పాకిస్తాన్ పంజాబ్ ప్రావిన్సు వరకే వర్తించే ఈ తీర్పు ఫలితంగా, అత్యాచార బాధితులకు కన్నెపొర చిరిగిందా, లేదా అనేది తెలుసుకోడానికి జననాంగంలో రెండు వేళ్లు చొప్పించి చేసే పరీక్షలకు ఇక తెరపడనుంది.

లాహోర్ హైకోర్టు జడ్జి ఆయేషా మాలిక్ ఈ పరీక్షలను 'అవమానకరమైనవిగా, ఎలాంటి ఫోరెన్సిక్ విలువలు' లేనివిగా చెప్పారు.

పంజాబ్ ప్రావిన్సులోని మానవ హక్కుల సంస్థ కార్యకర్తలు వేసిన రెండు పిటిషన్లపై కోర్టు ఈ తీర్పు ఇచ్చింది.

అత్యాచార కేసుల్లో వైద్య పరీక్షల్లో భాగంగా నిర్వహించే ఈ కన్యత్వ పరీక్షలను నిషేధించాలని వీరు చాలా కాలంగా కోరుతున్నారు.

సోమవారం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు పంజాబ్ వరకే అమలైనా, మిగతా ప్రావిన్సు హైకోర్టుల్లో ఉన్న పిటిషన్లకు ఇది ఒక ఉదాహరణగా నిలవనుంది. ఇలాంటి ఒక పిటిషన్ ప్రస్తుతం సింధ్ హైకోర్టులో కూడా పెండింగులో ఉంది.

"లైంగిక హింసకు సంబంధించిన ఏ కేసులో అయినా నిర్వహించే కన్యత్వ పరీక్షలకు ఎలాంటి ఫోరెన్సిక్ విలువలు లేవని ఈ తీర్పు చాలా స్పష్టంగా చెప్పింది" అని లాహోర్ కేసులో పిటిషనర్ల తరఫున వాదించిన లాయర్ సమీర్ ఖోసా బీబీసీతో అన్నారు.

ఈ తీర్పుతో విధానాలను మార్చుకుంటారని, కన్యత్వ పరీక్షలకు శాశ్వతంగా ముగిం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పు పలుకుతారని తాను ఆశిస్తున్నట్లు ఖోసా చెప్పారు.

రెండు వేళ్ల పరీక్ష అంటే

స్త్రీ లైంగిక చర్యలో పాల్గొందా, లేదా.. అది ఏ మేరకు అనేది నిర్ధరించడానికి బాధితురాలికి కన్నెపొర  ఉందా, అది ఎంత వదులుగా ఉందో తెలుసుకోడానికి మహిళ యోనిలో మనుషులు ఒకటి లేదా రెండు వేళ్లు చొప్పించి పరీక్ష చేస్తారు.

ఒక మహిళ మొదటిసారి లైంగిక దాడికి గురైంది అనేది కూడా ఈ పరీక్ష ద్వారా నిర్ధరించవచ్చని కొంతమంది డాక్టర్లు చెబుతున్నారు. లైంగిక అనుభవం ఉందని చెప్పడం ద్వారా అత్యాచారానికి గురైన బాధితురాలిని కించపరచడానికి ఈ పరీక్షను ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఈ పరీక్షకు శాస్త్రీయత లేదని, అలా చేయడం మానవ హక్కులను ఉల్లంఘించినట్లే అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ చెప్పింది.

జస్టిస్ మాలిక్ తన తీర్పులో ఈ పరీక్షను అత్యంత దురాక్రమణగా చెప్పారు. శాస్త్రీయపరంగా, వైద్యపరంగా దీని అవసరం లేదని అన్నారు.

"ఇది ఒక అవమానకరమైన పద్ధతి. నిందితుడిపై, లైంగిక హింసపై దృష్టి పెట్టడానికి బదులు దీనిని బాధితురాలిని సందేహించడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు" అని అన్నారు.

"లైంగిక చరిత్రకు సంబంధించిన అశాస్త్రీయ అంచనాలతో బాధితులపై కళంకం వేయడానికి ఈ పరీక్షలను ఉపయోగిస్తున్నారు" అని లాహోర్ కేసు పిటిషనర్లలో ఒకరైన లాయర్ సహర్ బందియాల్ అన్నారు.

సులభంగా లైంగిక చర్యలకు అంగీకరించేలా మహిళ గుణం ఉంటుందని ఒక అనుమానం ఉందని బందియాల్ అన్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్త సమస్య

కన్యత్వ పరీక్షలుగా చెబుతున్నవి పితృస్వామ్య సంస్కృతిలో భాగమని మహిళా హక్కుల కోసం ఉద్యమించేవారు చాలా కాలంగా వాదించారు. లైంగిక దాడులు జరిగినప్పుడు మహిళలే ఆ నిందలు భరించడానికి అవి కారణం అవుతున్నాయని చెప్పారు.

సమాజంలో పరువు పోతుందనే భయంతో బాధితులు బయటికి రాకపోవడంతో, పాకిస్తాన్‌లో అత్యాచార కేసులు తక్కువగా నమోదవుతుంటాయి. నమోదైన కేసుల్లో కూడా బలహీనమైన చట్టాలు, సంక్లిష్ట విధానాల వల్ల కొంతమందికే శిక్షలు పడుతుంటాయి.

2020 సెప్టెంబరులో లాహోర్ దగ్గర కారు రిపేరవడంతో ఆగిపోయిన ఒక మహిళను రోడ్డు పక్కకు తీసుకెళ్లి, ఆమె పిల్లల ముందే గ్యాంగ్ రేప్ చేశారు. ఈ ఘటనతో దేశవ్యాప్తంగా ఆగ్రహం వెల్లువెత్తింది.

దేశవ్యాప్త నిరసనలకు, ఈ కేసుల్లో విచారణ వేగంగా జరిగేలా అధ్యక్షుడు కొత్త అత్యాచార బిల్లుకు ఆమోదముద్ర వేయడానికి ఈ ఘటన కారణమైంది.

కానీ, పాకిస్తాన్‌లో కన్యత్వ పరీక్షలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. లాహోర్ కోర్టు తీర్పు ప్రభావం ఉండని దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీనికి చట్టబద్ధత ఉంది.

వలస పాలన కాలం...


పాకిస్తాన్ పాలిత కశ్మీర్‌లోని కోట్లీ పట్టణంలో శుక్రవారం జరిగిన సంఘీభావ ర్యాలీలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ మాట్లాడుతూ.. "1948లో కశ్మీర్ ప్రజలకు ప్రపంచం ఒక వాగ్దానం చేసింది. ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం ప్రకారం, కశ్మీర్ ప్రజలకు తమ భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే హక్కు లభించాలి. కానీ, కాశ్మీర్ ప్రజలకు ఇచ్చిన వాగ్దానం నెరవేరలేదని ప్రపంచానికి గుర్తు చేయాలి. ఇదే భద్రతా మండలి ఈస్ట్ తైమూర్‌కు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని పూర్తి చేసింది. అక్కడ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ నిర్వహించిన వెంటనే వారిని స్వతంత్రులను చేశారు. కానీ పాకిస్తాన్‌కు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని ఇంకా నెరవేర్చలేదని ఐక్యరాజ్య సమితికి గుర్తు చేస్తున్నాం" అని అన్నారు.

"పాకిస్తాన్ మాత్రమే కాదు ముస్లిం ప్రపంచం మొత్తం మీకు మద్దతు ఇస్తోంది. ముస్లింలు మాత్రమే కానక్కర్లేదు. స్వతంత్రం విలువ తెలిసినవాళ్లందరూ కూడా ఈరోజు కశ్మీర్ పక్షాన నిలబడి ఉన్నారు. కశ్మీర్ ప్రజలకు వారి సొంత హక్కులు ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. మీరు ఎలాంటి అణచివేతలకు గురవుతున్నారో మాకందరికీ తెలుసు.

దీని గురించి అన్ని వేదికలపైనా నేను గళం ఎత్తుతాను. కశ్మీరీ ప్రజలకు స్వతంత్రం లభించేవరకూ నేను గొంతెత్తి పో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రాడుతూనే ఉంటాను" అని ఇమ్రాన్ ఖాన్ తెలిపారు.

భారత్ గురించి ప్రస్తావిస్తూ.. "మేము మా స్నేహ హస్తాన్ని అందించడానికి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటాం. హింస ద్వారా కశ్మీర్ సమస్య పరిష్కారం కాదని వారికి తెలియజేయండి. ఎంత పెద్ద సైన్యం అయినా సరే స్వతంత్ర కాంక్ష ముందు తల ఒగ్గాల్సిందే.

అమెరికా ప్రపంచంలో అగ్ర రాజ్యమే కావొచ్చు కానీ వియత్నాంలో అది గెలవలేకపోయింది. అల్జీరియా విషయంలో ఫ్రాన్స్ వెనక్కు తగ్గాల్సి వచ్చింది. హిందుస్తాన్ ఎంత పెద్ద సైన్యాన్ని తీసుకొచ్చినా కశ్మీరీ ప్రజలు బానిసత్వానికి తల ఒగ్గరు" అని పాకిస్తాన్ ప్రధాని అన్నారు.

"ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం ప్రకారం కశ్మీర్ సమస్యను పరిష్కరించడానికి భారత్ గుంభనంగా ఉన్నా, శాంతి కోసం మేము రెండు అడుగులు ముందుకు వేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాం. కానీ మా శాంతి కాముకత్వాన్ని మా బలహీనతగా పరిగణించవద్దు అని ఇమ్రాన్ ఖాన్ అన్నారు.

ఏడాది తర్వాత భారత జీడీపీ 10.5%: ఆర్‌బీఐ

2022 ఆర్థిక సంవత్సరంలో జీడీపీ వృద్ధిరేటు 10.5% ఉంటుందని ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ వెల్లడించారు.

ద్రవ్యోల్బణం కూడా 6 శాతానికి తగ్గిందని ఆయన తెలిపారు.

రెపో రేటును 4%గా, రివర్స్ రెపోరేటును 3.35%గా కొనసాగిస్తామని దాస్ శుక్రవారం ప్రకటించారు.

స్టాండప్ కమెడియన్ ఫారూఖీకి సుప్రీం మధ్యంతర బెయిల్

మతపరమైన సెంటిమెంట్లను అవమానించారన్న కేసులో ఇండోర్ జైలులో ఉన్న కమెడియన్ మునావర్ ఫారూఖీకి సుప్రీంకోర్టు మధ్యంతర బెయిల్ ఇచ్చింది. దీంతోపాటు మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి నోటీసులు కూడా జారీ చేసింది.

ఫారూఖీ మీద ప్రభుత్వం చేస్తున్న ఆరోపణల్లో స్పష్టత లేదని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. దీనికి తోడు సీఆర్‌పీసీ సెక్షన్ 41 ప్రకారం అరెస్టు నిబంధనలు కూడా పాటించలేదని కోర్టు తేల్చింది. మరోవైపు ఉత్తర్‌ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ప్రొడక్షన్ వారెంట్‌ను కూడా సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది.

ఫారూఖీ మీద ఆరోపణలేంటి ?

హిందూ దేవతలను అవమానించారంటూ జనవరి 1న ఇండోర్ పోలీసులు ఐదుగురు కమెడియన్‌లను అరెస్టు చేశారు. మునావర్ ఫారూఖీ ఇందులో ఒకరు.

ఫారూఖీ పాల్గొనబోయే కార్యక్రమానికి హాజరైన బీజేపీ ఎమ్మెల్యే మాలినీ గౌర్ కుమారుడు ఏకలవ్యసింగ్ ఈ ఫిర్యాదు చేశారు. హిందూ దేవతలను అవమానించారని ఆయన పోలీసులకు ఇచ్చిన కంప్లయింట్‌లో పేర్కొన్నారు.

అవయవ మార్పిడి: తొలిసారి ముఖం, రెండు చేతులను విజయవంతంగా అతికించిన న్యూయార్క్ డాక్టర్లు

ప్రపంచంలోనే తొలిసారి...


పాకిస్తాన్ పాలిత కశ్మీర్‌లోని నీలం లోయలో ఈ ఘటన చోటుచేసుకుంది. ఆ బాలిక పేరు సమీనా బీబీ.

ఆమె ఇంటి మీద భారీగా మంచు చరియలు విరిగిపడ్డాయి. ఇల్లు పూర్తిగా ధ్వంసమైంది. కుటుంబ సభ్యుల్లో పలువురు చనిపోయారు.

ఆ మంచు పెళ్లల కింద చిన్న గదిలో సమీనా చిక్కుకుపోయింది. ఆమె కాలు విరిగింది. నోట్లోంచి రక్తం బయటకు వచ్చింది.

అయినా, ఏడుస్తూ... రక్షించండంటూ పెద్దగా కేకలు పెట్టానని ఆమె రాయిటర్స్ మీడియా సంస్థతో చెప్పారు.  రక్షించేలోపే ఆ మంచు కింద చనిపోతానేమోనని భయపడ్డానని ఆమె తెలిపారు.

ఇటీవల నీలం లోయలో పర్వతాల నుంచి మంచు, మట్టి  పెళ్లలు విరిగిపడటంతో 70 మందికి పైగా చనిపోయారు. ప్రకృతి విపత్తుల ముప్పున్న ఈ హిమాలయ ప్రాంతంలో గత కొన్నేళ్లలో ఇంత భారీగా ప్రాణ నష్టం ఎప్పుడూ జరగలేదు.

భారత పాలిత కశ్మీర్‌తో పాటు, అఫ్గానిస్థాన్‌లలోనూ మంచు చరియలు విరిగిపడ్డాయి. కానీ, నీలం లోయలో నష్టం ఎక్కువగా సంభవించింది. గల్లంతైన వారి కోసం సహాయక బృందాలు ఇంకా వెతుకుతున్నాయి.

'అంతా రెప్ప పాటులో జరిగిపోయింది'

సమీనాను వెంటనే ముజఫరాబాద్‌లోని ఆస్పత్రికి తరలించారు. అయితే, ఆమె కుటుంబ సభ్యుల్లో పలువురు చనిపోయారు.

"మాది బక్వాలీ గ్ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ామం. మా మూడంతస్తుల ఇంట్లో అందరమూ మంట చుట్టూ కూర్చుని చలి కాచుకుంటుండగా ఒక్కసారిగా మా ఇంటిపై భారీ మంచు పెళ్లలు పడ్డాయి" అని సమీనా తల్లి షాహనాజ్ బీబీ చెప్పారు.

మంచు పెళ్లలు కూలుతున్నప్పుడు ఎలాంటి శబ్ధం రాలేదని, అంతా రెప్ప పాటులోనే జరిగిపోయిందని ఆమె వివరించారు. తన బిడ్డ ప్రాణాలతో బయటపడుతుందనుకోలేదని ఆమె తెలిపారు.

మంచు పెళ్లల కింద గదిలో ఉండిపోయిన తనను ఎప్పుడు రక్షిస్తారోనని ఎదురుచూస్తూ నిద్రపోలేదని సమీనా చెప్పారు.

పాకిస్తాన్‌లోని మంచు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో 100 మందికి పైగా మరణించారని ఆ దేశ జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ తెలిపింది.

భారత పాలిత జమ్మూ కశ్మీర్‌లోనూ ఎనిమిది మంది చనిపోయారని స్థానిక మీడియా కథనాలు చెబుతున్నాయి.

వేగంగా కరుగుతున్న అంటార్కిటికా హిమనీ నదాలు చూపించే ప్రభావమెంత..?

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ పాలిత కశ్మీర్‌లోని సంహనీ జిల్లాలో ఉందీ పట్టణం. ఇది నియంత్రణ రేఖకు దాదాపు 4 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది.

రజాక్ ఇల్లు ఓ చిన్నకొండ పైభాగాన ఉంది.

''పరిస్థితి చాలా గంభీరంగా ఉంది. ఉదయం నుంచీ విమానాలు ఎగురుతున్న చప్పుడు వినిపిస్తూ ఉంది'' అని ఆ రోజు జరిగిన వియాలు గుర్తు చేసుకున్నారు రజాక్.

మహమ్మద్ రజాక్

దానికి ముందు రోజు భారత యుద్ధ విమానాలు పాకిస్తాన్ గగనతలంలోకి ప్రవేశించి, బాలాకోట్ అనే ప్రాంతంలో పేలోడ్ జారవిడిచాయి. నియంత్రణ రేఖకు 30 మైళ్ల దూరంలో ఈ ప్రాంతం ఉంది.

''ఈ పరిణామాలను మేం ఊహించలేదు. ఆ రోజు ఉదయం 10 గంటలకు వెంటవెంటనే రెండు పెద్ద పేలుళ్లు చప్పుళ్లు వినిపించాయి. ఏదో జరిగిందనిపించి ఓ క్షణం ఆగా. మళ్లీ ఫోన్‌లో మాట్లాడటం మొదలుపెట్టా. కొంచెం సేపటి తర్వాత ఆకాశంలో ఏదో పొగలా కనిపించింది. కిందకు వేగంగా పడుతూ వచ్చింది. దగ్గరగా వచ్చాక, పెద్ద నిప్పు ముద్దలా కనిపించింది'' అని రజాక్ చెప్పారు.

మరింత దగ్గరికి వచ్చాక అది ఓ విమాన శకలమని రజాక్‌కు అర్థమైంది.

అభినందన్ విమాన శకలం

రజాక్ ఉన్న చోటుకు ఒక కిలో మీటర్ దూరంలో విమానం మండుతూ కూలిపోయింది. అది పాకిస్తాన్ విమానామా, భారత్ విమానామా అన్నది అప్పుడు ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తనకు కచ్చితంగా తెలియదని చెప్పారు రజాక్.

మరో దిశలో ఓ పారాచూట్‌తో మనిషి మరో కొండపై దిగుతుండటం రజాక్‌కు కనిపించింది. ఆయనున్న చోటుకు అది కొన్ని వందల మీటర్ల దూరంలోనే ఉంది.

రజాక్ వెంటనే తన ఇంటి పక్కనుండే అబ్దుల్ రెహమాన్‌కు ఫోన్ చేశారు. వెళ్లి, అదేంటో చూడాలని ఆయనకు చెప్పారు.

తాను అప్పటికే పారాచూట్‌ను చూశానని అబ్దుల్ రెహమాన్ చెప్పారు.

కిందకు దిగింది పాకిస్తానీ సైనికుడై ఉండొచ్చని భావించి, ఓ జగ్గులో నీటితో ఆ దిశగా పరుగెత్తుకు వెళ్లానని వివరించారు.

''మా ఇంటికి ఎదురుగా ఉన్న కొండపై ఉన్న చెట్టుపై ఆ పారాచూట్ పడుతుందనుకున్నా. కానీ, ఆయన( భారత వైమానికదళ వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ వర్ధమాన్)  నేర్పుగా తన దిశను మార్చుకున్నారు. కొండ మీద చదునుగా ఉన్న చోట దిగారు'' అని అబ్దుల్ రెహమాన్ చెప్పారు.

పారాచూట్‌పై భారత జెండా ఉండటం చూశానని, త్వరగా ఆయన దగ్గరకు వెళ్లానని అన్నారు.

''అభినందన్ నన్ను చూశారు. ఆయన శరీరం చుట్టూ ఇంకా పారాచూట్ ఉంది. తన జేబులో నుంచి పిస్టల్‌ను తీశారు. నా వైపు గురిపెట్టి, 'ఇది భారతా, పాకిస్తానా?' అని అడిగారు. నేను పాకిస్తాన్ అని చెప్పా'' అని రెహమాన్ చెప్పారు.

''అప్పుడు 'ఇది ఏ ప్రాంతం?' అని ఆయన అడిగారు. ఖిలా అని నా నోటికి వచ్చింది చెప్పా. అప్పుడు ఆయన నేలపై కూర్చున్నారు. పిస్టల్‌ను కడుపుపై పెట్టుకుని, రెండు చేతులు పైకెత్తి 'జై హింద్, కాళీ మాతాకీ జై' అంటూ అరిచారు. తనకు బాగా దెబ్బలు తగిలాయని, నీళ్లు ఇవ్వమని అడిగారు'' అని వివరించారు.

అభినందన్ పారాచూట్‌తో దిగింది ఇక్కడే

ఇంతలో గ్రామస్థులు ఆ ప్రాంతంలో పోగవ్వడం మొదలుపెట్టారని రెహమాన్ అన్నారు. ''పాకిస్తాన్ కా మత్లబ్ క్యా - లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్, పాక్ ఫౌజ్ జిందాబాద్'' అంటూ వారిలో కొందరు నినాదాలు చేశారని తెలిపారు.

''అభినందన్ అప్రమత్తమయ్యారు. ఓ చేతిలో పిస్టల్ పట్టుకుని, మరో చేత్తో కాలి వద్ద ఉన్న జేబులో నుంచి ఓ చిన్న కాగితం ముక్క తీశారు. దాన్ని నమిలి, మింగేశారు. ఇంకో పెద్ద కాగితం ఉంది. దాన్ని ఆయన మింగలేకపోయారు. చిన్న, చిన్న ముక్కలుగా చింపారు'' అని రెహమాన్ చెప్పారు.

ఆ తర్వాత, అభినందన్ కొండ కింది వైపు పరుగెత్తడం మొదలుపెట్టారని రెహమాన్ వివరించారు.

''నేను ఆయనను పట్టుకోవాలనుకున్నా. కానీ, ఆయన వద్ద ఆయుధం ఉంది. కాబట్టి వెనుకే పరుగెత్తా. నాతోపాటు కొందరు గ్రామస్థులు కూడా వచ్చారు'' అని చెప్పారు.

మొదట అభినందన్ మట్టి రోడ్డులో పరుగెత్తారని, కొంచెం సేపటి తర్వాత దిశ మార్చుకుని పొగ వస్తున్న...


పాకిస్తాన్ ప్రతినిధి మండలికి నేతృత్వం వహించిన జుల్ఫికల్ అలీ భుట్టోను, ఐక్యరాజ్యసమితిలో అమెరికా ప్రతినిధి జార్జి బుష్ సీనియర్‌ను కలవడానికి భారత ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ విదేశాంగ మంత్రి స్వర్ణ సింగ్‌ను పంపించారు.

స్వర్ణ సింగ్ పాకిస్తాన్ మీద జోకులేస్తూ "ఏంటి, శ్రీ భుట్టోగారు ఇప్పటికీ భారత్ మీద గెలవాలని, దిల్లీ చేరుకోవాలని కలలు కంటున్నారా?" అన్నారు. గారీ బేస్ తన 'ద బ్లడ్ టెలిగ్రామ్' అనే పుస్తకంలో అదంతా రాశారు.

నిక్సన్, కిసింజర్ ఆదేశాల మేరకు బుష్ "ఈ యుద్ధంలో భారత్ ఉద్దేశం ఏంటని" స్వర్ణ సింగ్‌ను అడిగినప్పుడు, ఆయన, "వియత్నాం గురించి అమెరికా ఏమనుకుంటోందని" బుష్‌ను ఎదురు ప్రశ్నించారు.

మూడోసారి భద్రతామండలి యుద్ధ విరమణ ప్రస్తావనను వీటో చేసిన సోవియట్ యూనియన్ అప్పుడు భారత్‌ను కాపాడింది. దాంతో కిసింజర్‌కు చాలా కోపం వచ్చింది, ఆయన నిక్సన్‌ను అడగకుండానే కొన్ని రోజుల్లో సోవియట్ యూనియన్‌తో జరగబోయే శిఖరాగ్ర చర్చలు రద్దు చేస్తామని బెదిరించారు. (హెన్రీ కిసింజర్, వైట్ హౌస్ ఇయర్స్, పేజీ 790)

రిచర్డ్ నిక్సన్, హెన్రీ

బెంగాల్ తీరానికి యుఎస్ఎస్ ఎంటర్‌ప్రైజ్

మరోవైపు భారత్, పాకిస్తాన్ అమెరికా దౌత్యవేత్తలు పరస్ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రం విమర్శించుకోవడంలో మునిగిపోయారు.

