తెలంగాణలో పాత ప్రభుత్వం కొనసాగి.. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పాటై.. రెండు రాష్ట్రాల రాజకీయాలు ఆసక్తికరంగా మారాయి. రెండు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలకు మెజారిటీ ఓటర్ల మద్దతు దక్కింది. మరోవైపు కేంద్రంలో బీజేపీ కూడా భారీ మెజారిటీతో గెలిచింది.

మరోవైపు, ఉత్తరాదితోపాటు దక్షిణాదిలో బలపడాలని బీజేపీ తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తోంది. తాజాగా తిరుపతిలో జరిగిన బహిరంగ సభలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కూడా తన ఆకాంక్షను వెలిబుచ్చారు. భవిష్యత్తులో తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బీజేపీ అధికారంలోకి వస్తుందని జోస్యం చెప్పారు.

తిరుపతి సభ తర్వాత కొన్ని రోజులకే తెలుగు రాష్ట్రాల్లో గవర్నర్ మార్పు వార్త చక్కర్లు కొట్టింది. జూన్ 10, సోమవారం ఉమ్మడి రాష్ట్రాల గవర్నర్ నరసింహన్ కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షాతో సమావేశమయ్యారు. వీరి భేటీతో, గవర్నర్ మార్పు వార్తలు ఊపందుకున్నాయి. ఆ వెంటనే, కేంద్ర మంత్రి హర్షవర్ధన్.. సుష్మాస్వరాజ్‌కు సుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ ట్వీట్ చేశారు.

''బీజేపీ విశిష్ట నేత, నా సోదరి, మాజీ  విదేశాంగ మంత్రి సుష్మాస్వరాజ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా నియమితులైన సందర్భంగా ఆమెకు నా శుభాకాంక్షలు. మీ సుదీర్ఘ అనుభవంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లకు మేలు కలుగుతుంది'' అన్నది హర్షవర్ధన్ ట్వీట్ సారాంశం.

హర్షవర్ధన్ ట్వీట్‌తో సుష్మాస్వరాజ్ గవర్నర్ గిరీ ఖరారైనట్లేనని చాలామంది భావించారు. శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ హర్షవర్ధన్ ట్వీట్ చేశారని ఏఎన్ఐ వార్తసంస్థ కూడా తెలిపింది. అలాఅలా గవర్నర్ మార్పు వార్త చక్కర్లు కొడుతుండగా, కేంద్రమంత్రి హర్షవర్ధన్ తను శుభాకాంక్షలు తెలిపిన ట్వీట్‌ను డిలీట్ చేశారు. ఈ విషయాన్ని కూడా ఏఎన్ఐ వార్తాసంస్థ ట్విటర్ ద్వారా వెల్లడించింది.

అందర్లో కాస్త అయోమయం నెలకొన్న సందర్భంలో సుష్మాస్వరాజ్ స్పందించారు.

తాను ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా నియమితులైనట్లు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదంటూ సోమవారం రాత్రి ఆమె ట్వీట్ చేశారు.

తొమ్మిదేళ్లుగా ప్రస్తుత గవర్నర్

ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా ఉన్న నరసింహన్ విభజనకు ముందు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి గవర్నరుగా నియమితులై ప్రస్తుతం రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలకూ కొనసాగుతున్నారు.

1945లో తమిళనాడులో ఈఎస్ఎల్ నరసింహన్ జన్మించారు. పాఠశాల విద్యలో భాగంగా నరసింహన్ రెండేళ్లపాటు హైదరాబాద్‌లో చదివారు. 1968లో ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్ ఐ.పి.ఎస్.గా ఉద్యోగ జీవితం ప్రారంభించారు.

మొదటగా నంద్యాల, తర్వాత నరసంపేట, ఒంగోల్‌లో కొంతకాలం పనిచేసి 1972లో ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరోకు వెళ్లారు. 2006 సంవత్సరం వరకూ ఆయన ఇంటెలిజెన్స్ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో పని చేశారు. 2007లో ఛత్తీస్‌ఘడ్ గవర్నర్‌గా నియమితులైన నరసింహన్ 2010లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు.

ఇంతకూ.. గవర్నర్ మార్పు అంశానికి తెరపడినట్లేనా?

‘‘నరసింహన్.. ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా 9 సంవత్సరాలుగా పని చేస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా రాష్ట్రాల గవర్నర్లను మార్చే అంశం చర్చలో ఉంది. ఇది తెలుగు రాష్ట్రాలకే పరిమితమైన అంశం కాదు. అయితే, నిన్న కేంద్రమంత్రి హర్షవర్ధన్ చేసిన ట్వీట్ విషయానికి వస్తే, సోషల్ మీడియాలో వచ్చిన వార్తల ప్రభావంతోనే ఆయన ట్వీట్ చేశారని భావిస్తున్నాను. అందుకు సమాచార లోపమే కారణం’’ అని ఆంధ్రప్రదేశ్ బీజేపీ యువమోర్చా అధ్యక్షుడు విష్ణువర్ధన్ రెడ్డి బీబీసీతో అన్నారు.

ఈ విషయమై ఆయన మాట్లాడుతూ.. ‘‘సుష్మాస్వరాజ్ లాంటి సీనియర్, ఎంతో అనుభవమున్న నేతను ఆంధ్రప్రదేశ్ లాంటి చిన్న రాష్ట్రానికి గవర్నర్‌గా నియమిస్తారని నేను భావించను. ఆమె అనుభవాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలకూ గవర్నర్‌గా నియమించవచ్చు. కానీ ఆమె కోసం రాజ్యసభ పదవి కూడా ఎదురుచూస్తోంది. ఆమె సేవలను జాతీయస్థాయిలో...


తెలంగాణలో మరికొద్ది నిమిషాల్లో పోలింగ్ ముగుస్తుండటంతో అందరూ ఎగ్జిట్ పోల్స్ గురించి ఆసక్తిగా ఎదురు చూస్తున్నారు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత 2014 ఎన్నికల సమయంలో వివిధ సంస్థలు అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలపై ఎగ్జిట్ పోల్స్ వెల్లడించాయి.

జాతీయ వార్తా చానెళ్లు ఎన్డీటీవీ, టౌమ్స్ నౌ, ఏబీపీ, హెడ్‌లైన్ టుడే, సీఎన్ఎన్ ఐబీఎన్, న్యూస్ 24లు వివిధ సర్వే సంస్థలతో కలిసి ఫలితాలను ప్రసారం చేశాయి.

మాజీ ఎంపీ లగడపాటి రాజగోపాల్ తన టీంతో సర్వే చేయించి పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే ఫలితాలను ప్రకటిస్తూ వస్తున్నారు.

ఈసారి కూడా తెలంగాణ ఎన్నికలపై అన్ని సంస్థలు ఎగ్జిట్ పోల్స్‌ను వెలువర్చనున్నాయి.

అయితే, పోలింగ్‌కు ముందు ఎలాంటి ఎగ్జిట్ పోల్స్ విడుదల చేయోద్దని ఎన్నికల సంఘం ఆంక్షలు విధించింది.

దీంతో ఓటంగ్ ముగిసిన తర్వాతే తమ ఎగ్జిట్ పోల్స్ వివరాలను వెల్లడించడానికి అన్ని సంస్థలు సిద్ధమయ్యాయి.

సర్వే ఫలితాలు వెల్లడించనున్న లగడపాటి

గతంలో లగడపాటి తన బృందంతో చేయించిన సర్వేల ఆధారంగా వేసిన అంచనాలు ఎక్కువ సందర్భాల్లో వాస్తవ ఫలితాలకు దగ్గరగా ఉండడంతో ఇప్పుడు అందరి దృష్టీ ఆయనపై ఉంది.

తెలంగాణలో పోలింగ్ ముగిసిన తరువాత తన అం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చనాలు మొత్తం వెల్లడిస్తానని లగడపాటి చెప్పడంతో డిసెంబర్ 11కి ముందే ఆయన చెప్పే ఫలితాల కోసం అంతా ఆసక్తిగా చూస్తున్నారు.

 2008లో టీఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యేల రాజీనామాలతో వచ్చిన ఉపఎన్నికల సమయంలోనూ ఆయన సర్వే చేసి ఫలితాలు అంచనా వేయడంతో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు.

2009 సార్వత్రిక ఎన్నికలు, ఆ తరువాత 2011, 2012, 2013లో జరిగిన వివిధ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలను అంచనా వేసేందుకు ఆయన బృందంతో సర్వేలు చేశారు.

పార్లమెంటు, ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీకి 2014లో జరిగిన ఎన్నికల సమయంలోనూ ఆయన సర్వే చేసి ఓట్ల లెక్కింపునకు రెండు రోజుల ముందు అంచనాలు వెల్లడించారు. ఆంధ్ర, రాయలసీమలు(ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్) ఒక యూనిట్‌గా, తెలంగాణ ఒక యూనిట్‌గా చెప్పారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో టీడీపీ-బీజేపీ కలిసి.. తెలంగాణలో టీఆర్ఎస్, దేశంలో ఎన్డీయే కూటమి ప్రభుత్వాలు ఏర్పాటు చేస్తాయని అంచనా వేశారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలంగాణలో రెవెన్యూ రికార్డుల ప్రక్షాళనలో భాగంగా, ఆస్తులు (భవనాలు, ఇళ్లు) సర్వే చేపట్టారు. అంటే ప్రతీ భవనం దగ్గరకు వెళ్లి ఆ భవనం కొలతలు, యజమాని పేరు.. ఇలా ఓ 50కి పైగా రకాల వివరాలు నమోదు చేసుకోవాలి. వాటిని తరువాత ధరణి వెబ్‌సైట్లో పెడతారు. ఈ బాధ్యత మొత్తం స్థానిక సంస్థలకు అప్పగించారు. అంటే పంచాయతీ, మున్సిపాలిటీల వారు ఈ వివరాలు రాసుకుంటారు. వారికి అదనంగా వివిధ శాఖల సిబ్బందిని కేటాయించారు.

కానీ సమాచార సేకరణను చాలా వేగంగా చేయాలని తలపెట్టిన ప్రభుత్వం కేవలం పది రోజుల గడువు ఇచ్చింది. కానీ క్షేత్ర స్థాయిలో పరిస్థితి మరోలా ఉంది.

బయటి ప్రాంతాల వారి సమస్య

చాలా మంది కుటుంబంతో సహా వలస వెళ్లిన వారు ఉన్నారు. ముంబయి, సూరత్ నగరాలకు వెళ్లిన వారు, గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్లిన వారు, ఉన్నత ఉద్యోగులూ, వ్యాపారులుగా అమెరికా, యూరోప్ దేశాల్లో స్థిరపడ్డ వారు… ఇలా చాలా మంది తెలంగాణ నుంచి బయట ఉన్నారు. వారందరికీ ఇప్పుడీ ప్రక్రియ భయాన్ని కలిగిస్తోంది. ఇంటి వివరాలు ఫోన్లో చెప్పే అవకాశం లేదు. ఇంటి ముందు యజమానిని నుంచోబెట్టి ఫోటో తీయాలన్న నిబంధనతో ఈ వివరాలు నమోదు కావడం లేదు.

ఇదే అంశంపై తెలంగాణ అసోసియేషన్ ఆఫ్ జర్మనీ.. తెలంగా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ణ సీఎం కేసీఆర్‌కి ఒక లేఖ కూడా రాసింది. భూ రికార్డుల ప్రక్షాళనను ప్రశంసిస్తూనే తమ సమస్యలు పొందు పర్చారు ఆ లేఖలో. ధరణిలో ఎన్ఆర్ఐల భూముల వివరాలు పొందు పరిచే అవకాశం లేకపోయిందని వాపోయారు. ఎన్ఆర్ఐలలో చాలా మందికి ఆధార్ కార్డులు లేవు. ఇప్పుడు అప్లై చేద్దామన్నా, కోవిడ్-19 కారణంగా రాలేని పరిస్థితి అంటూ తమ పరిస్థితి చెప్పుకొచ్చారు.

ఎన్ఆర్ఐల భూ వివరాలు అప్‌డేట్ చేయడానికి ప్రత్యేక ప్రక్రియను నిర్ణయించాలని వారు కోరుతున్నారు. ''భూ వివరాల నమోదుకు పాస్‌పోర్ట్ లేదా ఓసీఐ (ఓవర్సీస్ సిటిజన్ ఐడెంటిటీ) కార్డులను ఆధార్ బదులుగా వాడాలి. పాస్‌పోర్టులో ఉన్న చిరునామా ఉపయోగించుకుని, విదేశీ ఫోన్ నంబర్లను కూడా నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించాలి. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు తమ ప్రతినిధులను పంపుకునే అవకాశం ఉండాలి''అని ప్రభుత్వానికి రాసిన లేఖలో కోరారు తెలంగాణ అసోసియేషన్ ఆఫ్ జర్మనీ అధ్యక్షులు డా.చాలిగంటి రఘు. తమ ఆస్తులు డిజిటలైజ్ చేసుకోవడానికి కనీసం ఆరు నెలల గడువు ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు వారు.

దేశాల సంగతి పక్కన పెడితే, పక్క రాష్ట్రాల్లో ఉన్న వారికీ ఇబ్బంది ఉంది. కరోనావైరస్ వ్యాప్తి నడుమ రైళ్లు లేకపోవడంతో,  ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి రాలేని వారు ఇబ్బంది పడుతున్నారు.

సాంకేతిక సమస్యలు

ఈ వివరాల నమోదుకు ప్రభుత్వం ఒక యాప్ రూపొందించి సిబ్బందికి ఇచ్చింది. కానీ చాలా మంది సిబ్బంది ఫోన్లలో రకరకాల వెర్షన్లు ఉంటాయి. దాంతో అవి పనిచేయడం చాలా ఇబ్బంది అవుతోంది. చాలా సందర్భాల్లో గ్రామాల్లో నెట్ స్పీడ్ లేక వివరాలు అప్‌డేట్ అవడం ఆలస్యం అవుతోంది. అలాగని సిగ్నల్ కోసం దూరం వెళ్తే జియో లొకేషన్ తేడా వచ్చేస్తోంది.

''ఇదంతా గందరగోళం వ్యవహారంలా ఉంది. ఈ యాప్ గురించి మా పైఆఫీసర్లకు కూడా అంత క్లారిటీగా తెలవదు. పోనీ మెల్లగా చేద్దామంటే రోజుకు 50 ఇళ్లు చేయాలి, 70 ఇళ్లు చేయాలి అంటూ తరుముతున్నారు''అని తన సమస్య వివరించారు జగిత్యాల జిల్లాలోని ఓ గ్రామానికి చెందిన పంచాయతీ కార్యదర్శి. ఆయన ఇతర శాఖలకు చెందిన సిబ్బందితో కలసి తమ గ్రామంలో సర్వే పనులు చేస్తున్నారు.

కొలతలది మరో సమస్య. ''ఇంటి కొలతలు కావాలన్నారు ముందు, సరే అని టేపులతో కొలిస్తే, అలా వద్దు, అందాజా (అంచనా) రాయమంటున్నారు. అంతా అయోమయంగా ఉంది.'' అన్నారాయన.

నిజానికి ఈ సర్వే విషయంలో స్పష్టమైన లిఖిత పూర్వక మార్గదర్శకాలు కానీ, శిక్షణ కానీ, లేదా ప్రజలకు ప్రకటనల ద్వారా సమాచారం కానీ లేదు. ఉదాహరణకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సమగ్ర కుటుంబ సర్వే చేసినప్పుడు...


తెలంగాణలోని గూడేలు నివురుగప్పిన నిప్పులా ఉన్నాయి. ఉట్నూరు ఏజెన్సీ పరిధిలోని పల్లెల్లో 144 సెక్షన్ అమలవుతోంది.

లంబాడాలను ఎస్టీ జాబితా నుంచి తొలగించాలని గోండుల నాయకత్వంలో మిగిలిన ఆదివాసీ జాతులు ఆందోళన చేస్తున్నాయి.

రిజర్వేషన్లను వర్గీకరించాలని మరి కొందరు వాదిస్తున్నారు.

ఆదిలాబాద్, ఏటూరునాగారం, ఖమ్మం ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో ఈ వివాదం ఉన్నప్పటికీ, పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా కేంద్రంగా ఇది ముదురుతోంది.

ఈ నేపథ్యంలో ఆదివాసీ గూడేల్లో వాస్తవ పరిస్థితిని తెలుసుకునేందుకు బీబీసీ ప్రయత్నించింది. బీబీసీ తెలుగు ప్రతినిధి బళ్ల సతీశ్ క్షేత్రస్థాయికి వెళ్లి ఇరువర్గాల ప్రజలతో మాట్లాడారు.

జోడేఘాట్ గ్రామం

మహారాష్ట్రలో బీసీలు..తెలంగాణలో ఎస్టీలు!

1976లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో వెంగళ్‌రావు హయాంలో లంబాడాలను మొదటిసారిగా ఎస్టీ జాబితాలో చేర్చారు.

లంబాడాలతో పాటు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మరో 33 జాతులు ఈ ఎస్టీ జాబితాలో ఉన్నాయి.

గోండు, ప్రధాన్, కోలి, తోటి, నాయక్పోడ్, ఆంధ్ వంటి అనేక జాతులు లంబాడాల కంటే ముందు నుంచి ఎస్టీ జాబితాలో ఉన్నాయి.

వీరిని అన్ని రాష్ర్టాల్లోనూ ఎస్టీలుగానే పరిగణిస్తారు.

లంబాడాలు మాత్రం మహారాష... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ట్రలో బీసీలు. కానీ తెలంగాణలో ఎస్టీలు.

ఉట్నూరులోని ఐటీడీఏ కార్యాలయం

మహారాష్ట్ర నుంచి తెలంగాణకు వలస

వెంగళ్‌రావు హయాంలో లంబాడాలకు అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎస్టీ హోదా ఇవ్వడంతో మహారాష్ట్రలో బీసీలుగా ఉన్న లంబాడాలు తెలంగాణకు వలస రావడం పెరిగింది.

దాదాపు పదేళ్లలో వీరి జనాభా దాదాపు రెట్టింపు అయింది.

సాంస్కృతికంగా, భాషాపరంగా, కట్టుబొట్టు, రూపురేఖల పరంగా మిగిలిన ఆదివాసీలకు లంబాడాలకు తేడా ఉంటుంది.

లంబాడాలు ప్రధానంగా మైదాన ప్రాంతాలకు కొండ ప్రాంతాలకు నడుమ నివసిస్తారు. అంటే మైదాన ప్రాంతానికి సమీపంలో ఉంటారు.

ఇతర ఎస్టీ తెగలు ప్రధానంగా కొండప్రాంతాల్లో మైదాన ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉంటారు.

దాంతో విద్య, ఉపాధిలో అవకాశాలను ఒడిసి పట్టుకోవడంలో ఆదివాసీల కంటే లంబాడాలు మెరుగ్గా ఉండడానికి అవకాశాలు ఎక్కువ.

దీనికే ఎవరికి తగ్గట్టుగా వారు భాష్యం చెపుతూ తమకు తోచిన పరిష్కారం సూచిస్తున్నారు.

కుమ్రం భీం విగ్రహం

వివాదానికి కారణం ఇదే!

ఏజెన్సీలో రగులుతున్న ప్రస్తుత వివాదానికి ఇదే ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు.

మహారాష్ట్రలో బీసీలుగా ఉన్న లంబాడాలు తెలంగాణకు వలస వచ్చి తమ అవకాశాలను కొల్లగొడుతున్నారని ఇతర ఎస్టీ తెగల వారు ఆరోపిస్తున్నారు.

లంబాడాలను ఎస్టీ జాబితా నుంచి తొలగించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ఎక్కడి నుంచో వచ్చి తమ అవకాశాలకు లంబాడాలు గండికొడుతున్నారని గోండులు గొడవ పెడుతున్నారు.

అయితే, జనాభా పరంగా అది తమ హక్కు అంటున్నారు లంబాడాలు.

ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో 144 సెక్షన్

'లంబాడాలు గిరిజనులే కాదు'- వెద్మ బొజ్జ

'అసలు లంబాడాలు గిరిజనులే కాదన్నారు.. ఆదివాసి విద్యార్థి సంఘం ప్ర‌ధాన కార్య‌ద‌ర్శి వెద్మ బొజ్జ.

 1976 ఎమెర్జెన్సీ సమయంలో పార్లమెంటులో చట్టం చేయకుండా, ఏ క‌మిష‌న్ వేయ‌కుండా కేవ‌లం 195 నంబ‌ర్ జీవో ఆధారంగా ఇచ్చిన ఆ ఆదేశం చెల్లదని  చెబుతున్నారు.

ఆ జీవో ప్రకారం 1950 కంటే ముందు నుంచి ఇక్కడ ఉన్న లంబాడాలకు మాత్రమే ఎస్టీ హోదా ఇవ్వాలి.. కానీ పెద్ద సంఖ్య‌లో మ‌హారాష్ట్ర నుంచి వ‌చ్చిన లంబాడాలు తమకు రావల్సిన అవకాశాలను తీసేసుకుంటున్నారని వెద్మ బొజ్జ ఆరోపించారు.

'మాలో మాకు గొడవలు లేవు.. రాజకీయ నాయకులే కుట్ర చేస్తున్నారు': రమణనాయక్

లంబాడాల వాదన మరోలా ఉంది. తమ కంటే 20 ఏళ్ళ ముందు నుంచి తెలంగాణలో ఎస్టీలుగా ఉన్న ఆదివాసీ కులాల వారు ఇప్పటికే 90 శాతం అభివృద్ధి చెందారని లంబాడా హక్కుల పోరాట సమితికి చెందిన జాదవ్ రమణా నాయక్ అన్నారు.

 తమను...


తెలంగాణలోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా మహదేవపురం, కమలాపురం గ్రామాలు ఛత్తీస్‌గఢ్ సరిహద్దుల్లో ఉన్నాయి.

కల్లు సేకరించడానికి మట్టి ముంతలను తాటిచెట్లకు వేలాడతీయడం మామూలు పద్ధతి. దీనికి భిన్నంగా ఇక్కడ వెదురు బొంగులను వాడుతున్నారు.

చెట్లకు ముంతల స్థానంలో బొంగులు కట్టి కల్లు పడుతున్నారు. ఒక్కో బొంగులో రెండు నుండి మూడు లీటర్ల కల్లు వస్తుంది.

ఈ వేసవిలో తాటి కల్లు కొత్త రుచిలో దొరకడంతో కల్లు బాబులు ఈ గ్రామాల వైపు పరుగులు తీస్తున్నారు. వెదురు బొంగుల్లోని కల్లు త్వరగా పులిసిపోవడం లేదని సహజమైన రుచి ఉంటుందని గ్రామస్తులు అంటున్నారు.

ఈ కల్లు తాగడం వెనుక ఒక ఆరోగ్య రహస్యం ఉందని తెలిసింది.

ఏంటా రహస్యం?

‘‘చెన్నైలో లెక్చరర్‌గా పని చేసే వాడిని. నాకు కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నాయని డాక్డర్లు చెప్పారు. చికిత్స చేయించుకున్నాను కానీ పెద్దగా ఫలితం లేదు. కానీ ఏడాదిగా ఈ కల్లు తాగుతున్నాను. ఇపుడు రాళ్లన్నీ కరిగిపోయాయి. కేవలం కల్లు కోసమే చెన్నైలో ఉద్యోగం మానేసి మా సొంతూరు పరకాల (వరంగల్ రూరల్ జిల్లా)లో వ్యవసాయం చేసుకుంటూ సెటిల్ అయ్యాను'' అని పరకాల నుండి కల్లు కోసం వచ్చిన నరోత్తమ్‌రెడ్డి చెప్పారు.

‘వెదురు బొ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంగులో పట్టిన కల్లులో కిడ్నీ వ్యాధులను తగ్గించే లక్షణాలు ఉన్నాయా?’ అని పలువురు సైంటిస్టులను సంప్రదించగా మైక్రోబయాలజీ ప్రొఫెసర్ భూక్యా భీమా స్పందించారు.

ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం సూక్ష్మజీవశాస్త్రం విభాగం ప్రొఫెసర్ భూక్యా భీమా 50 రకాల తాటి కల్లు నమూనాలు సేకరించి పరిశోధన చేశారు

పరిశోధన జరుగుతోంది..

అప్పుడే తాజాగా తాటి చెట్టు నుండి తీసిన కల్లు తాగితే అందులో ఉన్న ఓ సూక్ష్మజీవి మనిషి కడుపులో ఉన్న క్యాన్సర్ కారక సూక్ష్మజీవిని నాశనం చేస్తుందని, దీంతో పాటు కిడ్నీ వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులను కూడా ఈ జీవి నాశనం చేస్తుందని గుర్తించినట్టు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం సూక్ష్మజీవశాస్త్రం విభాగం ప్రొఫెసర్ భూక్యా భీమా తెలిపారు.

