కరోనావైరస్‌కు తీవ్రంగా ప్రభావితమైన ప్రాంతాలైన  పార్కులు, మాల్స్, వీధుల్లో రక్షణ దుస్తులు వేసుకుని ఫాగ్ స్ప్రే చేస్తున్నారు. ఆఫీసులు, ఆస్పత్రులు, షాపులు, రెస్టారెంట్లలో కూడా శుభ్రం చేస్తున్నారు. ఏటీఎంల కీపాడ్ శుభ్రం చేసేందుకు కూడా వాలంటీర్లు నైట్ షిఫ్టుల్లో పనిచేస్తున్నారు.

పీల్చడం ద్వారా వచ్చే ఫ్లూ వైరస్ లాగే, కోవిడ్-19 ఉన్న వ్యక్తి దగ్గినపుడు అతడి ముక్కు, నోటి నుంచి వచ్చిన చిన్న తుంపర్ల ద్వారా ఈ వైరస్ వ్యాపించవచ్చు. చిన్నగా దగ్గినా మూడు వేలకు పైగా తుంపర్లు బయటికి వస్తాయి. ఇవి మిగతావారిపై, చుట్టూ ఉన్న బట్టలు, ఇతర ఉపరితలాలపై పడతాయి.

కానీ, కొన్ని చిన్న అణువులు ఇంకా గాల్లోనే ఉండిపోతాయి. వైరస్ మలంలో కూడా ఎక్కువసేపు ఉంటుందనడానికి కొన్ని ఆధారాలు కూడా ఉన్నాయి. అందుకే ఎవరైనా టాయిలెట్ వెళ్లిన తర్వాత చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోకుంటా దేన్నైనా ముట్టుకుంటే, వాటిని వైరస్‌తో కలుషితం చేసే ప్రమాదం ఉంది.

వైరస్ బయట ఎంతకాలం బతుకుతుంది

దేనిపై ఎంతకాలం ఉంటుంది

ఇక్కడ గమనించదగిన విషయం ఏంటంటే, ఏదైనా ఉపరితలం లేక ఏదైనా వస్తువును తాకి, అదే చేతుల్తో తమ ముఖాన్ని తాకడం అనేది వైరస్ వ్యాపించడానికి ప్రధాన కారణం కాదు అ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ని సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ చెప్పింది. అయితే, సీడీసీ, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, ఇతర ఆరోగ్య సంస్థలు అన్నీ కోవిడ్-19 వ్యాప్తిని అడ్డుకోడానికి మనం చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం, తరచూ తాకే ఉపరితలాలను క్రిమిరహితం చేయడం రెండూ ముఖ్యమే అని గట్టిగా చెబుతున్నాయి.

ఉపరితలాలు తాకడం వల్ల ఎన్ని కేసులు నమోదయ్యాయో మనకు ఇప్పటికీ కచ్చితంగా తెలీకపోయినా, జాగ్రత్తలు పాటించాలని నిపుణులు సలహా ఇస్తున్నారు.

కోవిడ్-19 వ్యాధికి కారణమైన సార్స్-CoV-2 అనే ఈ వైరస్ కచ్చితంగా ఎంతకాలం పాటు మనిషి శరీరం బయట ఉంటుంది అనే ఒక్క విషయంపై మాత్రం ఇంకా స్పష్టత రాలేదు.

సార్స్, మెర్స్ సహా ఇతర కరోనావైరస్‌లపై జరిగిన కొన్ని అధ్యయనాల్లో పూర్తిగా క్రిమిరహితం చేయనంతవరకూ అవి లోహం, గ్లాస్, ప్లాస్టిక్ మీద 9 రోజుల వరకూ బతకగలవని, వాటిలో కొన్ని బయట కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతల్లో 28 రోజుల వరకూ సజీవంగా ఉంటాయిని కనుగొన్నారు.

ముఖ్యంగా ఎక్కడైనా తట్టుకుని జీవించగలిగే సామర్థ్యం ఉన్న వైరస్‌లలో కరోనావైరస్‌లు ముఖ్యమైనవి.

కొత్త కరోనావైరస్ వ్యాప్తికి ఇవి ఏమేరకు ప్రభావం చూపిస్తాయి అనే విషయంపై పరిశోధకులు ఇప్పుడు మరిన్ని పరిశోధనలు చేస్తున్నారు.

వైరస్ బయత ఎంతకాలం బతుకుతుంది

గాలిలో తుంపర్లలా...

సార్స్-CoV-2 వైరస్ వివిధ ఉపరితలాలపై ఎంత కాలం ఉండగలదు అనేదానిపై అమెరికా నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ హెల్త్(ఎన్ఐహెచ్) వైరాలజిస్ట్ నీల్టిజే వాన్ డోరెమాలెన్ మొదటిసారి కొన్ని పరీక్షలు చేశారు.

ఆ పరిశోధనల గురించి న్యూ ఇంగ్లండ్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడిసన్‌లో ప్రచురించారు. అందులో ఒక వ్యక్తి దగ్గితే వచ్చే తుంపర్ల రూపంలో ఈ వైరస్ సజీవంగా ఉంటుందని. వీటిలో పెద్ద తుంపర్లు 1 నుంచి 5 మైక్రోమీటర్ల పరిమాణంలో ఉంటాయని, అంటే మనిషి వెంట్రుక కంటే 30 రెట్లు చిన్నగా ఉండే ఆ వైరస్ నిశ్చలంగా ఉన్న గాలిలో కొన్ని గంటలపాటు ఉంటుందని చెప్పారు..

అంటే, వడపోత లేని ఏసీల నుంచి వచ్చే వైరస్ కొన్ని గంటలు మాత్రమే ఉంటుంది. ముఖ్యంగా గాలి తుంపర్లలా వేగంగా చిమ్మే వైరస్ చెదిరిన గాలిలో ఉపరితలాలపై వేగంగా స్థిరపడుతుంది.

కానీ, ఎన్ఐహెచ్ అధ్యయనంలో సార్స్- CoV-2 వైరస్ కార్డుబోర్డు మీద 24 గంటల వరకూ ఉంటుందని, ప్లాస్టిక్, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ మీద అది 2-3 రోజులపాటు ఉండగలదని తేలింది.

డోర్ హాండిల్స్, ప్లాస్టిక్ పూత లేదా లామినేటెడ్ ఫర్నిచర్, గట్టిగా ఉండే మిగతా ఉపరితలాలపై ఈ వైరస్ ఎక్కువకాలం ఉండవచ్చని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అయితే, వైరస్‌ను చంపగలదని...


కరోనావ్యాప్తిపై సర్వే చేస్తున్న ఆశా వర్కర్

"ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం మా జీవితం ఖరీదు కేవలం 30 రూపాయిలు మాత్రమే" అని అల్కా నలవాడే అనే మహారాష్ట్ర లోని ఒక ఆరోగ్య కార్యకర్త అన్నారు.

కరోనా సంబంధిత పనుల కోసం ప్రభుత్వం మాకు నెలకి 1000 రూపాయిలు చెల్లిస్తున్నారని చెప్పారు.

“మా జీవితాలు పణంగా పెడుతున్నందుకు రోజుకి 30 రూపాయిలు”.

మహారాష్ట్ర లో ఉన్న 70000 ఆశ(అక్రెడిటేడ్ సోషల్ హెల్త్ ఆక్టివిస్ట్స్)  వర్కర్లలో నలవడే ఒకరు. ఆమె గత పది సంవత్సరాల నుంచి పరవాడ గ్రామంలో ఇదే పని చేస్తున్నారు.

భారతదేశంలో అత్యధిక కరోనాకేసులు మహారాష్ట్రలో నమోదయ్యాయి.

ఆశా కార్యకర్తలని సాధారణంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి ఎంపిక చేస్తారు. గ్రామీణ ఆరోగ్య పధకాల నిర్వహణలో వీరు పోషించే పాత్ర చాలా కీలకం.

వీరు ఇంటింటికీ వెళ్లి, మహిళా శిశు ఆరోగ్యం గురించి, గర్భనిరోధక సాధనాలు, టీకాలు, పరిశుభ్రత లాంటి అంశాల పై ప్రజలకి అవగాహన కల్పిస్తారు. గ్రామీణ ప్రజల ఆరోగ్య పరిస్థితిని కూడా పర్యవేక్షిస్తూ  ఉంటారు.

కోవిడ్ 19 సమయంలో కూడా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో  ప్రతి ఇంటికి వెళ్లి వైరస్ లక్షణాలు వివరించి తీసుకోవల్సిన జాగ్రత్తలు వివరిస్తున్నారు. అలాగే కోవిడ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ 19 లక్షణాలు ఉన్నవారెవరైనా ఉన్నారేమోనని కూడా పరిశీలిస్తున్నారు.

కానీ, ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో వారికున్న ముప్పు చాలా ఎక్కువ

ఆశ కార్యకర్తలకి సరైన మాస్క్లు గాని, హెడ్ గేర్ కానీ, శానిటైజేర్ కానీ మరే ఇతర రక్షణ పరికరాలు కానీ అందుబాటులో లేవు. భారతదేశంలో రక్షణ పరికరాలకి తీవ్ర కొరత ఉంది.చాలా మంది డాక్టర్లకి, నుర్సులకు కూడా ఇవి పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులో లేవు.

చాలా మంది ఆశ కార్యకర్తలు క్లాత్ మాస్క్లు ధరిస్తున్నట్లు చెప్పారు. శానిటైజేర్ కోసం స్పిరిట్ ని నీటితో కలిపి వాడుతున్నట్లు చెప్పారు.

తనతో పాటు స్కార్ఫ్ ని తీసుకుని వెళ్లి ముఖాన్ని కప్పుకుంటున్నట్లు కరుణ షిండే అనే ఆశ కార్యకర్త చెప్పారు.

తగిన రక్షణ పరికరాలు లేని చోట స్కార్ఫ్ లు వాడమని సూచించామని మహారాష్ట్ర  ఉప ఆరోగ్య మంత్రి రాజేంద్ర యద్రావకర్ చెప్పారు.

“ఆశ కార్యకర్తలు తమ జీవితాలని పణంగా పెడుతున్నారు. వాళ్లకి తగిన రక్షణ కల్పించే బాధ్యత ప్రభుత్వం పై ఉంది".

అయితే ఈ మాటలు ఆశ కార్యకర్తల కుటుంబాలకి ఏ మాత్రం ఆశ కల్పించటం లేదు.

"నన్ను పనిలోకి వెళ్లవద్దని నా భర్త అంటారు. డాక్టర్లు, నర్సులకు చాలా జీతాలు వస్తున్నాయి. ఈ పనులను కూడా వాళ్ళని చేయనీ అని ఆయన అంటారు."

ఇన్ఫెక్షన్ వ్యాప్తి మాత్రమే కాకుండా తమ కుటుంబాల భద్రత గురించి కూడా ఆశ కార్యకర్తల కుటుంబీకులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఇటీవల కోవిడ్ 19  పరీక్షలు నిర్వహించేందుకు వెళ్లిన ఆరోగ్య కార్యకర్తల పై కూడా దేశంలో వివిధ ప్రాంతాలలో  దాడులు జరిగాయి.

భారత్‌లోని ఆరోగ్య కార్యకర్తలకు రక్షణ దుస్తులు కూడా తగిన సంఖ్యలో అందుబాటులో లేవు

ఇప్పుడు ఇస్తున్న కేవలం 1000 రూపాయలతో  తమ కష్టం తీరదని నలవాడే అన్నారు.

ఒక పొలంలో రోజు కూలీగా పని చేసుకుంటే దీనికి పది రెట్లు డబ్బు సంపాదించుకోవచ్చు. "30 రూపాయలతో మేము ఇంటిని ఎలా నడపాలి? నాకు ఒకవేళ వైరస్ సోకితే నా పరిస్థితి ఏమిటి? నన్నెవరు చూసుకుంటారు? ఈ 30  రూపాయలతో నాకు చికిత్స అందిస్తారా”?

తన పని తను చేస్తున్నందుకు సామాజిక ఒత్తిడిని కూడా ఎదుర్కొంటున్నానని ఆమె చెప్పారు.

“మేము ఒకవేళ వైరస్ ని వ్యాప్తి చేస్తామేమోననే భయంతో చాలా మంది మమ్మల్ని ఇంటి లోపలికి కూడా రానివ్వరు”.

"మేము ప్రజల కోసం పని చేస్తుంటే వాళ్ళే మా పట్ల ఇలా ప్రవర్తిస్తే మేమింక ఏమి చెయ్యాలి?"

వాళ్ళ పనికి తగిన గుర్తింపు కూడా ఉండదని ఆమె అన్నారు.

"మేము చేసే పని గురించి ఎవరూ మాట్లాడారు అని అంజలి వాంఖడే అనే ఆశ కార్యకర్త చెప్పారు.

'ప్రధాన...


కరోనా‌వైరస్‌కు ముందుగా ఐబుప్రోఫెన్ పని చేయదని వైద్య నిపుణులు బీబీసీ కి చెప్పారు.  ఒక వేళ ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకి ఐబుప్రోఫెన్ తీసుకుంటూ ఉంటే డాక్టర్ సలహా లేకుండా మానవద్దని సూచించారు.

పారాసెటమాల్, ఐబుప్రోఫెన్ మందులు శరీర ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించడానికి, జలుబు లాంటి లక్షణాలకి పని చేస్తాయి. కానీ ఈ మందులు అందరికీ పడవని వాటి వలన ఇతర సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా ఆస్తమా, గుండెకు సంబంధించిన సమస్యలు, రక్త ప్రసరణ సమస్యలు ఉన్నవారికి ఇది మరింత చేటు చేస్తుందని తెలిపారు.

