ్వ‌ర‌రావు దీనిని గ‌మ‌నించి అక్క‌డికి రావ‌డంతో వాగ్వాదం జ‌రిగింది. నాగేశ్వ‌ర రావు త‌న‌కి తోడుగా గ్రామంలో ఉన్న తండ్రి రామ‌కృష్ణ, మ‌రికొంద‌రు స్నేహితుల‌ను కూడా ఫోన్ చేసి రప్పించారు. ఈలోగా శ్రీనుని ప‌ట్టుకున్న సంగ‌తి త‌మ బంధువుల‌కు చెప్పేందుకు కుమారి వెళ్లారు. ఆ త‌ర్వాత ఏం జ‌రిగింద‌నేది విచార‌ణ‌లో తేలాల్సి ఉంది.’’

‘చంపి, సీలింగ్ ఫ్యాన్‌కు వేలాడ‌దీశారు!’

మామిడితోట‌లో కాయ‌లు కోస్తుండ‌గా ప‌ట్టుబ‌డిన శ్రీనుని తీవ్రంగా గాయ‌ప‌రిచిన‌ట్లు త‌మ విచార‌ణ‌లో తేలింద‌ని పెద్దాపురం డీఎస్పీ ఎం.రామారావు బీబీసీకి తెలిపారు.

''అనుమ‌తి లేకుండా మామిడికాయ‌లు కోశారనే కోపంతో క‌డియాల నాగేశ్వ‌ర రావు స‌హా ఇత‌రులంతా క‌లిసి శ్రీనును గాయ‌ప‌రిచారు. ఆ త‌ర్వాత  పంచాయతీ ఆఫీసు సెక్ర‌ట‌రీని తాళాలు అడిగితే, గుమ‌స్తా.. వారికి తాళాలు ఇవ్వడంతో శ్రీనును అక్క‌డికి తీసుకొచ్చి సీలింగ్ ఫ్యాన్‌కు వేలాడ‌దీసి ఉరి వేసిన‌ట్లు మా విచార‌ణ‌లో తేలింది'' అని రామారావు అన్నారు.

పంచాయతీ కార్య‌ద‌ర్శి, వీఆర్వో, గుమ‌స్తా, వీఆర్ఏ‌ల మీద కూడా కేసు న‌మోదు చేశారు.

క్రైమ్ నెంబ‌ర్ 96- 2019 కింద కేసు న‌మోదైంది. 10 మంది నిందితుల‌పై సీఆర్పీసీ 342, 302 స‌హా ప‌లు సెక్ష‌న్ల‌తో పాటుగా ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీ చ‌ట్టం కింద కేసులు న‌మోద‌య్యాయ‌ని డీఎస్పీ రామారావు వివ‌రించారు.

ఈ ప్రాంతంలో, ఇలాంటి పంచాయితీలు చేయడం, శిక్షలు వేయడం తరచూ జరుగుతుంటుందని కొందరు గ్రామస్థులు బీబీసీతో అన్నారు.

మాకుటుంబానికి...


ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ అభివృద్ధికి తాము క‌ట్టుబ‌డి ఉన్నామ‌ని చెబుతూనే, చంద్ర‌బాబు అవినీతి పాల‌న‌కు ముగింపు ప‌ల‌కాల‌ని పిలుపునిచ్చారు.

రాజ‌మ‌హేంద్ర‌వ‌రం స‌భ‌లో మోదీ ప్రసంగం ఆయన మాటల్లోనే...

 ఆంధ్రప్ర‌దేశ్ స‌మ‌గ్రాభివృద్ధికి ఎన్డీయే ప్ర‌భుత్వం క‌ట్టుబ‌డి ఉంది.

కాకినాడ స్మార్ట్ సిటీ ప్రాజెక్ట్, పెట్రో కెమిక‌ల్ కాంప్లెక్స్ స‌హా ప‌లు అభివృద్ధి కార్య‌క్ర‌మాల‌కు మేం స‌హ‌క‌రించాం.

రాజమహేంద్రవరం ఎయిర్ పోర్ట్ అభివృద్ధి జ‌రిగింది.

నాలుగు ద‌శాబ్దాలుగా నిర్ల‌క్ష్యానికి గురైన పోల‌వ‌రం ప్రాజెక్టుకు ఎన్డీయే ప్ర‌భుత్వం 7వేల కోట్లు నిధులు అందించింది.

తొలి క్యాబినెట్ మీటింగ్‌లోనే పోల‌వ‌రం ప్రాజెక్టుకి అనుకూలంగా నిర్ణ‌యాలు తీసుకున్నాం.

రైతుల జీవన్మరణ సమస్యగా ఉన్న పోలవరం నిధులను ప్రభుత్వం సక్రమంగా వినియోగించలేదు.

'యూటర్న్ బాబు' ప్రభుత్వం అక్రమాలకు పాల్పడింది.

పోలవరం ప్రాజెక్టును ఆయన తమ  ఏటీఎంగా మార్చుకున్నారు.

అంచనాలు పెంచుకుంటూ ప్రాజెక్ట్ పూర్తి కాకుండా అడ్డుపడ్డారు

చంద్రబాబు బాహుబ‌లి సినిమాలో భ‌ల్లాల దేవుడి పాత్ర పోషిస్తున్నారు. రెండేళ్ల క్రితం చంద్ర‌బాబు ఏమి మాట్లాడారో, ఇప్పుడు దానికి రివ‌ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్సుగా మాట్లాడుతున్నారు.

తెలుగుదేశం సైబ‌ర్ నేరాలకు పాల్పడింది. డేటా చోరీ చేసిన వాళ్లకు అధికారం ఇస్తే ఇంకేం దోచుకుంటారో ఆలోచించండి

బీజేపీ ప్ర‌భుత్వం ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ హెరిటేజ్ కోసం ఆలోచిస్తుంటే, యూట‌ర్న్ బాబు మాత్రం త‌న సొంత హెరిటేజ్ కోసం పాకులాడుతున్నారు.

ఏపీలో టీడీపీ, వైఎస్సార్సీపీ, కాంగ్రెస్ పార్టీలకు దేశ ప్రజల ప్రయోజనాలు పట్టవు. తమ కుటుంబ లాభాలే ముఖ్యం.

గ‌త ఐదేళ్ల‌లో మేం ప‌న్నులు పెంచ‌లేదు. పైగా త‌గ్గించాం. పన్నులు చెల్లిస్తున్న వారికి ఉపశమనం కలిగించేలా చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకున్నాం

చిన్న మొత్తాల పొదుపు చేసుకున్న వారికి 6 లక్షల వరకూ ఎలాంటి పన్నులు ఉండవు

ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఉన్న అనేక ప్రభుత్వాలు అమలు చేయని పన్ను రాయితీలు నేటి నుంచి అమలు చేస్తున్నాం

దేశద్రోహులు, దగాకోరుల నుంచి కాపాడడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో బీజేపీకి అధికారం కట్టబెట్టాలి.

