ఇప్పుడు, ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన దేశానికి అధ్యక్షుడైన తర్వాత విదేశీ వ్యవహారాల పట్ల ఆయన వైఖరి ఎలా ఉంటుంది? ఆయన ట్రంప్ కంటే భిన్నమైన విదేశీ విధానాలను పాటిస్తారా? అనే అంశాలపై విశ్లేషకులు ఆసక్తి చూపుతున్నారు.

భారత్ పట్ల బైడెన్ వైఖరి ఎలా ఉంటుంది?  ట్రంప్ భార‌త్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలు కొనసాగించినట్లే బైడెన్ కూడా కొనసాగిస్తారా లేక భిన్న విధానాలను అనుసరిస్తారా? అనే విషయంలో రకరకాల ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి.

వాణిజ్యం, హెచ్1బీ వీసాలు, అమెరికాలో భారతీయులకు రానున్న ఉద్యోగాలు, రక్షణలో భాగస్వామ్యం, పాకిస్తాన్ పట్ల అమెరికా వైఖరి, ఉగ్రవాదం, ఇరాన్‌పై నిర్ణయాలు, కశ్మీర్‌పై దృష్టి... ఇలా ఎన్నో విషయాల్లో బైడెన్ విధానాలు ఎలా ఉంటాయనేది భారత్‌కు చాలా కీలకమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

"ఏ దేశ విదేశాంగ విధానమైనా కొద్దో గొప్పో మారుతూ ఉంటుంది కానీ దానికి ఒక అనుక్రమం, పరంపర ఉంటాయి" అని మాజీ దౌత్యవేత్త పినాక్ రంజన్ చక్రవర్తి అభిప్రాయపడ్డారు.

“క్లింటన్ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలం నుంచీ గమనిస్తే, భారత అణు పరీక్షల తరువాత రెండు దేశాల సంబంధాల్లో కొంత చీలిక వచ్చిన మాట వాస్తవమేగానీ, ఆ తర్వాత రెండు దేశాల ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మధ్య సంబంధాలు మెరుగుపడ్డాయి. క్లింటన్ కూడా భారత్‌లో పర్యటించారు"అని పినాక్ రంజన్ అన్నారు.

"బుష్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలంలో భారత్, అమెరికా మధ్య అణు సహకారానికి ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం కుదిరింది. తరువాతి కాలంలో ఒబామా రెండుసార్లు భారత్‌ను సందర్శించారు. ట్రంప్ కూడా రెండుసార్లు ఇండియా వచ్చారు"అని ఆయన గుర్తు చేశారు.

"డెమొక్రటిక్, రిపబ్లికన్ పార్టీల విదేశాంగ విధానాలలో ఒక క్రమం ఉంటుంది. బైడెన్ వచ్చిన తరువాత ఈ విధానాల్లో పెద్దగా మార్పులు ఉండకపోవచ్చు".

“ట్రంప్, బైడెన్ భిన్న వ్యక్తిత్వాలు, సిద్ధాంతాలు కలిగిన వ్యక్తులు అయినప్పటికీ, కొన్ని మార్పులు చేర్పులు రావొచ్చు.. తప్పితే పెద్ద పెద్ద అంశాల్లో తేడా ఉండదు”.

"వాణిజ్యం, భద్రత, ఉగ్రవాదం లాంటి అంశాల్లో ఎలాంటి మార్పూ ఉండదు. ఈ విషయాల్లో ఒక కామన్ ప్లాట్‌ఫార్మ్ ఏర్పడిపోయింది. కొత్తగా ఎన్నికైన అధ్యక్షులెవరైనా సరే వీటిని మార్చే ప్రయత్నాలు చెయ్యరు"అని పినాక్ అభిప్రాయపడ్డారు.

"భారత్, అమెరికా సంబంధాల్లో వ్యక్తుల పాత్ర తగ్గుతూ. సంస్థల పాత్ర పెరుగుతోంది. ఈ పద్ధతిలోనే బైడెన్ కూడా భారత్‌తో సంబంధాలు కొనసాగిస్తారు"అని అబ్జర్వర్ ఫౌండేషన్‌లో స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్ ప్రోగ్రాం డైరెక్టర్ ప్రొ. హర్ష్ పంత్ అభిప్రాయపడ్డారు.

"నాలుగేళ్ల క్రితం ట్రంప్ అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టినప్పుడు కూడా ఇలాగే భారతదేశం పట్ల అమెరికా వైఖరి ఎలా ఉంటుందోనన్న సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే, ట్రంప్ ఇండియాతో సత్సంబంధాలు కొనసాగించడంతోపాటూ, తమ విదేశాంగ విధానంలో భారత్‌కు ఒక ముఖ్య స్థానం కల్పించారు. ఒబామా కాలంలో కూడా ఇదే జరిగింది"అని ఆయన తెలిపారు.

చైనా విషయంలో బైడెన్ వైఖరి భారత్‌కు ఇబ్బందులు తెచ్చిపెడుతుందా?

బైడెన్ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకరం చేసిన తరువాత చైనా పట్ల ఆయన వైఖరి ఎలా ఉంటుందనేది, ఇప్పుడు అన్నిటికన్నా ఎక్కువగా ఆందోళన కలిగిస్తున్న విషయమని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.

ట్రంప్ పాలనలో చైనా పట్ల అమెరికా కఠినమైన విధానాలను అవలంబించింది. ఈ కోణంలో అమెరికా విధానం భారత్‌కు అనుకూలంగా నిలిచింది. లద్దాఖ్‌లో భారత్,  చైనాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నప్పుడు అమెరికా బహిరంగంగా భారత్‌కు మద్దతు తెలిపింది.

కానీ ఇప్పుడు బైడెన్, చైనా పట్ల కాస్త మృదువుగా వ్యవహరించే అవకాశాలున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

"భారత్, అమెరికాల మధ్య మూడు ముఖ్యమైన అంశాలు ఉన్నాయి... ఒకటి ఉగ్రవాదం-పాకిస్తాన్, రెండోది చైనా, మూడోది ఆర్థిక సంబంధాలు" అని...


ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో 80 నుంచి 95 ఏళ్ల వ్యక్తి తీవ్ర శ్వాసకోశ సమస్యలతో వస్తే, తాము చికిత్స అందించకపోవచ్చని క్రిస్టియన్ సలారోలి అనే డాక్టర్ కొరీరె డెల్లా సెరా వార్తాపత్రికతో  అన్నారు.  బెర్గామోలోని ఆసుపత్రిలోని ఇంటెన్సివ్ కేర్ యూనిట్‌కు ఆయన హెడ్‌గా ఉన్నారు.

‘‘నా మాటలు ఘోరంగా అనిపించవచ్చు. కానీ, అవి నిజాలు. ‘అద్భుతాలు’ చేసే స్థితిలో మేం ఇప్పుడు లేం’’ అని ఆయన అన్నారు.

కరోనావైరస్ ఇటలీలో చాలా వేగంగా వ్యాపిస్తోంది. శనివారం నాటికి సుమారు 17,660 మందికి అది సోకింది. వారిలో 1,268 మంది చనిపోయారు. మరణాల రేటు చాలా ఎక్కువగా ఉంది. చైనాలో 81,021 మంది సోకితే, 3,192 మంది మరణించారు.

ఐరాస లెక్కల ప్రకారం ప్రపంచంలో జపాన్ తర్వాత అత్యధికంగా వృద్ధులు ఉన్న దేశం ఇటలీనే. వృద్ధులపై కరోనావైరస్ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుంది.

ఈ నెల మొదట్లో ఇటాలియన్ సొసైటీ ఆఫ్ అనస్తీషియా, అనల్జీసియా, రీసస్కటేషన్ అండ్ ఇంటెన్స్ థెరపీ (ఎస్ఐఏఏఆర్‌టీఐ) వైద్యులకు కొన్ని నైతిక సూచనలు చేసింది. అందరికీ చికిత్స అందించలేని విషమ పరిస్థితుల్లో ఇంటెన్సివ్ కేర్‌లో బెడ్ ఎవరికి ఇవ్వాలనే విషయం గురంచి వీటిని సూచించింది.

ముందుగా ఎవరు వస్తే, వాళ్లను చ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేర్చుకోవడం కాకుండా, ఇంటెన్సివ్ కేర్ చికిత్స ద్వారా కోలుకునేందుకు అత్యధిక అవకాశాలున్న రోగులపై దృష్టి పెట్టేందుకు కొన్ని ‘కఠిన నిర్ణయాలు’ తీసుకోవాలని వైద్యులు, నర్సులకు ఎస్ఐఏఏఆర్‌టీఐ సూచించింది.

‘‘కొందరికి చికిత్సను తగ్గించి, ఇంకొందరికి చికిత్స చేయమని మేం చెప్పడం లేదు. సరైన చికిత్స వల్ల ఎవరికి ఎక్కువ ప్రయోజనం కలుగుతుందో వారిపై దృష్టి పెట్టకుండా ప్రస్తుతం ఏర్పడిన అత్యవసర పరిస్థితులు అడ్డుపడుతున్నాయి’’ అని ఎస్ఐఏఏఆర్‌టీఏ పేర్కొంది.

ఇటలీలో 5,200 ఇంటెన్సివ్ కేర్ పడకలు ఉన్నాయి. శీతాకాలంలో ఇవి చాలా వరకూ శ్వాసకోశ సమస్యలతో వచ్చినవారితో నిండిపోతుంటాయి.

ఉత్తర ప్రాంతాలైన లోంబార్డీ, వెనెటో‌ల్లో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు కలిపి 1,800 పడకలే ఉన్నాయి.

తమ ఆసుపత్రిలో పడకలన్నీ నిండుకుంటున్నాయని లాంబార్డీలోని ఆ ఆసుపత్రిలో పనిచేస్తున్న డాక్టర్ స్టెఫానో మాంగ్నోన్ బీబీసీతో చెప్పారు.

‘‘రోజురోజుకీ పరిస్థితి దిగజారుగుతోంది. ఐసీయూలోనే, సాధారణ వార్డుల్లోనూ పడకలు కరోనావైరస్ రోగులతో నిండుతున్నాయి. మా ప్రావిన్సులో మానవ, సాంకేతిక వనరులు చాలడం లేదు. కొత్త వెంటిలేటర్లు, ఇతర పరికరాల కోసం వేచి చూస్తున్నాం’’ అని ఆయన అన్నారు.

Source: Ministry of Health & Family Welfare

బెర్గామో‌లో ఈ వారం మొదట్లో డేనియల్ మాచినీ అనే ఐసీయూ ఫిజీషియన్ పెట్టిన ట్వీట్లు వైరల్ అయ్యాయి.

‘‘వెంటిలేటర్ల లాంటి పరికరాలు ఇప్పుడు బంగారంతో సమానమయ్యాయి. కేసులు అంతకంతకూ పెరుగుతున్నాయి. ఎమర్జెన్సీ వార్డులు నిండుతున్నాయి. మా సహచరుల్లో కొందరికీ  వైరస్ సోకింది. వారి నుంచి వారి కుటుంబ సభ్యులకూ వ్యాపించింది’’ అని ఆయన ఆ ట్వీట్లలో రాశారు.

రోగుల్లో ఎవరికి చికిత్స అందించాలనే విషయంలో కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి వస్తుండంటంతో వైద్య సిబ్బంది తీవ్రంగా కుంగిపోతున్నారని డాక్టర్ సలారోలి అన్నారు.

‘‘చీఫ్ డాక్టర్‌కు గానీ, అప్పుడే వచ్చిన యువ డాక్టర్‌కు గానీ... ఓ మనిషి విధిని నిర్ణయించాల్సి రావడమనేది తేలిక కాదు. పైగా ఇంత పెద్ద స్థాయిలో. 30 ఏళ్లకు పైగా అనుభమున్న నర్సులు కూడా ఏడుస్తూ, వణికిపోవడం నేను చూస్తున్నా’’ అని ఆయన చెప్పారు.

యూరప్ వ్యాప్తంగా ఆసుపత్రులు, క్లినిక్‌లన్నింటిలో సామగ్రి అందించే విషయంలో సమన్వయం కోసం యూరప్ అంతటికీ ఓ విభాగం పనిచేయాలని ఇటలీ విదేశాంగ మంత్రి లుయిగీ డీ మయో బీబీసీతో అన్నారు.

రెడ్ జోన్ విధించిన ఉత్తర ఇటలీలోని పది పట్టణాల్లో కరోనావైరస్ ఇన్ఫెక్షన్లు ఏవీ నమోదు కాలేదని ఆయన...


ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో చేతులో మంత్రదండం ఉండి.. దాంతో మొత్తం వైరస్‌లన్నింటినీ మాయం చేయగల్గితే ఎలా ఉంటుంది? ఈ మాట చెప్పగానే చాలా మంది ఇప్పటికిప్పుడు ఆ అవకాశాన్ని ఇవ్వాలని కోరుకోవచ్చు. కానీ ఆ ఆలోచన ముమ్మాటికి ప్రాణాంతకం అని చెప్పవచ్చు.

అది ఏ వైరస్ అయినా కావచ్చు..  ఎప్పుడైనా కావచ్చు. “అన్ని వైరస్‌లు ఒక్కసారిగా అంతమైతే బహుశా ఒక రోజు, లేదా రోజున్నర అద్భుతంగా ఉండవచ్చు. ఆ తర్వాత మనలో ఒక్కరు కూడా ప్రాణాలతో మిగలరు. అదీ అసలు విషయం” అని వ్యాఖ్యానించారు  విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వ విద్యాలయంలో ఎపిడమాలజిస్ట్ టోనీ గోల్డ్ బెర్గ్.

మెజార్టీ వైరస్‌లు మానవులకు వ్యాధికారకాలు కావు. అంతే కాదు చాలా వరకు పర్యావరణాన్ని కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. “మనం సమతుల్యమైన.. కచ్చితంగా సమతుల్యమైన జీవన విధానంలో నివసిస్తున్నాం. ఆ విధానంలో వైరస్‌లు కూడా ఒక భాగమే” అని మెక్సికోలోని నేషనల్ అటానమస్ యూనివర్శిటికీ చెందిన వైరాలజిస్ట్ సుసనా లోపెజ్ ఛార్టీన్ తెలిపారు.

ఈ భూమ్మీద వైరస్‌లు ఎంత కీలక పాత్ర పోషిస్తాయన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. కారణం.. మనం మానవులకు హాని చేసే వైరస్‌లపై మాత్రమే దృష్టి పెడుతూ ఉంటాం. వైరాలజిస్టులంతా ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

కేవలం వ్యాధికారక వైరస్‌లపై మాత్రమే పరిశోధనలు చేస్తూ ఉంటారు. అయితే కేవలం ప్రాణాంతక వైరస్‌లపై మాత్రమే కాకుండా ఈ భూమిని కాపాడే వైరస్‌లపై పరిశోధకులు దృష్టి పెట్టడం ఇప్పుడిప్పుడే మొదలయ్యింది.

“వైరస్ ప్రపంచాన్ని సమ దృష్టితో చూసేందుకు శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడిప్పుడే ప్రయత్నించడం మొదలుపెట్టారు. వాళ్లు మంచి వైరస్‌లు కూడా ఉన్నాయని చెబుతూ వాటిని చూపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు” అని గోల్డ్ బెర్గ్ తెలిపారు.

వైరస్‌లు లేకపోతే భూమ్మీద జీవం ఉనికి అన్నదే ఉండదన్న విషయం శాస్త్రవేత్తలకు తెలుసు. ఈ భూమ్మీద ఉన్న ప్రతి వైరస్‌ను నాశనం చెయ్యడం సాధ్యం కాని పని. అయితే వైరస్‌లు లేకుండా ఈ ప్రపంచం ఎలా ఉంటుందో ఊహించడం ద్వారా, మనం మనుగడ సాగించడంలో వాటి పాత్ర ఎంతన్నది తెలుసుకోవడం మాత్రమే కాదు, వాటి గురించి మనం నేర్చుకోవాల్సింది ఇంకా ఎంతో ఉందన్న విషయాన్ని కూడా తెలుసుకోవచ్చు.

మొదట్లో శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ఎన్ని వైరస్‌లు ఉన్నాయన్న విషయం తెలియదు. అధికారికంగా వేలాది వర్గాలుగా విభజించినప్పటికీ అనధికారికంగా కోట్లాది వైరస్‌లు ఉండవచ్చు. “మనం ఇప్పటి వరకు కనుగొన్న వైరస్‌ల సంఖ్య అంతంత మాత్రమే. ఎందుకంటే జనం ఇప్పటి వరకు వాటి వైపు పెద్దగా చూడలేదు. సైన్స్ ఇన్నాళ్లూ వ్యాధికారక వైరస్‌ల గురించి మాత్రమే పరిశోధనలు చేస్తూ వచ్చింది. ఇది నిజంగా పక్షపాతం అని చెప్పవచ్చు.

పర్యావరణ వ్యవస్థలో కీలకం

ఫేజెస్ లేదా వైరస్ సోకిన బ్యాక్టీరియాలు చాలా ముఖ్యమైనవి అన్న విషయం మనకు తెలుసు. గ్రీకు పదం ఫాజిన్ నుంచి ఈ పదం పుట్టింది. ఫాజిన్ అంటే కబళించు అని అర్థం. అవి నాశనం చేస్తాయి. “ఇతర బ్యాక్టిరియాలను చంపడంలో అవి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అవి లేకపోతే మనం తీవ్ర ప్రమాదంలో పడతాం” అని గోల్డ్ బెర్గ్ అభిప్రాయపడ్డారు.

మహా సముద్రాలు సహా ఈ భూమిపై ఉండే ప్రతి ఇతర పర్యావరణ వ్యవస్థలోని బ్యాక్టీరియాల సంఖ్యను “వైరస్‌లు” నియంత్రిస్తూ ఉంటాయి. వైరస్‌లు ఒక్కసారిగా మాయమైపోతే కొన్ని రకాల బ్యాక్టీరియాల సంఖ్య ఒక్కసారిగా పెరిగిపోతుంది. ఫలితంగా మిగిలిన బ్యాక్టీరియాలు వాటితో పోటీ పడలేక... వృద్ధి చెందడం పూర్తిగా ఆగిపోవచ్చు.

అప్పుడు 90శాతానికి పైగా జీవులు నివాసముండే సముద్రాల్లో పరిస్థితి అత్యంత సమస్యాత్మకమవుతుంది. వైరస్‌లు అందించే శక్తి ద్వారా ఆ అతి సూక్ష్మ జీవులే ఈ భూగ్రహపై సగం కన్నా ఎక్కువ ఆక్సిజన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

మహా సముద్రాల్లో రోజూ 20శాతం అతి సూక్ష్మ జీవుల్ని అలాగే 50శాతం బ్యాక్టీరియాల్ని ఈ వైరస్‌లు...


ఇప్ప‌టివ‌ర‌కు ఉద్య‌మం సంద‌ర్భంగా 2,800 మందికి పైగా నిరసనకారులపై కేసులు నమోదయ్యాయి. వీరిలో దాదాపు 70 మందిని వివిధ జైళ్ల‌కు త‌ర‌లించారు. కొంద‌రు బెయిలుపై విడుద‌ల‌య్యారు. ఇంకా కొంద‌రు జైళ్ల‌లోనే ఉన్నారు.

శాంతిభ‌ద్ర‌త‌ల‌కు ఆటంకం క‌లిగించినప్పుడే కేసులు పెట్టామని పోలీసులు చెబుతున్నారు.

నిరసనకారులు వివిధ రూపాల్లో ఆందోళ‌న‌లు నిర్వహిస్తున్నారు. ప‌లు సంద‌ర్భాల్లో ఉద్రిక్త‌త ఏర్ప‌డుతోంది. పోలీసులు లాఠీచార్జీలు, అరెస్టులు, కేసుల న‌మోదు చేస్తున్నారు.

అమ‌రావ‌తిలో నిర‌స‌న‌లు కొన‌సాగుతున్న నేప‌థ్యంలో వాటిని నియంత్రించేందుకు పోలీసులు ఆంక్ష‌లు విధించారు. సెక్ష‌న్ 144, సెక్ష‌న్ 30 కూడా అమ‌ల్లోకి తీసుకొచ్చారు. అయినా ఆందోళ‌న‌కారులు వెన‌క్కు త‌గ్గ‌లేదు.

మ‌హిళ‌లు, రైతులు పెద్ద సంఖ్య‌లో ఆందోళ‌న‌లో పాల్గొంటున్నారు. పాద‌యాత్ర‌లు, మోటార్ సైకిల్ ర్యాలీలు, ట్రాక్ట‌ర్లపై ప్ర‌ద‌ర్శ‌న‌లు, చలో అసెంబ్లీ, రాస్తారోకోలు, స‌క‌ల జ‌నుల బంద్ లాంటి ఆందోళనలు చేప‌ట్టారు. పండుగ‌ల స‌మ‌యాల్లో సంప్ర‌దాయ కార్య‌క్ర‌మాలు కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. అమెరికా అధ్య‌క్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ భారత పర్యటన సందర్భంగా ఆయన చిత్ర‌ప‌టాల‌తో మూడు ర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాజధానుల నిర్ణయంపై నిర‌స‌న తెలిపారు.

2019 డిసెంబరు 17న అసెంబ్లీ శీతాకాల స‌మావేశాల ముగింపు సంద‌ర్భంగా మూడు రాజ‌ధానుల ప్రతిపాదనను ముఖ్య‌మంత్రి జగన్మోహన్‌రెడ్డి  ప్రస్తావించిన తర్వాత ఆందోళ‌న‌లు మొదలయ్యాయి. త‌ర్వాత జీఎన్ రావు క‌మిటీ నివేదిక వెలువ‌డ‌గానే ఉధృత‌మ‌య్యాయి. కేబినెట్ భేటీ సంద‌ర్భంగా మ‌రింత తీవ్ర‌మ‌య్యాయి. అసెంబ్లీ స‌మావేశాల సమయంలో స‌భ‌లో విప‌క్ష నేత‌ల, బ‌య‌ట అమ‌రావ‌తి ఆందోళ‌న‌కారుల నిర‌స‌నలు సాగాయి.

మూడు రాజ‌ధానుల ఏర్పాటుతోపాటు, రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ(ఏపీసీఆర్‌డీఏ) రద్దుకు సంబంధించి రెండు బిల్లుల‌ను అసెంబ్లీ జ‌న‌వ‌రి 21న ఆమోదించింది. మ‌రుసటి రోజే రెండు బిల్లుల‌కు బ్రేకులు ప‌డ్డాయి. వాటిని సెల‌క్ట్ క‌మిటీకి పంపిస్తున్నట్టు చైర్మ‌న్ ప్రకటించడం, వెంట‌నే మండ‌లి ర‌ద్దు ప్ర‌తిపాద‌న‌కు ప్ర‌భుత్వం నిర్ణ‌యం తీసుకోవడం, అసెంబ్లీ ఆమోదం తెల‌ప‌డం లాంటి పరిణామాలు వేగంగా జ‌రిగిపోయాయి. మండ‌లి రద్దుపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంకా ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు.

సెల‌క్ట్ క‌మిటీ ఏర్పాటుకు విప‌క్షాల నుంచి స‌భ్యుల ప్ర‌తిపాద‌న‌లు వ‌చ్చినా, అధికార వైసీపీ నిరాకరించింది. చైర్మ‌న్ నిర్ణ‌యాన్ని మండ‌లి కార్య‌ద‌ర్శి తిర‌స్క‌రించారు. సెల‌క్ట్ క‌మిటీ వ్య‌వ‌హారం నేటికీ సందిగ్ధంలోనే ఉంది.

రైతులను వేధిస్తున్నారు: జేఏసీ కన్వీనర్ శివారెడ్డి

పోలీసు కేసుల‌ను న్యాయ‌ప‌రంగా ఎదుర్కొంటూ, అమ‌రావ‌తి కోసం ముందుకు సాగుతామ‌ని అమరావతి జేఏసీ క‌న్వీన‌ర్ శివారెడ్డి బీబీసీకి తెలిపారు.