తూర్పు పాకిస్తాన్‌లోని అమెరికా పౌరులను సురక్షితంగా తప్పించడానికి తమ విమాన వాహక నౌక యుఎస్ఎస్ ఎంటర్‌ప్రైజ్‌ను వెంటనే బెంగాల్ తీరానికి పంపించాలని నిక్సన్, కిసింజర్ నిర్ణయించారు.

ఇక్కడ ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే, దానికి ఒక రోజు ముందే అమెరికన్లు అందరినీ ఢాకా నుంచి ఖాళీ చేయించారు. "అమెరికా యుద్ధ నౌకల దళం మలక్కా తీరం నుంచి త్వరలో బెంగాల్ తీరానికి చేరుకుంటుంది" అని నిక్సన్ భుట్టోకు చెప్పినట్లు అమెరికా విదేశాంగ శాఖ డీక్లాసిఫై చేసిన టేపుల్లో ఉంది. భారత సైన్యం వెనక్కు తగ్గడానికి ఒప్పుకునేవరకూ, భారత్ వైపు వెళ్లడం కొనసాగిస్తామని కూడా నిక్సన్ గట్టిగా చెప్పారని కూడా వాటిలో ఉంది. (FRUS VOL E 7).

అణు శక్తితో నడిచే అమెరికా ఏడో విమానవాహక నౌక ఎంటర్‌ప్రైజ్‌లో ఏడు డెస్ట్రాయర్లు, ఒక హెలికాప్టర్ క్యారియర్ ట్రిపోలీ, ఒక ఇంధన క్యారియర్ ఉన్నాయి.

దాని కమాండ్ అడ్మిరల్ జాన్ మెకెన్ జూనియర్ చేతుల్లో ఉంది. ఆయన కొడుకు మూడో జాన్ మెకెన్ తర్వాత ఆరిజోనా సెనేటర్‌గా ఉన్నారు. 2008లో అధ్యక్ష పదవికి రిపబ్లికన్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీచేశారు.

బ్లడ్ టెలిగ్రామ్ రచయిత గారీ జె.బాస్ అప్పటి పరిస్థితి గురించి రాశారు.

భారత నౌకాదళంతో పోలిస్తే, అమెరికా నౌకాదళం చాలా పెద్దది. మిసైల్ సంక్షోభ సమయంలో ఎంటర్‌ప్రైజ్ క్యూబాను ముట్టడించింది. ఎంటర్‌ప్రైజ్ నౌకాదళంలోని ట్రిపోలీ నౌక, భారత విక్రాంత్ కంటే పెద్దది. అణుశక్తితో నడిచే ఎంటర్‌ప్రైజ్ మళ్లీ ఇంధనం నింపుకోకుండా మొత్తం ప్రపంచాన్ని చుట్టేయగలదు. మరోవైపు విక్రాంత్‌లో బాయిలర్ కూడా సరిగా పనిచేయని పరిస్థితి ఉంది.

మిషన్ గురించి స్పష్టత లేదు

అమెరికా చర్యలు గమనిస్తున్న సోవియట్ యూనియన్ కూడా చేతులు ముడుచుకుని కూర్చోలేదు.

అడ్మిరల్ ఎస్ఎం నందా తన ఆత్మకథ 'ద మెన్ హు బాంబ్డ్ కరాచీ'లో దాని గురించి రాశారు.

"డిసెంబర్ మొదటి వారంలోనే సోవియట్ యూనియన్ నేవీకిచెందిన ఒక డెస్ట్రాయర్, మైన్ స్వీపర్ మలక్కా తీరం నుంచి ఆ ప్రాంతానికి చేరుకున్నాయి. 1972 జనవరి మొదటి వారంలో అమెరికా నౌకాదళం అక్కడనుంచి వెళ్లిపోయేవరకూ సోవియట్ నౌకాదళం వాటిని వెంటాడింది" అని చెప్పారు.

"తర్వాత, ఎంటర్‌ప్రైజ్ కెప్టెన్ అడ్మిరల్ జుమ్‌వాల్ట్ 1989 నవంబర్‌లో యునైటెడ్ సర్వీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఆయన మిషన్ ఏంటో తనకు స్పష్టంగా తెలీదని, బహుశా కష్టాల్లో ఉన్న తమ స్నేహితులను ఎలా ఆదుకుంటామో అమెరికా ప్రపంచానికి చూపించాలనుకుందని...


పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్

ఈ దాడికి పాకిస్తానే కారణం అని భారత్ నేరుగా ఆరోపించింది.

ఈ దాడికి బాధ్యులం మేమేనని పాకిస్తాన్‌లో ఉన్న జైషే మహమ్మద్ మిలిటెంట్ సంస్థ ప్రకటించింది.

దీనిపై మాట్లాడిన పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ "మొదట మీరు ఏ ఆధారం లేకుండా ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. సౌదీ ప్రిన్స్ పాక్ పర్యటన మాకు చాలా కీలకం. అలాంటి సమయంలో మేం ఇలా చేయిస్తామా? పాకిస్తాన్ స్థిరత్వం వైపు అడుగులు వేస్తున్న ఈ దశలో మేం అలా ఎందుకు చేస్తాం" అన్నారు.

"పాకిస్తాన్‌కు దీనివల్ల ఏం ప్రయోజనం ఉంటుంది. ప్రతిసారీ మీరు అలా చేయాలనుకుంటే మీరు మాటిమాటికీ అదే చేస్తుంటారు. నేను మళ్లీ మళ్లీ చెబుతున్నా, ఇది కొత్త పాకిస్తాన్. తీవ్రవాదంతో పాకిస్తాన్ స్వయంగా బాధపడుతోంది" అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్ కశ్మీర్ అంశంలో చర్చలకు భారత్‌ను స్వాగతించారు. "వచ్చి విచారణ చేసుకోవచ్చని నేను మీకు ఆఫర్ చేస్తున్నా. ఎవరైనా పాకిస్తాన్ భూభాగాన్ని ఉపయోగించుకుంటుంటే... వారిని మా శత్రువుగానే భావిస్తాం" అన్నారు.

"తీవ్రవాద సమస్య అంతటా ఉంది. ఈ తీవ్రవాదం వల్ల మాకు వంద బిలియన్ డాలర్ల నష్టం జరిగింది. భారత్‌లో ఒక కొత్త ఆలోచన రావాలి. కశ్మీరీలలో ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మృత్యుభయం లేకుండా పోయిందంటే దానికి కారణం ఏమయ్యుంటుంది" అని పాక్ ప్రధాని న్నారు.

"సమస్యలకు పరిష్కారం చర్చలతోనే దొరుకుతుంది. భారత్‌కు దీని గురించి ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదా? భారత మీడియాలో, రాజకీయాల్లో పాకిస్తాన్‌పై ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని, దాడులు చేయాలని చర్చ జరుగుతోందని విన్నాం. పాకిస్తాన్‌పై దాడి చేస్తే, పాకిస్తాన్ ఆలోచిస్తుందా, ఆలోచించదు.. పాకిస్తాన్ సమాధానం ఇస్తుంది" అన్నారు.

"కానీ ఆ పరిస్థితులు ఎక్కడకు దారితీస్తాయి. యుద్ధం ప్రారంభించడం సులభమే, కానీ, దానిని ముగించడం ఎవరి చేతుల్లోనూ ఉండదని మనందరికీ తెలుసు. ఇదంతా ఎటు  దారితీస్తుందో ఆ అల్లాకే తెలియాలి. అన్నారు ఇమ్రాన్

"మేం వివేకంతో వ్యవహరిస్తాం, అఫ్గానిస్తాన్‌తో వ్యవహరించినట్లే, చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించుకుంటాం. అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్

ప్రస్తుతం ఉన్న సమస్యలు చర్చల ద్వారానే పరిష్కారమవుతాయని తాను భావిస్తున్నట్లు ఆయన బీబీసీ వరల్డ్ ఎఫైర్స్ ఎడిటర్ జాన్ సింప్సన్‌తో అన్నారు. .

కశ్మీర్‌లో హింసాత్మక ఘటనలు పెరిగిన కొన్ని వారాల తర్వాత, భారత్ సార్వత్రిక ఎన్నికలకు సన్నద్ధమవుతున్న తరుణంలో ఇమ్రాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

భారత్ దళాలపై ఆత్మాహుతి దాడి జరిగిన అనంతరం ఇరు దేశాలు పరస్పరం సీమాంతర వైమానిక దాడులు చేసుకున్న సంగతి తెలిసిందే.

భారతదేశానికి, ఆ దేశ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి ఏ సందేశం ఇవ్వాలనుకుంటున్నారని అడిగినప్పుడు, ''కశ్మీర్ వివాదం పరిష్కారమవ్వాల్సిందే. ఇలాగే, రగులుతున్న ఈ సమస్యను ఇలాగే వదిలేయలేం'' అని ఇమ్రాన్ బదులిచ్చారు.

''పేదరిక నిర్మూలనే రెండు దేశాలకు తొలి ప్రాధాన్య అంశం. పేదరికం తొలగిపోవాలంటే రెండు దేశాల మధ్య విభేదాలు సమసిపోవాలి. రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న విభేదం ఒక్కటే. అదే కశ్మీర్. అది చర్చల ద్వారా పరిష్కారమవుతుంది'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

ఎన్నికల ప్రచారం సందర్భంగా ప్రసంగాల్లో మోదీ పాకిస్తాన్ వ్యతిరేక వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారు. దేశ భద్రత విషయాన్నీ ఆయన ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తున్నారు.

బీజేపీ చేస్త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ున్న హిందూ జాతీయవాద పునరేకీకరణ రాజకీయాలపై ప్రస్తుత ఎన్నికలు ఒక రెఫరెండం లాంటివన్నది కొందరి అభిప్రాయం.

'బాధ్యతారాహిత్యం'

భారత్, పాక్‌ల మధ్య ఘర్షణ వల్ల తలెత్తే ముప్పుల గురించీ ఇమ్రాన్ మాట్లాడారు.

''ఒక్కసారి ప్రతిచర్యకు పాల్పడితే పరిణామాలు ఎంతవరకూ వెళ్తాయన్నది ఎవరి అంచనాకూ అందదు. ఒక వేళ భారత్ మళ్లీ వచ్చి పాక్‌పై దాడి చేస్తే ప్రతిదాడి చేయడం తప్ప మాకు మరో మార్గం లేదు. అది ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రెండు అణ్వస్త్ర దేశాల మధ్య బాధ్యతారాహిత్యమే అవుతుందని నేను భావిస్తున్నాను'' అని అన్నారు.

'మోదీ గెలిస్తే శాంతికి మెరుగైన అవకాశాలు'

ప్రధానిగా మోదీ తిరిగి ఎన్నికైతే భారత్, పాక్‌ల మధ్య శాంతి నెలకొనేందుకు ఎక్కువ అవకాశాలు ఉంటాయని రాయ్‌టర్స్ వార్తాసంస్థకు ఇచ్చిన తాజా ఇంటర్వ్యూలో ఇమ్రాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

''మితవాద పార్టీ అయిన భాజపా గెలిస్తే కశ్మీర్ విషయంలో ఏదైనా ఒప్పందం లాంటిది కుదుర్చుకోవచ్చు. మిగతా పార్టీలైతే మితవాద పక్షం నుంచి వ్యతిరేకత రావొచ్చన్న భయంతో ఉంటాయి'' అని అన్నారు.

'ఎన్నికల వేళ ఇమ్రాన్ స్నేహ హస్తం'

బీబీసీ వరల్డ్ ఎఫైర్స్ ఎడిటర్ జాన్ సింప్సన్ విశ్లేషణ

ఇమ్రాన్ ఖాన్ అధికారంలో ఉన్న ఈ ఎనిమిది నెలల్లో మీడియాకు ఇంటర్వ్యూలు ఇచ్చింది చాలా తక్కువ.

బీబీసీతోపాటు కొన్ని బ్రిటీష్, అమెరికన్ వార్తా సంస్థలను ఇప్పుడు ఆయన ఆహ్వానించారంటే, అందుకు కారణం ఎన్నికల వేళ భారత్‌కు సందేశం ఇవ్వాలని అనుకోవడమే.

కలిసి పనిచేయడం ద్వారా ఉమ్మడి సమస్యలను పరిష్కరించుకుందామని ఆయన స్నేహ హస్తం చాస్తున్నారు.

వాతావరణాన్ని ఇమ్రాన్ తేలికపరచాల్సి ఉందన్నది వాస్తవం.

పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇబ్బందుల్లో ఉంది. భారత్‌తో ఆ దేశానికి ఉన్న గొడవల వల్ల విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ముందుకు రావడం లేదు.

ఇస్లామిక్ మిలిటెంట్ సంస్థలకు ఆశ్రయమిస్తోందని పాక్‌పై ఉన్న ఆరోపణలూ ఈ పరిస్థితికి మరో కారణం. అయితే ఈ ఆరోపణలను ఇమ్రాన్ తోసిపుచ్చుతున్నారు.

''ఉగ్రవాదంపై గత ప్రభుత్వాలేవీ మాకు మించి చర్యలు తీసుకోలేదు. అన్ని సమస్యలూ కశ్మీర్ వివాదంతోనే ముడిపడి ఉన్నాయి. ఆ ఒక్క సమస్య తొలగిపోతే, మిగతా వాటిని సులభంగా పరిష్కరించుకోవచ్చు'' అని అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ అమెరికా పర్యటనలో ఆ దేశాధ్యక్షుడు ట్రంప్‌తో భేటీ అయ్యారు. అనంతరం ట్రంప్, ఇమ్రాన్‌లు వైట్ హౌస్‌లో సంయుక్తంగా మీడియాతో మాట్లాడారు.

భారత్ - పాక్ మధ్య 70 ఏళ్లుగా అపరిష్కృతంగా ఉన్న కశ్మీర్ వివాదాన్ని పరిష్కరించటానికి మధ్యవర్తిగా ఉండాలని భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ తనను కోరారని ట్రంప్ చెప్పారు. అందువల్ల మధ్యవర్తిగా ఉండటానికి తన సంసిద్ధతను తెలియజేస్తున్నానని చెప్పారు.

అయితే.. ట్రంప్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలపై భారత్‌లో దుమారం రేగింది. ఆ వ్యాఖ్యలను వ్యతిరేకిస్తూ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రత్వశాఖ అధికార ప్రతినిధి రవీష్ కుమార్ ఒక ప్రకటన జారీచేశారు.

''భారత్, పాకిస్తాన్ కోరితే కశ్మీర్ అంశం మీద మధ్యవర్తిత్వం చేయటానికి తాను సిద్ధంగా ఉన్నానని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ చెప్పటం మేం చూశాం. ప్రధానమంత్రి (నరేంద్ర మోదీ) అమెరికా అధ్యక్షుడికి అటువంటి విజ్ఞప్తి ఏదీ చేయలేదు’’ అని ఆ ప్రకటనలో స్పష్టంచేశారు.

‘‘పాకిస్తాన్‌కు సంబంధించిన అపరిష్కృతంగా ఉన్న అన్ని సమస్యలనూ ద్వైపాక్షికంగా మాత్రమే చర్చిస్తామన్నది భారత్ అనుసరిస్తున్న విధానం. పాకిస్తాన్‌తో ఎటువంటి సంప్రదింపులకైనా ముందు సీమాంతర ఉగ్ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వాదం అంతం కావాల్సి ఉంటుంది’’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

‘‘భారత్, పాకిస్తాన్‌ల మధ్య అన్ని అంశాలనూ ద్వైపాక్షికంగా పరిష్కరించుకోవటానికి సిమ్లా ఒప్పందం, లాహోర్ డిక్లరేషన్‌లు భూమికగా ఉన్నాయి’’ అని ఉద్ఘాటించారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్‌తో కలిసి ట్రంప్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. ‘‘రెండు వారాల కిందట నేను ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీని కలిశాను. ఆయన ‘మీరు మధ్యవర్తిగా ఉంటారా?’ అని అడిగారు. ఎక్కడ అని నేను అడిగాను. కశ్మీర్ విషయంలో అని ఆయన చెప్పారు’’ అని పేర్కొన్నారు.

‘‘నేను సాయం చేయగలుగుతానంటే.. ఎంతో సంతోషంగా మధ్యవర్తిగా ఉంటా. ఈ విషయంలో నా సాయం కావాలంటే అడగండి’’ అన్నారు ట్రంప్.

ట్రంప్ వ్యాఖ్యలపై కాంగ్రెస్ పార్టీ, ఇతరుల నుంచి తీవ్ర స్పందనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ అధికార ప్రతినిధి రణ్‌దీప్ సింగ్ సూర్జేవాలా ఒక ట్వీట్ చేస్తూ.. ‘‘జమ్మూ కశ్మీర్ అంశంలో మూడో పక్షం మధ్యవర్తిత్వానికి ఇండియా ఎన్నడూ అంగీకరించలేదు’’ అని పేర్కొన్నారు.

‘‘ఒక విదేశీ శక్తిని మధ్యవర్తిత్వం చేయాలని ప్రధానమంత్రి మోదీ అడగటం.. దేశ ప్రయోజనాలకు నమ్మకద్రోహం చేయటమే. ప్రధాని దేశానికి సమాధానం చెప్పాలి’’ అంటూ తీవ్రంగా విమర్శించారు.

ఇదిలావుంటే.. కశ్మీర్ అంశంపై మధ్యవర్తిత్వానికి సిద్ధమన్న ట్రంప్ వ్యాఖ్యలను పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ స్వాగతించారు.

‘‘ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తివంతమైన దేశం అమెరికా. ఉపఖండంలో శాంతి స్థాపనలో అమెరికా కీలక పాత్ర పోషించగలదు. కశ్మీర్ వివాదం వల్ల 100 కోట్ల మందికి పైగా జనం ఆందోళన చెందుతున్నారు. ట్రంప్ రెండు దేశాల మధ్య సన్నిహిత సంబంధాలు నెలకొల్పగలరని నేను నమ్ముతున్నా’’ అని ఆయన చెప్పారు.

అంతేకాదు.. భారతదేశంతో చర్చలు ప్రారంభించటానికి పాకిస్తాన్ అన్ని ప్రయత్నాలూ చేసిందని.. కానీ ఆ దిశగా పురోగతి లభించలేదని ఇమ్రాన్ పేర్కొన్నారు.

ఈ విషయంలో ట్రంప్ పాత్ర పోషించటానికి వీలుందని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్

ఈ మేరకు పీటీవీ తెలిపింది. ప్రధాని ఇమ్రాన్ అధ్యక్షతన పాకిస్తాన్ నేషనల్ సెక్యూరిటీ కమిటీ సమావేశం జరిగింది. అనంతరం ఇమ్రాన్ ఖాన్ మాట్లాడారు.

సమావేశం తర్వాత  మాట్లాడిన ఎన్ఎస్‌సీ "భారత్ అనవసరంగా దురాక్రమణకు పాల్పడింది. దానికి పాకిస్తాన్ తగిన సమయంలో, సరైన చోట సమాధానం ఇస్తుందని చెప్పారని ఎఎన్ఐ చెప్పింది.

మొదట భారత యుద్ధ విమానాలు నియంత్రణ రేఖను దాటాయన్న పాకిస్తాన్ తర్వాత భారత్ వైమానిక దళం విమానాలను తిప్పి పంపామని చెబుతోంది.

పాకిస్తాన్ సైన్యం ప్రతినిధి ఆసిఫ్ గఫూర్ "భారత యుద్ధ విమానాలు ముజఫరాబాద్ సెక్టార్‌కు  మూడు నాలుగు కిలోమీటర్లు లోపలికి చొచుకొచ్చాయి. కానీ పాకిస్తాన్ వెంటనే జవాబివ్వడంతో అవి తిరిగి వెనక్కు వెళ్లాల్సి వచ్చింది" అన్నారు.

పాకిస్తాన్ ఆర్మీ ఈ ట్వీట్ తర్వాత భారత్‌లో కలకలం మొదలైంది. చూస్తూచూస్తూనే భారత మీడియా భారత్ పుల్వామా దాడికి ప్రతీకారం తీర్చుకుందని తెలిపింది.

అయితే భారత్ వైపు నుంచి అధికారిక ధ్రువీకరణకు సమయం పట్టింది. భారత ప్రభుత్వం వైపు నుంచి మొట్టమొదట ప్రకాశ్ జావదేకర్ వైమానిక దళాన్ని ప్రశంసించారు. ఆయన ప్రధాన మంత్రి మోదీ సైన్యానికి పూర్తి స్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

వేచ్ఛను ఇచ్చారని, వైమానిక దళం సాహసంతో అది చేసి చూపించిందని అన్నారు.

ఇక రాజస్థాన్‌లోని చురులో ర్యాలీలో పాల్గొన్న ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ 'ఇది దేశం సంబరాలు చేసుకునే సందర్భం' అన్నారు.

మనది ఈ మట్టి సువాసనలు గుండెల్లో నింపుకున్న జాతి అని మోదీ తెలిపారు.

ర్యాలీలో ప్రసంగించిన ప్రధాని మోదీ "ఈ దేశానికి నేను భరోసా ఇస్తున్నా. జాతి గొప్పతనం విరాజిల్లేలా, మన జెండా సగర్వంగా ఎగిరేలా మనం నిలబడతాం" అన్నారు.

భారతదేశం మట్టిలోనే పౌరుషం ఉందన్న మోదీ.. మన ప్రతాపాన్ని చాటుతామని యావత్ జాతికి మాట ఇస్తున్నానని తెలిపారు.

మరోవైపు పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రి ఖురేషీ భారత్ దాడి చేశామని చెబుతున్న బాలాకోట్ ప్రాంతానికి అంతర్జాతీయ మీడియాను తీసుకెళ్తున్నామని చెప్పారు.

హెలికాప్టర్లు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. వాతావరణం అనుకూలిస్తే మీడియాను ఆ ప్రాంతానికి తీసుకెళ్తాం. అక్కడి పరిస్థితులను వారే చూస్తారు. భారత్ చేస్తున్న అవాస్తవాలను బయటపెడతారు. అన్నారు.

పుల్వామా దాడి తర్వాత భారత్‌లో కశ్మీరీలపై దాడులు జరుగుతున్నాయని ఆరోపించారు.

భారత్‌లోని వివిధ యూనివర్సిటీల్లో చదివే కశ్మీరీ విద్యార్థులపై దాడులు జరిగాయని, కొట్టారని తెలిపారు.

న్యూఢిల్లీలో, పుణెలో కశ్మీరీ యువకులు, ఉద్యోగులపై దాడులు జరిగాయని చెప్పారు.

పుల్వామా దాడులతో ఎలాంటి సంబంధం లేకపోయినా కశ్మీరీలపై దాడులు చేస్తున్నారని, భారత్‌లో ముస్లింలకు భద్రత లేకుండా పోయిందని ఆరోపించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్, చైనా ప్రధాని షీ జిన్ పింగ్

2015లో ఏర్పాటు చేసిన ఈ కారిడార్‌ను రెండు దేశాలు గేమ్ చేంజర్‌గా ప్రకటించాయి.  వాస్తవానికి ఈ ప్రాజెక్టుకు 2008లోనే పునాది పడింది.

ఈ ప్రాజెక్టును పాకిస్థాన్ ద్వారా తన ప్రయోజనాలకు వాడుకునేందుకు చైనా చేసిన ప్రయత్నమని కొందరు నిపుణులు చెబుతుండగా, ఇది పాకిస్థాన్‌లో పంజాబ్‌లాంటి ధనిక రాష్ట్రాలకు మాత్రమే ప్రయోజనకారిగా ఉంటుందని మరికొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఈ కారిడార్‌లో చాలా భాగం పూర్తయింది. ఇంకా పనులు జరుగుతున్నాయి.  మధ్యలో కొన్ని ఆర్ధిక సమస్యలు వచ్చాయి. కొన్నిసార్లు పాకిస్థాన్‌వైపు నుంచి సమస్యలు వచ్చాయి. ముఖ్యంగా బలూచిస్తాన్ వ్యవహారం చైనాకు ఇబ్బందిగా మారింది.