ధాన్యం సహా 200 రకాల పంటల గిట్టుబాటు ధరలు పెంచాం. మత్స్యకారుల సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేక మంత్రివర్గం ఏర్పాటు చేశాం.

డీప్ వాటర్‌లో చేపల వేట కోసం అత్యాధునిక పరికరాలు, సౌకర్యాలను సబ్సిడీపై అందించాం

రైతులతో పాటు మత్స్యకారులు, పశు పోషకులకు కిసాన్ కార్డుల మాదిరి ప్రయోజనాలు చేకూర్చాం.

తీవ్రవాదం అణచివేసేందుకు ఎన్డీయే ప్రభుత్వం చేసిన ప్రయత్నాలను ప్రపంచమంతా సమర్థిస్తుంటే, మహాకూటమి నేతలు మాత్రం సన్నాయి నొక్కులు వాడుతున్నారు అని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అన్నారు.

అయితే, రాజ‌మ‌హేంద్ర‌వ‌రంలో ప్రధాని చేసిన అవినీతి ఆరోప‌ణ‌ల‌ను టీడీపీ నేత‌లు తిప్పికొడుతున్నారు.

హోదా, ప్యాకేజీ విష‌యంలో ప్ర‌ధాని నరేంద్ర మోదీనే యూ ట‌ర్న్ తీసుకున్నారని టీడీపీ ఎమ్మెల్యే గోరంట్ల బుచ్చ‌య్య చౌద‌రి అన్నారు.

రాజ‌మ‌హేంద్రవ‌రం స‌భ‌లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వ్యాఖ్య‌ల‌ను టీడీపీ తీవ్రంగా ఖండించింది.

ప్రధాని విమర్శలపై ఆపార్టీ ఎమ్మెల్యే గోరంట్ల బుచ్చయ్య చౌద‌రి ఘాటుగా స్పందించారు.

బీబీసీతో మాట్లాడిన గోరంట్ల "దేశంలో ఎంతో మంది ప్ర‌ధాన‌లను చూశాం. నా 36 ఏళ్ల రాజ‌కీయ జీవితంలో ఇలాంటి ప్ర‌ధానిని చూడ‌లేదు. పోల‌వ‌రంలో అవినీతి జ‌రిగితే కేంద్రం అవార్డులు ఎందుకు ఇచ్చింది. రెండో డీపీఆర్‌ని ఎందుకు అమోదించ‌లేదు. భూసేక‌ర‌ణ వ‌ల్ల ప్రాజెక్ట్ వ్య‌యం పెరిగింది. 2013 భూసేక‌ర‌ణ చ‌ట్టం వల్ల ప్రాజెక్ట్ ఖ‌ర్చు పెరిగింది. ఇప్ప‌టికే 70 శాతం ప‌నులు పూర్త‌య్యాయి. అయినా అక్క‌డ అవినీతి జ‌రుగుతోంద‌ని ప్ర‌ధాని అబ‌ద్ధాలు చెబుతున్నారు" అన్నారు....


ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌కు చిన్న వ‌య‌సులోనే  సీఎం కాబోతున్న మూడో నేత‌గా వైఎస్ జ‌గ‌న్ గుర్తింపు సాధించారు. ఆయ‌న‌కు తోడుగా అనేక మంది యువ‌నేత‌లు అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్ట‌బోతున్నారు. వారిలో కొంద‌రు గ‌డిచిన స‌భ‌లో కూడా ప్రాతినిధ్యం వ‌హించ‌గా ఈసారి మ‌రికొంద‌రు తోడ‌య్యారు.

గుంటూరు జిల్లా చిల‌క‌లూరిపేట నుంచి విడద‌ల ర‌జినీ వైసీపీ తరపున పోటీ చేసి గెలిచారు. అందరికంటే ఈమే అత్యంత చిన్నవయస్కురాలు. 30 సంవత్సరాల రజినీ, త‌న స‌మీప ప్ర‌త్య‌ర్థి, ప్ర‌త్తిపాటి పుల్లారావును 8,301 ఓట్ల తేడాతో ఓడించారు.

చిల‌క‌లూరిపేటకు అతి చిన్న వ‌య‌సు క‌లిగిన ఎమ్మెల్యేగానే కాకుండా ఆ నియోజ‌క‌వ‌ర్గంలో తొలి మ‌హిళా ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు. అమెరికాలో చేస్తున్న ఉద్యోగం వదులుకుని వెనక్కువచ్చిన రజినీ, మొదట్లో తెలుగుదేశం పార్టీలో ప‌నిచేసి, ఎన్నిక‌ల ముందు వైసీపీలో చేరారు.

శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో ప‌లాస నుంచి పోటీచేసిన సీదిరి అప్ప‌ల‌రాజు చిన్నవాడు. ఆయన వయసు 39. అప్పలరాజు తొలిసారిగా ఏపీ అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు.

పాముల పుష్ప శ్రీవాణి

విజ‌య‌న‌గ‌రం జిల్లా కురుపాం నుంచి మొదటిసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచినపుడు పాముల ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పుష్పశ్రీవాణి వయసు 27. ప్రస్తుతం అదే నియోజకవర్గం నుంచి రెండోసారి విజయం సాధించిన శ్రీవాణి వయసు 32 సంవత్సరాలు.

విశాఖ జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో గుడివాడ అమ‌ర్ నాథ్ వయసు 35. ఆయన తొసారిగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెడుతున్నారు. గ‌త ఎన్నిక‌ల్లో అన‌కాప‌ల్లి ఎంపీగా వైసీపీ తరుపున పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. కానీ ఈసారి అన‌కాప‌ల్లి నుంచి ఆయన ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు.

పెందుర్తి నుంచి గెలిచిన అన్నంరెడ్డి అదీప్ రాజ్ వయసు 35 సంవత్సరాలు. ఈయన, సీనియ‌ర్ నేత బండారు స‌త్య‌న్నారాయ‌ణ‌మూర్తిని ఓడించారు. బ‌రిలో దిగిన తొలిసారే విజ‌య‌కేత‌నం ఎగర‌వేశారు అన్నంరెడ్డి.

అన్నంరెడ్డి అదీప్‌రాజ్

తూర్పుగోదావ‌రి జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో జ‌క్కంపూడి రాజా ఒకరు. ఆయన వయసు 31 సంవత్సరాలు. ఆయ‌న ప్ర‌స్తుతం వైసీపీ యువ‌జ‌న విభాగం రాష్ట్ర అధ్య‌క్షుడిగా ఉన్నారు. తండ్రి జ‌క్కంపూడి రామ్మోహ‌న్ రావు రాజ‌కీయ వార‌స‌త్వంతో తొలిసారిగా బ‌రిలో దిగి విజ‌యం సాధించారు. రాజాన‌గ‌రం అసెంబ్లీ నియోజ‌క‌వ‌ర్గం నుంచి ఆయ‌న ప్రాతినిధ్యం వ‌హిస్తున్నారు.