గతంలో నేషనల్ హెల్త్ సర్వీస్ వెబ్ సైట్‌లో పారాసెటమాల్, ఐబుప్రోఫెన్ వాడవచ్చని సూచించింది. కానీ, ఈ సమాచారాన్ని తర్వాత సవరిస్తూ, ఐబుప్రోఫెన్ వలన కరోనావైరస్ తీవ్రత మరింత పెరుగుతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని, ఒకవేళ  కరోనావైరస్ లక్షణాలు గుర్తిస్తే తగిన మందులు తెలిసేవరకు పారాసెటమాల్ వాడమని సూచించింది. డాక్టర్ పారాసెటమాల్ పడదని సూచిస్తే వాడొద్దని పేర్కొంది.

ఐబుప్రోఫెన్ తీసుకోవడం వలన కరోనా వైరస్ సోకిన వ్యక్తులకు వేరే ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతాయనడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఏమీ లేవని లండన్ స్కూల్ అఫ్ హైజీన్ అండ్ ట్రాపికల్ మెడిస... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిన్‌కి చెందిన వైద్యుడు  డాక్టర్ చార్లొట్ గారెన్ వాష్  చెప్పారు. వ్యాధి లక్షణాలు కన్పించగానే పారాసెటమాల్ తీసుకోవడం మంచిదని అభిప్రాయపడ్డారు.

అసత్య ప్రచారం

సలహా ఏదైనా కానీ, ఆన్లైన్‌లో చాలా వదంతులు ప్రచారమవుతున్నాయి. వాట్సాప్ లో అసత్య సమాచారం ఫార్వర్డ్ అవుతోంది.

కార్క్ లోని ఒక ఇంటెన్సివ్ కేర్ యూని‌ట్లో ఏ జబ్బులూ లేని ఒక నలుగురు యుక్త వయస్కులు ఉన్నారు. వీళ్లంతా యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ మందులు తీసుకోవడం వలన వారి పరిస్థితి విషమించింది. (ఇది అసత్యం)

కరోనావైరస్ లక్షణాలతో బాధ పడుతున్న వారిని ఐబుప్రోఫెన్ తీసుకోవద్దని యూనివర్సిటీ అఫ్ వియన్నా మెమో ఇచ్చింది. ఈ మందు తీసుకోవడం వలన కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి మరింత పెరుగుతుందని అందుకే ఇటలీలో తీవ్ర స్థాయిలో ఈ వైరస్ ప్రబలింది. (ఇది అసత్యం).

ఫ్రాన్స్ లోని టౌలోస్ లోని యూనివర్సిటీ హాస్పిటల్‌లో ఎటువంటి ఆరోగ్య సమస్యలు లేని యుక్త వయసులో ఉన్న నాలుగు ప్రమాదకరమైన కరోనా వైరస్ కేసులు నమోదయ్యాయి. వీరు వైరస్ లక్షణాలు కన్పించగానే ఐబుప్రోఫెన్ తీసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. (ఇది అసత్యం)

సాధారణంగా ఇలాంటి కాపీ టెక్స్ట్ చేసిన పోస్టులు ఎవరో తెలిసిన  వైద్య నిపుణుల నుంచి ఫార్వర్డ్ చేసినట్లుగా ఉంటాయి.

ఈ వాదనలన్నీ అసత్యం

కార్క్ లో కరోనావైరస్ రోగుల గురించి వాట్సాప్‌లో  ప్రచారమవుతున్న  సమాచారం అసత్యమని ఇన్ఫెక్షియస్ డిసీజెస్ సొసైటీ అఫ్ ఐర్లాండ్ పేర్కొంది. అటువంటి సమాచారాన్ని పట్టించుకోవద్దని, తొలగించమని చెప్పింది

టౌలోస్ యూనివర్సిటీ కూడా సోషల్ నెట్వర్క్ లలో జరుగుతున్న అసత్య ప్రచారాన్ని నమ్మవద్దని పేర్కొంది. రోగుల సమాచారాన్ని వైద్య పరమైన గోప్యతా అవసరాల దృష్ట్యా బయటకి వెల్లడించకూడదని తెలిపింది.

ఐబుప్రోఫెన్, కోవిడ్-19 గురించి మనకేం తెలుసు

ఇబు ప్రోఫెన్ వాడితే  కోవిడ్ 19 లక్షణాలకి పని చేస్తుందా లేదా అనే అంశం పై ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి పరిశోధనలు జరగలేదు.

కానీ, ఇతర శ్వాస సంబంధిత సమస్యల్లో ఐబుప్రోఫెన్ వాడటం వలన మరిన్ని సమస్యలకి దారి తీయడం కానీ, వ్యాధి పెంపొందడం కానీ జరగవచ్చని కొన్ని వైద్య అధ్యయనాలు ఉన్నట్లు యూనివర్సిటీ అఫ్ సౌత్ అంప్తన్ ప్రైమరీ కేర్  రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్  పాల్ లిటిల్ పేర్కొన్నారు. అయితే ఇది ఐబుప్రోఫెన్ వలన జరుగుతుందని నిర్ధారించలేమని ఆయన చెప్పారు.

కొంత మంది వైద్య నిపుణులు ఐబుప్రోఫెన్‌లో ఉన్న కొన్ని పదార్ధాలు శరీరపు రోగ నిరోధక శక్తిని తగ్గించవచ్చని చెబుతారు.

ఏదైనా శ్వాస సంబంధిత సమస్య తలెత్తినప్పుడు...


కర్ణాటక ఎన్నికల ఫలితాలు వెల్లడైన తర్వాత బీజేపీ నేత బీఎస్ యడ్యూరప్ప ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. గవర్నర్ వజూభాయ్ వాలా ఎక్కువ సీట్లు గెలుచుకున్న పార్టీగా బీజేపీని ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఆహ్వానించారు.

కానీ కాంగ్రెస్, జేడీఎస్ గవర్నర్ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకించాయి. తమ రెండు పార్టీలకూ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే సంఖ్యాబలం ఉందని వాదిస్తున్నాయి.

భారత రాజకీయాల్లో ఇలాంటి ఆసక్తికరమైన పరిస్థితి ఇదే మొదటి సారి కాదు. రాజకీయ చరిత్రలో ఇలాంటి ఘటనలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

చరణ్ సింగ్

1979: ప్రమాణం చేసిన 15 రోజుల్లోనే పడిపోయిన చరణ్ సింగ్ ప్రభుత్వం

దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితి విధించిన దాదాపు రెండేళ్ల తర్వాత ప్రతిపక్షాల ప్రభావం పెరిగినట్లు గమనించిన ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ, లోక్ సభను రద్దు చేసి ఎన్నికలు నిర్వహించాలని సిఫారసు చేశారు.

అత్యవసర పరిస్థితి విధించాలనే నిర్ణయం కాంగ్రెస్‌కు ఎన్నికల్లో చాలా నష్టం కలిగించింది. 30 ఏళ్ల తర్వాత కేంద్రంలో కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.

జనతా పార్టీ భారీ మెజార్టీతో అధికారంలోకి వచ్చింది. మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు. చరణ్ సింగ్ ఆ ప్రభుత్వంలో హోంమంత్రి, ఉప ప్రధాని అయ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యారు.

పార్టీలో అంతర్గత కలహాలతో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం పడిపోయింది. ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్, సీపీఐ మద్దతుతో చరణ్ సింగ్ 1979 జులై 28న ప్రధాన మంత్రిగా ప్రమాణం చేశారు.

బలం నిరూపించుకోడానికి రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవరెడ్డి ఆయనకు ఆగస్టు 20 వరకు గడువు ఇచ్చారు. కానీ ఒక రోజు ముందే అంటే ఆగస్టు 19న ఇందిరాగాంధీ తన మద్దతు వెనక్కు తీసుకున్నారు. దాంతో ఫ్లోర్ టెస్ట్ ఎదుర్కోకుండానే ఆయన తన రాజీనామా సమర్పించారు.

వి.పి. సింగ్

1989: బీహార్‌లో రథయాత్ర ఆగింది, అక్కడ ఢిల్లీ ప్రభుత్వం కూలింది.

మరో కథ 1989లో జరిగింది. ఏడాది ముందే అంటే 1988లో జయ ప్రకాశ్ నారాయణ్ జన్మదినం అక్టోబర్ 11న జనమోర్చా, జనతా పార్టీ, లోక్ దళ్, కాంగ్రెస్(ఎస్) విలీనం అయ్యాయి. కొత్త పార్టీ జనతాదళ్ ఆవిర్భవించింది.

వీపీ సింగ్‌ను జనతా దళ్ అధ్యక్షుడుగా ఎంచుకున్నారు. ఆయన నేతృత్వంలో ఎన్నో ప్రాంతీయ పార్టీలు ఒకే గొడుకు కిందకు వచ్చాయి. నేషనల్ ఫ్రంట్ ఏర్పడింది.

1989లో ఎన్నికలు జరిగాయి. నేషనల్ ఫ్రంట్‌కు మంచి మెజారిటీ సాధించింది. అంతే కాదు అది ప్రభుత్వం కూడా ఏర్పాటు చేసింది.

బీజేపీ, వామ పక్షాలు బయటి నుంచి మద్దతు ఇవ్వడంతో నేషనల్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. వీపీ సింగ్ ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు.

ఏడాది తర్వాత బీజేపీ రథయాత్ర ప్రారంభించింది. రథం చాలా రాష్ట్రాల నుంచి వెళ్తూ బీహార్ చేరుకుంది. బీహార్‌లో జనతా దళ్ ప్రభుత్వం ఉంది. అప్పుడు లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు.

ఆయన లాల్‌కృష్ణ అద్వానీ రథ యాత్రను అడ్డుకున్నారు. ఆయన్ను అరెస్ట్ చేయించారు. దాంతో బీజేపీ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి తమ మద్దతు ఉపసంహరించుకుంది. దాంతో వీపీ సింగ్ సర్కారు కూలిపోయింది.

చంద్రశేఖర్

1990:  రాజీవ్ గాంధీపై నిఘా, కూలిన ప్రభుత్వం

భారత రాజకీయ చరిత్రలో తర్వాత పేజీ తిప్పితే, 1990లో జరిగింది కనిపిస్తుంది. వీపీ సింగ్ రాజీనామా తర్వాత జనతాదళ్ నేత చంద్రశేఖర్, తన మద్దతుదారులతో పార్టీని వీడారు. సమాజ్ వాదీ జనతా పార్టీ ఏర్పాటు చేశారు.

ఎన్నికలు జరిగాయి, ఆయన పార్టీ 64 స్థానాల్లో విజయం సాధించింది. లోక్‌సభలో జరిగిన ఫ్లోర్ టెస్ట్‌లో కాంగ్రెస్ ఆయనకు మద్దతు ఇచ్చింది. చంద్రశేఖర్ ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు.

సుమారు ఏడు నెలల తర్వాత ఒక ఘటన చంద్రశేఖర్ తన పదవికి రాజీనామా ఇచ్చేలా చేసింది. 1991 మార్చి 2న హర్యానా పోలీస్ కానిస్టేబుళ్లు ప్రేమ్ సింగ్, రాజ్ సింగ్ రాజీవ్ గాంధీ నివాసం 10 జన్ పథ్ బయట నిఘా పెట్టారనే ఆరోపణలతో అరెస్ట్...


కర్ణాటక గవర్నర్ వాజుభాయి వాలాతో సీఎం కుమార స్వామి

ముఖ్యమంత్రి విశ్వాస పరీక్షకు సిద్ధమైనా సభలో ఓటింగ్ నిర్వహించకుండా సాగదీత ధోరణితో వ్యవహరిస్తున్నారు. అయితే, సీఎం విశ్వాస పరీక్షకు సిద్ధమైన తరువాత శాసనసభా వ్యవహారాలలో జోక్యం చేసుకునే అధికారం గవర్నరుకు ఉంటుందా ఉండదా అన్నది న్యాయ, రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయంగా మారింది. ఈ అంశం సోమ, మంగళవారాల్లో సుప్రీంకోర్టు ముందుకు వచ్చే సూచనలున్నాయి.

భిన్న న్యాయ అభిప్రాయాలు

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో గవర్నరు పాత్రపై న్యాయ నిపుణుల నుంచీ భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రస్తుతం కర్ణాటకలో రాజ్యాంగ వ్యవస్థ స్తంభించిపోయిందని గవర్నరు భావించి రాష్ట్రపతి పాలనకు సిఫారసు చేస్తారా లేదంటే అసెంబ్లీని సుప్తచేతనావస్థలో ఉంచొచ్చని భావిస్తున్నారు.

'బలం నిరూపించుకోవడానికి గవర్నరు ఇచ్చిన రెండు గడువులనూ ముఖ్యమంత్రి కుమారస్వామి పట్టించుకోలేదు. సంకీర్ణ ప్రభుత్వం తన మెజారిటీని కోల్పోయిందని గవర్నరు వద్ద స్పష్టమైన సమాచారం ఉంది. ఆ సమాచారాన్ని గవర్నరు కేంద్రానికి పంపించారు. సోమవారం విశ్వాస పరీక్షపై ఓటింగ్ చేపట్టకపోతే గవర్నరు కీలక నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశముంద'ని కర్నాటక మాజీ అడ్వకేట... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్ జనరల్ అశోక్ హర్నహళ్లి చెప్పారు.

'విశ్వాస పరీక్షకు సంబంధించిన ప్రక్రియను సభలో ముఖ్యమంత్రి ప్రారంభించిన తరువాత అందులో గవర్నరు జోక్యం చేసుకునే వీలు లేదు. ఆయన కేంద్రం నామినేట్ చేసిన సభ్యుడు మాత్రమే. గవర్నరు సొంతంగా ఒక అభిప్రాయానికి రాలేరు. కేంద్రం రాష్ట్రపతి పాలననైనా విధించొచ్చు లేదంటే శాసనసభను సుప్తచేతనావస్థలోకి నెట్టొచ్చు. కానీ, ఒక ముఖ్యమంత్రికి సభ్యుల మద్దతు ఉందా లేదా అని తేలేది విశ్వాస పరీక్షలో మాత్రమే. రాష్ట్రపతి పాలన విధించమనో, సభను సుప్తచేతనావస్థలో ఉంచమనో కేంద్రానికి ఎవరైనా తప్పుడు సలహా ఇవ్వొచ్చు. కానీ, ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి.. గతంలో బిహార్‌లో నితీశ్ ప్రభుత్వం విషయంలో అప్పటి గవర్నరు బూటాసింగ్ వ్యవహరించిన తీరు అనంతరం ఆయన్ను పదవిని కోల్పోయేలా చేసింద'ని మరో మాజీ అడ్వకేట్ జనరల్ రవికుమార్ వర్మ అన్నారు.