ఈయన గతంలో తన టీమ్‌తో ఏడాది పాటు ఖమ్మం, వరంగల్ తదితర ప్రాంతాల్లో 50 రకాల తాటి కల్లు నమూనాలు సేకరించి పరిశోధన చేశారు. ఫలితంగా 18 రకాల సూక్ష్మజీవులు మనిషిలోని రోగకారక సూక్ష్మజీవులను చంపుతున్నట్టు ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ ద్రువీకరించిందని భూక్యా భీమా చెప్పారు.

జీర్ణ వ్యవస్థలోని, సహజ సిద్ధ సూక్ష్మజీవులతో సహజీవనం చేయడం, వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులను నిరోధించడం, ప్రతికూల పరిస్ధితులను తట్టుకోవడం వంటి లక్షణాలు తాటి కల్లులో గుర్తించిన సూక్ష్మజీవుల్లో ఉన్నాయని అంటున్నారు.

‘తాజా కల్లుతో మాత్రమే ఈ మేలు!’

‘‘వెదురు బొంగులో అయినా, మట్టికుండలో అయినా కల్లు సహజ గుణాలు చెడిపోవు. ఐతే కిడ్నీలో రాళ్లను కరిగించే శక్తి తాటి కల్లుకు ఉందా? అనే అంశంపై గత కొన్ని నెలలుగా చేసిన మా పరిశోధన పూర్తయింది. ఫలితాలు సానుకూలంగా ఉన్నాయి. సైన్స్ జర్నల్‌లో మా రీసెర్చ్ పత్రాలు ప్రచురించిన అనంతరం పూర్తి వివరాలు వెల్లడిస్తాం’’ అని భూక్యా భీమా ధీమాగా చెప్పారు.

‘‘చెట్టునుండి తాజాగా తీసిన కల్లు తాగితేనే ఆరోగ్యానికి మేలు జరుగుతుంది. కల్లు తీశాక కొన్ని గంటలు నిలువ ఉంటే పులిసి ఆల్క్‌హాల్‌గా మారుతుంది. ఇది ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు‘‘ అని హెచ్చరిస్తున్నారు ఈ ప్రొఫెసర్.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలంగాణలోని మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా దౌల్తాబాద్‌కు చెందిన ఎన్.కవిత భర్త కొన్నాళ్ల కిందట బ్రెయిన్ క్యాన్సర్‌తో చనిపోయారు.

దీంతో ఇద్దరు బిడ్డల పోషణ ఆమెకు కష్టంగా మారింది.

కానీ, మహిళా సంఘంలో చేరడంతో ఆమె పరిస్థితి మారింది.

ఇప్పుడామె తన ఇద్దరు బిడ్డలను ఉన్నత చదువులు చదివిస్తున్నారు.

సొంతంగా ఇల్లు కట్టుకున్నారు.

అంతేకాదు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని పేద మహిళలకు శిక్షణ ఇస్తూ రెండు చేతులా సంపాదిస్తున్నారు.

కవిత ఒక్కరే కాదు పాలమూరు జిల్లాలోని పలువురు మహిళల విజయగాథ ఇలాంటిదే.

ఈ జిల్లా మహిళలు ఇప్పుడు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మహిళలకు శిక్షణ ఇస్తూ కొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తున్నారు. ఆర్థికంగా ప్రగతి సాధిస్తున్నారు.

పాలమూరు నుంచి ఉత్తరప్రదేశ్‌కు..

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మహిళా సంఘాల ఏర్పాటుకు 2014లో అక్కడి ప్రభుత్వంతో తెలంగాణ రాష్ట్ర పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ, గ్రామీణాభివృద్దిశాఖ సంయుక్తంగా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.

ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా అక్కడి మహిళా సంఘాల సభ్యులకు శిక్షణ కూడా ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

ఈ శిక్షణ బాధ్యతలు పాలమూరు మహా సమాఖ్య మహిళా సంఘానికి దక్కాయి.

అయితే, ఈ సంఘంలో ఉన్న చాలా మంది పదో తరగతి వరకే చదువుకున్నారు.

హిందీ, ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఇంగ్లిష్ మాట్లాడలేరు. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మహిళలకు శిక్షణ ఇవ్వాలంటే హిందీ తప్పనిసరిగా రావాలి.

అయితే, జిల్లా అధికారులు దీన్నో సమస్యగానే భావించలేదు. సంఘంలోని కొంతమంది సభ్యులను ఎంపిక చేసి వారికి హిందీలో శిక్షణ ఇచ్చి పంపాలని నిర్ణయించారు.

ప్రత్యేక పరీక్షతో ఎంపిక..హిందీలో శిక్షణ

మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలో 51,394 మహిళా సంఘాలు ఉన్నాయి. ఇందులో దాదాపు 6 లక్షల మంది సభ్యులు ఉన్నారు.

దీంతో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో శిక్షణ ఇచ్చే సభ్యులను ఎంపిక చేసేందుకు అధికారులు కొన్ని అర్హతలు నిర్ణయించారు.

45 ఏళ్లకు మించకుండా, 10వ తరగతి పాసై, మహిళా సంఘాల్లో వారాంతపు సమావేశాలు నిర్వహించే అనుభవం ఉన్నవాళ్లను అర్హులుగా ప్రకటించారు.

జనరల్ స్టడీస్, గ్రామీణాభివృద్దిపై ప్రత్యేకంగా సభ్యులకు పరీక్ష నిర్వహించారు. ఇందులో అర్హత సాధించిన వారికి ఇంటర్వ్యూలు నిర్వహించారు.

ఇలా అన్ని పరీక్షలు నిర్వహించి వంద మందిని ఎంపిక చేశారు. ఎంపికైన సభ్యులను సీఆర్‌పీ (క్లస్టర్ రీసోర్స్ పర్సన్స్)లుగా వ్యవహరిస్తారు.

వీరికి 'నేషనల్ రూరల్ లైవ్లీహుడ్ మిషన్' ద్వారా శిక్షణ ఇప్పించారు.

ముఖ్యంగా హిందీలో మాట్లాడటం, రాయడం, చదవడంపై ఎక్కువ దృష్టి సారించారు.

అలాగే, మహిళా సంఘాల సమావేశాల నిర్వహణ, గ్రామ సంఘాల ఏర్పాటు, స్వయం సహాయక సంఘాలలో నిర్వహించే 7 రకాల పుస్తకాలను సిద్ధం చేయడం తదితర అంశాల్లో ఎంపికైన సభ్యులకు శిక్షణ ఇచ్చారు.

శిక్షణ తర్వాత  75 మంది మిగలగా, వీరిని 5 గ్రూపులుగా విభజించారు. ఒక్కో గ్రూపులో 15 మంది సభ్యులను చేర్చారు.

ప్రస్తుతం పాలమూరు మహాసమాఖ్య కింద మహబూబ్‌నగర్, వనపర్తి, గద్వాల, నాగర్‌కర్నూల్, వికారాబాద్, రంగారెడ్డి, నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన మహిళా సంఘాలు ఉన్నాయి.

ఉత్తరప్రదేశ్ మహిళలకు పాఠాలు

ఎంపికైన 75 మందిని ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని 7 జిల్లాల పరిధిలో ఉన్న గ్రామాలకు పంపించారు.

ఒక్కో గ్రూపు ఒక్క గ్రామంలో 15 రోజులు ఉండి అక్కడి మహిళలకు సంఘాల ఏర్పాటు, నిర్వహణ, ఆర్థిక వ్యవహారాలపై శిక్షణ ఇస్తుంది.

మహిళా సంఘాల ఏర్పాటు వల్ల వచ్చే లాభాలు, తమ అనుభవాలను వారితో పంచుకుంటుంది.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మహిళా సంఘాలను 'సమూహూ సఖీ' పేరుతో పిలుస్తారు.

అక్కడ శిక్షణ ఇచ్చినందుకుగాను ఒక్కో సీఆర్పీకి రోజుకు రూ.1,150  చెల్లిస్తారు. అదనం రూ.200 డీఏగా ఇస్తారు.

 ఇలా వచ్చిన మొత్తంలో రూ.40 సేవా రుసుంగా పాలమూరు మహాసమాఖ్య తీసుకుంటుంది.

ఇలా ఒక్కో సీఆర్పీ 45 రోజులు శిక్షణ ఇస్తే రూ.50 వేలకు పైగా సంపాదించుకోవచ్చు....


తెలంగాణలోని రెండు ముఖ్యమైన నగరాలు హైదరాబాద్, వరంగల్‌లో ఒకే రోజున దారుణాలు జరిగాయి. షీటీమ్‌లు, పెట్రోలింగ్‌లు ఎన్ని ఉన్నా ఆడపిల్లలపై అరాచకాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. అని ఈనాడు రాసింది.

మహబూబ్ నగర్ జిల్లా నవాబు పేట్ మండలం కొల్లూరులో పశువైద్యురాలి(అసిస్టెంట్ వెటర్నరీ సర్జన్)గా విధులు నిర్వర్తిస్తున్న యువతి(28) బుధవారం రాత్రి శంషాబాద్‌లో కిడ్నాప్‌కు గురయ్యారు. ఆమెను అపహరించిన ఆగంతుకులు అత్యాచారం చేసి ఆపై దహనం చేశారు.

షాద్ నగర్ సమీపంలోని చటాన్‌పల్లి గ్రామ శివారు రోడ్డు వంతెన దగ్గర గురువారం తెల్లవారుజామున పూర్తిగా కాలిపోయిన స్థితిలో ఆమె మృతదేహం కనిపించింది. ఆమెను అత్యాచారం చేసి హత్య చేసినట్లు దర్యాప్తులో వెలుగుచూసిన ప్రాథమిక వివరాల ప్రకారం ఒక పోలీసు అధికారి ధ్రువీకరించారు అని ఈనాడు చెప్పింది.

బుధవారం సాయంత్రం విధులు ముగించుకుని ఇంటికి వచ్చిన ఆమె సాయంత్రం ఒక వైద్యుడిని కలిసేందుకు తన స్కూటీపై బయల్దేరారు. తొండుపల్లి కూడలిలో స్కూటీని పార్కు చేసి వెళ్లారు.

రాత్రి 9.22 గంటలకు వాహనం పంక్చర్ అయ్యిందంటూ సోదరికి ఫోన్ చేశారు. వద్దన్నా వినకుండా ఇద్దరు పంక్చర్ వేసుకుని వస్తామంటూ వాహనం తీసుకెళ్లారని, చుట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్టూ లారీ డ్రైవర్లు ఉన్నారని, భయమేస్తోందని ఏడుపొస్తోందంటూ చెప్పారు.

ఆమె మాట్లాడుతుండగానే సోదరి ఫోన్ కట్ చేసింది. తర్వాత రాత్రి 9.44కు ఫోన్ చేస్తే అది స్విచాఫ్ వచ్చినట్లు ఆమె  పోలీసులకు చెప్పారు. స్కూటీ పార్క్ చేసిన ప్రాంతానికి వెళ్లిన కుటుంబ సభ్యులకు అక్కడ స్కూటీ కనిపించలేదు.

గురువారం తెల్లవారుజామున పోలీసులకు చటాన్ పల్లికి చెందిన వ్యక్తి వంతెన కింద కాలుతున్న మృతదేహం ఉందని ఫిర్యాదు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశాడు. అక్కడికి చేరుకున్న షాద్ నగర్ పోలీసులు కాలిపోయిన మృతదేహం గుర్తించారు.

ప్రియాంక రెడ్డి స్కూటీ

వార్తల ద్వారా ఆ విషయం తెలుసుకున్న ప్రియాంక తండ్రి, సోదరి అక్కడికి చేరుకుని అది ప్రియాంక మృతదేహం అని గుర్తించినట్లు ఈనాడు రాసింది.

స్కూటీ నిలిపిన ప్రాంతంలో ప్రియాంక వస్తువులు, మద్యం సీసాలు దొరికాయి. అక్కడ ఆమెపై అత్యాచారం చేసిన తర్వాత హతమార్చి, మృతదేహాన్ని షాద్ నగర్ వైపు తీసుకెళ్లి ఉంటారని పోలీసులు అంచనా వేస్తున్నట్లు కథనంలో చెప్పారు.

స్కూటీకి పంక్చర్ వేయిస్తానని ఇద్దరు వచ్చారని ప్రియాంక తన సోదరికి చెప్పిందని, వారే వారే ఆమెను హతమార్చి ఉంటారని పోలీసులు భావిస్తున్నారు.

వరంగల్‌లో మరో యువతి హత్య

వరంగల్ నగరంలో కూడా అత్యాచారానికి గురైన మరో యువతి బలైనదని ఈనాడులో మరో కథనంలో రాశారు.

హన్మకొండ దీనదయాళ్ నగర్‌కు చెందిన గాదం మానస(19)ను ఆమె పుట్టినరోజు సందర్భంగా స్నేహితుడు నెమలిగొండకు చెందిన పులిసాయి గౌడ్ అలియాస్ సాయికుమార్(21) బయటకు తీసుకెళ్తానని చెప్పాడు.

దీంతో ఆమె కాజీపేటకు వెళ్లి అతడిని కలిసింది. అక్కడి నుంచి కారులో ఇద్దరూ చిన్న పెండ్యాల రైల్వే ట్రాక్ దగ్గర నిర్మానుష్య ప్రాంతానికి వెళ్లారు. అక్కడ అతడు మానసపై అత్యాచారం చేశాడు.

తీవ్ర రక్తస్రావంతో మానస చనిపోయింది. ఈ విషయం స్నేహితులకు చెప్పిన సాయి, వారు సాయం చేయలేనని చెప్పడంతో మానస మృతదేహాన్ని అలాగే కారు ముందు సీటులో కూర్చోపెటుకుని చీకటి పడే వరకూ తిరిగాడు.

హన్మకొండలో కొత్త దుస్తులు కొని న్యూశాయంపేట రైల్వే గేటు దగ్గర మృతదేహం దుస్తులు మార్చి హంటర్ రోడ్డులో దానిని వదిలి వెళ్లిపోయాడు.

స్థానికులు మృతదేహం గురించి పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వడంతో, దర్యాప్తు చేసిన పోలీసులు గురువారం సాయంత్రం నెమలిగొండ వెళ్లి సాయికుమార్‌ను అరెస్టు చేశారు అని ఈనాడు కథనంలో వివరించారు.

ఇంటి స్థలాల అమ్మకంపై కీలక నిర్ణయం

అసైన్డ్ ఇంటిస్థలాల అమ్మకంపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం...


తెలంగాణలోని హైదరాబాద్, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాల్లో డ్రై రన్ నిర్వహిస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నంలోనూ డ్రై రన్ ప్రారంభమైంది. నగరంలోని 3 ఆసుపత్రుల్లో ఈ కార్యక్రమం జరుగుతోంది.

దిల్లీలోని జీటీబీ ఆస్పత్రిలో వ్యాక్సీన్ డ్రై రన్ కార్యక్రమాన్ని కేంద్ర వైద్య ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి హర్ష వర్థన్ పరిశీలించారు.

భువనేశ్వర్‌లోని క్యాపిటల్ ఆస్పత్రిలో డ్రై రన్

డ్రై రన్ ఎందుకంటే..

వ్యాక్సీన్ పంపిణీ కోసం వ్యవస్థ సంసిద్ధంగా ఉందా లేదా అని చూసేందుకు డ్రై రన్ నిర్వహిస్తారు. ఇందులో భాగంగా ఆరోగ్య కార్యకర్తలు ఎంతవరకు సిద్ధంగా ఉన్నారో తెలుస్తుంది. వ్యాక్సీన్ పంపిణీకి సంబంధించి సౌకర్యాలు ఎలా ఉన్నాయన్నది కూడా అర్థమవుతుంది.

వ్యాక్సిన్‌ను నిల్వ చేసిన కేంద్రాల నుంచి పంపిణీ కేంద్రాలకు తరలించేందుకు ఎంత సమయం పడుతుంది? ఏవైనా ఇబ్బందులు ఉన్నాయా అన్నది కూడా తెలుస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో ఒక్కో టీకా కేంద్రంలో 25 మంది ఆరోగ్య కార్యకర్తలకు కోవిడ్ -19 డమ్మీ వ్యాక్సిన్ ఇస్తారు.

హైదరాబాద్‌లోని నాంపల్లి ఏరియా ఆస్పత్రిలో డ్రైరన్ నిర్వహిస్తున్నారు

దేశంలో ఇది రెండో దశ డ్రై రన్. మొదటి దశలో 2020 డిసెంబర్ 28న ఆంధ్రప్రదేశ్, అసోం, పం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

జాబ్, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో నిర్వహించారు.

దేశవ్యాప్తంగా వ్యాక్సిన్ పంపిణీ కోసం 96 వేల మందికి శిక్షణ ఇచ్చినట్టు కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ తెలిపింది. వీరిలో 2,360 మందికి నేషనల్ ట్రైనింగ్ ఆఫ్ ట్రైనర్స్‌లో శిక్షణ ఇవ్వగా, 57,000 మందికి పైగా సిబ్బంది 719 జిల్లాల్లో జిల్లా స్థాయి శిక్షణ పొందారని చెప్పింది.

వ్యాక్సీన్‌ను త్వరితగతిన పంపిణీ చేసేందుకు ఎలాంటి అడ్డంకులు, లోపాలు ఉన్నా చెప్పాలని కేంద్ర మంత్రి హర్ష్ వర్ధన్ అన్ని రాష్ట్రాల అధికారులను కోరారు. ఏవైనా సమస్యలు ఉన్నట్టు ఈ డ్రై రన్‌లో గుర్తిస్తే, టీకా అందుబాటులోకి వచ్చేలోగా వాటిని పరిష్కరించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

అమెరికాలో కరోనా వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న తెలుగు డాక్టర్ల అనుభవాలు

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలంగాణా రాష్ట్రంలోని ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన తల్లాడ మండలం అన్నారుగూడెంలో అనిల్ కుమార్ అనే యువకుడు కొంతకాలంగా ఆటో డ్రైవర్ గా జీవనం సాగిస్తున్నాడు. అంతకుముందు అతను క్యాటరింగ్ సూపర్ వైజర్ గా ఉండేవాడు. తాను ఇంటర్మీడియట్ చదువుతున్న సమయంలో ఖమ్మం కాలేజీలో పరిచయం అయిన షేక్ సోనీ అనే యువతిని ఆయన ప్రేమించాడు. ఇద్దరూ ఇష్టపడడంతో అప్పటి నుంచి తమ ప్రేమను కొనసాగిస్తున్నారు .ఇంటర్మీడియట్ తర్వాత అనిల్ వివిధ వృత్తులు చేసుకుంటూ గడుపుతుండగా, సోనీ మాత్రం డిగ్రీ పూర్తి చేసింది.

పెళ్లికి అంగీకరించని వధువు తల్లిదండ్రులు

పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న ఆ జంటకు ఆటంకాలు ఎదురయ్యాయి.  సమీప గ్రామం గొల్లగూడానికి చెందిన షేక్ సోనీ తల్లిదండ్రులు మతాంతర వివాహానికి నిరాకరించారు.

అది వారికి సమస్య కావడంతో అనిల్ స్నేహితులు, బంధువులు కొందరు సహకరించారు. దాంతో వారు ఇరు మతాలతో సంబంధం లేకుండా పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నట్టు అనిల్ చెబుతున్నారు.

అనిల్ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, "ఐదేళ్లుగా మాకు పరిచయం. ఇంటర్ చదువుతున్నప్పుడు మా స్నేహం ప్రేమగా మారింది. అప్పుడే ప్రేమించి, పెళ్లి చేసుకోవాలనుకున్నాం. కానీ కొన్ని అభ్యంతరాలు వచ్చ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాయి. అయినా వెనకడుగు వేయలేదు. అందరికీ సమ్మతంగా ఉండాలని మా మతాచారాలను పక్కన పెట్టేశాం. వాళ్ల మత సంప్రదాయాలను కాదనుకున్నాం. సోనీ వాళ్ల కుటుంబానికి నచ్చజెప్పే ప్రయత్నం చేసినా వారు అంగీకరించలేదు. చివరకు పెళ్లికి కూడా రాలేదు. మా బంధువులు, మిత్రుల సమక్షంలోనే పెళ్లి పూర్తి చేసుకున్నాం" అని చెప్పారు.

తమ సొంత మతాల ఆచారాలను పక్కన పెట్టిన తీరు మీద పలువురు అభినందనలు చెబుతున్నారని, ప్రేమ కన్నా మతాలు, సంప్రదాయాలు గొప్పకాదని చెప్పారంటూ ఫోన్లు కూడా చేస్తున్నారని కూడా అనిల్ చెప్పారు.

హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారమే

పెళ్లితంతు మొత్తం హిందూ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే చేశారు. సహజంగా హిందువుల పెళ్లిళ్లలో జరిగినట్లుగానే  ముహూర్తం నుంచి అన్ని ఆచారాలూ పాటించారు. పెళ్లిలో పెళ్లికుమార్తె తరుపు వారి బాధ్యతలను పెళ్లి కొడుకు మేనమామ జి. విజయ్ భాస్కర్ నిర్వహించారు.

"నేను ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేస్తాను. ఇలాంటి పెళ్లి మా ఇంట జరగడం ఆనందంగా ఉంది. పెళ్లికి అమ్మాయి ఇంటి వారు అంగీకరించి ఉంటే ఇంకా సంతోషించేవాళ్లం. కానీ వారు సిద్ధం కాలేదు. అయినప్పటికీ ఇలాంటి ఓ కొత్త పద్ధతిలో పెళ్లి చేసుకున్న తీరు చాలామందిని ఆకట్టుకుంది. బీజేపీ నాయకులు కూడా ఇంటికి వచ్చి అభినందించారు. ఇకపై కూడా వారి జీవితం సంతోషంగా సాగాలని అందరం ఆశిస్తున్నాం" అని విజయభాస్కర్ బీబీసీతో అన్నారు.

పెళ్లిలో కీలక పాత్ర పోషించిన అనిల్ స్నేహితులు కూడా వివాహ పద్ధతి మీద సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వివాహంపై స్పందించేందుకు వధువు షేక్ సోనీ సిద్ధంకాలేదు. ఆమె కుటుంబీకులు కూడా నిరాకరించారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలంగాణ‌తోపాటు ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లోనూ ఇది క‌నిపిస్తోంది. ప‌ట్ట‌ణాల‌కు స‌మీపంలోని ప‌ల్లెల్లో వైర‌స్ కేసులు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.

అస‌లు ప‌ట్ట‌ణాల నుంచి ప‌ల్లెల్లోకి వైర‌స్ ఎలా వెళ్తోంది? సామాజిక వ్యాప్తి జ‌రుగుతోందా?

ఉదాహరణకు ఆదివారం తెలంగాణలోని కరీంనగర్ జిల్లాలో 23 కేసులు పాజిటివ్ రాగా.. అందులో 17 కేసులు గ్రామాలకు చెందినవిగా వైద్య, ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు ధ్రువీకరించారు.

కామారెడ్డి జిల్లాలో ఇప్పటివరకు నమోదైన కరోనావైర‌స్ కేసుల సంఖ్య 166. అందులో 126 యాక్టివ్ కేసులున్నాయి. వీటిలో 56 కామారెడ్డి, 19 బాన్సువాడ, ఒకటి  ఎల్లారెడ్డి పట్టణ ప్రాంతాలలో నమోదైన కేసులైతే.. మిగతా 50 కేసులు చుట్టుప‌క్క‌ల గ్రామాలలో నమోదైనవేనని కామారెడ్డి డీఎంహెచ్‌ఓ డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ రావు ‘బీబీసీ తెలుగు’కు తెలిపారు.

కరీంనగర్ జిల్లాలో 23 కేసులు పాజిటివ్ రాగా.. అందులో 17 గ్రామాలకు చెందినవిగా వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు ధ్రువీకరించారు.

జగిత్యాల జిల్లాలో ఇప్పటివరకు 105 కేసులు నమోదయ్యాయి. లాక్‌డౌన్ నిబంధనల సడలింపు తర్వాత జిల్లాకు హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చిన వారి నుంచి వైర‌స్ వ్యాప్తి చెందుతోందని ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు ధ్రువీకరి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంచారు.

జిల్లాలోని వెల్గటూరు మండలం చెర్లపల్లిలో ఆదివారం మరో కరోనా పాజిటివ్ కేసు నమోదైంది. అతడు 10 రోజుల క్రితం హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చినట్లు స్థానిక వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు తెలిపారు. మొత్తంగా జిల్లాలో ఆదివారం నాటికి యాక్టివ్ కేసులు 24. అందులో ఏడు పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉంటే.. మిగిలిన 17 కేసులు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయని జగిత్యాల డీఎంహెచ్‌ఓ డాక్టర్  పి.శ్రీధ‌ర్ బీబీసీ తెలుగుకు తెలిపారు.