"పోలీసుల‌తో త‌ప్పుడు కేసులు పెట్టిస్తున్నారు. ఎస్సీ, ఎస్టీ కేసులు బ‌నాయిస్తున్నారు. అయినా ఉద్య‌మంలో వెన‌క‌డుగు వేయం. 'ఒకే రాష్ట్రం- ఒకే రాజ‌ధాని' నినాదంతో ముందుకు సాగుతాం. మాకు రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రాంతాల నుంచి మ‌ద్దతు ఉంది. జేఏసీ నేత‌ల మీద కేసులు మోపి జైల్లో పెట్టారు. రైతుల‌ను కూడా వేధిస్తున్నారు" అని ఆయన చెప్పారు.

ప్ర‌ధాన కేసులు ఇవీ

డిసెంబ‌ర్ 27న అమ‌రావ‌తి ఉద్య‌మ కవ‌రేజ్ లో ఉన్న మీడియా ప్ర‌తినిధుల‌పై దాడికి పాల్ప‌డిన‌ట్టు కేసు న‌మోద‌య్యింది. విలేఖరి ఎన్.దీప్తి ఇచ్చిన ఫిర్యాదుతో తుళ్లూరు పోలీసులు కేసు న‌మోదు చేశారు. వారిలో ఏడుగురిని అరెస్ట్ చేసి కోర్ట్ ఆదేశాల‌తో రిమాండ్‌లో భాగంగా డిసెంబ‌ర్ 29న గుంటూరు స‌బ్ జైలుకు త‌ర‌లించారు. ఆ త‌ర్వాత వారికి బెయిల్ దొరకడంతో విడుద‌ల‌య్యారు.

జ‌న‌వ‌రి 2న కృష్ణా జిల్లా నందిగామ ప‌ర్య‌ట‌న‌కు వెళ్లిన బాప‌ట్ల ఎంపీ నందిగం...


ఇఫ్తార్ విందును, స్నేహితులు, బంధువులతో కలిసి తింటారు

ఈద్ ఉల్ ఫితర్ అంటే?

రంజాన్ మాసం చివర్లో ఈద్ ఉల్ ఫితర్ జరుపుకుంటారు. ఈ నెలంతా ముస్లింలు ఉపవాసాలు, ప్రార్థనలు చేస్తారు. ఈద్ ఉల్ ఫితర్ అంటే ఉపవాసాలను ముగించడం అని అర్థం.

నెలవంకను చూడటంతో ఈద్ మొదలవుతుంది.

ఈద్‌లో ఏం చేస్తారు?

ముస్లింలు మసీదుల్లో జరిగే ఈద్ ప్రార్థనలకు హాజరవుతారు.

పశ్చిమాసియా దేశాల్లో అయితే ఉదయం నిర్వహించే ఫజర్ ప్రార్థనల తర్వాత వీటిని నిర్వహిస్తారు.

మసీదుకు కొత్త బట్టలు ధరించి వెళ్లడం ఈ పండుగ సంప్రదాయం. ఖర్జూరం లాంటి ఏదైనా తియ్యనిది తిన్న తర్వాత తక్బీర్ అనే చిన్న ప్రార్థన చేస్తారు.

ఈద్ ప్రార్థనలు మొదలు కావడానికి ముందు పేదలకు దానధర్మాలు చేస్తారు. దీని కోసం జకాత్ అల్ ఫితర్ పేరుతో కొంత మొత్తాన్ని దానధర్మాల కోసం కేటాయిస్తారు.

కుటుంబం, స్నేహితులతో కలిసి విందు భోజనం చేస్తారు. బహుమతులు, డబ్బు పంచుకుంటారు.

చాలా దేశాల్లో ఈద్ ఉల్ ఫితర్ నాడు సెలవు ఉంటుంది.

లాక్‌డౌన్ ఎలాంటి ప్రభావం చూపిస్తుంది?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా దేశాల్లో కోవిడ్ లాక్‌డౌన్ నిబంధనలు అమల్లో ఉన్నాయి. బ్రిటన్‌లో మే 17 వరకు అమల్లో ఉన్న లాక్‌డౌన్ న... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిబంధనలను ఈద్ కోసం వీటిని సడలించే ప్రసక్తి లేదని ప్రభుత్వం చెప్పింది.

దిల్లీలో 2020లో కనిపించిన నెలవంక

రంజాన్ అంటే ఏమిటి?

ఇస్లామిక్ క్యాలెండర్లో తొమ్మిదో నెలకున్న అరబిక్ పేరే రంజాన్.

ఇస్లామిక్ నెలల్లోని పవిత్రమైన మాసాల్లో ఇది కూడా ఒకటిగా భావిస్తారు.

రంజాన్ పండుగను ఇస్లాం అయిదు సూత్రాల్లో ఒక్కటిగా గుర్తిస్తారు. వీటిని ముస్లింలు తప్పనిసరిగా ఆచరించాలని ఆ దేవుడిచ్చిన ఆదేశాలుగా ముస్లింలు భావిస్తారు.

మహమ్మద్ ప్రవక్త ఇస్లాం పవిత్ర గ్రంధం ఖురాన్‌లోని తొలి సూత్రాలను రంజాన్ నెలలోనే వెల్లడి చేసినట్లు ముస్లింలు విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఈ నెలలో ఖురాన్ పఠనానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.

ఈ నెలలో చేసే పూజలో ఉపవాసం కూడా భాగం. ఉపవాసం ద్వారా వారు దేవుడికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు భావించి వారి ఆధ్యాత్మిక ఆరోగ్యాన్ని, స్వీయ క్రమశిక్షణను మెరుగు పరుచుకుంటారు.

భౌతిక దూరం పాటిస్తూ కైరోలో మసీదులో తరావీహ్ ప్రార్ధనలు

ఈ నెలంతా ఏం చేస్తారు?

ఈ నెలంతా సూర్యోదయానికి ముందే నిద్ర లేచి భోజనం ముగిస్తారు. దీనినే సుహుర్ లేదా సెహ్రి అంటారు.

సూర్యాస్తమయం తర్వాత ఉపవాసం ముగిస్తారు. అప్పుడు చేసే విందునే ఇఫ్తార్ లేదా ఫితూర్ అంటారు.

ఈ సమయంలో ముస్లింలు దాన ధర్మాలు చేసేందుకు, దైవంతో తమ అనుబంధాన్ని బలపర్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

దయ, సహనంతో ఉంటారు.

కొంత మంది మసీదులో రాత్రి పూట జరిగే తరావీహ్ ప్రార్థనలకు కూడా హాజరవుతారు.

ఈ ప్రార్ధనలు కేవలం రంజాన్ మాసంలోనే జరుగుతాయి.

ఈ ఏడాది రంజాన్ భిన్నంగా ఉండబోతోందా?

కోవిడ్ మహమ్మారి వ్యాపించిన తర్వాత ఇది రెండో రంజాన్. ఈ ఏడాది కూడా చాలా మంది తమ సంప్రదాయానికి కాస్త భిన్నంగా ఈ పండుగను జరుపుకోవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

సాధారణంగా ఇఫ్తార్ విందును స్నేహితులు, బంధువులతో కలిసి తింటారు. అయితే, లాక్‌డౌన్ నిబంధనలు వీటికి ఆటంకం కలిగించాయి.

2020లో విధించిన నిబంధనల కన్నా ఈ ఏడాది నిబంధనలు కాస్త సడలించడంతో కుటుంబ సభ్యులు కలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. బ్రిటన్‌లో కొన్ని రెస్టారెంట్లు కూడా బయట జరుపుకునే విందుకు భోజనాలను సరఫరా చేయడం మొదలుపెట్టాయి.

ప్రత్యక్షంగా కలుసుకుని అభినందనలు తెలుపుకోలేనివారు, ఆన్‌లైన్‌లో జరుగుతున్న ఇఫ్తార్ వేడుకలకు, ఇస్లాం ప్రసంగాలకు హాజరు కావచ్చు.

కోవిడ్ నిబంధనలను పాటిస్తూ మసీదుల్లో ప్రార్థనలు చేసుకోవాలి. పూర్తి లాక్‌డౌన్ విధించిన ప్రాంతాల్లో ఇది సాధ్యం కాకపోవచ్చు.

రంజాన్, ఈద్ ప్రార్ధనలు ఎలా...


ఇబ్రహీం బొవకా కేటా 2018లో రెండో సారి మాలి అధ్యక్షుడయ్యారు

సైనికులు మంగళవారం అధ్యక్షుడు కేటా, ప్రధాని బౌబౌ సిజాలను అదుపులోకి తీసుకుని రాజధాని బమాకో దగ్గరున్న ఆర్మీ క్యాంపు దగ్గరకు తీసుకెళ్లారు.

ఆ తర్వాత కొన్ని గంటలకు అధ్యక్ష పదవికి రాజీనామా చేయటంతో పాటు పార్లమెంటును కూడా రద్దు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారని టీవీ కథనం.

దీనిని ప్రాంతీయ శక్తులు, ఫ్రాన్స్ ఖండించాయి.

"నన్ను అధికారంలో ఉంచడానికి రక్తపాతం జరగడం నాకు ఇష్టం లేదు" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అంతకుముందు తిరుగుబాటు చేసిన సైనికులు కటీ కాంపును తమ అధీనంలోకి తీసుకున్నారు.

జిహాదీలతో ఘర్షణ కొనసాగుతుండడంతో తమ జీతాల గురించి సైనికులు కోపంగా ఉన్నారు. అధ్యక్షుడి పైన వారికి చాలా అసంతృప్తి కూడా ఉంది.

2018లో జరిగిన ఎన్నికల్లో కేటా రెండోసారి అధ్యక్షుడుగా ఎన్నికయ్యారు. కానీ అవినీతి, ఆర్థికవ్యవస్థను చక్కదిద్దకపోవడం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్న మత హింసపై ప్రజల్లో ఆగ్రహం ఉంది.

దీంతో, గత కొన్ని నెలలుగా దేశంలో భారీ నిరసన ప్రదర్శనలు జరుగుతున్నాయి.

మితవాద మత పెద్ద మహమూద్ డికో నేతృత్వంలో ఏర్పడిన ఒక కొత్త ప్రతిపక్ష కూటమిని ప్రభుత్వంలో కలవాలంటూ కేటా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

చేసిన ప్రతిపాదనను ఆ కూటమి తిరస్కరించింది. దేశంలో సంస్కరణలకు పిలుపునిచ్చింది.

తిరుగుబాటు చేసిన సైన్యాన్ని ప్రజలు హర్షాతిరేకాలతో ఆహ్వానించారు

తిరుగుబాటు ఎలా జరిగింది?

కటీ క్యాంప్ డిప్యూటీ హెడ్ కల్నల్ మలిక్ డియా, జనరల్ సాదియో కమారా ఈ తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించారని బమాకోలోని బీబీసీ ప్రతినిధి తెలిపారు.

తిరుగుబాటుదారులు బమాకో నుంచి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ క్యాంపును స్వాధీనం చేసుకున్న రాజధానిలో కవాతు చేశారు. కేటా రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్న వారంతా వీధుల్లో భారీగా గుమిగూడి వారిని ఉత్సాహపరిచారు.

మంగళవారం మధ్యాహ్నం అధ్యక్షుడి నివాసంలోకి చొరబడ్డ సైనికులు ఆయనతోపాటూ, అక్కడే ఉన్న ప్రధానిని కూడా అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

సైనికులు అదుపులోకి తీసుకున్న నేతల్లో అధ్యక్షుడు కేటీ కుమారుడు, జాతీయ అసెంబ్లీ స్పీకర్, విదేశాంగ, ఆర్థిక మంత్రులు కూడా ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు.

ఈ తిరుగుబాటులో ఎంతమంది సైనికులు పాల్గొన్నారనేది ఇంకా స్పష్టంగా తెలీడంలేదు.

2012లో జరిగిన తిరుగుబాటులో కూడా కటీ క్యాంప్ వార్తల్లో నిలిచింది. ఉత్తర మాలీని తమ నియంత్రణ తెచ్చుకున్న ట్వారీ రెబల్స్, జిహాదీలను అడ్డుకోవడంలో కమాండర్ల అసమర్థతపై ఆగ్రహంతో సైనికులు అప్పుడు తిరుగుబాటు చేశారు.

అధ్యక్షుడి నిర్బంధంపై స్పందన

మాలీలో తిరుగుబాటు జరిగిందనే వార్తలు రాగానే.. సైనికులు తాము బంధించిన వారిని విడుదల చేయాలని ఐక్యరాజ్యసమితి, ఆఫ్రికా యూనియన్ కోరాయి.

మాలీతో సరిహద్దులు మూసివేయడానికి, ఆ దేశంతో అన్ని రకాల ఆర్థిక కార్యకలాపాలు నిలిపేయడానికి, నిర్ణయాత్మక సంస్థల నుంచి మాలిని తొలగించడానికి 15 సభ్య దేశాలు అంగీకరించాయని ప్రాంతీయ సంస్థ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ ఆఫ్ వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్స్ (Ecowas) చెప్పింది. గత కొన్ని నెలలుగా ఇది కేటా ప్రభుత్వానికి, ప్రతిపక్షాలకు మధ్య మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తోంది.

మాలీలో తాజా పరిస్థితులపై చర్చించేందుకు బుధవారం ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతామండలి సమావేశం అవుతోంది.

మాలీ మాజీ వలస పాలకులు ఫ్రాన్స్ కూడా ఆ దేశాధ్యక్షుడి నిర్బంధాన్ని ఖండించింది. సైనికులు తిరిగి తమ బారెక్స్ కు వెళ్లిపోవాలని ఫ్రాన్స్ విదేశాంగ మంత్రి కోరారు. సాహెల్ ప్రాంతంలో ఇస్లామిక్ చొరబాటుదారులతో యుద్ధం చేస్తున్న ఫ్రాన్స్ కు మాలీ కీలక సైనిక స్థావరం.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇమ్మిగ్రేషన్ దగ్గర విదేశాలకు వెళ్లాలనుకునే వారి పత్రాలు చెక్ చేస్తున్నారు. అధికారులు ఒక్కొక్కరినీ క్లియర్ చేస్తున్నారు. నిజామాబాద్ నుంచి వచ్చిన సంజీబ్ దత్తా, రాము దాస్, మొండల్ సందీప్‌లు ఇమ్మిగ్రేషన్ దగ్గరకు వచ్చారు. కాసేపట్లో వారు దుబాయ్ విమానం ఎక్కాల్సి ఉంది.

విచారణ అధికారులకు ఎందుకో అనుమానం వచ్చింది. వీరి పత్రాల్లో తిరకాసు ఉందనిపించింది. భాష కూడా తేడాగా వినిపించింది. దీంతో వారు లోతుగా విచారించారు. ఈ ముగ్గురూ భారతీయులు కాదు, బంగ్లా దేశీయులని తేలింది.

తప్పుడు ఆధార్ కార్డులు సృష్టించి వాటిని ఉపయోగించుకుని వారు భారత పాస్ పోర్టులు తీసుకున్నారు. ఆ మర్నాడు అంటే, జనవరి 25 మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకు ఈ ముగ్గురిపైనా, ఇమ్మిగ్రేషన్ అధికారులు శంషాబాద్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు.

పశ్చిమ బెంగాల్‌కు చెందిన సమీర్‌కి బంగ్లాదేశ్‌లో చాలా పరిచయాలున్నాయి. బంగ్లాదేశ్‌కు చెందినవారిని అక్కడి నుంచి అక్రమంగా, అధికారులకు దొరకకుండా భారత్‌కు ఎలా రావాలో బాగా గైడ్ చేస్తాడు. అలా వచ్చిన వారికి భారతదేశంలో ఆధార్ కార్డులు ఇప్పిస్తాడు. ఇలా అతను ఎందరో బంగ్లాదేశీయులకు భారతీయ గుర్తింపు పత్రాలు ఇప్పించాడు.

అలా 2013లో అక్రమంగ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ా దేశం దాటి వచ్చిన పరిమళ్ అనే వ్యక్తి ముందుగా బెంగాల్‌లోని నదియా జిల్లాలో ఒక పాన్ కార్డు తీసుకున్నాడు. మెల్లిగా నిజామాబాద్ జిల్లా బోధన్ చేరాడు. కొంత కాలానికి అన్ని పత్రాలూ సంపాదించి, తరువాత, పాస్ పోర్టు కూడా సంపాదించాడు. అదే పద్ధతిలో పూనాలో పనిచేస్తోన్న తన సోదరుడు గోపాల్ (బంగ్లాదేశీ)కి కూడా పాస్ పోర్టు ఇప్పించాడు. తరువాత ఇదే పనిగా పెట్టుకున్నాడు.

నదియా జిల్లాకే చెందిన సమీర్ నిజామాబాద్ జిల్లా బోధన్‌లో స్థిరపడ్డారు. అక్కడ ఒక ఆయుర్వేద క్లినిక్ పెట్టాడు. మెల్లిగా ఆ సమీర్ దగ్గరకు పరిమళ్ వచ్చాడు. వీరిద్దరూ కలసి ఈ పాస్ పోర్టుల వ్యాపారం మొదలుపెట్టారు.

ఎలా సంపాదిస్తారు?

ముందుగా వ్యక్తులు బంగ్లాదేశ్ నుంచి అక్రమంగా భారత్‌కు వస్తారు. ఆ తరువాత బెంగాల్ లేదా తెలంగాణలో ఆధార్ కార్డు పొందుతారు. వాటిని ఉపయోగించి పాస్ పోర్టు తీసుకుంటారు.

పాస్‌పోర్టు వెరిఫికేషన్ దగ్గర పోలీసులను మేనేజ్ చేస్తారు. పాస్ పోర్టు రాగానే, వీసా సంపాదించి విదేశాలకు వెళ్లిపోతారు. పైన చెప్పిన పరిమళ్ అనే అతను 2013లో భారత్ రాగా, 2013లో పాస్ పోర్టు తీసుకున్నాడు.

ఇందులో చాలా చేతులున్నాయి. ముందుగా బంగ్లా నుంచి భారత్ రావడానికి సమీర్ సహకరిస్తాడు. ఆ తరువాత పత్రాల తయారీ పరిమళ్ చూస్తాడు. కొన్ని బెంగాల్ లో తీసుకుంటారు. కొన్ని తెలంగాణలో తీసుకుంటారు. బెంగాల్ లో తీసుకున్నవాటికి తరువాత తెలంగాణలో ఎడ్రస్ చేంజ్ చేస్తారు.

బోధన్ లో మీ సేవ సెంటర్ నడిపే మతీన్ మహమ్మద్ తప్పుడు ఆధార్ తయారు చేసిస్తాడు. వాటి ద్వారా పాస్ పోర్టు తీసుకుంటారు. పాస్ పోర్టు వెరిఫికేషన్ కోసం ఒకే అడ్రస్, ఒకే నంబర్ ఇస్తారు. అయినా తేడా రాకుండా, స్పెషల్ బ్రాంచ్ పోలీసుల అధికారులు మల్లేశ్, అనిల్‌లు సహకరిస్తారు. తరువాత షహనాజ్, సద్దాం హుస్సేన్.. ఈ ఇద్దరూ కలసి ఫ్లైట్ టికెట్లు అరేంజ్ చేస్తారు. ఇరాక్ లో ఉన్న సమీర్ కొడుకు మనోజ్ వీసా విషయంలో సహకరిస్తాడు.

ఈ కేసులో పోలీసులు మొత్తం 72 మంది అక్రమంగా పాస్ పోర్టులు తీసుకున్నారని తేల్చగా, వాటికి సంబంధించిన ఆధార్ కార్డుల్లో 60 బెంగాల్ నుంచి, 12 తెలంగాణ నుంచి తీసుకున్నవి ఉన్నాయి. పోలీసు సిబ్బంది మల్లేశ్ 42 పాస్ పోర్టులు, అనిల్ 30 పాస్ పోర్టులు రికమండ్ చేశారు.

ఈ 72 మందిలో పోలీసులకు ముగ్గురు దొరకగా, 19 మంది దేశం విడచిపోయారు. ఇంకా 49 మందిని పట్టుకోవాలి. వారి కోసం లుక్ అవుట్ సర్క్యులర్ ఇచ్చారు. ఈ 72 మంది ఆధార్, పాస్ పోర్టులు రద్దు చేయమని పోలీసులు లేఖలు రాశారు.

అలాగే...


ఇమ్రాన్ 1996లో పాకిస్తాన్ తెహ్రీక్-ఎ-ఇన్సాఫ్ (పీటీఐ) పార్టీని స్థాపించి రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టారు.

1992లో క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ గెలిచిన పాక్ జట్టుకు ఇమ్రానే కెప్టెన్. అప్పటి నుంచి దేశంలో ఆయనకు ‘కప్తాన్’ అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది. క్రికెటర్‌గా ఉన్న రోజుల్లో లండన్‌లో ఆయన విలాసవంతమైన జీవనశైలి కారణంగా ఇమ్రాన్‌ను ‘ఇమ్ ది డిమ్’ అని కూడా పిలవడం మొదలుపెట్టారు.

అఫ్గానిస్తాన్, పాకిస్తాన్‌లలో తాలిబన్ ఉద్యమానికి ఇమ్రాన్ ఇచ్చే మద్దతు కారణంగా అతడిని ‘తాలిబన్ ఖాన్’ అని కూడా పిలుస్తారు.

1996లో ఆయన రాజకీయ పార్టీని స్థాపించినా, ఆ మరుసటి ఏడాది జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆ పార్టీ ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు. ఇమ్రాన్ స్వయంగా 9 స్థానాల్లో పోటీ చేసి, అన్ని స్థానాల్లోనూ ఓడిపోయారు.

2013సాధారణ ఎన్నికల తరవాత పీటీఐ దేశంలో రెండో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. నాటి నుంచి ‘పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్-నవాజ్’, పాకిస్తాన్ పీపుల్స్ పార్టీలతో పాటు దేశంలో మూడో ప్రధాన పార్టీగా అది మారింది.

దేశంలో అవినీతిని పూర్తిగా నిర్మూలించాలనే ఏకైక ఎజెండాతో ఇమ్రాన్ రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టారు. కానీ తాలిబన్ల పట్ల ఆయనకున్న సానుభూతి కారణంగా వివాద... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాస్పద వ్యక్తిగా మారారు.

క్రికెట్ నుంచి రిటైర్ అయ్యాక ఆయన పూర్తిస్థాయిలో రాజకీయాలతో పాటు సామాజిక సేవ వైపూ అడుగేశారు.

1991లో ఆయన షౌకత్ ఖానుమ్ మెమోరియల్ ట్రస్టును స్థాపించారు. 1994లో క్యాన్సర్ కారణంగా చనిపోయిన ఆయన తల్లికి స్మారకంగా ఖానుమ్ క్యాన్సర్ ఆస్పత్రిని నెలకొల్పారు.

పాక్ మాజీ ప్రధాని నవాజ్ షరీఫ్, ఆయన కుటుంబ సభ్యులపై అవినీతి ఆరోపణలు చేస్తూ సుప్రీం కోర్టులో పిటిషన్ వేసిన వాళ్లలో ఇమ్రాన్ కూడా ఉన్నారు.

వారసత్వ రాజకీయాలను కూడా అనేక సార్లు విమర్శించారు. పాకిస్తాన్‌లో పాలనా పరమైన లోపాలకు, బలహీనమైన అధికార వ్యవస్థకు అవే కారణమని ఇమ్రాన్ అంటారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్ బయోగ్రఫీ

దేశ రాజకీయాల్లో సైనిక జోక్యాన్ని ఇమ్రాన్ ఎప్పుడూ కొట్టి పారేయలేదు. మంచి పాలనతోనే పౌరులకూ సైన్యానికీ మధ్య ఉన్న సున్నితమైన బంధాన్ని నియంత్రించొచ్చని ఆయన చెబుతారు.

‘సరైన ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వ పాలనతోనే బలమైన దేశం నిర్మితమవుతుంది. మన దేశ పాలనలో సైనిక ప్రమేయం అంతగా ఉండటానికి కారణం అత్యంత చెత్త పాలనను అందించిన ప్రభుత్వాలే. ఎక్కడైతే ఖాళీ ఉంటుందో అక్కడే ఏదో ఒకటి వచ్చి చేరుతుంది. ఇక్కడ పాలనా లోపాల కారణంగానే సైన్యం ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించింది’ అని డాన్ పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఇమ్రాన్ చెప్పారు.