ఎందుకీ సంక్షోభం?

పాలక సంకీర్ణ పక్షం కాంగ్రెస్, జేడీఎస్‌లకు చెందిన 16 మంది ఎమ్మెల్యేలు తమ శాసనసభ్యత్వాలకు రాజీనామాలు చేశారు. ఒక స్వతంత్ర సభ్యుడూ రాజీనామా చేశారు. తన కర్ణాటక ప్రజ్ఞావంత జనతా పార్టీ(కేపీజేపీ)ని కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేసి మంత్రి పదవి చేపట్టిన మరో సభ్యుడూ రాజీనామా సమర్పించారు. వీరిలో స్వతంత్ర ఎమ్మెల్యే, కేపీజేపీ నేత ప్రస్తుతం బీజేపీకి అనుబంధంగా ఉన్నారు.

ఈ రాజీనామాలపై స్పీకర్ రమేశ్ కుమార్ ఇంతవరకు ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు. వారి రాజీనామాలు ఆమోదించనూ లేదు, వారిపై అనర్హత వేటూ వేయలేదు.

ప్రస్తుత సమావేశాల తొలి రోజునే ముఖ్యమంత్రి కుమారస్వామి విశ్వాస పరీక్షకు అనుమతించాలని స్పీకరును కోరారు. తన ప్రభుత్వానికి సభ్యుల మద్దతు లేదన్న వదంతులు వ్యాపిస్తున్నాయన్న కారణం చెబుతూ ఆయన విశ్వాస పరీక్షకు అనుమతించాలని కోరారు.

అనంతరం శుక్రవారం(19.07.2019) మధ్యాహ్నం 1.30 సరికి బలం నిరూపించుకోవాలని సీఎం కుమారస్వామిని గవర్నరు ఆదేశించారు.

దాన్ని పట్టించుకోకపోవడంతో ఆ రోజు ముగిసేలోగా బలం నిరూపించుకోవాలని మరో గడువు పెట్టారు. అయితే, ఆ గడువులోగా కూడా బల నిరూపణకు ఓటింగ్ చేపట్టలేదు.

శుక్రవారం సాయంత్రం స్పీకర్ రమేశ్ కుమార్ కాంగ్రెస్ విధాన సభాపక్ష నేత, మాజీ మంత్రి సిద్ధరామయ్యను 'ఇక ఓటింగ్ చేపట్టవచ్చా' అని ప్రశ్నించగా.. ఇంకా 20 మంది సభ్యులు విశ్వాస పరీక్షపై చర్చలో మాట్లాడాల్సి ఉందని, ఓటింగ్ సోమవారం చేపడితే మంచిదని ఆయన సూచించారు. ఆ వెంటనే స్పీకరు కుమారస్వామిని 'మీదీ అదే అభిప్రాయమా' అనగానే ఆయన అవునన్నట్లుగా తలూపారు.

ఎందుకీ...


కర్ణాటక ఫలితాలు వెలువడగానే బీఎస్ యడ్యూరప్ప ఎంత వేగంగా ముఖ్యమంత్రి పదవిని చేపట్టారో, అంతే వేగంగా ఆయన రాజీనామా కూడా చేసేశారు. అలా కేవలం 55 గంటల్లోనే బీజేపీ ప్రభుత్వం పడిపోయింది.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వెలువడగానే, యడ్యూరప్ప ఒకరోజు ముఖ్యమంత్రిగానే మిగిలిపోతారని కాంగ్రెస్ వ్యాఖ్యానించింది. జేడీఎస్‌తో పొత్తుతో తమ ప్రభుత్వం ఏర్పడడం ఖాయమని అది ప్రకటించింది.

ఇప్పటి వరకూ ముఖ్యమంత్రి పదవికి, కుమారస్వామికి మధ్య 'ఒకవేళ' అనే దూరం ఉంటూ వచ్చింది. కానీ శనివారం యడ్యూరప్ప ప్రభుత్వం విశ్వాసపరీక్షకు సిద్ధపడకపోవడంతో కుమారస్వామికి ముఖ్యమంత్రి అయ్యేందుకు దారి సుగమమైంది.

యడ్యూరప్ప రాజీనామా తర్వాత ప్రభుత్వ ఏర్పాటు కోసం గవర్నర్ కుమారస్వామిని ఆహ్వానించారు. బుధవారం ఆయన ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేయనున్నారు.

ఆయన ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టాక, అందులో కాంగ్రెస్ పాత్ర ప్రముఖంగా ఉంటుంది.

అయితే, అంతకన్నా ముందుగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయం - అసలు జేడీఎస్, కాంగ్రెస్‌ల మధ్య పొత్తు ఎలా కుదిరింది?

అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడ్డ తర్వాత కుమారస్వామి మాట్లాడుతూ, "2006లో బీజేపీతో కలిసి నడవాలన్న నా నిర్ణయం ఫలితంగా నా తండ్రిగ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ారి కెరీర్‌లో ఒక మచ్చ ఏర్పడింది. దేవుడు నాకు ఈ తప్పును సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఇచ్చాడు. నేను కాంగ్రెస్‌తో కలిసి నడుస్తాను" అన్నారు.

ఇంతకూ కాంగ్రెస్‌తో కుమారస్వామి సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉన్నాయా? బీజేపీతో ఆయన సంబంధాల్లో సమస్యేంటి?

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం కావాలంటే చరిత్ర పుటల్లోకి వెళ్లాల్సిందే.

బీజేపీతో చెలిమి

కర్ణాటకలో 2004 విధానసభ ఎన్నికల తర్వాత జేడీఎస్, కాంగ్రెస్‌లు కలిసి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేశాయి. కానీ 2006 వచ్చేసరికి కుమారస్వామి పొత్తును చీల్చారు.

2006లో తన తండ్రి హెచ్‌డీ దేవెగౌడ మాటను పెడచెవిన పెడుతూ కుమారస్వామి ముఖ్యమంత్రి పదవి కోసం పార్టీని చీల్చి బీజేపీతో దోస్తీ చేశారు.

పాలనా కాలంలో సగభాగం కుమారస్వామి ముఖ్యమంత్రిగా ఉంటారనీ, మిగిలిన సగభాగం బీజేపీకి ఆ అవకాశం ఇవ్వాలనీ బీజేపీ-జేడీఎస్‌ల మధ్య డీల్ కుదిరింది. కానీ 2007 అక్టోబర్‌లో కుమారస్వామి తన వాగ్దానాన్ని తానే ఉల్లంఘిస్తూ బీజేపీకి ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టే అవకాశం ఇవ్వలేదు. ప్రభుత్వం నుంచి మద్దతు ఉపసంహరించుకున్నారు.

ఆ తర్వాత జరిగిన విధానసభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ తన సొంత బలంతో అధికారంలోకి వచ్చి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

హెచ్‌డీ దేవెగౌడ

కాంగ్రెస్‌తో వైరం

ఇక మాజీ ప్రధానమంత్రి హెచ్‌డీ దేవెగౌడ విషయానికొస్తే, 1999లో ఆయన జనతా దళ్ నుంచి వేరుపడి జనతాదళ్ సెక్యులర్ ఏర్పాటు చేశారు.

1977లో కాంగ్రెస్‌కు వ్యతిరేకంగానే జనతా పార్టీ  ఏర్పాటు జరిగిందన్నది గమనార్హం. ఆ తర్వాత పరిణామాల్లో జనతా పార్టీనే జనతా దళ్‌గా ముందుకొచ్చింది.

కానీ ఆ తర్వాత వీటి మధ్య శత్రుత్వం పోయి స్నేహం కుదరడంతో దేవెగౌడ ప్రధానిగా 1996లో పది నెలల పాటు సాగిన ప్రభుత్వానికి కాంగ్రెస్ కూడా మద్దతునిచ్చింది.

సిద్ధరామయ్యతో కుమారస్వామి

సిద్ధరామయ్య బాధ

ఇక సిద్ధరామయ్యది మరో రకం బాధ. ఆయన చాలా సంవత్సరాల పాటు దేవెగౌడతో కలిసి నిష్ఠాపూర్వకంగా పని చేశారు.

కానీ పార్టీ పగ్గాలు అప్పజెప్పాల్సిన సమయం వచ్చేసరికి దేవెగౌడ తన చిరకాల విశ్వాసపాత్రుడైన సిద్ధరామయ్యను పక్కనబెట్టి తన కుమారుడైన కుమారస్వామిని ముందుకు తెచ్చారు.

సొంత గూటిలోనే తిరస్కరణకు గురైన తర్వాత సిద్ధరామయ్య అహింద (అల్పసంఖ్యాకులు, ఓబీసీ, దళితులు) ఏర్పాటు చేశారు. ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్ మద్దతుతో ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

కానీ దేవెగౌడ పట్ల ఆయనలో శత్రుత్వ భావన కొనసాగడమే కాదు, ఈ కారణం వల్లనే ఆయన వొక్కళిగ సముదాయానికి చెందిన అధికారుల పట్ల వివక్ష చూపారన్న ఆరోపణలు కూడా...


కర్ణాటక సీఎంగా జేడీ(ఎస్) నేత కుమారస్వామి ప్రమాణ స్వీకారం నేపథ్యంలో కేసీఆర్ బెంగళూరు వెళ్లి ఆయన్ను అభినందించి వచ్చారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ.. ప్రాంతీయ పార్టీలుగానే గాకుండా ఇరుగుపొరుగు రాష్ట్రాలుగా పరస్పర సహకారంతో అభివృద్ధిని సాధించేందుకు కృషి చేద్దామని కుమారస్వామితో కేసీఆర్ అన్నారు.

కుమారస్వామి ప్రమాణస్వీకారం తర్వాత మళ్లీ తాను వస్తానని, ఇరు రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన అంశాలపై చర్చిద్దామని తెలిపారని.. వారిద్దరూ కొంతసేపు ఏకాంతంగా చర్చించుకున్నారని ఈనాడు కథనంలో పేర్కొన్నారు.

కాగా కుమారస్వామి బుధవారం ప్రమాణస్వీకారం చేయనున్నప్పటికీ కేసీఆర్ వ్యూహాత్మకంగా మంగళవారం బెంగళూరు పర్యటనకు వెళ్లివచ్చారని.. ప్రమాణస్వీకారానికి కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రాహుల్‌గాంధీ, మాజీ అధ్యక్షురాలు సోనియాగాంధీ, ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు హాజరవుతున్న నేపథ్యంలో.. వారితో వేదికను పంచుకుంటే తప్పుడు సంకేతాలు వస్తాయనే భావనతో కేసీఆర్ మంగళవారమే కుమారస్వామిని కలిసినట్లుగా ఈనాడు కథనంలో పేర్కొన్నారు.

విమాన ప్రయాణికులకు ఊరట

విమాన ప్రయాణికుల హక్కులను కాపాడే, మరిన్ని సదుపాయాలు కల్పించే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు ప్రతిప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ాదనలు చేసినట్లు సాక్షి కథనం పేర్కొంది. దేశంలో ప్రయాణం కోసం ఉద్దేశించిన టికెట్లను బుక్ చేసుకున్న 24 గంటల్లోగా క్యాన్సిల్ చేసుకుంటే ఎలాంటి చార్జీలు విధించకూడదని పౌర విమానయాన శాఖ ప్రతిపాదించింది.

24 గంటల లాకిన్ వ్యవధిలో ప్రయాణికుల పేర్లలో మార్పలు చేర్పులు, ప్రయాణ తేదీలను ఉచితంగా సవరించుకోవచ్చని ఆ శాఖ సహాయ మంత్రి జయంత్ సిన్హా తెలిపారు.

విమానం బయలుదేరడానికి నాలుగు రోజుల ముందు బుక్ చేసుకున్న టిక్కెట్లకు మాత్రం ఈ నిబంధనలు వర్తించవు.

కొత్త ప్రతిపాదనలపై 30 రోజుల్లోగా సంబంధిత వర్గాల అభిప్రాయాలు సేకరించి రెండు నెలల్లోగా నోటిఫై చేస్తారని సిన్హాని ఉటంకిస్తూ ఆ కథనంలో వెల్లడించారు.

‘నాగాయలంక గ్యాస్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌కే’

నాగాయలంక ఆయిల్, గ్యాస్ నిక్షేపాల సరఫరాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అవసరాలకే తొలి ప్రాధాన్యం ఇస్తామని 'ఓఎన్‌జీసీ' చైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ శశిశంకర్ చెప్పినట్లుగా  ఆంధ్రజ్యోతి కథనం వెల్లడించింది. దివిసీమ ప్రజలకు అందించిన తరువాతే, వేరే ప్రాంతాలకు, రాష్ట్రాలకు సరఫరా చేస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

కృష్ణా జిల్లా అవనిగడ్డ నియోజకవర్గ పరిధిలోని నాగాయలంక క్షేత్రం వద్ద మంగళవారం ఎర్లీ ప్రొడక్షన్ సిస్టమ్‌ను(ఈపీఎస్) శశిశంకర్ ప్రారంభించారు. నాగాయలంక క్షేత్రంలోని 33 బావులకు అటవీ, పర్యావరణ అనుమతులు తెప్పించడంలో, కేంద్ర ఇంధన మంత్రిత్వశాఖ నుంచి వాణిజ్య సమ్మతిని సాధించడంలో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చేసిన కృషి అభినందనీయమని ఈ సందర్భంగా శివశంకర్ అన్నారు.

