చుక్కలు రాలడం మనం చూస్తూనే ఉంటాం.

కానీ మన సౌరవ్యవస్థ మధ్యలో మనమంతా సూర్యుడని పిలుచుకునే నక్షత్రం కూడా ఏదో ఒక రోజు అంతం అవుతుందనే మాట మీరెప్పుడైనా విన్నారా?

శాస్త్రవేత్తలు మరో 500 కోట్ల సంవత్సరాల్లో సూర్యుడి మరణం తథ్యం అంటున్నారు.

అదే జరిగితే తర్వాత ఏమవుతుందనేది మాత్రం వారికి ఇప్పటికీ తెలీదు.

భారీగా సూర్యుడి ఆకారం

బ్రిటన్‌లోని మాంచెస్టర్ యూనివర్సిటీకి చెందిన అంతర్జాతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల బృందం ఒకటి ఈ వివరాలను తెలుసుకోగలిగింది.

ఈ ఘటనతో కాలంతోపాటూ జరిగే మార్పుల్లో కొన్నింటిని వాళ్లు ముందే చెప్పారు.

సూర్యుడు అంతమయ్యే సమయం సమీపించినప్పుడు అది ఇంటర్‌స్టెల్లార్ (నక్షత్రాల మధ్యలో ఉండే) గ్యాస్, ధూళితో మెరుస్తున్న ఒక వలయంలా రూపాంతరం చెందుతుంది అని ఈ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

ఈ ప్రక్రియను ప్లానెటరీ నెబులా (నీహారిక) అంటారు. ప్లానెటరీ నెబులా ప్రక్రియ సజీవంగా ఉన్న నక్షత్రాలను 90 శాతం వరకూ మార్చేస్తుంది. అదే జరిగితే ఎర్రగా మండే భారీ గ్రహమైన సూర్యుడి ఆకారం కూడా తెల్లగా ఉన్న ఒక చిన్న గోళంలా మారిపోతుంది.

'నేచర్ ఆస్ట్రానమీ' పేరుతో దీనిపై అధ్యయనం చేసిన ఆల్బర్ట్ జిజ్లస్ట్రా అనే ఒక రచ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యిత "ఒక నక్షత్రం అంతమైనప్పుడు దాన్నుంచి చాలా గ్యాస్, ధూళి వెలువడుతుంది. దాన్ని ఎన్వలప్ అంటారు. ఈ ధూళి, గ్యాస్ సూర్యుడి మొత్తం ద్రవ్యరాశిలో సగ భాగానికి చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రభావం నక్షత్రాల న్యూక్లియస్ పైన కూడా పడుతుంది. న్యూక్లియస్ దీని సంపర్కంలోకి వచ్చినపుడు అవి కూడా మెల్లమెల్లగా బలహీనమైపోయి మరణిస్తాయి" అని చెప్పారు.

సూర్యుడి అంతం ఎలా ఉంటుంది?

"నక్షత్రాల లోపలి భాగం వేడిగా ఉండడంతో దాన్నుంచి వెలువడిన గ్యాస్, ధూళి 10 వేల సంవత్సరాల వరకూ అది వెలుగులు చిమ్మేలా చేస్తుంది. ఇది ఖగోళ శాస్త్రంలో చాలా తక్కువ కాలంగా భావించాలి" అని శాస్త్రవేత్తలు అన్నారు.

"ఇలా జరగడం వల్ల ప్లానెటరీ నెబులా కనిపిస్తుంది. కొన్ని నెబులాలు ఎంత వెలుగులు చిమ్ముతాయంటే వాటిని కొన్ని లక్షల కాంతి సంవత్సరాల దూరం నుంచి కూడా చూడవచ్చు."

మాంచెస్టర్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ఆల్బర్ట్ జిజ్లస్ట్రా.. "కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం ఉన్న నక్షత్రాల వివరాలు తెలుసుకోవడమే కాదు, సూర్యుడు మరణించేటపుడు ఏం జరుగుతుందో కూడా మనం తెలుసుకోగలిగాం" అని తెలిపారు.

అధ్యయనం పూర్తయ్యే ముందు వరకూ సూర్యుడికి కూడా ఇలా జరుగుతుందనే విషయం శాస్త్రవేత్తలకు కచ్చితంగా తెలీదు.

దశాబ్దాల నాటి వాదన

సూర్యుడికి ఏం జరుగుతోంది అనేది తెలుసుకోడానికి ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల బృందం ఒక కొత్త డేటా మోడల్ తయారు చేశారు.

ఈ డేటా మోడల్ వేర్వేరు బరువు, వయసున్న నక్షత్రాల నుంచి వెలువడే వెలుగు భవిష్యత్తులో ఏమవుతుందో చెబుతుంది.

ఈ కొత్త మోడల్ సేకరించిన డేటా, ఊహాజనిత శాస్త్రీయ నమూనా మధ్య వైరుధ్యాలను వెలుగులోకి తెచ్చే పనిచేస్తుంది.

"గణాంకాలు చెబుతున్న దాని ప్రకారం సూర్యుడి లాంటి తక్కువ బరువున్న నక్షత్రం నుంచి మనకు మెరిసే ప్లానిటరీ నెబులా లభించవచ్చు" అని ఆల్బర్ట్ చెప్పారు.

"దీనికి ముందు నమూనాలు అలా జరగదని చెబుతున్నాయి. కనీసం సూర్యుడి బరువుకు రెట్టింపు బరువున్నట్టు కనిపించే నక్షత్రం మాత్రమే ప్లానిటరీ నెబులా అవుతుందని" అవి అంటున్నాయి.

బలహీనమైనా మెరుస్తుంది

ఇప్పుడు తెలిసిందేంటంటే నక్షత్రాలు అంతమయ్యే సమయంలో వాటి నుంచి గ్యాస్, ధూళి బయటపడితే, అవి మొదట అనుకున్న దాని ప్రకారం మూడు రెట్లు ఎక్కువ వేడిగా మారుతాయి.

సూర్యుడి లాంటి తక్కువ బరువున్న నక్షత్రం కూడా మెరిసే ప్లానిటరీ నెబులా అవుతుందనడానికి ఇదే కారణం.

అయినా అది మనకు కనిపించే ప్లానిటరీ నెబులాగా మారుతుంది. అది చాలా బలహీనంగా కూడా ఉంటుంది.

చివరగా "ఈ పరిశోధనలో ఉత్తమ ఫలితాలు...


చుట్టూ నీళ్లు మధ్యలో ఉన్న ఒక భవంతిలో ఆ సంబరాలు జరుగుతున్నాయి. భవనం మధ్యలో బంగారం తాపడం చేసిన ఒక భారీ త్రాసు ఉంది. దానిలోని ఒక పళ్లెంలో చాలా బరువుగా ఉన్న పట్టు సంచులున్నాయి. ఇంకో పళ్లెంలో స్వయంగా నాలుగో మొఘల్ చక్రవర్తి నూరుద్దీన్ మొహమ్మద్ జహంగీర్ కూర్చుని ఉన్నారు.

బరువైన దుస్తులు, బంగారు ఆభరణాలతో కలిసి చక్రవర్తి జహంగీర్ బరువు సుమారు 113 కిలోలు ఉన్నట్టు త్రాసుపై కనిపించింది. ఒక వైపు ఇలాహీ కూర్చుని ఉన్నారు. త్రాసు రెండో పళ్లెంలో ఉన్న పట్టు సంచులను మార్చిమార్చి పెడుతున్నారు. మొఘల్ చక్రవర్తి క్షేమంగా ఉండాలంటూ మొదట ఆయన బరువును వెండి నాణేలతో తూచారు. తర్వాత వాటిని పేదలకు పంచిపెట్టారు. ఆ తర్వాత బంగారు నాణేలతో, తర్వాత ఆభరణాలు, తర్వాత పట్టుబట్టలతో, చివరగా మరికొన్ని విలువైన వస్తువులతో చక్రవర్తి బరువు తూచి వాటిని కూడా పంచేశారు.

ఈ దృశ్యం ఇప్పటికి సుమారు నాలుగు వందల ఏళ్ల క్రితం నాటిది. మొఘల్ చక్రవర్తి నూరుద్దీన్ మొహమ్మద్ జహంగీర్ దర్బార్‌లో జరుగుతున్నదంతా బ్రిటిష్ రాయబారి సర్ థామస్ రో చూస్తున్నారు. తన డైరీలో దాన్ని నోట్ చేశారు. కానీ ఆ కళ్లు చెదిరే సంపద ప్రదర్శన చూస్తున్న సర్ థామస్ మనసులో ఒక సందేహం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వచ్చింది. ఆ త్రాసులోని పట్టు సంచుల్లో నిజంగానే వజ్రాలు, బంగారు ఆభరణాలు ఉన్నాయా లేక బరువైన రాళ్లు పెట్టి అలా చెబుతున్నారా అనే అనుమానం వచ్చింది.

కానీ, ఎక్కడో సుదూరంగా ఉన్న ఒక చిన్న దీవిలోని దేశం నుంచి వచ్చిన రాయబారి ఆ సమయంలో అక్కడేం చేస్తున్నాడు అనేది ఇక్కడ ఆలోచించాలి.

ఒక చిన్న బ్రిటిష్ కంపెనీ తెరిచే ఒప్పందం కోసం భారత్ వచ్చిన ఇంగ్లాండ్ రాయబారి సర్ థామస్ రో

ఇంగ్లండ్‌తో ఒప్పందం 'పరువు ప్రతిష్టలకే భంగం'

నిజానికి, సర్ థామస్ ఒక ప్రత్యేక పనిపై ఇంగ్లండ్ నుంచి భారతదేశం వచ్చారు. ఆయన ఎలాగోలా ఒక ఒప్పందంపై సంతకాలు పూర్తిచేస్తే, దాని ప్రకారం భారతదేశంలో ఒక చిన్న బ్రిటిష్ కంపెనీ తెరవచ్చని ఆ దేశం ఆశపడుతోంది.

కానీ సర్ థామస్ డైరీని బట్టి ఇక్కడ తెలుస్తున్న విషయం ఏంటంటే.. ఆ పని అంత సులభంగా పూర్తికాలేదు. దాని కోసం ఈ ఆంగ్లేయుల దూత చాలా కష్టపడాల్సి వచ్చింది. చాలా గొప్పలు చెప్పుకోవాల్సి వచ్చింది. దానికి కారణం ఒక్కటే. ప్రపంచంలో ఒక్క ఇరాన్ సఫ్వీ చక్రవర్తి ఉస్మానీ ఖలీఫా మాత్రమే తన ప్రత్యర్థి అని మొఘల్ చక్రవర్తి భావించేవాడు.

ఆయన దృష్టిలో ఇంగ్లండ్ పెద్దగా ప్రాధాన్యం లేని ఒక చిన్న దీవి. దానిని ఒక చక్రవర్తితో, ఒక సామ్రాజ్యంతో పోల్చడం అనేది మొఘలుల పరువుప్రతిష్టలకే భంగం.

అయితే సర్ థామస్ మాత్రం తన ధైర్యం కోల్పోలేదు. మూడేళ్లు కష్టపడి ప్రయత్నించి దౌత్య ముడుపులు, బహుమతులు ఇచ్చి జహంగీర్‌ను కాకపోయినా ఆయన సంరక్షకుడు అహద్ షాజహాన్‌ను బుట్టలో వేసుకోగలిగారు. నాలుగు వందల ఏళ్ల క్రితం 1618లో ఒక ఒప్పంద పత్రంపై సంతకం చేయించుకోగలిగాడు. దాని ప్రకారం ఆ కంపెనీకి సూరత్‌లో వ్యాపారం చేసుకోడానికి జహంగీర్ అనుమతి లభించింది.

1608వ సంవత్సరంలో మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్‌కు ఇంగ్లండ్ రాజు జేమ్స్ 1 తరపున లేఖ అందజేస్తున్న కెప్టెన్ విలియం హాకిన్స్

దాని పేరు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ. ఈ ఘటన చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. మొఘల్ పాలకులు నేరుగా ఒక యురోపియన్ దేశంతో న్యాయసమ్మతంగా వ్యాపారం చేయడం అదే మొదటి సారి. అలా వారు ఆ కంపెనీని ప్రోత్సాహించారు.

ఈ ఘటన.. ఒక ఒంటె గుడారంలో తల పెట్టి లోపలికి వచ్చేందుకు అనుమతి కోరిన కథను గుర్తు చేసింది.

జహంగీరును బంగారు, వెండితో తులాభారం వేయడం చూసి సర్ థామస్ రో ఆశ్చర్యపోయారు. కానీ అతడు చేసుకున్న ఒప్పందం ఫలితంగా తర్వాత 350 ఏళ్లలో భారత్ నుంచి బ్రిటన్ ఎంత సంపద సేకరించి తీసుకెళ్లింది అనేదానిపై ఎంతోమంది ఆర్థికవేత్తలు అంచనాలు వేసేందుకు...


చెంగిజ్‌తో పాటు, ఖషోగ్జీ స్థాపించిన హక్కుల సంస్థ కూడా తమకు పరిహారం కోరుతూ సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ బిన్ సల్మాన్ మీద, మరో 20 మంది మీద ఈ కేసు వేసింది. అయితే ఎంత పరిహారం కోరుతున్నారనేది నిర్దిష్టంగా చెప్పలేదు.

సౌదీ ప్రభుత్వంపై తీవ్ర విమర్శలు చేసే ఖషోగ్జీ స్వయంగా ఆ దేశం వదిలి అమెరికాలో నివసిస్తుండేవారు. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ పత్రికలో వ్యాసాలు రాస్తుండేవారు. టర్కీ పౌరురాలు హాటిస్ చెంగిజ్‌తో ఆయన వివాహం నిశ్చయమైంది.

అయితే.. ఖషోగ్జీ 2018లో టర్కీలోని ఇస్తాంబుల్ నగరంలో సౌదీ రాయబార కార్యాలయానికి వెళ్లినపుడు.. సౌదీ ఏజెంట్ల బృందం ఆయనను హత్య చేసింది.

ఆ హత్యకు తాను ఆదేశించానన్న ఆరోపణలను సౌదీ యువరాజు బిన్ సల్మాన్ తిరస్కరించారు.

ఆయన హత్యకు యువరాజు బిన్ సల్మాన్ ఆదేశించారని ఆరోపిస్తూ.. ఖషోగ్జీ మరణం వల్ల తనకు వ్యక్తిగతంగా హాని జరగటంతో పాటు ఆర్థికంగానూ నష్టం వాటిల్లిందని చెంగిజ్ అమెరికాలోని వాషింగ్టన్ డీసీలో మంగళవారం సివిల్ కేసు నమోదు చేశారు.

ఖషోగ్జీ స్థాపించిన మానవ హక్కుల సంస్థ డెమొక్రసీ ఫర్ ద అరబ్ వరల్డ్ నౌ (డాన్) కూడా.. ఆయన మరణంతో తమ సంస్థ కార్యకలాపాలకు ఆటంకాలు తలెత్తాయని ఈ దావాలో పేర్కొంది.

''ఆయనన... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు హత్య చేయటం వెనుక ఉద్దేశం స్పష్టం - అరబ్ ప్రపంచంలో ప్రజాస్వామిక సంస్కరణ కోసం అమెరికాలో ఖషోగ్జీ చేస్తున్న ప్రచారాన్ని నిలువరించటమే'' అని ఆ దావాలో పేర్కొన్నారు.

ఖషోగ్జీ మరణానికి సౌదీ యువరాజును బాధ్యుడిగా అమెరికా కోర్టు తేల్చటంతో పాటు.. నిజాలను వెల్లడించే పత్రాలను సంపాదించటం తమ కేసు లక్ష్యమని చెంగిజ్, డాన్‌ల తరఫు న్యాయవాదులు మంగళవారం నాడు వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో తెలిపినట్లు వాషింగ్టన్ పోస్ట్ పత్రిక ఒక కథనంలో వెల్లడించింది.

లండన్‌లో మొబైల్ షాపులో గ్యాస్ పేలుడు.. ఇద్దరు మృతి

లండన్‌లోని పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఒక షాపులో గ్యాస్ పేలుడు సంభవించి ఇద్దరు వ్యక్తులు చనిపోయినట్లు అగ్నిమాపకశాఖ అధికారులు తెలిపారు.

సౌథాల్‌లోని కింగ్ స్ట్రీట్‌లో గల ఒక హెయిర్ సెలూన్, మొబైల్ ఫోన్ షాపుల్లో స్థానిక కాలమానం ప్రకారం బుధవారం ఉదయం ఈ పేలుడు సంభవించింది.

ఈ ఘటనలో లండన్ ఫైర్ బ్రిడ్జ్ సిబ్బంది నలుగురు పెద్దవాళ్లు, ఒక చిన్నారిని రక్షించారు.

ఈ పేలుడును అనుమానాస్పద పేలుడుగా పరిగణించటం లేదని మెట్రోపాలిటన్ పోలీసులు చెప్పారు.

చైనా సైనికుడిని ఆ దేశానికి తిరిగి అప్పగించాం: భారత్

లద్దాఖ్‌లోని హిమాలయ సరిహద్దు ప్రాంతంలో భారత భూభాగంలోకి ప్రవేశించిన చైనా సైనికుడిని.. ఆ దేశానికి అప్పగించినట్లు భారత్ సైనికాధికారులు తెలిపారు.

పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ (పీఎల్ఏ) సైనికుడిని లద్ధాఖ్‌లోని దేమ్‌చోక్ ప్రాంతంలో అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు భారత సైన్యం సోమవారం నాడు చెప్పింది.

ఆ సైనికుడు తెలివిలో లేడని.. అతడికి ఆక్సిజన్, వైద్య సహాయం అందించామని సైన్యం ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.

భారత్, చైనాల మధ్య ఇటీవలి కాలంలో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు పెరిగి.. పలుమార్లు ఘర్షణలకు దారితీశాయి.

ఇరు దేశాల సైనికుల మధ్య జూన్ నెలలో వివాదాస్పద ప్రాంతంలో భారీ ఘర్షణ జరిగింది. అప్పుడు 20 మంది భారత సైనికులు చనిపోయారు.

సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలను తగ్గించటానికి ఇరు దేశాల సైన్యాలు చర్చలు జరుపుతున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో.. తమ ఆధీనంలో ఉన్న పాక్ సైనికుడిని ప్రొటోకాల్స్ ప్రకారం చైనాకు తిరిగి అప్పగించినట్లు భారత సైన్యం తెలిపింది.

నైజీరియా: పోలీసుల క్రూరత్వంపై ప్రజల నిరసన.. సైన్యం కాల్పుల్లో 12 మంది మృతి

నైజీరియాలోని లాగోస్ నగరంలో పోలీసుల క్రూరత్వానికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఆందోళనల్లో పాల్గొన్న నిరసనకారుల మీద మంగళవారం రాత్రి సైన్యం కాల్పులు జరిపింది. ఈ కాల్పుల్లో 12 మంది చనిపోయారని, చాలా మంది గాయపడ్డారని...


చెంగ్డు ఆకాశంలో నిండు చంద్రుడు

పీపుల్స్ డెయిలీ న్యూస్ పేపర్ కథనం ప్రకారం చెంగ్డు నగరంలో ఉన్న ఒక ప్రైవేట్ ఏరో స్పేస్ సంస్థ 2020కల్లా "ప్రకాశవంతమైన ఉపగ్రహాలను" అంతరిక్షంలోకి పంపాలనుకుంటోంది. వీధి దీపాల అవసరమే లేనంతగా అవి వెలుగులు పంచుతాయని ఆ సంస్థ చెబుతోంది.

కృత్రిమ చంద్రుడి వార్తలు శాస్త్రవేత్తల్లో ఆసక్తిని, అనుమానాలను రేకెత్తించాయి. కొంతమంది అదెలా? అని ఆశ్చర్యపోతుంటే, మరి కొంత మంది మాత్రం ఈ వార్తపై జోకులు వేసుకుంటున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్ట్ గురించి మనకేం తెలుసు?

పెద్దగా ఏం తెలీదు- కానీ తెలిసిన ఆ కాస్త సమాచారం కూడా పరస్పర విరుద్ధంగా ఉంది. గత వారం పీపుల్స్ డెయిలీ పత్రిక ఈ వార్త గురించి మొదట ప్రచురించింది. చెంగ్డు ఏరోస్పేస్ సైన్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ మైక్రోఎలక్ట్రానిక్స్ సిస్టమ్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూచ్ కో లిమిటెడ్ ఛైర్మన్ వూ చుంఫెంగ్ మీడియా సమావేశంలో చెప్పిన వివరాలను పత్రిక తమ కథనంలో కోట్ చేసింది.

"ప్రకాశవంతమైన ఉపగ్రహాలను" అంతరిక్షంలోకి పంపాలనే ఆలోచనపై గత కొన్నేళ్లుగా పరిశోధనలు జరుపుతున్నామని,  ఇప్పుడు ఆ సాంకేతికత ఉపయోగించడానికి సిద్ధంగా ఉందని వూ తెలిపారు. ఈ ఉపగ్రహాలను 2020లో ప్రయోగించాలని అనుక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ుంటున్నట్లు చెప్పారు.

"2022లో మూడు పెద్ద అద్దాలను  లాంచ్ చేస్తామని" వూ చెప్పినట్టు చైనా డెయిలీ వార్తా పత్రిక రాసింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు ఏదైనా అధికారిక సహకారం ఉందా, లేదా అనే వివరాలు మాత్రం ఇంక స్పష్టం కాలేదు.

కృత్రిమ చంద్రుడు ఎలా పనిచేయచ్చు?

ఈ కృత్రిమ చంద్రుడు ఒక అద్దంలా పనిచేస్తాడు. చైనా డెయిలీ కథనం ప్రకారం సూర్యుడి వెలుగును ఇది భూమిపై పడేలా ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఈ అద్దం భూమికి దాదాపు 500 కిలోమీటర్ల పరిధిలో అంటే దాదాపు అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం ఉన్నంత దూరంలో ఉంటుంది. చంద్రుడు భూమికి సగటున దాదాపు 3,80,000 కిలోమీటర్ల కక్ష్యలో తిరుగుతుంటుంది.

ఈ నకిలీ చంద్రుడు ఎలా ఉంటాడు అనేదానిపై కథనంలో ఎలాంటి వివరాలూ ఇవ్వలేదు. కానీ వూ మాత్రం తమ ఉపగ్రహాలు సూర్యరశ్మిని 10 నుంచి 80 కిలోమీటర్ల ప్రాంతంలో ప్రతిబింబించేలా చేసి, నిజమైన చంద్రుడి కంటే 8 రెట్ల వెలుగును అందిస్తాయని చెబుతున్నారు.

వూ చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం ఈ ఉపగ్రహాలు అందించే వెలుగును పెంచుకోవడం, తగ్గించుకోవడం చేయవచ్చు.

వీధి దీపాల ఖర్చు కంటే మా ఉపగ్రహం తక్కువ- చెంగ్డు ఏరో స్పేస్ అధికారులు

కానీ... ఎందుకు?

డబ్బు ఆదా చేయడానికి. ఇది హాస్యాస్పదంగా అనిపించవచ్చు. కానీ చెంగ్డు ఏరోస్పేస్ ప్రతినిధులు మాత్రం అంతరిక్షంలో నకిలీ చంద్రుడిని పంపడానికి ఇప్పుడు వీధి దీపాల చెల్లిస్తున్న కరెంటు ఖర్చు కంటే తక్కువ మొత్తం అవుతుందని చెబుతున్నారు.

ప్రకాశవంతమైన ఉపగ్రహాలతో 50 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతంలో వెలుగు అందించడం వల్ల ఏడాదికి 1.2 బిలియన్ యువాన్ల (రూ.1150 కోట్లు) విద్యుత్ ఛార్జీలు ఆదా చేయవచ్చని వూ చెప్పినట్లు చైనా డెయిలీ తెలిపింది.

భూకంపాలు లాంటి ప్రకృతి విపత్తులు సంభవించినప్పుడు "కరెంటు లేని ప్రాంతాలకు" కూడా ఇవి వెలుగులు అందించగవని ఆ పత్రిక చెప్పింది.

"ఇలాంటి దాన్ని పెట్టుబడుల్లా భావించవచ్చు"  అని గ్లాస్గో యూనివర్సిటీ స్పేస్ సిస్టమ్స్ ఇంజనీరింగ్ లెక్చరర్ డాక్టర్ మాటియో సెరియోట్టీ బీబీసీకి తెలిపారు.

"రాత్రి వేళల్లో విద్యుత్ సరఫరాకు చాలా ఖర్చవుతుంది. ఇలా 15 ఏళ్లపాటు ఉచిత వెలుగులు అందుతూ ఉంటే, అది దీర్ఘకాలంలో దేశం ఆర్థికపరంగా మరింత ఎదిగేందుకు  ఉపయోగపడవచ్చు" అని ఆయన అన్నారు.

అది సరే, ఇది సాధ్యమేనా?