పాకిస్తాన్ విదేశీ వ్యవహారాలపైనా ఖాన్ గతంలో కామెంట్ చేశారు. భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడానికి భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ విధానాలే కారణమని ఇమ్రాన్ ఆరోపించారు. ‘పాక్‌ను ఒంటరి చేయడమే మోదీ ప్రభుత్వ పాలసీ కావొచ్చు. వాళ్లు పాకిస్తాన్‌కు చాలా వ్యతిరేకం. కశ్మీర్‌లో వాళ్లు చేసే పనులకు పాక్‌ను నిందించాలన్నదే మోదీ ఉద్దేశం’ అని ఆయన అన్నట్లు డాన్ పత్రిక పేర్కొంది

‘సంక్షేమ ఇస్లాం రాజ్యాన్ని’ నిర్మిస్తామని హామీ ఇస్తూ ఇమ్రాన్ 2018 ఎన్నికల్లో బరిలో దిగారు. ఆయన ఎన్నికల మ్యానిఫెస్టోలో ‘నయా పాకిస్తాన్’(ఆధునిక పాకిస్తాన్) అనే నినాదమే ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. అన్ని రంగాల్లోనూ సంస్కరణలు తీసుకొస్తామని ఆయన పేర్కొన్నారు.

పాకిస్తానీ యువతలో, సోషల్ మీడియాలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ మంచి ఫాలోయింగ్‌ను సాధించారు.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇమ్రాన్ అలీ అనే 24 ఏళ్ల యువకుడిని అరెస్ట్ చేశామని, అతడు వరుస హత్యలు చేస్తున్న సీరియల్ కిల్లర్ అని పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి షాబాజ్ షరీఫ్ పేర్కొన్నారు.

ఆయన లాహోర్‌లో విలేఖరుల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ అనుమానితుడు నేరాన్ని అంగీకరించాడని, అతడి డీఎన్‌ఏ నమూనాలు.. కసూర్‌లో నేరం జరిగిన ప్రాంతం నుంచి సేకరించిన నమూనాలతో సరిపోయాయని తెలిపారు.

ఈ అంశంపై నిందితుడి నుంచి కానీ, అతడి న్యాయవాదుల నుంచి కానీ ఇంకా స్పందన రాలేదు.

ఆరేళ్ల చిన్నారి జైనబ్ హత్యతో అట్టుడికిన పాకిస్తాన్

లాహోర్‌కు దక్షిణంగా ఉన్న కసూర్ నగరంలో ఆరేళ్ల బాలిక జైనబ్ ఈ నెల ఆరంభంలో అదృశ్యమైంది. కొద్ది రోజుల తర్వాత ఆమె మృతదేహం చెత్త కుప్పలో కనిపించింది. గత రెండేళ్లలో ఇటువంటి హత్యలు మరికొన్ని జరిగినట్లు కసూర్ పోలీసులు చెప్తున్నారు.

జైనబ్ హత్యోదంతంపై పాకిస్తాన్ వ్యాప్తంగా ఆగ్రహావేశాలు పెల్లుబికాయి. పోలీసుల అసమర్థతను నిరసిస్తూ అల్లర్లు జరగగా, పోలీసులతో జరిగిన ఘర్షణల్లో ఇద్దరు ఆందోళనకారులు చనిపోయారు.

గత ఏడాది ఫిబ్రవరిలో మరో బాలిక హత్యోదంతంలో అనుమానితుడు పోలీసుల నుంచి తప్పించుకోవటానికి ప్రయత్నించగా పోలీసులు అతడిని కాల్చి చంపారు.

జైనాబ్ అని భావి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

స్తున్న బాలికను చేయిపట్టుకుని తీసుకెళుతున్న వ్యక్తి సీసీటీవీ దృశ్యం

ముదాసిర్ అనే సదరు అనుమానితుడు నిర్దోషా లేక నేరస్తుడా అనే అంశం మీద పాక్ పోలీసులు ఇప్పుడు దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. ఫిబ్రవరిలో అతడు చనిపోయిన తర్వాత జైనబ్ సహా నలుగురు బాలికలపై దాడులు జరిగాయి. వారిలో ముగ్గురు చనిపోయారు.

జైనబ్ అదృశ్యమైనట్లు తాము ఫిర్యాదు చేసినా పోలీసులు స్పందించలేదని, బాలిక చివరిసారి కనిపించిన సీసీటీవీ దృశ్యాలను వెలికితీసింది కూడా తమ బంధువులేనని జైనబ్ కుటుంబం చెప్తోంది.

ఒక బాలికను ఒక వ్యక్తి చేయిపట్టుకుని తీసుకెళుతున్న సదరు సీసీటీవీ దృశ్యం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా పంపిణీ అయింది.

ఒడిలో పాపతో వార్తలు చదివిన పాక్ యాంకర్

నిందితుడిని పట్టుకునేందుకు 1,150 మంది డీఎన్‌ఏ నమూనాలను పరిశీలించినట్లు సీఎం షాబాజ్ షరీఫ్ తెలిపారు.

బాలిక తండ్రి అన్సారీ కూడా విలేకరుల సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. కేసు దర్యాప్తుపై తనకు మొదట అభ్యంతరాలు ఉన్నప్పటికీ ఆ తర్వాత పురోగతి సంతృప్తికరంగా ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

జియో న్యూస్ కథనం ప్రకారం.. అనుమానితుడు కుటుంబానికి బాగా తెలిసిన వ్యక్తే. అయితే అతడు తమ బంధువు అనే మాటను అన్సారీ తిరస్కరించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇమ్రాన్ ఖాన్

పుల్వామా ఘటన దర్యాప్తులో తాము సహకరిస్తామని ఇమ్రాన్ ఖాన్ తెలిపారు. ఒకవేళ.. పుల్వామా దాడిలో పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ఏ సంస్థ ప్రమేయం ఉందని సాక్ష్యాధారాలతో సహా భారత్ రుజువు చేస్తే, వారిపై తగిన చర్యలు తీసుకుంటామని ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రతిజ్ఞ చేశారు.

యుద్ధం జరుగుతుందంటున్న భారత రాజకీయ నాయకులు, మీడియా హెచ్చరికలపై స్పందిస్తూ, రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలను విషతుల్యం చేసే పరిణామాలకు చర్చలే పరిష్కారమని విశ్వసిస్తున్నానని ఆయన అన్నారు. కానీ, తమపై భారత్ ఎలాంటి సైనిక చర్యకు పాల్పిడినా, ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి పాకిస్తాన్ సంకోచించదని హెచ్చరించారు.

పుల్వామా ఘటనకు ఘాటుగా స్పందించాలని ప్రధాని మోదీపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఉన్నట్లు మీడియాలో వార్తలు వస్తున్నాయి. ఏప్రిల్‌లో ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ వెనకడుగు వేసేందుకు మోదీకి ఇష్టం లేదని, పాకిస్తాన్ హింసాత్మక ఘటనలకు పాల్పడితే కఠినంగా వ్యవహరిస్తామని మోదీ పలు సందర్భాల్లో ప్రమాణం చేశారని మీడియా వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.

మీడియా ఒక అడుగు ముందుకేసి, పాకిస్తాన్‌పై చర్యలు తీసుకోవల్సిందేనంటూ ఎడతెగని కథనాలు ప్రసారం చేస్తోంది. 2016 పఠాన్‌కోట్ సై... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నిక స్థావరంపై దాడి ఘటనకు సర్జికల్ స్ట్రైక్‌తో భారత్ సమాధానం చెప్పింది. మరి.. కొన్ని దశాబ్దాల్లో భారత సైన్యంపై ఎప్పుడూ జరగనంత తీవ్రమైన దాడికి అంతే స్థాయిలో భారత్ ప్రతిస్పందిస్తుందని కొందరి వాదన. ఇలాంటి వ్యవహారంతో ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న అసలు సమస్యకు పరిష్కారం లభించదు. గతంలో జరిగిన యుద్ధాలు భారత్-పాకిస్తాన్‌ల మధ్య నెలకొన్న సమస్యలకు పరిష్కారం చూపలేదు, భవిష్యత్తులో కూడా చూపవు అని ఇమ్రాన్ ఖాన్ తన ప్రసంగంలో అభిప్రాయపడ్డారు.

ద్వేషపూరిత రాజకీయాలకే లాభం

ఒకవైపు అంతర్జాతీయంగా పాకిస్తాన్‌ను ఒంటరిని చేస్తామని భారత్ చెబుతోంది. మరోవైపు పాకిస్తాన్ చైనా, సౌదీ అరేబియాతో సన్నిహితంగా ఉంది. అంతేకాకుండా, అఫ్గానిస్తాన్ భవిష్యత్తును నిర్దేశించడానికి జరుగుతున్న చర్చల్లో పాకిస్తాన్ కీలకపాత్ర పోషిస్తోంది.

గతంలో... కశ్మీర్, అఫ్ఘానిస్తాన్‌లో కార్యకలాపాలు సాగించిన ఇస్లామిస్ట్ మిలిటెంట్లతో పాకిస్తాన్‌కు సాన్నిహిత్యం ఉండేది. ఆ సమయంలో, భారతీయ ప్రజలు, సైన్యంపై జరిగిన దాడుల్లో పాకిస్తాన్ తమ హస్తం లేదని పాకిస్తాన్ ప్రకటించినా, అనుమానాలు తీరేవి కావు. కానీ ఇప్పుడు ఇస్లామిస్ట్ మిలిటెంట్లతో తమకు సంబంధాలు లేవని, ఇస్లామిస్ట్ మిలిటెంట్ల ఏరివేత లక్ష్యంగా దశాబ్దకాలం మిలిటరీ పనిచేసిందని పాక్ చెబుతోంది.  ఇప్పటికీ.. కొన్ని సంస్థలు, కొందరు వ్యక్తులకు పాకిస్తాన్ మద్దతు ఇస్తోందన్న ఆధారాలు ఉన్నపుడు పాక్ వైఖరిపై అనుమానాలు కలుగుతున్నాయి. ఉదాహరణకు ముంబై దాడుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న జమాద్-ఉద్-దవా సంస్థకు చెందిన హఫీజ్ సయీద్, జైష్-ఎ-మొహమ్మద్ నాయకుడు మసూద్ అజర్ ఇద్దరూ పాకిస్తాన్‌లో స్వేచ్ఛగా జీవిస్తున్నారు.

ముంబై, పఠాన్ కోట్‌లో మిలిటెంట్ల దాడి అనంతరం, దర్యాప్తుకు మేం సహకరిస్తాం అని పాకిస్తాన్ ప్రకటించింది. అనంతరం, ఉమ్మడి దర్యాప్తులో అడ్డంకుల గురించి, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న అపనమ్మకం గురించి పరస్పర ఆరోపణలకు దిగాయి.

ఏది ఏమైనా, ఉప ఖండంలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులను నివారించడం కోసం శాంతంగా వ్యవహరించడం, చర్చలకు మార్గం సుగమం చేయడం ఎంతో ముఖ్యమనడానికి చాలా కారణాలున్నాయి.

వాటిలో ఒకటేమిటంటే, ఇటు భారతదేశంలో కానీ, అటు పాకిస్తాన్‌లో కానీ పౌర, సైనిక నాయకత్వాలనేవి ఏక ధ్రువంగా లేవు. రెండు పొరుగు దేశాల మధ్య విద్వేషం, శత్రు భావనలు కొనసాగడం వల్ల ద్వేషపూరిత రాజకీయాలు చేసే వారు మాత్రమే లాభపడతారు. ఆ పరిస్థితులను వారు తమ రాజకీయ స్థానాలను సుస్థిరం చేసుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటివారి వల్ల...


ఇమ్రాన్ ఖాన్

భారత్ ఓ సాకు కోసం చూస్తోందని, పాకిస్తానీలు అక్కడికి వెళ్తే వారికది దొరికినట్లవుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

ఓ పాత్రికేయ సమావేశంలో ఎదురైన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తూ ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

''పాకిస్తాన్ నుంచి ఎవరైనా కశ్మీర్‌కు వెళ్లి జీహాద్ చేయాలనుకుంటే ముందుగా నష్టపోయేది కశ్మీరీలే. భారత ప్రభుత్వం అక్కడ తొమ్మిది లక్షల మంది సైనికులను మోహరించింది. పాకిస్తానీలు అక్కడికి వెళ్తే.. కశ్మీరీలు తమ వైపే ఉన్నారని, పొరుగుదేశం నుంచి ఉగ్రవాదులు వస్తున్నారని సాకు చూపించి భారత్ అక్రమాలకు దిగుతుంది'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

''పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులను పంపుతుందని చెబుతూ భారత్ ప్రపంచం దృష్టిని మరల్చేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది. అందరి చూపు మనవైపు మళ్లుతుంది. భారత్‌పై ప్రస్తుతం ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ఇక్కడి వాళ్లు ఏం చేసినా.. పాకిస్తాన్‌తోపాటు కశ్మీర్‌కు శత్రువులవుతారు'' అని ఇమ్రాన్ వ్యాఖ్యానించారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్

కశ్మీర్ విషయంలో భారత్ తీరును ఐరాస వేదికగా గట్టిగా ఎండగడతామని ఆయన అన్నారు.

''భారత్ ఇప్పుడు ఓ రాజకీయ వర్గం ఆక్రమణలో ఉంది. వారి విధానమే ద్వేషపూరితం. పాలన సాధారణంగా లేదు. కశ్మీర్‌లో కర్ఫ్యూ తొలగించక... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ుండా వాళ్లేమీ చేయలేరు. ఆర్టికల్ 370ని కూడా పునరుద్ధరించాల్సి ఉంటుంది. నేను ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశంలో మాట్లాడేందుకు వెళ్తున్నా. అక్కడ కశ్మీర్ అంశంపై మునుపెన్నడూ లేని రీతిలో గళం వినిపిస్తానని దేశానికి మాటిస్తున్నా'' అని ఇమ్రాన్ చెప్పారు.

పాకిస్తాన్‌లో హిందువులపై ఇటీవల జరిగిన దాడుల గురించి కూడా ఇమ్రాన్ స్పందించారు.

''సింధ్‌లోని ఘోట్కీలో హిందూ వర్గానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన చర్యలను ఖండిస్తున్నా. దీని వెనుక కుట్ర ఉంది. ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశంలో నేను మాట్లాడనున్న నేపథ్యంలో కావాలనే వీటిని చేశారు. మన రాజ్యాంగం అందరినీ సమానంగా చూస్తుంది. ఇస్లాం కూడా ఇలాంటివాటిని అనుమతించదు'' అని అన్నారు.

అఫ్గానిస్తాన్‌లోని తాలిబన్లకు, అమెరికాకు మధ్య శాంతి చర్చలు నిలిచిపోవడంపై ఇమ్రాన్ విచారం వ్యక్తం చేశారు.

''ఈ చర్చల్లో పాకిస్తాన్ పాల్గొనలేదు. వార్తల ద్వారానే మనకు ఈ విషయం తెలిసింది. చర్చలు ఆగిపోతాయని తెలిసుంటే, ఇంకా గట్టిగా ప్రయత్నించేవాళ్లం'' అని వ్యాఖ్యానించారు.

 అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్‌తో సోమవారం తాను భేటీ అవుతున్నానని, శాంతి చర్చల కోసం పూర్తి ప్రయత్నాలు చేస్తానని ఇమ్రాన్ చెప్పారు.

పాకిస్తాన్‌లోని ప్రతిపక్ష పార్టీలు బ్లాక్‌మెయిల్ రాజకీయాలు చేస్తున్నాయని ఆరోపించారు.

''ప్రతిపక్షాల గొంతు వినిపించని సమాజంలో ప్రజాస్వామ్యం సరిగ్గా నడవదు. నేషనల్ అసెంబ్లీలో కశ్మీర్‌పై ఉమ్మడి సమావేశానికి పిలిస్తే బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తున్నారు. జైలుశిక్ష అనుభవిస్తున్న ప్రతిపక్ష నేతలిద్దరినీ బయటకు తీసుకురావాలని, ముషారఫ్‌కు ఇచ్చినట్లు ఎన్ఆర్ఓ ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఆ నాయకులు దేశాన్ని కొల్లగొట్టారు. ఒత్తిడి తెచ్చినంత మాత్రాన క్షమించేది లేదు'' అని ఇమ్రాన్ స్పష్టం చేశారు.

ఇమ్రాన్ రెండు రోజుల పర్యటన కోసం సౌదీకి గురువారం పయనమవుతున్నారు. అనంతరం అమెరికాకు వెళ్లి, ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశంలో మాట్లాడతారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇమ్రాన్ ఖాన్

మరోవైపు ఈ పర్యటనను శ్రీలంకపై చైనా ప్రభావం పెరుగుతుండటానికి సంకేతంలా భారత్ చూస్తోంది.

ఈ పర్యటనలో భాగంగా శ్రీలంక పార్లమెంటులో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రసంగిస్తారని ఇదివరకు చర్చలు జరిగాయి. అయితే, ఈ ప్రసంగాన్ని శ్రీలంక రద్దు చేసింది.

కోవిడ్‌తో చనిపోయిన ముస్లింల మృతదేహాలను ఇస్లాం ఆచారం ప్రకారం పూడ్చేందుకు శ్రీలంక అంగీకరించడం లేదు. దహనం చేయాలనే నిర్దేశిస్తోంది. ఈ విషయమై ముస్లింల నుంచి అక్కడ అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

శవాన్ని దహనం చేస్తే కోవిడ్ వ్యాప్తికి అవకాశం ఉండదని చెబుతూ ప్రభుత్వం అలా చేస్తూ వస్తోంది. అయితే, శాస్త్రవేత్తలు మాత్రం ఈ వాదనను బలపరిచే శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని అంటున్నారు.

అయితే, కోవిడ్‌తో మరణించిన ముస్లింలను పూడ్చిపెట్టేందుకు అనుమతిస్తామని గతవారం శ్రీలంక ప్రధాని మహిందా రాజపక్సే పార్లమెంటులో ప్రకటించారు. ఈ ప్రకటనను ఇమ్రాన్ ఖాన్ ట్విటర్ వేదికగా ఆహ్వానించారు.

ఐరాస మానవహక్కుల మండలి 46వ సదస్సులో పాకిస్తాన్ ద్వారా ఓఐసీ సభ్యుల మద్దతు పొందేందుకు శ్రీలంక ఇప్పుడు ప్రయత్నిస్తోంది. ముస్లింల మతపరమైన హక్కులను ఉల్లంఘిస్తున్నట్లు శ్రీలంక ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటోంది.

అయితే, రాజపక్సే ప్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రకటన చేసిన కొన్ని గంటల తర్వాత కూడా కోవిడ్ మృతుల శవాల దహనం కొనసాగుతుందని, ఈ విధానంలో ఏ మార్పూ లేదని శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఓ ప్రకటన చేసింది.

దీంతో శ్రీలంకలోని ముస్లింలు పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్‌కు విజ్ఞప్తులు చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఈ విషయంలో ఆయన ఏదైనా చేస్తారని వారు ఆశలు పెట్టుకున్నారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఈ పర్యటనలో భాగంగా శ్రీలంకలో పార్లమెంటులో ప్రసంగిస్తారని స్థానిక మీడియాలో ఇదివరకు కథనాలు వచ్చాయి. అయితే, ఈ ప్రణాళికలను శ్రీలంక ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది.

ఈ విషయమై శ్రీలంక ప్రభుత్వం గానీ, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం గానీ ఎలాంటి వివరణా ఇవ్వలేదు.

పాకిస్తాన్ విదేశాంగ శాఖ ఇమ్రాన్ ఖాన్ పర్యటన వివరాలతో విడుదల చేసిన ప్రకటనలోనూ ఈ ప్రసంగం గురించి ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు.

ఈ విషయమై పాకిస్తాన్ విదేశాంగ శాఖ స్పందన కోసం బీబీసీ కూడా ప్రయత్నించింది. కానీ, ఎలాంటి స్పందనా రాలేదు.

మహిందా రాజపక్సే

శ్రీలంక ముస్లింల ఆశలు

ముస్లింల అంతిమ సంస్కారాల విషయమై అనవసరపు అపోహలు పెరగకుండా ఉండేందుకు ఇమ్రాన్  ఖాన్ పార్లమెంటు ప్రసంగాన్ని శ్రీలంక రద్దు చేసి ఉండొచ్చని కొలంబోలో ఉన్న ఓ దౌత్యవేత్త బీబీసీతో అన్నారు.

‘‘దేశాలకు అతీతంగా ముస్లింలందరూ తామంతా 'ముస్లిం ఉమ్మా'లో భాగమని భావిస్తుంటారు. ఓ ఇస్లామిక్ దేశం నాయకుడు తమ దేశ పార్లమెంటులో ప్రసంగించడం... శ్రీలంక ముస్లింలు ఆనందించే విషయమే. ముస్లిం ఉమ్మా అనేది ఒక భిన్నమైన భావన. చాలా మంది దీన్ని తేలిగ్గా అర్థం చేసుకోలేరు'' అని ఆస్ట్రేలియాలోని మోర్డెక్ యూనివర్సిటీకి చెందిన డాక్టర్ అమీర్ అలీ 'ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్'కు రాసిన ఓ వ్యాసంలో అభిప్రాయపడ్డారు.

''కానీ, శ్రీలంక ముస్లింలు పాకిస్తాన్ నాయకుల నుంచి గానీ, ఇతర ఇస్లామిక్ దేశాల నాయకుల నుంచి గానీ పెద్దగా ఆశించకూడదు. ఎందుకంటే వాళ్లు వాళ్ల వాళ్ల దేశాల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకునే వ్యవహరిస్తారు'' అని అమీర్ అలీ అన్నారు.

''ముస్లిం ఉమ్మా అంత లోతైన భావన కాదు. ఇస్లామిక్ దేశాలపై శ్రీలంక ముస్లింలు ఆశలు పెట్టుకుంటే... వారి పరిస్థితి కూడా పాలస్తీనా, వీగర్, రోహింగ్యాల్లాగే మారుతుంది. ఇస్లామిక్ దేశాలు వీరందరినీ వారి దారిన వారిని వదిలేశాయి'' అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

భారత్-శ్రీలంక సంబంధాలు

శ్రీలంక, భారత్ సంబంధాలు కొంత ఒడిదొడుకులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రస్తుత సమయంలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ పర్యటన జరుగుతోంది. భారత్‌కు చెందిన అదానీ గ్రూప్ శ్రీలంకలో చేపట్టిన పోర్టు టెర్మినల్ ప్రాజెక్టును శ్రీలంక...


ఇమ్రాన్ ఖాన్

సోవియట్ సైన్యంతో పోరాడటానికి అఫ్గానిస్తాన్‌లో మిలిటెంట్ బృందాలను పాక్ తయారు చేసిందని ఆయన ఒప్పుకున్నారు.

9/11 దాడుల తర్వాత అమెరికాకు సహకరించి పాకిస్తాన్ పెద్ద తప్పు చేసిందని కూడా ఇమ్రాన్ ఖాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

న్యూయార్క్‌లో 'కౌన్సిల్ ఆన్ ఫారెన్ రిలేషన్స్ (సీఎఫ్ఆర్)' అనే ఓ మేధో సంస్థ ఏర్పాటు చేసిన ఓ కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

''నేను ఎదుర్కొన్న అన్ని దేశాల్లోకెల్లా అత్యంత ప్రమాదకరమైంది పాకిస్తానే' అని అమెరికా మాజీ రక్షణ మంత్రి జిమ్ మాటిస్ గతంలో వ్యాఖ్యానించారు.

ఈ అభిప్రాయంపై స్పందన కోరినప్పుడు, ''పాకిస్తాన్‌లో మిలిటెన్సీ ఎందుకు పెరిగిందో, మాటిస్ పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేకపోయారనుకుంటా'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు. 80వ దశకంలో ఏర్పడిన పరిస్థితుల గురించి మాట్లాడారు.

''1980లో సోవియట్ యూనియన్ అఫ్గానిస్తాన్‌పై దాడి చేసింది. అమెరికాతో కలిసి పాకిస్తాన్ దీన్ని ప్రతిఘటించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న మిలిటెంట్లను పిలిపించి, పాకిస్తాన్ గూఢచర్య సంస్థ ఐఎస్ఐ శిక్షణ ఇచ్చింది. సోవియట్ యూనియన్‌కు వ్యతిరేకంగా జిహాద్ చేసేందుకు సిద్ధం చేసింది. ఇలా మిలిటెంట్ సంస్థలను తయారుచ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ేసింది'' అని ఇమ్రాన్ వివరించారు.