''గ్యాస్, ఆయిల్ నిక్షేపాల వెలికితీతని ఒక పైలట్ ప్రాజెక్టుగా చేపడుతున్నాం. ఈ ప్రాజెక్టులో 49 శాతం వాటాతో వేదాంత భాగస్వామిగా ఉంటుంది. ప్రాజెక్టు వ్యయం 400 మిలియన్ డాలర్లు. రోజుకు 400 టన్నుల గ్యాస్, రెండు లక్షల స్టాండర్డ్ క్యూబిక్ మీటర్ల అయిల్ నిక్షేపాలను వెలికి తీయనున్నాం. దీనికి సంబంధించిన విస్తరణ పనులు మొదలయ్యాయి'' అని శశి శంకర్ వివరించారు.

కాగా, నాగాయలంకలో వెలికితీసిన చమురు నిక్షేపాల ద్వారా ఇంటింటికీ గ్యాస్‌ను సరఫరా చేసే బాధ్యతను మేఘా ఇంజనీరింగ్ ఇన్‌ఫ్రాకు అప్పగించినట్లుగా ఆ కథనంలో పేర్కొన్నారు.

హైదరాబాద్ ప్రజల దాహార్తి తీర్చేందుకు 4,750 కోట్లతో కేశవపూర్ రిజర్వాయర్

హైదరాబాద్ ప్రజల దాహార్తిని తీర్చేందుకు శామీర్‌పేట కేశవాపూర్‌లో 10 టీఎంసీల సామర్థ్యంతో రూ.4,750 కోట్లతో భారీ రిజర్వాయర్ నిర్మించనున్నట్టు తెలంగాణ ఐటీ, పట్టణాభివృద్ధి శాఖల మంత్రి కేటీఆర్...


కర్ణాటకలో ఇది మరింత ఎక్కువ. ప్రస్తుత ఎన్నికల్లో బరిలో ఉన్నవారిలోనూ వారసుల సంఖ్య తక్కువేం కాదు.

ముఖ్యమంత్రులుగా పనిచేసిన నేతల సంతానం ఈసారి పెద్ద సంఖ్యలో పోటీ పడ్డారు.

కాంగ్రెస్, బీజేపీ, జనతాదళ్(ఎస్)తో పాటు జనతాదళ్(యూ) నుంచి వీరు రంగంలో దిగారు.

మధు బంగారప్ప, యతీంద్ర సిద్ధరామయ్య, దినేశ్ గుండూరావు

సిద్ధరామయ్య నుంచి అప్పుడెప్పుడో సీఎంగా పనిచేసిన ఎస్సార్ బొమ్మై వరకు దాదాపుగా అందరి కుమారులూ ప్రస్తుత అసెంబ్లీ ఎన్నికల బరిలో తమ అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నారు.

వీరిలో చాలామంది గతంలోనూ ఎమ్మెల్యేలుగా పనిచేసినవారు ఉన్నారు.

హెచ్‌డీ కుమారస్వామి వంటివారు ముఖ్యమంత్రిగానూ పనిచేశారు.

తాజా ఎన్నికల్లో మాజీ సీఎంల కుమారులు 9 మంది వివిధ నియోజకవర్గాల నుంచి, వేర్వేరు పార్టీల నుంచి పోటీలో నిలిచారు.

కర్ణాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి బంగారప్ప తనయులు కుమార్, మధులు ఒకే నియోజకవర్గం నుంచి వేర్వేరు పార్టీల తరఫున తలపడ్డారు.

బంగారప్ప కుమారుల బాహాబాహీ

కర్ణాటక మాజీ సీఎం బంగారప్ప తనయులు మధు, కుమార్‌లు ఒకే నియోజకవర్గం నుంచి జేడీఎస్, బీజేపీల నుంచి బరిలో నిలిచారు.

వారి పోరు కన్నడనాట ఆసక్తికరంగా మారింది. షిమోగా జిల్లాలోని సొర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

బ్ నియోజకవర్గం నుంచి వీరిద్దరూ తలపడ్డారు.

మధు జనతాదళ్(సెక్యులర్) టిక్కెట్‌పై పోటీ చేయగా కుమార బంగారప్ప బీజేపీ అభ్యర్థిగా బరిలో దిగారు.

ఈ అన్నదమ్ముల పోరులో చివరకు కుమార్‌కు విజయం దక్కింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


కర్ణాటకలో ప్రభుత్వాన్ని ఎవరు ఏర్పాటు చేయబోతున్నారు?

హస్తం అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోబోతోందా?

దక్షిణాదిన పాగా వేయాలన్న కమలనాథుల కల నెరవేరబోతోందా?

పలు సంస్థలు నిర్వహించిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ ఏం తేల్చాయి?

కర్ణాటకలో 224 అసెంబ్లీ స్థానాలకుగాను శనివారం 222 స్థానాలకు పోలింగ్ జరిగింది.

సుమారు 70 శాతం ఓటింగ్ నమోదైంది. ఫలితాలు మే 15న వెలువడనున్నాయి.

ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలంటే కనీసం 113 సీట్లు గెలవాలి.

పోలింగ్ ముగిసిన వెంటనే పలు సంస్థలు ఎగ్జిట్ పోల్స్ ఫలితాలను వెల్లడించాయి.

బీజేపీ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించే అవకాశం ఉందని కొన్ని ఎగ్జిట్ పోల్స్ వెల్లడించాయి.

అయితే, ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు అసరమైన మ్యాజిక్ ఫిగర్ చేరుకునేందుకు చాలా దూరంలోనే ఆగిపోతుందని చెప్పాయి.

కాంగ్రెస్ అతిపెద్ద పార్టీగా నిలుస్తుందని మరికొన్ని ఎగ్జిట్‌పోల్స్ చెప్పాయి.

హంగ్ ఏర్పడే అవకాశం లేకపోలేదని ఏఎన్‌ఐ న్యూస్ ఏజెన్సీ ఎడిటర్ స్మితా ప్రకాశ్ అభిప్రాయపడ్డారు.

ఎగ్జిట్ పోల్స్‌పై కేటీఆర్ తనదైన శైలిలో స్పందించారు.

కర్ణాటక ఎగ్జిట్ పోల్స్ చూడటం కంటే గందరగోళం మరొకటి ఉండదని ఆయన అన్నారు.

ఎగ్జిట్ పోల్స్ విషయంలోనూ హంగ్ ఏర్పడి... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ందని చమత్కరించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.


కర్ణాటకలో రాజీనామాలు మే 18వ తేదీన ఆమోదం పొందాయని, కాబట్టి నవంబర్ 17వ తేదీ లోపు అక్కడ ఎన్నికలను తప్పనిసరిగా నిర్వహించాల్సి ఉందని ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన కమిషనర్ ఓమ్ ప్రకాశ్ రావత్ చెప్పారు.

కర్ణాటకలో మూడు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు.. షిమోగ, బళ్లారి, మాండ్యలకు, రెండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు.. రామనగరం, జామ్‌ఖండిలకు నవంబర్ 3వ తేదీన ఉప ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి. నవంబర్ 6న ఎన్నికల కౌంటింగ్, ఫలితాల ప్రకటన ఉంటాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎంపీల రాజీనామాలు 2018 జూన్ 4వ తేదీన ఆమోదం పొందాయని రావత్ అన్నారు. (వాస్తవానికి ఈ రాజీనామాలు 2018 జూన్ 20వ తేదీ నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి) అయితే, లోక్‌సభకు 2019 జూన్ 3వ తేదీన ఎన్నికలు జరుగుతాయని.. అంటే ఎన్నికలకు ఏడాది లోపే ఈ రాజీనామాలు ఆమోదం పొందాయన్నారు.

చట్ట ప్రకారం.. (రాజీనామాలు పొందిన) ఏడాది లోపు ఎన్నికలు ఉన్నట్లయితే, ఆయా స్థానాలకు కమిషన్ ఉప ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సిన అవసరం లేదని చెప్పారు. కాబట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉప ఎన్నికలు నిర్వహించటం లేదని స్పష్టం చేశారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక హోదా కోరుతూ వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన లోక్‌సభ సభ్యులు మేకపాటి రాజమోహన్ రెడ్డి, వ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ైవీ సుబ్బారెడ్డి, వరప్రసాదరావు, పీవీ మిథున్ రెడ్డి, వైఎస్ అవినాష్ రెడ్డిలు ఏప్రిల్ 6న రాజీనామాలు చేసి స్పీకర్ సుమిత్రా మహాజన్‌కు అప్పగించారు.

అయితే, ఈ రాజీనామాల ఆమోదంపై జూన్ 21న ఆమె నిర్ణయం ప్రకటించారు. వైసీపీ ఎంపీల రాజీనామాలు జూన్ 20వ తేదీ నుంచి అమల్లోకి వస్తాయని ఆ ఆదేశాల్లో పేర్కొన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


కర్ణాటకలోని కొప్పల్ జిల్లాలో ఆదివారం జరిగిన బ్రాహ్మణ యువ పరిషత్ కార్యక్రమంలో హెగ్డే 'సెక్యులరిజం' అనే భావనను లక్ష్యంగా చేసుకొని మాట్లాడారు.

"కొందరు 'సెక్యులర్' అనే పదం రాజ్యాంగంలో ఉంది కాబట్టి దాన్ని పాటించాల్సిందేనని అంటున్నారు. దీన్ని మేం గౌరవిస్తాం. అయితే రానున్న కాలంలో ఇది మారిపోతుంది. రాజ్యాంగంలో గతంలో కూడా సవరణలు జరిగాయి. ఇప్పుడు మేమున్నాం. మేం రాజ్యాంగాన్ని మార్చడానికే వచ్చాం" అని అనంతకుమార్ హెగ్డే అన్నారు.

అనంతకుమార్ హెగ్డే

"సెక్యులరిస్టులు ఇప్పుడో కొత్త ఆచారాన్ని పాటిస్తున్నారు. ఎవరైనా తాను ముస్లింను, క్రైస్తవుడ్ని, లింగాయత్‌ను, హిందువును అని అంటే నేను చాలా సంతోషిస్తాను. ఎందుకంటే వాళ్లకు తామెక్కడి నుంచి వచ్చారో తెలుసన్నమాట. కానీ తమను సెక్యులర్ అని చెప్పుకునే వాళ్లతోనే చిక్కు. వాళ్లనేమనాలో నాకే తెలియడం లేదు. వీళ్లకు అసలు తమ తల్లిదండ్రులెవరో తెలియదు. తమ ఒంట్లో ఉన్నది ఏ రక్తమో తెలియదు" అంటూ అనంతకుమార్ ప్రసంగం సాగింది.

రాజ్యాంగంలో ఇప్పటి వరకు వందకు మించి సవరణలు జరిగాయన్న మాట వాస్తవమే. కానీ పార్లమెంటుకు రాజ్యాంగం మౌలిక సిద్ధాంతాలను మార్చే అధికారం ఉందా అన్నది ప్రశ్న.

44 ఏళ్ల క... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ిందటి కేసు.. ఓ ఉదాహరణ

మొట్టమొదట 1973లో ఈ కేసు సుప్రీంకోర్టు ముందుకు వచ్చింది. ఈ కేసులో ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎస్.ఎం. సిక్రీ అధ్యక్షతన 13 మంది న్యాయమూర్తులతో కూడిన ధర్మాసనం చరిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది. 'కేశవానంద భారతి వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ'గా ప్రసిద్ధి గాంచిన ఈ కేసుపై విచారణ 68 రోజుల పాటు కొనసాగింది.

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 368 పార్లమెంటుకు రాజ్యాంగంలో సవరణ చేసే అధికారం కల్పిస్తుంది. అయితే దీని పరిమితి ఏమిటి? 1973లో ఈ కేసుపై విచారణ సందర్భంగా న్యాయమూర్తుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయం తలెత్తింది. చివరకు, పార్లమెంటుకు రాజ్యాంగంలో సవరణలు చేసే అధికారమైతే ఉంది గానీ అది రాజ్యాంగ పీఠిక మౌలిక చట్రాన్ని మాత్రం మార్చజాలదని ఏడుగురు న్యాయమూర్తులతో కూడిన మెజారిటీ తీర్పునిచ్చింది. ఏ సవరణా రాజ్యాంగ పీఠిక స్ఫూర్తికి విరుద్ధంగా ఉండడానికి వీలు లేదని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తన తీర్పులో ప్రకటించింది.

ఈ తీర్పు రాజ్యాంగాన్ని అత్యున్నతమైనదిగా ప్రకటించడం వల్ల చరిత్రాత్మకమైందని అంటారు. న్యాయ సమీక్ష, లౌకికవాదం, స్వతంత్ర ఎన్నికల వ్యవస్థ, ప్రజాస్వామ్యం.. వీటిని రాజ్యాంగపు మౌలిక చట్రంలో భాగమని తీర్పులో పేర్కొన్నారు. రాజ్యాంగపు మౌలిక చట్రాన్ని పార్లమెంటు దెబ్బతీయజాలదని స్పష్టం చేశారు. రాజ్యాంగానికి ఆత్మ పీఠిక. మొత్తం రాజ్యాంగమంతా దీనిపైనే ఆధారపడి ఉందని ఆ తీర్పు వ్యాఖ్యానించింది.

భారత రాజ్యాంగ పీఠిక

లౌకికవాదం ఎల్లప్పుడూ రాజ్యాంగంలో భాగంగానే ఉంది

పీఠికలో ఇప్పటి వరకు ఒక్కసారే 1976లో సవరణ చేశారు. అందులో 'సెక్యులర్', 'సోషలిస్టు' అనే పదాలను చేర్చారు. అయితే లౌకికవాద భావన అంతకు ముందు నుంచే పీఠికలో ఉంది.

పౌరులందరీ భావాలు, భావ ప్రకటన, విశ్వాసం, మతం, ప్రార్థనలు చేసుకునే స్వేచ్ఛ, సమానత్వపు హక్కులను పీఠికలో లిఖితపూర్వకంగా పేర్కొన్నారు. 1976లో జరిగిన 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా 'సెక్యులర్' అనే పదాన్ని చేర్చి దీనికి స్పష్టతనిచ్చారు.