సెపెక్ అంటే ఏంటి?

చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్‌నే సంక్షిప్తంగా సెపెక్( CPEC) అని పిలుస్తున్నారు. ఇది చైనా ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టు బెల్ట్ అండ్ రోడ్ బిజినెస్ నెట్‌వర్క్‌లో భాగం. సెపెక్ ఆధ్వర్యంలో పాకిస్థాన్‌లో అనేక మౌలిక సదుపాయాలు, అభివృద్ధి పనులు జరుగుతున్నాయి.

ఇందులో చైనా 62 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులు పెట్టింది. తన బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ప్రాజెక్టులో దీన్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ని అత్యంత కీలకమైనదిగా భావిస్తోంది చైనా. ఇది విజయవంతం కావడం ఆ దేశానికి చాలా ముఖ్యం.

మధ్య ఆసియా నుంచి అనేక శక్తి వనరులను కూడగట్టుకునేందుకు చైనా ప్రయత్నిస్తోందని జేఎన్‌యూలో స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్‌లో పని చేస్తున్న ప్రొఫెసర్ స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు. ''సింగపూర్ సమీపంలోని మలక్కా జల ఒప్పందం గురించి చైనా ఆందోళన చెందుతోంది. భవిష్యత్తులో వనరులు కూడగట్టుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురు కావచ్చని భావిష్తున్న ఆ దేశం వివిధ మార్గాలను ఎంచుకుంటోంది'' అని స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు.

గ్వాదర్ పోర్ట్ ద్వారా చైనా ఇప్పటికే  ఒక మార్గాన్ని సిద్ధం చేస్తోందని స్వరణ్ సింగ్ చెప్పారు. గత మూడు దశాబ్దాలుగా సాగుతున్నప్పటికీ ఈ ప్రాజెక్టు పనులు ఇంకా పూర్తి కాలేదని స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు. ఈ నౌకాశ్రయంలోకి ఓడల రాకపోకలు ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు. దీనికి కారణం బలూచిస్తాన్ ప్రజల తిరుగుబాటేనని స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు.

బలూచిస్తాన్ ప్రజలతో ఇబ్బంది ఏంటి?

పాకిస్థాన్‌లో  చైనా పెట్టుబడులకు ప్రధానమైన అవరోధం బలూచిస్తాన్. ఈ ప్రాంతంతో  సంబంధం ఉన్న గ్వాదర్ పోర్ట్ ప్రాజెక్టు విషయంలో పాకిస్థాన్ ఈ ప్రాంత నాయకత్వం అభిప్రాయాన్ని ఏ మాత్రం పట్టించుకోలేదు.

ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వానికి లేదంటే పంజాబ్‌లాంటి ఇతర ప్రావిన్సులకు తప్ప తమకు ఎలాంటి ప్రయోజనం లేదని, తమ వనరులను దోచుకుంటున్నారని బలూచిస్తానీల నుంచి వాదన వినిపిస్తోంది. సెపెక్ వల్ల తమకు ఒనగూరేది ఏమీ లేదని బలూచీలు భావిస్తున్నారని స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు.

ఈ ప్రాంతాన్ని  చైనా పూర్తిగా తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటుందని, వనరులను స్థానికులు వినియోగించుకునే అవకాశం లేకుండా చేసే ప్రమాదముందని ఇక్కడి ప్రజలు ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఈ కారణంగానే సిపెక్‌ను బలూచీలు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఇది బలూచిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో భాగంగా మారిపోయింది.

అయితే, గ్వాదర్‌లో పరిణామాలు వేగంగా మారుతున్నాయి. పోర్టుకు కొత్త యంత్రాలు వస్తున్నాయి. రోడ్లు, కొత్త భవనాలు,కాలనీలు నిర్మిస్తున్నారు. కానీ గ్వాదర్‌వాసులు మాత్రం మంచి నీటి కోసం అల్లాడుతున్నారు. నగరంలో ఆకాడ్ ఆనకట్ట నుండి ఏడాది మొత్తంలో కొన్ని వారాలు మాత్రమే మంచి నీరు అందుతుంది. ఇది స్వచ్ఛమైన నీరు లభించే ఏకైక వనరు.

''ఇక్కడ లభించే ఉపాధి అవకాశాలలో తమకు సమాన వాటా లభించదన్నది స్థానిక ప్రజల భయం. కానీ పాకిస్థానీలు దీన్ని ఒప్పుకోవడం లేదు'' అని స్వరణ్ సింగ్ అన్నారు.

ఒప్పుకోని పాకిస్తాన్

అయితే...


పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ నేతృత్వంలోని ‘పాకిస్తాన్ తహ్రీకే ఇన్సాఫ్’ పార్టీ తన అధికారిక ట్విటర్ హ్యాండిల్లో ఒక ట్వీట్ చేసింది. అందులో “అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు తగ్గుతున్నాయి. దీంతో, “సామాన్యులకు వీటి నుంచి కొంత ప్రయోజనం అందించాలని పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం మే నెల నుంచి పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ధరలు తగ్గించింది” అని పెట్టారు.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు తగ్గుతుండడంతో, పెట్రో ధరలు తగ్గించాలని దేశ ఆయిల్ అండ్ గ్యాస్ రెగ్యులేటరీ అథారిటీ(OGRA) పాకిస్తాన్ శక్తి వనరుల మంత్రిత్వ శాఖను కోరినట్లు స్థానిక మీడియా చెప్పింది.

పాకిస్తాన్ శక్తి వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ వివరాల ప్రకారం 2020 మే నెల నుంచి కొత్త ధరలు అమల్లోకి వచ్చాయి. వాటి ప్రకారం లీటర్ పెట్రోల్ మీద 15 రూపాయలు, హైస్పీడ్ డీజిల్ మీద 27.15, కిరోసిన్ మీద 30 రూపాయలు, లైట్ డీజిల్ మీద 15 రూపాయలు తగ్గించారు.

అంటే, ఒక లీటర్ పెట్రోల్ ఇంతకు ముందు 96 రూపాయలు ఉంటే ఇప్పుడు అది రూ.81 అయ్యింది. హైస్పీడ్ డీజిల్ ధర గతంలో లీటర్ 107 రూపాయలు ఉంటే అది ఇప్పుడు రూ.80 రూపాయలకు తగ్గింది.

నిర్ణయంపై ప్రశంసలు, విమర్శలు

పాక్ సోషల్ మీడియాలో కొంతమంది ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

తమ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని ప్రశంసిస్తున్నారు. పెట్రో ధరలు తగ్గించడం వల్ల, కోవిడ్-19 మహమ్మారి వల్ల తమపై పడిన అదనపు ఆర్థిక భారం నుంచి కాస్త ఉపశమనం లభించిందని చెప్పారు.

కానీ కొందరు ఆర్థిక అంశాల నిపుణులు ఈ నిర్ణయం ‘దురదృష్టకరం’ అంటున్నారు.

పాకిస్తాన్ ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త డాక్టర్ కైసర్ బంగాలీ “చమురు ధరలు ఎప్పుడు తగ్గించినా ద్రవ్యోల్బణం, ప్రజా రవాణా ధరల్లో ఎలాంటి తగ్గింపు ఉండదు. వినియోగదారులకు ప్రయోజనం అనే ప్రచారం అవాస్తవం. చమురు అమ్మే కంపెనీలు తమ సేల్స్ పెంచుకోడానికే అలా చేస్తాయి” అన్నారు.

డాక్టర్ కైసర్ బలూచిస్తాన్ ముఖ్యమంత్రికి ఆర్థిక సలహాదారుగా, సింధ్ ప్రభుత్వ ఆర్థికాభివృద్ధి సలహాదారుగా కూడా పనిచేశారు.

“పెట్రోల్ ధరలు తగ్గించడం వల్ల కేవలం చమురు అమ్మే కంపెనీలకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది. చమురు ధరలు తగ్గించడానికి బదులు ప్రభుత్వం చమురును పాత ధరలకు అమ్మాలి. దానివల్ల వచ్చే లాభాలను ప్రభుత్వం రుణాలు చెల్లించడానికి, ఉత్పత్తుల జీఎస్టీ రేటు తగ్గించడానికి ఉపయోగించాలి. అలా చేస్తే, పరిశ్రమలు, ఉపాధిరంగాలకు ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది” అని కైసర్ అన్నారు.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ఎలా ఉంది?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు పరిశ్రమ అంచనా ప్రకారం కోవిడ్-19 మహమ్మారి వల్ల ప్రపంచంలో చమురు వినియోగం 35 శాతానికి పైగా పడిపోయింది. మొట్టమొదట చైనాలో తర్వాత యూరోపియన్ దేశాలతోపాటు లాక్‌డౌన్ వల్ల చమురు వినియోగంపై అత్యంత తీవ్ర ప్రభావం పడింది.

కానీ అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ పరిస్థితి ఇంకా ఘోరంగా ఉంది. చమురు ధరలు ఏకంగా నెగటివ్‌లోకి వెళ్లిపోయాయి. అత్యధిక చమురు నిల్వలు ఉంచుకోవాలని ఆశించిన దేశాలన్నింటికీ, ఇప్పుడు ఆ చమురు భారంగా అనిపిస్తోంది. దీని గురించి మరింత వివరంగా తెలుసుకోడానికి బీజేపీ నేత, చమురు అంశాల్లో నిపుణులు నరేంద్ర తనేజాతో బీబీసీ మాట్లాడింది.

ఆయన “కరోనా మహమ్మారి వల్ల అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ కష్టాల్లో పడిన మాట వాస్తవమే. కానీ చమురు ఉత్పత్తిపై తమ ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోడానికి ప్రయత్నిస్తున్న అమెరికా, రష్యా, సౌదీ అరేబియా, గల్ఫ్ దేశాల మధ్య పరిస్థితిని ఇది మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చింది” అన్నారు.

ఒపెక్ ప్లస్ దేశాల్లో మే 1న ఒప్పందం జరగనంతవరకూ, ఈ దేశాలు పోటీపడి ఉత్పత్తి చేస్తూ వచ్చాయి. లాక్‌డౌన్ వల్ల డిమాండ్ తగ్గిపోతూ వచ్చింది. దానిపై ఒక ఏకాభిప్రాయానికి రావడంలో చాలా ఆలస్యం అయ్యింది. ఇప్పుడు ఈదేశాలు రోజుకు 97 లక్షల బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తి తగ్గించాలని...


పాకిస్తాన్ బందీగా పట్టుకున్న భారత పైలట్‌ను ''శాంతి సూచిక''గా విడుదల చేస్తామని పాక్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ గురువారం మధ్యాహ్నం తమ దేశ పార్లమెంటులో ప్రకటించారు.

ఆ తర్వాత కొద్ది సేపటికి దిల్లీలో భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ శాస్త్రవేత్తల సమావేశంలో ప్రసంగిస్తూ.. నర్మగర్భ వ్యాఖ్యలు చేశారు. ''ఒక పైలట్ ప్రాజెక్టు పూర్తయింది. ఇప్పుడిక మనం దానిని నిజం చేయాల్సి ఉంది'' అని వ్యాఖ్యానించారు. ఈ వ్యాఖ్యల పట్ల ఆయన మద్దతుదారులు హర్షాతిరేకాలు వ్యక్తం చేస్తే.. ఇది అహంకార పూరిత, మొరటు వ్యాఖ్యలని ఇంకొందరు విమర్శించారు.

మంగళవారం నాడు భారత యుద్ధ విమానాలు పాకిస్తాన్ భూభాగంలోకి ప్రవేశించి, ఆరోపిత ఉగ్రవాద శిక్షణ శిబిరం మీద బాంబులు వేసిన కొన్ని గంటల తర్వాత.. మోదీ గర్వంగా ప్రసంగిస్తూ ఒక భారీ ప్రచార సభను ప్రారంభించారు. ''దేశం సురక్షిత హస్తాల్లో ఉందని మీకు నేను భరోసా ఇస్తున్నా'' అన్న ఆయన మాటలకు సభికుల నుంచి హర్షం వెల్లువెత్తింది. సార్వత్రిక ఎన్నికలు మరో నెల రోజుల్లోనే జరగనున్నాయి.

అనంతరం 24 గంటల లోపలే పాకిస్తాన్ ఎదురు దాడి చేసింది. భారత యుద్ధ విమానాన్ని పాక్ ఆధీనంలోని కశ్మీర్‌లో కూల్చివేసి, పైలట్ అభినందన... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ వర్ధమాన్‌ను బందీగా పట్టుకుంది.

ఉద్రిక్తతలను చల్లార్చాలని ఇరు పక్షాల మీదా తీవ్ర ఒత్తిడి ఉంది. ఇమ్రాన్ ఖాన్ ముందడుగు వేసి పైలట్‌ను విడుదల చేస్తామని చెప్పారు.

''ఇమ్రాన్ ఖాన్ దౌత్యపరమైన రివర్స్ స్వింగ్‌తో మోదీ బీజేపీలోనూ, భారత ప్రభుత్వంలోనూ ఉన్న యుద్ధోన్మాదులు చిక్కుకుపోతారని'' భారత మాజీ దౌత్యవేత్త, వ్యూహాత్మక వ్యవహారాల నిపుణుడు కె.సి.సింగ్ వ్యాఖ్యానించారు.

(క్రికెట్‌లో రివర్స్ స్వింగ్ అంటే.. బంతి బాట్స్‌మన్‌కు దూరంగా కాకుండా బాట్స్‌మన్ దిశగా మళ్లేలా విసిరే కళ. ఇమ్రాన్ ఖాన్ తన క్రీడా జీవితంలో ప్రపంచంలో ఉత్తమ క్రీడాకారుల్లో ఒకరిగా రాణించారు.)

భద్రతా సంక్షోభం

నరేంద్ర మోదీ 2014లో అధికారంలోకి దూసుకొచ్చినప్పటి నుంచీ.. మొత్తం కథనం మీద తన పట్టు బిగించారు. అతి విధేయమైన స్థానిక మీడియా ఆయనకు ఎంతో విధేయంగా ఆయన ప్రతిష్ఠను ''శక్తిమంతుడైన జాతీయవాది''గా ప్రచారం చేస్తోంది.

అయితే, దేశం కత్తి మొన మీద ఉన్న సమయంలో... అణ్వాయుధాలున్న పొరుగు దేశంతో యుద్ధం తప్పదన్న వదంతులు చెలరేగుతున్నపుడు, మోదీ తానే స్వయంగా ప్రజలతో మాట్లాడకుండా తన అధికారులు, సైన్యంతో ఎందుకు మాట్లాడించారని చాలా మంది ఆశ్చర్యం వ్యక్తంచేశారు.

అలా చికాకుపడ్డ వారిలో ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీలూ ఉన్నాయి. మోదీ హయాంలో అతి పెద్ద భద్రతా సంక్షోభం తలెత్తిన సమయంలో ప్రధాని ఎన్నికల సమావేశాలకు, రాజకీయ కార్యక్రమాలకు హాజరవుతుండటాన్ని, మొబైల్ యాప్‌ను ఆవిష్కరించటాన్ని 21 ప్రతిపక్ష పార్టీలు విమర్శించాయి.

పాకిస్తాన్ వేగంగా, బాహాటంగా ప్రతిదాడి చేసి భారత యుద్ధ విమానాన్ని కూల్చివేయటంతో పాటు, భారత పైలట్‌ను బందీ పట్టుకోవటం ద్వారా మోదీని విస్మయానికి గురిచేసిందని చాలా మంది నమ్ముతున్నారు.

ఆ తర్వాత రెండు రోజుల పాటూ వైరాన్ని తగ్గించుకోవాలని ఖాన్ పిలుపునిచ్చారు. శాంతి గురించి మాట్లాడారు. పైలట్‌ను విడుదల చేస్తామని ప్రకటించారు. పాక్ ప్రధానమంత్రి ఒక ''గౌరవప్రదమైన సంయమనం, విభేదాలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవటానికి సంసిద్ధత''ను ప్రదర్శించారని.. భారత పైలట్‌ను తిరిగి అప్పగించాలన్న తన నిర్ణయంతో అందరినీ ఆశ్చర్యపరచారని కె.సి.త్యాగి అంటారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్ తన ప్రజలతో మాట్లాడితే.. రక్షణ అధికారులు మీడియాకు ఎప్పటికప్పుడు తాజా సమాచారం ఇస్తూ వచ్చారు. పాక్ ప్రధాని భారతదేశాన్ని ఇరుకునపెట్టటానికి ప్రయత్నించకుండా ఉండటం ద్వారా, వైరం తొలగించటానికి ఓ దారి ఇవ్వటం ద్వారా.. ''సహేతుక నాయకుడిగా'' కనిపించారని...


పాకిస్తాన్ బార్డర్ యాక్షన్ టీమ్ (బీఏటీ)కి చెందిన జవాన్లు జమ్మూకశ్మీర్‌లోని కెరన్ సెక్టార్‌లో దాడికి పాల్పడేందుకు ప్రయత్నించారని, బదులుగా భారత సైన్యం జరిపిన దాడిలో వారిలో ఐదుగురు నుంచి ఏడుగురు వరకూ జవాన్లు ప్రాణాలు కోల్పోయారని పీటీఐ తెలిపింది.

నియంత్రణ రేఖకు తమవైపు పడి ఉన్న పాక్ సైనికుల మృతదేహాలను తీసుకువెళ్లాలని ఆ దేశ సైన్యానికి భారత సైన్యం సూచించినట్లు అధికార వర్గాల నుంచి సమాచారం అందిందని పేర్కొంది.

బీఏటీ జులై 31, ఆగస్టు 1వ తేదీల్లో చొరబాటు ప్రయత్నాలు చేసిందని, వీటిని భారత సేనలు భగ్నం చేశాయని పీటీఐ తెలిపింది.

పాక్ సైనికుల మృతదేహాల్లో ఆ దేశ స్పెషల్ సర్వీస్ గ్రూప్ (ఎన్ఎస్‌జీ) కమాండోలవి కనీసం నాలుగు ఉన్నట్లు పీటీఐ పేర్కొంది.

ప్రభుత్వ ఆదేశంతో కశ్మీర్ నుంచి తిరుగుప్రయాణమవుతున్న పర్యాటకులు

భారత్ అధీనంలోని కశ్మీర్‌లో మూడు రోజులుగా హడావిడి బాగా పెరిగింది. ఆ ప్రాంతంలో భద్రత బలగాల మోహరింపులను కేంద్రం ఉన్నపళంగా పెంచింది.

పర్యాటకులు, అమర్‌నాథ్ యాత్రికులు ఆ ప్రాంతం వదిలివెళ్లిపోవాలని ప్రభుత్వం సూచనలు కూడా చేసింది.

ఈ పరిణామాలతో అనేక వదంతులు వ్యాపిస్తున్నాయి. ఆర్టికల్ 35-ఏ, కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్రతిపత్తి విషయంలో మోదీ ప్రభుత్వం కీలకమైన నిర్ణయాలు తీసుకోబోతోందని ప్రచారం జరుగుతోంది.

కశ్మీర్‌లోని తాజా పరిణామాల నేపథ్యంలో జమ్మూకశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, పీడీపీ నాయకురాలు మహబూబా ముఫ్తీ శుక్రవారం రాత్రి తన ఇంట్లో వివిధ పార్టీల నాయకులతో ఓ అత్యవసర సమావేశం ఏర్పాటు చేశారు.

నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ నాయకుడు ఫరూక్ అబ్దుల్లా, పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ నేత సజ్జాద్ లోన్, పీపుల్స్ మూమెంట్ నాయకుడు ఫైసల్ కూడా సమావేశానికి హాజరయ్యారు.

మహబూబా ముఫ్తీ

''ఆర్టికల్ 35ఏ, జమ్మూకశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి విషయంలో మార్పులు చేస్తారని వదంతులు వస్తున్నాయి. ఇస్లాంలో చేతులు జోడించడానికి అనుమతి లేదు. అయినా, నేను చేతులు జోడించి, ప్రధానమంత్రిని అలా చేయొద్దని అభ్యర్థిస్తున్నా'' అని మహబూబా ముఫ్తీ అన్నారు.

ముఫ్తీ సహా ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్న వివిధ పార్టీల నాయకులు ఆ తర్వాత రాష్ట్ర గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్‌ను కలిశారు. రాష్ట్రంలో నెలకొన్న గందరగోళానికి తెరదించి, వదంతుల వ్యాప్తిని అరికట్టాలని ఆయన్ను వారు కోరారు.

అయితే, రాష్ట్రంలో పరిస్థితులు సాఫీగానే ఉన్నాయని గవర్నర్ వ్యాఖ్యానించినట్లు ఏఎన్ఐ వార్తాసంస్థ తెలిపింది.

''భద్రతా బలగాలకు సంబంధించిన ఆదేశాలను, వేరే అంశాలతో కలిపి చూస్తున్నారు. అందుకే ఇలాంటి వదంతులు పుడుతున్నాయి. వాటిని నమ్మొద్దు'' అని గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ వ్యాఖ్యానించినట్లు ఏఎన్ఐ పేర్కొంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ రాజధాని ఇస్లామబాద్ శివారుల్లో జరిగిందీ హత్య. బుష్రా ఇఫ్తికార్ అనే 28 ఏళ్ల వివాహితను క్రూరంగా పొడిచి చంపారు.

ఎంత క్రూరంగా అంటే, ఆమెపై దాడికి ఉపయోగించిన కత్తి వంగిపోతే ఆ తరువాత స్క్రూడ్రైవర్‌తో పొడిచేశారు.

ఇంతకీ ఆమెను చంపిందెవరో తెలుసా? సమీ ఉల్లా. స్వయాన ఆమె భర్తే.

బుష్రా ఇఫ్తికార్, సమీ ఉల్లా దంపతులకు నలుగురు సంతానం. హత్యకు గురయినప్పటికీ బుష్రా గర్భిణి. భర్త ఆమెను ఎందుకు చంపాడన్నది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియనప్పటికీ మృతురాలు కుటుంబ సభ్యులు మాత్రం.. ఇస్లాంలోనే వేరే తెగలోని ఆమె మారాలనుకుటున్నందునే భర్త చంపేశాడని ఆరోపిస్తున్నారు.

అయితే, సమీ మాత్రం తన మెదడు స్తంభించిపోయిందని, అప్పుడేం జరిగిందో తనకేమీ గుర్తు లేదని కోర్టుకు చెప్పాడు.

గతంలో పక్కింటాయనపై దాడి చేశాడని, ఒక రెస్టారెంటు వద్ద హింసకు దారితీసిన వాదనల్లో ఉన్నాడని ఆరోపణలున్నాయి.

అయితే, సమీ ఉల్లాపై సరైన విచారణేమీ జరగలేదు. ఆయన కుటుంబానికి స్థానికంగా పట్టుందని, గత రెండు ఘటనల్లో బాధిత కుటుంబాలకు డబ్బులిచ్చి కేసుల నుంచి, జైలు నుంచి బయటపడ్డాడని బుష్రా సోదరుడు మొహమ్మద్ జకారియా 'బీబీసీ'తో చెప్పారు.

పాకిస్తాన్‌లోని చట్టాల ప్రకారం నేర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాల బాధితులు కానీ, వారి కుటుంబసభ్యులు కానీ, ఆయా నేరస్థులకు క్షమాభిక్ష పెట్టే హక్కుంది. అనేక హత్యానేరాల్లోనూ ఇలా జరిగిన ఉదంతాలున్నాయి.

ఇందుకోసం వారు 'దైవం తోడుగా క్షమించాం' అంటూ కోర్టులో ప్రకటించాలి. అయితే, బాధిత కుటుంబాలకు డబ్బులిచ్చి ఇలా క్షమాభిక్ష ప్రకటనలు చేయించుకుని కేసుల నుంచి బయటపడుతున్నారని న్యాయపరిశీలకులు చెబుతారు. బాధిత కుటుంబాలకు ఇలా అనధికారికంగా డబ్బులివ్వడమనేది పాకిస్తాన్‌లో చట్ట విరుద్ధమేమీ కాదు.