“మేం గమనించిన మేరకు వస్తున్న కేసుల్లో ఎక్కువ శాతం వలస కూలీలవే ఉన్నాయి. మొద‌ట ముంబయి నుంచి వ‌చ్చిన వ‌ల‌స కూలీల ద్వారా కేసులు వచ్చాయి.

లాక్‌డౌన్ నిబంధనల సడలింపు తర్వాత హైదరాబాద్ నుంచి వస్తున్న కేసులు ఎక్కువయ్యాయి. మ‌రోవైపు కరీంనగర్, హైదరాబాద్, వరంగల్ జిల్లాల్లో వైద్యం కోసం వెళ్లి వస్తున్న వారిలో కూడా కరోనా పాజిటివ్ కేసులు వస్తున్నాయి”అని డీఎంహెచ్‌ఓ డాక్టర్ శ్రీధ‌ర్ అన్నారు

"ప‌ట్ట‌ణాల‌కు సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో కరోనావైర‌స్ వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది"

ఖ‌మ్మం, వ‌రంగ‌ల్‌ల‌లో..

ఖమ్మం జిల్లాలో ఆదివారం వరకు నమోదైన పాజిటివ్ కేసుల సంఖ్య 151. అందులో 87 యాక్టివ్ కేసులని ఆ జిల్లా డిఎంహెచ్‌ఓ డాక్టర్ మాలతి బీబీసీ తెలుగుకు తెలిపారు.

ఇక్క‌డ పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాలు రెండు చోట్లా కేసులు ఒకేలా ఉన్నాయన్నారు.

“దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో ఉన్నావారు ఎక్కువ మంది హైదరాబాద్‌లో చికిత్స పొందుతుంటారు.

ఇలా లాక్‌డౌన్‌కు ముందు వెళ్లినవారు చాలామంది అక్కడే ఉండిపోయారు. లాక్‌డౌన్ నిబంధనలు సడలింపు తర్వాత వీరు జిల్లాలకు తిరిగి వస్తున్నారు. అలా వచ్చిన వారిలో కొంద‌రికి కరోనా పాజిటివ్ నిర్ధరణైంది.

వ్యాపారం కోసం విజయవాడకు తర‌చూ వెళ్లి వచ్చే వారు కూడా ఎక్కువే. విజయవాడ రెడ్ జోన్.. అక్కడ నుంచి వచ్చిన వారిలో కూడా కొంద‌రికి కరోనా పాజిటివ్ నిర్ధరణైంది”అని డాక్టర్ మాలతి అన్నారు.

ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలో ఆదివారం నాటికి 375 యాక్టివ్ కేసులున్నాయి. హన్మకొండలో ఓ మహిళ పెళ్లికి వెళ్లి నాలుగు రోజుల త‌ర్వాత తిరిగి వ‌చ్చింది. ఆమె పాజిటివ్ అని తేలింది. ఆమె ద్వారా మరో నలుగురుకి కరోనా వచ్చిందని స్థానిక వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు తెలిపారు.

“లాక్‌డౌన్ నిబంధనల సడలింపు తర్వాత తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తల గురించి ఎంత ప్రచారం చేస్తున్నా ప్రజలు వినిపించుకోవ‌డం లేదు. సామూహిక వేడుక‌లు చేసుకోవడం, సామాజిక దూరం పాటించకపోవడం.. లాంటి చ‌ర్య‌ల‌తో కరోనావైర‌స్ వ్యాప్తి చెందుతోంది”అని...


తెలంగాణ‌లో బంగారు గనులు

వాటిని వెలికితీయడానికి ప్రయత్నాలను మొదలు పెట్టింది. ఈ ప్రయత్నాలు సఫలమైతే తెలంగాణ నిజంగానే బంగారంగా మారనుంది. తెలంగాణ గనుల శాఖ తాజాగా తన కార్యకలాపాలపై ఒక నివేదికను రూపొందించింది.

ఈ నివేదికలో పలు అంశాలను ప్రస్తావించారు. భవిష్యత్తు కార్యక్రమాలను కూడా పొందుపరిచారు. ఈ నివేదిక ప్రకారం మహబూబ్‌నగర్, గద్వాల, నాగర్‌కర్నూలు, వనపర్తి, నల్లగొండ, సూర్యాపేట జిల్లాల్లో బంగారం, వజ్రాల నిక్షేపాలు ఉన్నట్టు తేలింది.

వాటిని వెలికి తీయడానికి సర్వేను నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు. ఈ బాధ్యతను ఎన్‌ఎండీసీకి అప్పగించారు. మొదటి దశ కింద గద్వాల, వనపర్తి జిల్లాలోని బంగారం గనులపై సమగ్ర సర్వేను నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.

 ఇప్పటికే ప్రాథమిక సమాచారాన్ని సేకరించారు. ఆత్మకూరు, ధారూర్ ప్రాంతాల్లో డ్రిల్లింగ్ నిర్వహించారు. డ్రిల్లింగ్ ద్వారా సేకరించిన సమాచారం ప్రకారం ఆత్మకూరు బ్లాకులో 60 పీపీబీ(పార్ట్స్ పర్ బిలియన్) నుంచి 1000 పీపీబీ వరకు బంగారం ఉన్నట్టు గుర్తించారు.

గద్వాల జిల్లా చంద్రగడ్డ బ్లాకులో తవ్వకాలు నిర్వహించగా, బంగారు 25 పీపీబీ నుంచి 165 పీపీబీ వరకు ఉన్నట్టు గుర్తించారు. అయితే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఆయా ప్రాంతాల్లో ఏ మేరకు బంగారు, వజ్రాల వాల్యూ ఉందనే విషయంపై ఎన్‌ఎండీసీ సమగ్ర సర్వే పూర్తయిన తర్వాత తేలనుంది. అనంతరం ఈ గనుల నుంచి బంగారం వెలికి తీసే ప్రక్రియపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉందని ఆంధ్రజ్యోతి పేర్కొంది.

నీటి కొరతతో గురుకుల విద్యార్థినుల జుట్టు కత్తిరింపు

గురుకులంలో నీటి ఎద్దడి ఉందనే కారణంతో ఓ ప్రిన్సిపల్ విద్యార్థినుల జుట్టు కత్తిరించిన ఘటన తెలంగాణలోని మెదక్ జిల్లాలో ఆలస్యంగా వెలుగు చూసిందని సాక్షి తెలిపింది.

మెదక్ పట్టణంలోని ఎస్టీ మినీ గురుకులంలో ఒకటి నుంచి ఆరో తరగతి వరకు 180 మంది విద్యార్థినులు ఉన్నారు. వారి వసతి గృహానికి నీటిని సరఫరా చేసే బోరు బావి ఏప్రిల్‌లో ఎండిపోయింది. దీంతో నీటి సమస్య తీవ్రంగా మారింది.

మూడ్రోజులకోసారి రూ.600 వెచ్చించి ట్యాంకర్ ద్వారా నీటిని తెప్పిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో విద్యార్థినుల తల వెంట్రుకలు పెద్దగా ఉండటంతో నీటి ఖర్చు అధికమవుతుందని భావించిన ప్రిన్సిపల్ అరుణారెడ్డి తల్లిదండ్రులకు, పాఠశాల కమిటీకి సమాచారం ఇవ్వకుండా ఈనెల 9న విద్యార్థినుల జుట్టు కత్తిరింపజేసి వాటిని విక్రయించారు.

ఈ విషయం తెలియడంతో కొంతమంది తల్లిదండ్రులు గురుకులం వద్ద ఆందోళనకు దిగారు. దీంతో ప్రిన్సిపల్ తమ సిబ్బందిపై దాడి చేశారని వారిపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఈ విషయంపై ప్రిన్సిపల్‌ను వివరణ కోరగా నీటి సమస్యను అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లినా ఫలితం లేకపోయిందని తెలిపారని సాక్షి వెల్లడించింది.

టెండర్ల రద్దుతో నష్టమే

పోలవరం ప్రాజెక్టు టెండర్‌ని రద్దు చేసి మళ్లీ పిలవడం (రీ టెండరింగ్) వల్ల నష్టమే తప్ప, లాభమేమీ ఉండబోదని పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ (పీపీఏ) పేర్కొందని ఈనాడు తెలిపింది.

రీ టెండరింగ్‌కు వెళ్లడం వల్ల నిర్మాణ వ్యయం పెరగడంతో పాటు, ప్రాజెక్టు పనుల్లో జాప్యం చోటు చేసుకుంటుందని, నిర్మాణ గడువు పెరుగుతుందని ఆందోళన వ్యక్తంచేసింది.

వేరే సంస్థకు పనులు అప్పగిస్తే... సాంకేతిక నైపుణయం, డిజైన్ల పరంగా సమన్వయం ఎలా సాధ్యపడుతుందని, దానికి ఎవరు పూచీ వహిస్తారని రాష్ట్ర జలవనరుల శాఖ అధికారులను ప్రశ్నించింది. వ్యయం పెరిగితే... ఆ భారాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం భరించబోదని కుండబద్దలు కొట్టింది.

రీ టెండరింగ్ నిర్ణయం వల్ల ఒనగూరే లాభనష్టాలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టంచేసింది. ఈ అంశాలన్నీ పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాతే... పోలవరం రీటెండరింగ్‌పై ఒక నిర్ణయానికి రావాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి...


తెలివైన రోబోట్లు మనకు వ్యతిరేకం కావచ్చు

స్టీఫెన్ హాకింగ్ నుంచి ఎలాన్ మస్క్ వరకూ ప్రపంచ అగ్ర మేధావులు కొందరు ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్(కృత్రిమ మేథస్సు) గురించి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దానివల్ల మానవజాతి మనుగడకే ముప్పు రావచ్చన్నారు.

కానీ, 'హ్యూమన్ కంపాటబుల్: ఏఐ అండ్ ది ప్రాబ్లమ్ ఆఫ్ కంట్రోల్' అనే ఒక కొత్త పుస్తకంలో "మనం భయపడేలా మనుషులకు వ్యతిరేకంగా రోబోట్లు స్వీయ అవగాహనను పెంచుకోవడం లేదు. కానీ, యంత్రాలు మనం వాటికి ఇస్తున్న లక్ష్యాలను అందుకునేందుకు చాలా సమర్థంగా పనిచేస్తున్నాయి. అంటే, వాటికి తప్పుడు లక్ష్యాలు ఇస్తే, అనుకోకుండా మనమే తుడిచిపెట్టుకుపోయే ప్రమాదం ఉంది" అని రచయిత, బెర్కెలీలోని కాలిఫోర్నియా యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ స్టువర్ట్ రస్సెల్ చెప్పారు.

మెషిన్ల గురించి నేర్చుకోవడం ద్వారా మనం సాధించిన పురోగతిపై ఈయన అధ్యయనం చేశారు.

"హాలీవుడ్ సినిమాల్లో ఎక్కువగా యంత్రాలకు అనుకోకుండా తెలివితేటలు వచ్చేస్తాయి. తర్వాత మనుషులంటే అసహ్యం పెంచుకునే రోబోట్లు మనల్నే చంపాలనుకుంటాయి."

"కానీ రోబోట్లకు మనుషుల్లా భావోద్వేగాలు ఉండవు. దాని గురించి ఆందోళనపడడంలో అసలు అర్థమే లేదు. వాటికంత దారుణమైన తెలివితేటల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు ఉండవు. దానికి ఉన్న మనల్ని కంగారు పెట్టే సామర్థ్యం ఒక్కటే. మనం తప్పుగా ఇచ్చిన లక్ష్యాన్ని అది చేయగలిగే సామర్థ్యం గురించే భయపడాలి" అని ఆయన బీబీసీతో అన్నారు.

మనం ఇచ్చే లక్ష్యాలను రోబోట్లు సమర్థంగా పూర్తి చేస్తున్నాయి

అతి సామర్థ్యం

బీబీసీ టుడే కార్యక్రమం కోసం ఇంటర్వ్యూలో ఇచ్చిన రస్సెల్ "కృత్రిమ మేధస్సు వల్ల ఎదురయ్యే అసలైన ముప్పు ఎలా ఉంటుంది అనేదానికి ఒక ఊహాత్మక ఉదాహరణ కూడా ఇచ్చారు.

"మన దగ్గరున్న ఒక శక్తివంతమైన కృత్రిమ మేధస్సు ప్రపంచంలో వాతావరణాన్ని నియంత్రిస్తోందని అనుకుందాం. మనం దానిని కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిని, పారిశ్రామిక రంగానికి ముందున్న స్థాయికి తీసుకురావడానికి  ఉపయోగించాలని అనుకున్నాం. అప్పుడు ఆ వ్యవస్థ దానికి ఒకే ఒక సులభమైన దారిని గుర్తిస్తుంది. మొత్తం మనుషులనే తుడిచిపెట్టేయాలని అనుకుంటుంది. ఎందుకంటే, ఈ కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉత్పత్తికి మొదటి కారణం మనమే" అంటారు రస్సెల్.

"మీరు మేం ఏం కోరుకుంటే అది చేయచ్చు అని చెప్పవచ్చు. కానీ, మనం మనుషులను వదిలించుకోలేం. అలాంటప్పుడు ఈ సిస్టం ఏం చేస్తుంది. ప్రపంచంలో మనుషులే మిగలకుండా పోయేవరకూ తక్కువమంది పిల్లల్ని కనమని మనకే నచ్చజెపుతుంది".

మనుషులు ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా ఇచ్చే ఆదేశాలతో పనిచేసే కృత్రిమ మేధస్సు వల్ల ఏర్పడే సమస్యలను ఈ ఉదాహరణ హైలైట్ చేస్తుంది.

డీప్ బ్లూ కంప్యూటర్ చెస్ చాంపియన్ గారీ కాస్పరోవ్‌ను ఓడించింది

సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్

"ప్రస్తుతం ఉన్న ఎక్కువ కృత్రిమ మేధస్సు వ్యవస్థల్లో 'నారో అప్లికేషన్స్' ఉన్నాయి. ఒక డొమైన్‌లో ఒక నిర్దిష్టమైన సమస్యను పరిష్కరించేలా వాటిని ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు" అని కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలోని సెంటర్ ఫర్ స్టడీ ఆఫ్ ఎక్స్‌టర్నల్ రిస్క్ చెప్పింది.

1997లో 'డీప్ బ్లూ' అనే కంప్యూటర్ అప్పటి ప్రపంచ చెస్ చాంపియన్ గారీ కాస్పరోవ్‌ను ఆరు గేముల మ్యాచ్‌లో ఓడించినపుడు అది కృత్రిమ మేధస్సు రంగంలోనే మైలురాయిగా నిలిచింది.

కానీ అలా ఆడిన డీప్ బ్లూ కంప్యూటర్‌ను చెస్ ఆడే వారు ప్రత్యేకంగా తయారు చేశారు. కానీ, అది చెక్కర్స్ ఆటలో చెత్తగా ఓడిపోవచ్చు.

కృత్రిమ మేధస్సులో తర్వాత వచ్చిన పురోగతి విషయంలో అలా జరగలేదు.

ఉదాహరణకు అల్ఫాగో జీరో అనే సాఫ్ట్‌వేర్. తనతో తానే 'గో' అనే గేమ్ ఆడి, కేవలం మూడు రోజుల్లో సూపర్ హ్యూమన్ లెవల్ ప్రదర్శనను అందుకుంది.

ఒక యంత్రం 'డీప్ లెర్నింగ్' ద్వారా నేర్చుకున్న పద్ధతిని ఆర్టిఫీషియల్ న్యూరల్ నెట్‌వర్క్స్‌లో ఉపయోగిస్తుంది. ఆల్ఫాగో...


తెలుగమ్మాయి మానస మెండు అమెరికాలోని ఒహాయోలో నివసిస్తోంది

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మానస కనిపెట్టిన ఒక పరికరం ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

చౌకగా, సులువుగా విద్యుత్ తయారు చేయడం వీలవుతుంది. చీకట్లను తరిమేసే అవకాశం కలుగుతుంది.

ఆ పరికరం పేరు హార్వెస్ట్. కనిపెట్టింది అమెరికాలో ఉండే తెలుగు అమ్మాయి మానస.

గాలి కదలికల నుంచి, వాన ఒత్తిడి నుంచి, సూర్యుడి వేడి నుంచి విద్యుత్తును పండిస్తుందీ పరికరం.

‘హార్వెస్ట్’  పరికరాన్ని తయారు చేయటానికి 300 రూపాయలు చాలు.

ప్రపంచంలో ఇప్పటికీ విద్యుత్తు అందని కోట్లాది మంది ప్రజల జీవితాల్లో వెలుగు నింపటానికి తోడ్పడాలన్నదే తన ఆవిష్కరణ లక్ష్యమని చెప్తోంది మానస.

మానస కుటుంబంతో కలిసి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తన స్వస్థలానికి వచ్చినపుడు విద్యుత్‌ను తేలికగా ఉత్పత్తి చేయటం గురించిన ఆలోచన వచ్చింది

హార్వెస్ట్ పరికరం తయారు చేయాలని ఎందుకు అనిపించింది?

అమెరికాలోని ఒహాయాలో తన తల్లిదండ్రులతో కలిసి నివసించే మానస.. ఏటా సెలవుల సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తమ బంధువుల ఇంటికి వస్తుంటుంది.

‘‘అలా ఒకసారి వెళ్లినపుడు మా ఊర్లో కరెంటు లేక దీపం వెలుతురులో చదువుకుంటున్న పిల్లల్ని చూశాను. అప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పుడే అనిపించింది ఈ పరిస్థితిని మార్చటానికి నేను ఏదో ఒకటి చేయాలి’’ అని ఆమె బీబీసీకి చెప్పింది.

అనుకోవటమే కాదు.. అమెరికా రాగానే పరిశోధనలతో కృషి మొదలుపెట్టింది.

‘‘ఏదైనా యాంత్రిక ఒత్తిడికి గురైనపుడు విద్యుదావేశాన్ని ఉత్పత్తి చేసే పీజోఎలక్ట్రిక్ ఎఫెక్ట్ నా దృష్టిని ఆకర్షించింది. దీనిద్వారా.. అతి తక్కువ ఖర్చుతోనే పర్యావరణ హితమైన విద్యుత్‌ను సులభంగా ఉత్పత్తి చేయవచ్చునన్న ఆలోచన వచ్చింది’’ అని మానస బీబీసీకి వివరించింది.

అలా ఒక పరికరాన్ని రూపొందించింది.

మరోవైపు.. మొక్కలు పని చేసే తీరు కూడా ఆమెకు స్ఫూర్తినిచ్చింది. సౌర విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే సోలార్ ప్యానెళ్ల తరహాలో కొన్ని ఆకులను (సోలార్ లీవ్స్) తయారు చేసి అదే పరికరానికి అమర్చింది.

అదే ‘హార్వెస్ట్’. మానస రెండేళ్ల కిందట తయారు చేసిన ఈ ‘హార్వెస్ట్’ ఆమెకు 2016లో ‘అమెరికా టాప్ యంగ్ సైటింస్ట్’ అవార్డును తెచ్చిపెట్టింది. దానితోపాటే 25,000 డాలర్ల నగదు బహుమతి కూడా లభించింది.

మానస తయారుచేసిన ‘హార్వెస్ట్’ వ్యవస్థలో సోలార్ లీవ్స్ కూడా భాగంగా ఉంటాయి

'హార్వెస్ట్'ను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తేవడం అసలైన సవాల్

‘‘ఈ ‘హార్వెస్ట్’ నా ఆలోచనల్లో పుట్టుకొచ్చిన వినూత్న సాంకేతిక పరిజ్ఞానమేమీ కాదు. ప్రత్యక్ష యాంత్రిక ఒత్తిడితో విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే పీజోఎలక్ట్రిక్ ఎఫెక్ట్ విధానాన్ని.. పరోక్షంగా ప్రపంచమంతా విస్తారంగా లభ్యమయ్యే గాలి వంటి యాంత్రిక ఒత్తిడికి ఎందుకు అన్వయించకూడదన్న ఆలోచన వచ్చింది. అప్పుడే నేను గాలికి ఈ పీజోఎలక్ట్రిక్ ఎఫెక్ట్‌ను అన్వయిస్తూ పరిశోధనలు మొదలుపెట్టాను’’ అని మానస చెప్పింది.

ఈ వ్యవస్థను పట్టణ ప్రాంతాల్లో పర్యావరణ అనుకూల విద్యుత్ శక్తి ఉత్పత్తిని సమీకృతం చేయటానికి సోలార్ ప్యానెళ్లుగా ఉపయోగించవచ్చు.

ఈ పరికరం వాణిజ్యపరంగా ఉత్పత్తి చేయటానికి అనువైనదిగా రూపొందించి, ప్రజలకు అందుబాటులోకి తేవటం ఇప్పుడు ఆమె ముందున్న సవాలు.

‘‘ఒక్క సోలార్ ప్యానెళ్లు మాత్రమే కాకుండా ఇంకా ఎక్కువ పరికరాలను ఉపయోగించటం వల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. వీటి వినియోగం పెరగటానికి కూడా అవకాశం ఉంటుంది’’ అని మానస పేర్కొంది.

‘‘ఇందుకు అవసరమైన నిధులు సమీకరించటం.. పరికరాలను అభివృద్ధి చేయటం.. అది ప్రజలకు చేర్చగల ఒక మంచి భాగస్వామ్య సంస్థను గుర్తించటం.. దీని మీద కృషి చేయాల్సి ఉంది’’ అని ఆమె చెప్పింది.

ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు ఐదో వంతు మంది ఇంకా విద్యుత్ వెలుగులకు దూరంగా ఉన్నారు. ఈ హార్వెస్ట్...


తెలుగు ఊరంటే కొబ్బరిచెట్ల మధ్యలో 'హమ్ ఆప్కే హై కౌన్' తరహాలో వంద మంది ఆడవారు పోటీలు పడి తెరపై రంగులు చల్లుతూ ఆడి పాడే ఫేక్ వ్యవహారం కాదు. మన కట్టూ మన బొట్టూ, మన తలుపూ మన గొళ్లెం,  మన పంచెకట్టు, మన మీసకట్టు, మన లంగా ఓణి, మన జానపదం, మన ఆట, మన పాట, మన గయ్యాళి గొంతూ... ఇది పక్కా లోకల్. మిలీనియల్స్‌కు  ఎలా ఉంటుందో ఏమో కానీ, 30 నుంచి పైబడినవారు ఎక్కడో చోట కనెక్ట్ కాగలిగిన సినిమా. అక్కడక్కడా సమస్యలున్నా ఓవరాల్‌గా భవిష్యత్తును వాగ్దానం చేస్తున్న సినిమా.

ఇది ప్రేమకథ. నాలుగు జంటల ప్రేమ కథ. బాల్య చాపల్యపు ప్రీటీన్స్ కువకువ ఒకటి. పండిపోయిన జామకాయిలాగా అంతటా పాకిపోయిన గుభాళింపు ఇంకొకటి. మధ్యలో అథోజగత్తులోని ఆటుపోట్లకు బలయ్యేదొకటి. అంతరాలు దాటక ఆగిపోయింది మరోటి. 1 ఈజ్ ఈక్వల్స్ టు 4 అని చివర్లో దర్శకుడు సూత్రాన్ని వివరించే దాకా నాలుగు ప్రేమ కథలు అలా సాగిపోతూ ఉంటాయి కిందా మీదా పడుతూ. మన కళ్ల ముందు మరోచరిత్రలు, పాకీజాలు, ఇంకా ఏవేవో కదలాడుతూనే ఉంటాయి. చివరికి రైల్వే గేట్ సీనులో శివ కూడా గుర్తొస్తుంది.

ప్రేమ సినిమానే. కానీ ఒట్టి ఆడామగా ప్రేమ మాత్రమే కాదు. మొత్తంగానే మనుషుల మీద ప్రేమ. సున్నితమైన చాలా మం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ది దర్శకుల్లాగే ఆడపిల్లల మీద, వాళ్ల జీవితాల మీద ప్రత్యేకమైన ప్రేమ. మతమూ నమ్మకాలూ వాటి మాటున నలుగుతున్న బతుకుల మీద ప్రేమ. సంప్రదాయ వృత్తులకు ఆధునిక పరిశ్రమకు మధ్య నలుగుతున్న శ్రామికుల మీద ప్రేమ.  హీరోని  మైక్రోస్కోపిక్ ఫోకస్తో మిగిలిన వాళ్లను బైనాక్యులర్తో చూపించే మసాలా సినిమాలకు భిన్నంగా ఇందులో అన్ని పాత్రలు పుష్టిగానే ఉంటాయి.