రాజ్యాంగ చట్రాన్ని బలహీనపర్చే ప్రయత్నాలు

1971లో ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వం రాజ్యాంగంలో చేసిన కొన్ని సవరణల ద్వారా పార్లమెంటు అధికారాలు అదుపు లేకుండా పెరిగిపోయాయి. న్యాయస్థానాల అధికారాలకు కూడా కత్తెర పడింది.

ఆ తర్వాత 1973లో కేశవానంద భారతి కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన 703 పేజీల తీర్పు.. పార్లమెంటుకు అనియంత్రిత అధికారాలుండవని స్పష్టం చేసింది.

అనంతరం 1998లో వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ సమీక్ష కోసం ఓ కమిటీని వేసింది. ఇది రాజ్యాంగం మౌలిక...


కర్ణాటకలోని మంగళూరులో కరోనా‌వైరస్ లక్షణాలు గుర్తించిన ఒక రోగి హాస్పిటల్ నుంచి ఆదివారం రాత్రి పారిపోవడంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ చట్టాన్ని అమలు చేసింది.

ఇటీవల తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నిర్మల్‌లో కూడా కరోనా లక్షణాలు కన్పించిన ఒక వ్యక్తి హాస్పిటల్ నుంచి పారిపోయారు. ఆ వ్యక్తిని హాస్పిటల్ సిబ్బంది పట్టుకుని చికిత్స కోసం హైదరాబాద్‌కి తరలించారు. అయన దుబాయ్ నుంచి 15 రోజుల క్రితం తన సొంత ఊరికి వచ్చినట్లు ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురించిన కథనం‌లో పేర్కొంది.

ఈ చట్టం ఏం చెబుతుంది?

ఈ చట్టం భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలకు వర్తిస్తుంది.

అమలులో ఉన్న చట్టాల ద్వారా ఏదైనా మహమ్మారిని అరికట్టడం సాధ్యం కాని పరిస్థితుల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ చట్టాన్ని వాడి వ్యాధుల్ని అరికట్టే చర్యలు చేపట్టవచ్చు.

ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి రాష్ట్రంలో అన్ని స్థాయుల్లో విద్యా సంస్థల్ని మూసి వేయడానికి, సరిహద్దు ప్రాంతాలని సీజ్ చేయడానికి, రోగులని హాస్పిటల్‌లో కానీ, నిర్బంధం‌లో కానీ ఉంచడానికి ఈ చట్టం అధికారులకి వీలు కల్పిస్తుంది.

అయితే, నవంబర్ 01, 1956 ముందు పార్ట్-బి లో ఉన్న రాష్ట్రాలకి ఇది వర్తించదు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారాలు

రైలు లేదా ఇతర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మార్గాల ద్వారా ప్రయాణించే వారికి వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించే హక్కు అధికారులకి ఉంటుంది.

వ్యాధి సోకిన రోగులను హాస్పిటల్లో విడిగా ఉంచవచ్చు.

పరీక్షలు నిర్వహించే అధికారి ఎవరికైనా వ్యాధికి గురైన అనుమానితులను అదుపు‌లోకి తీసుకుని వైద్యం అందించే హక్కు ఉంటుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాలు

ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి కూడా ఏదైనా ఓడలో కానీ, దేశంలో వివిధ ఓడరేవులలో ఉన్న షిప్‌లలో ప్రయాణించే ప్రయాణికులు, సిబ్బందికి వైద్య పరీక్షలు జరిపే హక్కు ఉంటుంది.

ఎవరికైనా వ్యాధి లక్షణాలు తీవ్రంగా ఉన్నట్లయితే వారిని అదుపులోకి తీసుకుని నిర్బంధంలో పెట్టే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది.

ఈ చట్టాన్ని అతిక్రమిస్తే శిక్ష ఏమిటి

ఈ చట్టాన్ని ధిక్కరించిన వారికి భారతీయ శిక్షా స్మృ తి‌లోని సెక్షన్ 188 ప్రకారం శిక్ష విధించవచ్చు.

చట్టాన్ని అమలు చేసే ప్రక్రియలో అధికారులపై చట్టపరమైన కేసులు నమోదు చేసేందుకు వీలులేదు.

ఈ చట్టం ప్రకారం... ఎవరైనా రోగి వైద్యం తీసుకోవడానికి గాని, అది మరింత వ్యాప్తి చెందకుండా నిర్బంధంలోకి వెళ్ళడానికి నిరాకరించినా అటువంటి వారిని నిర్బంధంలోకి తీసుకుని చికిత్స అందించే అధికారం ఉంటుంది. వైద్య పరీక్షల ఫలితాలు వచ్చిన రోజు నుంచి 14 రోజుల వరకు రోగిని అదుపులో ఉంచవచ్చు.

సెక్షన్ 188 ప్రకారం... ఎవరి ప్రాణానికైనా భంగం వాటిల్లే విధంగా ప్రవర్తిస్తే ఆరు నెలల వరకు జైలు శిక్ష లేదా 1000 రూపాయల వరకు జరిమానా విధించవచ్చు.

కరోనా వైరస్ వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్న ప్రభుత్వం

తెలంగాణలో తొలి కరోనావైరస్ కేసు బయటపడిన తర్వాత అప్రమత్తమైన ప్రభుత్వం అనేక చర్యల్ని చేపడుతోంది.

అందులో భాగంగా ఇప్పటి వరకు 47 మందికి పరీక్షలు నిర్వహించగా అందులో 45 మందికి కోవిడ్-19కి సంబంధించి ఎలాంటి లక్షణాలు లేవని తేలినట్టు వైద్య, ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి ఈటల రాజేందర్ తెలిపారు.

సోషల్ మీడియాలో అనవసరపు ప్రచారాలు చెయ్యవద్దని మంత్రి సూచించారు. రాష్ట్రంలో ప్రముఖ ప్రైవేటు ఆస్పత్రుల్లో ఏర్పాటు చేసిన ఐసొలేషన్ వార్డుల దగ్గర కూడా చికిత్స తీసుకునేందుకు అనుమతి ఇచ్చామని చెప్పారు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కోవిడ్-19ని ప్రపంచవ్యాప్త మహమ్మారిగా ప్రకటించింది.

భారత ప్రభుత్వ కేబినెట్ కార్యదర్శి ఎపిడెమిక్ డిసీజెస్ యాక్ట్-1897, సెక్షన్-2ని అమలు చేయాలని అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకి, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకి ఆదేశాలు జారీ చేశారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్,...


కర్నాటక ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి బళ్లారి శ్రీరాములు కుమార్తె రక్షితకు హైదరాబాద్ పారిశ్రామికవేత్త రవికుమార్‌తో మార్చి 5వ తేదీన వివాహం జరగనుంది. ఈ పెళ్లికి ఒక లక్ష ఆహ్వానపత్రికలు పంపించారు.

అంతేకాదు. ఆ కార్డుతో పాటు కుంకుమపువ్వు, ఏలకులు, పసుపు, కుంకుమ, అక్షింతలు కూడా పంపించారు. తొమ్మిది రోజుల పెళ్లి పండుగ ఫిబ్రవరి 27వ తేదీన బళ్లారిలో మొదలై బెంగళూరుకు మారింది. అక్కడ ఒక ఐదు నక్షత్రాల హోటల్‌లో రక్షిత స్నేహితులు మెహిందీ కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు. బుధవారం ముహూర్తానికి ముందు కార్యక్రమాలు చేపడతారు. గురువారం పెళ్లి జరుగుతుంది.

రక్షిత పెళ్లి వేడుకలు ఇప్పటికే స్థానిక మీడియాలో పతాక శీర్షికలకు ఎక్కుతున్నాయి. బీజేపీ మాజీ మంత్రి, అక్రమ ఐరన్ ఓర్ కుంభకోణంలో నిందితుడు గాలి జనార్ధన్‌రెడ్డి కూతురు బ్రాహ్మణి పెళ్లితో పోల్చుతున్నారు కూడా.

గాలి జనార్ధన్‌రెడ్డి కుమార్తె పెళ్లికి రూ. 500 కోట్లు ఖర్చైనట్లు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే.. 40-45 కోట్లు దాటలేదని ఆఫ్-ది-రికార్డ్ సంభాషణల్లో విలేకరులతో చెప్పారు.

గాలి జనార్ధన్‌రెడ్డి తన సోదరులు కరుణాకర్‌రెడ్డి, సోమశేఖర్‌రెడ్డిలతో పాటు.. షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

సామాజిక వర్గానికి చెందిన శ్రీరాములును కూడా మూడో సోదరుడిగా పరిగణిస్తారు. కర్ణాటక రాజకీయ సంభాషణల్లో శ్రీరాములును రెడ్డి సోదరులుగా వ్యవహరించటం సాధారణంగా మారిపోయింది.

బెంగళూరు ప్యాలెస్ గ్రౌండ్స్‌లో 40 ఎకరాల స్థలాన్ని ఈ పెళ్లి వేదికగా ఎంచుకున్నారు. అందులో 27 ఎకరాలను పెళ్లితో పాటు.. వినోదం తదితర కార్యక్రమాలకు కేటాయించారు. వాహనాల పార్కింగ్ కోసం 15 ఎకరాలు కేటాయించారు. నాలుగు ఎకరాల్లో హంపి విరూపాక్ష ఆలయం సహా వివిధ ఆలయాల నమూనాలతో ప్రత్యేకమైన డిజైన్లతో సెట్టింగ్స్ వేశారు. అందులో దాదాపు 300 మంది కళాకారులకు శిక్షణనిస్తున్నారు.

ఈ కళాకారులు పెళ్లిళ్ల ప్లానర్ ధ్రువ పర్యవేక్షణలో గత మూడు నెలలుగా ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నారని శ్రీరాములు కార్యాలయం చెప్తోంది. మాండ్యాలోని మెలుకోట్ ఆలయంలో గల కల్యాణి నమూనాతో ముహూర్తం సెట్‌ను నిర్మించారు.

బెంగళూరులో పెళ్లి ముగిసిన తర్వాత.. కొత్తగా పెళ్లైన జంట, వారి కుటుంబ సభ్యులు వాయుమార్గంలో బళ్లారి వెళతారు. అక్కడ రిసెప్షన్ కార్యక్రమం ఉంటుంది. జిల్లాలోని అన్ని ప్రాంతాల నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో అతిథులు బస్సుల్లో అక్కడికి వస్తారని భావిస్తున్నారు. బళ్లారిలో సెట్లను కూడా బాలీవుడ్ ఆర్ట్ డైరెక్టర్లు, వారి బృందాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు శ్రీరాములు కార్యాలయం వివరించింది.

బాలీవుడ్ నటి దీపికా పడుకోన్ నియోగించుకున్న మేకప్ ఆర్టిస్టులు, ముఖేష్ అంబానీ కుమార్తె ఇషా పెళ్లిని చిత్రీకరించిన వీడియో సిబ్బంది.. శ్రీరాములు కుమార్తె పెళ్లి కోసం పనిచేస్తున్నారు.

ఒకేసారి 7,000 మందికి వడ్డించేందుకు సరిపోయేలా భోజన మందిరాన్ని ఏర్పాటుచేస్తున్నారు. దాదాపు 1,000 మంది వంటవాళ్లు ఉత్తర కర్ణాటక భోజనం, ఇతర సంప్రదాయ వంటకాలను వండుతారు. ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే అతిథులకు వివిధ ఫైవ్ స్టార్ హోటళ్లలో బస ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

అయితే, శ్రీరాములు మాత్రం.. ''నా కూతురు పెళ్లిని సాదా పద్ధతిలోనే జరుపుతున్నాం. ఎంతో ఖర్చు చేయటం అదంతా ఆచరణీయం కాదు. మా కుటుంబ సంప్రదాయం, సంస్కృతి ప్రకారం ఈ వేడుక జరుపుతున్నాం. మీడియాలో వస్తున్న కథనాలన్నీ తప్పు. నిజాన్ని ఎవరూ దాచలేరు. అంతా ప్రజలకు కనిపిస్తూనే ఉంది'' అని బీబీసీతో పేర్కొన్నారు.

తన స్నేహితుడు జనార్ధన్‌రెడ్డి తన కుమార్తె పెళ్లికి ఖర్చు పెట్టిన దానికన్నా శ్రీరాములు ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తున్నారన్న కథనాలను కొట్టివేస్తూ.. ''ఈ సెట్లు ఏర్పాటు చేయటానికి నా సాయం పొందిన కొందరు స్నేహితులు ముందుకువచ్చారు. అందులో దేనికీ...


కర్నాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి, బీజేపీ నేత బీఎస్ యడ్యూరప్ప, ప్రధాని మోదీ

బీజేపీకి చెందిన ఓ ప్రముఖ నేత గతవారం ఇలాంటి తప్పే ఒకటి చేశారు.

"సరిహద్దుల్లో భారత్-పాకిస్తాన్ల మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు రానున్న సాధారణ ఎన్నికల్లో మా పార్టీకి డజన్ల కొద్దీ సీట్లు తెచ్చేందుకు తోడ్పడతాయి" అని కర్నాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి బీఎస్ యడ్యూరప్ప వ్యాఖ్యానించారు.

మాజీ ముఖ్యమంత్రి స్థాయి నాయకుడు బహిరంగంగా ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడంపై ప్రతిపక్షాలు వెంటనే తమ విమర్శలకు పదునుపెట్టాయి. ఇరుదేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను నరేంద్ర మోదీ, బీజేపీ.. మరో నెలలో జరగనున్న సాధారణ ఎన్నికల్లో రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించుకుంటున్నాయని ఆరోపించాయి.