బుష్రా ఇఫ్తికార్ సోదరుడు జకారియా

ఇస్లాం ప్రభావిత న్యాయ సంస్కరణల్లో భాగంగా 1990లో ఇలాంటి క్షమాభిక్ష, కోర్టు వెలుపల పరిష్కారాలకు అవకాశమిచ్చారు.

పెండింగు కేసుల భారంతో ఇప్పటికే నలిగిపోతున్న పాకిస్తానీ కోర్టులకు ఈ పద్ధతి వల్ల కొంత ఉపశమనం కలుగుతుందని దీనికి మద్దతిచ్చేవారు వాదిస్తారు.

కానీ, ఈ సంస్కరణను తీసుకొచ్చిన 1990 తరువాత హత్య కేసుల్లో దోషిత్వ నిర్ధరణ, శిక్షలు పడే రేటు తగ్గిపోయింది. 1990లో హత్య కేసుల్లో దోషిత్వ నిర్ధరణ రేటు 29 శాతం ఉండగా 2000లో అది 12 శాతానికి పడిపోయింది.

ఈ న్యాయ సంస్కరణ పదేపదే నేరాలు చేసేవారికి తప్పించుకోవచ్చులే అనే ధీమా కలుగుతుందని, శక్తిమంతులు చట్టం నుంచి తప్పించుకోవడానికీ ఇది అవకాశం కల్పిస్తుందన్నది విమర్శకుల మాట.

తన బావ సమీ ఉల్లా గతంలో హింసాత్మక నేరాలకు పాల్పడి తప్పించుకోగలగడం వల్లే ఆయన మరింత హింసాత్మక మారి చివరకు భార్యనే చంపేశాడని బుష్రా సోదరుడు మొహమ్మద్ జకారియా అన్నారు.

సమీ ఉల్లా గతంలో చేసిన నేరాలుగా చెబుతున్న ఘటనల్లో రాజీ కుదుర్చుకున్నామని.. అయితే, ఆయన ఆ కేసుల్లో దోషి కావడం వల్ల రాజీ కుదుర్చుకోవడం కాకుండా న్యాయ ప్రక్రియను నివారించడానికే ఆ పని చేశామని చెప్పారు.

ప్రస్తుతం భార్యను హత్య చేసిన కేసులో దోషిగా తేలడంతో మరణశిక్ష పడకుండా సమీ ఉల్లా అప్పీల్ చేసుకుంటున్నాడు.

గత ప్రభుత్వంలో అటార్నీ జనరల్‌గా పనిచేసిన అస్తార్ ఆసఫ్ అలీ ఆ న్యాయసంస్కరణల్లో మార్పులకు 2015లో ప్రతిపాదించారు. కానీ, అందులోనూ ఈ క్షమాభిక్ష అంశం మాత్రం అలాగే ఉంచారు.

''క్షమించే హక్కు అందరికీ ఉంటుంద''ని ఆయన బీబీసీతో అన్నారు. అయితే, క్షమాభిక్ష తరువాత కూడా కనీస జైలు శిక్ష ఉండాలని.. అలా ఉంటే, నేరాలు చేసినా డబ్బులిచ్చి బయటపడలేమని నేరస్థులకు అర్థమవుతుందని అన్నారు.

అస్తార్ ప్రతిపాదనలకు అప్పట్లో కొద్దిమంది మినహా ఎక్కువ మంది ఇస్లామిక్ రాజకీయ నాయకుల నుంచి మద్దతు దొరకలేదు.

ప్రస్తుత చట్టం అటు పోలీసులు, క్రిమినల్ లాయర్లకు...


పాకిస్తాన్ లో కరోనా వైరస్ మూడో వేవ్ నడుస్తోంది.

ఇటీవలి కాలంలో పాకిస్తాన్‌లోనూ కరోనా కేసులు క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి. రోజువారీ మరణాల సంఖ్య 200 మార్కును దాటింది.

దేశంలో మూడో వేవ్ కొనసాగుతోందని పాక్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఇది మునుపటికంటే తీవ్రంగా ఉండొచ్చని భావించిన అధికారులు కోవిడ్ ఆంక్షలు విధిస్తున్నారు.

వైరస్ హాట్ స్పాట్‌లు ఉన్నచోట పాక్షిక లాక్ డౌన్ అమలు చేస్తున్నారు.

పాజిటివిటీ రేటు అయిదుకన్నా ఎక్కువ ఉన్న ప్రాంతాలలో విద్యా సంస్థలను మూసివేశారు. ఉత్సవాలు, వివాహ వేడుకలు, క్రీడా కార్యక్రమాలు, పర్యటనలను నిషేధించారు.

సాయంత్రం ఆరు గంటల తర్వాత అత్యవసర పనులకు మాత్రమే బయటకు రావడానికి ప్రజలను అనుమతిస్తున్నారు. కేసులు, మరణాలు పెరుగుతుండటంతో వివిధ పరీక్షలనూ వాయిదా వేశారు.

దేశంలో ఎమర్జెన్సీ విధించాలని పాకిస్తాన్ మెడికల్ అసోసియేషన్(పీఎంఏ) ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. ముందు జాగ్రత్త చర్యగా దేశీయ, అంతర్జాతీయ విమానాలు, రైళ్లు, బస్సు సర్వీసులను నిలిపేయాని కూడా పీఎంఏ సూచించింది.

భారతదేశంలో కరోనా ప్రతాపాన్ని చూశాక, దేశంలో రోజువారీ ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి సామర్ధ్యాన్ని 250 టన్నులు పెంచాలని పాకిస... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్తాన్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. కొన్ని పరిశ్రమలలో ఆక్సిజన్ వాడకాన్ని తగ్గించాలని కూడా భావిస్తోంది.

''ఆక్సిజన్ సరఫరా సామర్థ్యాన్ని 90 శాతం వరకు వాడుకుంటున్నాం. అందులో ఎక్కువ భాగం కరోనా రోగుల చికిత్సకే ఉపయోగిస్తున్నాం'' అని కేంద్ర మంత్రి అసద్ ఉమర్ అన్నారు.

ఆయన నేషనల్ రెస్పాన్స్ టాస్క్‌ఫోర్స్‌కు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

కేసుల సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ ఆక్సిజన్ సరఫరాలో ఇబ్బందులు పెరుగుతున్నాయని ఆయన వెల్లడించారు.

ఆంక్షలను అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం సైన్యాన్ని రంగంలోకి దించుతోంది.

రంగంలోకి దిగిన సైన్యం

పాకిస్తాన్ లో కోవిడ్ నిబంధనలను అమలు చేయడం ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారింది. ఆంక్షల  పేరుతో ప్రజల పట్ల కఠినంగా వ్యవహరించడం మంచిది కాదని ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ భావిస్తున్నారు.

దీంతో స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్ (SOP) నిబంధనలను ఎవరూ పట్టించుకోవడం లేదు.

ఇప్పుడు భారత్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితుల నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని, ఈ నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం సైన్యాన్ని రంగంలోకి దింపింది.

మొదటి దశలో కరోనా వ్యాప్తి అధికంగా ఉన్న 16 నగరాల్లో దళాల మోహరింపు పెరిగింది. లాహోర్, రావల్పిండి, కరాచీ, క్వెట్టా, పెషావర్, ముజఫరాబాద్‌లు ఈ నగరాల జాబితాలో ఉన్నాయి.

కరోనా మొదటి వేవ్ సందర్భంగా పాకిస్తాన్ ఆర్ధిక వ్యవస్థ దెబ్బతిన్నది.

ఆర్థిక వ్యవస్థకు సవాల్

పాకిస్తాన్‌లో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినప్పటి నుండి దేశం ఆర్థిక సంక్షోభంలో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ఈ సంక్షోభం రానురాను ముదురుతోందని చాలామంది భావిస్తున్నారు.

పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగితతో ప్రజలు కూడా అసహనం వ్యక్తం చేస్తుండగా, ప్రభుత్వం మాత్రం ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పుడిప్పుడే కోలుకుంటోందని చెబుతోంది. .

పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇబ్బందుల్లో ఉందని ఇటీవలి ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక కూడా హెచ్చరించింది. కోవిడ్ ఆంక్షల కారణంగా 2020 ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి త్రైమాసికంలో వ్యాపారం బాగా దెబ్బతింది. వృద్ధి రేటు 1.5 శాతం పడిపోయింది.

వీటన్నిటి దృష్ట్యా  సంపూర్ణ లాక్‌డౌన్ నిర్ణయం ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో అంత మంచిది కాదని ఇమ్రాన్ ఖాన్  ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

''మూడో వేవ్ మునుపటికన్నా తీవ్రంగా ఉంది. ఇంగ్లండ్ నుంచి  లాహోర్, ఇస్లామాబాద్, పెషావర్‌లకు నగరాలకు వచ్చిన వారి వల్ల కరోనా తీవ్రత ఎక్కువైంది'' అని ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ అన్నారు.

''వ్యాక్సీన్ కొరత ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉంది....


పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రి షా మహమూద్ ఖురేషీ

భారత్ రచిస్తున్న పథకం గురించి  తమకు నిఘా సమాచారం అందిందని ఖురేషీ చెప్పారు.

అయితే, పాకిస్తాన్ ఆరోపణలను భారత్ తోసిపుచ్చింది.

పాక్ విదేశాంగ మంత్రి వ్యాఖ్యలు బాధ్యతారహితమైనవని భారత విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రవీశ్ కుమార్ అన్నారు.

"భారత్‌లో దాడులకు పాల్పడేందుకు పాక్‌కు చెందిన ఉగ్రవాదులను ప్రేరేపించేలా పాకిస్తాన్ జిమ్మిక్కులు చేస్తోంది" అని రవీశ్ విమర్శించారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

జమ్మూకశ్మీర్‌లోని పుల్వామాలో మిలిటెంట్లు జరిపిన దాడి అనంతరం, పాకిస్తాన్‌లోని బాలాకోట్ ప్రాంతంలో భారత్ వైమానిక దాడులు చేసింది.

పన్నెండు యుద్ధ విమానాలు వెళ్లి జైషే మహమ్మద్ ఉగ్రవాద శిబిరాలపై బాంబులు వేసి ధ్వంసం చేశాయని భారత్ తెలిపింది.

ఆ తర్వాత సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు తలెత్తాయి.

ఇప్పుడు మళ్లీ ఏప్రిల్ 16 నుంచి 20 మధ్యలో తమ దేశంపై దాడులు చేసేందుకు భారత్ సిద్ధమవుతోందంటూ ఆరోపణలు చేసిన పాకిస్తాన్  విదేశాంగ మంత్రి, తేదీలను అంత కచ్చితంగా చెప్పడానికి సంబంధించిన ఆధారాలను మాత్రం వెల్లడించలేదు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు 800 కోట్ల డాలర్లు కాగా బంగ్లాదేశ్ వద్ద 3,500 కోట్ల విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలున్నాయి. దీంతో, బలపడుతున్న బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థను దక్షిణాసియా పెద్దపులితో పోల్చుతూ ప్రపంచ దేశాలు ప్రశంసిస్తున్నాయి.

బంగ్లాదేశ్ ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు 8 శాతం కాగా అదే సమయంలో భారత్ ఆర్థిక వృద్ధి రేటు 5 శాతానికి పడిపోయింది. పాకిస్తాన్ వృద్ధి రేటు కూడా 5 నుంచి 6 శాతం మధ్య ఉంది.

ఇక రుణాల విషయానికొస్తే ప్రతి బంగ్లాదేశ్ పౌరుడిపై సగటున 434 డాలర్ల అప్పు ఉండగా.. పాకిస్తాన్‌లో తలసరి అప్పు 974 డాలర్లు ఉంది.

ప్రపంచ ఆర్థిక సదస్సులో బంగ్లాదేశ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రి మాట్లాడుతూ.. తమ దేశం నుంచి 120 సంస్థల ద్వారా 35 దేశాలకు 100 కోట్ల డాలర్ల ఐటీ ఎగుమతులున్నాయని చెప్పారు. 2021 నాటికి తమ ఐటీ ఎగుమతులు 500 కోట్ల డాలర్లకు పెరుగుతాయన్నారు.

బంగ్లాదేశ్ ప్రధాని షేక్ హసీనా 2009లో 'డిజిటల్ బంగ్లాదేశ్' పేరుతో ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో ప్రభుత్వ సేవలను డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫాంలోకి తేవడమే కాకుండా దేశంలో ఐటీ రంగ విస్తరణకు పునాదులు వేశారు.

బంగ్లాదేశ్ భారత్‌కు భాగస్వామా? పోటీ ద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేశమా?

బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్ మధ్య సంబంధాలు ఏమంత గొప్పగా లేవు. భారత్, బంగ్లాదేశ్‌ల మధ్య మాత్రం ఇప్పటివరకు మంచి సంబంధాలే ఉన్నాయి. షేక్ హసీనా అక్టోబరు 3 నుంచి నాలుగు రోజుల పర్యటన కోసం భారత్ బయలుదేరడానికి ముందు పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఆమెకు ఫోన్ చేశారు. కశ్మీర్ విషయంలో భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా అన్ని ముస్లిం దేశాల మద్దతు కూడగట్టే ప్రయత్నంలో ఆయన ఆమెకు ఫోన్ చేశారు. కానీ, బంగ్లాదేశ్.. కశ్మీర్ విషయంలో భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకించలేదు, అలా అని బహిరంగంగా దానికి మద్దతూ ఇవ్వలేదు. కశ్మీర్ అంశం రగులుతున్న సమయంలో ఆమె భారత్‌కు వచ్చారంటేనే ఆ దేశం దాన్ని వ్యతిరేకించడం లేదనడానికి నిదర్శనమన్న వాదనలున్నాయి.

అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థ (ఐఎంఎఫ్) ప్రస్తుతం 18,000 కోట్ల డాలర్ల విలువైన బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2021 నాటికి 32,200 కోట్ల డాలర్లకు చేరుతుందని అంచనా వేసింది. ఆ లెక్కన చూసినా ఇప్పటికే సగటున ప్రతి బంగ్లాదేశ్ పౌరుడూ సగటు పాకిస్తానీ కంటే ధనికుడే.

1951 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అప్పటికి తూర్పు పాకిస్తాన్‌గా ఉన్న ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్ జనాభా 4.2 కోట్లు కాగా అప్పటి పశ్చిమ పాకిస్తాన్ (ప్రస్తుత పాకిస్తాన్) జనాభా 3.37 కోట్లు. ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ జనాభా ఏకంగా 20 కోట్లకు చేరుకోగా బంగ్లాదేశ్ జనాభా 15.5 కోట్ల దగ్గర ఉంది.

బంగ్లాదేశ్ తన దేశ జనాభాను నియంత్రించుకున్న స్థాయిలో పాకిస్తాన్, భారత్‌లు నియంత్రించలేకపోయాయి. ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఇంటర్నెట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ప్రకారం ప్రపంచంలో ఆన్‌లైన్ బలగంలో రెండో అతి పెద్ద దేశం బంగ్లాదేశే. దక్షిణాసియాలో భారత్‌ను సవాల్ చేసే స్థాయిలో బంగ్లాదేశ్ ఉందని ఆసియా డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ అభిప్రాయపడింది.

బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ

బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక వృద్ధిలో పారిశ్రామిక రంగానికి కీలక పాత్ర. అదేసమయంలో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో సేవారంగానిది కీలకపాత్ర. భారత్‌లో పారిశ్రామిక వృద్ధి రేటు దాదాపు తిరోగమనంలో ఉంది. భారతదేశ జనాభాలో చాలామంది వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడుతున్నప్పటికీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయ భాగస్వామ్యం ఏటా క్షీణిస్తోంది.

ఇక బంగ్లాదేశ్ విషయానికొస్తే ఆ దేశంలో 1974లో వచ్చిన భయంకరమైన కరవు తరువాత ఇప్పుడు ఆ దేశం ఆహార స్వయం సమృద్ధి సాధించింది.

2009 తరువాత బంగ్లాదేశ్ తలసరి ఆదాయం మూడింతలు పెరిగింది. ఈ ఏడాది ఆ దేశంలో తలసరి ఆదాయం 1750 డాలర్లు. అంటే భారత కరెన్సీలో చూస్తే సుమారు 1,24,000 రూపాయలు. అయినప్పటికీ...


పాకిస్తాన్ విదేశీ రుణ భారం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది

పాకిస్తాన్ 20 బిలియన్ల రుణాలను తిరిగి చెల్లించింది గానీ, ఇమ్రాన్ ఖాన్ పాలనలో మొత్తం విదేశీ రుణం అత్యధిక స్థాయికి చేరుకుంది. దీనికి కారణం ఉన్న అప్పులను తీర్చడానికి కొత్త అప్పులు చేయడమేనని ఆర్థికవేత్తలు అంటున్నారు.

పాకిస్తాన్ మొత్తం అప్పు ఎంత?

ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ విదేశీ రుణాలు 115 బిలియన్ డాలర్లకు పైనే ఉన్నాయి. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ గణాంకాల ప్రకారం.. 2020 డిసెంబర్ 31 నాటికి పాకిస్తాన్ మొత్తం అప్పు 115.756 బిలియన్ డాలర్లు.

అంతకు ముందు సరిగ్గా ఏడాది క్రితం అంటే 2019 డిసెంబర్ 31 నాటికి పాకిస్తాన్ విదేశీ రుణాలు 110.719 బిలియన్ డాలర్లు. అంటే ఒక ఏడాదిలో అప్పులు 5 బిలియన్ డాలర్లు పెరిగాయి.

అయితే, స్టేట్ బ్యాంక్ విడుదల చేసిన గణాంకాలు కేవలం ప్రభుత్వ రుణాలు కాదని, దేశం మొత్తం రుణాలను సూచిస్తున్నాయని పాకిస్తాన్ ఆర్థిక శాఖ డెబిట్ ఆఫీస్ డైరెక్టర్ జనరల్ అబ్దుల్ రెహ్మాన్ వడాయిచ్ చెప్పారు.

ఇందులో పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం నేరుగా తీసుకున్న రుణాలతో పాటూ, ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని వివిధ సంస్థలు తీసుకున్న అప్పులు, ప్రైవేటు రంగ సంస్థలు తీసుకున్న విద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేశీ రుణాలు కూడా ఉన్నాయని అన్నారు.

ప్రభుత్వ విదేశీ రుణాలు 80 బిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే. ప్రభుత్వం దేశం బయట నుంచి, లోపలి నుంచి కూడా రుణాలు తీసుకుంటుంది. బయటి నుంచి తీసుకున్న రుణాలు మూడింట ఒక వంతు కాగా, అంతర్గత రుణాలు రెండొంతులు ఉన్నాయి. పాకిస్తాన్ దేశ జీడీపీలో అప్పులు 30 శాతం ఉన్నాయని వడాయిచ్ వివరించారు.

గత ప్రభుత్వాలు ఎంతెంత విదేశీ రుణాలు చెల్లించాయి?

తన రెండున్నరేళ్ల పదవీ కాలంలో మొత్తం 20 బిలియన్ డాలర్ల రుణాలు చెల్లించామని పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెబుతున్నారు.

"పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్ నవాజ్ పాలనలోని మొదటి రెండున్నర సంవత్సరాల కాలంలో 9.953 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించారు. అదే, పాకిస్తాన్ పీపుల్స్ పార్టీ పాలనలోని మొదటి రెండున్నర సంవత్సరాలలో 6.454 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ రుణాన్ని చెల్లించారు" అని డార్సన్ సెక్యూరిటీస్ పరిశోధన విభాగాధిపతి యూసుఫ్ సయీద్ తెలిపారు.

వీటన్నిటినీ పోల్చి చూస్తే ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వమే అత్యధిక విదేశీ రుణాలు చెల్లించినట్లు తెలుస్తోందని వడాయిచ్ అన్నారు.

అయితే, రుణాలను, చెల్లింపులను ఆర్థిక కోణం నుంచి అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంటుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

"తిరిగి చెల్లిస్తున్న రుణాలలో 90 శాతం అసలు ఉంటుంది. వడ్డీ చాలా స్వల్పంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా విదేశీ రుణాలకు వడ్డీ చాలా తక్కువగా 2 నుంచి 3 శాతం ఉంటుంది. వీటిని తిరిగి చెల్లించవలసిన కాల పరిమితి కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పాకిస్తాన్ రుణాల చెల్లింపు వ్యవధి సగటున ఏడు సంవత్సరాలు.

ప్రతీ సంవత్సరం పాకిస్తాన్‌కు ఉన్న అప్పుల్లో ఎనిమిది లేదా పది బిలియన్ డాలర్లు మెచ్యూర్ అవుతాయి. వీటిని చెల్లించడానికి కొత్త రుణాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. బడ్జెట్ వ్యయం కోసం కొంత అప్పు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది సుమారు ఐదు బిలియన్ డాలర్లు ఉంటుంది" అని వడాయిచ్ వివరించారు.

"ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వం 20 బిలియన్ డాలర్ల అప్పు చెల్లించిందంటే దాన్ని అనుమానించక్కర్లేదు. అయితే, ఈ రుణాలను సొంత వనరుల ద్వారా తీర్చిందా లేక మళ్లీ అప్పు చేసి తీర్చిందా అన్నది చూడాలి. ప్రతీసారీ, ఉన్న అప్పులను తీర్చడానికి మళ్లీ అప్పు తీసుకుంటూనే ఉన్నారు. ప్రస్తుతం ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వం కూడా అదే చేసింది. దీనివలన విదేశీ రుణం నిత్యం పెరుగుతూనే ఉంది" అని ఆర్థికవేత్త కేసర్ బెంగాలీ అభిప్రాయపడ్డారు.

విదేశీ రుణాలు తీసుకోవడం ఎంత అవసరం?

బడ్జెట్ వ్యయాలను పూరించేందుకు విదేశాల నుంచి, స్వదేశీ వ్యవస్థల...


పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి వచ్చిపడిన మోర్టార్ షెల్ శకలం అది. నల్ల రంగులో ఉండి ఇనుము వాసన వస్తోంది.

ఆ బాలిక దాన్ని ఏదో విజయం సాధించినంత ఆనందంతో నాకు చూపిస్తోంది.

ఆమె ముఖంపై చిరునవ్వు కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది.  ఆ రోజు ఆమెకు ఇలాంటివి చాలా దొరకడంతో సంతోషం పట్టలేకపోతోంది.

ఇలాంటి బాంబులు, మోర్టార్ల ముక్కులు సేకరించే ఆటలో ఆ రోజు మిగతా అందరు పిల్లల కంటే తానే ముందున్నానన్న విజయగర్వం ఆమెలో కనిపిస్తోంది.

అవన్నీ పక్కకు విసిరేసి, సబ్బుతో చేతులు శుభ్రం చేసుకోమని నేను తనకు చెప్పాను. ఈ ముక్కల నుంచి రసాయన వాయువు విడుదలవుతుందని.. అది ప్రమాదకరమని ఒక పోలీసు అధికారి నాతో చెప్పడంతో అదే మాట ఆ పాపకు చెప్పాను. ఆ అమ్మాయి మాత్రం ముక్కలు పడేయకుండా, గుప్పిట్లో దాచుకుంది.

''నీకు భయమేయట్లేదా'' అని అడిగితే, ''నేను పెద్దయ్యాక పోలీసును అవుతా. అప్పుడు ధైర్యంగా ఉంటాను. నాకు భయమెందుకు'' అని బదులిచ్చింది.

కశ్మీర్‌లో నియంత్రణ రేఖ(ఎల్‌వోసీ)కి సమీపాన కలాసియా గ్రామంలో పిల్లలకు తూటాలు, గన్‌పౌడర్ తరచూ కనిపిస్తుంటాయి. వాటిని వాడే వ్యక్తులు కూడా తారసపడుతుంటారు.