సైన్స్ ప్రకారం, ఇది సాధ్యమే అంటారు డాక్టర్ సెరియోట్టీ

కానీ తన ప్రయోజనాన్ని అందించేందుకు ఈ నకిలీ చంద్రుడు చెంగ్డుపైన శాశ్వతంగా కక్ష్యలో ఉండాల్సి వస్తుంది. అంతరిక్షం నుంచి భూమిని...


చెట్టుకు ఉరేసుకుని ఆత్మహత్య చేసుకున్న జైనాల్ అలీ

ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారిలో జైనాల్ అలీ ఒకరు. ఈ నెల 4న జైనాల్ ఇంటికి సమీపంలోనే చెట్టుకు ఉరేసుకుని చనిపోయారు.

అస్సాంలోని బొంగాయిగావ్ జిల్లాలోని డోమెర్‌పురి గ్రామంలో జైనాల్ కుటుంబం నివసిస్తోంది. ఇది దేశ రాజధాని దిల్లీకి 1,800 కిలోమీటర్లకు పైగా దూరంలో ఉంది.

పౌరసత్వం రద్దు: అస్సాంలో '50 మంది ఆత్మహత్య'

గత ఏడాది విడుదలైన ఎన్‌ఆర్‌సీ జాబితాలో జైనాల్ పేరు లేదు.

పౌరసత్వాన్ని రుజువు చేసుకునేందుకు సంబంధిత ఫారం నింపినప్పటికీ ఆయన ఎప్పుడూ భయపడుతూనే ఉండేవారని భార్య మహెలా ఖాతూన్ చెప్పారు.

"ఎన్‌ఆర్‌సీ తుది జాబితాలో ఎలాగైనా తన పేరును చేర్పిస్తానని చెప్పి ఒక బ్రోకర్ జైనాల్‌ను డబ్బు అడిగాడు. అతన్ని నమ్మి నా భర్త డబ్బిచ్చాడు. తర్వాత అతడు మరింత డబ్బు కావాలన్నాడు. ఒకరోజు రాత్రి జైనాల్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. మనం డబ్బు సమకూర్చుకోలేకపోతే ఏదో ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిందేనని ఆ రోజు రాత్రి ఆయన నాతో చెప్పారు. అది వినగానే నాకు చాలా భయమేసింది" అని ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు.

ఆత్మహత్యకు ముందు రోజు రాత్రి జైనాల్ తన అన్న అబ్దుల్ ఖాలిక్‌తో మాట్లాడారు.

తన సోదరుడు ఇలాంటి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చర్యకు ఒడిగడతాడని అబ్దుల్ ఊహించలేకపోయారు.

అబ్దుల్ ఖాలిక్

"ఇక్కడ నుంచి మమ్మల్ని ఎవరు వెళ్లగొడతారు? నాదగ్గర అన్ని పత్రాలూ ఉన్నాయి. వాళ్లు నన్ను సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లమన్నా సరే.. అక్కడికి వెళ్లి నేను అస్సాం పౌరుడినని చట్టబద్ధంగా నిరూపించుకుంటాను" అని అబ్దుల్ తెలిపారు.

ఆత్మహత్యలపై సంబంధిత జిల్లాల పోలీసు ఉన్నతాధికారులందరితోనూ బీబీసీ మాట్లాడింది. కెమెరా ముందుకొచ్చి మాట్లాడటానికి వాళ్లు నిరాకరించారు.

అస్సాంలో ఆత్మహత్యలు వ్యక్తిగత కారణాల వల్లే జరిగాయని, ప్రజల్లో నిరాశా నిస్పృహలేవీ లేవని బీబీసీతో సంభాషణలో వారు చెప్పారు.

షాజహాన్ అలీ లాంటి సామాజిక కార్యకర్తలు మాత్రం- ఆత్మహత్యలకు ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్య వైఖరే ప్రధాన కారణమన్నారు.

ఎన్‌ఆర్‌సీ జాబితాలో పేర్లు లేని వాళ్లంతా తీవ్ర ఆందోళనలో ఉన్నారని ఆయన చెప్పారు.

"పౌరసత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలంటే ఎన్నో పత్రాలు సేకరించుకోవాలి. లాయర్లకు చెల్లించుకునేందుకు పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు సమకూర్చుకోవాలి. దీనికి కావాల్సిన ఆర్థిక స్తోమత లేనివాళ్లు ఆత్మహత్యల బాట పడుతున్నారు. ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్య ధోరణి వల్ల పరిస్థితి మరింత దిగజారుతోంది" అని షాజహాన్ వ్యాఖ్యానించారు.

వివిధ మానవ హక్కుల సంస్థల నివేదికల ప్రకారం, ఎన్‌ఆర్‌సీ జాబితాలో పేర్లు లేవనే ఆందోళనతో ఇప్పటివరకు 50 మంది ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు.

తుది జాబితా విడుదలయ్యే తేదీ దగ్గర పడుతుండటంతో పరిస్థితి మరింత దిగజారే ఆస్కారం ఉంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెట్లు, జంతువుల నుంచి ప్రాణాంతకమైన వ్యాధులకు మందులు కనిపెట్టడం ప్రాచీనకాలం నుంచి ఉంది.

దాదాపు 40,000 సంవత్సరాల క్రితం ప్రాచీన మానవులు నొప్పిని నివారించే మందును చెట్టు బెరడు నుంచి సేకరించారని పరిశోధనల్లో తేలింది. అప్పటి నుంచి చెట్లు, జంతువులు మానవులకు అవసరమయ్యే మందుల తయారీలో ఉపయోగపడుతూనే ఉన్నాయి.

ఆయుర్వేద విధానంలో కీళ్ల నొప్పులకు పాము విషంతో తయారైన ఔషధాలు వాడతారు. చైనా సంప్రదాయ ఔషధాల్లో ఖడ్గమృగం, ఎలుగుబంటి, పులి లాంటి 36 జంతువుల నుంచి సేకరించిన పదార్థాలను వాడతారు. పులికోచ అని పిలిచే పెద్ద సాలెపురుగు కక్కే విషాన్ని దక్షిణ అమెరికా, ఆసియా, ఆఫ్రికాలలో క్యాన్సర్ కణితుల చికిత్సకు, పంటినొప్పి, ఆస్తమా వంటి వ్యాధులకు ఉపయోగిస్తారు.

అయితే ఈ సంప్రదాయ చికిత్సల్లో చాలా వాటిని బలపరిచే సైన్స్‌పరమైన ఆధారాలు లేవు. ఇలాంటి చికిత్సల కోసం జంతువులను అధిక సంఖ్యలో వేటాడడం వల్ల అనేక జంతువులు అంతరించిపోయాయి కూడా.

సంప్రదాయ చైనా మందుల తయారీలో అలుగులను (పాంగోలిన్స్) అధికంగా వాడతారు. ఇందుకోసం వీటిని ప్రత్యేకంగా వన్యప్రాణుల ఫారంలలో పెంచుతున్నారు. నిన్న, మొన్నటివరకూ కోవిడ్-19 వ్యాధికి ఈ అలుగులే కారణమని అనుకున్నారు ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కూడా.

ఇదే తరహాలో వన్యప్రాణులపై దోపిడీ కొనసాగితే భవిష్యత్తులో మరిన్ని అంటు వ్యాధులు ప్రబలే ప్రమాదం ఉందని ఇటీవలే శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించారు.

అయితే, వన్యప్రాణులకు హాని కలగకుండా వాటినుంచి మందులకు అవసరమయే పదార్థాలను సంగ్రహించవచ్చా అనే ప్రశ్నకు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవుననే సమాధానం ఇస్తోంది.

జంతువుల నుంచి ఏ రకమైన పదార్థాలూ సంగ్రహించే అవసరం లేదని, వాటి డీఎన్ఏ దొరికితే చాలని పరిశోధకులు అంటున్నారు.

మొక్కల్లో ఔషధాల తయారీకి కావలసిన ప్రత్యేకమైన పదార్థాలను గత 100 ఏళ్లుగా పరిశోధకులు గుర్తించి, వేరు చేస్తున్నారు. కానీ ఇదే ప్రక్రియ జంతువుల్లో సాధ్యపడదు. జంతువుల్లో ప్రత్యేకంగా ఏ కణాలు మందులకు ఉపయోగపడతాయో తెలుసుకోవడం కష్టం. తెలిసినా వాటిని సంగ్రహించడం ఇంకా కష్టం.

కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారుతోంది. డీఎన్ఏ ద్వారా ఇది సాధ్యపడుతుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

భవిష్యత్తులో జంతువుల నుంచి ఎక్కువగా అంటువ్యాధులు వ్యాపిస్తాయి. అలాగే వాటికి మందులు కూడా జంతువుల నుంచే రాబోతున్నాయి.

"మొక్కల మీద చాలాకాలంగా పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. కానీ జంతువుల మీద ఈ రకమైన పరిశోధనలు ఇప్పుడిప్పుడే మొదలవుతున్నాయి" అని బేలర్ కాలేజ్ ఆఫ్ మెడిసిన్‌లో ఇమ్యునాలజిస్ట్‌గా పనిచేస్తున్న క్రిస్టీన్ బీటన్ అంటున్నారు.

విషాల నుంచి సేకరించిన పెప్టైడ్లను (ఎమినో ఆమ్లాల గొలుసులు) మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ (నాడీ వ్యవస్థకు సంబంధించిన వ్యాధి), రూమటాయిడ్ ఆర్థ్రైటస్ (కీళ్లనొప్పులు), మయొటానిక్ డిస్ట్రొఫీలాంటి వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగించవచ్చా అనే అంశంపై ఆమె పరిశోధన చేస్తున్నారు.

పరిణామక్రమంలో జంతువుల్లో ఏర్పడ్డ పెప్టైడ్లు అని పిలిచే పెద్ద పెద్ద అణువులను కనుక్కోగలిగాం. ఇవి మానవ శరీరంలో ఉండే అణువులకు తోబుట్టువుల్లాంటివి.

అంటే నత్తలు, సాలెపురుగులు, పాములవంటి జంతువులనుంచి సేకరించిన పెప్టైడ్లను, అవసరమైనచోట సరైన ప్రభావం చూపేలా మానవ కణజాలంలోకి ప్రవేశపెట్టొచ్చు.

పెప్టైడ్లు కూడా ప్రొటీన్లలాంటి నిర్మాణాన్నే కలిగి ఉంటాయి కానీ చిన్న గొలుసులు లేదా అణువుల సముదాయాలను కలిగి ఉంటాయి. వీటిని మినీ ప్రొటీన్లని అనొచ్చు.

ఆస్పరిన్‌లాంటి మందుల్లో ఉండే అణువులకన్నా ఇవి 10 నుంచి 40 రెట్లు పెద్దవి. కానీ, శరీరంలోని నిర్దిష్టమైన భాగాలమీద గురిపెట్టి ప్రభావం చూపుతాయి. కాబట్టి  దుష్ర్రభావాలు (సైడ్ ఎఫెక్ట్స్) ఉండే అవకాశం తక్కువ.

జంతువుల్లో మందుల తయారీకి ఉపయోగపడే నిర్దిష్టమైన సమ్మేళనాలను...


చెతేశ్వర్ పుజారా

ఈ సీజన్‌లో కొన్ని కొత్త విషయాలు చోటు చేసుకోనున్నాయి.

అవేమిటో చూద్దాం.

1. చెతేశ్వర్ పుజారా మళ్లీ వస్తున్నాడు

భారత టెస్టు జట్టులో ముఖ్యమైన ఆటగాడు చెతేశ్వర్ పుజారా ఒక రకంగా ఐపీఎల్‌లో అనాదరణకు గురయ్యాడని చెప్పొచ్చు.

స్థిరంగా ఆడుతూ క్రీజులో పాతుకుపోతాడన్న పేరు పొందిన పుజారా ఫోర్లు-సిక్సులు మాత్రమే కొట్టే ఫార్మాట్‌లో తన సత్తా చాటుకోలేకపోయాడు.

అయితే, ఏడేళ్ల తరువాత మళ్లీ పుజారా ఐపీఎల్‌లోకి వస్తున్నాడు.

పుజారా గతంలో కోల్‌కతా నైట్ రైడర్స్, రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు, కింగ్స్ ఎలెవన్ పంజాబ్ జట్టులో ఆడాడు. 30 మ్యాచుల్లో 390 పరుగులు చేశాడు.

ఈసారి పుజారాను చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ జట్టులో తీసుకున్నారు.

కొద్ది రోజుల క్రితం పుజారా చెన్నై జట్టు ప్రాక్టీస్ సెషన్‌లో పాల్గొన్నట్లు ఒక చిత్రం విడుదలైంది.

అర్జున్ టెండూల్కర్

2. అర్జున్ టెండూల్కర్ అరంగేట్రం

సచిన్ టెండూల్కర్ కుమారుడు అర్జున్ టెండూల్కర్ తొలిసారిగా ఐపీఎల్‌లో ఆడనున్నాడు.

ఐపీఎల్ వేలంలో అర్జున్‌ను మూల ధర రూ.20 లక్షలకు ముంబై ఇండియన్స్ జట్టు కొనుగోలు చేసింది.

ఐపీఎల్ 2020లో ఈ కుర్రాడు ముంబై ఇండియన్స్ జట్టులో నెట్ బౌలర్‌గా ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఉన్నాడు.

ఇప్పటివరకూ అర్జున్ భారత అండర్-19 జట్టులో, ముంబై అండర్-19 జట్టులో ఆడాడు.

అప్పుడప్పుడూ భారత జట్టుతో నెట్ ప్రాక్టీస్ చేస్తూ కనిపించేవాడు.

ఈ ఏడాది జనవరిలో జరిగిన సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీలో ఆడి టీ20లో అరంగేట్రం చేశాడు.

లెఫ్ట్ ఆర్మ్ ఫాస్ట్ బౌలర్‌గా బంతిని బాగా స్వింగ్ చెయ్యగలడని పేరు తెచ్చుకున్నాడు. బ్యాటింగ్ కూడా బాగా చెయ్యగలడు.

2017-18 కూచ్ బెహర్ ట్రోఫీలో ముంబై అండర్-19 జట్టు తరపున ఆడి 19 వికెట్లు తీశాడు.

క్రికెట్‌కు మక్కాలాంటి లార్డ్స్ ఇండోర్ అకాడమీలో ప్రాక్టీస్ చేసే అవకాశం అర్జున్‌కు లభించింది.

ఆ సమయంలో దక్షిణాఫ్రికా సీరీస్‌కు సిద్ధమవుతున్న ఇంగ్లండ్ జట్టుతో కలిసి ప్రాక్టీస్ చేశాడు.

తన ఆటతీరుతో ఇంగ్లండ్ ఆటగాళ్ల మెప్పు పొందాడు.

రిషభ్ పంత్

3. రిషభ్ పంత్, సంజూ శాంసన్ కెప్టెన్సీ బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారు

ఈ ఐపీఎల్ సీజలో ఇద్దరు కొత్త కెప్టెన్లు కనిపించనున్నారు.

గత సీజన్లో అజింక్య రహానే స్థానంలో స్టీవ్ స్మిత్‌ను రాజస్థాన్ రాయల్స్ కెప్టెన్‌గా తీసుకొన్నారు.

అయితే, స్మిత్ నాయకత్వంలో జట్టు అనుకున్నంతగా రాణించకపోవడంతో ఈసారి కెప్టెన్సీ పగ్గాలను యువ బ్యాట్స్‌మన్ సంజు శాంసన్‌కు అప్పగించనున్నారు.

26 ఏళ్ల సంజు శాంసన్ ఇప్పటివరకు ఐపీఎల్‌లో 107 మ్యాచ్‌ల్లో 2584 పరుగులు చేశాడు. సగటున 133.74 పరుగులతో రెండు సెంచరీలు కూడా చేశాదు.

2008లో రాజస్థాన్ రాయల్స్   ఐపీఎల్   ఛాంపియన్‌గా నిలిచింది. ఆ తరువాత ఒక్కసారి కూడా కప్పును అందుకోలేకపోయింది.

ఇప్పటివరకూ షేన్ వార్న్, షేన్ వాట్సన్, రాహుల్ ద్రావిడ్, అజింక్య రహానే, స్టీవ్ స్మిత్ కెప్టెన్లుగా వ్యవహరించిన రాజస్థాన్ రాయల్స్ జట్టును సంజు ఎలా ముందుకు నడిపిస్తాడో చూడాలి.

జట్టులో ఉన్న యువ ఆటగాళ్లతో పాటు బెన్ స్టోక్స్, జోస్ బట్లర్, క్రిస్ మారిస్, డేవిడ్ మిల్లర్‌లాంటి అనుభవజ్ఞులైన ఆటగాళ్లతోనూ సమర్థంగా వ్యవహరించడం సంజు ముందున్న సవాలు.

మరోవైపు 23 ఏళ్ల యువ ఆటగాడు రిషభ్ పంత్ దిల్లీ క్యాపిటల్స్‌కు సారథ్యం వహించనున్నాడు.

భుజానికి గాయం కారణంగా దిల్లీ జట్టు కెప్టెన్ శ్రేయాస్ అయ్యర్ ఈసారి ఐపీఎల్‌కు దూరం అవుతున్నాడు.

అతని స్థానంలో జట్టు వైస్ కెప్టెన్ రిషభ్ పంత్‌కు కెప్టెన్సీ బాధ్యతలు అప్పగించనున్నారు.

గతంలో దేశీయ క్రికెట్‌లో రిషభ్ దిల్లీ జట్టుకు సారథ్యం వహించాడు.

వీరేందర్ సెహ్వాగ్, గౌతమ్ గంభీర్, దినేష్ కార్తీక్, జేమ్స్ హోప్స్, మహేలా జయవర్ధనేతో సహా 13మంది ఆటగాళ్లు దిల్లీ...


చెత్తను తింటున్న జింకలు

ఎంట్రప్రెన్యూర్, టెకీ అయిన ఆర్తీ గోపాలన్ జింకలు చెత్తను తింటుండడం చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. వెంటనే వాటిని ఫొటో తీసి సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు.

నగరం అటవీ ప్రాంతాన్ని కూడా మింగేస్తుండడంతో జింకలకు తిండి లేకుండా పోతోంది. దీంతో ఆ జింకలు చెత్తను తింటున్నాయి. కొన్నిసార్లు అవి మెయిన్ రోడ్‌కు మరీ దగ్గరగా వస్తున్నాయి. ఎవరైనా వాటిని రక్షించి గిండీ పార్కుకు తరలించగలరా అని ఆర్తీ తన ఫేస్ బుక్ పోస్టులో రాశారు.

జింకలు చెత్తను తింటుండడం తనను కలచి వేసిందని ఆర్తీ బీబీసీకి తెలిపారు.

చెత్తను తింటూ ఆర్తీ కంటపడిన జింకలు

ఆర్తీ పోస్టును కొన్ని వందల మంది షేర్ చేయడంతో అది వన్యప్రాణి సంరక్షకులు, పర్యావరణవేత్తలు, అటవీ అధికారుల దృష్టికి కూడా వచ్చింది.

ప్రస్తుతం ఆ జింకలను పట్టుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నామని చెన్నై అటవీ శాఖ అధికారి గీతాంజలి తెలిపారు. అయితే వాటిని పట్టుకునే విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలని ఆమె తెలిపారు.

''అవి చాలా సున్నితమైన, బాగా భయపడే జంతువులు. వాటిని పట్టుకునే సమయంలో అవి భయపడి గుండెపోటుతో మరణించే ప్రమాదం కూడా ఉంది'' అని ఆమె తెలిపారు.

వాటిని పదిరోజుల్లో పట్టుకుంటామని గీతా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంజలి అన్నారు. నాలుగేళ్లలో సుమారు 300 జింకలను రక్షించి వాటిని వండలూర్ జూకు తరలించినట్లు ఆమె తెలిపారు.

అడవులు తగ్గిపోతుండడంతో జింకలకు తిండి కరువైపోతోంది

గిండీ హైవేకు దగ్గరలో ఉండే సుమతి, కొన్నిసార్లు వాటిని కుక్కలుగా పొరబడుతుంటామని తెలిపారు. చాలా తరచుగా అవి తమ కంట పడుతుంటాయని వివరించారు. ప్రభుత్వం వాటిని రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ ప్రాంతానికి తరలించాలని ఆమె కోరారు.

జింకలు ఇలా చెత్తను తినడానికి కారణం భవనాల నిర్మాణాల కోసం అడవులను విచక్షణారహితంగా కొట్టివేయడమే కారణమని పర్యావరణవేత్త నిత్యానంద జయరామన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆహారం విషయంలో జింక ఆవులాంటివేనని, ఆహారాన్ని తినే క్రమంలో అవి పొరబాటున ప్లాస్టిక్‌ను కూడా మింగేస్తాయని తెలిపారు.

రెండు దశాబ్దాల క్రితం ఐఐటీ క్యాంపస్ ఎలా ఉండేదో గుర్తు చేసుకుంటూ ఆయన, ''అప్పట్లో క్యాంపస్ చాలా దట్టంగా ఉండేది. అనేక జంతువులు ఆ చెట్ల మధ్య తిరుగాడేవి. ఇప్పుడు అక్కడంతా కమర్షియల్ ఫుడ్ సెంటర్లు, కొత్త కొత్త భవనాలు నిర్మించారు. అడివి అంటే కేవలం చెట్లు మాత్రమే కాదు. జింకలాంటి ప్రాణులకు గడ్డి కూడా కావాలి. అందువల్ల జింకలను మరోచోటికి తరలించడం కంటే, నిర్మాణాలను నిలిపివేయాలి'' అని ఆయన సూచించారు.

జంతు హక్కుల కార్యకర్త ఆంటోనీ రూబిన్ మద్రాస్ ఐఐటీ నుంచి ఆర్టీఐ ద్వారా రాబట్టిన సమాచారం ప్రకారం, 2013-16 మధ్య కాలంలో క్యాంపస్‌లో వివిధ కారణాలతో 220 జింకలు, 8 కృష్ణ జింకలు మరణించాయి.

''జింకలు మృత్యువాత పడుతున్న విషయాన్ని పరిశీలించాలని నేను నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్‌లో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. 2018లో ఎన్జీటీ జడ్జి రిటైర్ కావడంతో ఆ కేసు ఇంకా పెండింగులో ఉంది'' అని రూబిన్ తెలిపారు.

దీనిపై బీబీసీ, ఐఐటీ మద్రాసు అధికారులను సంప్రదించడానికి ప్రయత్నించగా మెయిల్ ద్వారా కానీ, మౌఖికంగా కానీ ఎలాంటి సమాధానమూ రాలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెన్నై నగర నీటి అవసరాలను తీర్చే పూంది, పుజల్, చోళవరం, చెంబరంబక్కం జలాశయాలు ఎండిపోయాయి. చోళవరం, సెంగుండ్రం చెరువుల నుంచి నీటి తరలింపును మే ఆరంభంలో అధికారులు ఆపేశారు.

తర్వాత, చెన్నై శివార్లలోని క్వారీల్లో లభించే నీటిని శుభ్రం చేసి సరఫరా చేశారు. ఇప్పుడు ఆ నీరు కూడా తగినంత లభ్యం కావట్లేదు.

ప్రస్తుతం తమిళనాడులోని పెద్ద జలాశయాల్లో ఒకటైన వీరణం సరస్సు నుంచి 15 కోట్ల లీటర్ల నీటిని తీసుకుంటున్నారు.

వానలు పడాలి.. ప్రజల్ని కాపాడాలి

''మేం మరికొన్ని క్వారీలను గుర్తిస్తున్నాం. అయితే, వర్షం మాత్రమే చెన్నై ప్రజల్ని కాపాడాలి'' అని చెన్నై మెట్రో జల విభాగం అధికారులు అంటున్నారు.

నీటి సరఫరాకు చెన్నైని 15 జోన్లుగా విభజించారు. ఈ 15 జోన్లలో రోజూ 88 కోట్ల లీటర్ల నీటిని సరఫరా చేయాలి. కానీ, వాస్తవంగా 65 కోట్ల లీటర్ల నీటిని మాత్రమే సరఫరా చేస్తున్నారు.

ఇప్పుడు నీటి కొరత కారణంగా 52 కోట్ల లీటర్ల నీటిని సరఫరా చేస్తున్నామని అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ, లీకేజీల ద్వారా వృథా అయ్యే నీటిని తీసేస్తే కుళాయిలకు చేరుతోంది 42 నుంచి 45 కోట్ల లీటర్ల నీరు మాత్రమే.

ఇందువల్లే నగర వ్యాప్తంగా నీటికి కష్టాలు మొదలయ్యాయి. చాలా ప్ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాంతాల్లో నీటి కోసం ప్రజలు చిన్నపాటి కొట్లాటలకు కూడా దిగారు.