మరోసారి ఎలాగైనా అధికారంలోకి రావాలని బీజేపీ భావిస్తోంది. అయితే యడ్యూరప్ప చేసిన ఈ వ్యాఖ్య వల్ల బీజేపీ కూడా ఇబ్బంది పడిందని అనిపిస్తోంది. దీనిపై కేంద్ర మంత్రి వీకే సింగ్ స్పందించారు. "దేశాన్ని రక్షించడం, పౌరుల భద్రతను కాపాడడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. అందుకే ఈ దాడులు చేసింది కానీ ఎన్నికల్లో కొన్ని సీట్లు గెలవడానికి కాదు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఎన్నికల్లో లబ్ది కోసం యుద్ధాన్ని తలపించే ఉద్రిక్తతలను సృష్టించామని చె... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ప్పడానికి ఏ రాజకీయ పార్టీ కూడా సాహసం చేయదు.

భారత్, పాక్‌ల మధ్య ఉన్న నియంత్రణ రేఖ

గత వారం జరిగిన వైమానిక దాడులతో రెండు అణ్వస్త్ర దేశాల మధ్య సరిహద్దుల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచినప్పటికీ ఎప్పటిలానే మోదీ తన పనుల్లో తాను మునిగిపోయారు. భారత్ దాడి చేసిన కొన్ని గంటల తర్వాత ఓ ఎన్నికల ర్యాలీలో మాట్లాడుతూ... "భారత్ పూర్తిగా సురక్షిత హస్తాల్లో ఉంది. ఉగ్రవాదంపై పోరులో ఏమాత్రం నిస్సహాయంగా లేదు" అని వ్యాఖ్యానించారు. ఆ తర్వాత రోజు ఉదయం పాకిస్తాన్ ప్రతి దాడి చేసింది, ఓ భారత యుద్ధ విమానం పైలట్‌ను అరెస్టు చేసింది. రెండు రోజుల తర్వాత ఆ పైలట్‌ను తిరిగి భారత్‌కు అప్పగించింది.

"ఇప్పుడు జరిగిన వైమానిక దాడి కేవలం ఓ ప్రయోగం, ఇలాంటివి మరిన్ని జరగబోతున్నాయి" అని శాస్త్రవేత్తలనుద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ మోదీ ప్రకటించారు. మరోచోట, బాలాకోట్ దాడిలో 250 మందికి పైగా మిలిటెంట్లను భారత్ హతమార్చిందని బీజేపీ అధ్యక్షుడు అమిత్ షా ప్రకటించారు. కానీ రక్షణ శాఖలోని సీనియర్ అధికారులు ఎంతమంది మిలిటెంట్లు చనిపోయారో తెలియదంటున్నారు.

సైనికులు వెంట నడుస్తుండగా, యుద్ధ విమానాలు ఎగురుతుండగా, బాంబు పేలుళ్లు మధ్య మోదీ తుపాకులు పట్టుకుని నిల్చున్న పోస్టర్లు దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో వెలిశాయి.

"ఎన్నికల ప్రచార పోస్టర్లు, వేదికలపై సైనికుల ఫొటోలు ఉంచడం అసౌకర్యంగానే ఉంటుంది. దీన్ని నిషేధించాలి. యూనిఫాం చూపించి ఓట్లు అడగడమనేది దారుణం" అని సీనియర్ పాత్రికేయురాలు బర్కాదత్ ట్వీట్ చేశారు.

ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతలపై రాజకీయం చేయొద్దని మోదీ ప్రతిపక్షాలను కోరారు. కానీ మోదీ తనమాటను తానే నిలబెట్టుకోకపోవడంపై ప్రతిపక్షాలు ఆగ్రహంగా ఉన్నాయి. స్వల్ప రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం దేశ భద్రతను పణంగా పెట్టకూడదని ప్రతిపక్షాలు గతవారం ఓ ప్రకటన విడుదల చేశాయి.

రాజకీయ ప్రయోజనాలే పరమావధి

అయితే, ఈ పరిస్థితి మోదీకి ఓట్లు తెచ్చిపెడుతుందా? మరోమాటలో చెప్పాలంటే, దేశ భద్రత ఎన్నికల ప్రచారాస్త్రంగా మారుతుందా?

ఈ అంశాన్నే మోదీ తన ఎన్నికల ప్రచారంలో ప్రముఖంగా ప్రస్తావిస్తారని చాలామంది భావిస్తున్నారు. కశ్మీర్లో గత నెల్లో జైషే మహమ్మద్ చేసినట్లుగా చెబుతున్న ఆత్మాహుతి దాడిలో 40 మందికి పైగా పారామిలిటరీ సిబ్బంది మరణించడంతో మోదీకి కొద్దిగా ఇబ్బందికర పరిస్థితి ఎదురైంది. ఇటీవల మూడు ప్రధాన రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ చేతిలో ఓటమి, వ్యవసాయ రంగంలో సంక్షోభం, నిరుద్యోగం... ఇవన్నీ కలసి బీజేపీ విజయావకాశాలను ప్రభావితం...


కర్నాటక ముఖ్యమంత్రి యడ్యూరప్ప

కొన్నివారాలుగా అనేక మలుపులు తిరుగుతూ వచ్చిన కర్నాటక రాజకీయాలు ఓ కొలిక్కి వచ్చాయి. బీజేపీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం కొలువుదీరింది.

సోమవారం కర్నాటక అసెంబ్లీలో బలపరీక్షలో యడ్యూరప్ప విజయం సాధించారు. 105 మంది బీజేపీ సభ్యులతోపాటు, ఒక స్వతంత్ర అభ్యర్థి మద్దతు ఇవ్వడంతో బీజేపీ బలం 106కు చేరింది.

225 మంది సభ్యులున్న సభలో 17మందిపై అనర్హత వేటు పడటంతో మొత్తం సభ్యుల సంఖ్య 208కి పడిపోయింది. ప్రస్తుత శాసనసభ కాల వ్యవధి ముగిసేవరకూ వీరిపై అనర్హత కొనసాగుతుందని స్పీకర్ తన ఆదేశాల్లో పేర్కొన్నారు.

బలపరీక్ష ముగిసిన అనంతరం అసెంబ్లీ స్పీకర్ పదవికి రమేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేశారు. తన రాజీనామా లేఖను సభలో చదివి వినిపించారు.

గతవారం జరిగిన విశ్వాస పరీక్షలో ఓటమి పాలైన జేడీఎస్-కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం కుప్పకూలింది. దీంతో ముఖ్యమంత్రి కుమార స్వామి తన పదవికి రాజీనామా చేశారు.

ఆదివారం నాడు స్పీకర్ రమేశ్ కుమార్ 14 మంది ఎమ్మేల్యేలను అనర్హులుగా ప్రకటించారు. వీరిలో 11మంది కాంగ్రెస్ సభ్యులు కాగా, ముగ్గురు జేడీఎస్ సభ్యులు. దీంతో మొత్తం అనర్హ ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య 17కు చేరింది.

ప్రస్తుతం బీ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

జేపీకి 105మంది సభ్యుల బలం ఉండగా, ప్రతిపక్ష కూటమికి 99మంది మద్దతు ఉంది. ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి కావలసిన మ్యాజిక్ సంఖ్య 104.

అధికారం శాశ్వతం కాదు: కుమారస్వామి

అంతకు ముందు జరిగిన చర్చలో భాగంగా కుమారస్వామి ప్రసంగించారు.

"నరేంద్రమోదీకైనా, జేపీ నడ్డాకైనా అధికారం శాశ్వతం కాదు. మేం మీ బలాన్ని 105 నుంచి 100 దగ్గరికో, ఇంకా కిందకో తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించం. ఇప్పటికైనా మీరు కరవు గురించి ప్రస్తావించారు. దీన్ని ఎదుర్కోవడానికి మీరెలా పనిచేస్తారో చూస్తాం. ప్రజల శ్రేయస్సు కోసం మేం మీకు అవసరమైన సహకారం అందిస్తాం" అని వ్యాఖ్యానించారు.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


కర్నాటకలోని బెల్గాం ప్రాంతంలో ఈ ఆచారాన్ని రూపుమాపడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు సీతవ్వ జోడట్టి.

ఆమెను భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

2018 ఏప్రిల్‌లో సీతవ్వ జోడట్టికి భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

ఈ నేపథ్యంలో ఆమె తన జీవన ప్రయాణాన్ని బీబీసీ ప్రతినిధి మయూరేష్ కొన్నూర్‌తో పంచుకున్నారు.

''జనవరి 25న నేను ఇంటి పనుల్లో బిజీగా ఉన్నాను.  టీవీలో సువర్ణ న్యూస్ చానల్ చూస్తుండగా హెడ్‌లైన్స్‌లో చెబుతున్నారు... సీతవ్వ జోడట్టికి పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది అని. అసలు నాకు పద్మశ్రీ అంటే ఏంటో కూడా తెలియదు.'' అని సీతవ్వ అన్నారు.

వీడియో: 3600 మంది మహిళలను కాపాడిన ‘మాస్’ లీడర్

''నా మెడలో నల్లపూసల దండవేసి నన్ను దేవదాసిగా మార్చే సమయానికి నాకు ఏడేళ్లు.  నా చేతికి పచ్చని గాజులు, పచ్చని చీర, మెట్టెలు చూసి చాలా సంతోషంగా అనిపించింది.  సౌందట్టిలోని ఎల్లమ్మ ఆలయంలో నన్ను దేవదాసిని చేశారు. అమ్మాయిల్ని ఇలా దేవదాసిగా చేయడానికి చాలా కారణాలుంటాయి. కానీ నా విషయానికొస్తే.. మాత్రం నా తల్లిదండ్రులకు పుత్రసంతానం లేకపోవడమే.'' అని తాను ఎలా దేవదాసిగా మారిందీ వివరించారు.

1982లోనే కర్నాటక ప్రభుత్వం దేవదాసీ సంప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్రదాయాన్ని రద్దు చేసినప్పటికి ఈ సమస్య పూర్తిగా కనుమరుగవలేదు.

''90 శాతం మంది దేవదాసిలు వేధింపులకు గురవుతుంటారు. కొంతమంది మీద అత్యాచారాలు కూడా జరిగాయి.  ఆర్థిక అవసరాల రీత్యా వారితో వెళ్లమని తల్లిదండ్రులే చెబుతుంటారు. అలా దేవదాసి కుటుంబమంతా ఆమె సంపాదన మీదే ఆధారపడి బతుకుతుంది.  అయితే ఇందులో అన్యాయానికి గురయ్యేది మాత్రం దేవదాసినే.'' అని సీతవ్వ చెప్పారు.

''1991లో కర్నాటక మహిళా సంక్షేమ శాఖ వారు వచ్చి మాకు చాలా విషయాలు తెలియజేశారు.  అప్పుడే 'అసలు మేం దేవదాసిలుగా ఎందుకు మారాలి' అన్న ప్రశ్న మొదలైంది. 'మేం ఎందుకింత ఇబ్బందులు పడుతున్నాం' అన్పించింది.  ఎవరి మీదో ఆధారపడి బతికేకంటే మా బతుకు మేమే బతకాలనుకున్నాం.'' అని నాటి పరిస్థితులను గుర్తు చేసుకున్నారు సీతవ్వ.

ఈమె 1997 సెప్టెంబర్‌లో మరికొందరితో కలిసి 'మహిళా అభివృద్ధి మట్టు సంస్కరణ సంస్థే' - మాస్‌ను ఏర్పాటు చేశారు.

''మమ్మల్ని ఎంతగానో వేధించారు. ఈ కూపం నుండి మొత్తం 3600 మంది మహిళలను బయటపడేయడానికి మేం చాలా ఇబ్బందులు పడాల్సి వచ్చింది. మమ్మల్ని అనరాని మాటలనేవారు. మమ్మల్ని వెనకడుగు వేసేలా చేయాలన్నదే వారి ఆలోచన.  అయితే, మరెవ్వరూ మా లాగా బాధ పడకూడదని భావించాం కాబట్టే మేం ఎన్నో ఇబ్బందులను భరించాం.'' అని సీతవ్వ చెప్పారు.

సీతవ్వ, తను ఏర్పాటు చేసిన సంస్థతో కలిసి మొత్తం 4800 మంది దేవదాసిలను, వారి పిల్లలను ఈ ఉచ్చు నుండి కాపాడారు.

దేవదాసిల పిల్లల కోసం ఉపకారవేతనాలను కూడా అందించారు.

'కర్నాటకలోని బెల్గాంలో దేవదాసి వ్యవస్థ పూర్తిగా రద్దయినప్పటికీ, మేం చేయాల్సిన పనులు ఇంకా చాలానే ఉన్నాయి. బాల్య వివాహాలు, బాల కార్మిక వ్యవస్థ, మహిళల అక్రమరవాణా... వీటన్నింటి పైనా మేం పని చేయాలనుకుంటున్నాం.' అని ఆమె తన భవిష్యత్తు ప్రణాళికను వివరించారు.

వీడియో: 3600 మంది మహిళలను కాపాడిన ‘మాస్’ లీడర్

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


కర్నూలు జిల్లా ఆదోనికి చెందిన సుశాంత్, 'జీవన వికాస విద్యావనం' అనే విభిన్నమైన పాఠశాలలో పదో తరగతి చదువుతున్నాడు.

విజ‌య‌వాడ-నూజివీడు ప్ర‌ధాన రహ‌దారిలో ఉండే అడ‌వి నెక్క‌లం స‌మీపాన ఈ పాఠశాల ఉంది. ఎవ‌రి ప‌ని వారే చేసుకుంటూ, అంద‌రి ప‌నులూ చేస్తూ, అంద‌రూ క‌లిసే సాగే ఇక్కడి విద్యావిధానం వ‌ర్త‌మాన బోధ‌నా విధానానికి పూర్తి భిన్నంగా ఉంది.

దీనిని 'స్కూల్' అన‌డం కంటే 'ఆధునిక ఆశ్ర‌మం' అనడం సరైనదని పూర్వ విద్యార్థులు అంటుంటారు.

ప్ర‌ధాన ర‌హ‌దారి నుంచి ఐదు కిలోమీట‌ర్ల దూరంలో కొండ‌వాలు ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ ప్రాకృతిక విద్యాకేంద్రాన్ని రిషివాలీ, శాంతినికేత‌న్ లాంటి విద్యాసంస్థల స్ఫూర్తితో న‌డుపుతున్న‌ట్టు క‌నిపిస్తోంది.