పిల్లలు పేలుడు పదార్థాల శకలాలతో ఆడుకొనే రోజులు పోవాలి... ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ుస్తకాలతో ఆడుకొనే రోజులు రావాలి

భారత్, పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగినప్పుడు ఎల్‌వోసీ సమీపంలోని పాఠశాలలు, కళాశాలలు మూసేస్తుంటారు. చదువులు పూర్తయ్యాక వ్యవసాయ రంగాన్ని మినహాయిస్తే మరే రంగంలోనూ ఉపాధి, ఉద్యోగం లభించే అవకాశాలు అంతగా ఉండవు. అందువల్ల ఎక్కువ మంది యువత పోలీసు శాఖలో లేదా సైన్యంలో ఉండే ఉద్యోగాల్లో చేరాలనుకుంటారు.

మేం రాజౌరీ జిల్లాలోని నౌషెరా సెక్టార్‌లో ఉండే జీరో పాయింట్ వద్దకు వెళ్లాం. ఇక్కడి నుంచి ఎల్‌వోసీ వద్ద ఉండే భారత సైనిక శిబరాలు కనిపిస్తాయి.

భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతల కారణంగా అంతటా ముప్పు పొంచి ఉంది. రెండు దేశాల మధ్య కాల్పుల్లో చాలా మంది ఆత్మీయులను కోల్పోయారు.  ఈ బాధితుల్లో రతన్ లాల్ ఒకరు. కలాసియా గ్రామానికి చెందిన ఆయన భార్య ఇలాంటి కాల్పుల్లోనే చనిపోయారు.

రతన్ లాల్

యుద్ధం ఖరీదు?

కొందరు పొలంలో పనిచేస్తారని, మరికొందరు ఇతర పనులు చేసుకుంటారని, బాంబులు పడ్డప్పుడు పనుల్లో ఉన్నవారు సురక్షిత ప్రదేశాలకు వెంటనే చేరుకోలేరని రతన్ లాల్ ప్రస్తావించారు.

''నా భార్య నీళ్లు తేవడానికి బావి వద్దకు వెళ్లింది. అక్కడో బాంబు పడింది. తను అక్కడికక్కడే చనిపోయింది'' అంటూ ఆయన తన బాధను పంచుకున్నారు.

రతన్ లాల్ కుమారుడు సైన్యంలో పనిచేస్తున్నారు.

సరైన విద్య లేకపోవడం వల్ల తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో తమ పిల్లలు సైన్యంలో చేరుతున్నారని రతన్ లాల్ వ్యాఖ్యానించారు. పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి నిరంతరం జరిగే కాల్పులు పిల్లల మనసుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయని ఆందోళన వెలిబుచ్చారు. ''ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పిల్లలు పరీక్షలకు సరిగా సన్నద్ధం కాలేకపోతున్నారు. దిల్లీ, ముంబయి లాంటి ప్రాంతాల్లో చదువుకున్న పిల్లలతో ఈ పిల్లలు ఎలా పోటీపడగలరు. వీళ్లు వాళ్లతో ఎప్పటికీ పోటీపడలేరు'' అని ఆయన విచారం వ్యక్తంచేశారు.

సుదేశ్ కుమారి

గనేహా అనే మరో గ్రామానికి చెందిన సుదేశ్ కుమారి కొడుకు కూడా సైన్యంలో పనిచేస్తున్నారు. ఆయన ప్రస్తుతం శ్రీనగర్‌లో విధులు నిర్వహిస్తున్నారు.

గనేహాలో సుదేశ్ కుమారి లాంటి స్థానికులకు తాము ఎప్పుడూ యుద్ధ క్షేత్రంలో ఉన్నట్లే ఉంటుంది.

ఆమె ఇంటికి చాలా చోట్ల రంధ్రాలు పడ్డాయి. అవి కాల్పుల వల్ల పడినవే. చుట్టూ అద్దాల ముక్కలు, శిథిలాలు కనిపించాయి.

మేము అక్కడి స్థానికులను కలవడానికి ముందు రోజు సాయంత్రం రెండు దేశాల మధ్య ఆరు గంటలపాటు కాల్పులు సాగాయి. ఆ షాక్ నుంచి వాళ్లెవరూ ఇంకా తేరుకోలేదు.

''కాల్పుల ధాటికి మా బంకర్ కూడా...


పాకిస్తాన్ శాంతికి కట్టుబడి ఉందనేదానికి సూచిగా ఈ చర్య తీసుకుంటున్నట్లు ఆయన గురువారం సాయంత్రం కిందట ఆ దేశ పార్లమెంట్‌లో వెల్లడించారు. రెండు దేశాలు శాంతిగా ఉండడానికే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నానని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

నేనీ రోజు ఈ వేదికగా భారత్‌కు ఒక విషయం చెప్పాలనుకుంటున్నా. ‘‘ఉద్రిక్తతలను ఇంతకంటే పెంచుకోకూడదు. మీరేం చేసినా పాకిస్తాన్ దానికి బదులివ్వక తప్పదు’’ అని పాక్ ప్రధాని చెప్పారు.

రాత్రి మిసైల్ దాడి జరగొచ్చని అనుకున్నామని అయితే తర్వాత దాన్ని విరమించుకున్నారని అన్నారు. పాకిస్తాన్ సైన్యం కూడా అన్నింటికి సిద్దపడే ఉందని చెప్పారు. బాధ్యతాయుతమైన దేశం మరే దేశానికి అణగిఉండడానికి ఇష్టపడదన్న విషయం గుర్తించాలని అన్నారు.

యుద్ధంతో సాధించేదేమీ ఉండదని ఇమ్రాన్ ఖాన్ అభిప్రాయపడ్డారు. రెండు దేశాల దగ్గర అణ్యాయుధాలు ఉన్నాయన్న విషయం గుర్తుంచుకోవాలని యుద్ధం ఎవరికీ మంచిది కాదని అన్నారు. ప్రస్తుత పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారకుండా అంతర్జాతీయ సమాజం కూడా తనవంతు పాత్ర పోషిస్తుందని ఆశిస్తున్నట్టు తెలిపారు.

శాంతి చర్చలకు ఎన్నిసార్లు ప్రతిపాదించినా మోదీ ప్రభుత్వం సిద్ధపడలేదని చెప్పారు.

ఉదయమే ట్రంప్ సానుకూల సం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దేశం

అంతకు ముందే అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ సానుకూల సంకేతాలు ఇచ్చారు.

కశ్మీర్ అంశంలో భారత్, పాకిస్తాన్ మధ్య సంఘర్షణకు తెరపడుతుందని ఆశిస్తున్నట్టు చెప్పారు.

"భారత్, పాకిస్తాన్ నుంచి మాకు ఒక 'సానుకూల వార్త' వచ్చిందని నేను అనుకుంటున్నాను.  కొంత 'మంచి సమాచారం'  వచ్చింది. అది రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణకు తెరదించుతుందనే ఆశిస్తున్నా.’’ అని ట్రంప్ వెల్లడించారు.

అలా ట్రంప్ ప్రకటన చేసిన కాసేపటికే అభినందన్‌ను రేపు విడుదల చేస్తామని ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రకటించారు.

ఆ తర్వాత పాక్ విడుదల చేసిన మరో వీడియోలో..  పాక్ సైన్యం తనను బాగా చూసుకుంటోందని అభినందన్ చెప్పారు.

"నేను ఈ మాటలను అధికారికంగానే చెబుతున్నా. ఒకవేళ నేను తిరిగి నా దేశానికి వెళ్లినా నా మాటల్లో మార్పు ఉండదు.  పాకిస్తాన్ సైనిక అధికారులు నన్ను చాలా బాగా చూసుకుంటున్నారు. వారు చాలా హుందాగా ప్రవర్తించారు. నాపై ఓ మూక దాడిచేయబోతే సైన్యం నన్ను రక్షించింది. నాకు పెళ్లైంది. నేను దక్షిణ ప్రాంతానికి చెందినవాడిని.

ఇంతకు మించి నేను ఏమీ చెప్పలేను." అని వివరించారు.

ఈ వీడియోను పాకిస్తాన్ ఆర్మీ మేజర్ జనరల్ ఆసిఫ్ గఫూర్ ట్విటర్లో విడుదల చేశారు.

ఆయనను మిలిటరీ నియమ నిబంధనల ప్రకారం చూసుకుంటున్నామని ట్విటర్లో వెల్లడించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్ సైన్యం ఒక వీడియోలో ఒక భారత పైలెట్‌ను పాకిస్తాన్ సరిహద్దు లోపల అరెస్టు చేసినట్లు చెప్పింది.

ఆ వీడియోలో భారత వైమానిక దళ యూనిఫాం వేసుకున్న వ్యక్తికి కళ్లకు గంతలు కట్టి ఉన్నారు. ఆ వ్యక్తి తనను వింగ్ కమాండర్ అని, తన పేరు అభినందన్ అని చెప్పారు.

ఈ వ్యక్తి యూనిఫాంపై ఇంగ్లిష్‌లో ఆయన పేరు కూడా రాసుంది. ఆయన తన సర్వీస్ నంబర్ కూడా చెప్పారు.

ఆ వీడియోలో ఈ వ్యక్తిని మీరు పాకిస్తాన్ సైన్యం అదుపులో ఉన్నారా? అని కూడా ప్రశ్నించారు.

కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో...

పాకిస్తాన్ అదుపులో ఉన్న వింగ్ కమాండర్ అభినందన్‌ను ఇప్పుడు భారత్ ఎలా తీసుకువస్తారు, ఇంతకు ముందు కూడా ఇలా జరిగిందా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో కూడా 26 ఏళ్ల ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ కె.నచికేతను పాకిస్తాన్ సైన్యం అదుపులోకి తీసుకుంది. తర్వాత ఆయన్ను భారత్‌కు అప్పగించింది.

కార్గిల్ యుద్ధం సమయంలో పాకిస్తాన్‌లో జి. పార్థసారధి భారత హైకమిషనర్‌గా ఉన్నారు.

పార్థసారధి 1963-1968 సమయంలో భారత సైన్యంలో అధికారిగా కూడా పనిచేశారు.

అప్పుడు నచికేత తిరిగి భారత్ ఎలా చేరుకున్నారో పార్థసారథి బీబీసీకి చెప్పారు.

"కార్గిల్ యు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ద్ధ సమయంలో ఫ్లైట్ లెప్ఠినెంట్ నచికేత మిగ్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్‌లో ఉన్నారు. ఆయనను నియంత్రణ రేఖను దాటవద్దని ఆదేశించారు. యుద్ధం జరుగుతున్న సమయంలో నచికేత మిగ్‌తో దాడులు చేశారు. కానీ కిందకు వచ్చినపుడు మిసైల్ ట్రాక్ ద్వారా ఆయన్ను కిందికి దించారు. పాకిస్తాన్ సైన్యం ఆయన్ను అదుపులోకి తీసుకుంది.

కొన్ని రోజుల తర్వాత నాకు పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి సందేశం వచ్చింది. ప్రధాన మంత్రి నవాజ్ షరీఫ్ నచికేతను విడుదల చేయాలనుకుంటున్నట్టు చెప్పారు.

"మేం ఆయన్ను విడుదల చేయాలని అనుకుంటున్నాం అన్నారు. నేను సరే, ఆయన్ను ఎక్కడ కలవాలి అన్నాను. దానికి నవాజ్ షరీఫ్ జిన్నా హాల్‌కు రండి అన్నారు".

నచికేత ఎలా తిరిగి వచ్చారు

"జిన్నా హాల్‌లో ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ జరుగుతున్నట్టు నాకు తెలిసింది. దాంతో నేను ఆయన్ను మీరు నచికేతను తిరిగి అప్పగిస్తున్నప్పుడు అక్కడ మీడియా ఉంటుంది అన్నాను. దానికి ఆయన 'అవును' అన్నారు. దానికి నేను అది కుదరదని చెప్పాను. యుద్ధ ఖైదీలను విడుదల చేస్తున్న సమయంలో మీడియా ఉండడాన్ని నేను ఎప్పటికీ అంగీకరించను అని చెప్పాను.

ఇంటర్నేషనల్ మీడియా ముందు అతడిని అప్పగించడం కుదరదు అన్నాను. మీరు ఆయన్ను మాకు ప్రైవేటుగా అప్పగించాలని చెప్పాను. నేను దిల్లీకి కూడా ఈ విషయం చెప్పాను. అక్కడి నుంచి మీరు సరిగ్గానే చేశారని చెప్పారు

"నాకు పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి మళ్లీ ఫోన్ వచ్చింది. ఆయన్ను ఎలా విడుదల చేయాలో మీరే చెప్పండి అన్నారు. నేను చూడండి మీపై మాకు నమ్మకం పోయింది అన్నాను. మీరు నచికేతను రాయబార కార్యాలయంలో వదిలేయండి. తర్వాత నేను ఆయన చార్జ్ తీసుకుంటాను అని చెప్పాను. తర్వాత నచికేతను ఏంబసీకి తీసుకొచ్చారు. అక్కడ నేను ఆయన చార్జ్ తీసుకున్నాను.

"రాత్రి నచికేతను ఎయిర్ కమాండర్ జశ్వాల్ ఇంట్లో ఉంచారు. తర్వాత రోజు నేను మీరు విమానంలో వెళ్లడం లేదు అని ఆయనకు చెప్పాను. నేను నచికేతను ఒక ఎయిర్ అటాచీ, ఒక నావీ అటాచీ( దౌత్య అంశాల్లో భాగంగా ఉండే వైమానిక దళం, నౌకాదళం అధికారులు)తో ఒక వాహనంలో పంపించాను.

వాఘా దగ్గర మన సైన్యానికి అప్పగించమని చెప్పాను. నచికేత ఒకటి రెండు వారాలు పాకిస్తాన్ అదుపులో ఉన్నారు" అని పార్థసారధి చెప్పారు.

1965 యుద్ధంలో నేను సియాల్‌కోట్‌లో ఉన్నాను. ఎవరైనా సైనికులు పాకిస్తాన్‌కు పట్టుబడితే, వారితో దురుసుగా ప్రవర్తించడం అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘన అవుతుంది.

మీడియాలో పైలెట్ ఫొటో విడుదల చేయడం. వారి చేతులు కట్టేసిన వీడియో విడుదల చేయడం యుద్ధ విధానాలకు...


పాకిస్తాన్ సైన్యం పలువురు పాత్రికేయులను అక్కడకు తీసుకెళ్లింది. ఈ సందర్భంగా అక్కడ ఏముందో, తాను ఏం చూశారో  బీబీసీ ప్రతినిధి జహీద్ వివరించారు.

బాలాకోట్ వీడియో

ఆయన మాటను, అక్కడి దృశ్యాలను కింది వీడియోలో చూడొచ్చు.

''నేను బాలాకోట్‌లో జావా టాప్ వద్ద ఉన్నాను. బాలాకోట్‌లో దాడి చేసినట్లు భారత్ చెబుతున్న మదర్సా ఇది. (భారత్ ఇక్కడున్న మిలిటెంట్ శిబిరాన్ని ధ్వంసం చేసినట్లు పేర్కొంది). నేనిప్పుడు ఆ మదర్సా దగ్గరకు వెళ్తున్నాను'' అని జహీద్ వివరించారు.

మదర్సా వద్దకు నడిచి వెళ్తున్న పాత్రికేయులు

దాదాపు గంటన్నర పాటు నడిచి అక్కడకు చేరుకున్నానని తెలిపారు.

మదర్సా ముందు భాగం ఫుట్ బాల్ మైదానంలాగా విశాలంగా ఉందని ఆయన తెలిపారు. అది పిల్లలు ఆడుకునే ప్రదేశం కావొచ్చని వివరించారు. ఆ మదర్సా భవనం మసీదులా ఉందని చెప్పారు.

లోపల పిల్లలు.. తనతో పాటు పాటు వచ్చిన పాత్రికేయులు ఉన్నట్లు తెలిపారు.

ఇది పర్వతాల మధ్య ఉన్న ప్రాంతమని తమను ఆర్మీ ఇక్కడకు తీసుకొచ్చి చూపిస్తోందని వివరించారు.

మదర్సా లోపల మసీదు ఉందని.. ఆ మసీదు లోపల దాదాపు 150 మంది పిల్లలు ఖురాన్ చదువుతూ కనిపించారని ఆయన చెప్పారు.

ఈ సందర్భంగా పాక్ సైనికులు కూడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ా తమతో ఉన్నారని చెప్పారు.

ఇది పాకిస్తాన్‌లోని ఖైబర్ పక్తుంఖ్వా రాష్ట్రంలో ఉంది.

ఇక్కడి మిలిటెంట్ శిబిరంపై దాడి చేసి 'ఉగ్రవాదులను' హతమార్చామని భారత్ ప్రకటించింది. పాకిస్తాన్ మాత్రం భారత వైమానిక దాడుల్లో ఇక్కడ ఎవరూ చనిపోలేదని పేర్కొంది. ఇక్కడున్న మదర్సా ధ్వంసం కాలేదని తెలిపింది.

మరి ఇంతకు ముందే ఎందుకు తీసుకెళ్లలేదు?

ఇక్కడ దాడి జరిగినట్లు చెప్పిన మరునాడే పాత్రికేయులను అక్కడకు తీసుకెళ్తామని పాకిస్తాన్ చెప్పింది. కానీ, అప్పుడు తీసుకెళ్లలేదు. అక్కడికి పాత్రికేయులు వెళ్లేందుకు కూడా అనుమతించలేదు.

43 రోజుల తర్వాత ఈ రోజు ఇస్లామాబాద్‌లో ఉన్న విదేశీ పాత్రికేయులను, కొందరు విదేశీ దౌత్యాధికారులను అక్కడకు తీసుకెళ్లింది.

ఈ పర్యటనకు ఇంత సమయం ఎందుకు పట్టిందని మా ప్రతినిధి పాక్ అధికారులను ప్రశ్నించగా, వాళ్లు అప్పుడు పరిస్థితులు అనువుగా లేవని చెప్పారు. ఇప్పుడు పాత్రికేయులకు అవకాశం కల్పించామని చెప్పారు.

మరోవైపు గతంలో ఇక్కడకు వచ్చేందుకు ప్రయత్నించిన స్థానిక జర్నలిస్టులు, రాయిటర్స్ బృందాన్ని స్థానిక అధికారులు అడ్డుకున్నారని వార్తలొచ్చాయి. దీన్ని పాక్ ప్రభుత్వం తోసిపుచ్చింది.

ఇక్కడ ఫిబ్రవరి 27 నుంచి 14 మార్చి వరకు మదర్సా మూతబడినట్లు ఓ ప్రకటన బోర్డు ఉంది. దాని గురించి మా విలేఖరి అక్కడున్న ఓ విద్యార్థితో, ఉపాధ్యాయుడితో మాట్లాడినప్పుడు..

దాడి జరిగినపుడు అత్యవసర చర్యల్లో భాగంగా మదర్సాను మూసేశారని చెప్పారు. ఇప్పటికీ దాన్ని మూసే ఉంచారని వివరించారు.

మూసేస్తే మరి ఇంత మంది పిల్లలు ఎందుకున్నారు? అని ప్రశ్నించగా.. వారంతా స్థానిక విద్యార్థులని చెప్పారు.

మొదట స్థానికులతో మాట్లాడేందుకు అనుమతించినప్పటికీ ఎక్కువ సేపు మాట్లాడనివ్వకుండా అధికారులు అడ్డుకున్నట్టు మా విలేఖరి తెలిపారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్, అఫ్గానిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌ల నుంచి వచ్చే ముస్లిమేతర శరణార్థులకు పౌరసత్వం అందిస్తున్న పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా పౌర సమాజంలోని ఇతర వర్గాలతో పాటు వీరు నిరసన తెలుపుతున్నారు.

అక్రమ వలసలను గుర్తించటం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న పౌరుల జాతీయ జాబితా (ఎన్ఆర్‌సీ)కి వ్యతిరేకంగా కూడా వీరు ఆందోళనలు చేస్తున్నారు.

న్యాయాన్యాయాలు, రాజకీయాలు పక్కనపెడితే, భారతదేశ రాజ్యాంగబద్ధ ప్రజాస్వామ్యానికి మూలాధారమైన ప్రాథమిక సూత్రాలకు ముప్పు పొంచి ఉందన్న భావనతో విద్యార్థులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

రాజకీయ ఫలితాలను నిర్ణయించటంలో ఈ నిరసనలు ఎంతవరకూ విజయవంతం అవుతాయనేది ఇప్పటికి సమాధానం లేని ప్రశ్న. అయితే, ఈ విద్యార్థి ఉద్యమాలు ఒక గణనీయమైన శక్తిగా నిలిచిపోతాయని చరిత్ర చెబుతోంది.

భారతదేశంలో విద్యార్థి ప్రతిఘటనకు సుదీర్ఘమైన చరిత్ర ఉంది. ఆ ఉద్యమాల్లో మార్పు కోసం ఆకాంక్ష ప్రధానాంశంగా ఉంది. అవి రాజకీయ స్థితిగతులను మార్చటంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి.

విద్యార్థి ఆందోళనల్లో మైలురాళ్లు

భారతదేశంలో గత ఆరు దశాబ్దాల్లో భాష, కులం, భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ తదితర అంశాలపై నిరసనలు పెల్లుబికాయి. అటువంటి ఉద్యమాల్లో విద్య... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ార్థులు ముఖ్యమైన భూమిక పోషించారు. అయితే, వీటన్నిటికీ అణచివేత భావన కేంద్ర బిందువుగా ఉంది.

హిందీయేతర రాష్ట్రాల్లో ఇంగ్లిష్‌తో పాటు హిందీని కూడా ఒక అధికారిక భాషగా చేసిన టఅధికార భాషల చట్టం-1963'కు వ్యతిరేకంగా 1965లో దక్షిణాది రాష్ట్రం తమిళనాడులో విద్యార్థులు ఉద్యమించారు. అప్పుడు 10,000 మందికి పైగా నిరసనకారులను అరెస్ట్ చేసినట్లు చెప్తారు. కొంతమంది విద్యార్థులు ఆత్మాహుతి చేసుకోగా.. ఆ సందర్భంగా జరిగిన హింసలో 70 మంది వరకూ చనిపోయారు.

జేపీ ఉద్యమంగా పిలిచే 1974 బిహార్ విద్యార్థి ఆందోళనలు... అవినీతిని అంతమొందించటం, ఎన్నికల, విద్యా సంస్కరణలు సాధించడం మీద కేంద్రీకరించాయి. తూర్పు రాష్ట్రమైన బిహార్‌లో మొదలైన ఈ నిరసనలు కొన్ని ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకూ విస్తరించాయి.

1975 జూన్ 25న ఇందిరాగాంధీ సారథ్యంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అత్యవసర పరిస్థితిని విధించటంతో, దేశవ్యాప్తంగా విద్యార్థులు అనేక నిరసనలు నిర్వహించారు. ''అంతర్గత కల్లోలా''న్ని నియంత్రించడం కోసమని ప్రభుత్వం ప్రకటించిన 'ఎమర్జెన్సీ' 1975 జూన్ 26వ తేదీ నుంచి 1977 మార్చి 23వ తేదీ వరకూ కొనసాగింది. ఆ కాలంలో రాజ్యాంగ హక్కులను తాత్కాలికంగా పక్కన పెట్టారు. వాక్ స్వాతంత్ర్యం, పత్రికా స్వాతంత్ర్యాలను ఉపసంహరించారు. ఆ అనూహ్య చర్యను నాటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ దేశ ప్రయోజనాల పేరుతో సమర్థించుకున్నారు.