అమెరికాకు సహకరించి తప్పు చేశాం

1989లో సోవియట్ సేనలు అఫ్గానిస్తాన్‌ను విడిచిపెట్టాయని, ఆ తర్వాత అమెరికా కూడా పాకిస్తాన్ నుంచి వెళ్లిపోయిందని ఇమ్రాన్ అన్నారు. అయితే, జిహాదీ బృందాలు తమ దేశంలో ఉండిపోయాయని చెప్పారు.

''9/11 తర్వాత అమెరికాతో కలిసి పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులపై పోరాడాల్సి వచ్చింది. కానీ, ఈసారి అమెరికా అఫ్గానిస్తాన్ తిరిగి వెళ్లేటప్పటికి.. అంతకుముందు జిహాదీ బృందాలుగా భావించినవి ఉగ్రవాద బృందాలుగా మారిపోయాయి'' అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

''జిహాద్ కోసం ముందుగా మేం శిక్షణ ఇచ్చిన వాళ్లనే మళ్లీ ఉగ్రవాదులని అన్నాం. 9/11 తర్వాత అమెరికాకు సహకరించి చాలా పెద్ద తప్పు చేశాం. ఈ విషయంలో మేం తటస్థంగా ఉండాల్సిందన్నది నా అభిప్రాయం'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

ఈ నిర్ణయం కారణంగా పాకిస్తాన్ 150-200 బిలియన్ డాలర్లు నష్టపోయిందని, పెద్ద గుణపాఠం కూడా నేర్చుకోవాల్సి వచ్చిందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

''నెరవేర్చలేమనుకున్న హామీని అసలు ఇవ్వనేకూడదు. ఆ మిలిటెంట్ సంస్థలు పాకిస్తాన్ సైన్యానికి సన్నిహితంగా ఉండేవి. ఆ తర్వాత ఆ సైన్యమే వాటిని నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించింది'' అని ఇమ్రాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

9/11 దాడుల సూత్రధారి ఒసామా బిన్ లాడెన్ పాకిస్తాన్‌లోనే తలదాచుకోవడం గురించి కూడా ఈ కార్యక్రమంలో ఇమ్రాన్ మాట్లాడారు.

అల్-ఖైదాకు శిక్షణ ఇచ్చిందే పాకిస్తాన్ సైన్యం, ఐఎస్ఐ కాబట్టి వారి మధ్య సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఉన్నాయని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

''మేం జిహాదీలకు శిక్షణ ఇచ్చాం. వాళ్లు గొప్ప పని చేయబోతున్నారని చెప్పాం. మళ్లీ వాళ్లనే ఉగ్రవాదులని అన్నాం. అఫ్గానిస్తాన్ నుంచి సోవియట్ యూనియన్ వెళ్లాక, అమెరికా ప్యాకప్ చేప్పాక.. మేం ఈ జిహాదీ బృందాల మధ్య ఉండాల్సి వచ్చింది'' అని ఇమ్రాన్ అన్నారు.

మిలిటెన్సీని పాక్ పెంచి పోషిస్తోందని అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్, అఫ్గానిస్తాన్ ఆరోపణలు చేస్తున్నాయి. దీంతో మిలిటెన్సీని అణిచివేయాలన్న ఒత్తిడి పాకిస్తాన్‌పై పెరుగుతూ వస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు భారత్, అఫ్గానిస్తాన్‌ల వాదనను మరింత బలపరిచేలా ఉన్నాయి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఎన్నికలు రిగ్గింగ్ చేసి అధికారంలోకి వచ్చారన నిరసనకారులు ఆరోపిస్తున్నారు

సైన్యం మద్దతుతో 2018 ఎన్నికల్లో అక్రమాలకు పాల్పడి ఇమ్రాన్ ఖాన్ అధికారంలోకి వచ్చారని ఆ పార్టీలు ఆరోపిస్తున్నాయి.

కరోనావైరస్ కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం సభలు, సమావేశాలపై నిషేధం విధించినప్పటికీ ఆదివారం పెషావర్‌లో పెద్ద ఆందోళన కార్యక్రమం నిర్వహించాయి.

అయితే, తమపై ఉన్న అవినీతి కేసులను ఎత్తివేయించుకోవడం కోసం ప్రతిపక్ష నాయకులు ఈ ఆందోళన కార్యక్రమాల ద్వారా బ్లాక్‌మెయిలింగ్‌కు పాల్పడుతున్నారని ఇమ్రాన్ ఖాన్ అంటున్నారు.

మరోవైపు తాము రాజకీయాల్లో జోక్యం చేసుకోలేదని, ఇమ్రాన్ ఖాన్‌కు మద్దతుగా ఉండలేదని పాకిస్తాన్ సైన్యం అంటోంది.

పాకిస్తాన్‌లో తదుపరి సార్వత్రిక ఎన్నికలు 2023లో జరగాల్సి ఉన్నాయి.

ప్రతిపక్షమైన పాకిస్తాన్ ముస్లిం లీగ్ నవాజ్ మద్దతుదారులు గత నెలలో క్వెట్టాలో చేపట్టిన నిరసన ప్రదర్శన

ఈ ఆందోళనల వెనుక ఎవరున్నారు?

అక్టోబర్ 16 నుంచి వరుసగా పాకిస్తాన్ డెమొక్రటిక్ మూమెంట్ (పీడీఎం) ఈ ఆందోళన కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది.

మతతత్వ సంస్థల నుంచి లౌకిక జాతీయవాదుల వరకూ రకరకాల పార్టీలు, సంస్థలు పీడీఎంలో భాగ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంగా ఉన్నాయి.

పాకిస్తాన్‌లోని నాలుగు ప్రావిన్సుల్లోనూ పీడీఎం భారీ సభలను నిర్వహించింది.

ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వం న్యాయవ్యవస్థపై ఒత్తిడి తెస్తోందని, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను అస్తవ్యస్తం చేస్తోందని ప్రతిపక్ష పార్టీలు అంటున్నాయి. ‘ప్రజలకు ప్రాతినిథ్యం వహించని’ ఇమ్రాన్ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోస్తామని చెబుతున్నాయి.

దేశంలో ‘నిజమైన’ ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునఃస్థాపిస్తామని పీడీఎం అంటోంది.

అయితే, పాకిస్తాన్‌లో రాజకీయ పార్టీలకు, సైన్యానికి మధ్య ఘర్షణ ఇదేమీ కొత్త కాదు. పీడీఎం లాంటి కూటములు ఇదివరకు కూడా వచ్చాయి.

కానీ, మాజీ ప్రధాని నవాజ్ షరీఫ్ ప్రజా రాజకీయాల్లోకి తిరిగి రావడంతో ఈ పరిణామానికి ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది.

నేరుగా దేశ సైన్యాధిపతి జనరల్ ఖమర్ జావెద్ బజ్వా, ఐఎస్ఐ చీఫ్ లెఫ్ట్‌నెంట్ జనరల్ ఫైజ్ హమీద్‌లను లక్ష్యంగా చేసుకుని నవాజ్ షరీఫ్ మాట్లాడారు.

దేశం రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా ఎదుర్కొంటున్న ఇక్కట్లకు వీళ్లే కారణమని వ్యాఖ్యానించారు.

పాకిస్తాన్ డెమొక్రటిక్ మూవ్‌మెంట్ నిరసన ప్రదర్శన కోసం వేదిక సిద్ధం చేస్తున్న కార్యకర్తలు

ప్రభుత్వం అరెస్టులు, రోడ్లు బ్లాకులతో అడ్డంకులు సృష్టించినా... గుజ్రాన్వాలా, కరాచీ, క్వెట్టాల్లో ప్రతిపక్షాల సభలు జరిగాయి.

అక్టోబర్ 19న కరాచీలో సభ జరిగినప్పుడు ఆ రోజు ఉదయం నవాజ్ షరీఫ్ అల్లుడు సఫ్దార్ ఖాన్‌ను భద్రతాదళాలు ఆయన ఉంటున్న హోటల్ రూమ్‌కు వెళ్లి అరెస్టు చేశాయి.

సఫ్దార్ తన భార్యతో గదిలో నిద్రిస్తున్న సమయంలో భద్రతా సిబ్బంది బలవంతంగా గదిలోకి ప్రవేశించిన దృశ్యాలు బయటకు వచ్చాయి. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వానికి, సైన్యానికి ఈ పరిణామం ఇబ్బందికరంగా మారింది.

ఈ దాడికి కొన్ని గంటల ముందు సింధ్ ప్రావిన్సు పోలీసు చీఫ్‌ను ఐఎస్ఐ, సైనిక అధికారులు బలవంతంగా ఓ నిఘా సంస్థ కార్యాలయానికి తీసుకువెళ్లి, సఫ్దార్ అరెస్టు వారెంటుపై సంతకం చేయించిన విషయం వెలుగుచూసింది.

దీంతో సింధ్ ప్రావిన్సులోని మొత్తం అధికారుల క్యాడర్ అంతా ‘నిరసన సెలవుల’కు దరఖాస్తు చేసింది. అయితే, సైన్యాధిపతి ఈ వ్యవహారంపై అంతర్గత విచారణకు ఆదేశించడంతో అధికారులు తమ చర్యను వాయిదా వేసుకున్నారు.

బాధ్యులైన ఐఎస్ఐ, సైనిక అధికారులను విధుల నుంచి తొలగించాలని సైన్యాధిపతి ఆదేశించినప్పటికీ, ఇంకా వారిపై చర్యలు అమలు కాలేదు.

ఇటు ప్రతిపక్షాల సభల్లోని నాయకుల ప్రసంగాలను సెన్సార్ చేయమని కూడా ప్రభుత్వ వర్గాల నుంచి మీడియాకు ఒత్తిళ్లు వస్తున్నాయి.

నవాజ్ షరీఫ్ లండన్ నుంచి వీడియో లింక్ ద్వారా...


ఇమ్రాన్ ఖాన్, అష్రాఫ్ ఘనీ

భారత్‌ను అఫ్గాన్ ఎంతో విశ్వసిస్తుంది. అయితే, ఇది పాక్‌కు అంత నచ్చే విషయం కాదు. 2001లో అఫ్గాన్‌లోని తాలిబాన్ ప్రభుత్వాన్ని అమెరికా కూలదోసింది. అప్పటినుంచీ ఇక్కడ సుస్థిర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు కోసం పాక్ ప్రయత్నిస్తున్నట్లు చెబుతోంది.

నవంబరు 19న తొలిసారిగా పాక్ ప్రధాన మంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్.. అఫ్గాన్‌లో పర్యటించారు. ఈ పర్యటనను చరిత్రాత్మక పర్యటనగా అఫ్గాన్ అధ్యక్షుడు అష్రాఫ్ ఘనీ అభివర్ణించారు. అఫ్గాన్‌లో శాంతి స్థాపనకు తాము చేయాల్సినదంతా చేస్తామని ఈ పర్యటన సందర్భంగా ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెప్పారు.

రెండు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక బంధాలను బలోపేతం చేయడంపై ఇద్దరు నాయకులు దృష్టిసారిస్తున్నట్లు చెప్పారు. కాబూల్‌లోని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఇమ్రాన్ ఖాన్‌కు ఘనీ సాదరంగా ఆహ్వానం పలికారు.

వీరిద్దరు కలిసి సంయుక్త విలేకరుల సమావేశం ఏర్పాటుచేశారు. ‘‘అఫ్గానిస్తాన్‌లో హింస పెరుగుతున్న సమయంలో నేను పర్యటిస్తున్నాను. అఫ్గాన్‌లో శాంతి స్థాపనకు మా ప్రభుత్వం, పాకిస్తాన్ ప్రజలు చిత్తశుద్ధితో ఉన్నారని ఈ పర్యటన ద్వారా చెప్పాలని భావిస్తున్నా’’అని ఇమ్రాన్ ఖాన్ తెలిపారు.

‘‘ఏదైనా విషయంలో పాక్ సాయం చేయగలదని అనిపి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

స్తే.. వెంటనే అడగండి. అఫ్గాన్‌లో హింస వల్ల పాక్ కూడా ప్రభావితం అవుతోంది’’అని ఆయన వివరించారు.

అయితే, ఇమ్రాన్ ఖాన్ పర్యటనను రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాల బలోపేతం, అఫ్గాన్‌లో శాంతి స్థాపనకు కృషితోపాటు మరో కోణంలోనూ రాజకీయ విశ్లేషకులు చూస్తున్నారు. అదే భారత్ నుంచి అఫ్గాన్‌ను దూరం చేయడం.. నిజంగానే ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రభుత్వం అందుకు ప్రయత్నిస్తోందా?

అష్రాఫ్ ఘనీ, మోదీ

అఫ్గాన్, భారత్‌ల స్నేహం

2014లో అప్పటి అఫ్గాన్ ప్రధాని హమిద్ కర్జాయ్.. ప్రధాని మోదీ ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. ఈ కార్యక్రమానికి సార్క్ దేశాల నాయకులందరూ వచ్చారు. పాకిస్తాన్ అప్పటి ప్రధాని నవాజ్ షరీఫ్ కూడా హాజరయ్యారు. ఆ సమయంలోనే హెరాత్‌లోని భారత కాన్సులేట్‌పై దాడి జరిగింది.

‘‘హెరాత్‌లోని భారత్ కాన్సులేట్‌పై దాడి వెనుక పాకిస్తాన్‌కు చెందిన లష్కరే తోయిబా ఉగ్రవాదుల కుట్ర ఉంది’’అని ఆనాడు బహిరంగంగానే దిల్లీలో హమిద్ కర్జాయ్ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

అయితే, అప్పుడు నవాజ్ షరీఫ్ దిల్లీలోనే ఉన్నారని హమిద్‌కు తెలుసు.

అఫ్గాన్, భారత్‌ల మధ్య స్నేహాన్ని తమ ఉనికికే ముప్పుగా పాకిస్తాన్ చూస్తోందని హడ్సన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఇనేషియేటివ్ ఆన్ ద ఫ్యూచర్ ఆఫ్ ఇండియా అండ్ సౌత్ ఆసియా డైరెక్టర్ అపర్ణ పాండే వ్యాఖ్యానించారు. ‘‘పాకిస్తాన్ ఫారెన్ పాలసీ: ఎస్కేపింగ్ ఇండియా’’అనే పుస్తకంలో ఆమె ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

‘‘భారత్, అఫ్గానిస్తాన్‌ల మధ్య స్నేహం బలపడుతుందని మొదట్నుంచీ పాకిస్తాన్ భయపడుతూ వస్తోంది. ఈ స్నేహంతో తమ ఉనికికే ముప్పు పొంచివున్నట్లు పాక్ భావిస్తోంది. అయితే అఫ్గాన్ వాసులతో భారత్ బంధాలు ఎప్పుటి నుంచో పెనవేసుకొని ఉన్నాయి’’అని తన పుస్తకంలో అపర్ణ పాండే వివరించారు.

‘‘భారత్‌తో బంధాలు బలపడుతున్న నేపథ్యంలో.. అఫ్గాన్‌తో భాష, జాతి పరమైన సారూప్యతలను ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తూ బంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడానికి పాక్ ప్రయత్నించింది. అయితే ఎలాంటి విజయం సాధించలేదు. కొన్ని మతపరమైన అంశాలతోనూ విభేధాలు సృష్టించడానికి ప్రయత్నించింది. అయితే, అందులోనూ విజయం సాధించలేదు. 1971లో తూర్పు పాకిస్తాన్ విడిపోయి బంగ్లాదేశ్‌గా అవతరించడానికి భారత్ సహకరించిన సంగతి తెలిసిందే. అప్పటి నుంచి తమ దేశాన్ని మరింతగా విభజిస్తారనే భయం పాక్‌లో పేరుకుపోయింది’’

పాకిస్తాన్‌లోని బలూచ్, పష్తోన్ల వేర్పాటువాదానికి అఫ్గాన్ మద్దతు నిచ్చింది. భారత్, అఫ్గాన్‌ల మధ్య స్నేహంతో తమ దేశం మరిన్ని ముక్కలయ్యే ముప్పుందని పాక్ భయపడుతోంది. అదే సమయంలో...


ఇమ్రాన్ ఖాన్ పాకిస్తాన్ జాతీయ అసెంబ్లీలో మాట్లాడుతూ బిన్ లాడెన్‌ను ప్రస్తావించారు

అమెరికాలో చోటు చేసుకున్న  9/11 దాడులకు బిన్ లాడెన్ మాస్టర్ మైండ్ గా వ్యవహరించారు. 2011లో అమెరికా ప్రత్యేక సేనలు పాకిస్తాన్ లోని అబోట్టాబాద్‌లో ఉన్న లాడెన్ స్థావరం మీద దాడి చేసి అతడ్ని హతమార్చాయి.

ఈ విషయం గురించి పాకిస్తాన్ కి ముందుగా సమాచారం ఇవ్వలేదు.

"అమెరికా సేనలు పాకిస్తాన్ లో ప్రవేశించి ఒసామా బిన్ లాడెన్ ని హతమార్చి అతడిని అమరుడిని చేసిన విషయాన్ని  ఎప్పటికీ మర్చిపోలేను"  అని ఖాన్ అన్నారు .

ఖాన్ అరబిక్ భాషలో "షహీద్" అనే పదాన్ని వాడారు. షహీద్ అంటే అమరుడని అర్ధం.

ఒక తీవ్రవాదిని అమరుడనడాన్ని ప్రతిపక్ష నాయకుడు , మాజీ విదేశాంగ మంత్రి క్వాజా ఆసిఫ్ విమర్శించారు.

"నా దేశాన్ని నాశనం చేసిన వ్యక్తిని ఖాన్ అమరుడంటున్నారని " ఆయన పార్లమెంట్ లో  అన్నారు.

దేశ ప్రధాని హింసాత్మక తీవ్రవాదానికి ఊతం పలుకుతున్నారని బిన్ లాడెన్ మరణం సమయంలో అధికారంలో ఉన్న పీపుల్స్ పార్టీ విమర్శించింది.

"ఇటీవల చోటు చేసుకున్న తీవ్రవాద ఘటనల కారణంగా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింలందరూ వివక్షను ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఖాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యడంతో  ఈ పరిస్థితిని మరింత పెంచినవారవుతారని", మీనా గబీనా అనే పాకిస్తాన్ కి చెందిన ఒక  కార్యకర్త ట్వీట్ చేసారు.

పాకిస్తాన్ తీవ్రవాద సంస్థలకు స్థావరంగా సహాయ పడుతోందని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ నివేదికను విడుదల చేసిన నేపథ్యంలో ఖాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసారు.

"అల్ ఖైదా తీవ్రవాద సంస్థ ప్రభావం బాగా తగ్గినట్లు నివేదిక పేర్కొన్నప్పటికీ , ఒకప్పుడు ప్రపంచానికి భయంగా పరిణమించిన అల్ ఖైదా ని అణిచివేసేందుకు పాకిస్తాన్ వహించిన పాత్ర గురించి మాత్రం నివేదికలో ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదని, పాకిస్తాన్ విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది.

 ఖాన్ తాలిబన్ల పట్ల సానుభూతితో వ్యవహరిస్తారని గతంలో విమర్శలు ఎదుర్కొన్నారు.  ఆయన వ్యతిరేకులు ఆయనను "తాలిబన్ ఖాన్" అని కూడా పిలుస్తారు.

పాకిస్తాన్ ప్రధాని  "ప్రాజెక్ట్ తాలిబన్" ని నిర్వహించే పనిలో ఉన్నట్లున్నారని గురువారం ఆయన లాడెన్ గురించి చేసిన వ్యాఖ్యల గురించి మాజీ సెనేటర్ , పాకిస్తాన్ స్వతంత్ర  మానవ హక్కుల కమిషన్ మాజీ అధికారి అఫ్రాసియాబ్ ఖఠక్ ట్వీట్ చేశారు.

నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం ఖాన్ ఇచ్చిన ఒక టీవీ ఇంటర్వ్యూ లో బిన్ లాడెన్ ని తీవ్రవాది అనేందుకు ఒప్పుకోలేదు.

పాకిస్తాన్‌లో 2011లో అమెరికా చేసిన దాడిలో మరణించిన ఒసామా బిన్ లాడెన్

విశ్లేషణ

ఎం ఇల్యాస్ ఖాన్, ఇస్లామాబాద్

రాజకీయంగా అనువుగా ఉండటం వలన ఖాన్ అమరుడనే పదం వాడి ఉంటారు తప్ప లాడెన్ వాదం పట్ల ఖాన్ కి ప్రత్యేక అనుబంధం ఏమి ఉండి ఉండదు.

కానీ, పాకిస్తాన్  ఇండియా, ఆఫ్గానిస్తాన్ లలో తన  మిలిటరీ అధికారాన్ని చాటుకోవడానికి  ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదాన్ని ఒక ముఖ్య ఆయుధంగా వాడుకుంటోంది.

బిన్ లాడెన్ తో సహా అల్ ఖైదా కి చెందిన కొంత మంది సీనియర్ నాయకులను తీవ్రవాదులు ఇప్పటికీ గౌరవంతో చూస్తారు. అలాగే, తీవ్రవాదంలోకి కొత్తవారిని నియమించుకోవడానికి వీరి పేర్లను వాడతారు. ఈ నేపథ్యంలో బిన్ లాడెన్ కున్న స్థాయిని తగ్గించి చూపిస్తే అది వ్యతిరేక పరిణామాలకు దారి తీసే ప్రమాదం ఉంది.

 మిలటరీ సహకారంతోనే  2018 లో ఖాన్  అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నారని ఇది మిలటరీతో  ఆయనకున్న సత్సంబంధాలకు సూచికగా కనిపిస్తుందని ఖాన్ వ్యతిరేకులు విమర్శిస్తారు.

అమరుడు అన్నది ఆయన నోటి నుంచి పొరపాటున దొర్లిన మాట కాదు. ఆయన ప్రసంగం మొదట్లో బిన్ లాడెన్‌ను చంపారంటూ, తర్వాత ఆయనను అమరుడిని చేశారని అనడం చాలా మంది గమనించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి....


ఇరవై తొమ్మిదేళ్ల మేడలీన్ వెస్టర్‌హాత్ ఆగస్టులో ఓ విందు సందర్భంగా కొందరు విలేకరులతో మాట్లాడి ట్రంప్ కుటుంబానికి చెందిన వివరాలను లీక్ చేశారన్న ఆరోపణలతో ఇటీవల ఆమెను వైట్‌హౌస్ నుంచి తొలగించారు.

మేడలీన్ మద్యం సేవిస్తూ ట్రంప్‌తో తనకున్న చనువు గురించి గొప్పలు చెప్పుకోవడంతో పాటు ఆయన కుటుంబానికి సంబంధించి బయటకు తెలియని వివరాలు బయటపెట్టారని.. ఆ కారణంతోనే ఆమెను తొలగించారని సీబీఎస్ న్యూస్ ప్రసారం చేసింది.

ట్రంప్ అమెరికాకు అధ్యక్షుడైన తొలి రోజు నుంచే మేడలీన్ ఆయనకు వ్యక్తిగత సహాయకురాలిగా పనిచేస్తున్నారు.

ఆమెను తొలగించడానికి గల కారణాలపై స్పందించేందుకు వైట్‌హౌస్ నిరాకరించింది.

ఆమెను పక్కనపెట్టినట్లుగా న్యూయార్క్‌టైమ్స్ మొట్టమొదట ప్రచురించింది.

అమెరికా మీడియా మేడలీన్ గురించి రాస్తూ ట్రంప్ ద్వారపాలకురాలిగా అభివర్ణించింది. అంతేకాదు.. వెస్ట్‌వింగ్‌లోని ఓవల్ ఆఫీస్ ఎదుటే ఆమె కార్యాలయం ఉంటుంది.