80 ఎక‌రాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న జీవన వికాస విద్యావనంలో చ‌దువుకోవ‌డానికి కేటాయించిన ప్రదేశం చాలా తక్కువ.

ఎక్కువ భాగాన్ని ఆట‌స్థ‌లం, విద్యార్థుల మధ్య చ‌ర్చా కార్యక్రమాల కోసం క‌దంబం, సాంస్కృతిక ప్ర‌ద‌ర్శ‌న‌ల కోసం రంగం లాంటి వాటికే వాడుతున్నారు.

వీడియో: ‘రోజుకు 4 గంట‌లే చ‌దువు.. మిగతా సమయంలో వ్యవసాయం, ఆటలు, క‌మ్యూనిటీ పనులు’

‘పాఠ‌శాల కాదు.. 'క‌మ్యూనిటీ'’

నిద్ర లేచింది మొద‌లు తిరిగి నిద్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ర‌పోయే వ‌ర‌కు పుస్త‌కాలతో కుస్తీ ప‌డుతున్న నేటి విద్యార్థుల‌కు దూరంగా ఇక్కడ చ‌దువులు సాగుతున్నాయి.

"గ‌దులు విశాలంగా ఉండ‌డ‌మే కాదు, పిల్ల‌ల మ‌న‌సులు కూడా విక‌సింప‌జేయ‌డ‌మే ల‌క్ష్యంగా ప్ర‌య‌త్నాలు చేస్తున్నాం" అని జీవన వికాస విద్యావనం వ్య‌వ‌స్థాప‌కుడు డాక్ట‌ర్ ఎస్.ఆర్.ప‌రిమి బీబీసీతో చెప్పారు. ఆయన గతంలో అమెరికాలో ఇంజినీరింగ్ అధ్యాప‌కుడిగా పనిచేశారు.

తమ పాఠ‌శాల‌ను 'క‌మ్యూనిటీ' అని పిలుస్తామని ఆయన తెలిపారు. "ఇక్క‌డ అంద‌రూ స‌మాన‌మే. విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, సిబ్బంది అని కాకుండా అంతా క‌లిసి మెలిసి నేర్చుకుంటాం" అని వివ‌రించారు.

బోధన నాలుగ్గంటలే..

రోజూ ఉద‌యం 8 గంటల నుంచి 12.30 గంటల వ‌ర‌కు పాఠ్యాంశాల బోధ‌న ఉంటుంది. మ‌ధ్య‌లో అర‌గంట విరామం. తరగతి గదులకు మాత్రమే ప‌రిమిత‌మ‌య్యేలా పుస్త‌కాల సంచి ఉంటుంది.

ఎల్‌కేజీ, యూకేజీ లాంటివి ఇక్కడ ఉండవు. పిల్లలను విద్యాభ్యాసానికి అలవాటు చేసేందుకు తొలి రెండేళ్లు 'బొమ్మ‌రిల్లు' పేరుతో చదువు చెబుతారు. ఆ త‌ర్వాత ఆరోత‌రగ‌తి వ‌ర‌కు సాగే అభ్యాసాన్ని 'బాలానందం' అంటారు.

కృష్ణా జిల్లాలోనే, అడవి నెక్కలానికి దాదాపు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలోని పోరంకి వ‌ద్ద న‌డుపుతున్న వికాస విద్యావనంలో ఐదో త‌ర‌గ‌తి వ‌ర‌కు ఉంది. ఆ త‌ర్వాత అడవినెక్క‌లం వ‌ద్ద ఉన్న జీవ‌న వికాస విద్యావనంలోనే గురుకులం త‌ర‌హా బోధ‌న సాగుతోంది.

పోరంకి పూర్వవిద్యార్థుల్లో విదేశాల్లో స్థిరపడినవారూ, ఐఐటీ ప్రొఫెసర్లుగా సేవలందిస్తున్నవారూ ఉన్నారు.

నేల‌పై కూర్చుని చ‌దువుకోవాలి

హోమ్ వ‌ర్క్ అస‌లు ఉండదు. త‌ర‌గ‌తి గ‌దుల్లోనే అన్నీ పూర్తిచేస్తారు. త‌ర‌గ‌తి గదుల్లోనూ నేల‌పై కూర్చుని చ‌దువుకోవాల్సిందే.

మార్కులు, గ్రేడ్లు ఉండ‌వు. ప‌రీక్ష‌లు పిల్ల‌ల‌కు భారం కాకుండా వారి మేధ‌స్సు పెంచ‌డానికి అనుగుణంగా ఉంటాయ‌ని నిర్వాహకులు చెప్పారు.

ఎవరి పనులు వాళ్లే చేసుకోవాలి

ఉదయాన్నే బోధనేతర ప‌నులతో విద్యార్థుల దిన‌చ‌ర్య ప్రారంభ‌మ‌వుతుంది. సొంతంగా తయారుచేసుకున్న సబ్బులే స్నానానికి వాడతారు. త‌లస్నానానికి కుంకుడుర‌సం ఉపయోగిస్తారు.

బ‌ట్ట‌లు కుట్ట‌డం, మ‌ట్టిబొమ్మ‌ల త‌యారీ, ఇత‌ర అవ‌స‌రాల‌కు అనుగుణంగా వివిధ వ‌స్తువుల త‌యారీలోనూ విద్యార్థులు శిక్ష‌ణ పొందుతారు.

మ‌ధ్యాహ్నం భోజ‌నం త‌ర్వాత సొంత ప‌నుల‌న్నీ విద్యార్థులే చేసుకుంటారు. బ‌ట్ట‌లు వాళ్లే ఉతుక్కుంటారు. ఇస్త్రీ వాళ్లే చేసుకుంటారు.

ఆ త‌ర్వాత గంట పాటు పొలం ప‌ని చేయాలి. ప్రతి విద్యార్థి అందులో...


కర్నూలు జిల్లా ఆళ్లగడ్డ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలోని శిరివెళ్లలో స్థానిక వైసీపీ నేతలు ప్రచారంలో జనంపై డబ్బులు వెదజల్లినట్లుగా చెబుతున్న వీడియో ఒకటి వైరల్ అవుతోంది.

ఆళ్లగడ్డ స్థానంలో వైసీపీ తరపున గంగుల బ్రిజేందర్ రెడ్డి, టీడీపీ అభ్యర్థిగా భూమా అఖిలప్రియ పోటీచేస్తున్నారు.

వీడియో: ''ఆళ్లగడ్డ నియోజకవర్గంలో నోట్లు వెదజల్లిన స్థానిక వైసీపీ నేత''

ఆలస్యంగా వెలుగుచూసిన ఈ వీడియోపై శిరివెళ్లకు చెందిన జి.గౌస్‌మియ అనే వ్యక్తి తమకు ఫిర్యాదు చేశారని పోలీసులు తెలిపారు. ఫిర్యాదు మేరకు ముల్లాసలాం, అన్వర్ బాషలపై కేసును నమోదు చేశామని శిరివెళ్ల ఎస్.ఐ.తిమ్మారెడ్డి బీబీసీకి తెలిపారు.

పోలీసుల ప్రకారం కేసు వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.

‘‘ఈ కేసు క్రైమ్.నం. 79/90. ఐపీసీ సెక్షన్ 171 -ఇ, 188, 123 క్లాజ్-1 ఆర్.టి.యాక్ట్, అండర్ రెడ్ విత్ 34 ఐ.పి.సి. సెక్షన్ల కింద కేసు నమోదు చేశాం’’ అని పోలీసులు చెబుతున్నారు.

వీడియోలోని సంఘటన ఏప్రిల్ 1న జరిగినట్లు ఫిర్యాదిదారులు పేర్కొన్నారని పోలీసులు తెలిపారు. ఈ విషయంలో కూడా దర్యాప్తు చేస్తున్నాం. ఇంతవరకూ ఎవ్వరినీ అరెస్టు చేయాలేదు. విచారణకు హాజరుకావాలని నోటీసులు జారీ చేశాం.

ఎన్నికల ప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్రక్రియను వైసీపీ అభ్యర్థి బ్రిజేంద్ర‌రెడ్డి అపహాస్యం చేస్తున్నారని అఖిలప్రియ ఆరోపించారు. దీనిపై ఎన్నికల సంఘానికి ఫిర్యాదు చేస్తామన్నారు. బ్రిజేందర్‌రెడ్డి అభ్యర్థిత్వాన్ని రద్దు చేయాల్సిందిగా ఎన్నికల కమిషన్‌ను కోరతామని ఆమె తెలిపారు.

మురళీమోహన్‌తోపాటు మరో 5మందిపై కేసు నమోదు

ఏప్రిల్ 3 బుధవారం హైటెక్ సిటీ రైల్వే స్టేషన్ దగ్గర తనిఖీల్లో పోలీసులకు పట్టుబడ్డ ఇద్దరు వ్యక్తులు జయభేరి ప్రాపర్టీస్ సంస్థకు చెందినవారని సైబరాబాద్ పోలీసు కమిషనర్ వీసీ సజ్జనార్ తెలిపారు.

రెండు కోట్ల రూపాయలను రెండు సంచుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాజమండ్రికి తరలిస్తుండగా వీరిని తమ పోలీసు బృందం అదుపులోకి తీసుకుందని చెప్పారు. వీరిని నిమ్మలూరి శ్రీహరి, పండరిలుగా గుర్తించామని, వీరు హైదరాబాద్ గచ్చిబౌలిలోని జయభేరి సంస్థలో పనిచేస్తున్నారని తెలిపారు.

రూ.500 నోట్లు 19,200 దొరికాయని, వీటి విలువ 96 లక్షల రూపాయలని ఆయన చెప్పారు. రూ. 2 వేల నోట్లు 5,200 దొరికాయని, వీటి విలువ కోటి రూపాయల నాలుగు లక్షలని తెలిపారు.

జయభేరి ప్రాపర్టీస్ సంస్థ కార్యాలయంలో పనిచేసే జగన్మోహన్, ధర్మరాజు అనే వ్యక్తులు ఈ డబ్బు ఇచ్చారని శ్రీహరి, పండరి వెల్లడించారని సజ్జనార్ చెప్పారు.

''మీరిద్దరూ కలసి రైల్లో రాజమండ్రికి వెళ్లండి. అక్కడ మీ కోసం యలమంచిలి మురళీమోహన్ అనే వ్యక్తి కారులో ఎదురుచూస్తుంటారు. ఆయన కారులో ఎక్కి ఈ డబ్బు రాజమండ్రి ఎంపీ మురళీమోహన్‌కు అందజేయండి'' అని జగన్మోహన్, ధర్మరాజు వీరిద్దరికి చెప్పారని తెలిపారు.

ఈ కేసులో పోలీసులు 6మందిని నిందితులుగా పేర్కొన్నారు. రాజమండ్రి ఎంపి మురళీమోహన్‌తోపాటు మరో 5మందిపై కేసు నమోదు చేశామని పోలీసులు చెబుతున్నారు. పోలీసులు వెల్లడించిన నిందితుల వివరాలు..

పోలీసులు ఏం చెబుతున్నారంటే...

‘‘మేం అరెస్టు చేసిన నిమ్మలూరి శ్రీహరి, అవుటి పండరి ఇద్దరూ జయభేరి ప్రాపర్టీస్‌లో కార్యాలయంలో పనిచేస్తారు. వీరిద్దరూ ధర్మరాజు, జగన్మోహన్ రావు ఆదేశాల ప్రకారం, రాజమండ్రి ఎంపి ఎం.మురళీమోహన్, టీడీపీకి చెందిన మరోవ్యక్తి యలమంచి మురళికి 2 కోట్ల రూపాయలు అందచేయడానికి రెండు బ్యాగుల్లో డబ్బు తీసుకువెళుతున్నారు.’’

‘‘రానున్న ఎన్నికల్లో ఈ డబ్బును రాజమండ్రి లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని ఓటర్లకు పంచడానికి ఉద్దేశించబడినది. ఏప్రిల్ 4వ తేదీ సాయంత్రం 6 గంటల సమయంలో మాదాపూర్, స్పెషల్ ఆపరేషన్ టీమ్ సిబ్బంది.. హైటెక్ సిటీ రైల్వేస్టేషన్ వద్ద తనిఖీలు చేపట్టారు. 6:30గంటల సమయంలో నిమ్మలూరి...


కర్నూలు జిల్లా హోసూరు గ్రామంలో 2019 డిసెంబర్ 14న దళితులు ఆలయ ప్రవేశం చేశారు. 'జై భీం', 'జై అంబేడ్కర్' నినాదాలతో వందలాదిమంది దళితులు ర్యాలీగా వచ్చి గ్రామంలోని వీరభద్ర స్వామి దేవాలయంలో తొలిసారి అడుగు పెట్టారు.

శతాబ్దాల చరిత్ర ఉన్న ఈ దేవాలయం, దళితవాడకు ఇలా పరిచయమైంది. కానీ ఈ కలయిక వెనుక ఒక ఉద్యమమే నడిచింది.

దళితుల ఆలయ ప్రవేశం వార్త తెలుసుకున్న 'బీబీసీ తెలుగు' హోసూరు గ్రామానికి వెళ్లింది. హోసూరు గ్రామ జనాభా 7 వేలకు పైనే. అందులో దాదాపు 400 దళిత కుటుంబాలు నివాసముంటున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.

బయటి ప్రపంచానికి పెద్దగా తెలియని ఈ దళిత ఉద్యమానికి మొహర్రం పండుగ బీజం వేసిందని రంగస్వామి అనే దళిత యువకుడు బీబీసీతో అన్నారు. రంగస్వామి ఎమ్మెస్సీ, బీఈడీ, డీఈడీ చదివి, బెంగళూరులోని ఓ ప్రైవేట్ కాలేజ్‌లో లెక్చరర్‌గా పనిచేస్తున్నారు.