రంప‌చోడ‌వ‌రం నుంచి గెలిచిన వైసీపీ అభ్య‌ర్థి నాగుల‌ప‌ల్లి ధ‌న‌ల‌క్ష్మి వయసు 34 సంవత్సరాలు. రాజ‌కీయ ఆరంగేట్రం చేసిన ఏడాదిన్న‌ర‌కే ఈమె ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు. గ‌త ఏడాది వ‌ర‌కూ ఈమె ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ఉన్నారు.

ఆదిరెడ్డి భవాని

రాజ‌మ‌హేంద్ర‌వ‌రం అర్బ‌న్ స్థానంలో టీడీపీ త‌రపున ఆదిరెడ్డి భ‌వానీ విజ‌యం సాధించారు. ఈమె వయసు 34. తండ్రి ఎర్రంనాయుడు రాజ‌కీయ వార‌స‌త్వంతో పాటు మెట్టింటి రాజ‌కీయ అనుభ‌వం కూడా ఆమెకు క‌లిసివ‌చ్చింది. ఈమె మామ ఆదిరెడ్డి అప్పారావు ఎమ్మెల్సీగా ప‌నిచేశారు.

ప‌శ్చిమ గోదావ‌రి జిల్లా నుంచి గెలిచిన వారిలో దెందులూరులో టీడీపీ సిట్టింగ్ ఎమ్మెల్యే చింత‌మ‌నేని ప్ర‌భాక‌ర్‌ని ఓడించిన కొఠారి అబ్బాయ చౌద‌రి వయసు 37 సంవత్సరాలు.

ఆయ‌న‌కు 17,458 ఓట్ల ఆధిక్యం ద‌క్కింది. లండ‌న్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ రంగంలో ప‌నిచేసి, రాజ‌కీయాల్లో అడుగుపెట్టిన అబ్బాయ చౌద‌రి, పోటీ చేసిన తొలిసారే విజ‌యం సాధించారు.

కొఠారు అబ్బాయ చౌదరి

నెల్లూరు నుంచి గెలిచిన వారిలో పోలుబోయిన అనిల్ కుమార్ యాద‌వ్ వయసు 39 సంవత్సరాలు. ఆయ‌న వ‌రుస‌గా రెండోసారి వైసీపీ త‌రుపున అసెంబ్లీకి ఎన్నిక‌య్యారు. మంత్రి పి.నారాయ‌ణను 1988 ఓట్ల తేడాతో ఓడించారు అనిల్.

క‌ర్నూలు నుంచి గెలిచిన వారిలో ఆళ్ల‌గ‌డ్డ నుంచి గంగుల బ్రిజేంద్ర రెడ్డి వయసు 32. ఆయనది రాజకీయ కుటుంబం.  రాజ‌కీయ కుటుంబ నేప‌థ్యం నుంచి బ‌రిలో...


ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌కు చెందిన స్వ‌ాతంత్ర్య స‌మ‌ర‌యోధుల్లో పింగ‌ళి వెంక‌య్య ఒకరు. భారత జాతీయ ప‌తాక రూప‌క‌ర్త ఆయన. కానీ, అందుకు త‌గ్గ‌ట్టుగా వెంక‌య్య‌కు గౌర‌వం ద‌క్కిందా? అంటే  ఆయ‌న స్వ‌గ్రామంలో కూడా అంద‌రూ పెద‌వి విరుస్తున్నారు.

పింగ‌ళి వెంక‌య్య కృష్ణా జిల్లా కూచిపూడి మండ‌లం భ‌ట్ల పెనుమ‌ర్రు గ్రామంలో జ‌న్మించారు. ఆ ఊరిలో ఆయన జ్ఞాప‌కార్ధం ఏదైనా ఏర్పాటు చేయ‌డానికి ప్ర‌భుత్వం శ్ర‌ద్ధ చూపించిన దాఖ‌లాలు లేవు.

మహాత్మా గాంధీతో పింగళి వెంకయ్య (ఎడమ వైపున చివరి వ్యక్తి)

'జపాన్ వెంకయ్య'

సుదీర్ఘ‌కాలం పాటు స్వ‌ాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్న పింగ‌ళి వెంక‌య్య బ‌హుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయ‌న అనేక దేశాల్లో ప‌ర్య‌టించారు. వివిధ భాష‌ల్లో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. చివ‌ర‌కు జప‌నీస్ భాష నేర్చుకోవ‌డం కోసం ప‌ట్టుద‌ల‌తో ఆ దేశం వెళ్లి వ‌చ్చిన వెంక‌య్య‌ను కొంత‌కాలం పాటు 'జ‌పాన్ వెంక‌య్య' అని కూడా పిలిచేవారు.

ఆ త‌ర్వాత వ్య‌వ‌సాయంలో కూడా అడుగుపెట్టి కొత్త పత్తి వంగ‌డాలు క‌నిపెట్టేందుకు పరిశోధన చేయడంతో ఆయనకు 'ప‌త్తి వెంక‌య్య' అన్న పేరు కూడా ఉండేది. వ‌జ్రాల‌పై కూడా ఆయన విశేష‌మైన పరిశీల‌న చేశారు.

ఆఖరి ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ోజుల్లో పింగళి వెంకయ్య

అన్నింటికీ మించి 1921లో విజ‌య‌వాడలో జ‌రిగిన అఖిల భార‌త జాతీయ కాంగ్రెస్ మ‌హాస‌భ‌ల్లో పింగ‌ళి వెంక‌య్య కీల‌క భూమిక పోషించారు. ఆ సంద‌ర్భంగానే మ‌హాత్మా గాంధీ ప్ర‌తిపాద‌న‌తో రంగంలోకి దిగిన వెంక‌య్య, దేశ జాతీయ ప‌తాక రూప‌క‌ల్ప‌న‌కు శ్రీకారం చుట్టారు.

అందులో భాగంగా ప‌లుర‌కాల ప‌తాకాల‌ను రూపొందించ‌గా చివ‌ర‌కు త్రివ‌ర్ణ ప‌తాకం ఖాయమైంది. దాంతో, దేశ కీర్తిని చాటే మువ్వ‌న్న‌ెల జెండా రూప‌క‌ర్త‌గా పింగ‌ళి వెంక‌య్య చిర‌స్థాయిలో నిలిచిపోయింది.

అయితే, అనేక ర‌కాల విశిష్ట‌త‌లు క‌లిగిన వెంకయ్య‌కు సరైన స్థానం ద‌క్క‌లేద‌ని ఆయ‌న అభిమానులు అంటున్నారు.

'తెలుగు వ్యక్తి కావడం వల్లే గుర్తింపు రాలేదు'

భట్ల పెనుమ‌ర్రు గ్రామానికి చెందిన త్రిపుర‌నేని వెంక‌ట‌సుబ్బారావు బీబీసీతో మాట్లాడుతూ... "పింగ‌ళి వెంక‌య్య మా గ్రామ‌వాసి కావ‌డం పట్ల మాకు గ‌ర్వంగా ఉంది. అయితే, ఆయన చివ‌రి రోజుల్లో అనేక స‌మ‌స్య‌లు ఎదుర్కోవడం మమ్మల్ని ఎంతో క‌ల‌చివేసింది. అమ్మ‌మ్మ ఇంట్లో  జ‌న్మించిన పింగ‌ళి వెంక‌య్య బాల్యం మా గ్రామంలోనే గ‌డిచింది.