1979-85 మధ్య కాలంలో ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అస్సాంలో అక్రమ వలసలకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమాన్ని ఆల్ అస్సాం స్టూడెంట్స్ యూనియన్ ప్రారంభించింది. బంగ్లాదేశ్ అవతరణకు దారితీసిన 1971 యుద్ధం తరువాత అప్పటి తూర్పు పాకిస్తాన్ నుంచి ప్రజలు వరదలా తమ రాష్ట్రంలోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో స్థానికుల అస్తిత్వాన్ని కాపాడటం కోసం జరిగిన ఉద్యమమది.

వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన వారికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 27 శాతం రిజర్వేషన్లు ప్రవేశపెట్టటంతో 1990లో హింసాత్మక నిరసనలు చెలరేగాయి.

ఇక 2016 జనవరి 17న దళిత విద్యార్థి రోహిత్ వేముల ఆత్మహత్యతో కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా విస్తృతంగా నిరసనలు తలెత్తాయి. ఆ అంశం చుట్టూ రాజకీయ చర్చ సాగింది.

రోహిత్ వేముల 2016లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు

ఆ ఉద్యమాలు ఏం సాధించాయి?

విస్తృత నిరసన ఉద్యమాల్లో ఒక అంతర్గత శక్తిగా ఉన్న విద్యార్థులు.. రాజకీయ వ్యవస్థలను మార్చటంలో, ప్రభుత్వాలను గద్దె దించటంలో, సమాజ రూపురేఖలను నిర్మించటంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషించారు.

తమిళనాడులో 1967 సాధారణ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఘోరంగా...


పాకిస్తాన్, అఫ్ఘానిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌లలో మతపరమైన అణచివేతకు గురవుతున్న మైనార్టీలకు సులువుగా భారత పౌరసత్వం పొందే వెసులుబాటును పౌరసత్వ సవరణ చట్టం కల్పిస్తోంది. కానీ, ఇది అక్కడి హిందువులకే తప్ప ముస్లింలకు వర్తించదు.

ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఎన్‌ఆర్‌సీ (జాతీయ పౌర పట్టిక)పై కూడా ఆందోళనలు జరుగుతున్నాయి. పౌరసత్వం కోసం మతాన్ని ప్రాతిపదికగా తీసుకోవడం అనేది భారతీయతకు పట్టుకొమ్మలాంటి 'లౌకికవాదం' అనే సూత్రానికి తూట్లు పొడుస్తోందని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.

పోలీసు చర్యలు, ఆందోళనల్లో అర్థం లేదని చెప్పేందుకు ప్రచార కార్యక్రమాలు, ఇంటర్నెట్ మూసివేత, ఆందోళనకారులను గుర్తించేందుకు ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ టెక్నాలజీ లాంటి రకరకాల పద్ధతుల ద్వారా ప్రభుత్వం వీటికి సమాధానం చెప్పే ప్రయత్నం చేసింది. ఇవన్నీ కూడా ప్రభుత్వం అసమ్మతిని సహించడానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేదనేందుకు నిదర్శనం అని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.

ఇతర దేశాలు ఏమంటున్నాయి?

భారత పొరుగు దేశమైన పాకిస్తాన్ ఈ పరిణామాలపై అసంతృప్తి వెలిబుచ్చింది. కానీ, అదేమంత ఆశ్చర్యకర విషయం కాదు.

కానీ, భారత విషయంలో సానుకూలంగా ఉండే దేశాలు కూడా ఈ పరిణామాలపై ప్రతికూలంగా మాట్లాడట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మే కాస్త కలవరపెడుతోంది.

పౌరసత్వ సవరణ చట్టం ఇంకా బిల్లు రూపంలో ఉండగానే అమెరికా దానిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. 'తప్పు దారిలో తీసుకుంటున్న ప్రమాదకర మలుపు అది' అని అంతర్జాతీయంగా మతపరమైన స్వేచ్ఛ కోసం పనిచేసే యూఎస్ కమిషన్ వ్యాఖ్యానించింది.

భారతీయ పౌరసత్వానికి ప్రభుత్వం మతపరమైన ముడులు పెడుతోందని, దానివల్ల లక్షలాది ముస్లింలు పౌరసత్వం కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని కమిషన్ అభిప్రాయపడింది.

పౌరసత్వ సవరణ చట్టం అమల్లోకి వచ్చాక అమెరికా హోం మంత్రి మైక్ పాంపేయో మాట్లాడుతూ, తాము భారత రాజ్యాంగానికి గౌరవం ఇస్తామని, అలాగే మైనార్టీలు, మతపరమైన హక్కులను రక్షించేందకు కూడా ప్రాధాన్యమిస్తామని పేర్కొన్నారు.

భారత్‌లోని యురోపియన్ యూనియన్ అంబాసడర్ యుగో అస్టుటో మాట్లాడుతూ 'భారత రాజ్యాంగ ఉన్నత ప్రమాణాల'ను నిలబెట్టేలా ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు ఉంటాయని తాను ఆశించినట్లు చెప్పారు.

ఇంకొందరు రకరకాల మార్గాల్లో తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు. అస్సామ్‌లో ఆందోళనలు మొదలయ్యాక జపాన్ ప్రధాని షింజో అబే తన భారత పర్యటనను రద్దు చేసుకున్నారు.

ఇది భారత్‌ను బాగా ఇబ్బంది పెట్టిన విషయం. ''భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా జపాన్ ప్రధాని తన విదేశీ పర్యటనను వాయిదా వేసుకోవడం చాలా అరుదు'' అని జపనీస్ పత్రిక మైనిచి షింబన్ పేర్కొంది.

ఇక దక్షిణాసియా విషయానికొస్తే, బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్దుల్ మొమెన్, హోం మంత్రి అసదుజామన్ ఖాన్ కూడా తమ భారత పర్యటనను రద్దు చేసుకున్నారు.

''సుదీర్ఘకాలంగా సహనశీల, లౌకిక దేశమనే పేరున్న భారత్‌పై ఇది ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది'' అని మొమెన్ వ్యాఖ్యానించారు.

ఇక తూర్పు దేశాల వైపు వస్తే, మలేసియా ప్రధాని మహతిర్ మొహమద్ మాట్లాడుతూ, 'లౌకిక దేశమని చెప్పుకునే భారత్, కొందరు ముస్లింలకు పౌరసత్వాన్ని దూరం చేసే విధంగా చర్యలు తీసుకోవడం బాధాకరం' అన్నారు.

మీడియా ఏమంటోంది?

''20 కోట్ల మంది భారతీయ ముస్లింలు ఊహించినట్లే ఈ చట్టంలో వలసదారులకు సాయం చేయాలనే కోణం తక్కువ, మోదీ, అమిత్ షా తలపుల ప్రకారం ముస్లింలను దూరం చేసి భారత్‌ను హిందూ రాజ్యంగా మార్చాలనే కోణం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. దాదాపు 130 కోట్ల భారతీయుల్లో 80 శాతం వాటా వారిదే'' అని 'ది న్యూయార్క్ టైమ్స్' పత్రిక, 'మోదీ మేక్స్ హిజ్ బిగోట్రీ ఈవెన్ క్లియరర్' (మోదీ తన మత దురభిమానాన్ని మరింత స్పష్టం చేశారు) అనే శీర్షికతో ఉన్న తన ఎడిటోరియల్ కాలమ్‌లో పేర్కొంది.

''ఇండియాస్ సిటిజన్‌షిప్ యాక్ట్ పుట్స్ సెక్యులరిజం ఎట్ రిస్క్'',...


పాకిస్తాన్ తమను మోసం చేస్తోందని, వంచిస్తోందని ట్రంప్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.

15 సంవత్సరాలుగా అమెరికా చేస్తున్న ఆర్థిక సాయానికి బదులుగా నమ్మక ద్రోహం తప్ప పాకిస్తాన్ తమకేం ఇవ్వలేదని ఆ ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

"అమెరికా గత 15 యేళ్ళలో 33 అరబ్ డాలర్ల కంటే ఎక్కువే పాకిస్తాన్‌కి సహాయం చేసింది. ప్రతిఫలంగా వంచన, అబద్ధాలు మినహా పాకిస్తాన్ తమకేమీ ఇవ్వలేదు. అమెరికా అధ్యక్షుడు ఓ మూర్ఖుడని వాళ్లనుకుంటున్నారు. అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో మేం వెతుకుతున్న తీవ్రవాదులకు పాకిస్తాన్ ఆశ్రయం ఇస్తోంది. ఇక ఉపేక్షించేది లేదు" అని ట్రంప్ ట్వీట్ చేశారు.

అమెరికా అధ్యక్షుడు చేసిన ట్వీట్‌పై పాక్ స్పందించింది. త్వరలోనే ట్రంప్ చేసిన ట్వీట్‌కు జవాబు లభిస్తుందని పాకిస్తాన్ విదేశాంగ మంత్రి ఖ్వాజా ఆసిఫ్ తన ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

"మేము ప్రపంచానికి నిజం చెబుతాం. వాస్తవాలకు, కల్పనలకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం తప్పకుండా తెలియజేస్తాము" అని అన్నారు.

పాకిస్తాన్ పట్ల అమెరికా వైఖరి భారత్‌కు ఎంతవరకు లాభిస్తుంది? ఏవిధంగా లాభిస్తుంది?

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాల కోసం బీబీసీ ప్రతినిధి బ్రజేష్ మిశ్రా, కీలక/వ్యూహాత్మక వ్యవహారాల నిపుణుడు సుశాంత్ సరీన్‌త... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ో మాట్లాడారు.

వారి సంభాషణల సారాంశం

అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో తీవ్రవాదం పట్ల అమెరికా ఆందోళన చెందుతోంది. ఈ కారణాలతో తీవ్రవాదాన్ని నియంత్రించేలా పాకిస్తాన్‌పై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.

తీవ్రవాదాన్ని నిరోధించడానికి పాకిస్తాన్‌పై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి వల్ల భారత్‌కు కచ్చితంగా ఉపయోగం ఉంటుంది.

అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో తీవ్రవాదుల ఏరివేతలో అమెరికా సంపూర్ణ విజయం సాధించలేకపోతోందని.. ఆ తీవ్రవాదులకు పాకిస్తాన్ పరోక్షంగా సహాయం చేస్తోందని అమెరికా చెబుతోంది.

కానీ "గుడ్-బ్యాడ్ టెర్రరిస్టులు" అంటూ తమను తాము సమర్థించుకుంటున్న పాకిస్తాన్ వ్యూహం ఇకపై చెల్లదు.

అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో జరుగుతున్న తీవ్రవాద కార్యకలాపాలకు పాకిస్తాన్ తమ మద్దతును ఉపసంహరించుకుని, వారిపై చర్యలు తీసుకోవాలి.

అలాగైతేనే.. భారత్, కాశ్మీర్‌లో జరిగే తీవ్రవాద కార్యకలాపాలను పాక్.. బహిరంగంగా సమర్థించలేదు.

పాకిస్తాన్ మద్దతు ఇస్తున్న తీవ్రవాద సంస్థలు, తమ దేశంలో అరాచకాలు సృష్టిస్తున్నాయని భారత్ చెబుతూనే ఉంది. తీవ్రవాద సంస్థలకు ఆశ్రయం కల్పించరాదంటూ.. ఇరు దేశాల చర్చల సందర్భంగా భారత్ చెబుతూనే ఉంది.

ఇప్పటికైనా పాకిస్తాన్ సానుకూలంగా స్పందిస్తే.. భారత్-పాకిస్తాన్‌ల మధ్య సంబంధాలు మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.

ఈ సందర్భంలో పాకిస్తాన్ ఏవిధంగా స్పందిస్తుందో చూడాలి. తీవ్రవాద సంస్థలకు ఆర్థిక సాయాన్ని నిలిపేయడం మాత్రమే.. పాకిస్తాన్ ముందున్న కర్తవ్యం కాదు.

తనపై వస్తున్న ఆరోపణలను సవాలు చేస్తూనే.. అమెరికా సాయం లేకుండా తాము మనగలుగుతామని నిరూపించుకోవాలి.

పాకిస్తాన్ విషయంలో ఇది మొదటి హెచ్చరిక అని నా అభిప్రాయం. ఈ పరిణామాలు పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు.

పాకిస్తాన్ ఆత్మావలోకనం చేసుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. తాలిబన్లు, తీవ్రవాదుల విషయంలో పాకిస్తాన్ తమ విధివిధానాలను పునరాలోచించుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది.

ప్రపంచ దేశాలతో సత్సంబంధాలు ముఖ్యమా లేక తీవ్రవాదులతో స్నేహం ముఖ్యమా? అన్న విషయం తేల్చుకోవడం పాకిస్తాన్‌పై ఆధారపడి ఉంది.

ఈ విషయంలో పాకిస్తాన్ కచ్చితమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలంటే.. అమెరికా ఇంకా రెండు మూడు తీవ్రమైన హెచ్చరికలు చేయాల్సి ఉంటుంది.

తాము చేస్తున్న ఆర్థిక సహాయానికి ప్రతిగా పాకిస్తాన్.. తీవ్రవాద సంస్థలకు మద్దతును ఉపసంహరించుకుంటుందని అమెరికా భావించింది. కానీ అలా జరగలేదు.

అమెరికా.. తన స్వలాభం కోసమే ఆలోచిస్తుంది. తన విధానాల వల్ల భారత్ లాభపడిందంటే అది యాధృచ్ఛికమే!

భారత్ అమెరికాల మధ్య...


పాకిస్తాన్‌కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్దిరోజుల్లోనే అక్కడ తిరుగుబాటు జరిగింది. ఆ తర్వాత అక్కడది సర్వసాధారణంగా మారింది.

ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా లేదా కొన్ని మధ్య ప్రాచ్య దేశాల్లోనూ సైనిక తిరుగుబాట్లు జరిగినా భారతదేశంలో మాత్రం ఇంతవరకు అలాంటి తిరుగుబాటు యత్నం జరగలేదు.

భారత ప్రజాస్వామ్య మూలాలు బలంగా ఉండడమే దీనికి కారణంగా భావించవచ్చు.

మా ఇతర కథనాలు:

భారత సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ పాలకులు ఏర్పాటు చేశారు. అందువల్ల అది పాశ్చాత్య తరహాలోనే నిర్మితమైంది.

పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామిక దేశాల్లో ఇలాంటి సైనిక తిరుగుబాట్లు జరగలేదన్నది మనం గుర్తించాలి.

1857 సైనిక తిరుగుబాటు అనంతరం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సైనిక నియామకాల్లో చాలా మార్పులు తెచ్చింది. నాటి నుంచి భారతదేశం నలుమూలల నుంచి యువకులను సైన్యంలోనికి చేర్చుకోవడం ప్రారంభమైంది.

సైన్యంలో జాతులు, ప్రాంతాల ప్రాతిపదికన రెజిమెంట్లు ఏర్పాటు చేసినా, క్రమశిక్షణ, నియమాలు మాత్రం బ్రిటిష్ తరహాలోనే ఉండేవి.

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న భారత సైనికులు

సైన్యంలో క్రమశిక్షణ

భారత సైన్యం క్రమశిక్షణకు మారుపేరుగా ఉండేది. లేకపోతే 1914లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగానే తిరుగుబాటు జరి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

గి ఉండేది.

ఆ సమయంలో అనేక రాజ్యాలు, సంస్థానాలు, ప్రాంతీయ, జాతిపరమైన రెజిమెంట్ల ఏర్పాటు కారణంగా సైన్యంలో ఐక్యత అంతగా లేదు.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అజాద్ హింద్ ఫౌజ్‌ను ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నం జరిగింది. సుమారు 20వేల మంది ఐఎన్‌ఏలో చేరారు. సుమారు 40-50 వేలమంది భారతీయ సైనికులు ప్రత్యర్థుల చేతుల్లో బందీలుగా ఉన్నారు. అయినా సైన్యం మాత్రం క్రమశిక్షణను ఉల్లంఘించలేదు.

1946లో బాంబేలో నేవీ తిరుగుబాటు చేసింది. అప్పటికి భారతీయ సైనికుల సంఖ్య 25 లక్షలకు చేరింది. అందువల్ల దానిని తిరుగుబాటు అని కూడా చెప్పలేం. ఎందుకంటే దానిలో కేవలం 10 వేల మంది సైనికులు, అదీ కూడా నావికాదళానికి చెందిన వారు మాత్రమే పాల్గొన్నారు.

మా ఇతర కథనాలు:

నేవీ తిరుగుబాటు ప్రకంపనలు చాలా చోట్ల ప్రతిధ్వనించినా, భారత సైన్యం మాత్రం సంఘటితంగానే ఉంది.

1984లో కొన్ని సిక్కు యూనిట్లు స్వర్ణ దేవాలయంపై దాడికి నిరసనగా తిరుగుబాటు చేశాయి. అయినా సైన్యం మాత్రం ఐక్యంగా ఉండడంతో దానిని అణచివేశారు.

దేశంలో మొదటి తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఏర్పడినప్పుడే ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ భారతీయ సైన్యం ప్రభుత్వం అదుపులో ఉండాలని ప్రతిపాదించారు.

ఒకానొక సమయంలో జనరల్ కరియప్ప ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాలను విమర్శించారు. దాంతో ప్రభుత్వ వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేసుకోవద్దంటూ నెహ్రూ లేఖల ద్వారా, ప్రత్యక్షంగానూ ఆయన్ను హెచ్చరించారు.

నాటి ప్రధాని నెహ్రూతో జనరల్ కరియప్ప

భారత సైన్యం ఆధునికీకరణ తర్వాత సైన్యం, నేవీ, వాయుసేనలకు సమాన ప్రాధాన్యం కల్పించారు. ప్రతి విభాగానికీ ప్రత్యేక చీఫ్‌ను నియమించారు. ఈ ముగ్గురూ రక్షణ మంత్రి పర్యవేక్షణలో తమ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తారు.

అలా ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వమే సుప్రీం అన్న సందేశాన్ని స్పష్టం చేశారు.

దేశానికి ప్రజాస్వామ్యం ఎలాగైతే పునాదిగా మారిందో, అలాగే సైన్యం కూడా దానిలో భాగంగా మారింది.

ఆ తర్వాత పాకిస్తాన్ తరహాలో సైనిక తిరుగుబాట్లు జరిగే ప్రమాదం దాదాపు సమసిపోయింది. పాకిస్తాన్‌లోనైతే 1958లోనే సైనిక తిరుగుబాటు జరిగింది. అదే సమయంలో ఆఫ్రికా, కొన్ని దక్షిణ అమెరికా దేశాల్లో కూడా తిరుగుబాట్లు జరిగాయి.

భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం నిలదొక్కుకుంటున్న సమయంలోనే అలాంటి తిరుగుబాటు ప్రమాదాలు తప్పాయి. దీనిలో రాజకీయ జోక్యం లేని సైన్యం, జనరల్ కరియప్పలు ప్రధాన పాత్ర పోషించారు.

జనరల్ మానెక్ షా

తర్వాత కాలంలో జనరల్ సామ్ మానెక్ షాతో ఒక వివాదం ఉత్పన్నమైంది.

దిల్లీలో ఒక ప్రదర్శన...


పాకిస్తాన్‌తో భారత్ మ్యాచ్ ఇంగ్లండ్‌లో మాంచెస్టర్‌లోని ఓల్డ్ ట్రాఫర్డ్‌లో ఆదివారం జరుగనుంది.

చిరకాల ప్రత్యర్థుల మధ్య జరిగే ఈ మ్యాచ్‌పై అందరిలోనూ ఆసక్తి నెలకొంది. దీనిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు వంద కోట్ల మంది చూస్తారనే అంచనాలు ఉన్నాయి.

ప్రేక్షకుల్లో ఉత్సాహాన్ని నింపేందుకు ఈ మ్యాచ్ ఒక అవకాశమని కోహ్లీ వ్యాఖ్యానించాడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇదో పెద్ద మ్యాచ్ అని చెప్పాడు.

మేజర్ టోర్నీల్లో కాకుండా ఇతర సందర్భాల్లో భారత్, పాకిస్తాన్ జట్లు తలపడటం అరుదు.

ఈ రెండు జట్లు చివరిసారిగా 2018 ఆసియా కప్‌లో పోటీపడ్డాయి. అప్పుడు పాకిస్థాన్‌ను భారత్ రెండుసార్లు ఓడించింది.

అంతకుముందు 2017లో ఇంగ్లండ్‌లో జరిగిన ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ ఫైనల్లో భారత్‌పై పాకిస్తాన్ గెలిచింది.

ప్రస్తుత ప్రపంచ కప్‌లో భారత్ ఊపు మీద ఉంది. దక్షిణాఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియాలతో జరిగిన రెండు మ్యాచుల్లోనే గెలుపొందింది. ట్రెంట్ బ్రిడ్జ్‌లో న్యూజిలాండ్‌తో మ్యాచ్ వర్షం వల్ల రద్దయ్యింది.

మరోవైపు పాకిస్తాన్ ప్రదర్శనలో నిలకడ లోపించింది.

ఆతిథ్య ఇంగ్లండ్‌తో మ్యాచ్‌లో విజయం సాధించిన పాకిస్తాన్, ఆస్ట్రేలియా, వెస్టిండీస్‌లతో మ్యాచుల్లో పరాజయం పాలైంది.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

'మేం బాగా ఆడుతున్నాం'

"మేం బాగా ఆడుతున్నాం. పాయింట్ల పట్టికలో మేం ఎక్కడున్నామనేదానిపై అంతగా ఆలోచించడం లేదు. రెండు మ్యాచుల్లో లభించిన విజయాలు మాలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచాయి" అని కోహ్లీ చెప్పాడు.

తాము ఓ రెండు ప్రాక్టీస్ సెషన్లలో పాల్గొనబోతున్నామని, తమ ఆలోచనా తీరు, నైపుణ్యాల స్థాయి ఎలా ఉన్నాయో మరోసారి పరీక్షించుకుంటామని అతడు తెలిపాడు.

పాకిస్తాన్‌తో మ్యాచ్‌కు సిద్ధంగా ఉన్నామని కోహ్లీ ధీమా వ్యక్తంచేశాడు.

ఒత్తిడిని ఎలా అధిగమిస్తారు?

పాకిస్తాన్‌తో మ్యాచ్ కలిగించే ఒత్తిడిని ఎలా అధిగమిస్తారనే ప్రశ్నకు కోహ్లీ బదులిస్తూ- మైదానంలోకి అడుగు పెట్టిన వెంటనే తమ ఆలోచనల్లో స్థిమితం వచ్చేస్తుందని, ఆందోళన లేకుండా ఆడతామని తెలిపాడు.

మ్యాచ్‌పై సర్వత్రా నెలకొన్న ఆసక్తి, ఉత్కంఠ తొలిసారిగా ఆడుతున్న వారిని ఆందోళనకు గురిచేస్తుందని, కానీ ఎప్పట్లాగే ఇప్పుడు కూడా ప్రొఫెషనల్‌గా ఉండటం, ప్రాథమిక అంశాలను సరిగా పాటించి, అనుకున్న ఫలితాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నించడమే తమ జట్టుకు ముఖ్యమని కోహ్లీ వ్యాఖ్యానించాడు.

ఈ ప్రపంచ కప్‌లో ఇప్పటివరకు భారత్-న్యూజిలాండ్ మ్యాచ్‌తో కలుపుకొని నాలుగు మ్యాచ్‌లు వాన కారణంగా రద్దయ్యాయి.

భారత్-పాకిస్తాన్ మ్యాచ్ రోజైన ఆదివారం మాంచెస్టర్‌లో జల్లులు పడే అవకాశముందని వాతావరణ అంచనాలు చెబుతున్నాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్‌ను భారత్ పది రోజుల్లోపు మట్టికరిపించగలదని మోదీ చేసిన వ్యాఖ్యలపై స్పందిస్తూ ఇమ్రాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

పాకిస్తాన్ పాలిత కశ్మీర్‌లోని మీర్‌పుర్‌లో 'కశ్మీర్ ఐక్యతా దినోత్సవం' సందర్భంగా గురువారం ఏర్పాటు చేసిన ఓ కార్యక్రమంలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రసంగించారు.