ఇంతకీ ఏఏ విషయాలు చెప్పింది

ట్రంప్ ఆగస్టు ప్రారంభంలో న్యూజెర్సీలోని బర్క్‌లీ హైట్స్‌లోని ఓ హోటల్‌లో నిర్వహించిన డిన్నర్ సందర్భంగా ఆమె విలేకరులతో ఆఫ్ ద రికార్డుగా మాట్లాడుతూ చెప్పినవన్నీ మీడియాలో వచ్చేశాయి.

తా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

గిన మత్తులో ఆమె ట్రంప్ కుటుంబానికి సంబంధించిన బయటకు తెలియని వివరాలు చెప్పారని సీబీఎస్ న్యూస్ వెల్లడించింది.

అంతేకాదు, ట్రంప్‌ను కలవడానికి ప్రయత్నించే మీడియా వ్యక్తులు ఎవరెవరో కూడా ఆమె అందరితో చెప్పారని ఆ వార్తాసంస్థ తెలిపింది.

అయితే, ఆమె వారితో జరిపిన సంభాషణల విషయం ట్రంప్‌కు ఎలా తెలిసిందన్న విషయంలో స్పష్టత లేదు.

వైట్‌హౌస్ అధికారుల్లో కొందరు చాలాకాలంగా మేడలీన్ అధ్యక్షుడిని మోసం చేస్తోందని అనుమానిస్తున్నారు.

ట్రంప్ విరోధులకు అనుకూలంగా ఆమె తొలి రోజు నుంచే గూఢచారిలా పనిచేస్తోందని మాజీ అధికారి ఒకరు సీబీఎస్‌కు చెప్పారు.

నిజానికి ట్రంప్ అధ్యక్షుడిగా గెలిచిన రోజు రాత్రి మేడలీన్ చాలా బాధపడ్డారని, తట్టుకోలేక ఏడ్చారని.. ట్రంప్ విజయం తరువాత వెలువడిన రెండు పుస్తకాల్లో ఉంది. మేడలీన్ ట్రంప్ వద్ద పనిచేయడానికి ముందు రిపబ్లికన్ నేషనల్ కమిటీలో పనిచేసేవారు.

అయితే, ట్రంప్ విజయాన్నే తట్టుకోలేని ఆమె ఏం చేశారో ఏమో కానీ 1,45,000 డాలర్ల భారీ జీతానికి ఆయన వ్యక్తిగత సహాయకురాలి పోస్టును సంపాదించారు.

మేడలీన్ తన ప్రయివేట్ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలో ట్రంప్‌తో పాటు చేసే ప్రయాణాలు, వైట్‌హౌస్‌లో ఉద్యోగం గురించి, తన లైఫ్ స్టైల్ గురించి నిత్యం పోస్టులు పెడుతూ ఉంటారని న్యూయార్క్ టైమ్స్ వెల్లడించింది.

గతంలో సీనియర్ పాత్రికేయుడు బాబ్ ఉడ్‌వర్డ్ ఓసారి ట్రంప్‌ను ఇంటర్వ్యూ చేస్తూ.. తాను ఆయన వ్యక్తిగత బృందంలోని పలువురి ద్వారా ఇంటర్వ్యూ కోసం ప్రయత్నించినా వారెవరూ ఆ విషయాన్ని ట్రంప్ వరకు తీసుకెళ్లలేదని నేరుగా ఆయనకే చెప్పారు. అప్పుడు ట్రంప్ 'మీరు మేడలీన్ ద్వారా ప్రయత్నించాల్సి ఉండేది' అన్నారు.

ట్రంప్ ఇతరుల వద్ద ఆమె ప్రస్తావన తెచ్చినప్పుడంతా 'మై బ్యూటీ' అనేవారని సీబీఎస్ న్యూస్ వెల్లడించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరాక్ ప్రభుత్వం నాలుగు నెలల క్రితం భారీ మిలటరీ ఆపరేషన్ నిర్వహించి మోసుల్ నగరాన్ని తమ అధీనంలోకి తెచ్చుకోవడంలో విజయం సాధించినట్టు ప్రకటించింది. కానీ ఆ క్రమంలో జరిగిన దాడుల్లో దాదాపు పది వేల మంది సామాన్య పౌరులు చనిపోయారని ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ నివేదిక చెబుతోంది.

బాంబు దాడుల్లో నగరంలోని ఎన్నో భవంతులు నేలకూలాయి. ప్రస్తుతం అదో శిథిల నగరాన్ని తలపిస్తోంది.

గతంలో ఆ నగరంలో నివసించిన అహ్మద్ అనే వ్యక్తితో కలిసి ‘బీబీసీ’ మోసుల్‌లో ప్రయాణించింది.

శిధిలమైన నగరం కింద శవాల కోసం వెదుకులాట

ఆ క్రమంలో అహ్మద్ మోసుల్‌తో తన అనుబంధాన్ని గుర్తుచేసుకున్నారు. ఒకప్పుడు తాను పుట్టి  పెరిగిన ఆ నగరాన్ని చూసి గర్వపడేవాణ్ణనీ, ఇప్పుడు దాని పరిస్థితిని చూసి సిగ్గుపడుతున్నాననీ చెప్పారు.

‘ఐఎస్ మిలిటెంట్లు మొదట మా పొరుగు వీధిలోకి ప్రవేశించి అక్కడి వారిని ఖాళీ చేయించారు. ఆ స్థానంలో తమ కుటుంబీకులను చేర్చారు. వాళ్ల కారణంగా మా కుటుంబంలో ఎనిమిది మంది చనిపోయారు.

నీళ్లు తేవడానికి వెళ్లిన మా బావ ఫిరంగుల దాడికి గురై మరణించాడు. ఓసారి ఐఎస్ మిలిటెంట్లు పౌరులను ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి తరలించారు. ఆ సమయంలో నా మరదలికి జబ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్బు చేసింది. దాంతో ఆమెను భారంగా భావించిన మిలిటెంట్లు ఆమెను చంపేసి నదిలో పడేశారు’ అంటూ ఆవేదనగా చెబుతారు అహ్మద్.

మోసుల్ శిధిలాల్లో చిక్కుకున్న తమ బంధువుల మృతదేహాల్ని ఎప్పుడు వెలికి తీస్తారోనని అహ్మద్ లాంటి ఎందరో పౌరులు ఎదురు చూస్తున్నారు.

మోసుల్ నగరాన్ని పునర్నిర్మించడానికి చాలా ఏళ్లు పడుతుంది. అక్కడి ప్రజల జీవితాలను పునర్నిర్మించడానికి అంతకంటే ఎక్కువ సమయమే పట్టొచ్చు..!

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరాక్ లో బ్రిటిష్ సంకీర్ణ సేనలతో కలిసి పని చేసిన సిబ్బంది బీబీసీతో మాట్లాడారు

అలీ (పేరు మార్చాం) బ్రిటిష్ సైన్యానికి ఇంటర్ప్రెటర్ (తర్జుమా చేసేవారు)గా పని చేసేవారు. దీంతో, ఇరాకీ మిలీషియా అలీని, అతని కుటుంబాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చని భయపడుతున్నారు.

అమెరికా సేనలు ఇరాన్ అత్యున్నత మిలిటరీ కమాండర్ ఖాసిం సోలేమానిని, సీనియర్ ఇరాకీ సైన్యాధిపతి అబు మహది అల్ ముహందీస్‌ని హతమార్చిన తర్వాత అలీ చేస్తున్న పని మరింత ప్రమాదకరంగా మారిపోయింది.

ఆయన సంకీర్ణ సేనలతో పని చేయడం మానేశారు. కానీ, బ్రిటిష్ సేనలు ఇరాక్ నుంచి వైదొలగడంతో ఆయన భవితవ్యం బ్రిటిష్ సేనల చేతిలో అనాథలా మారినట్లు భావిస్తున్నారు.

అలీని, అతని సహ ఉద్యోగి అహ్మద్‌ను (పేరు మార్చాం) బాగ్దాద్‌లో ఒక హోటల్లో బీబీసీ ప్రతినిధి కలిసారు.

వారి వివరాలను బయటపెట్టమని బీబీసీ హామీ ఇచ్చింది. వారిద్దరూ చాలా భయపడుతూ కనిపించారు.

"మేమెక్కడికి వెళ్ళాలో, ఎవరిని సంప్రదించాలో అర్ధం కాలేదు. మా బాధ బ్రిటిష్ ప్రజలకు, యూకే ప్రభుత్వానికి చేరాలనే ఉద్దేశ్యంతోనే మేము బీబీసీని సంప్రదించాం" అని అలీ చెప్పారు.

ఒక పెద్ద కుటుంబం

అలీ, అహ్మద్  రెండేళ్ల క్రితం బ్రిటిష్ సై... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

న్యంతో కలిసి పని చేయడం ప్రారంభించారు. వారిద్దరూ ఒక పెద్ద కుటుంబంలో భాగమని బ్రిటిష్ సేనలు వారితో చెప్పినట్లు తెలిపారు. వారు విదేశీ భాగస్వాములకు కట్టుబడి ఉండటానికి ఆ మాటలే వారికి భరోసానిచ్చాయి.

బ్రిటిష్ ప్రత్యేక సేనలతో పని చేసిన 8 మంది ఇంటర్ప్రెటర్లలో వీరిద్దరూ కూడా ఉన్నారు. ఇస్లామిక్ స్టేట్ గ్రూప్ కి వ్యతిరేకంగా పోరాడేందుకు అమెరికా నాయకత్వం వహించిన అంతర్జాతీయ సంకీర్ణ సేనలలో భాగంగా బ్రిటిష్ సేనలు  కూడా ఇరాక్ వచ్చాయి.

గత ఆరేళ్లలో బ్రిటిష్ సేనలు 120,000 మందికి పైగా ఇరాక్, కుర్దు సైనికులకు శిక్షణ ఇచ్చాయని యూకే రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. వీరికి శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ఈ సంకీర్ణంలో ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంలో పని చేసే బ్రిటిష్ సలహాదారులకు ఈ  ఇంటర్ప్రెటర్లు సహాయం చేసేవారు.

కానీ, వీరి పని కేవలం తర్జుమా చేయడంతోనే ముగిసేది కాదని అహ్మద్ చెప్పారు. ఎప్పుడైనా బ్రిటిష్ సేనలు ఉన్న క్యాంపు భద్రత పై అనుమానం వస్తే క్యాంపు సరిహద్దుల చుట్టూ ప్రమాదం ఏమైనా పొంచి ఉందేమో చూసేందుకు  తమను పర్యవేక్షణకు నియమించేవారని ఆయన చెప్పారు. అయితే, ఈ పనిని గర్వంగా చేసేవారిమని చెప్పారు.

"మమ్మల్ని ప్రమాదంలో పడవద్దని వాళ్లెప్పుడూ హెచ్చరిస్తూ ఉండేవారు. కానీ, మేమెప్పుడూ.. ‘‘మీరు మా సోదరుల వంటి వారు. మిమ్మల్ని మేము సురక్షితంగా చూసుకుంటాం" అని చెప్పేవాళ్ళం అని అహ్మద్ వెల్లడించారు.

"మేము మా దేశాన్ని ప్రేమిస్తాం. వాళ్ళు మా దేశానికి సహాయం చేయడానికి వచ్చారు. అందుకే వారితో కలిసి పని చేయడం మాకు చాలా గౌరవంగా అనిపించేది" అని ఆయన అన్నారు.

ఇరాకీలకు శిక్షణ ఇస్తున్న బ్రిటిష్ సేనలు

లక్ష్యాలు

కానీ, ఈ ఏడాది జనవరిలో పరిస్థితులన్నీ మారిపోయాయి.

అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ ఆదేశాలతో ఇరాన్‌లో అతి శక్తివంతమైన మిలిటరీ కమాండర్ ఖాసిమ్ సోలేమాని, అతని ఇరాకీ మిత్రుడు అబూ మహదిని బాగ్దాద్‌లో హతమార్చారు. ఈ సంఘటన  ఇరాన్ మద్దతిస్తున్న పారా మిలిటరీ దళాలకు బాగా ఆగ్రహం తెప్పించింది.

దీంతో పాశ్చాత్త్య సేనలు, వారితో కలిసి పని చేసిన ఇరాకీలు వారికి లక్ష్యంగా మారారు. వారిని దేశ ద్రోహులుగా పరిగణించారు.

"దేశంలో వాతావరణం ఉద్రిక్తంగా మారింది. ఈ సంకీర్ణం శిక్షణ ఇచ్చిన కొంత మంది ఇరాకీ సేనలు కూడా మమ్మల్ని శత్రువుల్లా చూడటం మొదలు పెట్టాయి. వాళ్ళు ఇరాక్ కి కాకుండా మరేదైనా దేశం పట్ల విశ్వసనీయతతో ఉన్నారేమో మాకు తెలియదు" అని అలీ అన్నారు.

సంకీర్ణ సేనలు ఉన్న క్యాంపులు కూడా నిరంతరం రాకెట్ ...


ఇరాక్‌లో అత్యంత ప్రముఖ మత కేంద్రాల వద్ద మత గురువులు నిర్వహిస్తున్న వివాహ కార్యాలయాల మీద బీబీసీ రహస్యంగా పరిశోధన నిర్వహించింది.

బీబీసీ మాట్లాడిన వారిలో చాలా మంది మత గురువులు.. బాలికలతో తాత్కాలిక 'సుఖ వివాహం' జరిపించటానికి సంసిద్ధత వ్యక్తం చేశారు. సెక్స్ చేయటానికి వీలుగా అతి తక్కువ కాలం పాటు గంట సమయానికి కూడా ఈ 'పెళ్లి' చేయటానికి వారు ముందుకు వచ్చారు.

మతం పేరుతో లైంగిక దోపిడీ... మత గురువులే మధ్యవర్తులుగా ‘సుఖ వివాహాలు’: బీబీసీ రహస్య పరిశోధన

ఇలాంటి తాత్కాలిక పెళ్లిళ్లకు మహిళలతో పాటు చిన్న వయసు బాలికలను కూడా చివరికి తొమ్మిదేళ్ల బాలికలను కూడా 'వధువులు'గా సరఫరా చేస్తామని చెప్పారు.

మత గురువులు బ్రోకర్లుగా వ్యవహరిస్తున్నారని, చిన్నారులపై లైంగిక దుశ్చర్యలకు మతపరంగా అండదండలు అందిస్తున్నారని ఈ డాక్యుమెంటరీ వివరిస్తోంది.

నావల్ అల్-మఘాఫి సారథ్యంలో బీబీసీ బృందం ఏడాది పాటు రహస్యంగా పరిశోధన నిర్వహించింది

ఏమిటీ సుఖ వివాహం?

సుఖ వివాహం - 'నికా ముత్తా' అనేది షియా ముస్లింలు మహిళలకు కొంత డబ్బులు చెల్లించి తాత్కాలికంగా పెళ్లి చేసుకునే వివాదాస్పద మతాచారం.

సున్నీ మెజారిటీ దేశాల్లో 'మిశ్యా' పేరుతో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

జరిగే పెళ్లిళ్లు కూడా ఇలాంటివే.

ఒక పురుషుడు ప్రయాణ సమయంలో ఒక భార్యను తోడు తీసుకెళ్లటానికి వీలుగా ఈ ఆచారం మొదలైందని చెప్తారు. కానీ ఇప్పుడు పరిమిత కాలంలో తాత్కాలిక లైంగిక సంబంధాల కోసం దీనిని వాడుకుంటున్నారు.

ఈ ఆచారం గురించి ముస్లిం మేధావుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఇది వ్యభిచారానికి చట్టబద్ధత కల్పిస్తోందని కొందరు అంటుంటే.. తాత్కాలిక పెళ్లిళ్ల గడువు ఎంత ఉండాలనే దాని మీద ఇంకొందరు చర్చిస్తుంటారు.

ఈ ఆచారం మీద బీబీసీకి చెందిన ఇరాకీ, బ్రిటిష్ జర్నలిస్టుల బృందం 11 నెలల పాటు రహస్యంగా పరిశోధన నిర్వహించింది. మత గురువులను సంప్రదించింది. లైంగిక దోపిడీకి గురైన మహిళలను కలిసింది. 'సుఖ వధువుల'ను తెచ్చి పెళ్లి చేయాలంటూ మత గురువులకు డబ్బులు చెల్లించిన పురుషులతో మాట్లాడింది. వీటన్నిటినీ రహస్యంగా వీడియో చిత్రీకరించింది.

ఇరాక్‌లో 15 సంవత్సరాల యుద్ధం తర్వాత దాదాపు పది లక్షల మంది ఈ దేశ మహిళలు భర్తలను కోల్పోయి వితంతువులుగా మారారని, అంతకన్నా ఎక్కువ మంది నిర్వాసితులయ్యారని అంచనా. ఈ నేపథ్యంలో పేదరికంలో కూరుకుపోయిన చాలా మంది మహిళలు, బాలికలు.. సుఖ వివాహాలకు అంగీకరించే పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని బీబీసీ బృందం గుర్తించింది.

ఒక మత గురువు తనను సుఖ వివాహం పేరుతో లైంగిక దోపిడీకి గురిచేశాడని ఆరోపించిన ఒక మైనర్ బాలిక వాంగ్మూలాన్ని బీబీసీ రికార్డు చేసింది

''అరగంటకో మహిళను పెళ్లిచేసుకోవచ్చు''

ఇరాక్‌లో అత్యంత పవిత్రమైన రెండు మసీదులు గల ప్రాంతాల్లో సుఖ వివాహాలు విస్తృతంగా అందుబాటులో ఉన్నాయని బీబీసీ బృందం పరిశోధనలో వెల్లడైంది.

షియా ముస్లింలకు అత్యంత ముఖ్యమైన మసీదుల్లో ఒకటైన బాగ్దాద్‌లోని ఖదీమియాలో 10 మంది మత గురువులను బీబీసీ బృందం సంప్రదించింది. వారిలో ఎనిమిది మంది తాము సుఖ వివాహాలు జరుపుతామని చెప్పారు. సగం మంది అయితే.. 12 లేదా 13 సంవత్సరాల వయసు గల బాలికతో ఈ సుఖ వివాహం జరిపిస్తామని ముందుకొచ్చారు.

 ప్రపంచంలో అతిపెద్ద షియా తీర్థ కేంద్రమైన కర్బలాలో నలుగురు మత గురువులను బీబీసీ బృందం సంప్రదించింది. వారిలో ఇద్దరు.. చిన్నవయసు బాలికలతో సుఖ వివాహాలు జరిపించటానికి అంగీకరించారు.

నలుగురు మత గురువులతో సంప్రదింపులను రహస్యంగా వీడియో చిత్రీకరించారు. ఈ పెళ్లిళ్ల కోసం తాము మహిళలను తెచ్చిపెడతామని ముగ్గురు చెప్తే.. బాలికలను కూడా సరఫరా చేస్తామని వారిలో ఇద్దరు చెప్పారు.

సుఖ వివాహాలకు షరియా చట్టంలో ఎటువంటి కాల పరిమితీ లేదని బాగ్దాద్‌లోని ఒక మత గురువు...


ఇరాక్‌లో ఇస్లామిక్ స్టేట్ గ్రూప్‌తో పోరాడుతున్న అమెరికా నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ బలగాలు తమ కార్యకలాపాలను నిలిపివేశాయి. ప్రస్తుతం ఆత్మరక్షణ తమ తొలి ప్రాధాన్యమని అమెరికా, దాని మిత్రదేశ సైన్యాలు ప్రకటించాయి.

సైనిక కోణంలో చూస్తే వారికి వేరే మార్గం లేకపోయుండొచ్చు.

ఇరాన్, ఆ దేశం నుంచి సహాయం అందుకుంటున్న ఇరాక్‌లోని మిలీషియా దళాలు సులేమానీ హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ప్రతిన పూనాయి.

దీంతో అమెరికా, దాని మిత్ర దేశాల బలగాలు నేరుగా తుపాకుల బోనులో ఉన్నట్లయింది.

ఈ పరిణామాలన్నీ ఐఎస్‌కు మేలు చేస్తున్నాయి. వరుస దెబ్బలతో పతనమైన ఐఎస్ కోలుకుంటూ, పుంజుకోవడానికి ఈ పరిస్థితులు దోహదపడతాయి.

తమ దేశం నుంచి తక్షణమే అమెరికా వైదొలగాలని కోరుతూ ఇరాక్ పార్లమెంటు తీర్మానించడం కూడా తీవ్రవాదులకు కలిసొచ్చేదే.

ఐఎస్ చాలాకాలంగా ఎదురుదెబ్బలు తింటూనే మళ్లీ పుంజుకుంటోంది. ఇరాక్‌లో నాశనమైన అల్ ఖైదా నుంచే ఐఎస్ ఉద్భవించింది.

ఇరాక్, సిరియాల్లో ఐఎస్ ఆధిపత్యానికి ముగింపు పలకడానికి 2016, 2017లో భారీ సైనిక చర్యలు చేపట్టారు. ఈ క్రమంలో ఎంతోమంది జిహాదిస్టులు హతం కాగా మరికొందరిని జైళ్లలో పెట్టారు. అయినా, జిహాదిస్టుల అంతం ఐఎస్‌ను అ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంతం చేయలేకపోయింది.

ఐఎస్ ఇప్పటికీ తనకు గట్టి పట్టున్న ప్రాంతాల్లో చురుగ్గానే ఉంది. మెరుపు దాడులు, బలవంతపు వసూళ్లు, హత్యలతో విరుచుకుపడుతోంది.

ఐఎస్ వ్యతిరేక పోరాటం కోసం చేరిన అమెరికా, ఐరోపా మిత్ర దేశాల సైనికుల నుంచి శిక్షణ పొందిన బలమైన సైన్యం, పోలీసు బలగం ఇరాక్‌కు ఉంది.

సులేమానీని హతమార్చిన తరువాత అమెరికాతో పాటు డెన్మార్మ్, జర్మనీలు కూడా ఇరాక్ సేనలకు శిక్షణ కార్యక్రమాలు, కార్యకలాపాలు నిలిపివేశాయి.

ప్రస్తుతం ఇరాక్‌లో ఉన్న తమ సైనిక శిక్షకులను జర్మనీ.. జోర్డాన్, కువైట్‌లకు రప్పిస్తోంది.

ఐఎస్ వ్యతిరేక పోరాటంలో ఇరాకీ సేనలే యుద్ధ క్షేత్రంలో ఎక్కువ రిస్క్ తీసుకున్నాయి. శిక్షణతో పాటు ఇరాకీ సేనలు అమెరికా బలగాల నుంచి లాజిస్టిక్స్ విషయంలోనూ సహాయం పొందారు. అయితే, ఇప్పుడు అమెరికా బలగాలు తమ స్థావరాలకు పరిమితమయ్యాయి.

ఐఎస్ తీవ్రవాదులు సంబరాలు జరుపుకోవడానికి మరో కారణమూ ఉంది. సులేమానీని చంపాలని ట్రంప్ నిర్ణయించిన తరువాత తమ శత్రువుల్లోనే ఒకరిని మరొకరు చంపుకోవడమనే బహుమతి వారికి దొరికింది.

జిహాదీలు 2014లో ఇరాక్‌లోని రెండో ప్రధాన నగరం మోసుల్ సహా అక్కడి అనేక ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఇరాక్‌లోని షియా మతాధికారి గ్రాండ్ ఆయతుల్లా అలీ అల్ సిస్తానీ సున్నీ తీవ్రవాదులతో సాయుధ పోరాటానికి పిలుపునిచ్చారు.

దీంతో షియా యువత వేలాది మంది స్వచ్ఛందంగా ముందుకొచ్చారు. వారంతా సాయుధ బలగాలుగా పరిణామం చెందడంలో సులేమానీ, ఆయన కడ్స్ బలగాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.

ఈ మిలీషియాలు ఏమాత్రం దయాదాక్షిణ్యాలు లేనివారు.. ఐఎస్‌కు అత్యంత క్రూరమైన శత్రువులు వీరు.

పాపులర్ మొబిలైజేషన్ అనే సంస్థ నీడలో ఈ ఇరాన్ మద్దతుగల దళాలన్నీ ఇరాక్ మిలటరీగా మారాయి. శక్తిమంతమైన మిలీషియా నేతలంతా బలమైన రాజకీయ నేతలుగా మారారు.

2014 తరువాత ఇరాక్, ఈ మిలీషియాలు ఒకే శత్రువుతో పోరాడాయి.