ఆ త‌ర్వాత ద‌క్షిణాఫ్రికాలో గాంధీ ప‌రిచ‌యం, ఆయ‌న స్ఫూర్తి తోడుకావ‌డంతో స్వ‌ాతంత్ర్య స‌మ‌రంలో కీలక భూమిక పోషించారు. అయినా ఆయ‌నకు త‌గిన గుర్తింపు రాలేదు. ఆయన తెలుగు వ్యక్తి కాకుండా వేరే రాష్ట్రాల‌కు చెందిన వారు అయ్యుంటే, గుర్తింపు మరోలా ఉండేది. కానీ, ఆయ‌న విగ్ర‌హాన్ని పార్ల‌మెంటులో పెట్టాల‌న్న ప్రతిపాద‌న ముందుకు సాగ‌క‌పోవ‌డం, భార‌త‌ర‌త్న ఇవ్వాల‌న్న డిమాండ్ కూడా నెర‌వేర‌క‌పోవ‌డం విచార‌క‌రం" అన్నారు.

భ‌ట్ల పెనుమ‌ర్రులో పింగ‌ళి వెంక‌య్య నివాసం ఉన్న వీధికి ఆయన పేరు పెట్టారు. గ్రామ‌స్థులంతా క‌లిసి ప్ర‌ధాన కూడ‌లిలో వెంక‌య్య విగ్ర‌హం ఏర్పాటు చేశారు. ఏటా జ‌యంతి, వ‌ర్థంతి సంద‌ర్భంగా ఆయ‌న‌కు నివాళులు అర్పిస్తుంటారు. గ్రామ‌స్థులే చందాలు వేసుకుని కోటి రూపాయ‌ల‌తో  పింగ‌ళి వెంక‌య్య స్మారక భ‌వ‌నం నిర్మించారు. గ్రామస్థుల‌కు వివిధ కార్య‌క్ర‌మాల కోసం ఈ క‌మ్యూనిటీ హాల్ ఉపయోగపడుతోందని స్థానికుడు సంగిశెట్టి సాంబ‌శివ‌రావు చెప్పారు.

చేనేత కార్మికుడైన సాంబ‌శివ‌రావు 60 ఏళ్ల వ‌య‌సులో కూడా పింగ‌ళి వెంక‌య్య కీర్తిని చాటేందుకు ప్ర‌య‌త్నిస్తున్నారు. ఈ సంద‌ర్భంగా ఆయ‌న రాసిన పాట‌ను కూడా వినిపించారు. అంతేగాకుండా క‌మ్యూనిటీ హాల్ నిర్వ‌హ‌ణ‌లో ప్ర‌ధాన పాత్ర‌ధారిగా ఉన్నారు.

లగడపాటి హామీ నెరవేరలేదు

బీబీసీతో మాట్లాడిన సంగిశెట్టి...


ఆంధ్ర‌ప‌దేశ్ రాజ‌ధాని ప్రాంతానికి చేరువ‌లో గుంటూరు శివార్లలో ఉంటుంది ఉప్ప‌ల‌పాడు గ్రామం.

ఈ గ్రామంలోని మంచినీటి చెరువును ఒక‌ప్పుడు గ్రామ అవ‌స‌రాల‌కు వినియోగించేవారు. అయితే, వివిధ ర‌కాల వ‌ల‌స ప‌క్షులు సీజ‌న్ల వారీగా ఇక్క‌డికి వస్తుండటంతో ఆ చెరువు ఇప్పుడు ప‌క్షుల సంరక్షణ కేంద్రంగా మారిపోయింది.

ఆస్ట్రేలియా, సైబీరియా, ద‌క్షిణాఫ్రికా, శ్రీలంక, నేపాల్ వంటి దేశాల‌తో పాటు హిమాల‌యాల నుంచి కూడా ప‌క్షులు ఆయా కాలాల‌ను బ‌ట్టి వ‌ల‌స వ‌స్తూ ఉంటాయి. దీంతో ఉప్పల‌పాడు ఎప్పుడూ ప‌క్షుల సంద‌డితో కళకళలాడుతుంటుంది.

సుమారు 10 ఎక‌రాల విస్తీర్ణంలో చెరువు, మ‌ధ్య‌లో లంక‌ల మాదిరిగా మ‌ట్టి దిబ్బ‌లు, వాటిపై తుమ్మ చెట్లు గుబురుగా పెరిగి ఉంటాయి. ఆ చెట్ల మీద వేలాది ప‌క్షుల సంద‌డి చూడానికి ప‌ర్యాట‌కుల‌ను ఆక‌ర్షిస్తోంది.

ఉప్పల‌పాడు పక్షుల పునరావాస కేంద్రానికి విదేశీ పక్షులు వేల సంఖ్యలో ఎందుకు వస్తున్నాయి?

''యాభై ఏళ్లుగా చూస్తున్నాం...''

ఉప్ప‌ల‌పాడుకి చాలాకాలంగా ప‌క్షులు వ‌స్తున్న‌ప్ప‌టికీ, దాదాపు 50 ఏళ్లుగా పెద్ద సంఖ్య‌లో రావ‌డం తాము గుర్తించామని స్థానికుడు అమ‌ర లింగేశ్వ‌రరావు తెలిపారు.

ఆయన వయసు ఇప్పుడు 70 ఏ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ళ్లు. ఆయన బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, ''మా చిన్న‌ప్పుడు కొన్ని ప‌క్షులు వ‌చ్చేవి. కొన్నాళ్లు ఉండేవి. మ‌ళ్లీ వెళ్లిపోయేవి. ర‌క‌ర‌కాల కొంగ‌లు వ‌స్తున్నాయ‌ని అనుకునేవాళ్లం. కానీ, అవి విదేశాల నుంచి వ‌స్తున్నాయ‌ని మా వాళ్లు గుర్తించారు. దాంతో వాటికి అనువుగా ఆ చెరువుని వ‌దిలేశాం'' అని చెప్పారు.

''చెరువు మ‌ధ్య‌లో దిబ్బ‌లు, వాటిపై తుమ్మ చెట్లు ఉండ‌డంతో గుడ్లు పెట్ట‌డానికి, అన్నింటికీ అనువుగా ఉంటుంది. అందుకే ఏటేటా పెరుగుతూ వ‌స్తున్నాయ‌ని చిన్న‌ప్పుడు అనుకునే వాళ్లం. వాటిని చూడ‌డానికి కూడా చాలా మంది రావ‌డం మొద‌ల‌య్యింది. ఇప్పుడు ఈ చెరువు అటవీశాఖ ఆధ్వ‌ర్యంలోకి పోయింది'' అని ఆయన వివ‌రించారు.

ఎన్ని ర‌కాల ప‌క్షులు వ‌స్తాయి?