చాకోలెట్ ఫేసులు, దట్టమైన మేకప్పులూ, అదిరిపోయే సీన్లు, అర్రె అనిపించే సీనరీలు, ఐటం సాంగులూ, హెలికాప్టర్ ఫైట్లు, డ్రోన్ షాట్లు, పంచ్ డైలాగులూ లాంటివేవీ లేని సినిమా ఇది. మన ముఖాలే తెరంతా పరుచుకున్నసినిమా. సినిమా అంతా వైజాగ్ పక్కనే కదా అని సముద్రాన్నో, కైలాసగిరి టాప్ యాంగిల్ నుంచి విశాఖ అందాలనో చూపించాలని అనుకోలే. జీవితంలోని అందం తప్ప ప్రత్యేకించి అందం జోలికి పోలే. ఇదేం చిన్న విషయం కాదు.

చాలా డెలికేట్ సబ్జెక్ట్స్‌ని హాయిగా డీల్ చేశారు. మామూలుగా బూతు అనిపించే మాటలు కూడా ఇందులో పద్ధతిగా ఒదిగిపోయాయి. నట్టుగాడు అనే పదాన్ని వాడిన పద్ధతి గురించి పొలిటికల్ చర్చ చేయొచ్చు గానీ అది గ్రే ఏరియా. గ్రామాల్లో వాతావరణం, మాటలు అయితే అలాగే  ఉంటాయి.

నిర్మాత ప్రవీణ సెక్స్ వర్కర్ పాత్రలో ఒదిగిపోయారు. మిగిలిన అమ్మాయిలు కూడా బాగా చేశారు. అటెండర్ పాత్రకు సుబ్బారావు న్యాయం చేశారు. ఆ ప్రీ టీన్స్ పిల్లాడు సహా మిగిలిన ముగ్గురూ బాగా చేశారు. నత్తి కళాకారుడు, అతని భార్య, అమ్మోరు, అంతా ఊరిని మన ముందు నిలబెట్టారు. సినిమాతో మన మమేకాన్ని చెడగొట్టకుండా సంగీతం శుభ్రంగా ఉంది.

చాలా సీన్లు బాగున్నాయి. కొన్ని మరీ బాగున్నాయి. కొన్ని పేలవంగానూ ఉన్నాయి. నిన్ను అటూ ఇటూ చూడనివ్వను, ఆవులించడమో ఫోను వైపు చూడ్డమో చెయ్యకుండా నాతో ఈ ఊరిలోకి తీసికెళ్లిపోతాను అని దర్శకుడు మనకు హామీ ఇచ్చినట్టుగా ఉంటుంది తొలి దృశ్యం. కానీ అక్కడక్కడా డాక్యుమెంటరీ లెవెల్కి వెళ్లిపోయి పేస్ తగ్గిపోవడం వల్ల సంభాషణల్లో సహజత్వం లోపించడం వల్ల సినిమా అనే లోకం నుంచి బయటకొచ్చి దిక్కులు చూడాల్సి వస్తుంది. బిగుతు అంటామో అలాంటిదేదో అక్కడక్కడా తప్పిపోతుంది. నాన్ లీనియర్ నెరేషన్తో వచ్చిన సమస్య కాదు. వేరే. అక్కడక్కడా సంభాషణలు, సీన్లు మరీ మూసలోకే పడిపోయినట్టు అనిపిస్తుంది. కొన్ని సీన్లలో డైలాగ్ డెలివరీలో సహజత్వం లోపించి అప్పజెప్పినట్టుగా ఉంటుంది. 50 మంది కొత్తవాళ్లను, అదీ అక్కడి ఊరివాళ్లను తీసుకుని ట్రైన్ చేసి వాళ్లతో సినిమా తీయడం ఎంత కష్టమో ఊహించొచ్చు. అలాగే చిన్న...


తెలుగు నేల మీద సంఘ సంస్కర్తల జాబితాలో కందుకూరి వీరేశలింగానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. 1848 ఏప్రిల్ 16న రాజమహేంద్రవరంలో అఖండ గోదావరి తీరంలో జన్మించిన వీరేశలింగం అనతికాలంలోనే ప్రత్యేక గుర్తింపు సాధించారు.

ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేస్తూ పిల్లలకు పాఠాలతో పాటు, సంఘ సంస్కరణ భావాలను బోధించేందుకు ఆయన ప్రయత్నించినట్టు చెబుతారు.

సమాజంలోని దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా తన భావాలను వ్యాప్తి చేయడానికి ఆయన 1874 అక్టోబరులో 'వివేక వర్ధని' అనే పత్రికను ప్రారంభించారు.

"సంఘంలోని అవకతవకలను ఎత్తి చూపడం, దురాచారాల నిర్మూలన, ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో ప్రబలంగా ఉన్న అవినీతిని ఎత్తిచూపి, అవినీతిపరులను సంఘం ముందు పెట్టడం వివేకవర్ధని లక్ష్యాలు" అని మొదటి సంచికలోనే తెలియజేశారు. ఆ పత్రిక కోసం పరిశోధనాత్మక కథనాలు చేసిన తీరు నేటి సమాజానికి కూడా ఆశ్చర్యం కలిగించే స్థాయిలో ఉండేదని చరిత్ర పరిశీలకుల అభిప్రాయం.

సాహితీ వ్యాసంగంలోనూ కృషి చేసిన కందుకూరి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. తెలుగు జాతికి నవయుగ వైతాళికుడు. వీరేశలింగం స్త్రీవిద్య కోసం ఉద్యమించి, ప్రచారం చెయ్యడమే కాక, బాలికల కొరకు పాఠశాలను ప్రారంభించారు. మగపిల్లలతో ఆడపిల్లలు కలిసి చదువుకునే సహ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారని చరిత్ర చెబుతోంది.

ఆ కాలంలో అంటరాని కులాలుగా భావించిన వారి పిల్లలను కూడా చేర్చుకుని మిగతా పిల్లలతో కలిపి కూర్చోబెట్టేవారు. అప్పట్లో అది ఒక సాహసమే. ఉచితంగా చదువు చెప్పడంతో బాటు, పుస్తకాలు, పలకా బలపాలు అందిస్తూ వారిని చదువుల్లో ప్రోత్సహించేవారు. 25 సంవత్సరాల పాటు రాజమండ్రిలో తెలుగు పండితుడిగా పనిచేసి, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో తెలుగు పండితుడిగా ఐదేళ్లు పనిచేశారాయన.

అన్నింటికీ మించి మహిళోద్దరణకు కందుకూరి విశేషంగా ప్రాధాన్యమిచ్చారు. బాల్య వివాహాలు ఎక్కువగా జరిగిన నాటి కాలంలో వితంతువుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండడంతో ఆయన సతీమణి కందుకూరి రాజ్యలక్ష్మి అందించిన తోడ్పాటుతో వారి ఉద్ధరణపై శ్రద్ధ పెట్టారు. వితంతు పునర్వివాహాలు జరిపించారు.

సంఘ సంస్కరణల విషయంలో ప్రచారంతో సరిపెట్టకుండా కార్యాచరణ చేపట్టడం కందుకూరి ప్రత్యేకత. రాజమహేంద్రవరంలోని తన స్వగృహంలోనే  తొలి వితంతు వివాహానికి సిద్ధమయ్యారు.

అయితే ఆనాడు అనేక అభ్యంతరాలు వ్యక్తం కావడంతో అతి రహస్యంగా ఈ వివాహం జరిపినట్టు రాజమహేంద్రవరానికి చెందిన తెలుగు అధ్యాపకుడు పీవీబీడీఆర్ సంజీవరావు బీబీసీకి తెలిపారు.

"సమాజ హితం కోసం కందుకూరి సేవలను వందేళ్ల తర్వాత కూడా గుర్తుంచుకోవడం ఆయన ఘనతకు నిదర్శనం. నేటి ఆధునిక భావజాలం ఆనాడు ఆయనలో కనిపిస్తుంది. 1881 డిసెంబర్ 11న తొలి వితంతు వివాహం జరిపించారు. స్త్రీ బయటకు వెళ్లి చదువుకునే అవకాశం కూడా లేని రోజులవి. ఆ పరిస్థితుల్లోనే ధవళేశ్వరంలో ఆయన బాలికా పాఠశాల ప్రారంభించారు. కానీ ఆ పాఠశాలకు వెళుతున్న వారిని వేశ్యలుగా హేళన చేసిన రోజులవి.

సంఘ సంస్కరణా ధృక్పథంతో ఆనాడు వితంతు వివాహాలు చేయించడం సామాన్య విషయం కాదు. చాలామంది విద్యార్థులు వీరేశలింగానికి అండగా నిలవడంతోనే గోగులపాటి శ్రీరాములు అనే వ్యక్తితో గౌరమ్మ అనే యువతికి పునర్వివాహం చేయగలిగారు. రాత్రి పూట చీకటిలో వారిద్దరినీ తరలించడం, ఎవరి కంట కనబడకుండా జాగ్రత్తగా పెళ్లి మండపానికి తీసుకురావడానికి చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చింది" అంటూ సంజీవరావు పేర్కొన్నారు.

కందుకూరి వీరేశలింగం ఆంధ్ర దేశంలో బ్రహ్మ సమాజం స్థాపించాడు. యువజన సంఘాల స్థాపన కూడా వీరేశలింగంతోనే మొదలయింది. సమాజ సేవ కోసమంటూ 1905 హితకారిణి సమాజం అనే  సంస్థను స్థాపించి, తన యావదాస్తిని దానికి ఇచ్చేశారు. బెంగళూరు సహా వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఆస్తులన్నీ ఆ సంస్థకు అప్పగించేశారు.

రచనా వ్యాసంగంలో కూడా కందుకూరి కీర్తి గడించారు....


తెలుగు మహాసభల ముగింపు కార్యక్రమానికి రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ హాజరయ్యారని ఈనాడు వార్తా పత్రిక ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఆ కథనం మేరకు..

''సోదర సోదరీమణులకు నమస్కారం..'' అంటూ ప్రసంగాన్ని ప్రారంభించిన రాష్ట్రపతి ''దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స'' అంటూ మాట్లాడారు.

దేశంలో ఎక్కువ మంది మాట్లాడే రెండో భాష తెలుగు. తెలుగు సంస్కృతి, సాహిత్యం దేశానికి, నాగరికతకు ఎంతో తోడ్పాటును అందించాయన్నారు.

1920 - 30లలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త యల్లాప్రగడ సుబ్బారావు ఖండాంతరాల్లో తెలుగు ఖ్యాతిని చాటారు. అమెరికాలో తెలుగువారు ప్రజా ప్రతినిధులుగా ఎన్నికవుతున్నారు కూడా..

మైక్రోసాఫ్ట్ సి.ఇ.ఓ. సత్య నాదెళ్ల కూడా తెలుగువారే కావడం గర్వకారణం అని రామ్‌నాథ్ కోవింద్ అన్నారు. ఈ సంధర్భంగా ఆయన తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి అభినందనలు తెలిపారు.

‘పోలీసు భద్రత’ నడుమ గుప్తనిధుల తవ్వకాలు’

కర్నూలు జిల్లా చెన్నంపల్లిలో పోలీసు బందోబస్తు మధ్య గుప్తనిధులు తవ్వుతున్నారంటూ సాక్షి దినపత్రిక ఓ కథనాన్ని వెలువరిచింది. ఈ కథనంలో..

తుగ్గలి మండలం చెన్నంపల్లిలోని ఓ పురాతన కోటలో తవ్వకాలు జరుపుతున్నారు. అందుకు పోలీసులు కట్టుదిట్టమైన భద్రతనిస్తున్నారు.

గుప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తనిధులను తవ్వుకోవడానికి వీరికి ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం అనుమతిచ్చిందట.. కానీ లిఖితపూర్వక ఆధారాలు మాత్రం లేవు.. కానీ మౌఖిక ఆదేశాలున్నాయని కలెక్టర్ ఒప్పుకున్నట్లు ఆ కథనంలో ఉంది.

డిసెంబర్ 13 నుంచి జరుగుతున్న తవ్వకాలను గ్రామస్థులు తరుచూ అడ్డుకుంటుండగా.. తూతూమంత్రంగా గ్రామసభలను నిర్వహించి.. తవ్వకాలను తిరిగి ప్రారంభిస్తున్నారు.

కోటలో బంగారంతోపాటు భారీగా నిధులున్నాయని, అక్కడ తవ్వకాలు చేపడతామంటూ ఓ ప్రైవేట్ ఏజెన్సీ సీఎంఓకు దరఖాస్తు చేసుకోగానే గ్రీన్‌సిగ్నల్ ఇచ్చేశారని వినిపిస్తోంది.

కోట వెనుక కథ

గోల్కొండ సుల్తాన్, పోర్చుగీసు 1584 - 1614 మధ్య విజయనగర సామ్రాజ్యంపై దాడులు చేస్తున్న నేపథ్యంలో వారు గుత్తి కోటను వదిలి.. అక్కడున్న సంపద, ఆయుధాలను రహస్యంగా మరో కోటకు తరలించినట్టు చరిత్ర చెబుతోంది.

గుత్తి కోటకు సమీపంలో ఉన్న స్వర్ణగిరి (ఇప్పటి వజ్రగిరి) మీదుగా చెన్నంపల్లి కోటకు చేరుకునే విధంగా సొరంగ మార్గాన్ని కూడా తవ్వించారు. చెన్నంపల్లిలో వంద ఎకరాకు పైగా విస్తీర్ణంలో పెద్ద కోటను నిర్మించారు.

ఈ కోటలో విజయనగర పాలనకు చెందిన శిలాశాసనాలు, దేవతా విగ్రహాలు కనిపించడం అందుకు ఊతమిస్తోంది..

ఇలాంటి కోటల లిస్టులో గుత్తి, బళ్లారి, ఆదోని, రాయచూర్ కోటలూ ఉన్నాయి.

ఏదిఏమైనా.. ఇలాంటి గుప్తనిధుల తవ్వకాల సమాచారం పురావస్తుశాఖకూ తెలియకపోవడం, మౌఖిక ఆదేశాలతోనే వారు తవ్వకాలు జరుపుతున్నారని కలెక్టర్ చెప్పడం విడ్డూరమని సాక్షి పత్రిక కథనం..

పరీక్షలకూ ‘జీఎస్టీ’

పోటీ పరీక్షలపై కూడా 'జీఎస్టీ' భారం పడనుందని ఆంధ్రజ్యోతి ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది.. ఆ కథనం మేరకు..

తెలంగాణ రాష్ట్రం నిర్వహించే ఎంసెట్, ఈ సెట్, ఐ సెట్, పీజీ ఈ సెట్, లా సెట్, పీజీ సెట్, ఎడ్ సెట్ తోపాటు.. పలురకాల పరీక్షలను ఈ ఏడాది నుంచి ఆన్‌లైన్‌లో నిర్వహించాలని తెలంగాణ ఉన్నత విద్యామండలి నిర్ణయించింది.

దీంతో నిర్వహణ ఖర్చు పెరగనుంది. నిర్వహణ బాధ్యతను వివిధ సర్వీసు ప్రొవైడర్లకు అప్పగిస్తూ.. నిర్వహణ కోసం నిర్ణీత మొత్తాన్నీ అందజేస్తారు.

అందుకుగానూ.. సర్వీసు ప్రొవైడర్లు 18 శాతం జీఎస్టీని చెల్లించాల్సుంటుంది. ఈ పరీక్షలకు దాదాపు 7 - 8లక్షల మంది హాజరవుతారు.

దీంతో దాదాపు 4 కోట్ల మేర అదనపు భారం పడే అవకాశం ఉందని అధికారులు తేల్చారు.

ఈ మొత్తాన్ని విద్యార్థుల నుంచి వసూలు చేయాలని ఉన్నత విద్యామండలి నిర్ణయించిందంటూ ఆంధ్రజ్యోతి కథనాన్ని ప్రచురించింది.

ఆస్తులకు ఆధార్ అవసరం లేదు

ఆస్తుల...


తెలుగు రాష్ట్రాల గవర్నర్ నరసింహన్, ఏపీ, మహారాష్ట్ర సీఎంలు, మంత్రులు, అధికారులు సమక్షంలో ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ఈ ప్రాజెక్టును జాతికి అంకితం చేశారు.

యుద్ధప్రాతిపదికన నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టు  తెలంగాణలోని అత్యధిక జిల్లాలకు సాగు,తాగు నీరు అందించనుంది. పారిశ్రామిక అవసరాలను కూడా తీర్చనుంది.

3 బ్యారేజీలు, 20 రిజర్వాయర్లు, 20 పంపుహౌసుల సమూహారంగా కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టును రూపొందించారు. దాదాపు 37.08 లక్షల ఎకరాలకు నీరిందించేలా ఈ ప్రాజెక్టుకు రూపకల్పన చేశామని అధికారులు తెలిపారు.

కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన నిర్మాణ విశేషాలను తెలుగు రాష్ట్రాల గవర్నర్ నరసింహన్ ,మహారాష్ట్ర సీఎం ఫడ్నవీస్, ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం జగన్‌తో కలిసి కేసీఆర్ వీక్షించారు.

ఒక ప్రాజెక్టు... ముగ్గురు ముఖ్యమంత్రులు

కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ప్రారంభోత్సవానికి తెలుగు రాష్ట్రాల గవర్నర్ నరసింహన్ సహా మహారాష్ట్ర సీఎం ఫడ్నవీస్, ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం జగన్ ముఖ్య అతిథులుగా హాజరయ్యారు.

వారికి ప్రాజెక్టు వివరాలను కేసీఆర్ స్వయంగా వివరించారు. కన్నెపల్లి వద్ద ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. మేడిగడ్డ బ్యారేజీ వద్ద వేద పండితులు సమక్షంలో కేసీఆర్ దంపతులు జల సం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కల్ప హోమం నిర్వహించారు.

పూర్ణాహుతి అనంతరం ముహుర్తం సమయానికి ముగ్గురు ముఖ్యమంత్రలు కలిసి శిలాఫలకాలను ఆవిష్కరించి ప్రాజెక్టును జాతికి అంకితం చేశారు.

కనిపించని హరీశ్ రావు

ఈ ప్రాజెక్టు ప్రారంభం నుంచి నిర్మాణ బాధ్యతలను పర్యవేక్షించిన భారీ నీటిపారుదల శాఖ మాజీ మంత్రి హరిశ్ రావు మాత్రం ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో కనిపించలేదు. ఈ విషయం సోషల్ మీడియాలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టు పై ట్విటర్‌లో హరీశ్ స్పందించారు.

‘‘గోదావరి కృష్ణమ్మలు మన బీళ్లకు మళ్ళాలి అనే ఉద్యమ ఆకాంక్షను నెరవేర్చే దిశగా ఇది బలమైన అడుగు. ఇది తెలంగాణ ప్రజల పోరాట ఫలితం. అమరుల త్యాగాల ఫలితం. గౌరవ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ గారి నిరంతర కృషి ఫలితం. నాటి సమైక్య పాలకులు కావాలనే అంతరాష్ట్ర వివాదాల్లో చిక్కుకొనే విధంగా నీటి లభ్యత లేని చోట ప్రాజెక్టును డిజైన్ చేస్తే, గౌరవ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ గారు అపర భగీరథుడిలా, తానే ఒక ఇంజనీర్ గా మారి అహోరాత్రులు శ్రమించి ప్రాజెక్టును రీడిజైన్ చేశారు. మహారాష్ట్ర తో నెలకొన్న వివాదాన్ని స్నేహ పూర్వకంగా పరిష్కరించి ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం చేశారు. నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ రికార్డు సమయంలో ప్రాజెక్టు నిర్మాణం పూర్తి చేయించిన గౌరవ సీఎం కేసీఆర్ గారికి హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు తెలియజేస్తున్నాను. ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఎండ, వాన, చలిని లెక్క చేయకుండా రేయింబవళ్లు శ్రమించిన ఇంజనీర్లకు, ఉద్యోగులకు, కార్మికులకు ప్రతి ఒక్కరికి పేరు పేరున శుభాకాంక్షలు, అభినందనలు..ఈ సన్నివేశాన్ని ఆనందబాష్పాలతో తిలకిస్తున్న తెలంగాణ రైతుల పాదాలకు శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తున్నా. సస్యశ్యామల తెలంగాణ స్వప్నం సాకారం అయ్యేల ఆశీస్సులు అందించాలని ఆ భగవంతున్ని ప్రార్థిస్తున్నాను’ అని ట్వీట్ చేశారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలుగు రాష్ట్రాల విషయానికొస్తే ఆంధ్ర రాష్ట్ర సీఎంగా పనిచేసిన బెజవాడ గోపాలరెడ్డి తొలిసారి తానే స్వయంగా బడ్జెట్  ప్రవేశపెట్టారు. 1955-56 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆయన శాసనసభలో బడ్జెట్ ప్రసంగం చేశారు.

అనంతరం  ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, రోశయ్య ముఖ్యమంత్రులుగా ఉంటూ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.

బ్రహ్మానందరెడ్డి 1968-69, 1969-70 ఆర్థిక సంవత్సరాల బడ్జెట్‌ను సభ ముందుంచారు.

రోశయ్య 2010-11లో తానే స్వయంగా సభలో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రోశయ్య తరువాత మళ్లీ కేసీఆరే ఇలా చేయగా.. తెలంగాణలో ఇలా బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి ముఖ్యమంత్రి కేసీఆరే.

'కేసీఆర్ కిట్' అందజేస్తున్న కేసీఆర్

ఇతర రాష్ట్రాల్లో..

తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనే కాకుండా పలు ఇతర రాష్ట్రాల్లోనూ ఇలాంటి సందర్భాలున్నాయి. అలాంటివి కొన్ని..

ఉత్తరప్రదేశ్: 2013-14, 2015-16లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి అఖిలేశ్‌యాదవ్

కేరళ: 2016-17లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఊమెన్ చాందీ

కర్ణాటక: 2017-18లో అప్పటి సీఎం సిద్ధరామయ్య, కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డాక 2018-19 ఆర్థిక సంవత్సరానికి జులైన 5న సీఎం కుమారస్వామి

రాజస్థాన్: 2018-19 వసుంధర రాజె

నాగాలాండ్: 2... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

018-19 అక్కడి సీఎం కన్రాడ్ సంగ్మా

ఛత్తీస్‌గఢ్: 2018-19 అప్పటి సీఎం రమణ్ సింగ్

హిమాచల్ ప్రదేశ్: 2018-19లో సీఎం జైరాం ఠాకుర్

గోవా: 2018-19లో మనోహర్ పారికర్ సీఎంగా ఉంటూనే ఆర్థిక మంత్రి హోదాలో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.

2018-19 బడ్జెట్లను అయిదు రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రులే ప్రవేశపెట్టారు.

ఈ ఏడాది ఇప్పటికే నలుగురు ముఖ్యమంత్రులు

2019-20 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఇప్పటికే పలు రాష్ట్రాలు బడ్జెట్ సమర్పించగా. అందులో నాలుగు రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రులే ఈ బాధ్యత తీసుకున్నారు.

గోవా ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ పారికర్ జనవరి 30న ఆ రాష్ట్ర శాసనసభకు బడ్జెట్ సమర్పించారు.

కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి కుమారస్వామి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోనూ ఫిబ్రవరి 8నే అక్కడి ముఖ్యమంత్రి భూపేశ్ బాఘెల్ బడ్జెట్ సమర్పించారు.

హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఆ రాష్ట్ర సీఎం  జైరాం ఠాకూర్ ఫిబ్రవరి 9న బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు.

కేంద్ర బడ్జెట్

కేంద్ర బడ్జెట్‌ను కూడా పలు సందర్భాల్లో ప్రధాన మంత్రులే ఆర్థిక మంత్రి హోదాలో ప్రవేశపెట్టారు.

జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరాగాంధీ, రాజీవ్ గాంధీలు ప్రధాన మంత్రులుగా ఉన్న సమయంలోనే ఇలా ఆర్థిక మంత్రులుగా బడ్జెట్ సమర్పించారు.

1958-59 ఆర్థిక సంవత్సరానికి జవహర్ లాల్ నెహ్రూ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు. అప్పటికి ఆయన ప్రధానిగా ఉన్నారు.

1970-71లో ఇందిరాగాంధీ కూడా ప్రధాని మంత్రిగా ఉంటూ ఆర్థిక మంత్రి హోదాలో బడ్జెట్ సమర్పించారు.

1987-88 ఆర్థిక సంవత్సర బడ్జెట్‌ను అప్పటి ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీయే లోక్‌సభ ముందుంచారు.

మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ కూడా తాను ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో కొద్దికాలం పాటు ఆర్థిక శాఖ బాధ్యతలు చూసినా ఆ సమయంలో బడ్జెట్ పెట్టాల్సిన అవసరం రాలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కూడా ఈ వ్యాక్సినేషన్‌ను ప్రారంభించారు. తొలి దశ జనవరి 16న మొదలుపెట్టారు. అందులో భాగంగా కోవాగ్జిన్‌తో పాటుగా కోవిషీల్డ్ వ్యాక్సీన్లను అందిస్తున్నారు.

వైద్య ఆరోగ్య శాఖ సిబ్బంది, పోలీస్ యంత్రాంగం, మునిసిపల్ సిబ్బంది, అంగన్‌వాడీ వర్కర్లు తొలి విడత వ్యాక్సీన్ తీసుకోవాల్సిన వారి జాబితాలో ఉన్నారు. ప్రభుత్వమే ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేసి ఈ వ్యాక్సీన్ అందిస్తోంది.

గత నెలలో తొలి దశ వ్యాక్సీన్ అందుకున్న వారికి ఫిబ్రవరి 13 నుంచి రెండో విడత వ్యాక్సినేషన్ మొదలు పెట్టారు. తొలి సారి టీకా తీసుకున్న తర్వాత 28 రోజుల్లో రెండో దశ టీకా తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. రెండు సార్లు వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న తర్వాతే పూర్తి ఫలితాలు వస్తాయని ముందుగానే ప్రకటించారు. రెండో దశ టీకాల కోసం అంతా సిద్ధం చేస్తున్న సమయంలో తొలి దశ టీకా ప్రక్రియకు సంబంధించి తెలుగు రాష్ట్రాల అనుభవాలను ఓసారి చూద్దాం.

తెలంగాణలో ఏం చేశారు?

దేశ వ్యాప్తంగా శుక్రవారం(ఫిబ్రవరి 12) నాటికి 75,05,010 మంది వ్యాక్సీన్ తీసుకున్నారు. కరోనా నియంత్రణ చర్యల్లో పాల్గొంటున్న వారు వ్యాక్సీన్ తీసుకోవడం కోసం తొలుత కోవిన్ యాప్ లోరిజిస్టర్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

. దానికి అనుగుణంగా వ్యాక్సీన్ సెషన్స్ నిర్వహిస్తున్నారు. కేటాయించిన ప్రాంతంలో రిజిస్టర్ చేసుకున్న వారు వెళ్లి వ్యాక్సీన్ తీసుకోవాలి.

అయితే చాలామంది రిజిస్టర్ చేసుకుంటున్నప్పటికీ వ్యాక్సీన్ తీసుకోవడానికి నేటికీ సంశయం వ్యక్తం చేస్తున్నట్టు కనిపిస్తోంది. దీంతో ప్రభుత్వ లక్ష్యాలకు, వాస్తవ పంపిణీకి వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది.

తెలంగాణలో 2.25 లక్షల మంది ఫ్రంట్ లైన్ వర్కర్స్‌కు వ్యాక్సీన్ అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. కానీ ఈ నెల 11 నాటికి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 76,749 మంది మాత్రమే వ్యాక్సీన్ తీసుకున్నారు. దాంతో సుమారుగా మూడో వంతు మాత్రమే కోవిడ్-19 వ్యాక్సీన్ తీసుకున్నట్టు చెప్పవచ్చు.

ఫ్రంట్ లైన్ వర్కర్స్‌తో పాటుగా వారి కుటుంబీకులు, ఇతరులకు కలిపి తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకూ 2,70,234 మందికి వ్యాక్సీన్ అందించినట్టు అధికారిక లెక్కలు చెబుతున్నాయి.

దీంతో రాష్ట్రంలో మొత్తంగా 2,98,848 మంది కోవిడ్-19 బాధితులుగా రికార్డుల్లో ఉండగా.. వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వారి సంఖ్య దానికన్నా తక్కువగా ఉండడం గమనార్హం.

ఏపీలోనూ అదే పరిస్థితి

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా కోవిడ్-19 వ్యాక్సీన్ కోసం యాప్‌లో రిజిస్టర్ చేసుకున్న వారిలో మూడో వంతు మంది మాత్రమే వ్యాక్సీన్ తీసుకునేందుకు ముందుకొస్తున్నారు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా సుమారు 9 లక్షల మంది వ్యాక్సీన్ కోసం రిజిస్టర్ చేసుకున్నారు. అందులో 11వ తేదీ నాటికి వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వారి సంఖ్య 3.5లక్షల లోపు ఉంది.

వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వారిలో 1.4లక్షల మంది మహిళలున్నారు. ఏపీలో తొలి వ్యాక్సీన్ కూడా మహిళా శానిటరీ వర్కర్‌కి విజయవాడలో ముఖ్యమంత్రి అందించారు. ఆ తర్వాత  ఆశా వర్కర్లు, అంగన్‌వాడీ వర్కర్లు కూడా వ్యాక్సీన్ తీసుకోవడంతో మహిళల సంఖ్య ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.

వ్యాక్సీన్ కోసం రిజిస్టర్ చేయించుకుని ముందుకు రాని వారిలో సాధారణ సిబ్బందితో పాటుగా వైద్య శాఖలో ఉన్నత స్థాయి వారు కూడా ఉన్నారు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా వైద్య ఆరోగ్య శాఖ సిబ్బంది సంఖ్య 3.9 లక్షలు. కాగా మొత్తం వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వారి సంఖ్య దానికన్నా తక్కువగానే ఉంది.

బోధనాసుపత్రుల్లో పనిచేసే ప్రొఫెసర్లు, ఇతర నిపుణులు కూడా అనేక మంది వ్యాక్సీన్‌కి దూరంగా ఉన్నారు. ఉదాహరణకు శ్రీకాకుళం రిమ్స్‌లో అధికారులు, సిబ్బంది అంతా కలిపి మొత్తం సంఖ్య 1951. అందులో వ్యాక్సీన్ తీసుకున్న వారు కేవలం 383 మంది మాత్రమే. అంటే ఈనెల 10 నాటికి అక్కడి సిబ్బందిలో 1568 మంది ఇంకా టీకా...


తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రెండు నెలల్లో 60మంది విద్యార్థుల ఆత్మహత్య

17 ఏళ్ల స‌చిన్ ఓ జూనియ‌ర్ కాలేజీలో చ‌దువుతున్నాడు. సెప్టెంబ‌రులో ఆత్మ‌హ‌త్య‌కు ప్రయత్నించి అదృష్టవశాత్తూ ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. ప్ర‌స్తుతం అతడు ఇంట్లోనే ఉంటున్నాడు. అతని గొంతు ఇంకా భయంతో వణుకుతోంది. తాను చదివిన జూనియర్ కాలేజీలో జీవితం నరక ప్రాయంగా ఉండేదంటాడు సచిన్.

''ప‌రీక్ష‌ల్లో ఫెయిలైతే మ‌మ్మ‌ల్ని తీవ్రంగా అవ‌మానించేవారు. బాగా చదివేవాళ్ల పట్ల పక్షపాతంగా వ్యవహరించేవారు'' అని చెబుతాడు సచిన్.

ఒక క్లాసుకూ మ‌రో క్లాసుకూ మ‌ధ్య కాస్త ఖాళీ స‌మ‌యం దొరికినప్పుడు స్నేహితుల‌తో కాస్త న‌వ్వుతూ మాట్లాడటం కూడా ఇక్కడ క్రమశిక్షణ తప్పడమే.

అలా మాట్లాడినందుకే సచిన్‌ని ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులు వేరే గదిలోకి తీసుకెళ్లారు. క్ర‌మ‌శిక్ష‌ణ లేదంటూ అతడిని ముగ్గురూ క‌లిసి కొట్టారు.

కాలేజీ నుంచి స‌స్పెండ్ చేస్తామ‌ని బెదిరించారు. ఆ అవమానాన్ని తట్టుకోలేక ఇంటికి వెళ్లిపోయిన సచిన్ తరువాత ఆత్మ‌హత్య‌కు ప్ర‌య‌త్నించాడు.

''ప‌రీక్ష‌ల్లో మార్కుల కోసం విద్యార్థుల‌పై విప‌రీత‌మైన ఒత్తిడి పెడతారు. తగినంత విరామం లేకుండా రోజంతా మ‌మ్మ‌ల్ని క్లాసుల్లో ఉంచుతారు. పదే పదే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అడిగితే ఎప్పుడో ఓసారి ఆటలకు సమయమిస్తారు'' అంటాడు ఆ కుర్రాడు.

బాల‌ల హ‌క్కుల సంఘం లెక్క‌ల ప్రకారం గత రెండు నెల‌ల్లో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో 60 మంది విద్యార్థులు చ‌నిపోయారు.

"కాలేజీల చ‌దువుల ఒత్తిడి త‌ట్టుకోలేకే ఆత్మ‌హ‌త్య చేసుకుంటున్న‌ట్టు చాలా మంది విద్యార్థులు ఆత్మ‌హ‌త్య లేఖ‌ల్లో రాశారు" అని చెప్పారు బాల‌ల హ‌క్కుల సంఘం అధ్య‌క్షుడు అచ్యుత రావు.

ఇంజినీరింగ్, మెడిక‌ల్ సీట్ల కోసం జ‌రిగే ప‌రీక్ష‌ల్లో పోటీ చాలా ఎక్కువ. 2017వ సంత్స‌రంలో రెండు రాష్ట్రాల నుంచి మెడిక‌ల్ ప‌రీక్ష‌లు రాసిన ల‌క్షా 50 వేల మందిలో 3 వేల మందికే సీట్లు వ‌చ్చాయి. ఈ జాతీయ స్థాయి ప‌రీక్ష కోసం దాదాపు 2 ల‌క్ష‌ల మంది విద్యార్థులు కోచింగ్ కేంద్రాల్లో చేరారు.

ఉద‌యం 9 నుంచి 4 వ‌ర‌కూ కాలేజీల్ని నిర్వ‌హించాల్సి ఉండ‌గా, ఉద‌యం 6 నుంచి రాత్రి 10 వ‌ర‌కూ క్లాసులు జ‌రుగుతున్నాయి. కాలేజీల్లో క‌నీస ప‌రిశుభ్ర‌త, స‌రిప‌డా టాయిలెట్లు కూడా ఉండ‌వు. ఇలాంటి నిబంధ‌న‌లు ఉల్లంఘించినందుకు తెలంగాణ ప్ర‌భుత్వం 146 ప్రైవేటు జూనియ‌ర్ కాలేజీల‌కు నోటీసులిచ్చింది.

కాలేజీలలో నెలకొన్న పరిస్థితులపై ఇటీవల తెలంగాణ ఇంట‌ర్ బోర్డు కార్య‌ద‌ర్శి అశోక్ విలేక‌ర్ల స‌మావేశం నిర్వ‌హించారు. 'విద్యార్థుల‌కు త‌గిన స‌మ‌యం దొర‌క్క ఒత్తిడిలో ఉన్నార‌ని గుర్తించాం' అని ఆయ‌న వ్యాఖ్యానించారు.

రెండేళ్ల క్రితం లక్ష్మి కూతురు చదువుల ఒత్తిడి తట్టుకోలేక ఆత్మహత్యకు పాల్పడింది

రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి డి చ‌క్ర‌పాణి నాయ‌క‌త్వంలో విద్యార్థుల ఆత్మ‌హ‌త్య‌ల‌పై అధ్య‌య‌నం కోసం ఏపీ ప్ర‌భుత్వం ఒక క‌మిటీని నియ‌మించింది. ఆ క‌మిటీ 2017 మేలో నివేదిక ఇచ్చింది. కోచింగ్ సెంటర్లలో ప‌రీక్ష‌ల సంఖ్య త‌గ్గించాల‌నీ, రోజూ యోగా క్లాసులు లేదా ఆట‌ల‌కు స‌మ‌యం ఇవ్వాల‌నీ సూచించింది. రాష్ట్ర ప్ర‌భుత్వం వాటిని ఇంకా అమలు చేయాల్సి ఉంది. కానీ ఈ విచారణ క‌మిటీలు వేయ‌డం కొత్తేమీ కాదు. 2007లో ఏపీ ప్ర‌భుత్వం నీర‌దా రెడ్డి క‌మిటీని నియమించింది

'విద్యార్థులను ఎవ‌రో కిడ్నాప్ చేసి కాన్‌సెంట్రేషన్ క్యాంపుల్లో పెట్టినట్లుగా ఉంది' అని ఆ క‌మిటీ వ్యాఖ్యానించింది.

విద్యార్థుల ఉద్య‌మం

ప్రైవేటు కాలేజీల‌ను నియంత్రించాలంటూ విద్యార్థి సంఘాలు చాలా కాలంగా ఆందోళ‌న‌లు చేస్తున్నాయి. కాలేజీ యాజ‌మాన్యాలు మాత్రం విద్యార్థుల అవ‌స‌రాలు తీరుస్తున్నామ‌నే చెబుతున్నాయి. కాలేజీలు విద్యార్థుల‌ను ఒత్తిడి చేయ‌వ‌ని శ్రీ చైత‌న్య విద్యా సంస్థ‌ల ఎగ్జిక్యూటివ్ డీన్ వి కుమార్...


తెలుగు లోగిళ్లలో సంక్రాంతి శోభ కనిపిస్తోంది.

ఊరువాడా గంగిరెద్దుల విన్యాసాలు, హరిదాసుల కీర్తనలు వినిపిస్తున్నాయి.

తెలుగు సంస్కృతి ఉట్టిపడేలా ముత్యాల ముగ్గులు అలరిస్తున్నాయి.

సాంప్రదాయ వంటకాలు నోరూరిస్తున్నాయి.

మరోవైపు, విదేశాల్లో కూడా సంక్రాంతి సందడి కనిపిస్తోంది. సింగపూర్‌లో తెలుగు వారు ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాలు విద్యుత్ వెలుగుల్లో మెరిసిపోతున్నాయి.

ఇక, అమెరికా, కాలిఫోర్నియాలోని ఎన్‌ఆర్ఐలు సంక్రాంతి సంబరాలకు సిద్ధమవుతున్నారు. ముత్యాల ముగ్గుల పోటీలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, తెలుగు సంస్కృతికి అద్దంపట్టే పోటీలు నిర్వహిస్తున్నారు.

సొంతూరికి దూరంగా పట్నంలో ఉద్యోగాలు చేస్తున్న వారంతా పల్లెకు వెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నారు.

కొందరు ఇప్పటికే సొంతూరికి చేరగా..మరికొందరు ప్రయాణ సన్నాహాల్లో ఉన్నారు.

సంక్రాంతి ప్రయాణికుల రద్దీని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆర్టీసీ అదనపు బస్సులు నడుపుతోంది.

అయితే, పండగ రద్దీ నేపథ్యంలో ప్రత్యేక బస్సుల్లో చార్జీలను 50శాతం అధికంగా వసూలు చేస్తోంది.

సంక్రాంతి నేపథ్యంలో రైల్వే శాఖ కూడా ప్రత్యేక రైళ్లు నడుపుతోంది.

సంక్రాంతి ప్రయాణికుల రద్దీని ప్రైవేటు ట్రావెల్స్ స... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ొమ్ము చేసుకుంటున్నాయి.

ప్రైవేటు ట్రావెల్స్ ఎవరికి తోచినట్లు వారు చార్జీలు పెంచుకున్నట్లు స్థానిక వార్తా పత్రికలు కథనాలు చెబుతున్నాయి.

ప్రైవేటు ఆపరేటర్లు తత్కాల్ విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నారు. చార్జీలను మూడు రెట్లు పెంచినట్లు తెలుస్తోంది.

పండుగ పూట ఊరు వెళ్లాలంటే అడిగినంత చెల్లిస్తేనే టికెట్ రిజర్వు చేస్తున్నారని ప్రయాణికులు చెబుతున్నారు.

అయితే, నిబంధనలకు విరుద్ధంగా టికెట్ ధరలను పెంచేస్తున్నా.. రవాణా శాఖ అధికారులు ప్రైవేటు ట్రావెల్స్‌పై చర్యలు తీసుకోవడం లేదన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

హైదరాబాద్ నుంచి విజయవాడ, విశాఖపట్నం, కాకినాడ, ఒంగోలు, నెల్లూరు, తిరుపతితో పాటు రాయలసీమలోని పలు ప్రాంతాలకు వెళ్లే బస్సులకు డిమాండ్ విపరీతంగా ఉంటుంది.

డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా ప్రభుత్వం బస్సులను నడపాల్సి ఉన్నా ఆ పని చేయలేదు. మొక్కుబడిగా స్పెషల్ బస్సులు వేసి ఊరుకుంది.

ట్రావెల్స్ చార్జీల బాదుడుతో ఈ పరిస్థితి తప్పకపోవచ్చు

రైల్వే శాఖ ప్రత్యేక రైళ్లు నడుపుతున్నా సరిపోవడం లేదు. దీంతో ప్రయాణికులకు ప్రైవేటు ట్రావెల్స్‌పై ఆధారపడక తప్పని పరిస్థితి నెలకొంది.

ఈ నెల 12, 13, 14 తేదీల్లో ప్రయాణికుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. తిరిగి 16, 17 18 తేదీల్లో జనం నగరానికి తిరిగి వస్తుంటారు.

ఈ తేదీల్లోనే బస్సుల టికెట్ల ధరలను పెంచేసి విక్రయిస్తున్నారు.

ఈ ఆరు రోజుల్లో ఉన్న డిమాండును సొమ్ము చేసుకునేందుకు పగలూ రాత్రీ ప్రైవేటు బస్సులను నడుపుతున్నారు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలుగు సినీరంగంలో 'రెడ్ స్టార్'గా పేరు గాంచిన మాదాల రంగారావు (69) ఆదివారం తెల్లవారుజామున 4 గంటలకు మృతి చెందారన్న విషయం తెలిసిందే.

మాదాల తీసిన 'ఎర్ర' సినిమాలకు ఎలా ప్రత్యేకత ఉందో ఆయన సినిమాల్లో పాటలకూ అంతే ప్రత్యేకత ఉంది.

గ్రామసీమల్లో జనాలు పాడుకునే పాటల బాణీలే మాదాల సినిమాలకు పేరు తెచ్చాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 1980-90 దశకాల్లో, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆ పాటలు బాగా ప్రజాదరణ పొందాయి.

మాదాల సినిమాల్లో పాటల ప్రత్యేకత గురించి ప్రముఖ సినీ గాయకుడు వందేమాతరం శ్రీనివాస్‌తో బీబీసీ మాట్లాడింది.

"మాదాల తన కోసం కాకుండా ప్రజల కోసమే సినిమాలు తీశారనడంలో ఏ మాత్రం సందేహం లేదు. సినిమాలకు నన్ను పరిచయం చేసింది ఆయనే. ఆయనతో నాది నలభై ఏళ్ల సుదీర్ఘ ప్రయాణం" అని వందేమాతరం అన్నారు.

మాదాల నిర్మించిన 'స్వరాజ్యం' సినిమాలో తొలిసారి పాడిన ఆయన ఇప్పటి వరకు 3000కు పైగా పాటలు పాడారు.

'తొలి ఎర్ర హీరో రంగారావే'

1980లో మాదాల రంగారావు నిర్మించిన తొలి సినిమా 'యువతరం కదిలింది' ఆనాటికి ఓ సంచలనం. అప్పటి వరకు ఎక్కువగా పగ-ప్రతీకారాలు, ప్రేమ వంటి అంశాలే కథావస్తువులుగా కొనసాగుతున్న తెలుగు సినిమాను ఆయనో మలుపు తిప్పారు.

మాదాల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

సినీరంగ ప్రయాణం గురించి ఆయన సహచరుడు, ప్రజానాట్యమండలి సీనియర్ కళాకారుడు నల్లూరి వెంకటేశ్వర్లుతో బీబీసీ మాట్లాడింది.

"ఒంగోలు సమీపంలోని మైనంపాడు గ్రామం ఆయన జన్మస్థలం. పుట్టింది 'అగ్ర' కుల, భూస్వామ్య కుటుంబంలో అయినప్పటికీ బాల్యం నుంచే ఆయన పేద, బడుగుల జీవితాల గురించి ఆలోచించేవారు" అని ఆయన చెప్పారు.

‘‘ఆనాటికి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ ప్రభావం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బలంగా ఉండడమే దీనికి నేపథ్యం’’ అని అన్నారు.

ప్రజానాట్యమండలికి చెందిన నల్లూరికి మాదాల రంగారావుతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. ఆయన నిర్మించిన చాలా చిత్రాల్లో నల్లూరి నటించారు.

భుజానికి ఓ జోలెసంచి వేలాడేసుకొని తెల్లటి లాల్చీ, పైజామాలో కనిపించే నల్లూరి 'మాస్టారు' పాత్ర మాదాల తీసిన ప్రతి సినిమాలోనూ ఉండేదంటే అతిశయోక్తి కాదు.

మాదాలతో తన అనుబంధం గురించి మాట్లాడుతూ నల్లూరి .. "అప్పటి వరకు నాటకాలు వేయడం, వేయించడం మాత్రమే తెలిసిన నన్ను సినిమాల్లోకి లాగింది రంగారావే. నీతో ఎలాగైనా సినిమాల్లో వేషాలు వేయిస్తా అంటూ ప్రతి సినిమాలోనూ నాకోసం ఓ పాత్రను సృష్టించే వాడాయన" అని గుర్తు చేసుకున్నారు.

శ్రీశ్రీతో దోస్తీ

ఒంగోలులోని సీఎస్ఆర్ శర్మ కాలేజీలో డిగ్రీ చదివేటప్పుడే ఆయన కమ్యూనిస్టు భావజాలంవైపు మొగ్గుచూపడం ప్రారంభమైందని నల్లూరి తెలిపారు.

హాస్టల్లో ఉంటున్న సమయంలో ఆయన తన మిత్రబృందంతో కలిసి తరచూ నాటకాలు వేసేవారని, వారు వేసిన నాటకాలకు బాగా ప్రజాదరణ లభించిందని ఆయన చెప్పారు.

"అప్పుడే ఆయన ఏఐఎస్ఎఫ్ విద్యార్థి సంఘంలో చేరారు. ఆ రోజుల్లో ఒంగోలులో ఏఐఎస్ఎఫ్ బలంగా ఉండేది."

"ఆ అబ్బాయి హైస్కూల్‌లో చదివేటప్పటి నుంచే నాకు బాగా పరిచయం. శర్మ కాలేజీలో సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలు బాగా జరుగుతుండేవి. నేనూ వారితో నాటకాలు వేయించేవాడిని."

"మాదాల బృందం వేసిన 'సంభవామీ యుగే యుగే' అనే నాటకం చాలా ప్రజాదరణ పొందింది. దాన్ని దాదాపు 60-70 సార్లు వేశాం. తమిళంలో చో  రామస్వామి రాసిన నాటకం దానికి మూలం. బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ దాన్ని తెలుగీకరించారు. ‘భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం దెబ్బతింటోంది. దేశం కాంట్రాక్టర్ల రాజ్యంగా మారిపోతోంది’ అనేది ఆ నాటకంలో విషయం. రంగారావు విష్ణుమూర్తి వేషం వేసేవారు."

"ఆ తర్వాత ఆయన విశాఖ వెళ్లి ఆంధ్ర యూనివర్సిటీలో ఎంఏలో చేరారు. నీలం రాజశేఖర్ రెడ్డితో ప్రబావితుడై ఆయన కమ్యూనిస్టు పార్టీ సభ్యుడిగా చేరారు"  అని నల్లూరి తెలిపారు.

"ఆ తర్వాత మాదాల చెన్నై వెళ్లి సొంతంగా సినిమాలు తీసే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించారు....


తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మళయాళ భాషల్లో సక్సెస్‌ఫుల్ హీరోయిన్‌గా ఓ వెలుగు వెలిగారు.

బాలీవుడ్‌లోనూ.. 'బాక్సాఫీస్ క్వీన్' అనిపించుకున్నారు. శ్రీదేవి జీవిత ప్రయాణాన్ని పరిశీలిస్తే..

1963 ఆగస్ట్ 13న తమిళనాడులో శ్రీదేవి జన్మించారు. శ్రీదేవి అసలు పేరు శ్రీ అమ్మయ్యంగార్ అయ్యప్పన్.

నాలుగేళ్ల వయసులోనే 'తునైవన్'అనే తమిళ భక్తి సినిమాలో బాలమురుగన్ పాత్రలో శ్రీదేవి మొదటిసారి నటించారు.

తెలుగు, మళయాళ సినిమాల్లోనూ బాలనటిగానే పరిచయమయ్యారు.