ఐటీ ఆఫీసులు, రెస్టారెంట్లకు నీటి కష్టాలు

నీటి కొరత కారణంగా నగరంలో చాలా హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లను మూసేశారు. చెన్నై మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ (సీఎంఆర్ఎల్) అండర్ గ్రౌండ్ రైల్వే స్లేషన్లలో ఏసీని నిలిపివేసింది.

చాలా ఐటీ కంపెనీలు తమ ఉద్యోగుల్ని ఇంటి నుంచి పని చేయాలని (వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్) కోరాయి. అయినా పరిస్థితి ఇంకా జఠిలం అవుతోంది.

''మరి ఇంట్లో కూడా నీళ్లుండవు కదా, మేమేం చేయాలి'' అంటున్నారు ఐటీ వర్కర్స్ అసోసియేషన్ జనరల్ సెక్రటరీ వినోద్ కలిగై.

నీటి కోసం కొట్లాటలు.. ఒకరి మృతి

నగరంలోని ప్రతి ఒక్కరిపైనా నీటి కొరత ప్రభావం పడింది. తమిళనాడు రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్పీకర్ ధనపాల్ కారు డ్రైవర్‌గా ఆథిమూలం పనిచేస్తున్నారు. గురువారం ఆథిమూలంను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. కారణం.. ఇంటిదగ్గర నీళ్ల పంపకాల సమయంలో గొడవ తలెత్తగా, తన పొరుగింటి మహిళపై ఆథిమూలం పదునైన పరికరంతో దాడి చేశారని.

కేవలం చెన్నైలోనే కాదు కావేరీ నది ప్రవహించే తంజావూరులో కూడా ఇదే పరిస్థితి ఉంది. నీళ్ల పంపకాల సందర్భంగా జరిగిన కొట్లాటలో ఆనంద్ బాబు అనే వ్యక్తి చనిపోయాడు. ఈ వ్యవహారంలో ఆనంద్ బాబుపై దాడి చేసి, అతని మరణానికి కారణమైన కుమార్, ఆయన కుమారులపై కేసు నమోదు చేశామని పోలీసులు తెలిపారు.

అడుగంటిన భూగర్భ జలాలు

భూగర్భ జలాలు పూర్తిగా అడుగంటడం వల్లనే ఈ నీటి కొరత ఏర్పడిందని అధికారులు అంటున్నారు.

ఏప్రిల్, మే నెలల్లో చెన్నైతో పాటు తమిళనాడులోని టూటికోరిన్, తిరునెల్వేలి, కడలూరు, కాంచీపురం, తిరువణ్ణామలై జిల్లాల్లో కూడా భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోతుంటాయి.

నీటిని కొనుగోలు చేసే వారికి చెన్నై మెట్రో పైపులు, లారీల ద్వారా సరఫరా చేస్తుంటుంది. కానీ, ఇలా నీటిని కొనుగోలు చేయాలంటే ముందుగానే రిజిస్టర్ చేసుకుని, కనీసం 20 రోజులు వేచి చూడాలి. ఇప్పుడు ఈ సమయం మరింత పెరగొచ్చు.

‘కాంక్రీటు నిర్మాణాలే కారణం’

''ఇబ్బంది మొదలైంది ఇప్పుడే. ఒకవేళ ఈ ఏడాది కూడా వర్షాలు తగినంతగా పడకపోతే వ్యవస్థ మొత్తం కుప్పకూలిపోతుంది'' అని ఒక అధికారి చెప్పారు.

''ప్రజల్ని కాపాడేందుకు ఉన్న ఒకే ఒక దారి.. భూగర్భ జలాలను మెరుగుపర్చడం'' అని నీటి సమస్యలపై పోరాడే సామాజిక కార్యకర్త నక్కీరన్ అన్నారు. ''ఇంతకు ముందు కూడా చెన్నై నీటి కొరతను ఎదుర్కొంది. అయితే అప్పుడు భూగర్భ జలాలు ప్రజల్ని కాపాడాయి. ప్రతి ఏటా పడే వర్షంలో 16 శాతం భూగర్భంలోకి వెళ్లాలి. కానీ, చెన్నై వంటి పెద్ద నగరాల్లో 5...


చెన్నై మెట్రో వాటర్ విభాగం, ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని సరఫరా చేస్తోంది. నీటి సరఫరా సక్రమంగా జరగడానికి చెన్నై నగరాన్ని 15 జోన్లుగా విభజించారు.

చెన్నై నగరంలో నీటి కరువు.. నీటి కోసం పోరాడుతున్న నగరవాసులు

‘‘ఈ ప్రాంతంలో దాదాపు 800 కుటుంబాలు జీవిస్తున్నాయి. కేవలం మూడు లారీ ట్యాంకర్ల నీళ్లు వస్తాయి. వాటిలో ఒక ట్యాంకర్ ఉచితంగా ఇస్తారు. మరో రెండు ట్యాంకర్లకు డబ్బులు చెల్లించాలి. ఆ కొద్ది పాటి నీళ్లు మాకు సరిపోవు. ఉచితంగా మరింత నీటిని సరఫరా చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరాం. నీటి కోసం పగలూ రాత్రి కష్టపడుతున్నాం. అటు ఇంటి పనులు, ఇటు పిల్లల్ని చూసుకుంటూ నీళ్ల కోసం వెళ్లాలంటే చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. బయటకెళ్లి పని చేస్తేనే పూట గడుస్తుంది. కానీ నీటి కొరత మమ్మల్ని ఏ పనికి వెళ్లనివ్వడం లేదు'' అని మరో వ్యక్తి బీబీసీతో అన్నారు.

చెన్నై మెట్రో ప్రతిరోజూ 9వేల లారీ ట్యాంకర్లతో 52.5 కోట్ల లీటర్ల నీటిని సరఫరా చేస్తుంది.

డబ్బులిచ్చి నీటిని కొనుక్కుందామనుకున్నా అందుకోసం రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి. అంతేకాక, ట్యాంకర్ కోసం 20 రోజలు వేచి చూడాల్సిన పరిస్థితి. భవిష్యత్తులో ఈ సమయం మరింత పెరగొచ్చు కూడా.

మరిన్ని వివరాలను పై వీడియ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ోలో చూడండి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ మాత్రం సురేశ్ రైనా వ్యక్తిగత కారణాలతో తిరిగి భారత్ వెళ్లాడని, ఈ ఏడాది అతడు ఐపీఎల్‌లో ఆడడని అధికారికంగా ప్రకటించింది.

రైనా ఐపీఎల్ కోసం దుబయిలో ఉన్నప్పడు, పంజాబ్‌లోని ఆయన మేనత్త ఇంటిపై కొందరు దుండగులు దాడి చేశారు. ఈ దాడిలో ఆయన మామయ్య చనిపోయారు. అత్తయ్య, ఆమె ఇద్దరు కొడుకులు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.

దుబయి నుంచి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత దీనిపై ఏదీ మాట్లాడని సురేశ్ రైనా ఇన్నాళ్లకు మౌనం వీడాడు.

ఒక ట్వీట్ చేసిన రైనా సోమవారం ఈ దాడిలో గాయపడ్డ ఒక కజిన్ కూడా చనిపోయాడని చెప్పాడు. తన అత్తయ్య పరిస్థితి ఇంకా విషమంగానే ఉందని తెలిపాడు.

సురేశ్ రైనా తన ట్వీట్‌లో పంజాబ్ పోలీసులపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.

“పంజాబ్‌లో మా కుటుంబానికి చాలా దారుణం జరిగింది. మా మామయ్యను చంపేశారు. మా అత్తయ్య, ఇద్దరు కజిన్‌లు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. దురదృష్టవశాత్తూ కొన్ని రోజులు ప్రాణాలతో పోరాడిన ఒక కజిన్ నిన్న రాత్రి చనిపోయాడు. మా అత్తయ్య పరిస్థితి ఇప్పటికీ విషమంగా ఉంది. ఆమె లైఫ్ సపోర్ట్ మీద ఉన్నారు” అన్నాడు.

"ఆ రోజు రాత్రి ఏం జరిగిందో మాకు ఇప్పటికీ తెలీలేదు. ఈ అంశంపై దృష్టి పెట్టాలని నేను పోలీసులను కోరుతున్నా.. కన... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ీసం, ఈ పని ఎవరు చేశారనేదైనా మాకు తెలుస్తుందని అనుకుంటున్నా. మరిన్ని నేరాలు చేసేలా ఆ నేరస్థులను వదిలిపెట్టకూడదు" అని కూడా ట్విటర్‌లో పెట్టాడు.

రైనా తన ట్వీట్‌లో పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం, ముఖ్యమంత్రి అమరిందర్ సింగ్‌ను కూడా ట్యాగ్ చేశారు. అయితే ఐపీఎల్ వదిలేసి రావడం గురించి రైనా ట్వీటర్‌లో ఏదీ పెట్టలేదు.

పంజాబ్ పఠాన్‌కోట్‌లో ఉంటున్న ఆయన మేనత్త ఇంట్లో ఆగస్టు 19న రాత్రి కొందరు దుండగులు దోపిడీకి ప్రయత్నించారు.

ఆ సమయంలో వారు పదునైన ఆయుధాలతో సురేశ్ రైనా మేనత్త, మామయ్యలను గాయపరిచారు. రైనా మామయ్య 58 ఏళ్ల అశోక్ తరాల్ అదే రాత్రి చనిపోగా, మేనత్తను ఆస్పత్రిలో చేర్పించారు. ఆమెకు డాక్టర్లు చికిత్స అందిస్తున్నారు. కానీ, ఆమె పరిస్థితి విషమంగా ఉంది.

ధోనీతో పాటూ రిటైర్మెంట్ ప్రకటించిన రైనా

అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచ రిటైర్మెంట్, ఐపీఎల్ వివాదం

మహేంద్ర సింగ్ ధోనీతో కలిసి అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచి రిటైర్ అవుతున్నట్టు ఆగస్టు 15న సురేశ్ రైనా ప్రకటించాడు. కానీ ధోనీ కెప్టెన్‌గా ఉన్న చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ టీమ్‌లో అతడు కూడా భాగం.

సురేశ్ రైనా భారత్ తరఫున 18 టెస్టులు, 226 వన్డేలతోపాటూ 78 టీ-20లు ఆడాడు. 226 వన్డేల్లో  ఐదు సెంచరీలతో 5,615 పరుగులు చేసిన రైనా, టీ-20 క్రికెట్‌లో ఒక సెంచరీతోపాటూ 1,605 పరుగులు చేశాడు. 18 టెస్ట్ మ్యాచుల్లో 768 పరుగులు చేశాడు.

సురేశ్ రైనాను మాజీ కెప్టెన్ మహేంద్ర సింగ్ ధోనీకి సన్నిహితుడుగా భావిస్తారు. రైనా రిటైర్మెంట్ పోస్టును చూస్తే మనకు ఆ విషయం అర్థమవుతుంది. ఆగస్టు 15న ధోనీ రిటైర్ అవుతున్నట్టు ప్రకటించిన కొన్ని గంటల్లోనే రైనా కూడా ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో పోస్ట్ ద్వారా తన రిటైర్మెంట్ ప్రకటించాడు.

రైనా ఆ పోస్టులో “ధోనీ, మీతో ఆడడం చాలా బాగా అనిపించింది. ఎంతో గర్వంతో ఈ ప్రయాణంలో మీతో పాటూ కలవాలనుకుంటున్నా. థాంక్యూ ఇండియా, జైహింద్ అని పెట్టాడు.

తర్వాత రైనా చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ టీమ్‌తో జాయిన్ అయ్యారు. దుబయి చేరుకున్నాడు. టీమ్ ప్రస్తుతం అక్కడ ప్రాక్టీస్ చేస్తోంది.

ఈలోపు చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ హఠాత్తుగా ఒక ట్వీట్ చేసింది. “రైనా వ్యక్తిగత కారణాలతో తిరిగి స్వదేశానికి వెళ్తున్నాడని, ఈ ఏడాది ఐపీఎల్‌లో ఆడలేడ”ని ప్రకటించింది.

అదే సమయంలో ఐపీఎల్ కోసం దుబయి వెళ్లిన చాలా మంది ఆటగాళ్లు, అధికారులకు కరోనా వచ్చిందని కూడా వార్తలు వచ్చాయి. తర్వాత, ఈ టోర్నీ కోసం యూఏఈ వెళ్లిన 13 మందికి కరోనా పాజిటివ్ వచ్చిందని, వారిలో ఇద్దరు...


చెన్నై సూపర్ కింగ్స్, ముంబై ఇండియన్స్ మధ్య మే12న హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఐపీఎల్ ఫైనల్ మ్యాచ్ కూడా ఇలాంటిదే.

12 బంతుల్లో 18 పరుగులు చేస్తే చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ (సీఎస్‌కే)దే విజయం. అది కూడా చేతిలో ఆరు వికెట్లు ఉన్నప్పుడు. ఇంకా షేన్ వాట్సాన్ క్రీజులోనే ఉన్నాడు. ఇలాంటి కీలక సమయంలో ముంబై ఇండియన్స్ వికెట్ కీపర్ డీ కాక్ వికెట్ల వెనకాల బంతిని వదిలేశాడు. చివరి ఓవర్లలో కేవలం 9 పరుగులు చేస్తే చాలు ధోనీ సేనదే కప్పు. అందరూ సీఎస్‌కే గెలుపు ఖాయమని భావించారు.

కానీ, చివరి ఓవర్ మ్యాచ్‌ను అనూహ్యంగా మలుపు తిప్పుతుందని ఎవరూ ఊహించలేదు. చివరి బంతికి రెండు పరుగులు చేస్తే మ్యాచ్ గెలుస్తుందనగా మలింగ బంతికి శార్థూల్ ఠాకూర్ వికెట్ల ముందు దొరికిపోయాడు.

అనుభవాన్నే నమ్మాడు

100కు పైగా ఐపీఎల్ మ్యాచ్‌లు ఆడిన మలింగ  ఐపీఎల్ చరిత్రలోనే అత్యధిక వికెట్లు తీసిన ఆటగాడు కూడా. కానీ, ఎంతో అనుభవం, నైపుణ్యం ఉన్నా ఆటగాడైనా  చివరి ఓవర్లలో బౌలింగ్ చేస్తున్నప్పుడు తీవ్ర ఒత్తిడి ఎదుర్కోక తప్పదు.

వాస్తవానికి, మ్యాచ్ చివరి ఓవర్ వరకు మలింగ ప్రదర్శన అంత గొప్పగా ఏమి లేదు. వాట్సాన్, బ్రావో అతని బౌలింగ్‌లో బాగానే పరుగులు పిండుకున్నారు. మొదట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి మూడు ఓవరల్లో మలింగ 42 పరుగులిచ్చాడు.

చాలా మంది అభిమానులు మలింగ చివరి ఓవర్ వేస్తాడని అనుకోలేదు. పాండ్యా సోదరుల్లో ఒకరు చివరి ఓవర్ వేస్తారని అనుకున్నారు. కానీ, రోహిత్ శర్మ... అనుభవాన్నే నమ్మాడు. బాల్‌ను మలింగ చేతికి ఇచ్చాడు. చివరకి ఆ నిర్ణయం అద్భుతంగా పనిచేసింది.

ఈ సీజన్‌లో 12 మ్యాచ్‌లు ఆడిన మలింగ మొత్తం 16 వికెట్లు తీశాడు. ఐపీఎల్‌లో ఎన్నో గొప్ప ప్రదర్శనలు చేసిన మలింగ 2017 తర్వాత ఆ స్థాయికి మించి రాణించింది ఇప్పుడే.

ఒక వేళ మలింగ చివరి బంతికి వికెట్ తీయకపోతే సోషల్ మీడియాలో వచ్చే విమర్శలను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చేది. కానీ, అదృష్టం వెంటాడటంతో విజేతగా నిలిచాడు.

ఉత్కంఠబరిత మ్యాచ్‌లో అద్భుతంగా చెలరేగడం మలింగకు కొత్తేమీ కాదు. శ్రీలంక తరుఫున ఆడుతున్నప్పుడు , గత ఐపీఎల్‌ల్లో ఇలాంటి ప్రదర్శనలు చాలా సార్లు చేశాడు.

చివరి ఓవర్లో విజయ లక్ష్యం 10 పరుగులు కంటే తక్కువ ఉన్నప్పుడు బ్యాటింగ్ జట్టును ఓడించడం ఐపీఎల్ ఫైనల్ లో ఇదే తొలిసారి కాదు.

2017 ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో ముంబయి ఇండియన్స్ తరపున మిచెల్ జాన్సన్ అద్భుతంగా బౌలింగ్ చేసి పుణె సూపర్ గెయింట్స్‌కు విజయం దక్కకుండా చేశాడు.

ఒక్క బాల్‌తో హీరోలయ్యారు

1997లో కరాచీలో తీవ్ర ఉత్కంఠతతో కొనసాగుతున్న మ్యాచ్‌లో రాజేష్ చౌహాన్.. సక్లయిన్ ముస్తాక్ బౌలింగ్‌లో సిక్సర్ కొట్టాడు. తన బౌలింగ్ ప్రదర్శనల కంటే ఈ మ్యాచ్ గురించే రాజేష్ చౌహాన్ ఇప్పటికీ గుర్తు చేసుకుంటారు.

పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన ఓ మ్యాచ్‌లో చివరి ఓవర్లో హృషికేశ్ కనిత్కర్ ఫోర్ బాది ఫలితాన్ని తారుమారు చేశాడు.

చేతన్ శర్మ బౌలింగ్‌లో మ్యాచ్ చివరి బంతికి సిక్సర్ కొట్టి పాక్‌ను గెలిపించిన జావెద్ మియాందాద్ ఇన్నింగ్స్‌ను భారత అభిమానులు ఎప్పటికీ మరిచిపోలేరు.

అకస్మాత్తుగా మలుపు తిరిగే ఇలాంటి మ్యాచ్‌ల్లో కొన్ని విషాదాలూ ఉన్నాయి.

ఇంగ్లాండ్ ఆల్‌రౌండర్ బెన్ స్టోక్స్ చివరి ఓవర్లో బౌలింగ్ చేసి రెండు సార్లు ఇబ్బంది పడ్డాడు. టీ20 ఫైనల్‌లో వెస్టిండిస్ ఆటగాడు బ్రూత్‌వైట్ అతడి బౌలింగ్‌లో వరసుగా 4 సిక్సులు కొట్టాడు. సీఎస్‌కే తో జరిగిన లీగ్ మ్యాచ్‌లలో కూడా మరోసారి భంగపడ్డాడు. బంతితోనూ, బ్యాట్‌తోనూ జట్టుకు ఎన్నో విజయాలు తెచ్చిపెట్టినప్పటికీ ఈ రెండు ఓవర్లు స్టోక్స్ నైపుణ్యాన్ని ప్రశ్నించాయి.

భారత్ 2011లో వరల్డ్ కప్ గెలుచుకోవడంలో కీలక పాత్ర వహించిన యువరాజ్ సింగ్ 2014లో జరిగిన టీ20 వరల్డ్ కప్ ఫైనల్‌లో పేలవ ప్రదర్శన చేసి విమర్శలు ఎదుర్కొన్నాడు.

అయితే, తమ...


చెన్నైకి చెందిన ఈ పిల్లాడి పేరు ఎం. సనుష్ సూర్యదేవ్. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే ఎంఎస్‌డీ. భారత క్రికెట్ ఆటగాడు ధోనీని కూడా అభిమానులు ఎంఎస్‌డీ అనే పిలుచుకుంటారు.

ఇంకో విశేషమేంటంటే.. ఈ ఇద్దరు ఎంఎస్‌డీల పుట్టినరోజు ఒక్కటే (07-07). పెద్ద ఎంఎస్‌డీ తన ఆటతో కోట్లాది అభిమానుల్ని సంపాదిస్తే, చిన్న ఎంఎస్‌డీ తన ఆట తీరుతో సోషల్ మీడియాలో సంచలనం సృష్టిస్తున్నాడు.

ఈ పిల్లాడి ఆట తెలియాలంటే.. ఈ వీడియో చూడండి

ప్రస్తుతం సనుష్ వయసు రెండున్నరేళ్లు. ఆ పిల్లాడికి రెండేళ్లు ఉన్నప్పుడు వాళ్ల నాన్న ఓ వీడియో తీసి ఫేస్‌బుక్‌లో పెట్టారు. కొన్ని రోజుల్లోనే అది వైరల్‌గా మారింది. అప్పట్నుంచీ సనుష్‌ని చాలామంది జూనియర్ ఎంఎస్‌డీ అనడం మొదలుపెట్టారు.

అంతలా ఆ వీడియో వైరల్ కావడానికి కారణం సనుష్ ఆటతీరే. రెండేళ్ల వయసులోనే అతడు ఆడిన షాట్లు అచ్చమైన క్రికెట్ షాట్లను పోలి ఉన్నాయి.  ఫుట్‌వర్క్, షాట్ల ఎంపిక, బ్యాట్‌ని స్వింగ్ చేసే తీరు.. ఇలా అన్నీ ప్రొఫెషనల్ ఆటతీరుకు దగ్గరగా ఉన్నాయని నెటిజన్లు అంటున్నారు.

'సనుష్‌కి క్రికెట్ అంటే ఇష్టమని గమనించి నేనే నేర్పడం మొదలుపెట్టా. కానీ ఇంత బాగా ఆడతాడని అనుకోలేదు' అని అతడి తండ్రి అంటున్నారు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

.

సనుష్‌ను 'యంగెస్ట్ చైల్డ్ క్రికెటర్'గా ఇండియా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ గుర్తించింది. ఆ తరవాత ధోనీని కూడా కలిసి సనుష్ అతడి అభినందనలు అందుకున్నాడు.

సనుష్ ఆట తీరుకి ధోని చాలా ముచ్చటపడ్డారని ఆ పిల్లాడి తండ్రి అంటున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెన్నైలో ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ, ఇటీవల తమిళ ప్రాచీన కవి తిరువళ్లువర్‌ను కాషాయీకరణ చేసినట్లు, నన్ను కూడా బీజేపీ మద్దతుదారుగా చిత్రించడానికి కొందరు ప్రయత్నిస్తున్నారని చెప్పారు.

"తిరువళ్లువర్, నేను ఇద్దరం వారి వలలో చిక్కుకోం'' అని పేర్కొన్నారు. బీజేపీలో చేరాలని ఆ పార్టీ వాళ్లెవరూ తనను కోరలేదని రజినీ తెలిపారు.

అయితే, మాజీ మంత్రి రాధాకృష్ణన్ సహా రాష్ట్రానికి చెందిన పలువురు బీజేపీ నేతలు రజినీకాంత్ తమ పార్టీలోకి రావాలని ఎన్నో ఏళ్ల నుంచి కోరుతున్నారు.

2016లో నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన నోట్లరద్దు చర్యను గతంలో స్వాగతించిన రజినీకాంత్ ఇప్పటికీ తన మాటలకు కట్టుబడి ఉన్నట్లు చెప్పారు.

అయోధ్య తీర్పుపై వ్యాఖ్యానిస్తూ ఎలాంటి తీర్పు వచ్చినా ప్రజలు శాంతియుతంగా ఉండాలని కోరారు.

క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి వచ్చే వరకు నటనను కొనసాగిస్తానని చెప్పారు. తమిళనాడు రాజకీయాల్లో నాయకత్వ శూన్యత ఉందని పేర్కొన్నారు.

నుదిటిపై విభూతి, మెడలో రుద్రాక్ష కనిపించేలా ప్రాచీన కవి తిరువళ్లువర్ ఫొటోను ఇటీవల తమిళనాడు బీజేపీ శాఖ ట్విటర్‌లో పెట్టింది.

తిరువళ్లువర్‌ను హిందూ కవిగా చిత్రీకరించడానికి బీజేపీ ప్రయత్నించిందని... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దీనిపై పలు రాజకీయ పార్టీలు, సంస్థలు మండిపడ్డాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెన్నైలో జరుగుతున్న 13వ వరల్డ్ జూనియర్ స్క్వాష్ చాంపియన్‌షిప్‌లో స్విట్జర్లాండ్ క్రీడాకారిణి ఎంబర్ ఎలింక్స్ పాల్గొనడం లేదు. జులై 18న ప్రారంభమైన ఇవి 29వ తేదీ వరకూ జరుగుతున్నాయి.

రెండ్రోజుల క్రితం కొన్ని వార్తాపత్రికల్లో, ఆన్‌లైన్ మీడియాలో ఒక వార్త వచ్చింది. "మా దేశ నంబర్ వన్ క్రీడాకారిణి ఎంబర్ ఎలింక్స్ ఈ టోర్నమెంటులో పాల్గొనాలని అనుకున్నారు. కానీ రాలేకపోయారు. భారత్ మహిళలకు సురక్షితం కాదని భావించిన వాళ్ల అమ్మ, ఎంబర్‌ను ఈ టోర్నీకి పంపకూడదని భావించారు" అని స్విట్జర్లాండ్ స్క్వాష్ టీమ్ కోచ్ పాస్కల్ భురిన్ చెప్పినట్టు ఈ వార్తల్లో రాశారు.