''మోదీ, మీరు 11 రోజుల్లోపు పాకిస్తాన్‌ను భారత్ మట్టికరిపించగలదని అంటున్నారు. మీరు చరిత్ర చదువుకోలేదనుకుంటా. మీ డిగ్రీ నకిలేదేమో. మీ బడాయి మాటలను చూశాక, చరిత్రను మీకు గుర్తు చేయాలనుకుంటున్నా. నెపోలియన్, హిట్లర్ సేనలు రష్యాపై దాడి చేశాయి. ఆయా సమయాల్లో ప్రపంచంలోనే అవి అత్యంత శక్తిమంతమైనవి. వాళ్లు కూడా కొన్ని వారాల్లో రష్యా పని ముగించి, శీతాకాలం రాకముందే విజయంతో తిరిగి వద్దామనుకున్నాయి. బడాయికి పోయిన ఆ రెండు సైన్యాలు, విఫలమయ్యాయి. వాళ్లు కూడా వారాల్లోనే పని ముగుస్తుందని అనుకున్నారు'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

''పక్కనే ఉన్న అఫ్గానిస్తాన్‌నే చూడండి. ప్రపంచంలోనే శక్తిమంతమైన సైన్యం అక్కడ 19 ఏళ్లుగా ఉంది. వాళ్లు కూడా అది వారాల్లో ముగిసే వ్యవహారమనే అనుకున్నారు. వియత్నాంలోనూ అమెరికన్లు అలాగే కొన్ని రోజుల పనే అని అనుకున్నారు’’ అని వ్యాఖ్యానించార... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ు.

''ఒక్క మనిషిని హత్య చేస్తే మొత్తం మానవత్వాన్నే హత్య చేసినట్లు భావించే మతంవారు ఉండే దేశం పాకిస్తాన్. ఇంకోవైపు అల్లా ఆదేశంపై స్వేచ్ఛ కోసం ఒకవేళ ప్రాణాలు అర్పిస్తే, ప్రవక్త తర్వాతి స్థాయి లభిస్తుందని కూడా మా ఖురాన్ చెబుతోంది. 20 కోట్ల పాకిస్తానీల్లో చిన్నపిల్లలు కూడా యుద్ధంలో తలపడేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు. మాది సుశిక్షత సైన్యం. చావుకు భయపడదు. మోదీ, మీరు భ్రమలేవీ పెట్టుకోవద్దు'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

నేషనల్ క్యాడెట్ కోర్ (ఎన్‌సీసీ)కు సంబంధించిన ఓ కార్యక్రమంలో జనవరి 28న మోదీ మాట్లాడుతూ.. పాకిస్తాన్‌తో ఎలాంటి యుద్ధం వచ్చినా, ఆ దేశాన్ని భారత్ వారం-పది రోజుల్లో మట్టికరిపించగలదని అన్నారు. ఇదివరకు పాకిస్తాన్‌పై భారత్ మూడు యుద్ధాల్లో గెలిచిందని గుర్తుచేశారు.

పాకిస్తాన్ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధానికి స్పందించేందుకు సైన్యానికి మునుపటి ప్రభుత్వాలు అనుమతించలేదని, ఇప్పుడు బహిరంగంగానే అనుమతి ఉందని మోదీ అన్నారు.

''సర్జికల్ స్ట్రైక్, వైమానికదాడులు చేశాం. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం నడుపుతున్నవారికి గుణపాఠం నేర్పాం. ఈ రెండు దాడులతో జమ్మూకశ్మీర్‌లోనే కాదు, దేశమంతటా శాంతి నెలకొంది'' అని వ్యాఖ్యానించారు.

'కశ్మీర్‌కు ఎన్నడూ లేనంత అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యం'

గత 50 ఏళ్లలో ఎన్నడూ లేనంతగా ఇప్పుడు కశ్మీర్ అంశానికి అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యం లభిస్తోందని ఇమ్రాన్ ఖాన్ తాజా ప్రసంగంలో చెప్పారు.

''గత ఆరు నెలల్లో ఐరాస భద్రత మండలికి మూడుసార్లు కశ్మీర్ అంశం వచ్చింది. బ్రిటన్, అమెరికాలోని చట్టసభల సభ్యులు ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తుతున్నారు. యూరోపియన్ యూనియన్‌లోనూ ఈ అంశంపై చర్చ జరిగింది. కర్ఫ్యూ ఎత్తివేయాలని డిమాండ్ వచ్చింది'' అని అన్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా తాను కశ్మీర్ అంశాన్ని లేవనెత్తుతున్నట్లు ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెప్పారు. గత ఆగస్టు తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌ని మూడుసార్లు కలిశానని.. రష్యా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, కెనడాలకు కూడా కశ్మీర్‌లో భారత్  ఏం చేస్తుందనేది వివరించానని చెప్పారు.

''కశ్మీర్ గురించి మొత్తం ప్రపంచానికి తెలుసు. కశ్మీరీలు భయపడి తమ నిర్ణయాన్ని అంగీకరిస్తారని ఆర్ఎస్ఎస్ అనుకుంటోంది. అలా జరగదు. కశ్మీర్‌కు మంచి రోజులు వచ్చాయని నాకు అనిపిస్తోంది. కర్ఫ్యూ తొలగించిన రోజు, జన సంద్రం వస్తుంది. 'ఆజాదీ' నినాదం మార్మోగుతుంది'' అని ఇమ్రాన్ వ్యాఖ్యానించారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్...


పాకిస్తాన్‌లో అతిపెద్ద జూ అయిన లాహోర్ సఫారీలో దాదాపు 40 సింహాలు ఉన్నాయి

ముహమ్మద్ బిలాల్ (17) కంచె దాటి ఎన్‌క్లోజర్‌లోకి ఎలా వెళ్లాడు, అతడి మరణానికి కారణమేమిటి అనే అంశాలపై దర్యాప్తు చేస్తున్నట్లు అధికారులు చెప్పారు.

అయితే.. సిబ్బంది నిర్లక్ష్యం వల్లే బిలాల్ చనిపోయాడని స్థానికులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ వారం ఆరంభంలో జూ కార్యాలయాలపై దాడులు జరిగాయి.

ప్రభుత్వ మద్దతుతో నడిచే లాహోర్ సఫారీని 1982లో స్థాపించారు. ఇది పాక్‌లో అతి పెద్దదైన, అత్యంత ప్రాచీనమైన పార్కు.

పశువుల మేత కోసం ముహమ్మద్ బిలాల్ ఇల్లువదిలి వెళ్లాడు

యువకుడిని వెదకటానికి సాయం చేయాలని కోరుతూ సమీప గ్రామానికి చెందిన కొంతమంది ప్రజలు మంగళవారం రాత్రి తమ దగ్గరకు వచ్చారని డైరెక్టర్ చౌదరీ షాఫ్ఖాత్ బీబీసీకి చెప్పారు.

''అప్పటికే చాలా రాత్రి అయిందని, సఫారీలో చీకట్లో గాలింపు చేపట్టటం ప్రమాదకరం కావచ్చునని మేం వారికి చెప్పాం'' అని తెలిపారు.

జూ ఉద్యోగులు బుధవారం ఉదయం గాలింపు చేపట్టినపుడు.. రక్తపు మడుగులో పుర్రె, కొన్ని ఎముకలు, దుస్తుల ముక్కలు కనిపించాయి. అవి అదృశ్యమైన బాలుడి దుస్తులుగా బంధువులు గుర్తించారు.

ఆ బాలుడు పశువుల మేత కోసం గడ్డి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కోయటానికి మంగళవారం మధ్యాహ్నం ఇల్లు వదిలి వెళ్లాడని అతడి బంధువులు తమకు చెప్పినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

మరణానికి కారణం తెలుసుకోవటానికి బిలాల్ అస్తికలను పరీక్షలకు పంపించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్‌లో భారత వ్యతిరేక ప్రదర్శనలు

ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, రాజ్యాంగవిరుద్ధం అంటున్నారు రాజ్యాంగ నిపుణులు ఏజీ నూరాని.

ఏజీ నూరానీతో బీబీసీ ప్రతినిధి ఇక్బాల్ అహ్మద్ సంభాషణ:

ప్రశ్న- మోదీ ప్రభుత్వం ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయాలని నిర్ణయించింది. దీనిపై మీరు ఎలా స్పందిస్తారు?

సమాధానం- ఇది చట్టవిరుద్ధ నిర్ణయం. ఒక విధంగా ఇది మోసం. పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి కశ్మీర్‌లో దాడులకు కుట్ర జరుగుతోందని, అందుకే భద్రతా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నామని రెండు వారాల నుంచీ చెప్పడం మీరు విన్నారు. కానీ పాకిస్తాన్ నుంచి దాడులు జరిగే అవకాశం ఉంటే, అమర్‌నాథ్ యాత్రికులను ఎందుకు వెనక్కి రమ్మన్నారో అర్థం కాలేదు. అంటే, మీరు పాక్ దాడులను అడ్డుకోలేనంత అసమర్థులా.

ఇది షేక్ అబ్దుల్లా( జమ్ము-కశ్మీర్ మొదటి ముఖ్యమంత్రి, అప్పట్లో ఆయన్ను ప్రధాన మంత్రిగా చెప్పేవారు)కు జరిగినట్లే ఉంది. ఆయన్ను 1953 ఆగస్టులో అరెస్ట్ చేశారు. అప్పటి ప్రధాన మంత్రి జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ఒక ఆర్మీ ఆపరేషన్‌తో ఆయన్ను తొలగించి, అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఆయన స్థానంలో బక్షీ గులామ్ మహమ్మద్‌ను రాష్ట్రానికి కొత్త ప్రధానమంత్రిగా చేశారు.

ఈసారీ కూడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ా అదే జరిగింది అందుకే కశ్మీర్‌లోని నేతలందరినీ అరెస్టు చేశారు. వేర్పాటువాదుల్లా వ్యతిరేకించకుండా, భారతదేశానికి పూర్తిగా సహకరించిన వారిని కూడా అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

ప్రశ్న- మోదీ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తర్వాత ఆర్టికల్ 370 రద్దు అయినట్లే అనుకోవచ్చా?

సమాధానం - ఇది చట్టవిరుద్ధ, రాజ్యాంగ విరుద్ధ నిర్ణయం. ఆర్టికల్ 370 అంశం చాలా స్పష్టంగా ఉంది. దానిని ఎవరూ రద్దు చేయడం కుదరదు. అది రాజ్యాంగ సభ ద్వారా మాత్రమే సాధ్యం. కానీ రాజ్యాంగ సభను 1956లోనే రద్దు చేశారు. ఇప్పుడు మోదీ ప్రభుత్వం దానిని ముక్కలు చేసి అంతం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. ఆర్టికల్ 370 రద్దు చేస్తే, మీరు భారత్, కశ్మీర్ మధ్య లింకునే తెంపేస్తారు అని ఇద్దరు మాజీ మంత్రులు కూడా స్పష్టంగా చెప్పారు. సుప్రీంకోర్టు దీనిని చట్టవిరుద్ధం అనదని వారికి నమ్మకం ఉంది. సుప్రీంకోర్టు ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుందో తెలీదు. శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ( జనసంఘ్ వ్యవస్థాపకుడు)కి ఎప్పుడూ ఎజెండాగా ఉన్న కశ్మీరును వీళ్లిప్పుడు ముక్కలు చేశారు.

ప్రశ్న- జమ్ము-కశ్మీర్ రాష్ట్రంలో రిజర్వేషన్ల గురించి తీసుకున్న ఆ నిర్ణయం ఏంటి?

సమాధానం- కొంతమంది సానుభూతి పొందడం  కోసం అలా చేశారు. నిజానికి దీని అవసరం వేరే ఉంది. జన్‌సంఘ్ ఏర్పడినప్పటి నుంచి ఈ ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయాలని అనుకుంటున్నారు.

ప్రశ్న - ఆర్టికల్ 35ఎ రద్దు చేయడంలో అర్థమేంటి?

సమాధానం - దీనికి అర్థం స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. కశ్మీర్‌కు తనకంటూ ఉన్న ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు ఇప్పుడు పూర్తిగా అంతం అవుతుంది.

అహ్మదాబాద్‌లో సంబరాలు

ప్రశ్న- ఆర్టికల్ 370లోని ఒక భాగం మిగిలి ఉంటుందని, మిగతా భాగాలు రద్దు అవుతాయని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. దీనికి అర్థం?

సమాధానం- అంటే, కశ్మీర్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియాలో భాగంగా ఉంటుంది. కానీ మీరు ఏదైనా ఆర్టికల్‌లోని ఒక పార్ట్ తొలగించి, ఇంకోదాన్ని రద్దు చేస్తే అదెలా సాధ్యం.

ప్రశ్న- కశ్మీర్ గురించి  ఐక్యరాజ్యసమితి చేసిన తీర్మానంపై, భారత ప్రభుత్వ నిర్ణయం వల్ల ఏదైనా ప్రభావం ఉంటుందా?

సమాధానం- దీనివల్ల దానిపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదు. ఐక్యరాజ్యసమితి  తీర్మానం అలాగే ఉంటుంది.

ప్రశ్న - జమ్ము-కశ్మీర్ అసెంబ్లీలో సర్వసమ్మతితో తీసుకున్న నిర్ణయం ప్రకారం పాక్ పాలిత కశ్మీర్‌ను భారత్‌లో ఒక భాగంగా భావిస్తారు. మోదీ ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తర్వాత దానిపై ఏదైనా ప్రభావం ఉంటుందా?

సమాధానం- ఈ నిబంధన చట్టబద్ధమైనదే. కానీ దీనికి ఎలాంటి ఆధారం లేదు. "మీదగ్గర ఉన్నది మీరే ఉంచుకోండి. మా...


పాకిస్తాన్‌లో భారత సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉన్న థార్పర్కర్ జిల్లాలో హిందువుల జనాభా ఎక్కువ. అక్కడి నంగార్పర్కర్ ప్రాంతంలోని ఓ హిందూ దేవాలయానికి ఘన్షామ్ అనే వ్యక్తి అప్పుడప్పుడూ వెళ్లి పూజలు చేస్తుంటారు.

ఆ గుడిని తమ తాతయ్యే కట్టించారని ఘన్షామ్ చెబుతారు. 1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం తరవాత అక్కడి చాలా హిందూ కుటుంబాలు భారత్‌కు వలస వచ్చేశాయి. అప్పటి నుంచీ ఆ దేవాలయం ఎలాంటి ఆదరణకూ నోచుకోలేదు.

ఆ గుడి చుట్టుపక్కల తమ కుటుంబానికి చెందిన 12వేల అడుగుల స్థలాన్ని స్థానిక వ్యక్తి ఒకరు ఆక్రమించారని ఘన్షామ్ ఆరోపిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం తమ పరిస్థితి దుర్భరంగా ఉందనీ, స్థలాన్ని ఆక్రమించిన వ్యక్తిపై కోర్టులో పోరాటం చేసే శక్తి లేదనీ ఆయన అంటున్నారు.

ఆ ప్రాంతంలో మైనార్టీలుగా ఉన్న హిందువులందరీ పరిస్థితీ అలానే ఉందని ఆయన చెబుతున్నారు.

సునీతా పమార్

అదే థార్పర్కర్ జిల్లాలో మిట్టీ అనే నగరం నుంచి సునీతా పమార్ అనే మహిళ రానున్న ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్నారు. సునీత దళిత హిందూ వర్గానికి చెందిన మహిళ. కానీ ముస్లింలతో పాటు ముస్లిమేతరులు కూడా పవిత్రంగా భావించే సూఫీ ఆలయానికి మొక్కి ఆమె ఎన్నికల ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు.

తమ ప్రాంతంల... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ో ఇంకా భూస్వామ్య వ్యవస్థ కొనసాగుతోందనీ, వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడేందుకు తమ వర్గానికి చెందిన మహిళల ప్రోత్సాహంతో ఎన్నికల్లో పోటీచేస్తున్నట్లు సునీత చెప్పారు.

కానీ సునీత ఎన్నికల్లో గెలిచే అవకాశం చాలా తక్కువ. పాకిస్తాన్‌లో మతపరంగా అతిపెద్ద మైనార్టీలు హిందువులే. కానీ భారత్-పాక్ విభజన తరవాత అక్కడ హిందువుల పరిస్థితి ఆశించినంతగా మెరుగుపడలేదు.

థార్పర్కర్‌లో దాదాపు సగం జనాభా హిందువులే అయినా, వాళ్లకు సరైన ఆర్థిక వనరులు, రాజకీయ పలుకుబడి లేవు. దాంతో ఏదైనా ప్రధాన రాజకీయ పార్టీ మద్దతు లభిస్తే తప్ప వాళ్లకు ఎన్నికల్లో గెలిచే అవకాశాలు చాలా తక్కువ.

‘థార్పర్కర్‌లో దాదాపు 33శాతం మంది ఓటర్లు దళితులే. కానీ వాళ్లకు సరైన ప్రతినిధి లేరు. వాళ్లెప్పుడూ అధికారంలో భాగం పంచుకోలేదు’ అంటారు పాకిస్తాన్ దళిత ఉద్యమ నేత డా.సోను ఖంగారని.

ఘన్షామ్

రానున్న ఎన్నికల్లో టికెట్ల కోసం దాదాపు 20మంది దళితులు ప్రయత్నించినా, ప్రధాన పార్టీలు మాత్రం వాళ్లకు అవకాశం కల్పించలేదని ఆయన చెబుతున్నారు.

‘గతంలోనూ మా వర్గానికి చెందిన కొందరు పార్లమెంటులో అడుగుపెట్టారు. కానీ వాళ్లకు పార్టీ నాయకులతో వ్యక్తిగత సంబంధాలు, ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అందుకే వాళ్లు పార్టీకి అనుగుణంగా పనిచేశారు తప్ప, తమ వర్గానికి చెందిన వాళ్ల సమస్యల గురించి ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు’ అని సోనూ అంటున్నారు.

దేశంలో దళితులపైన పెద్దగా వివక్ష లేదనీ, కానీ హిందువుల్లో మాత్రం దళితుల పట్ల వివక్ష ఉందనీ అంటారాయన.

మైనార్టీలైన హిందువులు ఈసారైనా ప్రభావం చూపించగలరా?

అగ్ర కులానికి చెందిన హిందూ నేత డా.మహేష్ కుమార్ మలానీ మాత్రం ఈసారి ఎన్నికల్లో భుట్టోకు చెందిన పాకిస్తాన్ పీపుల్స్ పార్టీ తరఫున అసెంబ్లీ టికెట్ సాధించడంలో సఫలమయ్యారు.

హిందూ ముస్లిం ఓటర్ల మధ్య ఎలాంటి వివక్షా లేదని మలానీ అంటున్నారు. ఆయనకు పీపీపీ నాయకులతో చాలాకాలంగా మెరుగైన సంబంధాలున్నాయి. గతంలోనూ ఆయన పార్లమెంటుకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు.

‘నా మతంతో ప్రజలకు సంబంధం లేదనీ, పార్టీకి వాళ్లు ఓటు వేస్తారనీ నా నమ్మకం. కష్టపడి పనిచేసి గెలవడమే ప్రస్తుతం నా కర్తవ్యం’ అని మలానీ చెబుతున్నారు.

పార్టీలతో సంబంధం లేకుండా చాలామంది దళితులు స్వతంత్ర అభ్యర్థులుగా ఈసారి ఎన్నికల బరిలో దిగుతున్నారు. గెలిచినా, గెలవకపోయినా వాళ్లు తమ ఉనికి చాటుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.

పాకిస్తాన్‌లో హిందువులు

హిందువుల జనాభా:     33,24,392 (మొత్తం జనాభాలో 1.6శాతం), హిందూ ఓటర్ల సంఖ్య:   ...


పాకిస్తాన్‌లో మాంసం దుకాణాల ఎదుట దూరందూరం నిల్చున్న కొనుగోలుదారులు

తీర్థయాత్ర ముగించుకుని వచ్చిన సందర్భంగా గ్రామంలో విందు ఏర్పాటు చేశారు. 600 మంది ఆ విందుకు వచ్చారని సాదత్ ఖాన్ కుమారుడు హక్ నవాజ్ చెప్పారు.

‘‘అన్నం, మటన్, చికెన్ వండి వడ్డించాం... గ్రామస్థులంతా వచ్చి నాన్నకు అభినందనలు తెలిపారు’’ అని చెప్పారు హక్ నవాజ్.

మతపరంగా ముఖ్యమైన ఇలాంటి తీర్థయాత్రలు పూర్తిచేసుకుని వచ్చిన తరువాత విందు ఇవ్వడం పాకిస్తాన్‌లో ఆచారం.

విందు ఇచ్చిన మరుసటి రోజే సాదత్ ఖాన్ చనిపోయారు. పాకిస్తాన్‌లో కరోనావైరస్ కారణంగా చనిపోయిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి ఆయనే.

సాజిద్ ఖాన్ (కుడివైపు)

పెద్ద కుటుంబాలు.. చాలీచాలని వైద్య సదుపాయాలు

సాదత్ మరణించిన వెంటనే అధికారులు ఆ జిల్లా మొత్తం లాక్ డౌన్ చేశారు. సాదత్ ఖాన్ ఉండే ప్రాంతంలోని 46 మందికి కరోనావైరస్ పరీక్షలు చేయగా 39 మందికి పాజిటివ్‌గా తేలింది.

సాదత్‌తో పాటు సౌదీ వెళ్లొచ్చిన ఆయన ఇద్దరు స్నేహితులకూ ఆ వైరస్ సోకింది. పాకిస్తాన్ వంటి దేశాల్లో కరోనావైరస్‌తో పోరాటంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఎలాంటివో సాదత్ ఖాన్ మరణం చెప్పింది.

ఎక్కువమంది సభ్యులుండే కుటుంబాలు.. తరచూ జనం గుంపులు గుం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

పులుగా పోగవడం.. ఇప్పటికే ఆరోగ్య సేవల వ్యవస్థలు అంతంతమాత్రంగా ఉండడం వంటివన్నీ పాకిస్తాన్ వంటి దేశాల్లో ఇలాంటి మహమ్మారులను ఎదుర్కోవడంలో ప్రధాన అవరోధాలుగా నిలుస్తున్నాయి.

అందుకే.. కరోనా విషయంలో తగిన చర్యలు తీసుకోకపోతే పాకిస్తాన్ స్మశానంగా మారిపోయే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

పాక్‌లో రాకపోకలపై నిషేధం

ఎక్కువ కేసులు ఇరాన్ నుంచి వచ్చినవారే..

పాకిస్తాన్‌లో ఇప్పటికే 1200కిపైగా పాజిటివ్ కేసులు నమోదు కాగా 9 మంది మరణించారు. వీరిలో చాలామంది ఇరాన్ నుంచి వచ్చినవారే. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కరోనావైరస్ వల్ల తీవ్రంగా ప్రభావితమైన దేశాల్లో ఇరాన్ ఒకటి.

దీంతో ఇక ఈ వైరస్ స్థానికంగా సంక్రమించడం మొదలవుతుందని లాహోర్‌లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హెల్త్ సైన్సెస్ వైస్ చాన్సలర్ జావేద్ అక్రమ్ ఆందోళన వ్యక్తంచేశారు.

పాకిస్తాన్‌లో కానీ, మిగతా దేశాల్లో కానీ చెబుతున్న లెక్కల కంటే బాధితుల సంఖ్య ఇంకా చాలా ఎక్కువ ఉండొచ్చని అక్రమ్ అన్నారు. వైరస్ ఉందో లేదో నిర్ధరించే పరీక్షలు చేసే సౌకర్యాలు అంతంతమాత్రం కావడమే దీనికి కారణమన్నారాయన.

కరోనావైరస్: మీ చేతుల్ని 20 సెకండ్లలో కడుక్కోవడం ఎలా?