2003 తరువాత అమెరికా దురాక్రమణలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన షియా మిలీషియాలు ఇప్పుడు మళ్లీ అదే దారిలోకి రావడం ఖాయం.

సులేమానీ సరఫరా చేసిన అధునాతన ఆయుధాలు, అందించిన శిక్షణతో వారు చాలామంది అమెరికన్ సైనికులను హతమార్చగలిగారు.

గతవారం సులేమానీ హత్యకు అమెరికా అధ్యక్షుడు ఆదేశాలివ్వడానికి అదీ ఒక కారణమే.

సులేమానీ హత్యకు ముందే షియా మిలీషియాలు అమెరికన్లను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి.

అమెరికా ఎంబసీపై నిరసనకారుల దాడి

ఉత్తర ఇరాక్‌లోని ఓ స్థావరంపై డిసెంబర్ చివరలో అమెరికా కాంట్రాక్టరును చంపడానికి ప్రతిగా జరిపిన వైమానిక దాడిలో...


ఇరాన్ అణ్వస్త్రాన్ని తయారు చేయటానికి ప్రయత్నిస్తోందన్న ఆరోపణలతో కొన్నేళ్ల పాటు ఉద్రిక్తత కొనసాగిన తర్వాత ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. తన అణు కార్యక్రమం పూర్తిగా శాంతియుత అవసరాల కోసమేనని ఇరాన్ ఉద్ఘాటించింది. కానీ, దానిని అంతర్జాతీయ సమాజం విశ్వసించలేదు.

ఆ ఒప్పందం ప్రకారం, ఇరాన్ తనను కుంగదీస్తున్న ఆర్థిక ఆంక్షలను తొలగించటానికి బదులుగా తన సున్నిత అణు కార్యకలాపాలను పరిమితం చేయటానికి, అంతర్జాతీయ పరిశీలకుల తనిఖీకి అంగీకరించింది.

జాయింట్ కాంప్రహెన్సివ్ ప్లాన్ ఆఫ్ యాక్షన్ (జేసీపీఓఏ) అనే ఆ ఒప్పందంలో పేర్కొన్న లక్ష్యాలివి.

ఇరాన్ యురేనియం నిల్వలను 15 ఏళ్లలో 98 శాతానికి తగ్గిస్తారు

యురేనియం శుద్ధి

శుద్ధిచేసిన యురేనియాన్ని రియాక్టర్ ఫ్యూయల్ తయారీకి వాడతారు. అణ్వస్త్రాల తయారీకి కూడా ఉపయోగిస్తారు.

ఇరాన్‌లో నాటాన్జ్, ఫోర్డో అనే రెండు ప్రాంతాల్లో యురేనియం శుద్ధి కేంద్రాలున్నాయి. అక్కడ యురేనియం హెక్సాఫ్లోరైడ్ గ్యాస్‌ను ఒక సెంట్రిఫ్యూజులలోకి (యురేనియం శుద్ధి యంత్రాలు) పంపించి ఫిసైల్ ఐసోటోప్ యు-235ను వేరు చేస్తారు.

యు-235 సాంద్రత 3 శాతం నుంచి 4 శాతం వరకూ ఉండే తక్కువ శుద్ధి చేసిన యురేనియంను.. అణు విద్య... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ుత్ ప్లాంట్లకు అవసరమైన ఇంధనాన్ని తయారు చేయటానికి ఉపయోగించవచ్చు. ''ఆయుధ శ్రేణి'' యురేనియం 90 శాతం శుద్ధి చేసి ఉండాలి.

2015 జూలైలో ఇరాన్‌లో దాదాపు 20,000 సెంట్రిఫ్యూజులు ఉన్నాయి. జేసీపీఓఏ ఒప్పందం ప్రకారం.. ఆ ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చిన 2016 జనవరి నుంచి పదేళ్ల కాలంలో అంటే 2026 వరకూ నాటాన్జ్ యురేనియం శుద్ధి కేంద్రంలో అత్యంత పాతవైన, అతి తక్కువ సామర్థ్యం గల సెంట్రిఫ్యూజులు 5,060 మించి స్థాపించరాదని పరిమితం చేశారు.

అలాగే ఇరాన్ యురేనియం నిల్వలను 98 శాతం తగ్గించి 300 కిలోలకు కుదించాలి. ఈ నిల్వ పరిమితి 2031 వరకూ దాటకూడదు. శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వల స్థాయి కూడా 3.67 శాతం మేరకు మాత్రమే ఉండాలి.

2016 జనవరి నాటికి నాటాన్జ్, ఫోర్డోలలో ఇన్‌స్టాల్ చేసిన సెంట్రిఫ్యూజుల సంఖ్యను ఇరాన్ విపరీతంగా తగ్గించివేసింది. టన్నుల కొద్దీ తక్కువ శుద్ధి చేసిన యురేనియంను రష్యాకు తరలించింది.

దీనికితోడు.. పరిశోధన, అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు నాటాన్జ్ కేంద్రంలో మాత్రమే జరగాలి. అది కూడా 2024 వరకూ పరిమితం కావాలి.

ఫోర్డో కేంద్రంలో 2031 వరకూ యురేనియం శుద్ధికి అనుమతి లేదు. ఆ భూగర్భ కేంద్రాన్ని.. అణు, భౌతికశాస్త్ర, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన కేంద్రంగా మారుస్తారు. ఆ కేంద్రంలో ఉన్న 1,044 సెంట్రిఫ్యూజులు.. ఔషధాలు, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, శాస్త్ర విజ్ఞానంలో ఉపయోగించటానికి అవసరమైన రేడియోఐసోటోపులను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

అరాక్ రియాక్టర్‌లో ఆయుధ శ్రేణి ప్లుటోనియం ఉత్పత్తి కాకుండా ఉండేలా దాని డిజైన్‌ను ఇరాన్ మారుస్తోంది

ప్లుటోనియం ప్రణాళిక

అరాక్ పట్టణం సమీపంలో ఇరాన్ ఒక భారజల అణు విద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మిస్తోంది. భారజల రియాక్టర్‌లో ఉపయోగించిన ఇంధనంలో అణు బాంబుకు పనికివచ్చే ప్లుటోనియం ఉంటుంది.

వాస్తవానికి.. అణ్వస్త్ర వ్యాప్తి ప్రమాదం ఉన్నందున అరాక్ భారజల అణువిద్యుత్ కేంద్రాన్ని తొలగించాలని ప్రపంచ శక్తులు కోరుకున్నాయి. 2013లో చేసుకున్న తాత్కాలిక అణు ఒప్పందం ప్రకారం, ఆ కేంద్రాన్ని ఉపయోగంలోకి తీసుకురాకుండా ఉండటానికి లేదా ఆ రియాక్టర్‌కు ఇంధనం అందించకుండా ఉండటానికి ఇరాన్ అంగీకరించింది.

జేసీపీఓఏ ఒప్పందం మేరకు ఆ అణు రియాక్టర్‌లో ఆయుధ శ్రేణి ప్లుటోనియం ఉత్పత్తి జరగకుండా ఉండేలా దాని డిజైన్‌ను మారుస్తామని ఇరాన్ చెప్పింది. అలా డిజైన్ మార్చిన రియాక్టర్ ఉన్నంత వరకూ.. అందులో ఉపయోగించిన ఇంధనాన్ని దేశం వెలుపలికి పంపిస్తామనీ చెప్పింది.

అలాగే, 2031 వరకూ ఇరాన్ అదనంగా భార జల...


ఇరాన్ అధ్యక్షుడు హసన్ రౌహానీ

చర్చలు కోరుకొంటున్నామంటూ అమెరికా చెబుతున్న మాట అబద్ధమని ట్రంప్ తాజా చర్యలు చాటుతున్నాయని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు హసన్ రౌహానీ వ్యాఖ్యానించారు. అమెరికా కొత్త ఆంక్షలు నిరుపయోగమని విమర్శించారు.

ట్రంప్ తాజా చర్యలు అమెరికా అధ్యక్ష కార్యాలయం వైట్‌హౌస్‌కు మతి చలించినట్లు సూచిస్తున్నాయని ఆయన మంగళవారం వ్యాఖ్యానించారు.

ఆంక్షల్లో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి మొహమ్మద్ జావాద్ జరీఫ్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకొనేందుకు అమెరికా చేస్తున్న ప్రయత్నాలను ఖండిస్తున్నట్లు రౌహానీ చెప్పారు.

జరీఫ్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకొని ఇదే వారంలో ఆంక్షలు విధిస్తామని అమెరికా ఆర్థిక శాఖ తెలిపింది. 2015 నాటి అణు ఒప్పందం చర్చల్లో ప్రధాన పాత్ర పోషించినవారిలో జరీఫ్ ఒకరు.

ఈ నెల 24న వైట్‌హౌస్‌లో ఇరాన్‌పై అదనపు ఆంక్షల కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుతో ట్రంప్

ఆంక్షలపై ట్రంప్ ఏమన్నారు?

అమెరికా డ్రోన్‌పై దాడి చేయడం, ఇతర కారణాలతో తాము అదనపు ఆంక్షలు విధించామని ట్రంప్ సోమవారం చెప్పారు. ఈ ఆంక్షలు విధిస్తూ కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు ఇచ్చిన తర్వాత అధ్యక్ష భవనంలో ట్రంప్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ- అయాతుల్లా ఖొమైనీని కూడా ఈ ఆంక్షల పరిధిలో చేర్చడం చాలా ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

అవసరమని తెలిపారు.

"ఇరాన్ సుప్రీం నేతలు తమ పాలనలో జరిగే అన్నిటికీ బాధ్యులవుతారు. వారికి వారి దేశంలో చాలా గౌరవం ఉంటుంది. వారి అధీనంలో చాలా ప్రమాదకరమైనవి ఉంటాయి. ఈ ఆంక్షల తర్వాత ఇరాన్ సర్వోన్నత నాయకుడు, ఆయన కార్యాలయం, దానికి సంబంధించిన మిగతా అందరూ ఏదో ఒక విధంగా ఆర్థిక సహకారం కోల్పోతారు" అని ట్రంప్ చెప్పారు.

హోర్ముజ్ జలసంధిలో సంక్షోభం ప్రపంచం మీద చూపే ప్రభావం ఏమిటి?

తారస్థాయికి చేరిన ఉద్రిక్తతలు

ఇరాన్, అమెరికా మధ్య 2018 మే నుంచి ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతూ వస్తున్నాయి. గత కొన్ని వారాల్లో అవి తారస్థాయికి చేరాయి. జూన్ 27 తర్వాత తమ అణు కార్యక్రమాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో నిర్ధారిత పరిధి కంటే పెంచుతామని ఇరాన్ ఇటీవల ప్రకటించింది.

ఇరాన్,  మరో ఆరు దేశాలతో కలిసి 2015లో కుదుర్చుకున్న చరిత్రాత్మక అణు ఒప్పందం నుంచి అమెరికా నిరుడు తనకు తానుగా వైదొలగింది. ఈ పరిణామంతో ఇరాన్-అమెరికా సంబంధాలు బీటలు వారాయి. ఆ తర్వాత కొంతకాలానికి ఇరాన్ కూడా ఒప్పందం నుంచి పాక్షికంగా తప్పుకొంది.

తాను ఒప్పందం నుంచి వైదొలగిన తర్వాత అమెరికా ఇరాన్‌పై తిరిగి ఆంక్షలను విధిస్తూ వస్తోంది. ఒప్పందంపై తిరిగి చర్చలు జరిపేలా ఇరాన్‌ను ఒత్తిడి చేసేందుకు అమెరికా ఇలా వ్యవహరిస్తోంది.

ఉద్రిక్త పరిస్థితుల మధ్య గల్ఫ్‌లో సౌదీ చమురు ట్యాంకర్లపై దాడులు జరిగాయి. వాటి వెనుక ఇరాన్ హస్తం ఉందని అమెరికా అంటుంటే, ఇరాన్ ఈ ఆరోపణలను ఖండిస్తోంది.

కొన్ని రోజుల క్రితం ఒక అమెరికా డ్రోన్‌ను ఇరాన్ కూల్చేసింది. డ్రోన్ అప్పుడు అంతర్జాతీయ సముద్ర సరిహద్దుల్లో ఉందని అమెరికా అంటుంటే, ఇరాన్ మాత్రం అది తమ సరిహద్దుల్లోకి ప్రవేశించిందని చెబుతోంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరాన్ క్రీడాకారుడు సయీద్ మలేయ్ జూడో చాంపియన్‌షిప్ సెమీ ఫైనల్‌లో ఓడిపోయాడు

'క్రీడల్లో ప్రభుత్వ జోక్యాని'కి నిరసనగా ఈ నిషేధం కోరుతూ ప్రారంభించిన #BanIRSportsFederations హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ను ట్విటర్‌లో 24 గంటల్లో 60,000 మందికి పైగా ఉపయోగించారు.

దేశీయంగా ఫుట్‌బాల్ క్రీడ, అంతర్జాతీయంగా జూడో పోటీలకు సంబంధించి రెండు కీలక సంఘటనల నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఇరాన్ పాలకులు - ప్రజల మధ్య ఉన్న తీవ్ర అంతరాలను ఇవి చాటుతున్నాయని సోషల్ మీడియా యూజర్లు చెప్తున్నారు.

పురుషుడిగా మారువేషం వేసుకుని ఫుట్‌బాల్ స్టేడియంలోకి ప్రవేశించటానికి ప్రయత్నించిన ఒక 29 ఏళ్ల మహిళ.. అందుకు తనకు జైలు శిక్ష విధించటాన్ని నిరసిస్తూ టెహ్రాన్‌లోని ఒక కోర్టు వెలుపల ఒంటికి నిప్పు అంటించుకున్నారు. ఆమెకు మద్దతుగా చాలా మంది యూజర్లు సోషల్ మీడియాలో ట్వీట్లు చేశారు.

ఇరాన్‌లో మహిళలు అధికారిక ఫుట్‌బాల్ మ్యాచ్‌లకు హాజరవటానికి ప్రభుత్వం ఇంకా అనుమతి ఇవ్వలేదు. మహిళలు ఆ మ్యాచ్‌లు తిలకించేందుకు ఆగస్టు 31వ తేదీ లోగా అనుమతించాలంటూ ఫిఫా డెడ్‌లైన్ విధించినా ఫలితం లేకపోయింది.

ఆ మహిళకు జైలు శిక్ష విధించటాన్ని ఇరాన్ పురుషుల టీమ్ కెప్టెన్ మసో... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ద్ షోజాయ్ ఇన్‌స్ట్రాగ్రామ్‌లో పర్షియా భాషలో రాసిన పోస్ట్‌లో ఖండించారు.

''ఫుట్‌బాల్ తిలకించటానికి ప్రయత్నించిందంటూ ఒక యువతికి జైలు నిర్బంధాన్ని పొడిగించటం.. ఆ యువతి ఆత్మాహుతి చేసుకోవటానికి కారణంమైంది. ఆ నిబంధనలు కాలం చెల్లిన ఛాందస ఆలోచనల్లో పుట్టినవనటంలో సందేహం లేదు. వాటిని భవిష్యత్ తరాలు వీటిని అర్థంచేసుకోవు...'' అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ఈ కేసు తీర్పు నేపథ్యంలో ఇరాన్ ఫుట్‌బాల్ ఫెడరేషన్‌ను శిక్షించాలని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది ఫిఫాకు పిలుపునిచ్చారు.

ఇరాన్ ప్రభుత్వం బాధ్యత వహించేలా చేయాలని ఈ హ్యాష్‌ట్యాగ్ ఉపయోగిస్తూ నిరసనకారులు డిమాండ్ చేశారు.

ఇంకొందరు జూడో క్రీడాకారుడు సయీద్ మోలే ఉదంతాన్ని ప్రస్తావించారు. జపాన్‌లో జరుగుతున్న 2019 జూడో ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్ పోటీల్లో.. ఇజ్రాయెలీ క్రీడాకారుడితో తలపడే పరిస్థితిని తప్పించుకోవటానికి ఆ పోటీల నుంచి తనను వైదొలగాలని ఇరాన్ అధికారులు తనకు చెప్పారని.. దీంతో తనకు ప్రాణభయం ఉందని ఆయన చెప్పటంతో ఈ అంశం కూడా సోషల్ మీడియాలో తీవ్ర విమర్శలకు దారితీసింది.

ఇజ్రాయెల్ దేశాన్ని ఇరాన్ గుర్తించటం లేదు. అంతర్జాతీయ క్రీడా కార్యక్రమాల్లో తన అథ్లెట్లు ఇజ్రాయెల్ క్రీడాకారులతో ముఖాముఖి తలపడటాన్ని నిషేధించింది.

జూడో చాంపియన్‌షిప్ పోటీలో రష్యా ఒలింపిక్ చాంపియన్ ఖాసన్ ఖాల్ముర్జేవ్‌తో మ్యాచ్ నుంచి వైదొలగాల్సిందిగా ఇరాన్ అధికారులు తనకు చెప్పారని మోలే తెలిపారు. ఈ క్రీడా పోటీల్లో ఇజ్రాయెల్ క్రీడాకారుడు సాగీ ముకీతో తాను తలపడే పరిస్థితిని నివారించటానికి ఇలా చేయాలని ఆదేశించినట్లు ఆయన చెప్పారు.

కానీ ఆయన వైదొలగకుండా పోటీల్లో కొనసాగాడు. అయితే సెమీ ఫైనల్‌లో ఓడిపోయాడు. ఈ చాంపియన్‌షిప్ టైటిల్ గెలిచిన మోకీ.. 81 కిలోల విభాగంలో ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్‌లో అగ్రస్థానంలో ఉన్న మోలేను కిందికి పంపి ఆ స్థానం కైవసం చేసుకున్నాడు.

ఇజ్రాయెల్ క్రీడాకారుడితో తలపడే పరిస్థితిని తప్పించుకోవటానికి మ్యాచ్‌లో ఓడిపోవాలంటూ ఇరాన్ క్రీడాకారులకు నిర్దేశించటం ఇదే మొదటిసారి కాదు.

2017లో ఇరాన్ రెజ్లర్ అలీరెజా కరీమీ మాచ్నియానీ.. సీనియర్ యూ23 ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్ పోటీల్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఓడిపోయేలా ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఒత్తిడి తెచ్చింది.

కరీమ్ మాచ్నియానీ ముందంజలో ఉన్నపుడు.. తర్వాతి రౌండ్‌లో అతడి ప్రత్యర్థిగా ఒక ఇజ్రాయెలీ క్రీడాకారుడు క్వాలిఫై కావటంతో.. మ్యాచ్ మధ్యలో కరీమ్‌ను అతడి ట్రైనర్ నిలిపివేశాడు. మ్యాచ్ మళ్లీ మొదలైన తర్వాత...


ఇరాన్ నుంచి చమురు దిగుమతులపై భారత్, చైనా సహా ఎనిమిది దేశాలకు అమెరికా ఇచ్చిన మినహాయింపు గడువు ఈ నెల 2తో ముగిసిపోయింది. ఇరాన్ ఎగుమతులపై అమెరికా ఆంక్షలు అమల్లోకి వచ్చాయి.

ఈ పరిణామంతో భారత్, చైనా రెండూ ప్రత్యామ్నాయ సరఫరాదారుల కోసం చూస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో చమురు కొనుగోలుదారుల క్లబ్ ప్రతిపాదనపై చర్చ ఊపందుకొంది.

క్లబ్ ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాలిస్తే చమురు ధరలపై రెండు దేశాలు ఉమ్మడిగా బేరమాడేందుకు వెసులుబాటు ఏర్పడుతుంది. అదే సమయంలో చమురు ఎగుమతిచేసే దేశాల సంఘం(ఒపెక్) ప్రాబల్యం తగ్గిపోతుంది.

ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తిలో 40 శాతాన్ని ఒపెక్ సభ్యదేశాలే ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి.

చమురు ఉత్పత్తిపై ఒపెక్ ఆంక్షల కారణంగా ధరలు పెరిగాయి. ఇది చైనా, భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థలకు నష్టం కలిగించింది. ఈ రెండు దేశాలూ ప్రధానంగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడతాయి.

భారత్, చైనా ఒకదాన్ని మరొకటి నమ్మవు. కొనుగోలుదారుల క్లబ్ ఏర్పాటు కోసం ఈ రెండు దేశాలు పరస్పర విశ్వాసంతో కలిసి పనిచేయగలవా అన్నది తేలాల్సి ఉంది.

భారత్, చైనాల్లో ఇంధన డిమాండ్ పెరుగుతోంది. దీనిని తీర్చేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు, గ్యాస్ రంగాల్లో ప్రాబల్యం పెంచుకొనేందుకు ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రెండూ పోటీపడ్డాయి.

'క్లబ్' ప్రతిపాదన ఈనాటిది కాదు

చమురు కొనుగోలుదారుల క్లబ్ ప్రతిపాదన తొలిసారిగా 2005లో తెరపైకి వచ్చింది. కానీ పెద్దగా పురోగతి లేదు.

2005లో అప్పుడు భారత చమురుశాఖ మంత్రిగా ఉన్న మణిశంకర్ అయ్యర్ ఈ ప్రతిపాదన చేశారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో ఉన్న సంక్లిష్టతల కారణంగా ఈ ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాల్చలేదని చైనా పత్రిక గ్లోబల్ టైమ్స్ 2018లో రాసింది.

ఇలాంటి క్లబ్ ఏర్పాటు కోసం 2014 ప్రథమార్ధంలోనూ భారత్ మరోసారి ప్రయత్నించింది. అప్పుడు కూడా ఈ ప్రయత్నం అంతగా ఫలించలేదు.

ఈ క్లబ్ ఏర్పాటు కోసం ప్రయత్నించినప్పుడు ప్రతిబంధకాలు ఎదురయ్యాయని, దీని ఏర్పాటును ఇష్టపడని దేశాలే దీనికి కారణమని ఒక అధికారి నిరుడు ఏప్రిల్లో లైవ్‌మింట్ మీడియా సంస్థతో చెప్పారు.

క్లబ్ ఏర్పాటుపై గత సంవత్సరం కొన్ని సానుకూల సంకేతాలు వెలువడ్డాయి.

ఈ ప్రతిపాదనను ముందుకు తీసుకెళ్తామని, మరో రెండు ఆసియా దేశాలు జపాన్, దక్షిణ కొరియాలను ఈ క్లబ్‌లోకి తీసుకొస్తామని చమురుశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ సూచనప్రాయంగా చెప్పారు.

''అతిపెద్ద వినియోగదారులు అధిక ధరలు ఎందుకు చెల్లించాలి? 'ఏసియన్ ప్రీమియం' పేరిట ఈ దేశాలు ఎందుకు ఎక్కువ చెల్లించాలి? ఆసియాలోని నాలుగు అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు చేతులు కలపాలి" అని 2018 ఏప్రిల్లో చెప్పారు.

'ఏసియన్ ప్రీమియం' కింద ఒపెక్ దేశాలకు తాము ఎక్కువ డబ్బులు చెల్లించాల్సి రావడంపై సుదీర్ఘకాలంగా భారత్, చైనా, ఇతర ఆసియా దేశాల్లో అసంతృప్తి ఉంది. ఈ విధానం వివక్షాపూరితమని కూడా ఆసియా దేశాలు భావిస్తున్నాయి.

గత ఏడాది ఏప్రిల్ తర్వాతి నుంచి కూడా ఈ క్లబ్ ఏర్పాటు విషయమై భారత్, చైనా అధికారులు చర్చలు జరుపుతున్నారు. ఉభయ దేశాల్లో పర్యటిస్తున్నారు.

ఈ ఏడాది మార్చిలో చైనా జాతీయ ఇంధన నిర్వహణ శాఖ డిప్యూటీ చీఫ్ లీ ఫాన్‌రాంగ్ దిల్లీ వచ్చారు. తర్వాత రెండు దేశాలూ కలిసి కార్యాచరణ గ్రూపును ఏర్పాటు చేశాయి.

ఈ గ్రూపు తొలి సమావేశం త్వరలోనే జరిగే అవకాశముంది.

అంతర్జాతీయ చమురు వినియోగంలో 17 శాతం వాటా చైనా, భారత్‌లదే. కలసికట్టుగా ప్రయత్నిస్తే ధరల విషయంలో రెండు దేశాలకూ ప్రయోజనం ఉంటుంది.