ఈ వార్త వైరల్ కావడంతో చెన్నైలో జరుగుతున్న టోర్నమెంట్‌లో ఉన్న స్విట్జర్లాండ్ కోచ్ పాస్కల్‌తో బీబీసీ ప్రతినిధి మాట్లాడారు. మీడియాలో వచ్చిన వ్యాఖ్యలు తను అన్నట్టు ఆయన అంగీకరించారు. కానీ, అది ఇంత పెద్ద వార్త అవుతుందని తను అనుకోలేదన్నారు.

బీబీసీ ఈ అంశంపై తమిళనాడులోని తొలి అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ రెఫరీ రూపాదేవితో మాట్లాడింది. ఆమె "ఇది మన దేశానికి చాలా సిగ్గుచేటు. క్రికెట్ లాంటి మిగతా ఆటలతో పోలిస్తే, భారత్‌లో స్క్వాష్ అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్ జరగడం చాలా కష్టం. అయిన... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ా, ఒక అంతర్జాతీయ క్రీడాకారిణి అందులో పాల్గొనడానికి నిరాకరిస్తే, దానివల్ల ప్రపంచం దృష్టి కచ్చితంగా భారత్‌పైన పడుతుంది" అన్నారు.

తండ్రి ఇగోర్‌తో ఎంబర్

అసలు నిజం ఏంటి?

ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్‌లో పాల్గొనకపోవడం వెనుక అసలు కారణాలను తెలుసుకునేందుకు ఎంబర్, ఆమె తండ్రి ఇగోర్‌తో బీబీసీ మాట్లాడింది. భారతీయ మీడియాలో వచ్చిన వార్తలను వారు పూర్తిగా ఖండించారు.

"భారతీయ మీడియా, సోషల్ మీడియాలో ఎంబర్ ఎలింక్స్ గురించి వచ్చిన వార్తలు, నా కూతురి భవిష్యత్తుకు చాలా నష్టం కలిగిస్తాయి. మాకు ఆ వార్తలు చాలా ఆందోళన కలిగించాయి" అని ఎంబర్ తండ్రి ఇగోర్ అన్నారు.

"ఎంబర్ భద్రతా కారణాలతో చెన్నైలో జరిగే ప్రపంచ జూనియర్ స్క్వాష్ చాంపియన్‌షిప్‌లో పాల్గొనడం లేదని కొన్ని మీడియాలో వదంతులు వచ్చాయి. అది నిజం కాదు. తల్లిదండ్రులుగా రెండు కారణాలతో మేం ఆమెను అక్కడకు పంపకూడదని గత ఏడాది సెప్టెంబర్‌లోనే నిర్ణయం తీసుకున్నాం" అని ఆయన చెప్పారు.

"వీటిలో మొదటి కారణం, ఎంబర్‌కు మార్చికి 16 ఏళ్లు వచ్చాయి. తనది చాలా చిన్న వయసు, ఆమె ఈ ఏడాది యూరోపియన్ అండర్-17 టీమ్‌లో ఆడింది. వచ్చే ఏడాది ప్రపంచ జూనియర్ కోసం ఆడుతోంది. గత ఏడాది సీజన్ చివర్లో తను చాలా అలిసిపోయింది. అందుకే తను శారీరకంగా మరింత అలసటకు గురికాకూడదని మేం అనుకున్నాం" అని ఇగోర్ చెప్పారు.

"ఇక రెండో విషయం ఫామిలీ ట్రిప్ వెళ్లడానికి మాకు ఇది మంచి అవకాశం అనిపించింది. ఇప్పుడు మేం ఈజిఫ్టులో ఉన్నాం. ఇది స్క్వాష్ ఆడే ఒక మంచి దేశం. ఎంబర్ మాతోపాటూ ఉన్నందుకు మాకు సంతోషంగా ఉంది". అని ఆయన తెలిపారు.

"దయచేసి వదంతులు ప్రచారం చేయకండి. భారత్‌లో మహిళల భద్రత గురించి మాకు ఎలాంటి ఆందోళన లేదు. ఏదైనా టోర్నమెంట్, లేదా వేరే కారణంతో భవిష్యత్తులో భారత్ రాగలిగితే, మేం చాలా సంతోషిస్తాం" అన్నారు ఇగోర్.

స్విస్ స్క్వాష్ స్పందన

స్విస్ స్క్వాష్ దీనిపై ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. అందులో "వివిధ మీడియాల్లో, సోషల్ మీడియాలో స్విట్జర్లాండ్ బాలికల నంబర్-1 క్రీడాకారిణి ఎంబర్ ఎలింక్స్ చెన్నై ప్రపంచ స్క్వాష్ చాంపియన్‌షిప్‌లో పాల్గొనడం లేదని తప్పుడు వార్తలు వచ్చాయి. అందులో ఎలాంటి నిజం లేదు, వాటిని ఖండిస్తున్నాం" అని తెలిపింది.

ఈ వార్తలు ఎంబర్, ఆమె తల్లిదండ్రులు, స్విస్ స్క్వాష్‌కు చెడ్డపేరు తెచ్చాయి. ఆమె చాలా చిన్న వయసులో ఉందనే వాళ్లు ఆ టోర్నీకి పంపించలేదు, వారికి వ్యక్తిగత కార్యక్రమాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ నిర్ణయానికి భారత్‌తో ఎలాంటి సంబంధం" లేదు అని...


చెన్నైలోని ఎంజీఎం ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆయన తుదిశ్వాస విడిచారని కుమారుడు ఎస్పీ చరణ్ వెల్లడించారు.

శుక్రవారం(సెప్టెంబరు 25) మధ్యాహ్నం 1.04 గంటలకు ఆయన తుది శ్వాస విడిచినట్లు ఎంజీఎం హెల్త్‌కేర్ ఆసుపత్రి తెలిపింది.

ఆ గాత్రం మధురం.. ఆ గానం అమరం

మధురమైన గాత్రం, సంగీతంపై విశేషమైన పట్టున్న గాయకుడిగా పేరు తెచ్చుకున్న బాలసుబ్రహ్మణ్యానికి మరో ప్రత్యేకతా ఉందని ఆయనతో పనిచేసినవారంతా చెబుతుంటారు.

తెరపై కనిపించే నటులే పాడుతున్నారా అనిపించేలా ఏ నటుడికి తగ్గట్లుగా ఆ నటుడికి గాత్రం మార్చి పాడడం బాలుకే సాధ్యమని సినీ, సంగీత రంగాలవారు చెబుతుంటారు.

దక్షిణాది భాషలతో పాటు బాలీవుడ్‌లోనూ తన గాత్ర మాధుర్యంతో కోట్లాది ప్రజలను మైమరపించిన బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఇక లేరన్న వార్త తెలుసుకుని దేశవ్యాప్తంగా సినీ రంగంతో పాటు ఇతర రంగాలకు చెందినవారి నుంచి సంతాపాలు వెల్లువెత్తున్నాయి.

నటుడిగానూ ప్రత్యేకత

ఎస్పీ బాలు పూర్తిపేరు శ్రీప‌తి పండితారాధ్యుల బాల సుబ్ర‌హ్మ‌ణ్యం. ఆయితే అంద‌రికీ ఆయ‌న బాలుగా సుప‌రిచితుడు.

పాట‌లు పాడ‌టంతోపాటు కొన్ని సినిమాల‌కు ఆయ‌న సంగీత ద‌ర్శ‌క‌త్వం కూడా వ‌హించారు. కొన్ని సినిమాల్లో న‌టించారు కూడా.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నిర్మాతగానూ వ్యవహరించారు.

కొద్దికాలం కిందట విడుదలైన మిథునం ఆయనకు నటుడిగానూ మంచి గుర్తింపునిచ్చింది. అలాగే ‘ఓ పాపా లాలీ’ అనే చిత్రంలో ఆయన నటననూ ఇప్పటికీ స్మరించుకుంటారు. ఆ సినిమాలో బాలు స్వయంగా ఒక బ్రీత్ లెస్ సాంగ్ పాడారు. తెలుగులో బ్రీత్‌లెస్ సాంగ్స్‌కి ఆయనే ఆద్యుడని చెబుతారు.

16కి పైగా భాషల్లో 40 వేలకు పైగా పాటలు

తెలుగు, త‌మిళంతోపాటు క‌న్న‌డ, హిందీ, మ‌ల‌యాళ భాష‌ల్లో ప్ర‌ధానంగా ఆయ‌న పాటలు వినిపిస్తాయి. మొత్తంగా చూస్తే 16కుపైగా భాష‌ల్లో ఆయ‌న పాటలు పాడారు. 40,000కుపైగా పాట‌లు పాడి ఆయ‌న గిన్నిస్ రికార్డును కూడా సొంతం చేసుకున్నారు.

నెల్లూరుకు స‌మీపంలోని కోనేటమ్మ‌పేట‌లో బాలు జ‌న్మించారు. తండ్రి ఎస్‌పీ సాంబ‌మూర్తి.. హ‌రిక‌థలు చెప్పేవారు. బాలుకు ఇద్ద‌రు సోద‌రులు, ఐదుగురు సోద‌రీమ‌ణులు.

ఆయన సావిత్రిని ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నారు. వారి వివాహం విశాఖ జిల్లాలోని సింహాచలం ఆలయంలో 1969లో జరిగింది.

 బాలు సోద‌రి ఎస్‌పీ శైల‌జ కూడా గాయ‌ని. ఆమె తెలుగులో కొన్ని సినిమాల్లో న‌టించారు కూడా. న‌టుడు శుభ‌లేఖ సుధాక‌ర్‌ను ఆమె పెళ్లి చేసుకున్నారు.

బాలు సావిత్రిని పెళ్లి చేసుకున్నారు. వీరికి ఓ కుమారుడు ఎస్‌పీబీ చ‌ర‌ణ్, కుమార్తె ప‌ల్ల‌వి ఉన్నారు.

చ‌ర‌ణ్ కూడా గాయ‌కుడే. ఆయ‌న సినిమా నిర్మాత‌గానూ మారారు.

బాల్యం నుంచే పాట‌ల‌తో

బాల్యం నుంచే బాలుకు సంగీతంపై ఇష్టం ఏర్ప‌డింది. హార్మోనియం, పిల్లనగ్రోవి  వంటి వాద్యాలు వాయించేవారు. తండ్రి వాయిస్తున్న‌ప్పుడు చూసి తను నేర్చుకునేవారు.

బాలును ఇంజినీర్ చేయాల‌ని ఆయ‌న తండ్రి క‌ల‌లుగ‌న్నారు. అనంత‌పురంలోని జేఎన్‌టీయూలో ఇంజినీరింగ్‌లో చేర్పించారు. అయితే టైఫాయిడ్ జ్వ‌రంతో ఆయ‌న మ‌ధ్య‌లోనే ఆపేశారు. త‌ర్వాత చెన్నైలోని అసోసియేట్ మెంబ‌ర్ ఆఫ్ ద ఇనిస్టిట్యూష‌న్ ఆఫ్ ఇంజినీర్స్‌లో చేరారు.

అయితే సంగీతాన్ని మాత్రం బాలు వ‌దిలిపెట్ట‌లేదు. కాలేజీ వార్షికోత్సవాల్లో ఆయ‌న పాట‌లు పాడేవారు. కొంత‌మంది స్నేహితులు మ‌ద్రాస్‌కు వెళ్లి సినిమాల్లో పాడాల‌ని ఆయ‌నకు సూచించారు.

1964లో మ‌ద్రాస్ తెలుగు క‌ల్చ‌ర‌ల్ ఆర్గ‌నైజేష‌న్ నిర్వ‌హించిన పోటీలో బాలు ప్ర‌థ‌మ బ‌హుమ‌తి గెలుచుకున్నారు. ఇది ఆయ‌న జీవితంలో ట‌ర్నింగ్ పాయింట్‌గా మారింది. దీని త‌ర్వాత సంగీత ద‌ర్శ‌కుడు ఎస్‌పీ కోదండ‌పాణి ఆయ‌న‌కు అవ‌కాశం ఇచ్చారు. త‌రువాత తెలుగు, త‌మిళం, క‌న్న‌డ, మ‌ల‌యాళం సినిమాల నుంచి ఆయ‌న‌కు ఆఫ‌ర్లు వ‌చ్చాయి.

సినిమాలో పాట‌లు పాడే ముందు బాలు.....


చెన్‌ని చైనా క్షిపణి, అంతరిక్ష పితామహునిగా పిలుస్తారు. చైనా తొలి ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపేందుకు కావల్సిన రాకెట్లను, చైనా అణ్వాయుధాగారంలో భాగమైన క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయడానికి చెన్ చేసిన పరిశోధనలు ఉపయోగపడ్డాయి. ఆయనను చైనాలో జాతీయ హీరోగా కొనియాడారు.

కానీ ఆయన ఒక దశాబ్ధం పాటు చదువుకుని, పని చేసిన మరో దేశంలో ఆయన సేవలను ఎవరూ కనీసం గుర్తు కూడా చేసుకోరు. చెన్ 1911లో జన్మించారు. చైనా చివరి సామ్రాజ్య రాజ వంశం అంతమై రిపబ్లిక్‌గా అవతరిస్తున్న తరుణమది. ఆయన తల్లిదండ్రులిద్దరూ విద్యాధికులు. ఆయన తండ్రి జపాన్‌లో ఉద్యోగం చేసి వచ్చిన తర్వాత చైనా జాతీయ విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

చెన్ చిన్న వయసు నుంచే ప్రతిభ కలిగి ఉండేవారు. ఆయన షాంఘై జియావ్ టోంగ్ యూనివర్సిటీ నుంచి పట్టభద్రుడయ్యారు.  ఆయనకు అమెరికాలోని మసాచూసెట్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో చదువుకునేందుకు గాను ఎవరికీ తేలికగా లభించని అరుదైన స్కాలర్ షిప్ లభించింది.

ఆయన 1935లో బోస్టన్ చేరారు. ఆ సమయంలో చెన్ జాత్యహంకారానికి, విదేశీయుల పట్ల ఆ దేశ ప్రజలు ప్రదర్శించే భయాన్ని ఎదుర్కొనే ఉండి ఉండవచ్చు అని నార్త్ జార్జియా యూనివర్సిటీలో హిస్టరీ ప్రొఫ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ెసర్ క్రిస్ జెస్పెర్సన్ చెప్పారు. కానీ, చైనా సైద్ధాంతికంగా మారుతుందనే ఆశ కూడా ఉండి ఉండవచ్చని ఆయన అన్నారు.

చెన్ అక్కడ నుంచి అప్పట్లో బాగా పేరు పొందిన  ఏరోనాటికల్ ఇంజనీర్ థియోడోర్ వోన్ కర్మాన్ దగ్గర విద్యనభ్యసించడానికి  కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (కాల్టెక్) కు వెళ్లారు. అక్కడ చెన్‌కి మరో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఫ్రాంక్ మలీనాతో కలిసి పని చేసే అవకాశం కలిగింది. ఆయన సూసైడ్ స్క్వాడ్ గా పిలిచే ఒక చిన్న ఆవిష్కర్తల బృందంలో కీలకమైన సభ్యులుగా ఉండేవారు.

వాళ్ళు చదువుకునే  క్యాంపస్‌లో ఒక రాకెట్ తయారు చేయడానికి ప్రయత్నించడం వలన ఆ బృందానికి ఆ పేరు వచ్చింది. "కొన్ని రకాల ప్రాణాంతకమైన రసాయనాలతో వారు చేసిన ప్రయోగాలు వారికి ఈ పేరును తెచ్చి పెట్టాయి" అని ఎస్కేప్ ఫ్రమ్ ఎర్త్: ఏ సీక్రెట్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది స్పేస్ రాకెట్ రచయత ఫ్రేజర్ మెక్ డోనల్డ్ చెప్పారు. అయితే, ఈ ప్రయోగాలలో ఎవరూ ప్రాణాలు కోల్పోలేదు అని ఆయన చెప్పారు.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో పసిఫిక్ సముద్రం నుంచి టేకాఫ్ తీసుకుంటున్న గ్రుమన్ టీబీఎఫ్ అవెంజర్

ఆయన ఒక రోజు మలీనా సభ్యుల బృందంతో ఒక సంక్లిష్టమైన గణిత సమస్య గురించి చర్చలో పాల్గొనే నాటికే రాకెట్ ప్రొపల్షన్ గురించి ప్రాధమిక పరిశోధన జరుపుతున్నారు.

ఆ సమయంలో రాకెట్ సైన్స్ అంటే కొంత మంది పిచ్చి వాళ్ళు, ఊహా లోకంలో విహరించే వాళ్ళు చేసే పనిగా భావించేవారని మెక్ డోనల్డ్ చెప్పారు. "వాళ్ళని ఎవరూ పట్టించుకునే వారు కాదు. ఇందులో భవిష్యత్తు ఉందని చెప్పి వారి ప్రతిష్టను దిగజార్చుకోవడానికి ఏ ఇంజనీరు సమ్మతంగా ఉండే వారు కాదు. కానీ, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం జరిగిన తీరుతో ఆ అభిప్రాయం మారిపోయింది" అని ఆయన అన్నారు.

ఈ సూసైడ్ స్క్వాడ్ బృందం అమెరికా మిలటరీ దృష్టిని ఆకర్షించింది. వారు విమానాల రెక్కలకు బూస్టర్లను జత చేసి చిన్న చిన్న రన్ వే ల మీద నుంచి జెట్ సహాయంతో ఎగరడానికి కావల్సిన పరిశోధన చేయడానికి నిధులు సమకూర్చారు. దీంతో కర్మన్ నాయకత్వంలో  1943లో జెట్ ప్రొపల్షన్ ల్యాబ్ (జె పి ఎల్) ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇందులో చెన్, ఫ్రాంక్ మలీనా ముఖ్య సభ్యులుగా ఉన్నారు.

చెన్ చైనా పౌరుడైనప్పటికీ అప్పటికి చైనా అమెరికాకి అనుబంధ దేశంగా ఉండటంతో అమెరికా అంతరిక్ష కార్యక్రమంలో ఆయన సభ్యుడిగా ఉండటం పట్ల పెద్దగా అనుమానాలు వ్యక్తం కాలేదు" అని మెక్  డోనల్డ్ చెప్పారు.  ప్రత్యేకంగా వర్గీకరించిన కొన్ని ఆయుధాల పరిశోధన కోసం పని చేయడానికి చెన్ కి అవసరమయిన  భద్రతాపరమైన...


చెప్పాలంటే ప్రేమకు ఒక రోజంటూ ఉంటుందా? కానీ ప్రేమలో ఉన్నవాళ్లకు మాత్రం ఫిబ్రవరి 14 అంటే ఓ పండుగ రోజే.

ప్రేమికుల రోజుకు ఇంకొన్ని గంటల వ్యవధే ఉంది. కానీ సోషల్ మీడియాకు వేలంటైన్స్ డే కాస్త ముందే వచ్చింది. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న టీనేజ్ పిల్లల ప్రేమ వీడియో యువతను కుదురుగా కూర్చోనీయడం లేదు.

ప్రేమకు భాష లేదని ఒకరంటే, ప్రేమ కళ్లతోనే మాట్లాడుకుంటుంది అని మరికొందరు అంటుంటారు. ఈ వీడియోలో ప్రేమికులు అక్షరాలా అలా కళ్లతోనే మాట్లాడుకున్నారు.

పోస్ట్ of Instagram ముగిసింది, 1

సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియో ‘మాణిక్య మలరయ పూవి’ అనే ఓ పాటలో చిన్న భాగం. ఈ పాటలో కనిపించేది మలయాళీ నటి ప్రియా ప్రకాశ్ వారియర్.

ప్రస్తుతం ప్రియ ఫొటోతో పాటు ఆ వీడియో కూడా ఫేస్ బుక్, ట్విటర్, వాట్సాప్‌లలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.

ఈ పాట 'ఒరు అదర లవ్' అనే సినిమాలోనిది. ఇది స్కూలు పిల్లల మధ్య పుట్టే ప్రేమ నేపథ్యంలో సాగే కథ. సినిమా మార్చిలో విడుదల కానుంది. ఒమర్ లులు దీని దర్శకులు. సంగీతం షాన్ రెహమాన్.

తన వీడియోకు సోషల్ మీడియాలో వస్తున్న స్పందనపై ప్రియా ప్రకాశ్ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ద్వారా అభిమానులకు కృతజ్ఞతలు తెలిపి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంది.

కేరళకు చెందిన ప్రియ ప్రస్తుతం డిగ్రీ చదువుతోంది.  ప్రియ నటి మాత్రమే కాదు, మంచి గాయని కూడా. తన సోషల్ మీడియా పేజీల్లో ఎప్పటికప్పుడు తాను పాటలు పాడే వీడియోలను పోస్టు చేస్తుంటుంది. ఈ వీడియో కూడా అలాంటి వాటిల్లో ఒకటి.

నిజజీవితంలో ప్రియా ప్రకాశ్ ఇలా ఉంటుంది

 ఆ వీడియోపై సోషల్ మీడియా కామెంట్స్

మొత్తానికి కుర్రకారును గమ్మున కూసోనీయకుండా, కుదురుగా నిలుసోనీయకుండా చేస్తున్న ప్రియా ప్రకాశ్  ఒక్క రోజులోనే సెన్సేషన్‌గా మారిపోయింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి)


చెముడు హ‌ర్ష 'వైవా' హర్ష ఎలా అయ్యారు?

మెకానిక‌ల్ ఇంజినీరింగ్ చ‌దివిన హ‌ర్ష ఒక ఫార్మా కంపెనీలో పని చేశాడు. ఆయ‌న స్నేహితుడు శ‌బ‌రీశ్. అతను సాఫ్టువేర్ ఉద్యోగి. ఇద్ద‌రూ త‌రచూ క‌లుకుసుని త‌మ ఉద్యోగాలపై అసంతృప్తిని, సినిమాల‌పై ఉన్న ప్రేమ గురించీ మాట్లాడుకునేవారు. ఓ రోజు వారు ఉద్యోగాలు మానేయాలని నిర్ణ‌యించారు.

హ‌ర్ష ఫార్మా ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి.. నైట్ షిఫ్ట్ ఉండే కొత్త ఉద్యోగం చూసుకున్నారు. ప‌గ‌లు వీడియోల‌పై ఫోక‌స్ చేయ‌డం కోసం ఆ నిర్ణ‌యం తీసుకున్నారు.

అప్ప‌టికే శ‌బరీశ్ ద‌గ్గ‌ర 10 - 12 వరకూ స్క్రిప్టులున్నాయి. వాటిలో ఏదో ఒక‌టి చేద్దామనుకుని మొద‌లుపెట్టారు.

క‌ట్ చేస్తే.. అదే వైవా!

"అలా జ‌రిగిపోయింది. అస‌లు ముందు వైవానే ఎందుకు చేశామో మాకే తెలియ‌దు. అదెంత వైర‌ల్ అయిందంటే.. ఆ వీడియో స్థాయికి చేరుకోవాలని  ట్రై చేశాం కానీ ఇప్పటికీ దాన్ని అందుకోలేకపోయాం." అని హర్ష తన తొలి వీడియో అనుభవాన్ని వివరించారు.

‘టాలీవుడ్‌లో హీరోయిన్లకు వేధింపులు ఇలా ఉంటాయ్!‘

Youtubestars: చెముడు హర్ష.. వైవా హర్షగా ఎలా మారాడు?

ముందుకు నడిపించిన 'ఛత్రపతి'

హ‌ర్ష ఇంజినీరింగ్ కాలేజీలో ఉన్న‌ప్పుడు స్నేహితుల‌తో స‌ర‌దా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

గా ఛ‌త్ర‌ప‌తి సినిమా స్పూఫ్ చేశారు. ఆ నిమిషమున్న‌ర వీడియో ఫేస్ బుక్ ద్వారా కాలేజీలో బాగా ఫేమ‌స్ అయింది. ప్ర‌తీ డిపార్టుమెంటులోనూ అంద‌రూ హ‌ర్ష‌ను గుర్తుప‌ట్టి ప‌ల‌క‌రించేవారు. ఆ ఉత్సాహం హ‌ర్ష బృందాన్ని ముందుకు నడిపించింది.

 "నాకు ఆస్త‌మా ఉండేది. దానికోసం స్టెరాయిడ్లు వాడి వాడి లావ‌యిపోయాను. చిన్న‌ప్పుడు కాస్త క్యూట్‌గా ఉండేవాడిని. కానీ పెద్ద‌య్యే కొద్దీ ఆత్మ‌న్యూన‌త పెరిగింది. న‌న్ను చూసి న‌వ్వుతార‌ని క‌నీసం రైలు కూడా ఎక్కేవాడిని కాదు. 'వాడు చూడు ఎలా ఉన్నాడో' అని నా మొహం మీదే న‌వ్వేవారు. ఇంటికి చుట్టాలెవ‌రైనా వ‌స్తే నేను లేన‌ని చెప్పు అనేవాడిని."