ఉప్ప‌ల‌పాడులోని వ‌ల‌స ప‌క్షుల సంర‌క్ష‌ణ కేంద్రం ప్ర‌స్తుతం ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ అట‌వీశాఖ వ‌న్య‌ప్రాణి విభాగం ప‌రిధిలో ఉంది.

''ఇక్కడికి మొత్తం 30 ర‌కాల విదేశీ ప‌క్షులు వ‌స్తుంటాయి. సీజ‌నల్‌గా వ‌స్తాయి. వేస‌విలో ఆస్ట్రేలియా నుంచి ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. శీతాకాలంలో సైబీరియా నుంచి, చైనా నుంచి కూడా ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. ఆగ‌స్టులో ద‌క్షిణాఫ్రికా నుంచి ప‌క్షులు వ‌స్తాయి. ఆయా ప‌క్షులు రెండు, మూడు నెల‌లు మాత్ర‌మే ఇక్క‌డ ఉంటాయి'' అని గుంటూరు వైల్డ్ లైఫ్ డీఎఫ్ఓ మోహ‌న్‌రావు బీబీసీకి వివరించారు.

వలస పక్షులతో పాటు ప‌లు స్థానిక జాతుల‌కు చెందిన పక్షులుకూడా ఈ ప్రాంతంలో ద‌ర్శ‌న‌మిస్తాయి. అయితే అరుదుగా క‌నిపించే వ‌ల‌స ప‌క్షుల‌ను చూడ‌డానికి ప‌ర్యాట‌కులు పెద్ద సంఖ్య‌లో వస్తుంటారని నిర్వాహ‌కులు చెప్పారు.

''వ‌ల‌స ప‌క్షుల సంఖ్య‌కు అనుగుణంగా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాం. అన్ని ర‌కాల స‌దుపాయాలు క‌ల్పించి, ప‌క్షుల‌ను ప‌రిర‌క్షించటానికి ప్ర‌య‌త్నిస్తున్నాం'' అన్నారు డీఎఫ్ఓ.

ప‌ర్యట‌కుల కోసం ప్ర‌త్యేకంగా ఏర్పాట్లు చేశామని, ప‌క్షుల‌ను వీక్షించటానికి ట‌వ‌ర్ కూడా నిర్మించామని తెలిపారు.

ఉప్ప‌ల‌పాడుకే ఎందుకు వ‌స్తున్నాయి?

ఉప్ప‌ల‌పాడుకు వచ్చే వలస పక్షుల్లో చైనా, నేపాల్, హిమాల‌యాల నుంచి పెలికాన్స్;  సైబీరియా నుంచి పెయింటెడ్ స్టార్క్స్,  శ్రీలంక నుంచి ఓపెన్ బీల్ స్టార్క్స్, ద‌క్షిణాఫ్రికా నుంచి వైట్ ఐబిస్ పక్షులు పెద్ద సంఖ్య‌లో వ‌స్తుంటాయి. డార్ట‌ర్ స్నేక్ పక్షులు కూడా ఏడాది పొడ‌వునా ద‌ర్శ‌న‌మిస్తాయి.

ఈ పక్షులు ఉప్ప‌ల‌పాడుకు రావ‌టం వెనుక అనేక కార‌ణాలు ఉంటాయ‌ని జీవ‌శాస్త్ర నిపుణులు చెబుతున్నారు.

పక్షులు వ‌ల‌స రావటానికి ముఖ్యంగా భౌతిక ప‌రిస్థితులు,...


ఆంబులెన్సులు, ప్రభుత్వ ఆస్పత్రికి వారు ఫోన్ చేశారు. కానీ వాళ్లెవరూ వచ్చే అవకాశం కనిపించలేదు. సిబ్బంది కొరతతోపాటు ఉన్న వారిలో కొందరు కోవిడ్-19 ప్రభావంతో ఐసోలేషన్‌లో ఉండాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.

"రెండు రోజుల తర్వాత మాకు ఫోన్ వచ్చింది. వెళ్లి చూస్తే అత్యంత దయనీయ స్థితిలో ఆయన పడి ఉన్నారు. మా మిత్రులు కొందరు భయపడినా.. మేమే సాహసం చేసి అంత్యక్రియలు పూర్తి చేశాం. అప్పుడే అనిపించింది... కన్నవారి కోసం ఎంతో కూడబెట్టి, కష్టపడి ఆస్తులు సంపాదించి ఇస్తే, చివరకు చనిపోయిన తర్వాత పట్టించుకోకుండా వదిలేశారని, మృతులకు మళ్లీ ఓ రెండు నిమిషాలు ప్రాణం వస్తే అలాంటి కుటుంబాన్ని చూసి ఏమంటారో తెలుసుకోవాలని అనిపించింది" అని రాజమహేంద్రవరం నగరానికి చెందిన అమీర్ పాషా వ్యాఖ్యానించారు.

గత 20 రోజుల్లో 13 మంది కోవిడ్-19 మృతులకు ఆయన అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. అమీర్ పాషాతోపాటు ఆయన మిత్రులు మరో ఐదుగురు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటున్నారు. కరోనావైరస్ మృతదేహాల అంత్యక్రియలు ఇబ్బందిగా మారడంతో.. అలాంటివారికి ఆసరాగా నిలవాలనే లక్ష్యంతో ఈ యువకులు సాగుతున్నారు. కుల, మతాలకు అతీతంగా అవసరమైనవారికి ఇలాంటి ఆపద సమయంలో తోడుగా నిలవాలనే ఉద్దేశం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తో ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నట్టు వారు చెబుతున్నారు.

ఇప్పుడు ఎంత చేసినా తక్కువే..

అమీర్ పాషా గత కొన్నేళ్లుగా రాజమహేంద్రవరం పరిసరాల్లో వివిధ సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నారు. ప్రజారోగ్యం, హెచ్‌ఐవీ నిర్మూలన వంటి సమస్యలపై ఆయన పనిచేశారు. పీపుల్స్ అసోసియేషన్ ఫర్ సోషల్ జస్టిస్ పేరుతో బాలల హక్కుల కోసమూ ఆయన ఉద్యమిస్తున్నారు. బాలల అక్రమ రవాణాను అడ్డుకునేందుకు వివిధ కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. అయితే, ఎంతో కాలంగా ఎంతో సేవ చేస్తున్నప్పటికీ కరోనావైరస్  సమయంలో ప్రజలకు అండగా నిలవడం అత్యంత సంతృప్తినిచ్చిందని అమీర్ చెబుతున్నారు.

వలస కార్మికులను ఆదుకునేందుకు ఆయన సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. నగరంలోని పేదలకు తన స్నేహితులు, బంధువుల సహాయంతో బియ్యం, ఇతర నిత్యావసరాలు కూడా అందించారు. 60 రోజుల పాటు ఆహారం ప్యాకెట్లు పంపిణీ చేశారు. 235మంది గర్భిణులకి పౌష్టికాహార కిట్స్ కూడా ఇచ్చారు. ఇలా కరోనావైరస్ వ్యాప్తి నడుమ వివిధ దశల్లో తమ సేవల ద్వారా అమీర్ బృందం పనిచేస్తోంది.