భారత్, చైనాలతోపాటు జపాన్, దక్షిణ కొరియాలను పరిగణనలోకి తీసుకొంటే, అంతర్జాతీయ చమురు వినియోగంలో మూడో వంతు వాటా ఈ నాలుగు ఆసియా దేశాలదే.

ఈ నాలుగూ సభ్య దేశాలుగా క్లబ్ ఏర్పడితే, బేరమాడటంలో దీని శక్తి పెరుగుతుంది.

భారత్, చైనాల ప్రయత్నాలతో ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లలో పెను మార్పు...


ఇరాన్ నుంచి భారత్ వచ్చిన సమోసా

దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల్లో ఇది దొరుకుతుంది. అందుకే సమోసా భారత్‌లోనే పుట్టిందని అందరూ భావిస్తారు. కానీ దానికి మించి ఇంకేదో ఉందని చరిత్ర చెబుతోంది.

నిజానికి సమోసా వేల మైళ్లు ప్రయాణించి భారతదేశం చేరింది. ప్రాచీన ఇరాన్ నుంచి భారతదేశానికి వచ్చింది.

హిందూకుష్ మంచు పర్వతాల మీదుగా భారత ఉపఖండానికి చేరిన సమోసా

సమోసా తొలి ప్రస్తావన!

సమోసా తొలిసారి భారతదేశానికి ఎప్పుడొచ్చిందో ఎవరికీ స్పష్టంగా తెలియదు. కానీ పర్షియన్ పదం 'సనుబాబాద్' నుంచి సమోసా పేరు వచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.

11వ శతాబ్దంలో తొలిసారిగా సమోసా ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. పర్షియన్ చరిత్రకారుడు అబ్దుల్ ఫజల్ బెహౌకీ తన రచనల్లో తొలిసారిగా సమోసా పదం ఉపయోగించారు.

గజాన్వీ సామ్రాజ్యంలోని న్యాయస్థానంలో ఉప్పగా ఉండే పదార్థం వడ్డించేవారని చరిత్రకారుడు అబ్దుల్ ఫజల్ బెహౌకీ పేర్కొన్నాడు. దానిని కరకరలాడేలా నూనెలో వేయించేవారని ఆయన వివరించారు.

పంజాబ్‌లో పన్నీర్ సమోసా.. బిహార్‌లో స్వీట్ సమోసా

ఆ పదార్థమే సమోసాగా మారిందట.

అయితే, ఇరాన్ నుంచి భారత్‌కు వర్తకుల రాకపోకలు పెరగడంతో సమోసాలో అనేక మార్పులు వచ్చాయి.

ఇప్పుడు అఫ్ఘని... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

స్తాన్‌గా పిలుస్తున్న మధ్య ఆసియాలోని పర్వతాల మీదుగా సమోసా భారత్ చేరింది. విదేశీయుల రాకపోకలతో భారత్‌లోని అనేకరంగాల్లో మార్పులు వచ్చాయి. సమోసా విషయంలోనూ ఇదే జరిగింది.

ప్రాంతంతో పాటే సమోసా రూపం, రుచీ మారాయి

హిందూకుష్ పర్వతాల మీదుగా భారత ఉపఖండంలోకి!

కాలక్రమేణా సమోసా తజకిస్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్ చేరింది. అక్కడ పెను మార్పులకు లోనైంది. క్రమంగా సమోసా రైతులకు ప్రధాన ఆహారంగా మారిందని ఆహార నిపుణులు ఫ్రొఫెసర్ పుష్పేష్ పంత్ చెప్పారు.

శతాబ్దాల తర్వాత హిందూకుష్ మంచు పర్వతాల మీదుగా ప్రయాణించి సమోసా భారత ఉపఖండానికి చేరింది.

ఇప్పుడు సమోసా హై కేలరీ వంటకం. మొదట్లో కూరగాయలతో సాదాసీదా సమోసా తయారు చేసేవాళ్లు. ఇప్పుడు మాంసం, డ్రై ఫ్రూట్స్, ఉల్లి మిక్స్ చేసి తగినంత ఉప్పు దట్టించి మరింత స్పైసీగా సమోసా చేస్తున్నారు.

తుగ్లక్ రాజ్యంలో సమోసా విందు

కూరగాయల స్థానంలో మాంసం!

ఫ్రొఫెసర్ పంత్ ప్రకారం సమోసా భారత్ చేరిన తర్వాత సమూలంగా మారిపోయిందట. స్థానిక పరిస్థితులు, అవసరాలకు అనుగుణంగా సమోసాను మార్చేశారు. దాంతో ప్రపంచంలోనే తొలి ఫాస్ట్‌ఫుడ్‌గా సమోసా రికార్డు కొట్టింది.

సమోసా తయారీలో అల్లం, జీలకర్ర, కొత్తిమీర, మిరియాలు.. ఇలా ఎన్నో ఉపయోగిస్తారు. సమోసాపై ఎవరికి వారు నిత్యం ప్రయోగాలు చేస్తూనే ఉన్నారు.

సమోసా రుచి ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో దాని రుచి వేర్వేరుగా ఉంటుంది. ఒకే ప్రాంతంలో ఉన్న వేర్వేరు షాపుల్లో కూడా సమోసా టేస్ట్  భిన్నంగా ఉంటుంది.

తుగ్లక్ కోర్టులో సమోసా విందు!

కాలక్రమేణా పెళ్లి విందులు, శుభకార్యాల్లో సమోసా భాగమైపోయింది. మొరాకో ట్రావెలర్ బాటుటా చెప్పిన ప్రకారం మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ న్యాయస్థానంలో సమోసాను వడ్డించేవారట.

బఠానీలు, బీన్స్‌తో పాస్తా చేసి సమోసాల్లో పెట్టి నూనెలో వేయించేవారట.

పంజాబ్‌లో పన్నీర్ సమోసా కామన్. ఢిల్లీలో జీడిపప్పు, ఎండుద్రాక్ష వేసి చేసే సమోసాలు ఫేమస్.

సమోసా రుచి అమోఘం

బెంగాల్‌లో స్వీట్ సమోసా ఇష్టపడతారు. ఢిల్లీలోని రెస్టారెంట్లలో చాక్లెట్ సమోసాలు కూడా దొరకుతాయి.

సమోసా కేవలం భారతదేశానికే పరిమితం కాలేదు. బ్రిటీషర్లు కూడా సమోసాలు ఇష్టంగా తింటారు. బ్రిటన్ వెళ్లిన భారతీయులు అక్కడి వారికి సమోసాలను పరిచయం చేశారు.

ఒకప్పటి ఇరాన్ రాజుల వంటకం ఇప్పుడు ప్రపంచ వ్యాప్తమైంది. పేరు ఏదైనా సమోసా  రుచి మాత్రం అమోఘం అంటారు తిన్నవాళ్లు. ఏ ప్రాంతంలో దొరికినా.. సమోసాలో భారతీయత కనిపిస్తుంది....


ఇరాన్ మీద ఆంక్షల మినహాయింపులను అమెరికా ఏప్రిల్‌లో రద్దు చేసింది. ఫలితంగా ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులను నిషేధించినట్లయింది. దీంతో అమెరికా - ఇరాన్‌ల మధ్య సంబంధాలు అంతకంతకూ దిగజారుతున్నాయి.

తమ చమురు ఎగుమతులను నిలిపివేస్తే హోర్ముజ్ జలసంధి నుంచి చమురు రవాణా జరగకుండా అడ్డుకుంటామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది. చమురు రవాణాలో ప్రపంచంలో అత్యంత రద్దీ కేంద్రమైన హోర్ముజ్ జలసంధి సంక్షోభంలో చిక్కుకుంటే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పెట్రో ఉత్పత్తుల ధరలకు రెక్కలు వస్తాయి.

హార్ముజ్ జలసంధి.. భూమి మీద అత్యంత వ్యూహాత్మక జలమార్గాల్లో ఒకటి. ఇక్కడ ఏం జరిగినా మన పెట్రోల్ ధరల మీద, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మీద ప్రభావం పడుతుంది.

హోర్ముజ్ జలసంధిలో సంక్షోభం ప్రపంచం మీద చూపే ప్రభావం ఏమిటి?

ఇరాన్ అణు ఒప్పందం నుంచి అమెరికా వైదొలగటంతో ఈ ప్రాంతం మరింత అస్థిరంగా మారింది.

''అది ఉగ్రదేశం. మేం సహించేది లేదు'' అని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఇరాన్ మీద మండిపడ్డారు.

''వాళ్లని (అమెరికాను) నమ్మనని నేను చాలా సార్లు చెప్పాను. వాళ్లని నమ్మకూడదు'' అని ఇరాన్ సుప్రీమ్ లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ ప్రకటించారు.

ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ మీద అమెరికా ఆంక్షలు కఠినం చేసిం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ది. ఆ దేశపు చమురు ఎగుమతుల మీద ఒత్తిడి పెంచింది.

ఈ విమాన వాహక యుద్ధనౌకను, సైనిక బృందాన్ని ఈ ప్రాంతానికి పంపింది. ఈ ప్రాంతమంతటా సైనిక కార్యకలాపాలు తీవ్రమవుతున్నాయి.

ఇంతకుముందు.. 1980ల్లో ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధ సమయంలో ఈ జలసంధి యుద్ధరంగంగా మారింది.

ఇప్పుడు తమ ఓడల కింద మందుపాతరలు పేలుతున్నాయని ఈ ప్రాంత ఆయిల్ ట్యాంకర్ ఆపరేటర్లు చెప్తున్నారు.

''ఈ చర్యలకు ఇరాన్‌దే బాధ్యత'' అంటారు సౌదీ అరేబియాలో ఐక్యరాజ్యసమితి రాయబారి.

ఆ మందుపాతరలు ''దాదాపు ఖచ్చితంగా'' ఇరాన్‌వేనని అమెరికా అంటోంది. కానీ ఆ ఘటనలతో తనకు సంబంధం లేదని ఇరాన్ తిరస్కరిస్తోంది.

ఈ సంక్షోభం ప్రపంచం నలుమూలల ప్రజల మీద ప్రభావం చూపుతుంది.

మధ్య ప్రాచ్యపు చమురు ఉత్పత్తులను ప్రపంచానికి.. ఆసియా, యూరప్, ఉత్తర అమెరికా, ఎగువ ప్రాంతాలకు అనుసంధానించేది ఈ జలసంధే.

దీనికి ఒకవైపు అమెరికా మిత్రదేశాలు సహా అరబ్ దేశాలు ఉన్నాయి. మరొకవైపు ఇరాన్ ఉంది.

హోర్ముజ్ జలసంధి వెడల్పు ఒక చోట అతి తక్కువగా 39 కి.మీ. ఉంటుంది. ఇందులో రెండు ఓడ రవాణా మార్గాల మధ్య దూరం కేవలం 3 కిలోమీటర్లే.

అయినాకానీ ప్రపంచంలో అత్యంత భారీ ఆయిల్ ట్యాంకర్లు దీనిగుండా ప్రయాణించగలవు.

మొత్తంగా ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తుల్లో ఐదో వంతు ఈ మార్గం నుండే పయనిస్తాయి. ప్రపంచంలో అత్యంత ముఖ్యమైన చమురు రద్దీ ప్రదేశం ఈ జలసంధి.

అమెరికా తన చమురు ఎగుమతుల మీద హెచ్చరికలు జారీచేసినపుడు ఇరాన్‌కు ఈ పరిస్థితి కలిసివస్తుంది.

''ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులను అమెరికా ఒక్క రోజు ఆపటానికి ప్రయత్నిస్తే.. గల్ఫ్ నుంచి అసలు చమురు ఎగుమతే జరగదు'' అని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు హసన్ రౌహని హెచ్చరించారు.

ఈ జలసంధి గుండా వాణిజ్యంపై గతంలో 1980ల్లోనూ ఆంక్షలు విధించారు.

ఇరాన్ - ఇరాక్ యుద్ధ సమయంలో ఇరుపక్షాలూ ఆయిల్ ట్యాంకర్లు లక్ష్యంగా దాడులు చేసుకున్నాయి. దాదాపు 240 చమురు నౌకల మీద దాడి జరిగింది. 55 నౌకలు మునిగిపోయాయి.

అమెరికా ఒత్తిడికి ప్రతిస్పందనగా.. ఇరాన్ సముద్ర మందుపాతరలు, సబ్‌మెరీన్లు, యాంటీ-షిప్ మిసైళ్లు, ఫాస్ట్-అటాక్ బోట్లను మోహరించి ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రమాదకరంగా మార్చగలదు.

ఈ మార్గం ప్రమాదంలో పడితే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ధరలు పెరుగుతాయి. అది ప్రపంచ ఆర్థికవ్యవస్థను, పెట్రోలును బలంగా దెబ్బతీస్తుంది.

కానీ ఆ పని చేస్తే.. అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు దానిని తమపై యుద్ధంగా పరిగణిస్తాయి.

తాము ఘర్షణ కోరుకోవటం లేదని ఇరు పక్షాలూ గతంలోనూ చెప్పాయి.

కానీ, యుద్ధం కోరుకోవటం లేదని ఇరు...


ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి జవాద్ జరీఫ్

బుధవారం నాడు ఇరాన్.. ఇరాక్‌లోని అమెరికా స్థావరాలపై క్షిపణి దాడులు చేసింది. ఈ దాడులు జరగడానికి ముందు, ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ మంత్రి జవాద్ జరీఫ్ ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ ఇది.

ప్రశ్న:ఈ వారంలో ఐక్యరాజ్య సమితిలో మాట్లాడటానికి వెళ్లేందుకు మీకు వీసాను నిరాకరించడం నిజమేనా? మీరు ధ్రువీకరించగలరా?

సమాధానం:సెక్రటరీ జనరల్ మాకు అదే చెప్పారు. కానీ, నేను ఆ విజ్ఞప్తిని 2019 డిసెంబర్‌లో పంపినా... దానిని పరిశీలించేందుకు సమయం దొరకలేదని అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి పాంపెయో అన్నారు.

ప్రశ్న: దానిని మీరు ఎలా చూస్తున్నారు?

సమాధానం:ఇది అత్యున్నత ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించడమే అని మీతో చెప్పేవాడిని. కానీ, మా ప్రభుత్వం వేరు, అమెరికా ప్రభుత్వం వేరు. అంతర్జాతీయ చట్టాల పట్ల గౌరవం లేని ప్రభుత్వం, యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడుతున్న ప్రభుత్వం, సాంస్కృతిక కేంద్రాలపై దాడులు చేస్తామంటూ బెదిరిస్తున్న ప్రభుత్వం... ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉంటుందని నేను ఆశించడంలేదు. కానీ, నా ప్రశ్న ఒక్కటే... వాళ్లను భయపెడుతున్నదేంటి? న్యూయార్క్‌లో నేను ఏం చేసి ఉండేవాడిని?

ప్రశ్న: మీరు అనుభవజ్ఞులైన దౌత్య వేత్త, అన్ని రకాల దౌత్యపరమైన స... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ంబంధాల విలువ ఏంటో తెలిసినవారు. అలాంటి చర్చలకు కీలకమైన దారిని ఇది మూసివేస్తుందా?

సమాధానం: మీతో నిజాయతీగా చెబుతున్నాను, ఈ పర్యటనలో అమెరికాతో ఎలాంటి చర్చలనూ నేను ఆశించలేదు. కానీ, మేధావులతో, జర్నలిస్టులతో మాట్లాడి, అన్ని విషయాలనూ సవివరంగా పంచుకునేందుకు ఈ పర్యటనతో నాకు ఒక అవకాశం లభించేది.

ప్రశ్న: ప్రస్తుతం నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులను తగ్గించేందుకు మీకు అది ఉపయోగపడి ఉండేదా?

సమాధానం: ఉద్రిక్తలను తగ్గించే మార్గాన్ని అమెరికా ఎంచుకుందని నేను అనుకోవట్లేదు. ఉద్రిక్తతల గురించి మాట్లాడటం.. ఎంచుకున్న మార్గానికి భిన్నంగా ఉంది. అమెరికా అనేక మందిని, కీలక వ్యక్తులను, ఇరాక్, ఇరాన్ అధికారులను చంపేసింది. అది యుద్ధ నేర చర్యే అవుతుంది. బహిరంగంగా, ప్రైవేటుగా అమెరికా పంపిన సందేశాలు చాలా క్రూరంగా, అజ్ఞానంగా, దురహంకారంతో ఉన్నాయి. ఇరానీ ప్రజలను బెదిరించింది. అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ను పాంపెయో తప్పుదారి పట్టిస్తున్నారేమో అని నాకు అనిపిస్తోంది. టెహ్రాన్, బాగ్దాద్ వీధుల్లో ప్రజలు డాన్సులు చేస్తున్నారని ఆయన భావిస్తున్నారు. ప్రజలు డాన్స్ చేస్తున్నారంటూ ఆయన ఒక వీడియోను కూడా తన ట్విటర్ ఖాతాలో పోస్ట్ చేశారు. నిన్న ఇరాక్, ఇరాన్‌లలో సముద్రంలా కనిపించిన మానవత్వాన్ని ఆయన చూసి ఉంటారని అనుకుంటున్నాను. అమెరికా విదేశాంగ విధానాన్ని ఆయన పక్కదారి పట్టించడంలేదా?

ప్రశ్న: ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు ఇరాన్ సిద్ధంగా ఉందా? ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచుతారా?

సమాధానం: అమెరికా ఒక చర్యకు దిగింది, దానికదే గుణపాఠం నేర్చుకుంటుంది. అది ఇరాక్ సార్వభౌమత్వాన్ని ఉల్లంఘించింది. దానికి సమాధానం చెప్పాలని ఇరాక్ పార్లమెంటు నిర్ణయించింది. ఈ ప్రాంతంలో అనేక మంది మనోభావాలనూ అమెరికా దెబ్బతీసింది. పలువురు ఇరాన్ పౌరులను, అధికారులను చంపింది. అది యుద్ధ నేర చర్యే. అందుకు ఇరాన్ సరైన విధంగా స్పందిస్తుంది. ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడం అంటే... అమెరికా మరిన్ని చర్యలకు దిగకుండా, ఇరాన్‌కు బెదిరింపులను ఆపేసి, ఇరాన్ సమాజానికి క్షమాపణలు చెప్పడం. కానీ, అమెరికా చర్యలకు బదులుగా పరిణామాలు ఉంటాయి. ఇప్పటికే అవి ప్రారంభమయ్యాయని అనుకుంటున్నాను. మా ప్రాంతంలో అమెరికా ఉనికికి ముగింపు ఇప్పటికే మొదలైంది.

ప్రశ్న: ఇరాన్ బలగాల ప్రతిచర్య సరైన విధంగా, నేరుగా ఉండాలని ఇరాన్ భద్రతా మండలికి సుప్రీం నాయకుడు సూచించారని మంగళవారం ఉదయం కొన్ని కథనాలు వచ్చాయి. వాటిని మీరు ధ్రువీకరించగలరా?

సమాధానం: మాది చట్టానికి కట్టుబడి...


ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖామెనెయి

ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖామెనెయి, విదేశాంగ మంత్రి జావెద్ జరీఫ్ దిల్లీ అలర్ల గురించి స్పందించారు.

‘‘భారత్‌లో ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా ప్రాయోజిత హింసను ఇరాన్ ఖండిస్తోంది. ఇరాన్, భారత్ శతాబ్దాలుగా స్నేహితులుగా ఉన్నాయి. పౌరులందరికీ భద్రతల కల్పించాలని భారత ప్రభుత్వాన్ని అభ్యర్థిస్తున్నాం’’ అని జావెద్ జరీఫ్ ట్వీట్ చేశారు.

దీనిపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ దేశంలోని ఇరాన్ రాయబారి అలీ చేగెనీకి భారత్ సమన్లు విధించింది. నిరసనను తెలియజేస్తూ ఓ పత్రం అందించింది.

కానీ, ఆ తర్వాత ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖామెనెయి దిల్లీ అల్లర్ల అంశంపై మాట్లాడారు. భారత్‌లో ముస్లింలు వేధింపులకు గురవుతున్నారని, దీనిపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింలు ఆందోళన చెందుతున్నారని వ్యాఖ్యానించారు.

‘‘భారత్‌లో జరుగుతున్న ముస్లింల ఊచకోత గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముస్లింలు ఆందోళనతో ఉన్నారు. భారత ప్రభుత్వం రాడికల్ హిందువులను, వాళ్ల పార్టీలను అడ్డుకోవాలి. ఇస్లామిక్ ప్రపంచం భారత్‌కు దూరం కాకుండా ఉండాలంటే, ముస్లింల ఊచకోతను భారత్ అడ్డుకోవాలి’’ అంటూ ట్వీట్ చేశారు.

భారత్ ఈ వ్యాఖ్యలపై నేరుగా బదులివ్వలేదు క... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ానీ, ఓ అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సదస్సు సందర్భంగా భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్ జయ్‌శంకర్ ఈ విషయంలో భారత్ ఏ వైఖరితో ఉందో సంకేతాలు ఇచ్చారు.

దిల్లీ అల్లర్లపై ఇరాన్ వ్యాఖ్యల గురించి స్పందించాలని కోరినప్పుడు... ‘‘ఇప్పుడే మాకు అసలు మిత్రులు ఎవరన్నది తెలిసివస్తుందనుకుంటా’’ అని అన్నారు.

ఇదే తొలిసారి

ఆర్టికల్ 370 సవరణ, పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (సీఏఏ)పై ఇదివరకు మలేసియా, టర్కీ, పాకిస్తాన్ ఆందోళనలు వ్యక్తం చేశాయి.

ఇది దేశ అంతర్గత వ్యవహారమని చెబుతూ, వారి అభ్యంతరాలను భారత్ తోసిపుచ్చింది.

అయితే, ఆ విషయాల గురించి ఇరాన్ ఏమీ మాట్లాడలేదు. భారత ‘అంతర్గత వ్యవహారాల’ గురించి ఆ దేశం వ్యాఖ్యలు చేయడం ఇదే తొలిసారి.

భారత్, ఇరాన్ మధ్య సంబంధాలు... రెండు దేశాల మధ్య సామాజిక, ఆర్థిక, వాణిజ్యపరమైన సహకారం చాలా పురాతనమైంది.

భారత్ ఇంధన అవసరాలు చాలా వరకూ ఇరాన్ నుంచి తీరుతూ వచ్చాయి. ఔషధాలు, భారీ యంత్రాలు, విడి భాగాలు, ధాన్యాలను భారత్ నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటోంది.

అఫ్గానిస్తాన్, మధ్య ప్రాచ్య దేశాలు, మధ్య ఆసియాలో రెండు దేశాలకూ ఉమ్మడి ప్రయోజనాలతో ముడిపడిన అంశాలున్నాయి.

ఇరాన్ నుంచి చమురు అత్యధికంగా దిగుమతి చేసుకుంటున్న దేశాల్లో చైనా మొదటి స్థానంలో ఉండగా, భారత్ రెండో స్థానంలో ఉంది.

ఇవన్నీ కారణాలతో భారత్, ఇరాన్ ఒకరి అంతర్గత వ్యవహారాల గురించి ఇంకొకరు మాట్లాడకుండా దూరంగా ఉంటూ వచ్చాయి.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో భారత్‌పై ఇరాన్ విమర్శలు ఎందుకు చేసింది? రెండు దేశాల బంధాల్లో వస్తున్న మార్పులు ఏంటి?

‘అమెరికాతో భారత్ సాన్నిహిత్యం’

అమెరికా వైపు భారత్ మొగ్గుతోందన్న సందేహాలు ఇరాన్‌కు పెరిగాయని, అందుకే ఆ దేశం ఈ వైఖరి తీసుకుందని మధ్యప్రాచ్య వ్యవహారాల నిపుణుడు కమర్ అఘా అన్నారు.

‘‘అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ భారత పర్యటన ఇరాన్ సందేహాలను పెంచింది. అమెరికా విధానాలను భారత్ ముందుకు తీసుకువెళ్లేందుకు ప్రయత్నం చేస్తుందని ఆ దేశం అనుమానిస్తోంది. అయితే, ఇరాన్‌లోని చాబహార్ పోర్టు అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు కొనసాగుతాయని భారత్ స్పష్టం చేసింది. ఈ విషయంలో భారత్‌ను అమెరికా అడ్డుకోకూడదన్న విషయం గురించి చర్చలు జరిగాయి. కానీ, రాబోయే రోజుల్లో భారత్ అమెరికా విధానాల వైపు మొగ్గుతుందని ఇరాన్ భావిస్తోంది’’ అని కమర్ అన్నారు.