"కానీ కాలేజీలోకి వ‌చ్చాక నా ఆలోచ‌న‌లు మారాయి. మ‌న‌ల్ని చూసి న‌వ్వుతున్నారంటే మ‌న వ‌ల్ల వాళ్లు హ్యాపీగా ఉన్నార‌నే క‌దా అర్థం. నేను వారికి ఆనందం ఇచ్చాను. వారి ముఖం మీద రెండు నిమిషాల న‌వ్వు తెప్పించాను. ఇంకా ఎక్కువ మందికి చేరాలి. ఎక్కువ మందిని న‌వ్వించాలి. అందుకు క‌మెడియ‌న్ అవ్వాలి అనుకున్నాను. ఈవెన్ దో అయామ్ ఎ మెకానిక‌ల్ ఇంజినీర్, అయామ్ ఎ క‌మెడియ‌న్ బై ఛాయిస్." అంటూ తాను క‌మెడియ‌న్‌గా ఎలా మారిందీ చెప్పుకొచ్చారు హర్ష.

వైవా తర్వాత మూడో రోజే సినిమా అవకాశాలు

"మేం సినిమాల్లోకి రావాల‌నే అనుకున్నాం. ఎవ‌రి ద‌గ్గ‌రికైనా ముందే వెళ్లిపోయి అవ‌కాశాలు అడ‌గడం కంటే, మ‌న వ‌ర్క్ ఇంట‌ర్నెట్లో పెట్టి, వాటిని చూపించి అవ‌కాశాలు అడ‌గ‌వ‌చ్చ‌నుకున్నాం. క‌నీసం 10 వీడియోలు చేసి చూపించి అవ‌కాశాలు అడ‌గాలి అనుకున్నాం." కానీ మ‌రోలా జ‌రిగింది.

వీడియో విడుద‌లైన మూడో రోజే హ‌ర్ష చేతిలో నాలుగు సినిమా ఆఫ‌ర్లు ఉన్నాయి.

2013 జూలై 11న వీడియో విడుద‌ల అయితే జూలై 15న సినిమా వారితో చ‌ర్చించ‌డానికి హైద‌రాబాద్ వ‌చ్చారు హ‌ర్ష. 17న తిరిగి విశాఖ‌ప‌ట్నం వెళ్లి, 29న హైద‌రాబాద్ లో శాశ్వ‌తంగా ఉండ‌టానికి వ‌చ్చేశారు.

ఇప్ప‌టి వ‌ర‌కూ తెలుగుతో పాటూ త‌మిళ, క‌న్న‌డ, మ‌ల‌యాళ సినిమాల్లో న‌టించారు. టీవీ షోలు కూడా చేస్తున్నారు.

అస‌లు సినిమా ఎక్కువ, యూట్యూబ్ త‌క్కువ‌నే భావ‌న పోవాలంటారు హ‌ర్ష. తాను డిజిట‌ల్ నుంచి వ‌చ్చాన‌నీ, డిజిట‌ల్ వేదిక‌గా వినోదాన్ని పంచుతానని చెబుతున్నారు. "యూట్యూబ్ ఇప్పుడో ప‌రిశ్ర‌మ. దానిపై ఆధార‌ప‌డి చాలా మంది బ‌తుకుతున్నారు" అని వివ‌రించారు హ‌ర్ష.

"కాలేజ్ హ్యూమ‌ర్, క్లీన్ కామెడీని తెలుగు ప్రేక్ష‌కులు ఎప్పుడూ ఆద‌రిస్తారు. యూత్‌కి త‌ర‌గ‌తి గ‌దితో ఉండే అనుబంధం అలాంటిది. ఆ అనుబంధంలో నుంచే మా...


చెరువు వద్ద బ్రిటిష్ కాలంలో ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు

అయితే సిద్ధాపురం గ్రామానికీ, ఈ ప్రాజెక్టుతో జలకళను సంతరించుకోబోతున్న చెరువుకూ దాదాపు వందేళ్ల చరిత్ర ఉంది.

ఆనాడు అసలిక్కడ ఊరనేదే లేదు. చుట్టూ అంతా అడవే. బ్రిటిష్ అధికారులు ఈ ఊరిని ఏర్పాటు చేశారు.

ఎక్కడెక్కడి నుంచో పట్టుకొచ్చిన దొంగలను ఇక్కడ చేర్చి వారిని వ్యవసాయం వైపు మళ్లించారని స్థానికులు గుర్తు చేసుకుంటారు.

అంతే కాదు, సిద్ధాపురం గ్రామం ఒకప్పుడు బహిరంగ జైలుగా ఉండేదట. ఊరి నుంచి ఎవరూ బయటకు వెళ్లకుండా కట్టుదిట్టమైన పహారా ఉండేదట.

వెలుగోడు రిజర్వాయర్ నుంచి సిద్ధాపురం చెరువులోకి నీటిని మళ్లించే పథకం పురుడు పోసుకుంది 1993లో.

ఊరి కథ.. చెరువు కథ...

రూ. 119 కోట్ల వ్యయంతో చేపట్టిన సిద్ధాపురం ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా 23 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు, 12 గ్రామాలకు తాగునీరు అందుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

వెలుగోడు రిజర్వాయర్ నుంచి ఎత్తిపోతల ద్వారా సిద్ధాపురం చెరువుకు నీరు చేరుతుంది.

ఈ చెరువును 1922లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తవ్వించింది. ఈ చెరువు నిర్మాణం వెనుక ఓ ఆసక్తికరమైన కారణముందని స్థానికులు చెబుతారు.

'దొంగల్లో మార్పు తెచ్చేందుకే చెరువు'

దొంగతనాలకు, ద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ారిదోపిడీలకు పాల్పడే వారిలో మార్పు తెచ్చేందుకు బ్రిటిష్ పాలకులు సిద్ధాపురం చెరువును తవ్వించారని స్థానికులంటారు.

అప్పట్లో వివిధ ప్రాంతాల్లో దారిదోపిడీలు, దొంగతనాలు చేసే నేరస్తులందరినీ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సిద్ధాపురం గ్రామానికి తరలించేదట.

దొంగతనాలు మాన్పించేందుకు గాను వారికి భూములు ఇచ్చి వ్యవసాయం చేసుకునే అవకాశం కల్పించింది.

సిద్ధాపురం పోస్ట్ ఆఫీస్ - బ్రిటిష్ కాలపు ఆనవాళ్లు

సమాజంలో దొంగలుగా, బందిపోట్లుగా ముద్రపడిన వారికి పునరావాసం కల్పించేందుకు నాటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మరి కొన్ని చోట్ల కూడా ఇలాంటి గ్రామాలను ఏర్పాటు చేసింది.

వారికి వ్యవసాయానికి అవసరమైన సాగునీటికోసం చెరువును తవ్వించింది. వర్షపు నీటితో పాటు నల్లమల అడవుల నుంచి నీరు చెరువులోకి వచ్చేందుకు కాలువలను తవ్వించింది.

చెరువు పరిధిలో 1000 ఎకరాల ఆయకట్టు ఏర్పాటు చేసి గ్రామంలోకి తీసుకొచ్చిన నేరస్తులకు జీవనోపాధి కల్పించింది అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం.

దాదాపు వందేళ్లపాటు ఆయకట్టు రైతాంగానికి సాగునీరందించింది ఈ సిద్దాపురం చెరువు.

1993 నాటిదీ ఎత్తిపోతల పథకం!

కాలక్రమంలో వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పులు, సకాలంలో చాలినంత వర్షాలు కురవకపోవటంతో చెరువులోకి నీరు చేరటం తగ్గుతూ వచ్చింది.

వర్షాధారమైన ఈ చెరువు కింద రాను రాను పంటలు పండటం తగ్గిపోయింది. దీనికి తోడు సమీపంలో వున్న శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి కూడా కృష్ణా జలాలు అందకపోవటం ఈ ప్రాంత రైతాంగానికి శాపంగా మారింది.

ఈ నేపథ్యంలోనే 1993లో సిద్ధాపురం ఎత్తిపోతల పథకం ప్రతిపాదన తెరమీదకొచ్చింది. అప్పటి నుంచి స్థానిక ప్రజా ప్రతినిధులు ఈ ప్రాజెక్టు కోసం కృషి చేశారు.

2006లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి సిద్ధాపురం ఎత్తిపోతల పథకానికి శంకుస్థాపన చేశారు.

అయితే, ఎన్నో అవాంతరాల మధ్య పనులు నత్తనడకన సాగుతూ వచ్చాయి. పదకొండున్నర యేండ్ల తరువాత ఇప్పుడు సీఎం చంద్రబాబు చేతుల మీదుగా ఈ ప్రాజెక్టు ప్రారంభమైంది.

ఈ ప్రాజెక్టుకు బుడ్డా వెంగళరెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం అని పేరు పెట్టారు.

బ్రిటిష్ కాలం నాటి ఊరు!

ఎత్తిపోతల పథకం ప్రారంభమైన సందర్భంగా, సిద్ధాపురం గ్రామ ప్రజలతో బీబీసీ మాట్లాడింది. ఆంగ్లేయుల ఏలుబడిలో గ్రామంలో పరిస్థితులు ఎలా ఉండేవో, వారి తాతలు, తండ్రులు ఏమని చెప్పేవారో కనుక్కుంది.

"మా తాతలు, ముత్తాతలు దొంగతనాలు చేసేవారట. వారి లాగే ఈ ఊరి పూర్వీకుల్లో చాలా మంది ఈ పనే చేసేవారట. బేతంచర్ల, కడప, కావలి, గుంటూరు, బెంగళూరు, మద్రాసు నుంచి...


చెర్నోబిల్: భయానక ప్రాంతం, ఇప్పుడు విహార స్థలం!

ప్రపంచంలోనే అత్యంత భయానకమైన అణు ప్రమాదం ధాటికి చిన్నాభిన్నమైన ప్రాంతం ఉక్రెయిన్‌లోని 'చెర్నోబిల్'. కానీ, ఇప్పుడది ఆ దేశంలోని ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రాల జాబితాలో చేరిపోయింది.

చెర్నోబిల్ దుర్ఘటన 31 ఏళ్ల క్రితం జరిగింది. అప్పటి నుంచీ ఆ ప్రాంతానికి వెళ్లేందుకు ఎవరూ సాహించేవారు కాదు.

దాంతో ఆ ప్రాంతాన్ని సురక్షితంగా తీర్చిదిద్దేందుకు, ప్రజల్లో ఉన్న భయాన్ని పొగొట్టేందుకు ఉక్రెయిన్ చర్యలు చేపట్టింది.  అందుకు 'యూరోపియన్ బ్యాంక్ ఫర్ రీ కన్‌స్ట్రక్షన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్'తో పాటు, అనేక సంస్థలు, దేశాలూ సాయం అందించాయి.

పేలిన రియాక్టర్ నుంచి రేడియేషన్ వెలువడకుండా అడ్డుకునేందుకు ఆ రియాక్టర్‌ను భారీ నిర్మాణంతో కప్పివేశారు.

పేలిన అణు రియాక్టర్‌ను ఇలా మూసివేశారు.

అందుకు యూరోపియన్ బ్యాంక్ ఫర్ రీ కన్‌స్ట్రక్షన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్(ఈబీఆర్‌డీ) దాదాపు రూ. 10 వేల కోట్లు ఖర్చు చేసింది.

275 మీటర్ల వెడల్పు, 108 మీటర్ల ఎత్తు ఉన్న కాంక్రీటు, ఉక్కుతో భారీ వక్రాకార షీల్డ్‌ను ప్లాంటుకు దూరంలో రూపొందించి, దాన్ని రియాక్టర్ మీదకు తీసుకెళ్లారు.

36,000 టన్నుల బరు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వైన ఈ నిర్మాణం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద కదిలే నిర్మాణమని చెబుతారు.

ఇప్పుడు చెర్నోబిల్ ప్రాంతం సురక్షితమేనని ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

పర్యాటకులు ఎలాంటి భయమూ లేకుండా ఇక్కడి ప్రకృతి అందాల్ని ఆస్వాదించొచ్చని, ప్రత్యేకంగా వసతి ఏర్పాట్లు కూడా చేసింది.

కానీ, ఇక్కడ కొన్ని జాగ్రత్తలు తప్పక పాటించాల్సి ఉంటుంది. నేలపై పడిన ఏవస్తువూనే తాకకూడదు.

రేడియేషన్ అధికంగా ఉన్న ప్రదేశాల్లోకి ప్రవేశం నిషిద్ధం.

రాత్రి బస చేసేందుకు ప్రభుత్వం వసతి గృహాన్ని కూడా నిర్మించింది.

1986 జూలై 26న చెర్నోబిల్ అణు విద్యుత్ కేంద్రంలోని ఓ రియాక్టర్ పేలిపోయింది. ఆ దుర్ఘటనలో 30 మంది మరణించారు. సమీప గ్రామాల్లోని దాదాపు రెండు లక్షల మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.

ఎవరైనా రేడియేషన్ స్థాయిని గుర్తించే స్కానర్‌ను దాటుకుంటూ వెళ్లాల్సి ఉంటుంది.

పర్యాటకంగా ఆ ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేసేందుకు ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టిన చర్యలు మంచి ఫలిస్తున్నాయి.

దాంతో 2011 నుంచి చెర్నోబిల్ ప్రాంతంలో పర్యాటకుల అలికిడి కనిపిస్తోంది.

అమెరికా, బ్రెజిల్, పోలాండ్, బ్రిటన్ తదితర దేశాల నుంచి వేల మంది టూరిస్టులు ఎక్కువగా వస్తున్నారని అధికారులు చెబుతున్నారు.

ఇవాన్ సెమెన్‌యుక్, స్థానికుడు

తమకు ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలూ లేవని 29 ఏళ్లుగా అక్కడ ఉంటున్నవారు చెబుతున్నారు. మీడియానే లేనిపోని భయాలు సృష్టిస్తోందని అంటున్నారు.

మా ఇతర కథనాలు:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చెర్రీ: దక్షిణాసియాలోనే అతి చిన్న పసిపాప

ఈ పాప పుట్టక ముందు ఈ దంపతులకు నాలుగుసార్లు అబార్షన్లు అయ్యాయి.

"మేం మళ్లీ బాధ అనుభవించదల్చుకోలేదు. ప్రతిసారీ డాక్టర్లు మా ఆయనకు ఆప్షన్లు ఇచ్చేవారు. నన్ను లేదా నా బిడ్డను ఎవరో ఒకరినే కాపాడగలం అని. ప్రతిసారీ నా భర్త నన్నే కాపాడమని డాక్టర్లకు చెప్పేవారు. కానీ ఈసారి మేం అందుకు సిద్ధంగా లేం. మాకు పాప కావల్సిందే" అని తన ఒడిలోని పాపతో ఆడుకుంటూ చెప్పారు నితిక.

అయితే నెలలు నిండకుండా పుట్టిన ప్రతి చిన్నారీ బతకడానికి అవకాశం దక్కడం లేదు. ఈ ఫిబ్రవరిలో యూనిసెఫ్ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం శిశు మరణాల విషయంలో.. 52 దిగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల్లో భారత్ 12వ స్థానంలో ఉంది. 2015-16 సంవత్సరానికి గానూ జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే నివేదిక కూడా అలాంటి లెక్కలే చెబుతోంది.

నెలలు నిండిన తరువాత కడుపులోనూ, పుట్టిన వెంటనే నెలలోపూ (నియోనేటల్, పెరినేటల్) చనిపోవడం, ఐదేళ్ల లోపు చిన్నారుల మరణాల విషయంలో భారతదేశంలోని గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో చాలా ఎక్కువ తేడా ఉంది.

2017 డిసెంబరు నాటి లెక్కల ప్రకారం 1000 గర్భాలకు 36 మంది శిశువులు కడుపులోనే చనిపోతుంటే, మరో 30 మంది శిశువులు మొదటి నెలలోనే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చనిపోతున్నారు. ఐదేళ్లలోపు చనిపోయే వారి సంఖ్య వెయ్యికి 41 వరకూ ఉంది.

ఈ మూడు రకాల మరణాల్లోనూ పరిస్థితి పట్టణ ప్రాంతాల కంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో దారుణంగా ఉంది. ధనికుల కంటే పేదల్లోనే ఎక్కువ మరణాలు కనిపిస్తున్నాయి. గర్భస్థ మరణాల విషయంలో ఎక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారిలో మరణాలు వెయ్యికి 21 ఉంటే, తక్కువ ఆదాయం ఉన్న వారిలో వెయ్యికి 48 ఉన్నాయి.

జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం నియోనేటల్ మరణాలకు ముఖ్య కారణం నెలలు నిండకుండా శిశువు పుట్టటం. 2015లో 44% శిశు మరణాలకు ఇదే కారణమని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

నెలలు నిండకుండా పుట్టిన రిధిమను రెయిన్‌బో హాస్పిటల్లో వైద్యులు 125 రోజులు పర్యవేక్షణలో ఉంచారు. నెలలు నిండకుండా పుట్టిన పిల్లల తల్లిదండ్రులకు ఇది ఒక స్ఫూర్తి అని అక్కడి వైద్యులు పేర్కొన్నారు.

"శిశువుల్లో నియోనేటల్ మరణాలకు కారణాలు అనేకం. వాటిని ఎదుర్కొనే విధానం కూడా ఉండాలి. ప్రతి శిశువుకి జీవించే అవకాశం కల్పించాలి. ఇప్పటికే కొన్ని ఉన్నాయి కానీ చేయాల్సింది ఇంకా చాలా ఉంది. ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల్లోని వారందరూ కలిసి ప్రయత్నిస్తే నియోనేటల్ మరణాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు" అని డాక్టర్ జె. విజయానంద్ అభిప్రాయపడ్డారు.

నెలలు నిండకుండా పుట్టే పిల్లల్లో వచ్చే సమస్యలకు తల్లి తీసుకునే పోషకాల లోపం కూడా కారణమే అని అంటున్నారు నిపుణులు.

తల్లి శారీరక బలం, ఎదుగుదల కూడా ముఖ్యమే అని హైదరాబాద్‌లోని ప్రముఖ గైనకాలజిస్ట్ డాక్టర్ పి. బాలాంబ బీబీసీ ప్రతినిధితో మాట్లాడుతూ చెప్పారు.

"ఇదీ కారణం అని చెప్పలేము. కొన్నిసార్లు తల్లి గర్భాశయం సహకరించకపోవడం కూడా ఒక కారణం కావచ్చు" అని ఆమె చెప్పారు.

అయితే భారతదేశంలో 28 వారాలకే 400 గ్రాముల బరువుతో పుట్టే శిశువును కాపాడిన రికార్డు ఉన్నా.. అలా నెలలు నిండకుండా పుట్టే శిశువుకు ఉండే జీవితపు నాణ్యత కూడా ఆలోచించాల్సిన అంశమని అంటున్నారు డాక్టర్ బాలాంబ.

"ప్రతి శిశువుకి బతికే అవకాశం ఇవ్వాలి. కానీ అది సరిపోదు. నెలలు నిండకుండా పుట్టే శిశువుకి నిత్యం పర్యవేక్షణ అవసరం. ఇది ఆ శిశువు జీవిత కాలం కూడా కావచ్చు’’ అని ఆమె చెప్తున్నారు.

‘‘ఒక ప్రాణం కాపాడటమనేది మాత్రమే ఏకైక ప్రాధాన్యం కాకూడదు. నెలలు నిండకుండా పుట్టే శిశువుకి అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు రావచ్చు. కళ్ళకు సంబంధించి, ఎదుగుదలకి సంబంధించి, మాట రాకపోవడం ఇలా అనేక సమస్యలు రావచ్చు. అందరికీ ఇలా దీర్ఘకాల చికిత్సకై ఖర్చు పెట్టే స్తోమత ఉండదు" అని అంటున్నారు డాక్టర్...


చెవులు చిల్లులు పడే ఎన్నికల ప్రచారంలో మాజీ ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య తనను తాను 7వ శతాబ్దంలో ఉత్తర భారతదేశపు చక్రవర్తి హర్షవర్ధనుణ్ని ఓడించిన చాళుక్య పాలకుడు రెండో పులకేశిగా అభివర్ణించుకున్నారు.

దురదృశ్టవశాత్తూ 21వ శతాబ్దపు హర్షవర్ధనుడు పులకేశిని ఓడించారు. దిల్లీ అధికార పార్టీ కర్ణాటకలో సిద్ధరామయ్య కోటను కూల్చేసింది.

కాంగ్రెస్ కష్టపడింది.. బీజేపీ ఇంకా ఎక్కువ కష్టపడింది

మోదీ సారథ్యంలోని బీజేపీ కర్ణాటకలో సాధారణ మెజారిటీకి కొద్ది దూరంలో ఆగిపోయినా ముఖ్యమైన 100 మార్కును దాటింది. బీజేపీ, కాంగ్రెస్ మధ్య ఓట్ల శాతం (బీజేపీ 37 శాతం, కాంగ్రెస్ 38 శాతం) చాలా తక్కువగా ఉండడం చూస్తే, బీజేపీ తన ఓట్లను సీట్లుగా మార్చుకోవడంలో కాంగ్రెస్ కన్నా సమర్థంగా పని చేసిందని తెలుస్తోంది.

మాజీ ప్రధాని హెచ్ డీ దేవెగౌడ, ఆయన కుమారుడు కుమారస్వామి నేతృత్వంలోని జనతాదళ్ సెక్యులర్ (జేడీఎస్) వొక్కలిగ కులం ఓటు బ్యాంకు భద్రంగా ఉందని, కాంగ్రెస్ సవాలును సమర్థంగా ఎదుర్కొనడమే కాకుండా, కర్ణాటక ప్రాంతీయ గుర్తింపుకు తామే అసలైన వారసులమని నిరూపించుకుంది.

ఈ ఎన్నికలతో కాంగ్రెస్ - ముఖాముఖి పోరులో తాము బీజేపీని ఓడించలేమని, ఇతర ప్రాం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తీయ పార్టీలతో జత కట్టాల్సిందే అన్న పాఠం నేర్చుకోవాలి.

ఈ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ కష్టపడింది. అయితే బీజేపీ అంతకన్నా ఎక్కువ కష్టపడింది. ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య ఒక బీసీ కులాల కూటమిని నిర్మించారు. కర్ణాటక రాష్ట్ర జెండాను ఆవిష్కరించారు, మెట్రో సంకేతాలను హిందీ నుంచి కన్నడకు మార్చారు. భాగ్య పథకాల పేరుతో ఉచిత బియ్యం పంపిణీ నుంచి ఉచిత పాల పంపిణీ పథకం వరకు అనేక సంక్షేమ పథకాలను ప్రారంభించారు.

దీనికి భిన్నంగా బీజేపీ హిందుత్వ కార్డును ఉపయోగించుకుంది, మరీ ప్రత్యేకించి కోస్తా కర్ణాటకలో. అలాగే కాంగ్రెస్ తమను నిర్లక్ష్యం చేసిందని భావించే కొన్ని కులాలను చేరదీసింది.

దానికి తోడు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 21 ర్యాలీలతో రాష్ట్రంలో సుడిగాలిలా పర్యటించారు.

రియాలిటీ టీవీ రాజకీయాలు

మోదీ ర్యాలీలు రాక్ సంగీత కచేరీలాంటివి. పెద్ద గొంతుకతో జనాలను కూడా తన ప్రసంగంలో భాగంగా చేస్తూ, వారి అరచేతులను పిడికిళ్లుగా మారుస్తూ, వారు జై శ్రీరాం అంటూ ఎలుగెత్తి నినదించేలా చేస్తాయవి. మోదీ వేదికపైకి రాగానే తమకంతా మంచే జరుగుతుందనిపించేలా, ఒక మతగురువును చూసిన భావన కలుగుతుంది ప్రజలకు. జనాలు ఆయనను చూడగానే ఉత్సాహంగా కేరింతలు కొడతారు.

ఇవి రియాలిటీ టీవీలాంటి రాజకీయాలు, ఆరాధనాభావంతో నిండిన రాజకీయాలు. 1970లలో ఇందిరాగాంధీకి ఎలా ఆరాధకులు ఉండేవారో.. ఇప్పుడు మోదీకి అంతకన్నా శక్తివంతమైన, తీవ్రమైన ఆరాధకులున్నారు.

మోదీ 20కి పైగా ర్యాలీలలో పాల్గొనగా, బీజేపీ అధ్యక్షుడు గత 3 నెలల నుంచి వారానికి మూడు రోజుల పాటు మొత్తం 62 ర్యాలీలలో పాల్గొన్నారు.

సంఘ్ పాద బృందం (ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ స్వచ్ఛంద దళం) ఉదయం పూట నగరాల్లోని వీధుల్లో, గ్రామాల్లోని సందుగొందుల్లో ఇంటింటికీ ప్రచారం చేయడం నేను చూశాను. ప్రచారం సందర్భంగా వాళ్లు ఒక్కో ఇంటికి నాలుగుసార్లు వెళ్లడం కూడా జరిగింది.