1975-85 మధ్యకాలంలో తెలుగు, తమిళంలో ఓ వెలుగు వెలిగారు. ఈ భాషల్లోని అగ్ర హీరోలందరితో శ్రీదేవి నటించారు.

13 ఏళ్ల వయసులో కె.బాలచందర్ దర్శకత్వం చేసిన 'మూండ్రు ముడిచ్' సినిమాతో హీరోయిన్‌గా తన కెరీర్ ప్రారంభించారు.

ఈ సినిమాలో శ్రీదేవితోపాటు కమల్ హసన్, రజినీ కాంత్ కూడా నటించారు. ఆ తర్వాత వచ్చిన పదహారేళ్ల వయసు సినిమాతో చాలా పాపులర్ అయ్యారు.

ఈ సినిమా హిందీ వర్షన్ 'సోల్వా సావన్'తో హీరోయిన్‌గా బాలీవుడ్‌లో కెరీర్ ప్రారంభించారు.

ఎన్టీఆర్, అక్కినేని, కృష్ణ, శోభన్ బాబులతో నటించిన చాలా సినిమాలు బాక్సాఫీస్ హిట్‌లుగా నిలిచాయి.

ప్రేమాభిషేకం, బొబ్బిలి పులి, సర్దార్ పాపారా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యుడు.. ఇలా చాలా సినిమాలు కమర్షియల్‌గా హిట్ అయ్యాయి.

'బడిపంతులు' సినిమాలో ఎన్టీఆర్‌కు మనవరాలిగా నటించిన శ్రీదేవి.. తర్వాతి కాలంలో ఎన్టీఆర్‌తో హీరోయిన్‌గా కూడా నటించారు.

తర్వాతి తరం హీరోలు చిరంజీవి, నాగార్జున, వెంకటేష్‌లతో కూడా శ్రీదేవి హీరోయిన్‌గా నటించారు.

నాగార్జునతో 'ఆఖరి పోరాటం', 'గోవిందా గోవిందా', వెంకటేష్‌తో 'క్షణక్షణం', చిరంజీవితో 'జగదేక వీరుడు అతిలోక సుందరి' మరికొన్ని సినిమాల్లో నటించారు.

శ్రీదేవి మరణంపై కమల్ ట్విటర్‌లో స్పందించారు.

శ్రీదేవితో కలిసి నటించిన 'వసంత కోకిల' సినిమాలోని ''కథగా కల్పనగా కనిపించెను నాకొక యువరాణి..!'' జోలపాటను ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.

''శ్రీదేవిని చిన్నతనం నుంచి చూస్తున్నాను. ఆమె బాల్యం నుంచి అద్భుతమైన మహిళగా పరిణమించిన క్రమానికి నేను ఓ సాక్షిని. ఆమెతో ముడిపడిన ఎన్నో ఆనందభరిత క్షణాలు, తనను చివరిసారిగా కలిసిన ఘడియలు అన్నీ నా కళ్ల ముందు మెదులుతున్నాయి. వసంత కోకిల సినిమాలోని జోలపాట నన్ను వెంటాడుతోంది. వియ్ మిస్ హర్!''  అని ట్వీట్ చేశారు.

రజినీ కాంత్ కూడా ట్విటర్ వేదికగా దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు.

''నేను చాలా కలత చెందాను. ఓ మంచి మిత్రురాలిని కోల్పోయాను. సినీ పరిశ్రమ ఓ లెజెండ్‌ను కోల్పోయింది. వారి కుటుంబ సభ్యులను తలుచుకుంటే గుండె తరుక్కుపోతోంది. శ్రీదేవీ..! మేం నిన్ను మిస్ అవుతున్నాం.'' అని ట్వీట్ చేశారు.

లేడీ అమితాబ్ బచ్చన్

దక్షిణాది నుంచి బాలీవుడ్ తెరపైకి వెళ్లిన రీమేక్ సినిమాలు హిమ్మత్ వాలా(1983), మవాలీ(1983), తోఫా(1984) మక్సద్(1984), మాస్టర్ జీ(1985), నమా కదమ్(1984) మరికొన్ని సినిమాలతో  శ్రీదేవి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.

మిస్టర్ ఇండియా, నగీనా(తెలుగులో నాగిని) సినిమాలతో.. లేడీ 'అమితాబ్ బచ్చన్' అని బాలీవుడ్‌లో పిలిపించుకున్నారు.

జితేంద్ర, శ్రీదేవి, అనిల్ కపూర్, శ్రీదేవి కలిసి చాలా హిట్ సినిమాలు చేశారు. బాలీవుడ్‌లో 1980 దశకాన్ని 'శ్రీదేవి దశకం' అని పిలుస్తారు.

బాలీవుడ్‌లో తనకు విజయం సాధించిపెట్టిన సినిమాల్లో ఎక్కువ సినిమాలను నిర్మించిన బోనీకపూర్‌ను శ్రీదేవి పెళ్లి చేసుకున్నారు. వీరికి జాహ్నవి, ఖుషి ఇద్దరు కూతుళ్లు.

తన పెద్ద కూతురు జాహ్నవి హీరోయిన్‌గా నటిస్తున్న 'ధడక్' సినిమా ఈ సంవత్సరమే విడుదల కానుంది. ఈ సినిమాకు కరణ్ జోహార్ దర్శకుడు.

భారత ప్రభుత్వం శ్రీదేవికి పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

1997లో విడుదలైన 'జుడాయి' తర్వాత శ్రీదేవి 15 సంవత్సరాలపాటు సినిమాలకు...


తెలుగుదేశం పార్టీ నుంచి తనను బహిష్కరించినట్లు తెలంగాణ టీడీపీ అధ్యక్షుడు ఎల్.రమణ విజయవాడలో జరుగుతున్న టీడీపీ మహానాడులో ప్రకటించటంపై ఆయన పై విధంగా స్పందించారు.

అయితే పార్టీ నుంచి బయటకు వెళ్లిపోయే వారు ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడంలో ఆశ్చర్యం లేదని తెలుగుదేశం పార్టీ వ్యాఖ్యానించింది.

ముఖ్యంగా తెలుగుదేశం పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు, ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడును లక్ష్యంగా చేసుకొని మోత్కుపల్లి తీవ్ర స్థాయిలో చేసిన విమర్శలు, ఆరోపణల్లో ముఖ్యమైనవి ఇవీ...

పార్టీలో ఉన్నపుడు అంతా పచ్చగానే కనపడుతుంది: టీడీపీ

‘‘మోత్కుపల్లి నర్సింహులుకు పార్టీ ఎన్నో అవకాశాలు ఇచ్చింది. ఆయన ఇంకా ఏవేవో కావాలని కోరుకున్నారు. పార్టీకి అవి నెరవేర్చే అవకాశం రాలేదు. అయినా తన ప్రయత్నాలు తాను చేస్తోంది. కానీ పార్టీని నష్టపరిచే విధంగా ప్రవర్తిస్తుండటంతో ఆయనను పార్టీ నుంచి తొలగించాలని నిర్ణయం తీసుకుని ఆమోదించాం’’ అని తెలంగాణ తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడు ఎల్.రమణ పేర్కొన్నారు.

మోత్కుపల్లి చేసిన విమర్శలపై స్పందన కోరగా.. ‘‘పార్టీ నుంచి బయటకు వెళ్లేటప్పుడు ఇలాంటి విమర్శలు చేస్తుంటారు. పార్టీలో ఉన్నపుడు అంతా మంచిగానే ఉంటుంది. పచ్చగా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కనపడుతుంది. కానీ బయటకు వెళ్లగానే అంతా చెత్తగా కనపడుతుంది. ఇంతకంటే ఏం అంటాం’’ అని రమణ వ్యాఖ్యానించారు.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తెలుగులో అయితే ఊరు - ఆత్మ అని రెండు పదాల్నిఒక చోట చేర్చి వాటిని కవలల్ని చేయాలి గాని, అదే ఆంగ్లంలో అయితే 'ఎథోస్' (Ethos) అని తేలిగ్గా ఒక్కటే పదముంది. పదమున్నంత మాత్రాన; 'ఎథోస్ ఆఫ్ ఎ సిటీ' అంటూ గతం చెప్పుకోబోవటం, మరీ తేలికైన పనేం కాదు.

ప్రతిదీ రూపు మారుతున్న2020 కేలెండర్ వాకిటి ముందు అటువంటి పని - పాడు బడుతున్న బావుల్లో పూడిక తీయడం వంటిది. అందుకు, ఒక తరం ఆపిన పనిని మరొక తరం అందిపుచ్చుకున్న వైనాన్ని వెతికి పట్టుకుని, అలా దానితో పాటుగా మనమూ జీళ్ళ పాకంలా సాగాలి. అందుకు ఎంతో కొంత మోతాదులో  పిచ్చి కూడా వుండాలి. ఇలా ఒక ఊరి చరిత్ర గురించి ఎన్నెన్నో కథలు చెప్పిన - పి.టి. నాయర్ (86) అనే ఓ పెద్దాయన ఈ మధ్యనే జాతీయ స్థాయిలో 'వార్త' అయ్యారు. ఇంతకీ ఏమిటి ఊరు గురించి ఆయన చెప్పే కబుర్లు అంటే మళ్ళీ అదీ - పుస్తకమే!

ఇక్కడ మన బెజవాడ మాదిరిగానే కలకత్తాలో ఏటా జనవరి చివరి నుంచి జరగనున్న 'కలకత్తా బుక్ ఫెస్టివల్' లో ఈ ఏడాది నాయర్ తన 62 వ పుస్తకాన్ని విడుదల చేయడానికి సిద్దం చేసి; అక్కడ 60  ఏళ్ళ మజిలీ తర్వాత కలకత్తా నుంచి మళ్ళీ తిరిగి కేరళకు ఈ నవంబర్ చివరలో వెళ్ళిపోయారు. పాతికేళ్ళ వయస్సులో 1955 అక్టోబర్ 25న కల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కత్తాలో పని వెతుక్కుంటూ, జేబులో పైసాగాని టిక్కెట్ గాని లేకుండా హౌరా స్టేషన్లో దిగినవాడు ఈ నాయర్. అప్పటి నుంచి కలకత్తా నేషనల్ లైబ్రరీ దగ్గరలో చిన్న ఇంటిలో ఉంటూ 63 ఏళ్ళలో 62 పుస్తకాలు రాశారు. ఇవన్నీ కలకత్తా నగర చరిత్ర గురించే!

ఇప్పుడు కూడా మనుమళ్ళు మనుమరాళ్ళ నుంచి 'తాతయ్యా ఇక చాలు మన ఊరికి మా దగ్గరకు రండి' అని ఒత్తిడి మొదలయింది. దాంతో, తన ఇన్నాళ్ళ నేస్తం నేషనల్ లైబ్రరీకి వెళ్లి దాన్ని చివరగా చూసుకుని వచ్చి; తన రాతల్ని టైప్ చేసుకున్న పాత 'రెమింగ్టన్' టైపింగ్ మెషీన్ తీసుకుని నాయర్ దంపతులు కేరళకు తిరుగు ప్రయాణం అయ్యారు. ఆయన వెళ్ళిపోయాడు సరే, మరి ఆయన అక్కడ మిగిల్చిన చరిత్ర సంగతి? నాయర్ రాసిన చివరి పుస్తకం - 'గాంధీజీ ఇన్ కలకత్తా'.

వందేళ్ళకు పైబడి బెజవాడలో పుస్తకాలు అచ్చొత్తి అమ్ముకునే దుకాణదారులు, వారి తరువాత ఇప్పుడు మరో పని చూసుకోవడం తెలియని వాళ్ళ సంతానం, వారి పుస్తకాలతో పాటుగా తమ ఊరి ఉనికిని బయటి ప్రపంచానికి చెప్పడానికి, ఇక్కడ బుక్ ఎగ్జిబిషన్ మొదలెట్టారు సరే.

అప్పటి నుంచి 30 ఏళ్ళుగా ఇప్పటికీ అవే తేదీల్లో ఏటా పది రోజులపాటు అవి జరగడం అంటే - ఇదేదో తేడా ఊరు కాకపోతే ఏంటి? ఇది జరిగే బందరు రోడ్డు పక్కన స్వరాజ్య మైదానంలో ఎప్పుడూ ఏదో ఒక ఎగ్జిబిషన్ జరుగుతూనే వుంటుంది. కానీ, మాది ఎగ్జిబిషన్ కాదు అంటూ, నిర్వాహకులు దీన్ని- 'ఫెస్టివల్' అంటున్నారు. అంటే, క్రిస్టమస్- న్యూ ఇయర్- సంక్రాంతి మధ్య పుస్తక ప్రియులకు మరో పండగ గత 30 ఏళ్లుగా ఇక్కడ జరుగుతున్నది!

ప్రతీకాత్మక చిత్రం

దేశం నలుమూలల నుంచి ఏటా కొత్త కొత్త పుస్తకాల పబ్లిషర్లు, విక్రేతలు, రచయితలు, కవులు పుస్తక అభిమానులు ఈ పది రోజులు ఇక్కడ కలుస్తూనే ఉన్నారు.

అయితే గత వందేళ్లుగా, ఇక్కడి "కలకత్తా నాయర్" వంటి వాళ్ళకు, తమ రచనలతో పాఠకుల్ని చేరడానికి ఈ బెజవాడ దిక్సూచి ఎలా అయింది? ఎక్కడో విజయనగరంలో వుండే చాగంటి సోమయాజులు గారు, చిత్తూరు జిల్లాలో మారుమూల వూళ్ళలో టీచర్‌గా పనిచేస్తూ కధలు రాసుకునే మధురాంతకం రాజారామ్ గారు, బెజవాడ వచ్చి ఏదో ఒక పబ్లిషర్‌కు తమ కథల చిత్తుప్రతులు ఇచ్చి వెళితేనేగా, వాళ్ళు తమ పుస్తకాల ద్వారా బయట ప్రపంచానికి తెలిసింది.

'చాసో' అయితే అలా బెజవాడ వచ్చినప్పుడు, ఆంధ్రజ్యోతి ఆఫీసులో ఓ కిటికీ వద్ద కూర్చుని చుట్ట వెలిగించి అలా ఒక కథ రాసి ఇచ్చి వెళ్ళేవారట!

ఒకప్పటి మాట, ఓ రచయిత తను రాస్తున్నంత సేపు రాసి, ఆ కాయితాలు అలా తల కింద పెట్టుకుని నిద్రపోయేవారట. అది చూసి...


తెల్ల దుస్తుల్లో, రెడ్ బాల్‌తో... 5 రోజుల పాటు (గరిష్టంగా) మ్యాచ్ ఆడటం... టెస్ట్ క్రికెట్ ప్రత్యేకత. క్రికెటర్‌కు అసలైన పరీక్ష టెస్ట్ క్రికెట్‌లోనే ఉంటుందని క్రీడా నిపుణులు ఎప్పుడూ చెబుతుంటారు.

టెస్ట్ క్రికెట్‌లో చూపించే ప్రతిభ ఆధారంగానే బ్యాట్స్‌మెన్, బౌలర్ల పనితనాన్ని అంచనా వేస్తుంటారు.

అయితే, దీనిని సంప్రదాయ ఫార్మాట్‌గా పరిగణిస్తున్నప్పటికీ, పరిమిత ఓవర్ల ఫార్మాట్ల కారణంగా దీనికి అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి.

1970 నుంచి వన్డే క్రికెట్ మొదలైంది, 2000 సంవత్సరం తరువాత టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు ప్రారంభమయ్యాయి. కొద్ది కాలంలోనే టీ20 ఫార్మాట్ చాలా ఆదరణ పొందింది.

ఇటీవలి కాలంలో టీ10, వంద బంతుల క్రికెట్ లాంటి పొట్టి ఫార్మాట్లతో సుదీర్ఘ ఫార్మాట్లకు సవాళ్లు మరింత ఎక్కువ అవుతున్నాయి. భారత్ లాంటి కొన్ని దేశాలలో టెస్ట్ క్రికెట్‌కు ప్రేక్షకులు తగ్గిపోతున్నారు.

(పాత చిత్రం)

కాలం మారే కొద్దీ క్రికెట్ కూడా మారుతోంది. 2015 నుంచి డే-నైట్ టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు ప్రారంభమయ్యాయి. అడిలైడ్ ఓవల్ మైదానంలో ఆడిన తొలి డే అండ్ నైట్ టెస్ట్‌లో న్యూజీలాండ్‌పై మూడు వికెట్ల తేడాతో ఆస్ట్రేలియా గెలిచింది. ఇప్పటి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వరకు 11 డే-నైట్ టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు జరిగాయి.

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న టెస్ట్ సిరీస్‌లో భాగంగా శుక్రవారం (నవంబర్ 22) కోల్‌కతాలోని ఈడెన్ గార్డెన్స్‌లో బంగ్లాదేశ్‌తో భారత్ తొలి డే-నైట్ టెస్ట్ మ్యాచ్ ఆడనుంది.

డే-నైట్ టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు పింక్ బాల్‌తో ఆడతారు. భారత కాలమానం ప్రకారం, మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు మ్యాచ్ ప్రారంభం అవుతుంది.

ఈడెన్ గార్డెన్స్ క్రికెట్ మైదానం

పింక్ బాల్ ఎందుకు?

టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు సాధారణంగా ఎరుపు రంగు బంతితో ఆడతారు. కానీ, డే-నైట్ మ్యాచ్‌లలో రాత్రి సహజమైన వెలుగు ఉండదు, ఫ్లడ్‌లైట్ల కింద ఆడాల్సి ఉంటుంది.

ఫ్లడ్‌లైట్ల వెలుగులో ఎరుపు బంతిని బ్యాట్‌మెన్ గుర్తించడం కష్టం. కానీ, పింక్ బాల్‌ను గుర్తించవచ్చు. అందుకే, పింక్ బాల్‌ను ఎంచుకుంటారు.

భారత గడ్డపై జరుగుతున్న అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లో పింక్ బాల్ వినియోగించడం ఇదే మొదటిసారి కావడంతో పలు ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో, పింక్ బాల్ పాత్ర గురించి, డే-నైట్ మ్యాచ్ తరువాత టెస్ట్ క్రికెట్ స్వరూపం, దానికుండే ప్రాముఖ్యతలో ఏమైనా మార్పులొస్తాయా? అన్న అంశాలపై నిపుణులతో బీబీసీ  మాట్లాడింది.

టెస్ట్ క్రికెట్ మారుతుందా?

"అనేక ఏళ్లుగా తెల్లని దుస్తుల్లో, రెడ్ బాల్‌తో, ఉదయం అవుట్ స్వింగర్స్, సాయంత్రం ఇన్ స్వింగర్స్, రివర్స్ స్వింగ్‌లతో టెస్ట్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు ఆడుతుంటే చూడటం ఒక అనుభూతి. కానీ, అన్నింటి లాగే క్రికెట్ కూడా మారుతోంది. ఈడెన్ గార్డెన్స్ మ్యాచ్ ముగిశాక, టెస్ట్ క్రికెట్‌లో వచ్చిన ఈ కొత్త మార్పును భారత అభిమానులు స్వాగతిస్తారో లేదో మనకు తెలుస్తుంది" అని ప్రముఖ జర్నలిస్టు విజయ్ లోక్‌పల్లి అన్నారు.

ఇది మైదానంలో ప్రేక్షకులను మరింతగా ఆకర్షిస్తుందా అని అడిగినప్పుడు, "పింక్ బాల్, డే-నైట్ ఫార్మాట్ లాంటి మార్పులు ఎక్కువ మంది ప్రేక్షకులను ఆకర్షిస్తాయని ఒక చర్చ నడిచింది. కానీ, ఈ విషయంలో నాకు అనుమానంగా ఉంది. ఈ మార్పుల వల్ల టీవీ ప్రేక్షకుల సంఖ్య పెరగొచ్చు కానీ, మైదానానికి వచ్చేవారి సంఖ్య పెరగకపోవచ్చు. కొన్ని దేశాలలో టెస్ట్ మ్యాచ్‌లకు మైదానానికి వచ్చే ప్రేక్షకులు తగ్గడానికి ప్రధాన కారణం టీవీల్లో చూసేవారి సంఖ్య పెరగడమే" అని ఆయన వివరించారు.

"ఇటీవల జరిగిన యాషెస్ సిరీస్, భారత్- ఇంగ్లండ్ సిరీస్‌లు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రేక్షకులను ఆకర్షించాయి. ఏ జట్లు ఆడుతున్నాయి? వాటి మధ్య పోటీ ఎలా ఉంది? అన్న అంశాలు జనాలను మైదానానికి రప్పిస్తాయి. కానీ, మ్యాచ్ వ్యవధిలోను, బంతి రంగులోను...


తెల్లని టీషర్టుల్లో వచ్చిన ఆ సాయుధులు ప్లాట్‌ఫాంలపై ఉన్న ప్రయాణికులపై దారుణంగా విరుచుకుపడ్డారు. రక్తాలు కారేలా కొట్టారు.

హాంగ్‌కాంగ్‌లోని యుయెన్ లాంగ్ జిల్లాలో ఆదివారం చోటుచేసుకున్న ఈ మూకదాడిలో 45 మంది తీవ్రంగా గాయపడగా వారిలో ఒకరి పరిస్థితి అత్యంత విషమంగా ఉంది.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

పోలీసులపైనే అనుమానాలు

హాంగ్‌కాంగ్‌లో కొద్దికాలంగా నిరసనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఆదివారం ప్రజాస్వామ్య అనుకూల వర్గాలు భారీ ర్యాలీ నిర్వహించగా పోలీసులు వారిపై బాష్పవాయువు, రబ్బరు బుల్లెట్లు ప్రయోగించారు. ఆ వెంటనే మెట్రో స్టేషన్‌పై ఈ మూకదాడి జరిగింది.

స్టేషన్లో ఉన్న ప్రయాణికులు.. ఆందోళనల్లో పాల్గొని వస్తున్న నిరసనకారులపైనా దాడి జరగడంతో ఈ మూకలో ఉన్నది ఎవరన్నది ఇంకా స్పష్టం  కాలేదు.

ఈ ఘటన జరిగిన వెంటనే పోలీసులు స్పందించకపోవడానికి కారణమేంటి.. ఎందుకు వారు అక్కడికి చేరుకోలేదంటూ ప్రజాస్వామ్య అనుకూల నిరసనకారుడు ఒకరు అనుమానం వ్యక్తంచేశారు.

ప్రపంచంలోనే ప్రజలు, పోలీసుల నిష్పత్తిలో ముందున్న హాంగ్‌కాంగ్‌లో ఇలా ఒక రైల్వే స్టేషన్లో ప్రయాణికులపై దుండగులు దాడి చేస్తుంటే పోలీసులు ఏమయ్యారు అంటూ రే చాన్ అనే వ్యక్త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి ట్విటర్ వేదికగా ప్రశ్నించారు.

మూకదాడి తరువాత పోలీసులు అక్కడికి చేరుకోవడానికి గంటకు పైగా పట్టిందని.. కిరాయి మూకలు తాము ఏం చేయాలంటే అది చేసుకోగలిగే స్వేచ్ఛను హాంగ్‌కాంగ్ ప్రభుత్వం కల్పిస్తోందా అంటూ అక్కడి విపక్ష నేత లామ్‌చ్యూక్ తింగ్ ప్రశ్నించారు.

ప్రభుత్వం ఏమంటోంది?

ఈ ఘటనపై ప్రభుత్వం ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. హాంకాంగ్‌లో చట్టాలున్నాయని.. ఇలాంటి హింసాత్మక చర్యలను ప్రభుత్వం ఖండిస్తుందని, కఠిన చర్యలు తప్పవని హెచ్చరించింది.

గుర్తు తెలియని వ్యక్తులు రైల్వే స్టేషన్ ప్లాట్‌ఫాంపై ఉన్న ప్రయాణికులపై దాడికి దిగారని పోలీసులు తెలిపారు.

ఎందుకీ నిరసనలు?

హాంగ్ కాంగ్ నుండి 'నేరస్తుల'ను చైనాకు అప్పగించేందుకు ఉద్దేశించిన ఒక ముసాయిదా చట్టంపై హాంగ్‌కాంగ్‌లో భారీ నిరసన పెల్లుబుకుతోంది.

అయినప్పటికీ.. హాంగ్ కాంగ్ ఆ బిల్లును ఆమోదించి తీరుతానని చెప్తోంది. ప్రతిపాదిత సవరణలతో హాంగ్ కాంగ్ నగరం నేరస్తులకు సురక్షిత ఆశ్రయంగా ఉండబోదని వాదిస్తోంది.