ఇరాన్‌లో ఇప్పుడు అధికారం ఛాందసవాదుల చేతుల్లో ఉందని, ఉదారవాద వర్గం బాగా బలహీనపడిందని కమర్ అన్నారు.

‘‘అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య సంక్షోభం పెరుగుతోంది. యూరప్‌తోనూ ఇరాన్ సంబంధాలు...


ఇరాన్‌తో అణు ఒప్పందాన్ని ట్రంప్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్న విషయం తెలిసిందే. బరాక్ ఒబామా హయాంలో కుదిరిన ఈ ఒప్పందాన్ని రద్దుచేస్తూ ఆయన ఏ సమయంలోనైనా ప్రకటన చేయవచ్చని భావిస్తున్నారు.

ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయకుండా అమెరికాను నిరోధించేందుకు బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ మార్గాల్ని అన్వేషిస్తున్నాయని కిమ్ డెరోక్ వెల్లడి చేశారు.

"ఈ విషయంలో మా అభిప్రాయాలు వేరుగా ఉన్నాయి. ట్రంప్ ఆందోళనలను దూరం చేయడానికి మా సహచర దేశాలైన ఫ్రాన్స్, జర్మనీలతో కలిసి పని చేస్తున్నాం. ఈ ఒప్పందాన్ని ఇరాన్ పాటిస్తున్నంత కాలం ఒప్పందం ఉనికిలో ఉండాలనేదే మా ప్రయత్నం" అని ఆయన చెప్పారు.

కానీ ట్రంప్ మాత్రం "ఈ ఒప్పందంలో ఉన్న వినాశకరమైన లోపాలను సరిదిద్దడానికి" దీనిపై సంతకాలు చేసిన దేశాలు అంగీకరించకపోతే అమెరికా ఇందులోంచి వైదొలుగుతుందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

'ఇరాన్ పాత బాటే పట్టొచ్చు'

ఈ ఒప్పందాన్ని అమెరికా రద్దు చేస్తే ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమం వైపు మళ్లీ మళ్లే అవకాశం ఉందని గతంలో అమెరికాలో బ్రిటిష్ రాయబారిగా పనిచేసిన పీటర్ వెస్ట్‌మెకాట్ అభిప్రాయపడ్డారు.

"ఇరాన్ మళ్లీ తన అణు కార్యక్రమం వైపు వెళ్లడమే ప్రయోజనకరమని అక్కడి ఛాందసవాదులు, ముఖ్యంగా ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రెవల్యూషనరీ గార్డులు, ఇంకా పశ్చిమ దేశాలతో ఒప్పందాలు చేసుకోవద్దని గట్టిగా భావించే మరికొందరు ఇరాన్ సర్వోన్నత నేత ఆయతుల్లా ఖమెనీని ఒప్పించే అవకాశం కూడా ఉంది" అని ఆయనంటారు.

అంతకుముందు ఇరాన్ అధ్యక్షుడు హసన్ రౌహానీ ఈ విషయంపై మాట్లాడుతూ, ఇరాన్‌తో కుదుర్చుకున్న అణు ఒప్పందాన్ని ట్రంప్ రద్దు చేసుకుంటే అమెరికా ఈ చారిత్రక తప్పిదానికి భవిష్యత్తులో పశ్చాత్తాపపడాల్సి ఉంటుంది.

ఇరాన్ వద్ద ఏమున్నాయి?

అణు ఒప్పందం విషయంలో అమెరికా, ఇరాన్ చేస్తున్న ప్రకటనలకు అర్థం ఏంటి?

"అమెరికా ఈ ఒప్పందాన్ని రద్దుచేసుకోకూడదని అన్ని వైపుల నుంచీ చెబుతున్నారు. ఇరాన్ వద్ద వనరులున్నాయి. జ్ఞానం ఉంది. ఇరాన్ తన దేశంలో సాగుతున్న అణు పరిశోధన కార్యక్రమ వేగాన్ని పెంచెయ్యగలదు" అని వాషింగ్టన్‌కు చెందిన డాక్టర్ ఎహసాన్ ఎహరారీ చెప్పారు.

"ఇరాన్‌పై సైనిక చర్య చేపడతానంటూ ట్రంప్ చేస్తున్నవి బెదిరింపులు మాత్రమే కాదు. జార్జ్ బుష్ హయాంలో ఇరాక్‌లో సద్దాం హుస్సేన్‌పై చేపట్టినట్టుగా అమెరికా ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యకు ఉవ్విళ్లూరుతోంది" అని ఇరాన్ వ్యవహారాల నిపుణుడు కూడా అయిన ఎహసాన్ అన్నారు.

ఇరాన్‌తో కుదుర్చుకున్న అణు ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసిన దేశాలివీ: అమెరికా, రష్యా, చైనా, జర్మనీ, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్. ఒప్పందాన్ని అట్లాగే కొనసాగించాలని అమెరికా మినహా ఈ దేశాలన్నీ కోరుకుంటున్నాయి.

ఈ ఒప్పందం మూడేళ్ల క్రితం ఒబామా అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ఉన్న సమయంలో జరిగింది.

ఈ ఒప్పందం తర్వాత ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేసింది. దానికి ప్రతిస్పందనగా, ఇరాన్‌పై అమలవుతున్న ఆర్థిక ఆంక్షలను అమెరికా సడలించింది.

ట్రంప్ అమెరికా అధికార పగ్గాలు చేపట్టినప్పటి నుంచి ఈ ఒప్పందం భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి నెలకొంది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరాన్‌తో పాకిస్తాన్‌లోని బలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు సరిహద్దు పంచుకుంటుంది. సరిహద్దుకు సమీపంలోనే పాకిస్తాన్ భద్రతాదళాలకు చెందిన ఆరుగురు సైనికులు ఇటీవల మరణించారు. వారు ప్రయాణిస్తున్న వాహనాన్ని రిమోట్ కంట్రోల్‌తో ఇంప్రూవైజ్డ్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్ డివైజ్(ఐఈడీ)తో ఎవరో పేల్చేశారు. మరణించిన సైనికుల్లో ఓ మేజర్ స్థాయి అధికారి ఉన్నారు.

పాకిస్తాన్ సైన్యం ప్రజా సంబంధాల విభాగం డైరెక్టర్ (డీజీ ఐఐఎస్‌పీఆర్) చెప్పిన వివరాల ప్రకారం ఈ సైనికుల బృందం పాకిస్తాన్-ఇరాన్ సరిహద్దుకు 14 కి.మీ.ల దూరంలోని ప్రాంతంలో గస్తీ విధుల్లో ఉండగా ఈ ఘటన జరిగింది. అక్కడి పర్వత ప్రాంతాల్లో మిలిటెంట్లు ఉండే అవకాశమున్న రహదారుల్లో ఆ బృందం అప్పుడు తనిఖీలు చేస్తూ ఉంది.

ఆ తర్వాత నాలుగు రోజులకు, మే 12న పాకిస్తాన్ సైన్యాధిపతి జనరల్ కమర్ జావెద్ బాజ్వా ఇరాన్ సైన్యాధిపతి మేజర్ జనరల్ బఘెరీకి ఫోన్ చేశారు. పాకిస్తాన్ సైనికుల మృతి విషయమై విచారం వ్యక్తం చేశారు. సరిహద్దుల్లో కంచె వేసే పని మొదలుపెట్టామని, ఈ విషయంలో రెండు పక్షాల మధ్య సహకారం అవసరమని చెప్పారు.

ఆ మరుసటి రోజు పరిస్థితులను సమీక్షించేందుకు బలూచిస్తాన్ రాజధాని క్వెటాకు బాజ్వా వెళ్లారు. భద్రతప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రైమన పరిస్థితులు, కార్యనిర్వాహక సన్నద్ధత, పాక్-అఫ్గాన్, పాక్-ఇరాన్ సరిహద్దుల్లో కంచె వయడం, వాటి నిర్వహణపై ఆయన సమీక్ష నిర్వహించినట్లు ఐఎస్‌పీఆర్ తెలిపింది.

మరి, పొరుగుదేశం భారత్‌తో కంచె గురించి మాత్రం పాకిస్తాన్ ఎందుకు పట్టించుకోవడం లేదు?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం మనం పాకిస్తాన్ భౌగోళిక పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలి.

పాకిస్తాన్‌కు నాలుగు దేశాలతో సరిహద్దులు ఉన్నాయి. అత్యల్పంగా చైనాతో సుమారు 599 కి.మీ. పొడవున ఆ దేశానికి సరిహద్దు ఉంది.

ఇరాన్‌తో 909 కి.మీ.ల పొడవున, అఫ్గానిస్తాన్‌తో 2,611 కి.మీ.ల పొడవున పాక్ సరిహద్దులు పంచుకుంటోంది.

పాక్ సరిహద్దు పంచుకుంటోంది అత్యధికంగా భారత్‌తోనే. అంతర్జాతీయ సరిహద్దు, వర్కింగ్ బౌండరీ, నియంత్రణ రేఖ (ఎల్‌ఓసీ) కలగలసి సుమారు 3,163 పొడవున ఈ సరిహద్దు ఉంది.

మరి, దీనంతటికీ పాక్ కంచె ఎందుకు వేయడం లేదు? ఆ రెండు దేశాలతో సరిహద్దులకు మాత్రమే కంచె ఎందుకు వేస్తోంది?

కంచె వల్ల ఎవరికి ప్రయోజనం?

భారత్‌తో సరిహద్దుల్లో కంచె వేయడం గురించి పాకిస్తాన్ ఎప్పుడూ ప్రణాళికలు వేయలేదని ఇస్లామాబాద్‌లోని జిన్నా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ప్రొగ్రామ్ డైరెక్టర్‌గా ఉన్న సల్మాన్ జైదీ అంటున్నారు.

‘‘ఇరాన్‌తో సరిహద్దుల్లో రెండు వైపులా తక్కువగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలున్నాయి. ఈ ప్రాంతాలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ బలహీనంగా ఉంది. అందుకే నిషేధిత సంస్థలు, దొంగలు, అక్రమ కార్యకలాపాలకు ఆ ప్రాంతాలు కేంద్రాలుగా మారాయి. పాకిస్తాన్, ఇరాన్‌ల మధ్య కంచె గురించి చాలా ఏళ్లుగా చర్చ జరుగుతోంది. సరిహద్దుకు రెండు వైపులా ప్రభుత్వంపై దాడులు జరుగుతుండటమే ఇందుకు కారణం. ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వమే బాగా కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం మొదలుపెట్టింది. కంచె వేయడం గురించి కూడా ప్రకటించింది’’ అని చెప్పారు.

‘‘పది రోజుల క్రితం 950 కి.మీ.ల పొడవున 300 కోట్ల రూపాయలతో సరిహద్దు కంచె వేసే ప్రతిపాదన గురించి ప్రకటించారు. కంచె విషయమై మొదట్లో ఇరాన్, పాకిస్తాన్ ఏకాభిప్రాయంతో ఉన్నాయి. రెండు దేశాలకూ అక్రమ కార్యకలాపాల సమస్య దీనితో దూరమవుతుంది. ఇక అఫ్గానిస్తాన్ విషయానికి వస్తే... అమెరికా, అఫ్గానిస్తాన్, పాకిస్తాన్ మధ్య దశాబ్దం కన్నా ఎక్కువ కాలం నుంచి జరుగుతున్న చర్చలు సరిహద్దుల్లో గట్టి భద్రతా ఏర్పాట్లు చేయడంలో విఫలమయ్యాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో మిలిటెంట్ల రాకపోకలు సాగుతున్నాయి’’ అని జైదీ చెప్పారు.

డూరండ్ రేఖను అఫ్గానిస్తాన్ ప్రభుత్వం సరిహద్దుగా ఒప్పుకోవడం లేదని,  అందుకే కంచె ఏర్పాటులో...


ఇరాన్‌లో టెలిగ్రామ్‌కు వినియోగదారులు భారీగా ఉన్నారు. దేశ జనాభాలో సగం మంది అంటే దాదాపు 4 కోట్ల మంది టెలిగ్రామ్ యాప్‌ను వినియోగిస్తున్నారు.

అయితే, దేశంలో తిరుగుబాటుదారుల ఆందోళనలకు టెలిగ్రామ్ సహకరిస్తోందని ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఆరోపిస్తోంది. ఇటీవలే టెలిగ్రామ్‌తో పాటు, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ మీద కూడా ఆంక్షలు విధించింది. వీడియోలను, ఫొటోలను షేర్ చేయడాన్ని బ్లాక్ చేసింది.

దేశంలోని టెలిగ్రామ్ యాప్ నుంచి దాని సర్వర్లకు అనుసంధానంకు సంబంధించిన అనుమతులను రద్దు చేసింది. ఆ సర్వర్లను దేశ సరిహద్దు వెలుపల ఏర్పాటు చేసుకోవాలని సూచించింది. ప్రభుత్వం నియంత్రణలోని గేట్‌వే ద్వారా మాత్రమే సమాచారం వెళ్లాలని నిబంధన పెట్టింది.

ఇప్పుడు టెలిగ్రామ్ సేవలను పూర్తిగా నిషేధించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోందన్న ఊహాగానాలు వస్తున్నాయి.

దాంతో ఆ ఆలోచనను ప్రభుత్వం తక్షణమే విరమించుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ.. నెటిజన్లు సోషల్ మీడియా ఉద్యమం ప్రారంభించారు.

కరెన్సీ నోట్లపై తమ నినాదాలను రాసి వాటి ఫొటోలను ట్విటర్‌లో షేర్ చేస్తున్నారు.

ప్రభుత్వం దృష్టిలో పడకుండా ఉండేందుకు చాలామంది తమ పేరు బహిర్గతం చేయకుండా ఖాతాలు తెరిచి ట్వీట్లు చేస్తు... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

న్నారు.

నిజానికి ఇరాన్‌లో ట్విటర్ పైన అధికారికంగా నిషేధం ఉంది. కానీ, ప్రాక్సీ సర్వీస్, వర్చువల్ ప్రైవేట్ నెట్‌వర్క్(వీపీఎన్) ద్వారా చాలా మంది వినియోగిస్తున్నారు.

టెలిగ్రామ్ యాప్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా 'సొరౌష్' పేరుతో ఇరాన్ ప్రభుత్వం యాప్‌ను విడుదల చేసింది.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు టెలిగ్రామ్ వాడొద్దని, 'సొరౌష్' అధికారిక యాప్‌నే వినియోగించాలని ఆదేశించింది.

ఇటీవలే రష్యా కూడా టెలిగ్రామ్ మెసేజింగ్ యాప్‌ను నిషేధించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరు పక్షాల వాదనను విన్న హైకోర్టు... సమ్మె విరమించి చర్చలకు వెళ్లాలని సూచించింది.

దీంతో, సమ్మెలో ఉన్న కార్మికులను సెల్ఫ్ డిస్మిస్ చేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించిందని యూనియన్ నాయకులు కోర్టు దృష్టికి తెచ్చారు.

ఈ నిర్ణయంపై ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం నుంచి ఓ ప్రకటన కూడా వెలువడిందని వారన్నారు.

ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన ఈ ప్రకటన కారణంగా అనేక మంది ఇబ్బందులు పడుతున్నారని, కొందరు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుతున్నారని యూనియన్ నాయకులు కోర్టుకు తెలిపారు.

గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లోనే తాము సమ్మె అస్త్రాన్ని ప్రయోగించామని, ఈ పరిస్థితుల్లో సమ్మె విరమిస్తే ఇక తమ సమస్యలు ఎప్పటికీ పరిష్కారం కావని వారు అన్నారు.

నెల ముందే తాము సమ్మె నోటీసు ఇచ్చిన విషయాన్ని ఈ సందర్భంగా కార్మిక సంఘాలు కోర్టుకు తెలిపాయి.

"చాలా కాలంగా సమస్యలు అలానే ఉన్నాయి. సంస్థకు పూర్తి స్థాయి ఎండీ కూడా లేరు. ఇబ్బందులు చెప్పుకోవాలంటే ఎవరితో చెప్పాలో తెలియడం లేదు" అని కార్మిక సంఘాలు హైకోర్టుకు తమ వాదనలు వినిపించాయి.

ఆఖరి అస్త్రాన్ని ప్రయోగించినా ఫలితం లేదు కదా: హైకోర్టు

ఇదంతా విన్న కోర్టు... సమ్మె అస్త్రాన్ని ప్రయోగించినా ఫలితం లేదు కదా అని వ్యాఖ్యా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

నించింది.

ప్రజల ఇబ్బందులను దృష్టిలో పెట్టుకుని, సమ్మె విరమించి, ప్రభుత్వంతో చర్చలకు వెళ్లాలని యూనియన్లకు సూచించింది.

అదే సమయంలో, ఈనెల 5 నుంచి సమ్మె జరుగుతుండగా, దాన్ని విరమింపచేయడానికి ఏం చర్యలు తీసుకున్నారని హైకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించింది.

ఆర్టీసీకి పూర్తి స్థాయి ఎండీని నియమించాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.వెంటనే కార్మికులతో చర్చల ప్రక్రియ ప్రారంభించి, రెండు రోజుల్లో పూర్తి చేసి నివేదిక సమర్పించాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.సమస్య పరిష్కారానికి యూనియన్లు, ప్రభుత్వం... ఇద్దరూ ఓ మెట్టు దిగి ప్రయత్నించాలని సూచించింది.ఎలాంటి నిర్దిష్ట చర్యలు తీసుకుంటారో రెండు రోజుల్లో సవివర నివేదికను కోర్టుకు సమర్పించాలని ప్రభుత్వానికి సూచిస్తూ తదుపరి విచారణను ఈ నెల 18కి వాయిదా వేసింది.కార్మికులు తొందరపడి ఆత్మహత్యలకు పాల్పడొద్దని సూచించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


ఇరు రాష్ట్రాల సరిహద్దులో భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు చేరడంతో వారి సమస్యకు పరిష్కారం సూచించేందుకు రెండు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు ప్రయత్నించాయి.

కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు వారు ఎవరి ప్రాంతాల్లో వారు ఉండాలని అధికారులు సూచించారు. అలా కాకుండా ఏపీలో ప్రవేశించాలంటే 14 రోజులపాటు నూజివీడులో క్వారంటైన్ తప్పదని వెల్లడించారు. దీనికి ఇష్టపడని వారు కొందరు వెనక్కి వెళ్లిపోయారు. అంగీకరించినవారిని క్వారంటైన్ సెంటర్‌కు తరలించారు.

హైదరాబాద్‌లో హాస్టళ్లలో ఉంటున్న విద్యార్థులు, ఉద్యోగస్తులు నగరంలోని అనేక పోలీస్ స్టేషన్ల బయట బుధవారం క్యూలు కట్టి నిలబడ్డారు. పోలీసుల అనుమతి తీసుకొని సొంత వాహనాలలో తమ ఇళ్లకి వెళ్లేందుకు అర్జీ పెట్టుకోవడానికి పోలీస్ స్టేషన్ల బయట గుమిగుడారు.

లాక్ డౌన్ అమలులో ఉన్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రాష్ట్రం దాటి సొంత ఇళ్లకు వెళ్లాలనుకునేవారికి పోలీసులు నిరభ్యంతర పత్రాలు జారీ చేస్తున్నారంటూ సమాచారం రావడంతో బుధవారం హైదరాబాద్‌లో ఉన్న విద్యార్థుల్లో కొందరు స్టేషన్ల ముందు క్యూలు కట్టారు.

దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలతో పాటు తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్యలో సరిహద్దులను కూడా మూసివేయడంతో హైదరాబాద్‌లో ఉంటున్న ఆం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన కొందరు విద్యార్థులు, ఉద్యోగస్తులు సొంత ఊళ్లకు వెళ్లేందుకు మార్గాలు వెతుక్కుంటున్నారు.

ఎస్ఆర్ నగర్ పోలీస్ స్టేషన్ వద్దకు చేరుకున్న విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, ఇతర ప్రజలు

ఎస్‌ఆర్ నగర్, పంజాగుట్ట, కేపీహెబీ, మాదాపూర్.. ఇలా అనేక చోట్ల హాస్టళ్లలో ఉంటున్నవారు పోలీస్ స్టేషన్ల దగ్గరకు చేరుకున్నారు. కొన్ని హాస్టళ్లలో బయట రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చి ఉన్నవారు కూడా ఉన్నారు. అయితే హాస్టళ్లలో ఉంటున్న తెలుగు రాష్ట్రాల వారు కొంత మంది గత వారమే తమ ఇళ్లకి వెళ్లిపోవటంతో హాస్టల్స్ నడిపే వారు వాటిని మూసివేస్తామని అక్కడ ఉంటున్న వారికి తెలిపినట్టు సమాచారం. అంతేకాక ఇప్పటి దాకా ఇళ్లకి వెళ్లలేకపోయిన వారు కూడా కొంత మంది ఇప్పుడు పోలీస్ స్టేషన్లకి వెళ్లి అర్జీ పెట్టుకుంటున్నారు.

అయితే విజయవాడ వైపు వస్తున్న వాహనాలు గరికపాడు చెక్ పోస్ట్ వద్ద వందలాదిగా నిలిచిపోయాయి. వేలాది మంది రోడ్డుపై ఉండిపోయారు. చీకటి పడటంతో వారికి ఏం చేయాలో తోచలేదు. గరికపాడు చెక్ పోస్ట్ వద్ద నిలిచిపోయిన హైదరాబాద్ నివాసితులను దగ్గరలోని ఏదైనా కాలేజీలో ఉంచి కరోనా వైరస్ స్క్రీనింగ్ అనంతరం అడ్రస్ మాపింగ్ చేసుకుని ఏపీలోనికి అనుమతించాలని ఉన్నతాధికారులు నిర్ణయించారు.

"నేనో ప్రైవేట్ కంపెనీలో ఉద్యోగం చేస్తున్నాను. సొంత ఊరు వైజాగ్. మార్చ్ 31 వరకే అనుకున్నా కానీ ఇప్పుడు ఇంకా 21 రోజులు అని తెలిసింది. నేను ఉంటున్న హాస్టల్‌లో చాలా మంది తెలంగాణ వారు తమ ఊళ్లకు వెళ్లిపోయారు. ఇప్పుడు హాస్టల్‌లో కొంత మందిమే ఉన్నాము. బయట నుంచి కూరగాయలు, సరకులు కొనుగోలు చేయటానికి ఇబ్బందిగా ఉందని, హాస్టల్ మూసివేస్తామని యాజమాన్యం చెప్పింది. అందుకని మరో దారి లేక ఇంటికి వెళ్లటానికి పర్మిషన్ కోసం వచ్చాను. నేను, ఇంకో ఇద్దరం కలిసి ఒక కార్‌లో వెళ్లేందుకు ఏర్పాటు చేసుకున్నాం" అని కేపీహెబీ పోలీస్ స్టేషన్ బయట లైన్లో నిలబడిన ఒక వ్యక్తి తెలిపారు.

అత్యవసర పరిస్థితిలో తమ స్వస్థలానికి వెళ్లాలనుకుంటున్న వారిని కేసు బై కేసు పరిగణనలోకి తీసుకొని మాత్రమే అనుమతి ఇస్తున్నామని పోలీసులు తెలిపారు. కానీ దీన్ని ఆసరాగా తీసుకొని హాస్టళ్లలో ఉండని వారు కూడా లైన్ కట్టడంతో పోలీసులు కఠిన చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

హాస్టల్స్ మూసివేస్తామన్న యాజమాన్యంపై కఠిన చర్యలు తప్పవని తెలంగాణ డీజీపీ మహేందర్ రెడ్డి హెచ్చరించారు. జీహెచ్ఎంసీ అధికారులు స్థానిక పోలీసుల సహకారంతో హాస్టల్ ఓనర్లతో మాట్లాడి తగిన ఏర్పాట్లు చేయాలని ఆదేశించారు.

అయితే కొంత...