అంత సులువేం కాదు..

కర్ణాటకలో జరిగినవి కేవలం అసెంబ్లీ ఎన్నికలే కానీ 2019లో సాధారణ ఎన్నికల నేపథ్యంలో చూసినపుడు వాటి ప్రభావం చాలానే ఉంటుంది.

అయితే బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌ల మధ్య సీట్లలో స్వల్పమైన తేడాను గమనించినపుడు, ఉత్తరాదిలో ఆ పార్టీకి జరగబోయే నష్టాలతో పోలిస్తే, దక్షిణాదిని ఊడ్చేసి ఆ నష్టాన్ని పూడ్చుకోవడం బీజేపీకి ఇప్పుడే సాధ్యం కాదని అర్థమవుతోంది. అందువల్ల 2019 సాధారణ ఎన్నికల్లో మోదీకి విజయం నల్లేరు మీద నడకే అని స్పష్టంగా చెప్పలేం.

కేవలం పంజాబ్, మిజోరం రాష్ట్రాలలో, పుదుచ్చేరి కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో మాత్రమే అధికారంలో ఉన్న...


చేగుంట దగ్గర రోడ్డుపై బాధితుడు

రోడ్డు పక్కన పడిపోయి, చేతులు జోడించి ప్రాధేయపడుతూ ఆర్. శ్రీనివాస్ బాబు చెప్పిన ఇవి ఆ వీడియోలో అతడి ఆఖరి చివరి మాటలుగా మిగిలిపోయాయి.

మెదక్ జిల్లా చేగుంటలో బుధవారం సాయంత్రం ఈ ఘటన జరిగినట్టు పోలిసులు తెలిపారు. “సమాచారం ఇచ్చిన గంట తర్వాత వచ్చిన 108 సిబ్బంది శ్రీనివాస్ బాబుకు కరోనా ఉందనే అనుమానంతో, తమ దగ్గర పీపీఈ కిట్ లేదని, మరో అంబులెన్సు కోసం కబురు పెట్టారు. అది అక్కడకు చేరుకునేలోపే శ్రీనివాస్ ప్రాణాలు కోల్పోయారు” అని జిల్లా అధికారులు తెలిపారు.

ఆ వీడియోలో పోలీస్ సిబ్బంది, చుట్టూ చాలా మంది గుమిగూడి ఉండడం కనిపిస్తోంది. శ్వాస తీసుకోవడానికి ఇబ్బంది పడుతున్న శ్రీనివాస్ బాబును వీడియో తీస్తున్న వారు వరస ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. ఆయన పదే పదే అంబులెన్స్ పిలిపించి, తనను ఆస్పత్రికి పంపాలని వేడుకుంటున్నారు.

మెదక్ జిల్లా డిఎంఎచ్ఓ డాక్టర్ వెంకటేశ్వర్ రావు బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, అతడి కుటుంబం ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం శ్రీనివాస్ బాబు సికింద్రాబాద్, ఈస్ట్ మారేడ్‌పల్లి వాసి అని తెలిసింది అన్నారు.

ఘటన గురించి చెబుతూ “ఆయన కరీంనగర్ నుంచి హైదరాబాద్‌కి ఆర్టీసీ బస్సులో వెళ్తున్నారు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

. ఆయన శ్వాస తీసుకోడానికి ఇబ్బంది పడుతుండడంతో బస్సును చేగుంట దెగ్గర బైపాస్ దగ్గర ఆపి, ఆయన్ను దించి వెళ్లారు. అక్కడ నుంచి చేగుంట పీహెచ్‌సీ 400 మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఆ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేద్రంలో పని చేస్తున్న స్టాఫ్ నర్స్ ఇంజక్షన్, మందులు ఇచ్చారు. అతడిని జిల్లా ఆస్పత్రి లేదా హైదరాబాద్ గాందీ ఆస్పత్రికి పంపించేందుకు అంబులెన్సు పిలిపించారు. కానీ ఆలస్యంగా  స్పందించిన వారు, అతడిని తరలించడంలో నిర్లక్ష్యం చూపడం వల్లే శ్రీనివాస బాబు మరణించారు" అని చెప్పారు.

ఆ బాధ్యత వారిదే: డీఎంహెచ్ఓ

108 అంబులెన్సులు జీవీకే ఈఎంఆర్ఐ అద్వర్యం లో పబ్లిక్, ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో నడుస్తున్నాయని, అందుకే వారికి పీపీఈ కిట్లు అందించాల్సిన బాధ్యత వారిదే అని డిఎంఎచ్ఓ చెప్పారు.

"మెదక్ జిల్లాలో మొత్తం ఎనిమిది 108లు ఉన్నాయి. వాటిలో రెండు కేవలం కోవిడ్ అనుమానితులు, కోవిడ్ రోగుల కోసం కేటాయించాం. వాటన్నిటికీ పిపిఈ సరఫరా చేస్తున్నాం. అయితే, ఏ అంబులెన్సు బాధ్యత అయినా, పేషెంట్లను ఆస్పత్రికి చేర్చడం వరకే.  పీపీఈ కీట్లు లేకపోవడం వల్ల ఇలా జరిగింది”

నిజానికి, ముందుగా వచ్చిన అంబులెన్సులో రెండు కిట్లు ఉన్నాయని బీబీసీ పరిశోధనలో తేలింది. అయితే, పేషెంటుకు కోసం మరొకటి లేదని వారు రోగిని అలా వదిలేశారు. మరో అంబులెన్స్ కోసం కాల్ చేశారు.

“ముందే అతడికి శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉండటం వల్ల, కోవిడ్ రోగి అనే భయంతో వారు తమ బాద్యత నిర్వహించలేదు. శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారందరికీ కోవిడ్ ఉండదు. అయినా, వారు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించారు. అందుకే ఆ 108 సిబ్బందిని తక్షణం విధుల నుంచి తొలగించాలని నేను జిల్లా కలెక్టర్‌ను కోరాను. ఇలాంటి ఘటన ఇటీవల మరొకటి జరిగింది. తర్వాత అతడికి కోవిడ్ పరీక్షల్లో నెగటివ్ వచ్చింది” అని డిఎంఎచ్ఓ చెప్పారు.

అయితే, శ్రీనివాస్ బాబుకు కోవిడ్ పరీక్షలు చేయలేదు. చనిపోయిన వారికి కూడా కోవిడ్ పరీక్షలు చేయాలని రాష్ట్ర హైకోర్ట్  మే 26న  ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

అయితే, ఈ అంశంపై సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం "ఏ కారణంతో చనిపోయినా, మృతులు ప్రతీ ఒక్కరికీ కరోనా నిర్థారణ పరీక్షలు చేయాలనే హైకోర్టు ఆదేశాలు అమలు సాధ్య కాదు. రాష్ట్రంలో వివిధ కారణాల వల్ల రోజూ సగటున 1000 మంది వరకూ మరణిస్తుంటారు. వారికి పరీక్షలు చేయడమే పనిగా పెట్టుకుంటే, ఆస్పత్రుల్లో ఇతర వైద్య సేవలు అందించడం సాధ్యం కాదు అని చెప్పింది. డబ్ల్యుహెచ్ఓ, ఐసీఎంఆర్ కూడా మృతదేహాలకు పరీక్షలు నిర్వహించాలని చెప్పలేదు” అని...


చేతికి ఇంకు అంటుకోకుండా వాటితో రాసిన సందర్భాలు చాలా అరుదు. ఒక్కోసారి చొక్కా జేబుల్లోనూ అవి ఇంకును కక్కేసేవి. చొక్కాల మీద మరకలు పడుతూ ఉండేవి.

అయితే, ఈ ఫౌంటెయిన్ పెన్నులను బాల్‌పాయింట్  పెన్నులు భర్తి చేశాయి. 'చేతి రాత' దిశ, గమనాన్నే అవి మార్చేశాయి.

బాల్‌పాయింట్  పెన్ను ఓ గొప్ప ఆవిష్కరణ. పారిశ్రామీకరణ ఊపందుకుని, తయారీ విపరీతంగా పెరిగిన సమయంలో ఈ ఆవిష్కరణ జరగడం చాలా మేలు చేసింది.

మొట్టమొదటగా 1945 అక్టోబర్ 29న న్యూయార్క్ నగరంలోని గింబెల్స్ డిపార్ట్మెంట్ స్టోర్స్‌లోకి బాల్ పాయింట్ పెన్నులు వచ్చాయి. అయితే, వీటి వాడకం విస్తృతమవడానికి కొన్ని దశాబ్దాలు పట్టింది.

రెనాల్డ్స్ ఇంటర్నేషనల్ పెన్ కంపనీ బాల్‌పాయింట్ పెన్నుల తయారీ మొదలుపెట్టాక ఫౌంటెయిన్ పెన్నులకు పూర్తిగా కాలం చెల్లింది.

బాల్‌పాయింట్ పెన్నుల్లో జిగటగా ఉండే ఒక ప్రత్యేకమైన ఇంకును వాడతారు. ఇది తొందరగా ఆరిపోతుంది. కాగితం వెనకవైపు మచ్చలు పడవు. పెన్ను మొనలో గుండ్రంగా కదిలే చిన్న బాల్ ఉంటుంది. రాస్తున్న కొద్దీ ఇది తిరుగుతుంది. గురుత్వాకర్షణ శక్తి ద్వారా ఇంకు కిందకు వచ్చి, కాగితం స్థిరంగా పడుతుంది. బాల్ వల్ల ఇంకు ముద్దలు ముద్దలుగా పడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కుండా ఉంటుంది.

బాల్‌పాయింట్ పెన్నులు శుభ్రంగా, సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి. కానీ, మొదట్లో వీటి ఖరీదు ఎక్కువగా ఉండేది.

రెనాల్డ్స్ బాల్ పాయింట్ పెన్ ధర అప్పట్లో సుమారు 900 రూపాయలు ఉండేది. ఇప్పటి విలువ ప్రకారం లెక్కిస్తే దాని విలువ 13 వేల రూపాయలకు పైమాటే.

అయితే, బాల్‌పాయింట్ పెన్ తొలిసారిగా అమెరికాలో మార్కెట్లోకి ప్రవేశించిందిగానీ అదే మొట్టమొదటి బాల్ పాయింట్ పెన్ కాదు. అంతకుముందే దక్షిణ అమెరికాలో ఇలాంటి పెన్ ఉపయోగంలో ఉన్నట్లు ఈ పెన్ తయారుచేసిన అమెరికా కంపెనీ హెడ్ కనుగొన్నారు.

ప్లాస్టిక్ లభ్యత, తయారీ రంగం ఊపందుకోవడం, అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు ఉండటం, తెలివైన మార్కెటింగ్... ఇవన్నీ బాల్ పాయింట్ పెన్‌కు అనుకూల పరిస్థితులు కల్పించాయి.

బాల్ పాయింట్ పెన్ సృష్టికర్త ఎవరు?

బాల్ పాయింట్ పెన్ సృష్టికర్తగా హంగేరీ-అర్జెంటీనాలకు చెందిన లాస్జ్లో బిరో పేరు చెప్తారు గానీ, ఈ పెన్ అంతకన్నా పురాతనమైందే.

అమెరికాకు చెందిన జాన్ జే లౌడ్ 1888లో బాల్ పాయింట్ పెన్‌పై మొట్టమొదటి పేటెంట్ హక్కు పొందారు. వృత్తి రీత్యా లాయర్ అయిన లౌడ్... చెక్క, తోలు లాంటి కఠినమైన ఉపరితలాలపై కూడా రాయడానికి వీలుగా ఉండే ఇంకు పెన్ కావాలనుకున్నారు. దానికోసం గుండ్రంగా తిరిగే స్టీల్ బాల్‌ను రూపొందించారు. దాన్ని ఒక ఒరలో రాయడానికి వీలుగా అమర్చారు.

"నేను కనిపెట్టింది ఫౌంటెన్ పెన్ కన్నా మెరుగైంది. కఠినమైన ఉపరితలాలపై రాయడానికి అనువుగా ఉండేది" అని దీని పేటెంట్ కోసం పెట్టిన దరఖాస్తులో లౌండ్ వివరించారు.

లాస్జ్లో బిరో

లౌడ్ కనిపెట్టిన పెన్... చెక్క, తోలులాంటి వాటి మీద రాయడానికి అనువుగా ఉన్నప్పటికీ, కాగితంపై రాయడానికి అది పనికిరాలేదు. ఈ పెన్‌కు వ్యాపార విలువ లేదని భావించడంతో ఆయన పేటెంట్ కోల్పోవాల్సి వచ్చింది.

తరువాతి దశాబ్దాల్లో, లౌడ్ తయారుచేసిన్ డిజైన్‌కు మెరుగులు దిద్దడానికి అనేక మంది ప్రయత్నించారు. కానీ, ఎవరూ విజయవంతం కాలేదు.

1930లో లాస్జ్లో బిరో మొట్టమొదటి సారిగా కాగితంపై రాసేందుకు అనువుగా ఉండే బాల్‌పాయింట్ పెన్ రూపొందించారు.

హంగేరీలో జర్నలిస్ట్‌గా పనిచేస్తున్న బిరో, అప్పటికి ఫౌంటెయిన్ పెన్నులు వాడి వాడి విసుగు చెందారని లండన్ డిజైన్ మ్యూజియంలో క్యూరేటర్‌గా ఉన్న గెమ్మా కర్టిన్ అన్నారు.

అయితే, ఇంకు పెన్నుల్లో వాడే సిరాను బాల్‌పాయింట్ పెన్నుల్లో వాడడానికి వీలు పడలేదు. బాల్‌పాయింట్ పెన్నుల కోసం ప్రత్యేకమైన సిరాను తయారుచేయవలసి వచ్చింది.

ఫౌంటెయిన్ పెన్నుల్లో వాడే...


చేతిలో డ్రోన్ శకలంతో నెతన్యాహు

మ్యునిచ్‌లో జరుగుతున్న సెక్యూరిటీ కాన్ఫరెన్స్‌లో మాట్లాడుతూ ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

తమ దేశం చుట్టూ భీతావహ వాతావరణాన్ని సృష్టించాలనే ఇరాన్ ప్రయత్నాలను తాము అనుమతించమని ఆయన అన్నారు.

‘మమ్మల్ని మేము రక్షించుకోవడానికి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవడానికైనా వెనకాడం’ అని ఆయన చెప్పారు.

ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ మంత్రి మొహమ్మద్ జావెద్ జరిఫ్ తన వాక్పటిమతో చాలా చాకచక్యంగా అబద్ధాలు చెబుతారని ఆయన విమర్శించారు.

గత వారం ఇరాన్ తమ దేశంలోకి డ్రోన్‌ను పంపిందనీ, కానీ ఆ విషయాన్ని వారు ఒప్పుకోవట్లేదనీ, ఆ డ్రోన్‌ను తమ బలగాలు కూల్చేశాయనీ నెతన్యాహు తెలిపారు.

పేలిపోయిన డ్రోన్‌కు చెందిన ఓ శకలాన్ని చేతిలో పట్టుకొని ఆ వ్యవహారం గురించి నెతన్యాహు నేరుగా సమావేశంలో ఉన్న ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ మంత్రి జరిఫ్‌ను ప్రశ్నించారు. ‘మీకు ఈ డ్రోన్ విషయం తెలుసా? మీకు తెలియాలి, ఎందుకంటే ఈ డ్రోన్ మీదే’ అన్నారు.

ఈ సమావేశంలో జరిఫ్ ఇంకా మాట్లాడాల్సి ఉంది.  మరో పక్క నెతన్యాహు స్వదేశంలో తీవ్రమైన అవినీతి ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చేతిలో బ్రష్ లేదా వేరే ఏ వస్తువూ లేనప్పుడు, శ్రుతి మొబైల్‌లో యాంగ్రీ బర్డ్స్ గేమ్ ఆడుతుంటుంది

మొబైల్ స్క్రీన్ పైన గేమ్ షార్ట్ కట్స్ లేవు. కానీ, యూ ట్యూబ్‌లో వాయిస్ సెర్చ్ ద్వారా యాంగ్రీ బర్డ్స్ వెతకడానికి శ్రుతికి క్షణం కూడా పట్టదు.

ఆ పాప తన చేతుల కంటే పెద్దగా ఉన్న మొబైల్లో వేళ్లను ఎంత వేగంగా ఆడిస్తుంటుందంటే, పెద్ద పెద్ద వాళ్లు కూడా అంత వేగంగా గేమ్ ఆడలేరు. శ్రుతి తల్లిదండ్రులు కూడా ఆ స్పీడ్ చూసి మొదట్లో ఆశ్చర్యపోయారు. ఇప్పుడు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

శ్రుతి అమ్మనాన్న ఒక మల్టీ నేషనల్ కంపెనీలో పని చేస్తుంటారు. ఇద్దరూ తరచూ ఇంట్లో ఆఫీసు పని చేసుకుంటూ ఉంటారు. తమ పనికి అడ్డు తగలకుండా ఉండడానికి శ్రుతి చేతికి మొబైల్ ఇచ్చేశారు.

కానీ తాము చేసిన ఆ పని తర్వాత శ్రుతికి పెద్ద సమస్యగా మారుతుందని వాళ్లు ఎప్పుడూ ఊహించలేదు.

ఇప్పుడు శ్రుతి చేతుల్లోంచి మొబైల్ లాక్కుంటే చాలు, నేలమీద పడి ఏడుస్తుంది. అమ్మానాన్న చెప్పే ఏ మాటా వినకుండా మొండికేస్తుంది. వాళ్ల దగ్గర్నుంచి మళ్లీ మొబైల్ తీసుకుని తన పంతం నెగ్గించుకుంటుంది.

శ్రుతి మొబైల్‌పై ఎంతగా ఆధారపడిపోయిందంటే - స్కూల్లో ఎవరినీ తన ఫ్రెండ్స్ అనుకోదు, ఎప్పుడూ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పార్కులో ఆడుకోడానికి కూడా వెళ్లదు. రోజంతా గదిలో కూర్చుని మొబైల్‌లో ఆడుకుంటూ ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం శ్రుతికి ప్లే థెరపీ చికిత్స జరుగుతోంది. గత రెండు నెలల నుంచీ పాప పరిస్థితిలో కాస్త మార్పు కనిపిస్తోంది.

గేమింగ్ వ్యసనం ఒక 'వ్యాధి'

దేశవ్యాప్తంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొబైల్‌లో వీడియో గేమ్స్‌కు అలవాటు పడుతూ, వాటిపై ఆసక్తి చూపే వారి సంఖ్య పెరుగుతుండడం చూసి, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గేమింగ్ వ్యసనాన్ని ఒక రకమైన మానసిక వ్యాధిగా పేర్కొంది.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థలోని ఇంటర్నేషనల్ క్లాసిఫికేషన్ ఆఫ్ డిసీజ్(ఐసీడీ-11) తమ మాన్యువల్‌ను 27 ఏళ్ల తర్వాత ఈ ఏడాది అప్‌డేట్ చేసింది.

అలా అని ఈ వ్యసనం కేవలం పిల్లల్లో మాత్రమే ఉందని అనుకోలేం.

శ్రుతికి చికిత్స చేస్తున్న డాక్టర్ జయంతి దత్తా "పెద్దవారిలో కూడా ఈ వ్యాధి కనిపిస్తోంది" అని తెలిపారు.

"యాంగ్రీ బర్డ్, టెంపుల్ రన్, క్యాండీ క్రష్, కాంట్రాలాంటి మొబైల్ గేమ్ పిచ్చి ఉన్న వాళ్లు చాలా ఆఫీసుల్లో కూడా కనిపిస్తారు" అని ఆమె అన్నారు.

"జనం కాలక్షేపం కోసం వీటిని ఆడడం మొదలు పెడతారు. కానీ తర్వాత అవి ఎప్పుడు వ్యసనంగా మారుతాయో, తమ జీవితంలో చాలా ముఖ్యమైన భాగంగా మారిపోతాయో వారు ఊహించలేరు" అని డాక్టర్ జయంతి చెప్పారు.

గేమింగ్ డిజార్డర్ అంటే ఏంటి?

డబ్ల్యుహెచ్ఓ చెప్పిన గేమింగ్ వ్యసనం రోగుల్లో గేమ్స్ ఆడే పద్ధతులు రకరకాలుగా ఉంటాయి. అది డిజిటల్ గేమ్ కావచ్చు, లేదా వీడియో గేమ్ కావచ్చు.

ఇలాంటి మానసిక వ్యాధి బారిన పడిన వారు వ్యక్తిగత జీవితం కంటే గేమ్స్‌కు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. దానివల్ల వారి రోజువారీ కార్యక్రమాలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.

కానీ ఈ వ్యసనం ఉన్నంత మాత్రాన వాళ్లను రోగిగా నిర్ధారించలేం.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచనల ప్రకారం ఒక వ్యక్తి గేమింగ్ ఆడే విధానాన్ని ఒక ఏడాది పాటూ పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. గేమింగ్ వల్ల అతడి వ్యక్తిగత జీవనం, కుటుంబ జీవితం, సామాజిక జీవితం, చదువు, ఉద్యోగంపై ఎక్కువ ప్రభావం పడుతుంటే, అప్పుడు అది వ్యాధిగా మారిందని భావిస్తారు.

దిల్లీలోని ఎయిమ్స్ ఉన్న బిహేవియర్ అడిక్షన్ సెంటర్‌లోని మానసిక వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ యతన్ పాల్ సింగ్ బలహరా దీని గురించి మాట్లాడుతూ.. "గత రెండేళ్లలో దేశంలో గేమింగ్ అడిక్షన్ రోగుల సంఖ్య చాలా పెరిగింది" అని తెలిపారు.

గేమింగ్ వ్యసనానికి బానిస అయినవారిలో ఐదు విషయాలు చూడవలసి ఉంటుందని ఆయన చెప్పారు.

ఎవరైనా 12 నెలల కంటే ఎక్కువ కాలం ఇలా ఉన్నప్పుడు డాక్టర్ సలహాలు...


చేపల వేటకు వెళ్లే ముందు శ్రీకాకుళం మత్స్యకారులు

ప్రస్తుతం కరాచీ జైలులో ఉన్న ఏపీ మత్స్యకారులు 21 మందిని వీలైనంత త్వరగా స్వస్థలానికి తీసుకొచ్చేందుకు దిల్లీలోని ఏపీ భవన్ అధికారులు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాలకు చెందిన మత్స్యకారులను పాక్ కోస్టుగార్డ్స్ అరెస్టు చేసిన విషయాన్ని దిల్లీలోని ఏపీ భవన్ కమిషనర్ డాక్టర్ అర్జా శ్రీకాంత్ ధ్రువీకరించారు.

బీబీసీతో మాట్లాడిన ఆయన "మేం పాకిస్తాన్‌లోని ఇండియన్ ఏంబసీ అధికారులతో మాట్లాడాం. పాక్ అధికారులు అరెస్టు చేసిన మత్స్యకారుల విడుదలకు చర్యలు తీసుకోవాలని లిఖితపూర్వకంగా కోరాం" అని చెప్పారు.

"మత్స్యకారులను కోర్టులో హాజరు పరిచిన తర్వాత వారిని కరాచీ జైలుకు తరలించినట్లు మాకు చెప్పారు. ఆ జైలుకు వెళ్లి మత్స్యకారులను ఒకసారి కలవాలని కూడా మేం ఏంబసీ అధికారులను కోరాం" అని శ్రీకాంత్ వివరించారు.

మత్స్యకారులను వీలైనంత త్వరగా పాక్ జైలు నుంచి విడిపించేందుకు అన్ని చర్యలు తీసుకుంటామని, ప్రభుత్వ ఖర్చులతో వారిని స్వస్థలానికి చేరుస్తామని ఏపీ భవన్ కమిషనర్ చెప్పారు.

అరేబియా సముద్రంలో పాక్ నౌకల గస్తీ

మత్స్యాకారుల అరెస్టులు మామూలే

మత్స్యకారుల అరెస్టు వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిషయాన్ని పాకిస్తాన్‌లోని బీబీసీ ప్రతినిధి కూడా ధ్రువీకరించారు.

పాకిస్తాన్ మత్స్యకారుల సంఘం ఛైర్మన్ మహమ్మద్ అలీ షాతో మాట్లాడిన బీబీసీ ప్రతినిధి షుమైలా జాఫ్రీ కొన్ని రోజుల క్రితం వారిని అరెస్టు చేసినట్లు తెలిసిందని చెప్పారు.

"పాక్ జలాల్లో గస్తీ కాసే ఆ దేశ కోస్ట్ గార్డ్స్ సరిహద్దులు దాటి వచ్చిన భారత మత్స్యకారులను అరెస్టు చేయడం ఎప్పుడూ జరిగేదే. గుజరాత్ తీరం నుంచి వచ్చిన తాజాగా అరెస్టు చేసిన మత్స్యకారులను కూడా వారు కోర్టులో హాజరు పరిచిన తర్వాత జైలుకు తరలించినట్లు తెలిసింది" అని షుమైలా తెలిపారు.