కరోనావైరస్ విజృంభిస్తున్న సమయంలో మృతదేహాలకు అంత్యక్రియల నిర్వహణ పెద్ద సమస్యగా మారింది. కొందరు కరోనా బాధితులతోపాటు, అలాంటి లక్షణాలతో చనిపోయిన వారిని కూడా చేరదీసేందుకు చాలా మంది సిద్ధపడడం లేదు. చివరకు సాధారణ మరణాల విషయంలో కూడా అనేక సందేహాలతో దూరంగా ఉంటున్నారు. సొంతవారే కడచూపుకు కూడా సిద్ధం కాని ఘటనలు కోకొల్లలు. ఈ నేపథ్యంలో అన్నీ ఉండి, అనాథలుగా మిగిలిపోతున్న మృతదేహాలకు అంత్యక్రియల నిర్వహణకు అమీర్ పాషా బృందం సిద్ధపడింది.

అప్పుడే ఆలోచన వచ్చింది

"కరోనావైరస్ సోకినవారికి వైద్య సేవలు అందించడమే ప్రభుత్వానికి గగనం అవుతోంది. పెరుగుతున్న కేసుల సంఖ్యతో పోలిస్తే సేవలు అందించడం సమస్య అవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో మృతదేహాలకు అంత్యక్రియల నిర్వహణ పెద్ద సమస్యగా మారుతోందని గమనించాం. అప్పుడే ఈ ఆలోచన వచ్చింది. శాస్త్రీయంగా అన్నింటినీ పరిశీలించాం. పీపీఈ కిట్లు ధరించి, ఇతర జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ మృతదేహాలను తరలించడం వల్ల ఇబ్బంది రాదని నిర్ధరించుకుని ఈ ప్రయత్నం ప్రారంభించాం" అని అమీర్ వివరించారు.

"ఇప్పటివరకు మాకు 35 ఫోన్ కాల్స్ వచ్చాయి. 13 మందికి మాత్రం అంత్యక్రియలు నిర్వహించగలిగాం. కొందరికి ఇతర మార్గాల్లో సహాయం చేశాం. మేం అన్ని జాగ్రత్తలూ పాటిస్తున్నాం. మా కుటుంబాల నుంచి కూడా సహకారం అందుతోంది. చనిపోయిన వాళ్ల బంధువులే రాని పరిస్థితుల్లో, మేం వెళ్లడం ఆత్మసంతృప్తినిస్తోంది. కానీ ఇంట్లో వాళ్ల గురించి కొంత భయం...


ఆకలి తీరే మార్గం లేక మట్టి తినడం వల్లే చిన్నారి మరణించిందని హక్కుల సంఘాలు, ప్రతిపక్ష నేతలు ఆరోపిస్తుండగా... ఆ చిన్నారి తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుల నిర్లక్ష్యం వల్లే పోషకాహార లోపంతో ఆమె మరణించిందని అధికారులు తమ నివేదికల్లో రాశారు.

నిర్లక్ష్యం తల్లిదండ్రులు, సంరక్షులదేనా? ప్రభుత్వానికి, అధికారులకు బాధ్యత లేదా? అని హక్కుల సంఘాలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి.

ఇంతగా చర్చకు కారణమైన ఈ చిన్నారి ఎవరు? ఆమె మరణానికి దారితీసిన పరిస్థితులేమిటి?

దేశంలో ఆహార భద్రత చట్టం, ఉపాధి హామీ, మాతాశిశు సంరక్షణకు అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు వంటివన్నీ ఉన్నా  ఎందుకీ దుస్థితి అన్న ప్రశ్న ఉత్పన్నమవుతోంది.

ఈ నేపథ్యంలో చిన్నారి మరణం వెనుక వాస్తవాలు తెలుసుకునేందుకు అనంతపురం జిల్లా కుమ్మరవాండ్లపల్లిలోని హమాలీ క్వార్టర్లలో నివసిస్తున్న చిన్నారి కుటుంబీకులు, స్థానికులను, పోలీసులను 'బీబీసీ' కలిసింది.

పోలీసులేమంటున్నారు

పోలీసుల వివరాల ప్రకారం.. కర్ణాటక రాష్ట్రం గుదిబండ గ్రామానికి చెందిన మహేశ్.. అనంతపురం జిల్లా కదిరి మండలం కుమ్మరవాండ్లపల్లికి చెందిన నాగమణిని వివాహం చేసుకొని కుమ్మరవాండ్లపల్లిలోనే నివసిస్తున్నారు.

కూలినాలి చేసుకుని జీవించ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ే వీరికి ఐదుగురు పిల్లలు. జీవనోపాధి కోసం కొంత కాలం హైదరాబాద్‌లో ఉండి తిరిగి కుమ్మరవాండ్లపల్లికి చేరుకున్నారు.

ఉండడానికి ఇల్లు లేక పాత బట్టలతో ఓ చిన్న గుడారం ఏర్పాటు చేసుకొని అందులో నివసిస్తున్నారు. నాగమణి తల్లి కూడా వీరికి సమీపంలోనే మరో చిన్న ఇంట్లో ఉంటున్నారు.

స్థానికులేం చెప్పారు

ఆరు నెలల కిందట మహేశ్, నాగమణిల రెండో కొడుకు మూడేళ్ల వయసున్న సంతోష్ కుమార్ తీవ్రమైన పోషకాహార లోపంతో చనిపోయాడు. ఆర్థిక స్థోమత లేకపోవటంతో తాముంటున్న గుడారం పక్కనే సంతోష్‌ను పూడ్చిపెట్టారు.

ఇటీవల చనిపోయిన వెన్నెల నిజానికి మహేశ్, నాగమణిల సంతానం కాదు. ఆ చిన్నారి నాగమణి చెల్లెలు లక్ష్మి కూతురు. లక్ష్మి భర్తను విడిచి మరో వ్యక్తితో వేరే ప్రాంతానికి వెళ్లిపోయింది. వెళ్తూవెళ్తూ వెన్నెలనూ తీసుకెళ్లింది.

కానీ, 2018 మేలో వెన్నెలను కుమ్మరవాండ్లపల్లికి తీసుకువచ్చిన లక్ష్మి తన తల్లి సుంకులమ్మ దగ్గర వదిలి వెళ్లింది.

అప్పటికి వెన్నెల తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉంది.

తీవ్ర అనారోగ్యంపాలైన వెన్నెలను కాలనీవాసుల ఆర్థిక సహకారంతో తిరుపతిలోని రుయా ఆస్పత్రిలో చేర్పించి వైద్యం చేయించారు.

కోలుకున్న తరువాత కూడా వెన్నెల తల్లి తిరిగి రాకపోవటంతో ఆ పాప.. అమ్మమ్మ సుంకులమ్మ, పెద్దమ్మ నాగమణి వద్దనే ఉంటోంది.