కానీ.. ఈ ప్రతిపాదిత చట్టాన్ని చైనాలో తీవ్ర లోపభూయిష్టమైన పోలీసు, న్యాయ వ్యవస్థ దుర్వినియోగం చేసే అవకాశం ఉందని విమర్శకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దానివల్ల హాంగ్ కాంగ్ న్యాయ వ్వవస్థ స్వాతంత్ర్యం ఇంకా తరిగిపోతుందని చెప్తున్నారు.

ప్రతిపాదిత బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా లక్షలాది మంది ప్రజలు నిరసన ప్రదర్శనలు చేపట్టారు.

కానీ హాంగ్ కాంగ్ నాయకురాలు క్యారీ ల్యామ్ ఆ ముసాయిదాను నిలిపివేయటానికి నిరాకరించారు. చట్టానికి సవరణలను జూలైలో ఆమోదించటానికి సంసిద్ధమయ్యారు.

ఏమిటీ మార్పులు?

హాంగ్ కాంగ్‌లో హత్య, అత్యాచారం వంటి నేరాల్లో అనుమానితులను తమకు అప్పగించాల్సిందిగా చైనా, తైవాన్, మకావు అధికారులు కోరటానికి ప్రతిపాదిత మార్పులు అవకాశం కల్పిస్తాయి.

ఈ విజ్ఞప్తులను హాంగ్ కాంగ్ అధికారులు పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఇలా నిందితులు, అనుమానితులను అప్పగించాలన్న విజ్ఙాపనలపై తుది నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం హాంగ్ కాంగ్ కోర్టులకే ఉంటుందని చెప్తున్నారు.

అలాగే.. రాజకీయ నేరాలు, మతపరమైన నేరాలలో నిందితులను అప్పగించబోమని కూడా హాంగ్ కాంగ్ అధికారులు పేర్కొన్నారు.

వ్యాపారవేత్తల నుంచి వ్యక్తమైన ఆందోళనల నేపథ్యంలో.. పన్ను ఎగవేత వంటి పలు వాణిజ్య నేరాలను ఈ అప్పగింత నేరాల జాబితా నుంచి తొలగించారు.

ఈ ప్రతిపాదిత చట్టం మీద ప్రజల ఆందోళనల నేపథ్యంలో వారికి భరోసా కల్పించటానికి హాంగ్ కాంగ్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నించింది.

కనీసం ఏడేళ్ల వరకూ జైలు...


తెల్లవారు జామున 5 గంటలకు వాళ్లిద్దరూ నిద్ర లేవగానే, జైలు అధికారులు టీ ఇచ్చారు.

మేజిస్ట్రేట్ ముందు విల్లు ఏమైనా రికార్డు చేయించుకోవాలనుకుంటున్నారా అని చివరిసారిగా వారిని అధికారులు అడిగారు. ఆ ఇద్దరూ లేదని చెప్పారు.

ఇద్దరి చేతులు, కాళ్లకు అధికారులు బేడీలు వేశారు. డెత్ వారెంట్‌లో ఉరి తీసేందుకు సూచించిన సమయానికి ఇంకా పది నిమిషాలు ఉంది. ఉరికంబం వైపు వాళ్లను తీసుకువెళ్లడం మొదలుపెట్టారు.

''రంగా చాలా ఉత్సాహంగా ఉండే మనిషి. అతడి ఎత్తు ఐదడుగుల 10 అంగుళాలు. ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉండేవాడు. తనను ఉరి తీస్తున్నారన్న బాధ అతడిలో కనిపించేది కాదు. అప్పట్లో బాలీవుడ్‌లో 'రంగాఖుష్' అనే పేరుతో ఓ సినిమా కూడా వచ్చింది'' అని చెప్పారు 'బ్లాక్ వారెంట్ కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ ఎ తిహార్ జైలర్' పుస్తక రచయిత సునీల్ గుప్తా. బిల్లా, రంగాల ఉరిశిక్షల అమలుకు ఆయన ప్రత్యక్ష సాక్షి. ఆ సమయంలో ఆయన ఆ జైల్లో అధికారిగా ఉన్నారు.

''బిల్లా వృత్తిరీత్యా టాక్సీ డ్రైవర్. అతడి ఎత్తు ఐదున్నర అడుగులు. ఎప్పుడూ సీరియస్‌గా ఉండేవాడు. రంగానే తనను మోసపూరితంగా నేరంలోకి లాగాడంటూ ఏడుస్తుండేవాడు. బిల్లానే తనను నేరంలోకి లాగాడని రంగా అనేవాడు. ఇలా ఇద్దరూ ఒకరినొకరు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నిందించుకునేవారు'' అని సునీల్ వివరించారు.

రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష పిటిషన్‌ను తిరస్కరించే వరకూ ఉరి శిక్ష పడ్డ ఖైదీలను కూడా చట్ట ప్రకారం సాధారణ ఖైదీల్లానే చూస్తారని సునీల్ గుప్తా అన్నారు. పిటిషన్ తిరస్కరణ తర్వాతే వారిని చీకటి గదిలోకి తీసుకువెళ్లి, బేడీలు వేస్తారని చెప్పారు.

''నేను ఆ జైలుకు వెళ్లే సమయానికి వాళ్ల న్యాయ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. ఆ ఇద్దరూ బ్యాడ్మింటన్, ఫుట్‌బాల్ ఆడుతూ కనిపించేవారు'' అని సునీల్ చెప్పారు.

ఇంతకీ ఈ బిల్లా, రంగా ఎవరు? దేశం అంతా వాళ్లను ఉరి తీయాలని ఎందుకు కోరుకుంది?

‘లిఫ్ట్ ఇచ్చింది గూండాలు’

''ఒక రిపోర్టర్‌గా నేను గమనించినదాని ప్రకారం.. ఈ తరంలో మనం చూసిన అతిపెద్ద నేరం నిర్భయ ఘటన. అలాగే, మన ముందు తరంలో బిల్లా, రంగా కేసు కూడా అలాంటిదే'' అని 'బ్లాక్ వారెంట్' సహరచయిత, హిందుస్థాన్ టైమ్స్ పొలిటికల్ ఎడిటర్ సునేత్రా చౌధరీ అన్నారు.

''1978 ఆగస్టు 26న (శనివారం) సాయంత్రం 16 ఏళ్ల గీతా చోప్రా, ఆమె సోదరుడు 14 ఏళ్ల సంజయ్ చోప్రా.. ఆల్ ఇండియా రేడియో స్టూడియోకు వెళ్లేందుకు లిఫ్ట్ అడిగి ఓ కారు ఎక్కారు. అక్కడ 'యువవాణి' అనే కార్యక్రమంలో వాళ్లు పాల్గొనాల్సి ఉంది. దురదృష్టవశాత్తు వారికి లిఫ్ట్ ఇచ్చింది ఇద్దరు గూండాలు. ఆ ఇద్దరూ బొంబాయి నుంచి దిల్లీకి వచ్చిన చిల్లర నేరగాళ్లు. పిల్లలను అపహరించి, వాళ్ల దగ్గరి నుంచి డబ్బులు వసూలు చేయాలన్నది వారి పథకం. అలా బాగా డబ్బు గుంజాలని భావించి.. గీతా, సంజయ్‌లను వాళ్లు అపహరించారు. కానీ, ఇది తర్వాత అత్యాచారం, హత్య కేసుగా మారిపోయింది'' అని చెప్పారు.

గీతపై అత్యాచారం చేయడం.. ఆమెను, ఆమె సోదరుణ్ని హత్య చేయడం మొత్తం భారత్‌ను కుదిపేసింది.

ఈ కేసు గురించి 1978, సెప్టెంబర్ 30న వెల్లడైన 'ఇండియా టుడే' సంచికలో దిలీప్ బాబ్ ఓ కథనం రాశారు.

''గీతా, సంజయ్‌ల తండ్రి నావికాదళంలో కెప్టెన్. ఆయన  పేరు ఎమ్ఎమ్ చోప్రా. అపహరణకు గురైన రోజు సాయంత్రం 6:15కు.. గీత, సంజయ్ వారి ఇంటి (ధౌలా కువా ఆఫీసర్స్ క్వార్టర్స్) నుంచి బయటకు వెళ్లారు. గీత జీసస్ అండ్ మేరీ కాలేజీలో కామర్స్ రెండో సంవత్సరం విద్యార్థిని. పార్లమెంటు వీధిలోని ఆల్ ఇండియా రేడియో స్టూడియోకు ఆమె వెళ్లాల్సి ఉంది'' అని పేర్కొన్నారు.

''గీత సోదరుడు సంజయ్ 5 అడుగుల 10 అంగుళాల ఎత్తు ఉంటాడు. అతడు పదో తరగతి విద్యార్థి. ఆ రోజు ఉదయం నుంచి వర్షం పడుతుండటంతో బయట అంతా మబ్బులుగా ఉంది. రేడియో కార్యక్రమం ముగిసిన తర్వాత ఆకాశవాణి భవనం నుంచి గీతను, సంజయ్‌ను...


తెహల్కా మ్యాగజీన్ మాజీ ఎడిటర్ తరుణ్ తేజ్‌పాల్‌పై అత్యాచార ఆరోపణల కేసులో జడ్జి వ్యాఖ్యలతో ఈ ప్రశ్న తెరపైకి వస్తోంది.

‘‘అత్యాచారంగా చెబుతున్న ఘటన జరిగిన వెంటనే తీసిన ఫొటోల్లో బాధితురాలు నవ్వుతూ, సంతోషంగా మంచి మూడ్‌లో కనిపిస్తున్నారు’’ అని తీర్పు ప్రతిలో జడ్జి  క్షమా జోషి రాసుకొచ్చారు.

‘‘ఆమెలో ఎలాంటి భయం, బాధ కనిపించలేదు. తనపై అత్యాచారం జరిగిందని ఆమె చెప్పిన సమయంలోనూ ఆమెలో ఎలాంటి ఆందోళన కనిపించలేదు"  అని 527 పేజీల తీర్పులో జడ్జి చెప్పారు.

ఈ కేసులో ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న తెహల్కా మ్యాగజైన్ మాజీ ఎడిటర్ తరుణ్ తేజ్‌పాల్‌ను జడ్జి నిర్దోషిగా ప్రకటించారు.

ఈ తీర్పుపై గోవా ప్రభుత్వం హైకోర్టులో అప్పీలు చేసింది.

‘‘మా ఆడ పిల్లలకు మేం అండగా నిలబడతాం. జడ్జి తప్పుగా తీర్పునిచ్చారు. దీన్ని మేం అంగీకరించట్లేదు’’ అని గోవా ప్రభుత్వం చెప్పింది.

జూన్ 2న ఈ కేసును విచారించేందుకు హైకోర్టు అంగీకరించింది.

నమ్మశక్యంగా లేదు..

2013 నవంబర్‌లో గోవాలో తెహల్కా నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమంలో  ఎలివేటర్‌లో తరుణ్ తేజ్‌పాల్ తనపై అత్యాచారం చేశారని బాధితురాలు ఆరోపించారు.

‘‘బలవంతంగా నిర్బంధించడం, అదుపులోకి తీసుకోవడం, దాడి,... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

లైంగిక వేధింపులు, అత్యాచారం’’ తదితర అభియోగాలతో పోలీసులు 3,000 పేజీల అభియోగ పత్రాన్ని దాఖలు చేశారు.

అయితే, ఈ ఆరోపణలను తేజ్‌పాల్ ఖండించారు.

ప్రముఖ భారత పాత్రికేయుల్లో ఒకరైన తేజ్‌పాల్‌పై నమోదైన ఈ కేసు పతాక శీర్షికల్లో నిలిచింది.

2000లో స్థాపించిన తెహల్కా మ్యాగజైన్ పరిశోధనాత్మక కథనాలతో సంచలనం రేపింది.

తేజ్‌పాల్.. ఇండియా ఇంక్ పేరుతో ప్రచురణ సంస్థను కూడా స్థాపించారు.

బుకర్ ప్రైజ్ విజేత అరుంధతి రాయ్, నోబెల్ గ్రహీత వీఎస్ నైపాల్ ఆయనకు ఆప్తమిత్రులు.

తేజ్‌పాల్‌పై ఆరోపణలు చేసిన మహిళ ఆయనకు కేవలం సహోద్యోగిని మాత్రమే కాదు. ఆమె ఆయన స్నేహితుడి కూతురు కూడా. అంతేకాదు ఆయన కుమార్తెకు బెస్ట్ ఫ్రెండ్.

తేజ్‌పాల్‌ను నాన్నలా భావించే దాన్నని, ఆయన్ను ఎంతో నమ్మానని ఆమె కోర్టులో చెప్పారు.

తేజ్‌పాల్‌ను నిర్దోషిగా ప్రకటించారన్న వార్త చాలా మందిని ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. ఎందుకంటే ఘటన సమయంలో పరిస్థితుల గురించి ఆయన మార్చిమార్చి చెప్పారు.

తేజ్‌పాల్‌ను నిర్దోషిగా ప్రకటించిన తర్వాత, జడ్జి దృష్టి ఆరోపణలు చేసిన అమ్మాయిపై పడింది.

‘‘అత్యాచార ఘటనను తన మహిళా రూమ్‌మేట్‌కు చెప్పకుండా... ముగ్గురు పురుష ఉద్యోగులకు ఆమె ఎందుకు చెప్పింది? తన స్నేహితుల దగ్గర కనీసం ఆమె ఎందుకు ఏడలేదు? ఏమీ జరగనట్లు ఆమె సాధారణంగా ఎలా నడచుకుంది? తనను లొంగదీసుకునే క్రమంలో చాలా పోరాడానని బాధితురాలు చెబుతున్నారు కానీ ఆమె ఒంటిపై ఒక్క గాయం కూడా లేకపోవడం నమ్మశక్యంగా లేదు’’అని జడ్జి రాసుకొచ్చారు.

తీర్పుపై తీవ్రమైన విమర్శలు

ఈ తీర్పుపై తీవ్రమైన విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి.

‘‘తేజ్‌పాల్ కేసును గెలిపించేందుకు ఆయన తరఫు న్యాయవాదులు ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినా అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ ఇక్కడ జడ్జే ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేశారు’’అని దిల్లీకి చెందిన న్యాయవాది అపర్ణ భట్ అన్నారు.

‘‘ఇది ఆ మహిళ పరువు, ప్రతిష్ఠలను దెబ్బ తీయడమే. ఈ తీర్పు బాధితురాలిపై దాడి చేసినట్లు కనిపిస్తోంది’’

‘‘కొన్నిసార్లు ఆమెను గురించి చాలా తప్పుగా రాశారు. ఆమె తగిన విధంగా ప్రవర్తించలేదని చెప్పారు. ఆమెకు ఇదివరకు లైంగిక సంబంధాలు ఉన్నట్లుంది అని కూడా ప్రస్తావించారు’’

‘‘ఆ మొత్తం తీర్పును పరిశీలిస్తే, బాధితురాలు పరిచయంలేని వ్యక్తులతో లైంగిక చర్యల్లో పాల్గొనే స్వభావమున్న అమ్మాయిగా చిత్రీకరించారు’’అని న్యాయవాది అపర్ణ భట్ అన్నారు.

‘‘ఇది కేవలం ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని అంచనా వేయడం మాత్రమే కాదు. ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని ఊచకోత కోశారు’’అని...


తేజల్‌ది గుజరాత్‌లోని గాంధీనగర్. ఆమె వయసు 28 ఏళ్లు.

కోవిడ్ సోకి ఉండొచ్చన్న అనుమానంతో తేజల్ తల్లిదండ్రులద్దరినీ ఇటీవల గాంధీనగర్ ఆసుపత్రికి తీసుకువెళ్లారు. ఇప్పుడు వాళ్లిద్దరూ ప్రాణాలతో లేరు.

తన తల్లిదండ్రుల మరణాలపై విచారణ జరపాలని కోరుతూ తేజల్ ఆగస్టు 20న జిల్లా కలెక్టర్‌కు లేఖ రాశారు.

తల్లిదండ్రులను కోల్పోయిన తేజల్‌ను మరో విషయం వేధిస్తోంది. తన తల్లిదండ్రుల ఆసుపత్రిలో చేరిన సమయంలో ధరించిన ఆభరణాలను ఆసుపత్రి తమకు తిరిగి ఇవ్వలేదని ఆమె చెబుతున్నారు.

అవి తన తల్లిదండ్రుల ఆఖరి గుర్తులని, ఎమోషనల్‌గా తమకు ఎంతో ముఖ్యమైనవని ఆమె అంటున్నారు. ఆ ఆభరణాల కోసం తేజల్ కాళ్లరిగేలా తిరుగుతున్నారు.

తేజల్ శుక్లా

‘నిర్ధారించుకోకుండానే’

‘‘నాలుగేళ్ల క్రితం మా అమ్మకు గుండె సమస్య ఉన్నట్లు గుర్తించాం. అప్పటి నుంచి ఆమె చికిత్స తీసుకుంటున్నారు. జూన్ 15న ఆమె ఆరోగ్యం బాగా క్షీణించింది. ఛాతిలో నొప్పిగా ఉందని ఆమె అన్నారు. ప్రైవేటు డాక్టర్లు ఎవరూ ఆమెకు వైద్యం చేయడానికి ముందుకు రాలేదు. దీంతో ఆమెను గాంధీనగర్‌లోని ప్రభుత్వాసుపత్రికి తీసుకువెళ్లాం’’ అని బీబీసీతో చెప్పారు తేజల్.

తేజల్ తల్లి పేరు తారా రావల్. ఆమె అంగన్వా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డీ కార్యకర్తగా పనిచేసేవారు. తండ్రి పేరు గణ్‌పత్ రావల్. ఆయన డ్రైవర్.

తేజల్‌కు ఓ తోబుట్టువు కూడా ఉన్నారు. ఆమె పేరు పూనమ్. పూనమ్ భర్త నుంచి విడిపోయి తల్లిదండ్రులతోపాటే ఉంటూ వచ్చారు. పూనమ్‌కు ఓ కొడుకు కూడా ఉన్నాడు. వీరి పోషణ బాధ్యతలను తారా, గణ్‌పత్‌లే చూసేవారు.

‘‘మా అమ్మకు కోవిడ్ ఉందో, లేదో నిర్ధారించుకోకుండానే ఆమెను ఆసుపత్రి సిబ్బంది కోవిడ్ వార్డులో పెట్టారు. మేం షాక్ తిన్నాం. కానీ, ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయ స్థితి. అమ్మ ఆసుపత్రిలో చేరికవ్వగానే, నాన్నకు ఆందోళన పెరిగింది. ఆసుపత్రి నుంచి అమ్మ వీడియో కాల్ చేసి, ఏడ్చింది. ఆమెను ఆ స్థితిలో నాన్న చూడలేకపోయారు’’ అని తేజల్ అన్నారు.

మరుసటి రోజు తమ ఇంటికి ఓ వైద్య బృందం వచ్చిందని... ఇంటిని శానిటైజ్ చేసి, తమ కుటుంబంలోని అందరికీ చెకప్ చేసిందని ఆమె వివరించారు.

‘‘మా నాన్న కాస్త నీరసంగా, ఇబ్బందిగా ఉందని వాళ్లతో చెప్పారు. ఆయన్ను కూడా ఆసుపత్రికి తీసుకువెళ్లి, జూన్ 19న కోవిడ్ వార్డులో పెట్టారు. వాళ్లను కలిసేందుకు ఎవరినీ అనుమతించలేదు. ఆసుపత్రి నుంచి అమ్మ, నాన్న మాకు వీడియో కాల్ చేసి... ఇంటికి తీసుకుపొమ్మని వేడుకునేవాళ్లు. అది తలుచుకుంటే నాకు నిద్ర కూడా పట్టడం లేదు’’ అని తేజల్ చెప్పారు.

‘‘అమ్మ జూన్ 21న, నాన్న జూన్ 23న మరణించారు. మా గుండె పగిలింది. దూరం నుంచి వాళ్ల ముఖాలను మాత్రమే చూడగలిగాం’’ అని ఆమె వివరించారు.

తారా, గణ్‌పత్ ఒకరి తర్వాత ఒకరు రెండు రోజుల వ్యవధిలోనే చనిపోయారు

‘అంటరానివాళ్లమైపోయాం’

తల్లిదండ్రుల మరణంతో కుదేలైన తేజల్, పూనమ్‌ల బాధను ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామాలు రెట్టింపు చేశాయి.

వారిని ఓదార్చేందుకు బంధువులు ఎవరూ రాలేదు.

‘‘మా ఇంట్లో కోవిడ్ సోకిందని తెలియగానే, మొత్తం సమాజం మాకు దూరంగా జరిగింది. స్నేహితులు, బంధువులు, ఆఖరికి పక్కింటివాళ్లు కూడా మాతో మాట్లాడటం మానేశారు. మేం పూర్తిగా అంటరానివాళ్లమైపోయాం’’ అని వాపోయారు తేజల్.

గుజరాతీ బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం ప్రకారం కుటుంబంలో ఎవరైనా చనిపోతే 12 రోజుల వరకు ఇంట్లో వంట చేసుకోరు. కానీ, ఈ 12 రోజులు తేజల్, పూనమ్, వారి ముగ్గురు పిల్లలకు సాయం చేసేందుకు ఎవరూ రాలేదు.

‘‘కన్న పిల్లలు ఆకలితో ఏడుస్తుంటే ఎవరూ చూడలేరు. వారు ఆకలితో పడుకోకూడదని హోటల్ నుంచి ఆహారం తెప్పించుకున్నాం’’ అని తేజల్ చెప్పారు.

కొన్ని రోజుల తర్వాత తన తల్లిదండ్రుల ఇంటికి వెళ్లి చూస్తే, వారి ఆభరణాలు కనిపించలేదని ఆమె అన్నారు. తన తండ్రి ఉంగరం, తల్లి బంగారు గొలుసు, వెండీ పట్టీలు...


తేనె స్వచ్ఛతను నిర్ధారించేందుకు ఫుడ్ సెఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్ఎస్ఎస్ఐ) 18 ప్రమాణాలను సూచించింది. వీటికి అనుగుణంగా ఉన్న తేనెనే స్వచ్ఛమైనదిగా పరిగణిస్తారు.

నాణ్యత పరీక్షల్లో   ఈ సిరప్‌లు   ఇలాంటి స్వచ్ఛమైన తేనెలాగా కనిపిస్తున్నాయి.

భారత్‌లో తేనెను వివిధ ఔషధ మిశ్రమలతో కలిపి కూడా వాడుతుంటారు. కరోనావైరస్ వ్యాప్తి సమయంలో తేనె వినియోగం బాగా పెరిగింది.

ఈ నేపథ్యంలో 13 బ్రాండ్లకు చెందిన తేనె శాంపిల్స్‌ను సేకరించి పరిశోధకులు విశ్లేషించారు. గత ఆగస్టు నుంచి నవంబర్ మధ్య చిన్న చిన్న షాపుల్లో నుంచి ఈ శాంపిల్స్‌ను తీసుకున్నారు.

వీటిని గుజరాత్‌లోని సెంటర్ ఫర్ అనిమల్ అండ్ ఫుడ్ అనాలసిస్ అండ్ లెర్నింగ్ (సీఏఎల్ఎఫ్), నేషనల్ డైరీ డెవెలప్‌మెంట్ బోర్డ్‌లతోపాటు జర్మనీలోని ఓ ల్యాబ్‌కు పంపించి పరీక్షలు చేశారు.

తేనెలో ప్రధానంగా సీ3, సీ4, ఫారెన్ ఓలిగోసాకరైడ్స్, స్పెసిఫిక్ మార్కర్ ఫర్ రైస్ (ఎస్ఎంఆర్) వంటి పదార్థాలు కలిసినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు.

సీ4 సుగర్‌ను మొక్కజొన్న, చెరకు నుంచి... సీ3 సుగర్‌ను బియ్యం, బీట్‌రూట్ నుంచి తీస్తారు. చక్కెర, మొక్కజొన్న నుంచి తీసిన గంజి నుంచి ఓలిగోసాకరై... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డ్స్ తయారవుతాయి.

జర్మనీలోని ల్యాబ్‌లో శాంపిల్స్‌కు ట్రేస్ మార్కర్ ఫర్ రైస్ సిరప్ (టీఎంఆర్), న్యూక్లియర్ మ్యాగ్నెటిక్ రెసోనెన్స్ (ఎన్ఎంఆర్) అనే పరీక్షలు చేశారు.

తేనెలో కల్తీని గుర్తించేందుకు ఎన్ఎంఆర్ పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది.

‘‘స్వచ్ఛమైన తేనెలో సగం మేర సుగర్ సిరప్ కలిసినా... సీ3, సీ4 పరీక్షల్లో గుర్తించవచ్చు. ట్రేస్ మార్కర్ టెస్ట్ ద్వారా సింథటిక్ సుగర్ ఎంతవరకూ ఉందన్నది గుర్తించవచ్చు’’ అని సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ డైరెక్టర్ జనరల్ సునీత నరైన్ అన్నారు.