"అక్రమంగా సరిహద్దులు దాటి వచ్చిన ఎవరైనా కొన్ని నెలలు పాక్ జైల్లో శిక్ష అనుభవించాల్సి ఉంటుంది. భారత, పాక్ ప్రభుత్వాలు పరస్పరం ఖైదీల మార్పిడి నిర్ణయం తీసుకునేవరకూ వారు అక్కడే ఉంటారు" అన్నారు.

హిందీ మాట్లాడలేని మత్స్యకారులను ప్రత్యేకంగా చూడడం ఏమీ ఉండదని షుమైలా తెలిపారు.

మత్స్యకారులు సరిహద్దు ఎప్పుడు దాటారు

శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన మత్స్యకారులు బుధవారం అరేబియా సముద్రంలో చేపల వేటకు వెళ్లారని, భారత జలాలు దాటి వెళ్లి పాకిస్తాన్ కోస్ట్ గార్డుకు చిక్కినట్టు సమాచారం.

మొత్తం 21 మంది మత్స్యకారుల్లో శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన 13 మంది, విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన ఆరుగురు ఉన్నారని మిగతా ఇద్దరు ఎవరనేదానిపై స్పష్టత లేదు.

బాధితుల సెల్ ఫోన్లు పనిచేయకపోవడంతో రెండు రోజులైనా వారి క్షేమ సమాచారాలు తెలీక కుటుంబ సభ్యులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

గుజరాత్‌లోని వీరావల్ నుంచి వీరంతా 22 రోజుల క్రితం నాలుగు పడవలతో అరేబియా సముద్రంలో చేపల వేటకు బయల్దేరారు. మరో రెండు రోజుల్లో ఒడ్డుకు చేరుతామనగా వీరంతా పాక్‌లో బంధీలయ్యారు.

జీపీఎస్ విధానం ద్వారా సరిహద్దు తెలుసుకునే అవకాశం ఉన్నా మూడు బోట్లు పొరపాటున సరిహద్దులు దాటి పాక్ కోస్టుగార్డులకు చిక్కాయి.

పాకిస్తాన్ మారీటైమ్ సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీ(పీఎంఎస్ఏ) 22 మంది భారత మత్స్యకారులను అదుపులోకి తీసుకుందని పీటీఐ కూడా తెలిపింది.

గుజరాత్‌లోని వీరావల్ నుంచి వెళ్లిన పడవల్లోని మత్స్యకారులు పాక్ కోస్టుగార్డుకు చిక్కినట్టు జాతీయ జాలరుల ఫోరం(ఎన్ఎఫ్ఎఫ్) సెక్రటరీ మనీష్ లోధారీ తెలిపారని పీటీఐ చెప్పింది.

కుసుమ్, అన్నపూర్ణ, కాజల్ అనే మూడు పడవలను పాక్ అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు పేర్కొంది.

విషాదంలో జాలరుల కుటుంబ సభ్యులు

భారత జలాల్లోనే ఉండిపోయిన నాలుగో పడవలోని ఆరుగురు మాత్రం క్షేమంగా తిరిగి ఒడ్డుకు...


చైనా అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే ఈ అరుదైన ఖనిజాలు అమెరికా పారిశ్రామిక రంగానికి ఆయువుపట్టు.

ఆయిల్, ఎలక్ట్రిక్ కార్లు, గాలి మరల పరిశ్రమల్లో వీటిని ఉపయోగిస్తారు.

"దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, జాతీయ భద్రతకు ఈ ఖనిజాలు చాలా కీలకం" అని గత ఏడాది అమెరికా భూగర్భ సర్వే చెప్పింది.

దీనిపై ఈ వారం ట్వీట్ చేసిన చైనా ప్రభుత్వ వార్తా పత్రిక గ్లోబల్ టైమ్స్ "చైనా అమెరికాకు ఎగుమతి చేసే అరుదైన ఖనిజాలపై నిషేధం విధించడంపై తీవ్రంగా ఆలోచిస్తోంది" అని తెలిపింది.

ఎందుకంత కీలకం

ఈ అరుదైన ఖనిజాలు('రేర్ ఎర్త్ మినరల్స్) 17 మూలకాల సమూహం. వీటిని ఎర్త్ ఆక్సైడ్స్ అని కూడా అంటారు.

వీటిని చాలా రంగాల్లో ఉపయోగిస్తారు. దీనిని ప్రత్యామ్నాయ శక్తి వనరులు, చమురు రిఫైనరీ, ఎలక్ట్రానిక్స్, గాజు పరిశ్రమల్లో వాడుతున్నారు.

ఇవి వెలికితీయడం చాలా కష్టం అని చెబుతారు. కానీ అమెరికా జియాలజికల్ సర్వే ప్రకారం భూమి లోపలి పొరల్లో ఇవి తగినంత ఉన్నాయని తెలుస్తోంది.

అయితే ప్రపంచంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రమే వీటి తవ్వకాలు, ఉత్పత్తి జరుగుతోంది.

రేర్ ఎర్త్ మినరల్స్ ఉత్పత్తి చాలా కష్టం. అది పర్యావరణానికి చాలా హానికరం కూడా.

చైనా, మయన్మార్, ఆస్ట్రేలియ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ా, అమెరికా మినహా దీనిని ఉత్పత్తి చేసే దేశాలు చాలా తక్కువ. వీటిలో అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసేది చైనాయే.

మిగతా అరుదైన ఖనిజాల ఉత్పత్తిలోనూ  చైనాకు తిరుగులేదు.

గత ఏడాది.. ఉపయోగించదగ్గ ఎర్త్ ఆక్సైడ్స్‌లో 90 శాతం ఉత్పత్తి ఒక్క చైనా నుంచే జరిగింది.

మిగతా ఉత్పత్తి మలేసియాలోని ఒక ఆస్ట్రేలియా కంపెనీ చేసింది.

చైనా గణాంకాల విభాగం లెక్కల ప్రకారం గత ఐదేళ్లలో చైనా నుంచి ఈ అరుదైన ఎర్త్ ఆక్సైడ్స్ ఎగుమతులు దాదాపు రెట్టింపయ్యాయి.

చైనాపై అమెరికా ఎంతగా ఆధారపడుతుందంటే.

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం అమెరికా తన అవసరాల్లో 80 శాతం రేర్ ఎర్త్  మినరల్స్‌ను చైనా నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటోంది.

ఆస్ట్రేలియా, ఫ్రాన్స్, జపాన్ కూడా ఈ ఆరుదైన ఖనిజాన్ని అమెరికాకు ఎగుమతి చేస్తాయి. కానీ ఆ దేశాలు కూడా ముడి ఖనిజాన్ని చైనా నుంచే తెప్పించుకుంటున్నాయి.

అమెరికాలో కూడా రేర్ ఎర్త్ ఖనిజాల తవ్వకాలు సాగుతున్నాయి. కానీ అది ముడి ఖనిజం ప్రాసెసింగ్ కోసం మళ్లీ చైనాకే పంపించాల్సి ఉంటుంది. అందుకే దీనిపై చైనా మొదట్నుంచీ 25 శాతం టాక్స్ విధిస్తోంది.

చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా అమెరికాకు మలేసియా ఉంది. కానీ అక్కడ జరిగే ఉత్పత్తి వల్ల దాని అవసరాలు తీరవు.

దీనితోపాటు పర్యావరణానికి జరుగుతున్న నష్టం దృష్ట్యా మలేసియా దీని ఉత్పత్తిపై కూడా ఆంక్షలు విధిస్తామని హెచ్చరిస్తోంది.

కానీ మలేసియా నుంచి ఎగుమతులు సాధ్యమే, కానీ దానికి చాలా సమయం పడుతుంది. ఎంత ఎగుమతి చేసినా ముడి ఖనిజం కొరత మాత్రం అలాగే ఉంటుంది.

ఒకప్పుడు అమెరికాదే పైచేయి

నిజానికి 1980వ దశకం వరకూ 'రేర్ ఎర్త్' అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసిన దేశం అమెరికానే.

అంతకు ముందు చైనా ఈ అరుదైన ఖనిజాన్ని చాలా తక్కువగా ఎగుమతి చేసేది.

2010లో జపాన్‌తో జరిగిన ప్రాంతీయ వివాదం తర్వాత అది ఎగుమతులు పెంచింది.

అమెరికాకు ఎగుమతి అవుతున్న ఈ అరుదైన ఖనిజాలపై నిషేధం విధిస్తే దానివల్ల, అమెరికాలో పూర్తిగా ఈ వీటిపైనే ఆధారపడ్డ కొన్ని పెద్ద పరిశ్రమలపై దెబ్బ పడుతుంది.

ఇది ఆ దేశ పారిశ్రామిక రంగానికి లక్ష కోట్ట(ట్రిలియన్) డాలర్ల నష్టం కలగొచ్చు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చైనా అధ్యక్షుడు జిన్‌పింగ్ , ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ (పాతచిత్రం)

చైనా-భారత్ సరిహద్దు పశ్చిమ సెక్టార్లోని లద్దాఖ్‌ను ఏకపక్షంగా కేంద్ర పాలిత ప్రాంతం(యూటీ)గా ప్రకటించడం ద్వారా చైనా సార్వభౌమాధికారాన్ని భారత్ విస్మరిస్తోందని, ఇది తమకు ఆమోదయోగ్యం కాదని చైనా చెప్పింది. కశ్మీర్ విషయంలో యథాతథ స్థితిని ఏకపక్షంగా మార్చే చర్యలను చేపట్టకూడదని వ్యాఖ్యానించింది.

ఈ అంశాలపై ప్రశ్నలు, సమాధానాల రూపంలో చైనా విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ అధికార ప్రతినిధి హువా చుయింగ్ తమ స్పందనను తెలియజేశారు.

ప్రశ్న: చైనా-భారత్ సరిహద్దు పశ్చిమ సెక్టార్లోని లద్దాఖ్ ప్రాంతాన్ని భారత ప్రభుత్వం  కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా ప్రకటించింది. దీనిపై మీ స్పందన ఏమిటి?

సమాధానం: చైనా-భారత్ సరిహద్దు పశ్చిమ సెక్టార్లోని చైనా భూభాగాన్ని భారత్ తన పరిపాలనా పరిధిలో చూపించడాన్ని చైనా ఎప్పుడూ వ్యతిరేకిస్తూ వస్తోంది. ఈ విషయంలో చైనా వైఖరి స్థిరంగా, దృఢంగా ఉంది.  చైనా వైఖరిలో ఎలాంటి మార్పూ లేదు.

భారత్ తన చట్టంలో ఏకపక్ష మార్పుల ద్వారా చైనా భౌగోళిక సార్వభౌమాధికారాన్ని విస్మరించే పనిని కొనసాగిస్తోంది. ఇలాంటి చర్యలు ఆమోదయోగ్యం కాదు. ఇవి అమల్లోకి రావు.

సరిహద్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దు అంశాల్లో మాటల్లో, చేతల్లో వివేకంతో వ్యవహరించాలని, భారత్, చైనా మధ్య ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉండాలని, సరిహద్దు అంశాన్ని మరింత జటిలం చేసే చర్యలేవీ చేపట్టవద్దని భారత్‌కు చైనా పిలుపునిస్తోంది.

ప్రశ్న: జమ్మూకశ్మీర్‌లో నియంత్రణ రేఖ వెంబడి భారత్, పాకిస్తాన్ సైనిక బలగాలు పరస్పరం అనేకసార్లు కాల్పులు జరుపుకొన్నాయి. కశ్మీర్‌లోకి భారత్ పెద్దయెత్తున అదనపు పారామిలటరీ దళాలను తరలించింది. అక్కడ భద్రతా చర్యలను పెంచింది. కశ్మీర్ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తత పెరుగుతోంది. మరోవైపు కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని భారత్ తొలగించింది. ఈ పరిణామాలపై చైనా స్పందన ఏమిటి?

సమాధానం: జమ్మూకశ్మీర్‌లో ప్రస్తుత పరిస్థితిపై చైనా తీవ్ర ఆందోళనతో ఉంది.

కశ్మీర్‌పై చైనా వైఖరి స్పష్టంగా, నిలకడగా ఉంది. కశ్మీర్ సమస్య భారత్, పాకిస్తాన్ మధ్య గతం నుంచి ఉన్న సమస్య అనేది అంతర్జాతీయ ఏకాభిప్రాయంగా ఉంది.

సంబంధిత పక్షాలు సంయమనంతో, వివేకంతో వ్యవహరించాల్సి ఉంది. కశ్మీర్ విషయంలో యథాతథ స్థితిని ఏకపక్షంగా మార్చే, ఉద్రిక్తతలను పెంచే చర్యలు చేపట్టకూడదు.

వివాదాలను చర్చలు, సంప్రదింపుల ద్వారా పరిష్కరించుకోవాలని, ఈ ప్రాంతంలో శాంతి, సుస్థిరతలను పరిరక్షించాలని భారత్, పాకిస్తాన్‌లకు పిలుపు ఇస్తున్నాం.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


చైనా అధ్యక్షుడు జిన్‌పింగ్, తైవాన్ అధ్యక్షురాలు ట్సాయ్ ఇంగ్-వెన్

తైవాన్‌ను తనలో శాంతియుతంగా కలుపుకోవడానికి చైనా ఎన్నో ఏళ్లుగా ప్రయత్నిస్తోంది. కానీ తైవాన్ ప్రజలు, ప్రభుత్వం అందుకు అంగీకరించడం లేదు.

తైవాన్ ప్రస్తుతం స్వయం పాలనలో ఉంది. అది స్వతంత్ర రాజ్యంలానే కనిపిస్తున్నా, అధికారికంగా చైనా నుంచి దానికి స్వతంత్రం లభించలేదు. చైనా ఇప్పటికీ దాన్ని తమ రాష్ట్రాల్లో ఒకటిగానే  పరిగణిస్తోంది.

దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ వివాదం కారణంగా నిత్యం రెండు దేశాల మధ్య హింస చెలరేగే ప్రమాదం పొంచే ఉంటుంది. ఆ వివాదంలో అమెరికా కూడా కల్పించుకునే అవకాశం ఉండటంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది.

తైవాన్‌ను చైనా ఎప్పుడూ తమ దేశంలోని ఒక రాష్ట్రంలాగే పరిగణిస్తుంది

వివాదం ఎందుకు, ఎప్పుడు మొదలైంది?

దక్షిణ చైనా సముద్రంలోని ఒక ద్వీపమే తైవాన్. అక్కడ మొదట చైనా నుంచి వలస వెళ్లిన ‘ఆస్ట్రోనేసియన్’ గిరిజన ప్రజలు స్థిరపడినట్లు భావిస్తున్నారు.

చైనా రికార్డుల ప్రకారం క్రీ.శ.239లో చైనాకు చెందిన దండయాత్రికులు తైవాన్‌ను మొదట గుర్తించారు. ఆ కారణంగానే తైవాన్ తమ దేశంలో భాగమని చైనా వాదిస్తుంది.

కొద్ది కాలంపాటు (1624-1661) డచ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పాలకుల అధీనంలో ఉన్న తైవాన్, ఆ తరువాత 200 ఏళ్లకు పైగా(1683-1895) చైనాకు చెందిన క్వింగ్ సామ్రాజ్యం పాలనలోనే కొనసాగింది.

17వ శతాబ్దం మొదట్లో చైనాలోని కఠిన పరిస్థితులను తాళలేక ప్రధానంగా ఫూజియన్, గ్వాంగ్‌డాంగ్ ప్రావీన్సులకు చెందిన ప్రజలు తైవాన్‌కు భారీ సంఖ్యలో వలస వెళ్లారు. ప్రస్తుతం తైవాన్‌లో నివసిస్తున్న ప్రజల్లో ఎక్కువ మంది ఆ ప్రావీన్సుల నుంచి వలస వెళ్లిన వారి వారసులే.

1895లో మొదటి సైనో-జాపనీస్ యుద్ధంలో క్వింగ్ ప్రభుత్వం ఓడిపోయింది. దాంతో తైవాన్, జపాన్ అధీనంలోకి వెళ్లిపోయింది.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిశాక తైవాన్‌పై నియంత్రణను జపాన్ వదులుకుంది. అమెరికా, యూకే‌ల అనుమతితో తైవాన్‌ను మళ్లీ చైనా పాలించడం మొదలుపెట్టింది.

కానీ, ఆ తరువాత కొన్నేళ్లకే చైనాలో అంతర్యుద్ధం మొదలైంది. నాటి చైనా నాయకుడు షియాంగ్ కై-షెక్ బలగాలను మావో  జెడాంగ్ నేతృత్వంలోని కమ్యూనిస్టు బలగాలు చిత్తు చేశాయి. దాంతో 1949లో షియాంగ్‌తో పాటు ఆయనకు అనుకూలంగా ఉన్న దాదాపు 15లక్షల మంది ప్రజలు తైవాన్‌కు వెళ్లిపోయారు.

తైవాన్ జనాభాలో వాళ్ల సంఖ్య 14శాతమే అయినా, చాలా ఏళ్ల పాటు వాళ్లే అక్కడి రాజకీయాలను శాసించారు.

చనిపోయేవరకు షియాంగ్ తైవాన్‌ను పాలించాడు. ఆ తరువాత షియాంగ్ కొడుకు షియాంగ్ చింగ్-కో అధికారం చేపట్టాడు. కానీ, తైవాన్‌లో ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమ ఒత్తిడికి తలొగ్గి ఆయన 2000 సంవత్సరంలో ఎన్నికలకు అనుమతిచ్చాడు. అలా తైవాన్‌లో తొలిసారి షియాంగ్ కుటుంబ పాలన ముగిసింది.

1949లో షియాంగ్‌తో పాటు ఆయనకు అనుకూలంగా ఉన్న దాదాపు 15లక్షల మంది ప్రజలు తైవాన్‌కు వెళ్లిపోయారు

ప్రస్తుతం పరిస్థితి ఏంటి?

దశాబ్దాల  పాటు కొనసాగిన శతృత్వం, యుద్ధ హెచ్చరికల అనంతరం 1980ల్లో చైనా, తైవాన్ మధ్య సంబంధాలు మెరుగవ్వడం ప్రారంభమయ్యాయి. అందులో భాగంగా ‘ఒక దేశం- రెండు వ్యవస్థల’ సూత్రాన్ని చైనా తీసుకొచ్చింది. చైనాతో మళ్లీ కలిసిపోవడానికి తైవాన్ ఒప్పుకుంటే, ఆ ద్వీపానికి పాలనలో స్వతంత్రతను కల్పిస్తామని చైనా చెప్పింది.

తైవాన్ ఆ ప్రతిపాదనకు ఒప్పుకోలేదు. 1991లో చైనాతో యుద్ధాన్ని సైతం తైవాన్ ప్రకటించింది. రెండు ప్రభుత్వాల ప్రతినిధుల మధ్య చర్చలు కూడా పరిమితంగానే ఉంటాయి.

2000 సంవత్సరంలో తైవాన్ ప్రజలు షెన్ షుయ్-బియాన్‌ను అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకున్నప్పుడు చైనా మరింత అప్రమత్తమైంది. షెన్ మొదట్నుంచీ స్వతంత్ర తైవాన్‌కు కట్టుబడి ఉన్నారు. 2004లో కూడా మళ్లీ ఆయనే తైవాన్ అధ్యక్షుడయ్యారు.

దాంతో, 2005లో చైనా...


చైనా అధ్యక్షుడు జిన్‌పింగ్‌తో భారత ప్రధాని మోదీ

సరిహద్దుల్లో కాల్పులు జరుపుకోకూడదని భారత్, చైనాల మధ్య అంగీకారం ఉంది. అయితే, బౌగోళికంగా కఠిన పరిస్థితులున్న గల్వాన్ లోయలో సైనికుల మధ్య ఘర్షణ జరగడం చాలా మరణాలకు కారణమైంది.

ఈ ఘటన తర్వాత రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. కొన్ని దశాబ్దాలుగా లేనంత తీవ్రమైన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.

అణ్వాయుధాలున్న భారత్,  చైనా కేవలం ఇరుగు పొరుగు దేశాలు మాత్రమే కాదు, ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశాలు కూడా.

ఈ శతాబ్దం చివరికి అతిపెద్ద ఆర్థికవ్యవస్థలుగా మారే అవకాశం ఈ రెండు దేశాలకూ ఉంది.

కానీ, గల్వాన్ లోయలో జరిగిన ఘర్షణ చాలా ప్రశ్నలకు ఆస్కారం ఇచ్చింది.

21వ శతాబ్దంలో అతిపెద్ద జగడం భారత్, చైనాల మధ్య జరుగుతున్నదేనా, ఇదే అతిపెద్ద వైరంగా మారనుందా అన్న చర్చ జరుగుతోంది.

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాల కోసం బీబీసీ కొంత మంది విశ్లేషకులు, నిపుణులతో మాట్లాడింది.

సరిహద్దుల్లో ఇలాంటి ఘర్షణలు జరిగినప్పుడు, అదీ రెండు అణ్వాయుధ దేశాల మధ్య తలెత్తినప్పుడు పెద్ద సంఘర్షణకు దారి తీయొచ్చన్న ఆలోచన రావడం సహజమని సెంటర్ ఫర్ న్యూ అమెరికన్ సెక్యూరిటీస్ డిఫెన్స్ ప్రొగ్రామ్ సీనియర్ ఫెలో క్ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిస్ డోహటీ అన్నారు.

హిమాలయ పర్వతాల్లో భారత్, చైనా మధ్య మూడు వేల కి.మీ.లకుపైగా సరిహద్దు ఉంది. గల్వాన్ నది లోయ ప్రాంతంలో ఘర్షణ   జూన్‌లో జరిగింది.

ఈ ప్రాంతం తమదంటే తమదని భారత్, చైనా రెండూ వాదిస్తున్నాయి.

‘‘ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉండే ఈ ఎత్తైన కొండ ప్రాంతంలో వాహనాలు వెళ్లేందుకు కూడా చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. ఎప్పుడైనా కొండచరియలు విరిగిపడొచ్చు. హిమపాతం ముప్పు ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో ప్రయాణం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది’’ అని క్రిస్ డోహటీ అన్నారు.

ఘర్షణ జరిగిన ప్రాంతంలో గస్తీ కోసం రెండు దేశాలూ రోడ్లు వేసుకుంటున్నాయి.

‘‘తమ సైనికుల రాకపోకలు త్వరగా జరిగేందుకు వీలుగా టిబెట్, షింజియాంగ్ లాంటి ప్రాంతంలో మౌలిక వసతులను మెరుగుపరిచేందుకు దశాబ్ద కాలంగా చైనా చాలా ఖర్చు చేస్తోంది. ఇందుకు ప్రతిగా భారత్ కూడా ఇలాంటి పనే చేస్తోంది. సరిహద్దుకు అవతలివైపు మౌలిక వసతులు ఏర్పాటవుతుంటే, ఇటువైపు పక్షంలో అభద్రతా భావం పెరుగుతుంది’’ అని ఆయన అభిప్రాయపడ్దారు.

చైనా సైన్యానికి తగిన గుణపాఠం చెప్పే సామర్థ్యం తమ సైన్యానికి ఉందని భారత్ భావిస్తోంది.

కానీ, చైనా సైన్యానికి కేటాయిస్తున్న బడ్జెట్ భారత్ రక్షణ బడ్జెట్ కన్నా మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటోంది.

ఈ నేపథ్యంలో రెండు దేశాల మధ్య మరోసారి గల్వాన్ లోయ లాంటి ఘటనలు జరిగితే, ఎవరిది పైచేయి అవుతుంది?

ఈ ప్రశ్నకు బదులిస్తూ... ‘‘చైనా కొంత భూభాగాన్ని, వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం ఉన్న కొన్ని స్థలాలను ఆక్రమించుకునే అవకాశం ఉంది. కానీ, చైనా ఆక్రమించుకునే ప్రతి అంగుళం భూమికి భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి రావొచ్చు. భారత్‌కు కూడా నష్టం జరుగుతుంది. రెండు వైపులా సైనికులు మరణిస్తారు. యుద్ధంలో విజయం మాత్రం ఎవరికీ దక్కదు’’ అని క్రిస్ డోహటీ అభిప్రాయపడ్డారు.

ఆర్థికపరంగా ప్రభావం

 ‘‘2000ల ఆరంభంలో భారత్,  చైనా మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు చాలా తక్కువ. కానీ, గడిచిన 20 ఏళ్లలో ఇవి వేగంగాపెరిగాయి. చైనాలో తయారైన వస్తువులను భారత్ మెచ్చింది. చైనా భారత్‌కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి అయ్యింది. ఏటా రెండు దేశాల మధ్య 94 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యం జరుగుతోంది. కానీ, ఇందులో 74 బిలియన్ డాలర్ల మేర చైనా నుంచి భారత్‌కు వస్తున్న దిగుమతులే’’ అని పాత్రికేయుడు, ‘ఇండియాస్ చైనా ఛాలెంజ్’ పుస్తక రచయిత అనంత్ కృష్ణన్ అన్నారు.