పాకిస్తాన్‌లో 20 కోట్లకుపైగా జనాభా ఉండగా ఇప్పటివరకు 6 వేల మందికి మాత్రమే పరీక్షలు చేశారు.

పాకిస్తాన్‌కు వాణిజ్య కేంద్రంలాంటి రేవు పట్టణం కరాచీలో కరోనా కేసులు పెరుగుతున్నాయి. సింధ్ ప్రావిన్స్ విద్యాశాఖ మంత్రి సయీద్ ఘనీ కూడ ఈ వైరస్ బారినపడ్డారు.

ఐసోలేషన్‌లో ఉన్న ఘనీ ‘బీబీసీ’తో మాట్లాడుతూ... ‘‘నాకు ఈ వైరస్ ఎలా వచ్చిందో అర్థం కావడం లేదు’’ అన్నారు.

కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య కనిపించని సమన్వయం

సింధ్ ప్రావిన్స్ ప్రభుత్వం ఈ వారం ప్రారంభంలో లాక్ డౌన్ ప్రకటించి అమలు చేస్తోంది. నిత్యావసర, మందుల దుకాణాలు మాత్రమే అక్కడ తెరుస్తున్నారు. మిగతావి తెరవడం నిషేధం. అలాగే అత్యవసర వస్తువులను రవాణా చేసే వాహనాలు తప్ప మిగతావి ఏవీ తిరగరాదు.

ఇప్పుడు పాకిస్తాన్ వ్యాప్తంగా కూడా దాదాపు ఇలాంటి చర్యలే ప్రకటించారు.

అయితే, రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు, ఇమ్రాన్ ఖాన్ మధ్య సమన్వయం ఉన్నట్లుగా కనిపించడంలేదు.

ఇమ్రాన్ ఇంతకుముందు ‘లాక్ డౌన్ వల్ల పాక్‌లోని నిరుపేదలు తీవ్రంగా దెబ్బతింటారు’’ అన్నారు. కానీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లాక్ డౌన్ ప్రకటించడంతో ఆయన తన పాత వ్యాఖ్యలపై వివరణ ఇచ్చుకునే ప్రయత్నం చేశారు.

కర్ఫ్యూ వంటి పరిస్థితుల వల్ల పేదలకు కష్టాలొస్తాయన్నానని ఆ తర్వాత ఆయన చెప్పారు. రోజు కూలిపై ఆధాపడి...


పాకిస్తాన్‌లో హిందువులకు ఏం జరిగిందో చూడండి అంటూ ఆ వీడియోను బీజేపీ మిషన్ 2019 ఫేస్‌బుక్ పేజీలో పెట్టారు. కొన్ని రోజుల కిందటే పబ్లిష్ అయిన ఈ వీడియో వైరల్‌గా మారింది. ఈ ఒక్క పేజీ నుంచే దాదాపు 40 వేల మంది షేర్ చేశారు.

ఈ వీడియో కింద చాలా మంది నెటిజన్లు ''2019లో మళ్లీ నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వాన్ని ఎన్నుకోకపోతే భారత్‌లో ఉన్న హిందువుల పరిస్థితి కూడా ఇలాగే ఉంటుంది' అని కామెంట్లు చేశారు.

ఈ వీడియోలో పాక్ దళాలు ఒక ఇంటిని చుట్టుముట్టి అక్కడ ఉన్నవారిపై లాఠీచార్జ్ చేయడం కనిపిస్తుంది.

ఈ వీడియోపై బీబీసీ బృందం చేసిన పరిశోధనలో కల్పిత ప్రస్తావనలను జోడించి ఈ వీడియోను వైరల్ చేశారని స్పష్టం అయింది. భారత్‌లోనే కాకుండా ఐరోపా, ఆఫ్గానిస్తాన్, పాకిస్తాన్‌లో కూడా ఈ వీడియో వైరల్ అయింది.

'పాకిస్తాన్‌లోని ఫైసలాబాద్‌లో జరిగిన ఘటనను యూట్యూబ్‌లో పెట్టారు. ఈ వీడియోలో పోలీసులు దాడి చేసింది హిందువుల మీద కాదు'' అని ఇస్లామాబాద్‌లోని బీబీసీ ప్రతినిధి ఒమర్ దరాజ్  నిర్ధారించారు.

మొదటి పోస్ట్ ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందంటే..

రివర్స్ సెర్చ్ టెక్నిక్ ద్వారా ఈ వీడియో 2014 అక్టోబర్ 5 నాటి యూట్యూబ్ వీడియోగా మేం కనుగొన్నాం. బిలాల్ అ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ఫ్ఘన్ అనే వ్యక్తి ఈ వీడియోను యూట్యూబ్‌లో పోస్ట్ చేశారు.

''పాకిస్తాన్ పోలీసులు ఇళ్లపై దాడి చేసి ప్రజలను దారుణంగా కొట్టారు'' అని యూట్యూబ్ పోస్టులో ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే, వారు ఏ మతం వారో ఆ యూట్యూబ్ వీడియోలో పేర్కొనలేదు.

ఇదే వీడియోనే షియా న్యూస్ వెబ్‌సైట్ 2014 నవంబర్‌లో పోస్ట్ చేసి పాక్‌లోని అఫ్గాన్ శరణార్థులపై ఆ దేశ పోలీసులు దారుణంగా వ్యవహరిస్తున్నారని ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది.

ఈ వీడియోపై మేం కాబుల్‌లో ఉన్న బీబీసీ పష్తో సర్వీస్ రిపోర్టర్ నూర్ గుల్ షఫక్‌ను సంప్రదించాం.

ఆ వీడియోలో ప్రజలు మాట్లాడుతున్న భాష, వారి వేషధారణను ఆధారంగా చేసుకొని అది 2014లో జరిగిన సంఘటన కాదని, అఫ్ఘాన్ శరణార్థులు కూడా కాదని స్పష్టం చేశారు.  2014-15లో అఫ్ఘనిస్తాన్‌లోనూ ఈ వీడియో వైరల్‌గా మారిందని చెప్పారు.

పాక్‌లో అఫ్ఘాన్ శరణార్థులను దారుణంగా హింసిస్తున్నారంటూ అప్పట్లో ఈ వీడియోను వైరల్ చేశారని గుర్తు చేశారు.

ఇంతకీ ఈ వీడియో ఎక్కడిది

ఈ వీడియోలోని సన్నివేశం 2013 మే లేదా జూన్‌లో జరిగిన ఘటన అయి ఉండొచ్చని బీబీసీ ప్రతినిధి ఒమర్ దరాజ్ తెలిపారు.

పాక్‌లోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లో ఉన్న మూడో అతిపెద్ద నగరం ఫైసలాబాద్‌లో ఈ ఘటన జరిగింది. పాకిస్తాన్‌కు చెందిన దళాలు కొంతమందిని వారి ఇంటి లోపలికి ప్రవేశించి దాడి చేశాయి.

 ''ఫైసలాబాద్‌లో మొదటి నుంచి కరెంట్ కోతలు ఎక్కువ. 2013లో పరిస్థితి మరింత దారుణంగా తయారైంది. రోజుకు 16 గంటల కరెంట్ కోతలు ఉండటంతో ఆగ్రహించిన ప్రజలు నగరంలోని ప్రభుత్వ ఆస్తులను, పెట్రోల్ పంపులను ధ్వంసం చేశారు'' అని ఆయన చెప్పారు.

''విద్యుత్ కోతలపై మహిళలు, పిల్లలు కూడా 2013లో రోడ్డెక్కారు. ప్రభుత్వ ఆస్తులను ధ్వంసం చేశారు. దీంతో విధ్వంసకారులను పోలీసులు అడ్డుకున్నారు. ఇంట్లోకి వెళ్లి మరీ వారిపై దాడులు చేశారు'' అని ఈ వీడియో పూర్వాపరాలను ఆయన వివరించారు.

అప్పడు పంజాబ్ ప్రావిన్స్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న షహజాబ్ షరీఫ్ ఈ ఘటనను ఖండించారు.  దీనిపై పూర్తి వివరాలను అందజేయాలని పోలీసులను ఆదేశించారు.

పాకిస్తాన్‌కు చెందిన టీవీ చానెల్ వరల్డ్ న్యూస్ ప్రకారం ఈ ఘటనలో ప్రమేయం ఉన్న ఐదుగురు పోలీసులను ప్రభుత్వం ఉద్యోగం నుంచి తొలగించింది. మహిళల పట్ల అసభ్యంగా ప్రవర్తించారని వారికి నోటీసులు ఇచ్చింది.

పోలీసులు దాడిచేసింది స్థానికులైన ముస్లింలపైన అని ఆ టీవీ చానెల్ తన కథనంలో పేర్కొంది.

వైరల్ అవుతూనే ఉంది

ఇదే వీడియోను 2018 జనవరిలో జరిగిన ఉప ఎన్నికల సమయంలోనూ...


పాకిస్తాన్‌లో హింసాత్మక ఘర్షణలు, రంగంలోకి ఆర్మీ

రాజధాని ఇస్లామాబాద్‌లో ఉన్న కీలకమైన భవనాలకు భద్రత కల్పించేందుకు సైన్యాన్ని మొహరించారు.

యూట్యూబ్, ఫేస్‌బుక్, ట్వటర్, ఇతర సోషల్ మీడియా యాప్‌లను, స్థానిక వార్తా ఛానెళ్ల ప్రసారాలను, ఇంటర్నెట్‌లో ప్రసారాలను కూడా నిలిపివేశారు. ఈ ఆంక్షలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.

పంజాబ్ ప్రావిన్సులో అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలలను సోమ, మంగళవారాల్లో కూడా మూసివేయనున్నారు.

చాలా నగరాల్లో ఆందోళనలు మొదలవుతున్నాయి. రావల్పిండి సమీపంలో ఒక పోలీసు చెక్‌పోస్టుకు నిప్పంటించారు.

ఫైజాబాద్ ఇంటర్‌ఛేంజ్ వద్ద మత గురువు ఖాదిం హుస్సేన్ రిజ్వి, నిరసనకారుల ధర్నా కొనసాగుతోంది.

ఉదయం వరకు జరిగిన పరిణామాలు:

పాకిస్తాన్ న్యాయశాఖ మంత్రి  పదవి నుంచి వైదొలగాలంటూ కొద్ది రోజులుగా ఇస్లామాబాద్‌లో జరుగుతున్న ఆందోళనలు హింసాత్మకంగా మారడంతో ప్రభుత్వం ఆర్మీ సాయం కోరింది.

శనివారం ఫైజాబాద్ వద్ద పోలీసులు, ఆందోళనకారుల మధ్య జరిగిన ఘర్షణలో దాదాపు 200 మంది గాయపడ్డారు. వారిలో పలువురు మృతి చెందినట్లు స్థానిక మీడియా పేర్కొంది.

పంజాబ్ ప్రావిన్సులోని మంత్రి నివాసంలోకి నిరసనకారులు చొచ్చుకెళ్లారు. అయిత... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ే, ఆ సమయంలో మంత్రితో పాటు, అతని కుటుంబ సభ్యులెవరూ లేరని పాకిస్తానీ మీడియా వెల్లడించింది.

లాహోర్, దక్షిణ కరాచీతోపాటు దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకూ ఆందోళనలు పాకుతున్నాయి. దాంతో పరిస్థితి చేయి దాటిపోకుండా చూసేందుకు ఆర్మీని రంగంలోకి దించాలని ఆదేశించినట్లు  పాక్ హోంమంత్రి తెలిపారు.

అసలేం జరిగింది?

పాకిస్తాన్ ఎన్నికల సంస్కరణ చట్టం-2017లో చేసిన తాజా సవరణకు వ్యతిరేకంగా ఈ ఆందోళన ప్రారంభమైంది.

ఓ సవరణ మొహమ్మద్ ప్రవక్త గౌరవానికి భంగం కలిగించేలా ఉందని, ముస్లిం మత సంస్థలు తెహ్రీక్ ఏ లబ్బయిక్ యా రసూల్ అల్లాహ్, సున్ని తెహ్రీక్ ఆందోళనలకు పిలుపునిచ్చాయి.

దేశ న్యాయశాఖ మంత్రి జాహెద్ హమీద్ రాజీనామా చేయాలని 20 రోజులుగా ఆందోళనకారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

రాజధాని ఇస్లామాబాద్ సమీపంలోని ఫైజాబాద్ సమీపంలో శనివారం పోలీసులు, ఆందోళనకారుల మధ్య హింసాత్మక ఘర్షణలు చోటు చేసుకున్నాయి.

BBC

మా ఇతర కథనాలు

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


పాకిస్తాన్‌లోని అనేకమంది ప్రజలకు పిల్లలను తప్పనిసరిగా వేయించాల్సిన టీకాలపై అపోహలు తొలగిపోవడంలేదు. దాంతో, లక్షల మంది చిన్నారులు పోలియో లాంటి టీకాలకు దూరంగా ఉండాల్సి వస్తోంది.

కొందరిలో అపోహలు తీవ్ర స్థాయిలో ఉన్నాయి. పిల్లలకు చుక్కల మందు వేసేందుకు ఇంటింటికీ వెళ్లే ఆరోగ్య కార్యకర్తలపై కొందరు దాడులకు దిగుతున్నారు. దాంతో, టీకాలు వేయాలంటే భయమేస్తోందని సిబ్బంది ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి.

కొన్నిచోట్ల ఉపాధ్యాయులు కూడా టీకాలను నమ్మకపోవడం గమనార్హం. పెషావర్ ప్రాంతంలోని మమషోఖెల్ గ్రామ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు గతంలో విద్యార్థులకు పోలియో చుక్కలు వేసేందుకు వైద్య సిబ్బందిని అనుమతించేవారు కాదు. ఈ ఏడాది ఏప్రిల్‌లో ప్రభుత్వం ఒత్తిడి చేయడంతో అనుమతించారు.

అయితే, ఆ స్కూలులో పోలియో చుక్కలు వేయగానే పిల్లలు సొమ్మసిల్లిపడిపోయారని, వాంతులు చేసుకుంటున్నారంటూ వదంతులు వ్యాపించాయి.

వెంటనే విద్యార్థులందరినీ ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్లారు. అక్కడ వారికి ఏమీ కాలేదని వైద్యులు తేల్చారు. వైద్యులు ఈ విషయం చెప్పేలోపే వదంతులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా వ్యాపించాయి.

అనేకమంది ఆస్పత్రిపై దాడికి దిగారు.... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

గోడలు ధ్వంసం చేశారు. వస్తువులకు నిప్పంటించారు. ఆ దాడులను స్థానికి టీవీ ఛానెళ్లు ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేశాయి. అంతేకాదు, పోలియో చుక్కలు వేయించిన పిల్లలను తక్షణమే ఆస్పత్రులకు తీసుకెళ్లాలంటూ స్థానిక మసీదుల్లోని మైకుల్లో తల్లిదండ్రులను కోరారు. దాంతో, ఆ వదంతులకు మరింత ఆజ్యం పోసినట్లు అయ్యిందని పెషావర్ రాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి చెప్పారు.

పెషావర్‌లోని 30 వేలమంది పాఠశాల విద్యార్థులను ఆస్పత్రులకు తీసుకెళ్లి పరీక్షలు జరిపించారు. అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారని మంత్రి ప్రకటించారు. కానీ, అప్పటికే ప్రజల్లో టీకాలపట్ల అపనమ్మకం బలంగా నాటుకుపోయింది.

"చిన్నారులకు టీకాలు వేసేందుకు మేము వెళ్తే ప్రజలు అడ్డుకుంటున్నారు. తిడుతున్నారు. మీరు పిల్లలకు విషం ఇస్తున్నారని కొందరు మా మీదికొచ్చారు" అని వైద్య సిబ్బంది ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. దాంతో పోలియో చుక్కల కార్యక్రమాన్ని ప్రభుత్వం కొన్ని వారాలపాట్లు వాయిదా వేసింది.

చిన్న వయసులో వచ్చే పోలియో కొన్నిసార్లు ప్రాణాంతకంగానూ మారొచ్చు. ఈ వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత దానికి చికిత్స ఉండదు.

పోలియోను పూర్తిగా నివారించేందుకు చుక్కల మందు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విజయవంతంగా పనిచేసింది. కానీ పాకిస్తాన్, అఫ్ఘానిస్థాన్, నైజీరియాలో మాత్రం ఈ మహమ్మారి ఇప్పటికీ ఉంది.

నైజీరియాలో 2016 నుంచి ఇప్పటి వరకు పోలియో కేసులు నమోదు కాలేదు. దాంతో, మరికొన్ని నెలల్లో ఈ దేశాన్ని పోలియో రహిత దేశంగా ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.

పెషావర్ సమీపంలోని ఆస్పత్రిపై దాడి జరిగింది.

చాలాకాలంగా పాకిస్తాన్ కూడా పోలియో నిర్మూలన దిశగా అడుగులు వేసింది. అందులో మంచి ఫలితాలు రాబట్టింది. 1994లో పాకిస్తాన్‌లో 22,000 పోలియో కేసులు నమోదవ్వగా, 2015లో 100 కంటే తక్కువే నమోదయ్యాయి.

కానీ, ఈ ఏడాది ప్రతికూల ఫలితాలు కనిపిస్తున్నాయి. జూన్ ఆరంభం నాటికి ఈ ఏడాది దేశంలో 21 పోలియో కేసులు నమోదయ్యాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. 2017లో ఆ సంఖ్య 8 మాత్రమే.

పోలియో కేసులు పెరగడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగించే విషయమని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది. పోలియో నిర్మూలన విషయంలో పాకిస్తాన్ పురోగమన దిశలో వెళ్తోందని వ్యాఖ్యానించింది.

ఆరోగ్య సిబ్బంది మాత్రం తాము పోలియో చుక్కలు వేసేందుకు వెళ్తే ఎవరి నుంచి ఎలాంటి స్పందన వస్తుందోనని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఆరోగ్య కార్యకర్తల హత్య

పాకిస్తాన్‌లో 2,62,000 మంది ఆరోగ్య కార్యకర్తలు పనిచేస్తున్నారు. వారిలో 70 శాతానికిపైగా మహిళలే. వారే ఇంటింటికీ...


పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీలో దీపావళి సంబరాలు

భారతదేశంలోకి అక్రమంగా ప్రవేశించిన హిందువులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, జైనులు, పార్సీలు, క్రైస్తవులు.. తాము ముస్లిం మెజారిటీ దేశాలైన పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, అఫ్ఘానిస్తాన్‌ల నుంచి వచ్చామని నిరూపించుకోగలిగితే పౌరసత్వం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు.

ఆ మూడు దేశాల్లో మైనారిటీలు తరిగిపోతున్నారని.. మత విశ్వాసం ప్రాతిపదికన వారు పీడనను ఎదుర్కొంటున్నారని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.

ఈ చట్టం ఇతర మైనారిటీ సమూహాలకు పౌరసత్వం ఇవ్వజూపటం లేదు కనుక ఇది వివక్షాపూరితంగా ఉందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

మరి.. ఆ మూడు పొరుగు దేశాల్లో ముస్లిమేతరులు ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితులు ఏమిటి?

ముస్లిమేతరులు ఎంతమంది ఉన్నారు?

పాకిస్తాన్‌లో ముస్లిమేతరుల జనాభా 1951 నుంచి తరిగిపోయిందని భారత హోంమంత్రి అమిత్ షా చెప్తున్నారు.

ఇది.. 1947లో ఉపఖండం విభజన అనంతరం పాకిస్తాన్ నుంచి ముస్లిమేతరులు వలస రావటం, భారత దేశం నుంచి ముస్లింలు పాకిస్తాన్‌కు వలసపోవటం తర్వాత విషయం.

పాకిస్తాన్‌లో 1951 నాటికి మిగిలివున్న 23 శాతం మైనారిటీ జనాభా.. ఆ తర్వాత దశాబ్దాల్లో పీడన కాలంగా కుంచించుకుపోయిందని అమిత్ షా ఉటంకిస్తున్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నారు.

అయితే అమిత్ షా చెప్తున్న గణాంకాలు.. నేటి పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్ (నాడు తూర్పు పాకిస్తాన్)ల గణాంకాలను తప్పుగా కలిపి చెప్పినట్లు కనిపిస్తోంది.

1951లో ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ (అంతకుముందు పశ్చిమ పాకిస్తాన్)లో 1.5 శాతం నుంచి 2 శాతంగా ఉన్న హిందువుల సంఖ్య నిజానికి పెద్దగా మారలేదని జనాభా లెక్కలు చెప్తున్నాయి.

బంగ్లాదేశ్‌లో 1951లో 22 శాతం నుంచి 23 శాతంగా ఉన్న ముస్లిమేతర జనాభా 2011 నాటికి 8 శాతానికి పడిపోయిందని కూడా జనాభా లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.

కాబట్టి, బంగ్లాదేశ్‌లోని ముస్లిమేతరుల జనాభా గణనీయంగా పడిపోయింది కానీ, పాకిస్తాన్‌లో మైనారిటీ జనాభా అతి తక్కువగానూ, స్థిరంగానూ కొనసాగుతోంది.

పాకిస్తాన్‌లో ఒక హిందూ వివాహం: వీటిని 2017లో చట్టపరంగా గుర్తించారు

పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌లలో క్రైస్తవులు, బౌద్ధులు, సిక్కులు, పార్సీల వంటి ఇతర ముస్లిమేతర మత మైనారిటీలు కూడా ఉన్నారు.

ఇక పాకిస్తాన్‌లో అహ్మదీలు కూడా ఉన్నారు. వీరిని 1970లలో ముస్లిమేతరులుగా ప్రకటించారు. దాదాపు 40 లక్షల మంది ఉన్న ఈ జనాభా దేశంలో అతి పెద్ద మత మైనారిటీ సమూహం.

అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో ముస్లిమేతర సమూహాల్లో హిందువులు, సిక్కులు, బహాయీలు, క్రైస్తవులు ఉన్నారు. వీరందరూ కలిపి జనాభాలో 0.3 శాతం కన్నా తక్కువే ఉంటారు.

అమెరికా విదేశాంగ శాఖ నివేదిక ప్రకారం.. 2018లో అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో మిగిలివున్న సిక్కులు, హిందువుల సంఖ్య కేవలం 700 మాత్రమే. ఎందుకంటే దేశంలో అంతర్గత సంక్షోభం కారణంగా చాలా కుటుంబాలు ఆ దేశాన్ని వీడి వెళుతున్నాయి.

ముస్లిమేతరుల అధికారిక హోదా ఏమిటి?

''పాకిస్తాన్, అఫ్ఘానిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్‌ల రాజ్యాంగాలు ఒక నిర్దిష్ట రాజ్య మతాన్ని ప్రకటించాయి. దాని ఫలితంగా హిందువులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, జైనులు, పార్సీలు, క్రైస్తవ సమూహాలకు చెందిన చాలా మంది వ్యక్తులు ఆ దేశాల్లో మత ప్రాతిపదికన పీడనను ఎదుర్కొన్నారు'' అని భారత ప్రభుత్వ పౌరసత్వ బిల్లు చెప్తోంది.

పాకిస్తాన్ రాజ్య మతం ఇస్లాం అనేది నిజం. అఫ్ఘానిస్తాన్ కూడా ఇస్లామిక్ దేశమే.

బంగ్లాదేశ్‌లో పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టమైనది. ఆ దేశం 1971లో ఒక లౌకిక రాజ్యాంగంతో ఏర్పడింది. కానీ 1988లో ఇస్లాం మతాన్ని అధికారిక రాజ్య మతంగా చేశారు.

ఆ మార్పును రద్దు చేయటానికి సుదీర్ఘంగా జరిగిన న్యాయ పోరాటం.. రాజ్య మతంగా ఇస్లాం కొనసాగాలని బంగ్లాదేశ్ అత్యున్నత న్యాయస్థానం 2016లో తీర్పు చెప్పటంతో ముగిసింది.

అయితే.. ఈ దేశాలన్నిటిలో కూడా...