తాము నిర్వహించిన నాణ్యత పరీక్షల్లో మారికో  సఫోలా హనీ, మార్క్‌ఫెడ్ సోహ్నా, నేచర్  నెక్టార్ బ్రాండ్ల తేనెలు మాత్రమే  పాస్ అయ్యాయని ఆమె చెప్పారు.

ఆన్‌లైన్‌లో అమ్మేస్తున్నారు

ఉత్తరాఖండ్‌లోని జస్‌పుర్‌లో తేనెలో కలిపేందుకు సుగర్ సిరప్ తయారు చేస్తున్నట్లు బయటపడింది.

ఈ సిరప్ కలిపిన తేనెను సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ బృందం పరీక్షించింది. అయితే, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏ ప్రమాణాలకు ఇది అనుగుణంగానే ఉన్నట్లు ఫలితం వచ్చింది.

‘‘ఫ్రక్టోస్ సిరప్‌లు కలిపిన తేనెలు రెగ్యులేటరీ పరీక్షల్లో పాస్ అవుతున్నాయి. ఈ సిరప్‌లు అలీబాబా లాంటి ఈ-కామర్స్ వెబ్‌సైట్లలోనూ అమ్ముడవుతున్నాయి’’ సునీత నరైన్ హిందూ దినపత్రికతో అన్నారు.

కల్తీ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు కొత్త పరీక్షలు, ప్రమాణాలను నిర్దేశిస్తూ కొత్త బిల్లును తెచ్చేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. ఈ ప్రమాణాలను చేరుకునేందుకు తయారీదారులకు వచ్చే ఏడాది దాకా గడువు ఇవ్వనున్నారు.

ఇక తేనె కల్తీ జరుగుతున్నట్లు వచ్చిన ఆరోపణలపై డాబర్ సంస్థ స్పందించింది. తమ తేనెలో ఎలాంటి కల్తీ లేదని, వంద శాతం స్వచ్ఛత కోసం మొట్టమొదటిసారిగా పారిశ్రామిక స్థాయిలో ఎన్ఎంఆర్ యంత్రాలను వినియోగిస్తోంది తామేనని ఆ సంస్థ వివరించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తేనెటీగ

ఆహారోత్పత్తిలో, మన ప్రపంచ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీటకాలది చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర.

ప్రపంచంలో ఉన్న కీటకాలన్నీ మాయమైపోతే, మనుషులందరూ చనిపోతారని అంటున్నారు లండన్‌లోని నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం సీనియర్ క్యురేటర్ ఎరికా మెక్ ఆలిస్టర్.

పేడ పురుగు

‘మనుషులూ పోతారు’

జీవ అవశేషాలను విచ్ఛిన్నం చేయడంలో కీటకాలది ముఖ్యపాత్ర. అంటే ఏదైనా త్వరగా కుళ్లిపోయి, తిరిగి మట్టిలో కలిసేందుకు అవి ఉపయోగపడతాయి.

‘‘మలాన్ని మట్టిలో కలిపే పేడ పరుగులు లేకపోతే ఏం జరుగుతుందో ఒక్కసారి ఊహించుకోండి. మనమంతా చట్టూ మలంతో, కళేబరాల మధ్య బతకాలి’’ అని మెక్ ఆలిస్టర్ బీబీసీతో చెప్పారు.

పక్షులకు, చిన్న జంతువులకు.. కీటకాలు ఆహారం కూడా అవుతాయి.

‘‘సకశేరుక జీవాల్లో 60 శాతం కీటకాల మీదే ఆధారపడి జీవిస్తాయి. కీటకాలతో పాటు చాలా పక్షులు, గబ్బిలాలు, కప్పలు, మంచి నీటి చేపల జాతులు కూడా మాయమైపోతున్నాయి. పోషకాల పునర్వినియోగం.. నేల లోపల, జలాశయాల్లో ఉండే లక్షల కీటకాల చర్యలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది’’ అని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సిడ్నీకి చెందిన డాక్టర్ ఫ్రాన్సిస్కో సాంచెజ్-బేయో బీబీసీతో చెప్పారు.

‘మోనార్క్’ సీతాకోక చిలుక

ఉచిత సేవ

పర్యావరణ వ్యవస్థలో పునర్వి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నియోగం కోసం పనిచేయడం, కొన్ని జీవ జాతులకు ఆహారంగా ఉండటంతోపాటు కీటకాలు చేసే మరో కీలకమైన పని ఉంది. అదే పరాగ సంపర్కం. ఆహారోత్పత్తిలో ఇది చాలా ముఖ్యం.

కీటకాల ఉచిత సేవల వల్ల మనుషులకు ఏటా రూ.24 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రయోజనం కలుగుతుందని ఓ అధ్యయనం అంచనా వేసింది.

‘‘పూలు పూచే చాలా రకాల మొక్కలకు పరాగసంపర్కం కోసం కీటకాలు అవసరం. పంట మొక్కల్లో ఇలాంటివి 75 శాతం ఉన్నాయి’’ అని సాంచేజ్-బేయో అన్నారు.

అయినా, ఈ కీటకాలు చేస్తున్న మేలును మనం విస్మరిస్తుంటాం.

‘‘చాకోలెట్లను తయారుచేసేందుకు ఉపయోగపడే కోకో చెట్లలో పరాగ సంపర్కం కోసం 17 వరకూ కీటకాలు ఉపయోగపడతాయి. వాటిలో 15 రకాల కీటకాలు కుట్టేవి. అవంటే మనకు ఇష్టం ఉండదు. ఇంకొకటి చాలా చిన్నగా ఉండే చీమ. మరొకటి చిమ్మట పురుగు. వాటి గురించి మనకు ఎక్కువగా తెలియదు’’ అని మెక్ ఆలిస్టర్ చెప్పారు.

చాలా దేశాల్లో పరాగసంపర్కానికి ఉపయోగపడే కందిరీగల్లాంటి కీటక జాతులు అంతరించిపోతున్నాయి. మోనార్క్ లాంటి సీతాకోక చిలుకల జాతులు కూడా మాయమైపోతున్నాయి.

చుట్టూ కీటకాలు కనిపిస్తున్నాయి కాబట్టి ఆలస్యమయ్యేదాకా మనం సమస్యను గుర్తించడం లేదా?

కీటకాల ప్రపంచం చాలా పెద్దది. మనలో చాలా మంది దాన్ని అర్థం చేసుకోలేం.

ప్రపంచంలో ఉన్న కీటకాలన్నింటి బరువు కలిపితే, మొత్తం మనుషుల బరువుకు 17 రెట్లు ఉండొచ్చని అమెరికాలోని స్మిత్‌సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ అంచనా వేసింది.

భూమి మీద ఎప్పుడైనా 10 క్వింటిలియన్ కీటకాలు ఉంటున్నాయని లెక్కగట్టింది. అంటే, 10,000,000,000,000,000,000 కీటకాలు.

కీటకాల జాతులు 20 లక్షల నుంచి 3 కోట్ల వరకూ ఉండొచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. జంతువులకు సంబంధించిన పరిశోధనల్లా.. కీటకాలపై లోతైన అధ్యయనాలు జరగలేదు.

మనకు ఇప్పటివరకూ 9 లక్షల కీటక జాతులే తెలుసని స్మిత్‌సోనియన్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ చెబుతోంది.

భారీ జనాభా, గొప్ప జీవ వైవిధ్యం ఉన్నా కీటకాలు అంతరించిపోవడం ఆగట్లేదు.

చాలా కీటక జాతులు శాస్త్రవేత్తలు ఇంకా గుర్తించకముందే అంతరించిపోతున్నాయి.

భయపెడుతున్న అంచనాలు

జర్మనీ, బ్రిటన్, ప్యూర్టో రికో దేశాల్లో కీటకాల నుంచి వచ్చే బయోమాస్ ఏటా 2.5 శాతం చొప్పున తగ్గుతోందని బయోలాజికల్ కన్సర్వేషన్ అనే జర్నల్ గత ఏడాది ఓ నివేదిక ఇచ్చింది.

‘‘మనం గుర్తించిన 41 శాతం కీటక జాతుల్లో జనాభా తగ్గిపోతోంది. చాలా కొద్ది సంఖ్యలో కొన్ని కీటక జాతుల్లో మాత్రం కీటకాల సంఖ్య విపరీతంగా పెరుగుతోంది. మిగతా కీటకాలు అంతరిస్తుండటం వల్ల ఏర్పడుతున్న ఖాళీని అవి...


తేనేటీగ

చాలా రోజుల అన్వేషణ తర్వాత వన్యప్రాణి నిపుణులు ఈ తేనెటీగను కనుగొన్నారు. పెద్ద వేళ్లతో ఉన్న ఈ ఆడ తేనెటీగ చిత్రాలను, వీడియోలను వారు తీశారు.

బ్రిటిష్ ప్రకృతి పరిశోధకుడు ఆల్ఫ్రెడ్ రస్సెల్ వాలేస్ 1858 లో ఈ తేనెటీగ గురించి వర్ణించారు. అప్పటి నుంచి ఈ కీటకాన్ని ఆయన పేరుతోనే వాలేస్‌గా పిలుస్తున్నారు.

1981లో శాస్త్రవేత్తలు అనేక రకాల తేనెటీగ జాతులను గుర్తించారు. కానీ, అందులో ఈ వాలేస్ జాతి కనిపించలేదు.

నేచరల్ హిస్టరీ ఫొటోగ్రాఫర్ క్లే బోల్ట్

‘‘‘ఫ్లయింగ్ బుల్‌డాగ్’గా కనిపించే దీన్ని చూస్తే ఊపిరి ఆగిపోతుంది. సరైన ఆధారాలు లేకుంటే అడవిలో ఇలాంటి కీటకం ఉందని మనం నమ్మలేం’’అని నేచరల్ హిస్టరీ ఫొటోగ్రాఫర్ క్లే బోల్ట్ అన్నారు.

ఈ అతిపెద్ద తేనెటీగ ఫొటోలు, వీడియోలను మొదటిసారి తీసింది ఈయనే.

‘‘అందమైన, భారీ తేనెటీగను చూడటం, వాటి రెక్కల శబ్దాన్ని వినడం, అది నా తలపై నుంచి వెళ్లడం ఒక అనిర్వచనీయమైన అనుభూతి’’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

సాధారణ తేనెటీగతో పోల్చితే ఇండోనేసియాలో దొరికిన తేనెటీగ ఎంత పెద్దగా కనిపిస్తుందో చిత్రంలో చూడొచ్చు

ఇంతకీ దీన్ని ప్రత్యేకత ఏమిటి?

ఇండోనేసియాలోని ఉత్తర మొలక్కస్ దీవిలో దీన్న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి కనుగొన్నారు. ఈ తేనెటీగ బయటపడటంతో  అరుదైన జంతుజాతులకు ఈ ప్రాంతం కేంద్రంగా ఉందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.

ఈ తేనెటీగను కనుగొన్న బృంద సభ్యుడు,  ప్రిన్‌స్టంట్ వర్సిటీలోని ఎంటమాలజిస్ట్ ఎలీ వ్యామెన్ మాట్లాడుతూ.. ‘‘ఈ అతిపెద్ద తేనెటీగ ఆచూకీ కనిపెట్టడం వల్ల భవిష్యత్తులో దీనికి సంబంధించి పరిశోధనలు చేసేందుకు ఆస్కారం కలిగింది. వీటి గురించి పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడంతో పాటు, భవిష్యత్తులో వీటిని రక్షించేందుకు అవకాశం కలుగుతుంది’’ అని అన్నారు.

అంతరిస్తున్న జీవ జాతులను గుర్తించేందుకు ప్రపంచ వన్యప్రాణి పరిరక్షణ సంస్థ ఇటీవల ఒక కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. అందులో భాగంగా ఇండోనేసియాలో అన్వేషించిన బృందానికి మద్దతు అందించింది.

అరుదైన బొలీవియన్ కప్పలను కనిపెట్టినట్లు గత జనవరిలో ఇదే బృందం ప్రకటించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


తైమూర్ అబ్దుల్లా అహ్మద్ చిన్ననాటి ఫొటో

తైమూర్ అబ్దుల్లా అహ్మద్ 1998లో మేలో జరిగిన విషయాలను గుర్తు చేసుకుంటూ ఈ మాటలు చెబుతున్నారు. అప్పటికి ఆయన 12 ఏళ్ల పిల్లాడు.

ఇరాకీ సైనికులు ఆయనతోపాటు పదుల సంఖ్యలో చిన్నారులను, మహిళలను ఓ గొయ్యిలోకి పంపించి, కాల్పులు జరపడం మొదలుపెట్టారు.

సద్దాం హుస్సేన్ పాలనలోని ఇరాక్‌లో ఉండటమే వారు చేసుకున్న పాపం.

''ఆ రోజు నా కుటుంబ సభ్యులతోపాటే నా మనసు కూడా చచ్చిపోయింది. ఇప్పటికీ ఆ క్షణాలు నా కళ్ల ముందు కదలాడుతుంటాయి. నిద్రలో పీడ కలలై వస్తుంటాయి'' అని అహ్మద్ చెప్పారు.

ప్రస్తుతం అహ్మద్ వయసు 33 ఏళ్లు.

తమ కుటుంబసభ్యులతోపాటు అప్పుడు చనిపోయినవారికి న్యాయం కావాలని అహ్మద్ ప్రస్తుతం పోరాడుతున్నారు.

తైమూర్ అబ్దుల్లా అహ్మద్ తండ్రి

'అన్ఫల్' పేరుతో ఉత్తర ఇరాక్‌లోని కర్డులపై సద్దాం ప్రభుత్వం మూకుమ్మడిగా అమలు చేసిన శిక్షలో భాగంగానే అహ్మద్ కుటుంబ సభ్యుల హత్యలు జరిగాయి.

తిరుగుబాటును అణిచివేసే చర్యలని వీటిని ఇరాక్ ప్రభుత్వం సమర్థించుకుంది. 1980-88 ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధ సమయంలో కొందరు కర్డులు శత్రువులకు సహకారం అందించారని ఆరోపించింది.

వ్యవస్థీకృతంగా ఇరాక్ చేపట్టిన జాతి హననంలో లక్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

షకు పైగా పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ సంస్థ వెల్లడించింది. ఇందుకు రసాయనిక ఆయుధాలను కూడా ప్రభుత్వం వినియోగించినట్లు పేర్కొంది. కర్డులు చెబుతున్న లెక్కల ప్రకారం మాత్రం మృతి చెందిన పౌరుల సంఖ్య 1.8 లక్షలకుపైనే ఉండొచ్చు.

అహ్మద్ కుటంబం కులాజో అనే మారుమూల గ్రామంలో నివసించేది. ఆ గ్రామంలో సుమారు 110 మంది ప్రజలు ఉండేవారు. వాళ్లంతా ఒకరికొకరు బంధువులే అవుతారు.

తమ గ్రామాన్ని గుర్తించడం కూడా కష్టమేనని అహ్మద్ బీబీసీతో చెప్పారు. సద్దాం హుస్సేన్ ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తున్న కొందరు కర్డులు.. 1988 ఏప్రిల్‌లో దేశ బలగాలను తమ వైపు మళ్లించారని ఆయన అన్నారు.

ఆ గ్రామాన్ని బలగాలు చట్టుముట్టాయి. అక్కడున్నవారిని ఓ సైనిక శిబిరం వద్దకు తీసుకెళ్లాయి. మహిళలు, చిన్నారులను ఓ గుంపుగా, పురుషులను ఒక గుంపుగా విడదీశాయి. అహ్మద్ చివరగా తన తండ్రిని చూసింది అప్పుడే.

ఒక నెల తర్వాత అహ్మద్‌తో పాటు మిగతా చిన్నారులు, మహిళలను ట్రక్కుల్లో ఎక్కించి, దక్షిణం వైపు తీసుకువెళ్లారు.

తైమూర్ అబ్దుల్లా అహ్మద్

''ఆ ట్రక్కుల తలుపులు తీయగానే మూడు గొయ్యిలు కనిపించాయి. ఇద్దరు ఇరాకీ సైనికులు ఏకే 47 రైఫిల్స్ పట్టుకుని నిల్చున్నారు'' అని అహ్మద్ గుర్తు చేసుకున్నారు.

''చిన్నారులను, మహిళలను బలవంతంగా ట్రక్కుల్లో నుంచి కిందకు దించారు. కొందరు ఆడవాళ్లు చేతుల్లో పసిపాపలతో ఉన్నారు. మమ్మల్నందరినీ ఆ గొయ్యిల్లోకి బలవంతంగా పంపారు. ఒక్కసారిగా మాపై కాల్పులు మొదలుపెట్టారు'' అని ఆయన చెప్పారు.

అహ్మద్ ఎడమ భుజానికి ఓ తూటా తాకింది.

''నా తల, చేతులు, కాళ్ల పక్క నుంచి తూటాలు దూసుకువెళ్తున్నాయి. అక్కడ నేల వణికిపోతోంది. మొత్తం ప్రాంతమంతా రక్తసిక్తమైపోయింది. నా వీపులోకి రెండు తూటాలు దూసుకువచ్చాయి. నా చావు కోసం ఎదురుచూస్తున్నా'' అని అహ్మద్ అన్నారు.

అహ్మద్ తూటా గాయాలకు బెడువిన్ నాటు వైద్యులు చికిత్స చేశారు

కానీ, అహ్మద్ అప్పుడు చనిపోలేదు. సైనికులు వెళ్లిపోయేంతవరకూ చనిపోయినట్లు నటించారు. వాళ్లు వెళ్లాక, చీకట్లో ఆ మృతదేహాల మధ్య నుంచి లేచి, పారిపోయారు.

బెడువిన్ జాతికి చెందిన ఓ కుటుంబం ఆయన్ను చేరదేసింది. మూడేళ్ల పాటు ఆ కుటుంబంతోనే ఆయన ఉన్నారు.

ఆ తర్వాత బతికి బయటపడ్డ కొందరి బంధువులతో అహ్మద్ మాట్లాడగలిగారు. తిరిగి తన ప్రాంతానికి వెళ్లారు. అయితే, ఆయన అధికారులకు కనపడకుండా అక్కడ దాక్కొని జీవించాల్సి వచ్చింది.

1996లో అమెరికా అహ్మద్‌కు పునరావాసం కల్పించింది. ఇప్పుడు ఆయన...


తైవాన్‌లో ఏటా 4,20,000 టన్నుల పైనాపిల్ పండ్లను ఉత్పత్తి చేస్తారు

గత నెలలో తైవాన్ నుంచి పైనాపిల్ దిగుమతిని చైనా నిలిపివేసింది. ఈ పండ్లపై హానికారక క్రిములు ఉన్నట్లు గుర్తించామని, అవి తమ దేశంలో పంటను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉందని పేర్కొంటూ దిగుమతిని నిషేధించింది.

ఈ నిషేధంపై తైవాన్ అధికారులు మండిపడుతున్నారు. క్రిములు కారణం కాదని, తమ దేశంపై రాజకీయ ఒత్తిడిని పెంచడానికే చైనా ఇలాంటి చర్యలకు పాల్పడుతోందని ఆరోపించారు.

చైనా ఇప్పటికీ తైవాన్‌ను తమ దేశంలోని భాగంగానే పరిగణిస్తుంది.

అయితే, చైనా నిషేధించిన వెంటనే తైవాన్ ప్రభుత్వం విదేశాల్లో కొత్త కస్టమర్లను వెతుక్కుంది. చైనా ప్రజలు తినడానికి నోచుకోని పండ్లను కొని తినమని స్థానిక ప్రజలకు పిలుపునిచ్చింది.

"తైవాన్ పైనాపిల్స్ ఫైటర్ జెట్ల కన్నా బలమైనవి. భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్లు ఈ పండ్లలోని రుచిని తగ్గించలేవు" అని తైవాన్ ఉపాధ్యక్షుడు లెయ్ చింగ్-టె ట్విట్టర్‌లో తెలిపారు.

తైవాన్‌లోని కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ ప్రకారం ఆ దేశంలో ఏటా 4,20,000 టన్నుల పైనాపిల్   పండ్లను ఉత్పత్తి చేస్తారు. గత ఏడాది ఇందులో 10 శాతం కన్నా ఎక్కువే ఎగుమతి చేశారు. ఈ ఎగుమతుల్లో అధిక భాగ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ం చైనాకే వెళతాయి.

ప్రస్తుతం చైనా ఈ పండ్ల దిగుమతిని నిలిపివేయడంతో తైవాన్‌లో పండ్ల లభ్యత పెరిగి ధరలు తగ్గే అవకాశం కనిపిస్తోంది.

ఫ్రీడం పైనాపిల్స్

తైవాన్ ప్రజలు పైనాపిల్ పండ్లను ఎక్కువగా కొనుగోలు చేయాలనే లక్ష్యంతో ఆ దేశ అధ్యక్షురాలు సాయ్ ఇంగ్-వెన్ సోషల్ మీడియాలో "పైనాపిల్ ఛాలెంజ్"ను ప్రారంభించారు.

"ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒకేలాంటి ఆలోచనలు ఉన్న స్నేహితులంతా తైవాన్‌కు అండగా నిలబడాలని, ఫ్రీడంపైనాపిల్ ప్రచారానికి మద్దతు ఇవ్వాలని" తైవాన్ విదేశాంగ మంత్రి జోసఫ్ వూ ట్విట్టర్‌లో పిలుపునిచ్చారు.

తైవాన్‌లో ఉన్న అమెరికా, కెనడా రాయబార కార్యాలయాలు ఈ పిలుపును అంగీకరించాయి.

తైవాన్‌లో ఉన్న 'ది అమెరికన్ ఇన్స్టిట్యూట్' తమ ఫేస్బుక్ పేజీలో పలు పైనాపిల్ పండ్ల ఫొటోలను పోస్ట్ చేసింది. వాటిల్లో ఆ సంస్థ డైరెక్టర్ బ్రెంట్ క్రిస్టెన్సెన్ టేబుల్ మీద మూడు పండ్లు పెట్టుకుని ఉన్న ఫొటో కూడా ఒకటి.

తైపైలోని కెనడా వాణిజ్య కార్యాలయం కూడా పైనాపిల్ పిజ్జా ఫొటో పోస్ట్ చెయ్యడంతో పాటూ ఈ పిజ్జా ఐడియా హవాయిది కాదని, తమ సొంత ఆలోచన అని కూడా గుర్తు చేసింది.

"మాకు పైనాపిల్ పిజ్జా అంటే ఇష్టం, ముఖ్యంగా తైవాన్ పైనాపిల్స్‌తో చేసినది ఇష్టం" అని ఆ ఫొటో కింద రాశారు.

అయితే, అనేకమంది జపాన్ వినియోగదారులు మా పండ్లను కొంటామని ముందుకొస్తున్నారని, సుమారు 5,000 టన్నుల పండ్లకు ఆర్డర్లు వచ్చే అవకాశం ఉందని సాయ్ ఇంగ్-వెన్ తెలిపారు.

ట్విట్టర్‌లో కూడా పలువురు జపనీస్ తైవాన్ పండ్లను కొనడానికి ఆసక్తి చూపారు.

తైవాన్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రచారం కారణంగా అతి కొద్ది రోజుల్లోనే చైనాకు వెళ్లవలసిన పండ్లకు ఇతరత్రా మార్గాలలో గిరాకీ వచ్చేసింది.

"జపాన్‌లాంటి మార్కెట్ల కన్నా చైనాలో తనిఖీలు సులభంగా, వేగంగా జరుగుతాయి. అందుకే మేము ఎక్కువగా ఈ పండ్లను చైనాకు ఎగుమతి చేస్తాం. అయితే, ఇప్పుడు ఈ ధోరణి మారుస్తూ.. వ్యవసాయ రంగాన్ని విస్తృత పరుచుకుంటూ, ఎగుమతులను బహుముఖం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని" తైవాన్‌లో 'పైనాపిల్ ప్రిన్స్'గా పేరు పొందిన యాంగ్ యూఫాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

తైవాన్‌లో 'పైనాపిల్ ప్రిన్స్'గా పేరు పొందిన యాంగ్ యూఫాన్

విదెశీ తెగుళ్లు, వ్యాధులు

తైవాన్ నుంచీ వస్తున్న పైనాపిల్ పండ్లలో తరచూ తెగుళ్లు కనిపిస్తున్నాయనే ఫిర్యాదులు రావడంతో ముందు జాగ్రత్త చర్యగా దిగుమతిని నిలిపివేశామని చైనా వివరించింది.

అయితే, గత ఏడాదిగా చైనా తమ ప్రత్యర్ధులను ఇబ్బంది పెట్టడానికి అస్పష్టమైన, అపారదర్శక వాణిజ్య...