ఇటీవల మళ్లీ అనారోగ్యం పాలైన వెన్నెల రెండు వారాల కిందట చనిపోయింది.

ఆకలికి తట్టుకోలేక తమ ఇద్దరు పిల్లలు మట్టితిని అనారోగ్యంపాలై చనిపోయారని మహేశ్, నాగమణి మీడియా ముందు చెప్పటంతో ఒక్కసారిగా కలకలం రేగింది.

అధికారులు కదిలొచ్చి మహేశ్, నాగమణిల సంతానమైన మరో చిన్నారి పది నెలల లావణ్యను కాపాడేందుకు అనంతపురం ప్రభుత్వాస్పత్రిలో చేర్చించి చికిత్స చేయిస్తున్నారు. వారి మరో ముగ్గురు పిల్లలను శిశు సంరక్షణ కేంద్రానికి తరలించారు.

అధికారులు రేషన్ కార్డు జారీ చేసుంటే పిల్లలు బతికేవారు: మహేశ్, నాగమణి

తమ పిల్లల మరణానికి తమ పేదరికం.. ప్రభుత్వ అధికారులు పట్టించుకోకపోవడమే కారణమని మహేశ్, నాగమణి ఆరోపిస్తున్నారు.

''మేం పేదోళ్లం సార్.. నేను రాళ్లు కొట్టే పనిచేస్తాను. పని కోసం ఆరేడు కిలోమీటర్లు నడిచిపోవాలి. ఉదయం ఐదు గంటలకే పోతా. ఒక్కోసారి పని ఉంటుంది, ఒక్కోసారి ఉండదు. కష్టపడి పని చేస్తేనే తిండి, లేకుంటే లేదు. నాకు యాక్సిడెంట్ అయింది.. ఒళ్లంతా కుట్లే. ఆ నొప్పులతో  రోజూ పనిచేయలేను. మాకు ఉండటానికి ఇల్లు లేదు. కష్టపడి సంపాదించినదాంట్లో నోరు కట్టుకొని చిన్న ఇంటి కోసం పునాది వరకు వేసుకున్నాం....


ఆకలిని తట్టుకునేందుకు తన రెండేళ్ల కొడుకు ఒనాంగ్ నగొర్‌కు స్థానికంగా దొరికే సారాయిని తాగిస్తున్న నైబోల్ మడుట్. అంతర్యుద్ధం కారణంగా ఈమె ముగ్గురు పిల్లల్ని కోల్పోయింది

దేశంలో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధం లక్షలాది చిన్నారులకు శాపంగా మారుతోంది. కడుపు నింపుకోవడానికి నాలుగు మెతుకులు దొరకని దుస్థితి.

తక్షణమే వీరికి ఆహారం అందకపోతే నాలుగోవంతు చిన్నారులు మరణించే ప్రమాదం ఉందని యూనిసెఫ్ హెచ్చరిస్తోంది.

సహాయక చర్యలకు అంతర్యుద్ధం విఘాతం కలిగిస్తుండటంతో కరవు పరిస్థితులు తలెత్తుతున్నాయి.

రెండేళ్ల వయసున్న క్రిస్టీన్ జాక్సన్, ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీకగా కనిపిస్తోంది

ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీక

రెండేళ్ల వయసున్న క్రిస్టీన్ జాక్సన్, ఆకలి సంక్షోభానికి ప్రతీకగా కనిపిస్తోంది.

తీవ్రమైన పోషకాహార లోపంతో కొట్టుమిట్టాడుతున్న ఈ చిన్నారి సగం బరువు కోల్పోయింది. రోగ నిరోధక శక్తి క్రమంగా క్షీణిస్తోంది. చిన్న అంటువ్యాధి సోకినా ఊపిరి ఆగిపోతుంది.

ప్రస్తుతం ఆ పాప ఓ శిబిరంలో రక్షణ పొందుతూ, పాల తాగి బతుకుతోంది. ఇక్కడి నుంచి బయటకెళ్తే కనీసం ఒక్క పూట భోజనం పెట్టే స్తోమత కూడా తనకు లేదని క్రిస్టీనా తండ్రి జాక్సన్ లెపానీ ఆవేదన ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చెందుతున్నారు.

ఎంతో మంది చిన్నారులు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు

యుద్ధం పేదలుగా మారుస్తోంది

దక్షిణ సూడాన్‌లో ఆర్థికంగా కాస్త మెరుగ్గా ఉన్న వారిలో జాక్సన్ ఒకరు. మంచి ఉద్యోగంతో పాటు ఆయనకు కొంత పొలం కూడా ఉంది.

అయితే నాలుగేళ్లుగా సాగుతున్న అంతర్యుద్ధం జాక్సన్‌ను నిరుపేదగా మార్చేసింది.

దేశ రాజధాని జుబాలో ప్రతి 10 మంది చిన్నారుల్లో ఒకరు పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. రాజధాని బయట ఈ పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా ఉంది.

విమానాల ద్వారా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆహారం అందిస్తున్నారు

ప్రాణాల మీదకు వస్తోన్న సహాయం

ప్రభుత్వం, తిరుగుబాటుదార్ల మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధం అనేక మంది సహాయక చర్యలు చేపట్టే ఉద్యోగుల ప్రాణాలను తీస్తోంది.

తిరుగుబాటుదార్ల అధీనంలో ఉన్న గాన్యేల్ వంటి ప్రాంతాల్లో విమానాల ద్వారా సహాయం అందిస్తున్నారు.

ఇది ఎంతో ఖరీదైన వ్యవహారం. కాబట్టి అందరికీ సహాయం చేసే అవకాశాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. అందువల్ల ఇక్కడ క్రమక్రమంగా కరవు పరిస్థితులు నెలకొంటున్నాయి.

సాగు తగ్గి ఆహారానికి తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడినట్లు హెన్రియేటా ఫోర్ చెబుతున్నారు

నాగలి పట్టడం లేదు

అంతర్యుద్ధం వల్ల ఎంతో మంది రైతులు పొలాలను వదిలేస్తున్నారని యూనిసెఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్, హెన్రియేటా ఫోర్ చెబుతున్నారు. దీంతో సాగు తగ్గి ఆహారానికి తీవ్రమైన కొరత ఏర్పడిందని తెలిపారు.

వచ్చే జులైలో మొదలయ్యే పంట కాలంలోనూ పరిస్థితులు ఇలాగే కొనసాగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయని ఆమె ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

"దక్షిణ సూడాన్ ఇప్పుడు ఎంతో క్లిష్టపరిస్థితుల్లో ఉంది. ఇటువంటి దయనీయ స్థితిలో మేం పిల్లల ప్రాణాలు కాపాడాల్సి ఉంది" అని హెన్రియేటా ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

తిరుగుబాటుదార్లు పిల్లల జీవితాలను బలి చేస్తున్నారని అటెనీ వెక్ అటెనీ ఆరోపిస్తున్నారు

పంతం నెగ్గించుకోవడానికే

తిరుగుబాటుదార్లకు కూడా సమాన హక్కులు ఉండాలని మధ్యవర్తులు కోరుతున్నారని దక్షిణ సూడాన్ అధ్యక్షుని ప్రతినిధి అటెనీ వెక్ అటెనీ అన్నారు. వారి పంతం నెగ్గించుకోవడం కోసం తిరుగుబాటుదార్లు పిల్లల జీవితాలను బలి చేస్తున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు.