ఆయన చెబుతున్నదాని ప్రకారం చైనా భారత్‌పై ఆధారపడిందాని కన్నా, చైనాపై భారత్ ఆధారపడిందే ఎక్కువ.

గల్వాన్ లోయ ఘర్షణ తర్వాత చైనా వస్తువులను బహిష్కరించాలన్న...


చైనా అధ్యక్షుడు షిజిన్‌పింగ్

2012 సంవత్సరంలో చైనా ఆధ్వర్యంలో సీఈఈసీ ఫోరం ఏర్పాటైంది. దీనిని 17+1 ఫోరం అని కూడా అంటారు. లిథువేనియా ఈ ఫోరం నుంచి తప్పుకోవడమే కాక, మిగిలిన దేశాలు కూడా బైటికి రావాలని పిలుపు నిచ్చింది.

''లిథువేనియా ఇకపై ఈ ఫోరంలో సభ్యదేశం కాదు. దీని కార్యక్రమాలలో పాల్గొనదు'' అని ఆ దేశ విదేశాంగ మంత్రి గాబ్రియేల్ ల్యాండ్స్ బెర్గిస్ ఏఎఫ్‌పీ వార్తా సంస్థతో అన్నారు. చైనాతో సంబంధాలు తెంచుకోవాలని యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్య దేశాలకు ఆయన సూచించారు.

యూరప్ శక్తి ఆ ఖండంలోని దేశాల ఐక్యత మీద ఆధార పడి ఉందని గాబ్రియేల్ అన్నారు. గత కొన్నేళ్లుగా లిథువేనియా సీఈఈసీ ఫోరంపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూ వస్తోంది.

లిథువేనియా మినహా, యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్య దేశాల్లో చైనా ఆర్ధిక, రాజకీయ ప్రాబల్యం పెరుగు తోందని 'బాల్టిక్ టైమ్స్' పత్రిక లిథువేనియా నేషనల్ సెక్యూరిటీ డిపార్ట్‌మెంట్ నివేదికను ఉంటంకిస్తూ పేర్కొంది.

ఈ నివేదిక ప్రకారం, ఈ ప్రాంతంలో చైనా ఇంటెలిజెన్స్ కదలికలు కూడా బాగా పెరిగాయి.

అయితే, లిథువేనియా అభిప్రాయాలపై చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి చావో లిజియన్ సుదీర్ఘ సమాధానం ఇచ్చారు. అప్పుడప్పుడు జరిగే ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చిన్న చిన్న సంఘటనలకు చైనా నేతృత్వంలోని సీఈఈసీ ఫోరం ప్రభావితం కారాదని లిజియన్ అన్నారు.

''ఇది ప్రాంతీయ సమాఖ్య. ఉమ్మడి అభివృద్ధి కోసం ఉద్దేశించింది. ఇందులోని అన్ని దేశాల ప్రజలకు ప్రయోజనాలు ఉంటాయి'' అని లిజియన్ వ్యాఖ్యానించారు. ఈ సంస్థను యూరప్‌తో తాము సంబంధాలను కొనసాగించడానికి ఒక కీలకమైన విభాగంగా చూస్తున్నామని లిజియన్ చెప్పారు.

చైనా, లిథువేనియా జెండాలు

అసలు సీఈఈసీ ఎందుకు ?

మధ్య, తూర్పు యూరప్ దేశాలతో సహకారాన్ని పెంపొందించుకునే ఉద్దేశ్యంతో చైనా 2012లో ఈ ఫోరంను ప్రారంభించింది.

లిథువేనియా తప్పుకున్న తర్వాత అల్బేనియా, బోస్నియా, హెర్జెగోవినా, బల్గేరియా, క్రొయేషియా, చెక్ రిపబ్లిక్, ఎస్టోనియా, గ్రీస్, హంగరీ, లాత్వియా, నార్త్ మాసిడోనియా, మాంటెనెగ్రో, పోలాండ్, రొమేనియా, సెర్బియా, స్లోవేకియా, స్లోవేనియా దేశాలు ఈ గ్రూపులో ఉన్నాయి.

పోలండ్‌లోని వార్సాలో ఏర్పడ్డ ఈ సంస్థ, ప్రతియేటా ఒక దేశంలో సమావేశం నిర్వహిస్తుంది. కరోనా కారణంగా 2020లో శిఖరాగ్ర సదస్సు జరగలేదు.

వాణిజ్యం, పెట్టుబడులను పెంచడానికి చైనా మొదలు పెట్టిన మరో ప్రాజెక్ట్, బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్ కూడా సీఈఈసీని ప్రోత్సహిస్తోంది.

సెర్బియా దేశానికి చెందిన ఓ హైవే ప్రాజెక్ట్ కూడా సీఈఈసీలో భాగంగానే ప్రారంభమైంది. ఇవి కాకుండా బుడాపెస్ట్-బెల్‌గ్రేడ్ రైల్వే, చైనా-యూరప్ ల్యాండ్-సీ ఎక్స్‌ప్రెస్ వే పనులు జరుగుతున్నాయి.

ఇంకా అనేక సభ్యదేశాలలో పలు ప్రాజెక్టులను ప్రతిపాదించారు.

ఈ ఫోరంలోని దేశాలు, చైనా మధ్య వాణిజ్యం 58.7 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. సభ్య దేశాల్లో చైనా పెట్టుబడులు ఎనిమిది బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఉన్నాయి.

సీఈఈసీ సభ్యదేశాల ప్రతినిధులు

లిథువేనియా నిర్ణయం-చైనా వైఖరి

లిథువేనియా వ్యాఖ్యలపై చైనా విదేశాంగ శాఖ ఎలాంటి విమర్శలు చేయలేదు. కానీ, చైనా అధికార వార్తాపత్రిక 'గ్లోబల్ టైమ్స్' మాత్రం  లిథువేనియా అమెరికా కనుసన్నల్లో పని చేస్తోందని వ్యాఖ్యానించింది.

అయితే, లిథువేనియా నిర్ణయం చెడిన చైనా, యూరోపియన్ యూనియన్ సంబంధాలతో ముడిపడి ఉంది. వీగర్ ముస్లింలపై హింసను యూరోపియన్ యూనియన్‌తో పాటు లిథువేనియా కూడా లేవనెత్తింది.

గత గురువారం చైనా-యూరోపియన్ యూనియన్‌ల మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందానికి ఆమోదం తెలిపే ప్రక్రియను యూరోపియన్ పార్లమెంటు నిలిపివేసింది. తమ పార్లమెంటు ఎంపీలపై చైనా నిషేధం ఎత్తివేసేవరకూ ఈ ప్రక్రియ ముందుకు సాగదని ఈయూ తేల్చి చెప్పింది.

వీగర్ ముస్లింపై చైనా...


చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ ‘వన్ బెల్ట్, వన్ రోడ్’ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చాలా దేశాల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు. కానీ ఈ ఒప్పందాలను ఏకపక్షంగా చేసుకున్నట్టు చెబుతున్నారు.

చైనా ప్రపంచంలోని చాలా దేశాల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి పనులు చేపడుతోంది. వాటిలో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది.

వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ రిపోర్ట్ ప్రకారం 2016లో మొదటిసారి చైనాలోని నాలుగు పెద్ద ప్రభుత్వ బ్యాంకుల్లో మూడు బ్యాంకులు దేశంలో ఇచ్చిన కార్పొరేట్ రుణాల కంటే ఎక్కువగా బయటి దేశాలకు అప్పులిచ్చాయి.

ప్రపంచంలో ఎక్కడైతే ఒకవైపు లాభాలు ఆర్జించవచ్చో, ఆయా దేశాల్లో వ్యాపారం చేయడానికి చైనా తన కంపెనీలను ముందుకు నడిపిస్తోందని ఆ రిపోర్టులో తెలిపారు. చైనా తమ ప్రభావాన్ని పెంచుకోడానికి రుణ వ్యూహాలను వేగంగా అమలు చేస్తోందని అందులో చెప్పారు.

పెరుగుతున్న చైనా రుణ పరిధి

దక్షిణ ఆసియాలోని మూడు దేశాలు-పాకిస్తాన్, శ్రీలంక, మాల్దీవులకు చైనా భారీగా రుణాలిచ్చింది. గత ఏడాది ఒక బిలియన్ డాలర్లకు పైగా రుణం తీసుకున్నందుకు శ్రీలంక, తమ హంబన్‌టోటా రేవును చైనాకు అప్పగించాల్సి వచ్చింది.

దీనితో పాటు పాకిస్తాన్ కూడా చైనా నుంచి తీసుక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ున్న రుణాల్లో కూరుకుపోయుంది. మరోసారి ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకున్న ఆ దేశం చైనాను శరణు వేడే అవకాశం ఉంది.

మాల్దీవుల్లో కూడా చైనా చాలా ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేస్తోంది. మాల్దీవుల్లో భారత్ ఏ ప్రాజెక్టులను చేపట్టిందో, వాటిని కూడా చైనాకు అప్పగించేశారు.

మాల్దీవుల్లో భారత సంస్థ జీఎంఆర్ 511 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో నిర్మించాలనుకున్న అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఒప్పందం కూడా రద్దైంది.

ఒక రిపోర్టు ప్రకారం చైనా కన్‌స్ట్రక్షన్ బ్యాంక్ తరఫున ఇచ్చిన విదేశీ రుణాల్లో 31 శాతం వృద్ధి ఉంది. దీనితో పోలిస్తే దేశంలో ఆ వృద్ధి రేటు 1-5 శాతం మాత్రమే ఉంది.

2016తో పోలిస్తే 2017లో బ్యాంక్ ఆఫ్ చైనా తరఫున బయటి దేశాలకు రుణాలు ఇచ్చిన రేటు 10.6 శాతం పెరిగింది. 2013లో చైనా పగ్గాలు షీ జిన్‌పింగ్ చేతికి వచ్చిన తర్వాత నుంచీ, ఆయన ప్రతిష్టాత్మక పథకం వన్ బెల్డ్, వన్ రోడ్ ప్రాజెక్ట్ మరింత వేగం అందుకుంది.

వన్ బెల్ట్, వన్ రోడ్

ఈ ప్రాజెక్టును 300 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల వ్యయంతో నిర్మిస్తున్నారు. దీనితో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన జరుగుతోంది. దీని ద్వారా మధ్య ఆసియా, ఆగ్నేయాసియా, మధ్యప్రాచ్యంలో చైనా తన ఒత్తిడి పెంచాలనుకుంటోంది.

ఈ ప్రాజెక్టులో ఎన్నో దేశాలున్నాయి. కానీ దీనికి నిధులు ఎక్కువగా చైనా మద్దతు ఉన్న అభివృద్ధి బ్యాంకులు, ఆ దేశంలో ఉన్న ప్రభుత్వ బ్యాంకుల నుంచే వస్తున్నాయి.

చైనా ఆసియా దేశాల్లోనే కాదు, ఆఫ్రికా దేశాల్లో కూడా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి పనులు కొనసాగిస్తోంది. వాటిలో ఒక దేశం జిబుతి. ఈ దేశంలో అమెరికా సైనిక స్థావరం ఉంది. చైనాలోని ఒక కంపెనీ కోసం జిబూతి ఒక కీలక రేవును ఇచ్చింది. దీనిపై అమెరికా అసంతృప్తితో ఉంది.

గత ఏడాది మార్చి 6న అమెరికా తాత్కాలిక విదేశాంగ శాఖ మంత్రి రెక్స్ టిల్లర్‌సన్ "చైనా చాలా దేశాలను తమపై ఆధారపడేలా ప్రోత్సహిస్తోంది. అది సొంతం చేసుకుంటున్న కాంట్రాక్టుల్లో పూర్తిగా పారదర్శకత లేదు. నియమాలు, షరతుల్లో స్పష్టత లేదు. లెక్కలేనన్ని రుణాలు ఇస్తోంది. అలా చేయడం అనర్థాలకు దారితీస్తుంది. చైనాకు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి సామర్థ్యం ఉంది. కానీ అది ఆ పేరుతో రుణభారం మరింత పెరిగేలా చేస్తోంది." అన్నారు.

ద సెంటర్ ఫర్ గ్లోబల్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రకారం వన్ బెల్ట్, వన్ రోడ్ ప్రాజెక్టులో భాగస్వాములుగా ఉన్న 8 దేశాలు చైనా రుణభారం మోయలేకపోతున్నాయి. ఆ దేశాలే- జిబుతి, కిర్గిస్తాన్, లావోస్, మాల్దీవులు, మంగోలియా, మోంటేనేగ్రో, పాకిస్తాన్, తజకిస్తాన్.

రుణాల...


చైనా ఇరాన్ ల బంధం అమెరికాను మరింత చిరాకుకు గురి చేస్తోంది

చైనాలోని టెంగ్‌చాంగ్‌లో శనివారం వాంగ్ యీ , జవాద్ జరీఫ్ మధ్య జరిగిన సమావేశం ఇరాన్‌తో ప్రపంచ శక్తులు కుదుర్చుకున్న 2015నాటి అణు ఒప్పందంపై తన నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించింది. ఇరాన్‌తో అణు ఒప్పందం నుంచి అమెరికా  వైదొలగడంపై ఈ సమావేశంలో విమర్శలు వినిపించాయి.

గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా ఇరాన్ చైనాల మధ్య స్నేహం బలపడుతోంది.

చైనా-ఇరాన్ దోస్తీ

సౌదీ అరేబియాతో యెమెన్‌లో పోరాటం, మధ్యప్రాచ్యంలో ప్రధాన శక్తిగా ఎదగాలని కోరుకోవడం, ఇరాక్‌తో ఆధిపత్య యుద్ధం, అమెరికా విధించిన ఆంక్షలకు సౌదీ మద్దతుపై ఆగ్రహంలాంటి అంశాలలో ఇరాన్ తరచూ వార్తల్లో నిలుస్తోంది.

అమెరికాతో ఆ దేశపు సంబంధాలు క్షీణిస్తుండగా, చైనాతో క్రమంగా బలపడుతున్నాయి.

ఈ రెండు దేశాలు ఇప్పుడు ప్రతిష్టాత్మక ఒప్పందం కుదుర్చుకునే దశలో ఉన్నాయి. ఇరాన్-చైనాల మధ్య స్నేహం ఒక రకంగా అమెరికాకు ప్రమాద ఘంటికే.

ఈ ఒప్పందం కుదిరితే ఇరాన్-చైనాల మధ్య బంధం మరింత బలపడుతుందని అంతర్జాతీయ రాజకీయ నిపుణులు అంటున్నారు. ఇటు మధ్య ప్రాచ్యంలో అమెరికాకు బద్ధశత్రువుగా మారింది ఇరాన్. రెండు దేశాల మధ్య చాలాకాలంగా ఉద్రిక్తతలు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కొనసాగుతున్నాయి.

అమెరికా విధానాలపై ప్రభావం

ప్రపంచపటంలో ఇరాన్‌ను ఏకాకిని చేయాలని అమెరికా ప్రయత్నిస్తుండగా, చైనా ఇరాన్‌కు దగ్గరవుతోంది. రెండు దేశాల మధ్య స్నేహం మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా విధానాలపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.

అమెరికాలో అధ్యక్ష ఎన్నికలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయన్న ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న దేశాలలో రష్యా సరసన ఈ రెండు దేశాలు నిలుస్తున్నాయి.

ఈ పరిస్థితులలో ఇరాన్ చైనాలు ఏకమైతే సహజంగానే అమెరికాలో ఆందోళన పెరుగుతుంది. "చైనాతో అమెరికా సంబంధాలు ఇప్పటికే సంక్లిష్టంగా ఉన్నాయి. మధ్యప్రాచ్యంలో చైనా పాత్ర పెరుగుతోంది. చమురు, మౌలిక సదుపాయాల రంగాలలో చైనా అడుగుపెట్టడంతో ఈ ప్రాంతంలో ఆందోళన తలెత్తుతోంది. అమెరికా, చైనాలు రెండూ ఈ ప్రాంతంలో ఒకరి ఆధిపత్యాన్ని మరొకరు సహించలేవు’’ అని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ లో చైర్‌పర్సన్‌గా పని చేస్తున్న ప్రొఫెసర్ గుల్షన్ సచ్‌దేవా అన్నారు.

ఇరాన్ ప్రతీకారానికి దిగుతుందా?

18 పేజీల ఒప్పదం

చైనా, ఇరాన్‌లు తమ మధ్య జరగబోతున్న ఓ కీలక ఒప్పదం గురించి ఈ ఏడాది జులైలో సమాచారం బైటపడింది.  పర్షియన్ భాషలో రాసిన 18 పేజీల ఒప్పందపు ముసాయిదా లీక్ అయింది. దానిని న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక ప్రచురించింది.

దీని ప్రకారం "వాణిజ్య, ఆర్థిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక, భద్రతా రంగాలలో ఇరు దేశాలు ఒకరినొకరు వ్యూహాత్మక భాగస్వాములుగా మారతాయి''

చైనా, అమెరికాలు తమ తమ దేశాలలో హైకమిషనరేట్‌లను మూసేస్తున్న సమయంలోనే ఈ ముసాయిదా లీకైంది.

మరోవైపు జనవరిలో జరిగిన అమెరికా డ్రోన్ దాడిలో కుర్దు ఫోర్సెస్ కమాండర్ ఖాసిం సులేమాని మరణించారు. ఆయన హత్యకు అమెరికాపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతోల్లా ఖోమైనీ ప్రతిజ్ఞ చేశారు.

జూలై 27న ఇరాన్ అమెరికాపై తన దాడి విషయంలో ఇరాన్ మాక్ డ్రిల్ నిర్వహించినట్లు తెలిపే ఒక ఉపగ్రహ చిత్రం బైటపడింది. ఒక డమ్మీ అమెరికన్ నేవీ ఓడను ఇరాన్ తన మిసైళ్లతో సముద్రంలో పేల్చేసింది.

మధ్యప్రాచ్యంలో ఆధిపత్య పోరు

చైనా-ఇరాన్‌లు జట్టుకట్టడంపై అమెరికా అధికారవర్గంలో కలవరం మొదలైంది. ఇరు దేశాలు కలిస్తే మధ్య ప్రాచ్యంలో అమెరికాను ఇబ్బంది పెట్టే అనేక అంశాలు తయారవుతాయి.

ఈ పోరాటమంతా మధ్యప్రాచ్యం మీద పట్టుకోసమేనని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ సెంటర్ ఫర్ వెస్ట్ ఏషియన్ స్టడీస్‌లో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా పని చేస్తున్న వృషాల్ గోబెల్ చెప్పారు. "ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం...


చైనా ఉత్పత్తుల మీద ఇప్పటివరకూ 10 శాతంగా ఉన్న దిగుమతి సుంకాలను అమెరికా శుక్రవారం ఏకంగా 25 శాతానికి పెంచింది. ఈ పెంపును ప్రతిచర్యలతో తిప్పికొడతామని చైనా ప్రకటించింది.

సుంకాల పెంపు పట్ల ‘‘తీవ్ర విచారం’’ వ్యక్తం చేసిన చైనా.. తాము ‘‘అవసరమైన ప్రతి చర్యలు’’ చేపట్టాల్సి ఉంటుందని పేర్కొంది.

ఒకవైపు ఇరు దేశాల ఉన్నత స్థాయి అధికారులు వాషింగ్టన్‌లో సమావేశమై ఒక వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయటానికి ప్రయత్నిస్తుండగానే మరోవైపు ఈ పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి.

చేపలు, హ్యాండ్ బ్యాగ్‌లు, దుస్తులు, పాదరక్షలు తదితరాలతో సహా మొత్తం 200 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చైనా సరుకుల మీద అమెరికాలో 10 శాతంగా ఉన్న సుంకాలు ఈ ఏడాది ఆరంభంలోనే 25 శాతానికి పెరగాల్సి ఉంది. అయితే ఇరు దేశాల మధ్య చర్చలు ముందుకు సాగటంతో ఆ పెంపును అమెరికా వాయిదా వేసింది.

ఇరు దేశాల మధ్య కొన్ని నెలల పాటు సాగిన వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలుకే దిశగా ఉభయ పక్షాలూ పయనిస్తున్నట్లు ఇటీవలి వరకూ కనిపించింది. అయితే చర్చలు చాలా మందకొడిగా సాగుతున్నాయని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.

అయితే.. గురువారం నాడు చర్చలు ప్రారంభం కావటానికి ముందు.. వా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ణిజ్య చర్చల్లో ''ఒప్పందాన్ని చైనా ఉల్లంఘించింద''ని ఆయన చెప్పారు.

చైనా ఉత్పత్తుల మీద సుంకాలను అమెరికా పెంచినట్లయితే ''అవసరమైన ప్రతిచర్యల''తో తిప్పికొడతామని చైనా వ్యాఖ్యానించిన అనంతరం ట్రంప్ పై వ్యాఖ్యలు చేశారు.

అమెరికా-చైనా వాణిజ్య యుద్ధం: మీపై చూపే ప్రభావం ఇదీ...

వాణిజ్య యుద్ధం తీవ్రం

విదేశీ ఉత్పత్తులపై దిగుమతిదారులు చెల్లించే పన్నులనే సుంకాలు (టారిఫ్)గా వ్యవహరిస్తారు. చైనా తయారీ ఎలక్ట్రికల్ పరికరాలు, మెషీన్లు, కార్ల విడిభాగాలు, ఫర్నిచర్ తదితర చాలా రకాల వస్తువుల మీద సుంకాలు శుక్రవారం నుంచి 25 శాతం పెరుగుతాయంటూ రాబర్ట్ లైతీజర్ బుధవారం ఒక అధికారిక నోటీస్ విడుదల చేశారు.

అమెరికా విధించిన 25 శాతం సుంకాలను అమెరికా కంపెనీలు చెల్లిస్తాయి. ‘‘200 బిలియన్ డాలర్ల చైనా ఎగుమతుల మీద అమెరికా సుంకాలను 10 శాతం నుంచి 25 శాతానికి పెంచింది’’ అని చైనా వాణిజ్య మంత్రిత్వశాఖ తన వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొంది.

‘‘అమెరికా, చైనా పక్షాలు ప్రస్తుతం నెలకొన్న సమస్యలను సహకారం, సంప్రదింపుల ద్వారా పరిష్కరించుకుంటాయని ఆశిస్తున్నాం’’ అని చెప్పింది.

చైనా ఉత్పత్తుల మీద అమెరికా సుంకాల పెంపుతో చైనా స్టాక్ మార్కెట్లు స్వల్పంగా మార్పులకు లోనయ్యాయి. హాంగ్ సెంగ్ ఇండెక్స్ 0.6 శాతం పెరగగా.. షాంఘై కంపోజిట్ 1.5 శాతం పెరిగింది.

చైనా ఉత్పత్తుల మీద ఈ వారంలో సుంకాలను పెంచుతామని, కొత్త సుంకాలను విధించే అవకాశం కూడా ఉందని ట్రంప్ గత ఆదివారం నాడు ట్వీట్ చేసినపుడు ఈ వారం ఆరంభంలో మార్కెట్ దెబ్బతిన్నది.

చైనా ఎలా స్పందిస్తుంది?

ఇంతకుముందు తమ ఉత్పత్తుల మీద అమెరికా సుంకాలు విధించినపుడు చైనా తక్షణమే ప్రతిస్పందించింది.

పరిస్థితి ఇంకా విషమించవచ్చు. ఎందుకంటే.. మరో 325 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చైనా ఉత్పత్తుల మీద కూడా అమెరికా 25 శాతం సుంకాలను ''త్వరలో'' విధించవచ్చునని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.

అయితే.. చైనా ఉప ప్రధానమంత్రి లియూ హె, అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి రాబర్ట్ లీతీజర్, విత్త మంత్రి స్టీవెన్ ముంచిన్‌ల మధ్య గురువారం చర్చలు కొనసాగాయి.

చైనా అధ్యక్షుడు షి జిన్‌పింగ్ నుంచి తనకు ‘‘అందమైన లేఖ’’ అందిందని ట్రంప్ గురువారం పేర్కొన్నారు. తామిద్దరమూ ఫోన్‌లో మాట్లాడుకునే అవకాశం ఉందనీ చెప్పారు.

శుక్రవారం చర్చలను కొనసాగించాలన్న చైనా ఉప ప్రధానితో అమెరికా అధికారులు అంగీకరించారని అధ్యక్ష భవనం వైట్ హౌస్ అధికార ప్రతినిధి తెలిపారు.

సుంకాల పెంపు ప్రభావం ఏమిటి?

చైనా ఉత్పత్తుల మీద...