యుద్ధం ఆగే సూచనలు లేకపోవడంతో ఇక్కడి చిన్నారులు దాతల ఔదార్యం మీద ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఆకాశం నుంచి చూస్తుంటే అన్నీ ప్రశాంతంగా ఉన్నట్టు అనిపించింది.

కానీ, విమానం లోపల చూస్తే ఆందోళన నిండిన ముఖాలు కనిపిస్తున్నాయి. కిందకు దిగిన తర్వాత పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో వాళ్లకు తెలీదు.

దిల్లీ నుంచి వెళ్తున్న విమానం శ్రీనగర్‌లో రన్‌వేను తాకబోతోంది. సొంతవారిని కలవడానికి ఆతృతగా ఉన్న వారికి ఒకటింపావు గంట కూడా చాలా సుదీర్ఘంగా అనిపిస్తోంది.

నా హ్యాండ్ బ్యాగేజ్‌లో పప్పులున్నాయి. తినే వస్తువులు, మందులున్నాయి. ఎలాంటి గిఫ్టులూ లేవు. నేను నాతోపాటూ తినే వస్తువులు మాత్రం తీసుకెళ్తున్నాను.

నేను ఎవరితోనూ మాట్లాడలేకపోయాను. నా భార్యతో, పిల్లలతో, అమ్మనాన్నలతో, చిన్నాన్నతో, కశ్మీర్ లోయలో ఎవరినీ కలవలేకపోయాను.

నిజం చెప్పాలంటే, నేను ఈద్ కోసమని వెళ్తున్నా. మా ఇంట్లో అందరూ ఎలా ఉన్నారో చూడ్డానికి వెళ్తున్నా. నేను బాగున్నాను అని వాళ్లకు చెప్పడానికి వెళ్తున్నా. ఎందుకంటే కమ్యూనికేషన్ పూర్తిగా కట్ అయిపోయింది. మనం ఇప్పటి రోజుల్లో కాదు, ఏదో డార్క్ ఏజ్‌లో వెళ్తున్నట్టుంది.

అక్కడ అందరూ ఎలా ఉన్నారో, ఏమో అనే దిగులు మనసు తొలిచేస్తోంది. అందుకే మేం పనికూడా సరిగా చేయలేకపోతున్నాం. మనసంతా టెన్షన్. అలా ఉంటే మన మనసులో ఏదేదో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చెడు ఆలోచనలు వస్తుంటాయి. అంతా బాగానే ఉంటుందనే అనుకుంటున్నా. కానీ, అక్కడ పరిస్థితి ఎలా ఉందో నాకు తెలీదు. మా ఇంట్లో వాళ్లు ఎలా ఉన్నారో తెలుసుకోవాలని మాకందరికీ చాలా ఆతృతగా ఉంది.

నేను వేల సార్లు ఫోన్ చేసుంటాను. నంబర్ కొడితే స్విచాఫ్ వస్తుంది. అందరి నంబర్లూ ఒకేసారి ఎందుకు పనిచేయవు. ఏదైనా జరగరానిది జరిగిందేమో అని, మనసులో పదే పదే అనిపిస్తోంది.

ఆసిఫ్ కూడా దిల్లీ ఇందిరాగాంధీ ఎయిర్ పోర్ట్ నుంచి శ్రీనగర్ విమానం ఎక్కారు. దిల్లీలోని ఒక ప్రైవేట్ బ్యాంకులో పనిచేస్తున్న ఆయన గత కొన్ని రోజుల నుంచీ కంటినిండా నిద్రపోలేదు, కడుపునిండా తినలేదు.

అలసట, ఆందోళన ఆన ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. దిల్లీ నుంచి శ్రీనగర్ వెళ్తున్న విమానంలో ఉన్న వారి ముఖాల్లోకి చూస్తుంటే అందరిలో ఒక ఆందోళన, భయం కనిపిస్తుంది.

భారత ప్రభుత్వం గత సోమవారం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేస్తూ కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని తొలగించింది. ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాన్ని రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా కూడా విభజించింది.

ఆ ప్రకటనకు ముందు అన్నిరకాల బయటి సంబంధాలను కట్ చేశారు. ఇంటర్నెట్ ఆపేయడంతోపాటు మొబైల్, ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్ సేవలు కూడా నిలిపివేశారు.

హర్యానాలోని ఒక మెడికల్ కాలేజీలో చదివే నలుగురు కశ్మీరీ విద్యార్థులు మరో నెలలో జరగబోయే పరీక్షకు సిద్ధం కావాల్సి ఉంది. ఇప్పుడు వాళ్లు హడావిడిగా తిరిగి సొంత ఇళ్లకు బయల్దేరారు.

"త్వరలో పరీక్షలు. వాటిపై ఫోకస్ పెట్టాలి. కానీ కమ్యూనికేషన్స్ లేవు. ఇంట్లో వాళ్లతో మాట్లాడలేకపోతున్నాం. మానసికంగా చాలా డిస్టర్బ్ అయ్యాం. చాలా ఆందోళనగా ఉంది. చదవలేకపోతున్నాం, క్లాసులకు కూడా వెళ్లలేకపోతున్నాం, మేం ఈద్ కోసం వెళ్లడం లేదు. ఇంట్లోవాళ్లు ఎలా ఉన్నారో చూడ్డానికి వెళ్తున్నాం" అన్నారు.

"భారత మీడియాలో కశ్మీర్ పరిస్థితి గురించి ఎలాంటి సమాచారం ఇవ్వడం లేదు. ప్రభుత్వం తరఫున కూడా సరైన సమాచారం అందడం లేదు. అసలు అక్కడ ఏం జరుగుతోందో మాకు ఏం తెలీడం లేదు" అంటున్నారు.

భయంతో నిండిన వాతావరణం

దిల్లీలోని జామియా యూనివర్సిటీలో లా చదివే షఫురా లగేజ్, హ్యాండ్ బేగ్‌లో కూడా తినడానికి, తాగడానికి అవసరమైన సామాన్లే ఉన్నాయి. ఆమె నాతో "నేను బేబీ ఫుడ్, మందులు తీసుకొచ్చాను. నాలుగు రోజుల ముందు కాసేపు మా ఇంట్లో వాళ్లతో చాట్ చేశాను. కానీ ఆ తర్వాత నుంచి ఎలాంటి కాంటాక్ట్ లేదు. అసలు వాళ్లు ప్రాణాలతో ఉన్నారో, లేదో కూడా నాకు తెలీదు" అన్నారు.

ఒక భయం లాంటి వాతావరణం ఉందని  ఆమె చెప్పారు....