'సావుసేన్ నుంచి జై భీమ్'

మొహర్రం పండుగరోజు అన్ని కులాలవాళ్లు 'పీర్ల గుండం' చుట్టూ చేరి ఉత్సాహంగా 'సావుసేన్' ఆడతారు. కానీ అలా 'సావుసేన్ ఆట ఆడేందుకు అప్పటిదాకా ఆ గ్రామంలోని దళితులకు అనుమతి లేదు' అని డీఎస్పీ నరసింహారెడ్డి బీబీసీకి వివరించారు.

''అందరితోపాటే గుండం చుట్టూచే... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రి ఉత్సాహంగా ఎగరల్లని మాకూ ఉంటుంది కదా. ఇంకా ఎన్ని తరాలు, ఎన్ని దశాబ్దాలు మమ్మల్ని వెలి వేస్తారు సార్? అందుకే, మేము కూడా సావుసేన్ ఆడతామని సంవత్సరం నుంచి గ్రామపెద్దల్ని అడుగుతూనే ఉన్నాం. కానీ వాళ్లు ఒప్పుకోలేదు. ఈసారి కూడా వద్దు అన్నారు. అక్కడే మా ఉద్యమం మొదలైంది'' అని రంగస్వామి అన్నారు.

2019 సెప్టెంబర్ 10న మొహర్రం పండుగ జరిగింది. ఈ పండుగ సందర్భంగా సావుసేన్ ఆడాలని, అందరితో సమానంగా ఉత్సవంలో పాల్గొనే హక్కు కోసం దళితులు ఆగస్టు నెల నుంచి ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టారు. ఈ విషయమై గ్రామపెద్దలను, పోలీసులను పలుమార్లు సంప్రదించినా ఫలితం లేకపోవడంతో, ఆగస్టు 19, 2019న 'స్పందన' కార్యక్రమంలో సావుసేన్ ఆడటం, ఆలయ ప్రవేశం గురించి కర్నూలు అడిషనల్ ఎస్పీకి వినతిపత్రం ఇచ్చామని రంగస్వామి అన్నారు.

''పీర్లపండుగ రోజు సావుసేన్ అడేందుకు అనుమతించాలని దళితులు సంవత్సర కాలంగా గ్రామపెద్దలను అడుగుతున్నారు. కానీ వాళ్లు ఒప్పుకోలేదు. సెప్టెంబర్ 8న చిన్నసరిగెత్తు పండుగ రోజు, మేం గ్రామపెద్దలకు నచ్చజెప్పే ప్రయత్నం చేసినా ఫలితం లేదు. దళితులు సావుసేన్ ఆడకపోతే, మీరు కూడా ఆడొద్దని, మొహర్రం పండుగను జరగనివ్వం అని చెప్పినాం. కానీ పోలీసుల ఆదేశాలను ధిక్కరిస్తూ కొందరు ఇతర కులాల యువకులు ఆరోజు రాత్రి, పీర్లచావిడి సమీపంలో సావుసేన్ ఆడారు. విషయం తెలుసుకుని సీఐ, కొందరు కానిస్టేబుల్స్ గ్రామానికి చేరుకున్నారు. మందిని చెదరగొట్టే క్రమంలో పోలీసులపై దళితేతరులు దాడి చేశారు. ఆ ఘటనలో ఒక సీఐ, ఒక ఎస్సై, ఒక హోంగార్డు గాయపడ్డారు. పోలీసు వాహనాలు ధ్వంసమయ్యాయి. దాడికి పాల్పడినవారిని గుర్తించి వారిపై కేసులు నమోదు చేశాం'' అని డీఎస్పీ నరసింహారెడ్డి చెప్పారు.

పోలీసులపై దాడి, అరెస్టులు, జైలుకు వెళ్లడం... లాంటి సంఘటనలతో హోసూరు ఊరి వాతావరణం మారిపోయింది. పోలీసులు, రెవెన్యూ అధికారులు దళిత చట్టాలవైపు నిలబడ్డారు. పరిస్థితి గాడి తప్పుతోందనుకున్న సమయంలో, మొహర్రం పండుగరోజు ఎవరూ సావుసేన్ ఆడకూడదని, దళితులు యథేచ్ఛగా ఆలయ ప్రవేశం చేయొచ్చని గ్రామపెద్దలు ప్రకటించారు.

''ఈ సందర్భంలోనే దళితులపై వివక్ష చూపుతున్న రెండు గ్లాసుల పద్దతి (స్టీలు గ్లాసు, ప్లాస్టిక్ గ్లాసు), హోటళ్లలో వేరుగా కూర్చోబెట్టడం, ఆటోల్లో ఎక్కించుకోకపోవడం లాంటి అంశాలు మా దృష్టికి వచ్చాయి. గ్రామస్తులతో మాట్లాడి, ఈ వివక్ష లేకుండా చేశాం. డిసెంబర్ 14న గ్రామ దళితులు ఆలయ ప్రవేశం చేశారు. ఇప్పుడు గ్రామం చాలా ప్రశాంతంగా ఉంది'' అని డీఎస్పీ...


కర్నూలు జిల్లాలో మూడు రోజుల పర్యటనలో భాగంగా ఆదివారం కర్నూలు నగరానికి చేరుకున్నారు. అమరావతి నుంచి ప్రత్యేక హెలికాప్టర్‌లో ఓర్వకల్లు ఎయిర్‌పోర్టుకు చేరుకున్న పవన్‌కు స్థానిక నాయకులు స్వాగతం పలికారు. అక్కడి నుంచి కర్నూలు నగరానికి వచ్చారు. సి.క్యాంప్ సెంటర్ నుంచి కొండారెడ్డి బురుజు వరకు రోడ్‌షో నిర్వహించారు.

 కొండారెడ్డి బురుజు దగ్గర ఏర్పాటు చేసిన సభలో పవన్ ప్రసంగించారు. ''కొండారెడ్డి బురుజు సాక్షిగా చెబుతున్నా. జనసేన లేకుండా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రాజకీయాలు ఉండవు. ఒకే వ్యక్తికి అధికారం ఇస్తే పాలన అస్తవ్యస్తంగా మారుతుంది. అందుకే సంకీర్ణ ప్రభుత్వాల వైపు దృష్టి పెట్టాలి'' అని సూచించారు. అధికార, ప్రతిపక్షాల మేనిఫెస్టోలు చూస్తుంటే సిగ్గేస్తోందని, రాష్ట్ర బడ్జెట్ రూ.2 లక్షల కోట్లు కాగా, ఇస్తున్న హామీలు రూ.4 లక్షల నుంచి రూ.5 లక్షల కోట్ల వరకు ఉంటున్నాయని ఎద్దేవా చేశారు. సీఎం చంద్రబాబు, ప్రతిపక్షనేత జగన్‌లాగా దిగుజారి అబద్ధాలు చెప్పనని తెలిపారు.

 సీఎం చంద్రబాబు రైతులకు, డ్వాక్రా మహిళలకు డబ్బులు ఇస్తున్నామని చెబుతున్నారని, ఆ డబ్బులేమన్నా ఆయన, ఆయన పార్టీ నేతల జేబుల్లో నుంచి ఇస్తున్నారా? అని పవన్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ప్రశ్నించారు. ప్రభుత్వ ఖజానా నుంచి ఆ సొమ్ము ఇస్తున్నారని, ఆ డబ్బుతోనే ఓట్లు కొంటున్నారని విమర్శించారు.

తన దగ్గర వేల కోట్ల డబ్బు లేదని, న్యూస్ చానళ్లు, న్యూస్ పేపర్లు లేవని, తనకున్నది జనసైనికులేనని పవన్ చెప్పారు.

''ఒకరేమో నన్ను టీడీపీ మనిషి అంటారు. మరొకరు వైసీపీ మనిషి అంటారు. ఇంకో రోజు టీఆర్‌ఎస్ మనిషి అంటారు. మరో రోజు బీజేపీ మనిషి అంటారు. ఎవరు ఏం చెప్పినా నేను ప్రజల మనిషిని, మీ మనిషిని'' అని పవన్ అన్నారని ఆంధ్రజ్యోతి తెలిపింది.

కాల్ చేస్తే... మీ బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ

గూగుల్‌లో బ్యాంకుల పేరిట నకిలీ కాల్ సెంటర్ల నంబర్లు సృష్టించి ఫోన్ చేసిన వారి ఖాతాల నుంచి సైబర్ నేరగాళ్లు డబ్బులు మాయం చేస్తున్నారని సాక్షి ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది.

హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఓ వృద్ధుడు డబ్బు డ్రా చేసుకోవడానికి బషీర్‌బాగ్ సమీపంలోని ఓ ప్రైవేట్ బ్యాంక్ ఏటీఎం కేంద్రానికి వెళ్లారు. అక్కడ చేయాల్సిన తతంగం మొత్తం పూర్తయ్యాక ఆయన ఖాతా నుంచి డబ్బు కట్ అయినట్లు డిస్‌ప్లే, మెసేజ్ వచ్చాయి. అయితే ఏటీఎం నుంచి డబ్బు బయటకు రాకపోవడంతో ఆందోళనకులోనై సదరు బ్యాంక్ కాల్ సెంటర్ నంబర్ కోసం గూగుల్‌లో సెర్చ్ చేశారు. అక్కడ టాప్‌లో కనిపించిన 76+++++219 నంబర్‌కు కాల్ చేశారు. అవతలి వ్యక్తి చెప్పినట్లు చేసి తన ఖాతా నుంచి మరో రూ.80 వేలు పోగొట్టుకున్నారు. చివరకు సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడంతో దర్యాప్తు మొదలైంది.

 ప్రజలకు టోకరా వేయడానికి సమయం, సందర్భాన్ని బట్టి ఒక్కో పంథాను అనుసరించే సైబర్ నేరగాళ్లు ఇటీవల కాలంలో ఇలా టోకరా వేస్తున్నారని సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు చెప్తున్నారు. ఆ అంతర్రాష్ట్ర నేరగాళ్లు ఏకంగా గూగుల్‌లోకే చొచ్చుకుపోయి బురిడీ కొట్టించే ఈ క్రైమ్ ఎలా సాగుతుందో 'సాక్షి'కి వివరించారు. ఇటీవల కాలంలో ఇలాంటి ఫిర్యాదులు పెరిగాయని, అంతా అప్రమత్తంగా ఉండాలని అధికారులు చెప్తున్నారు.

 ఎలాంటి మోసాలు చేయాలన్నా సైబర్ నేరగాళ్లకు ప్రాథమికంగా సిమ్‌కార్డులు అవసరం. వీటిని నకిలీ పేర్లు, చిరునామాలతో తీసుకుంటున్నారు. బోగస్ వివరాలతో కొన్ని యాప్స్, బ్యాంకు ఖాతాలు సైతం సిద్ధం చేసుకుంటున్నారు. కొందరైతే బ్యాంకు ఖాతాలకు బదులుగా మనీమ్యూల్స్‌గా పిలిచే దళారుల్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు. మెట్రో నగరాలతోపాటు ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు చెందిన యువతకు కమీషన్ ఆశ చూపి సైబర్ నేరగాళ్లు వారిని తమ వైపు తిప్పుకుంటున్నారు. వీరికి చెందిన మనీ ట్రాన్స్‌ఫర్ యాప్స్, బ్యాంక్...


కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాల సరిహద్దు ప్రాంతంలో అధిక భాగం ఎర్ర నేలలున్నాయి. నునుపైన రంగురాళ్లు కలిగిన ఈ ఎర్రనేలలు కొంత ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తాయి. వజ్రకరూర్, జొన్నగిరి, పగిడిరాయి, పెరవలి, తుగ్గలిలోని ఈ ఎర్రనేలల్లో తొలకరి చినుకులు కురిసిన తరవాత వజ్రాలు దొరుకుతాయన్న ప్రచారం ఎప్పటినుంచో ఉంది.

అలాగే నంద్యాల-గిద్దలూరు మధ్యనున్న నల్లమల అటవీప్రాంతంలోని సర్వనారసింహస్వామి క్షేత్ర పరిసరాల్లోని వంకల్లో వర్షానికి వజ్రాలు కొట్టుకొస్తాయన్న ప్రచారం కూడా ఉంది.

ఈ ఏడాదీ తొలకరి చినుకులు ప్రారంభం కావడంతోనే వజ్రాలవేట ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుతం వజ్రాల కోసం ఆ రెండు జిల్లాల ప్రజలు పొలాలను జల్లెడ పడుతున్నారు. స్థానికులే కాకుండా కడప, ప్రకాశం, గుంటూరు జిల్లాలతోపాటు కర్నాటకలోని బళ్లారి నుంచి కూడా జనం పొలాల్లో వజ్రాలవేట సాగిస్తున్నారు.

వీళ్లంతా పొలాలకు సమీపంలోని చెట్లకిందే వంట చేసుకుని తింటూ.. రాత్రిళ్లు పాఠశాలలు, ఆలయాల వద్ద తలదాచుకుంటారు.

తొలకరి వర్షాలకు వజ్రాలు దొరుకుతాయా?

జొన్నగిరి పొలాల్లో వజ్రాలను అన్వేషిస్తున్న జెహెరాబీ అనే మహిళను బీబీసీ పలుకరించగా, ''మేం అనంతపురం నుంచి వచ్చినాం. వజ్రాలు దొరుకుతాయని ఎతుకులాడుతుం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

డాం. ఇంతవరకు దొరకలేదు. పనులన్నీ వదిలిపెట్టి వచ్చినాం. దొరికితే మా అదృష్టం" అన్నారు.

"ఈ భూమిలో పోయిన సంవత్సరం ఒకరికి వజ్రం దొరికింది. అదే ఆశతో ఈ సంవత్సరం మళ్లీ వచ్చాం. ఎట్టయిద్దో చూడాలి మరి" అని గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేటకు చెందిన బాలూనాయక్ అన్నారు.

టీవీలు, పేపర్లలో వచ్చిన కథనాలను చూసి వజ్రాల కోసం వచ్చిన వారిలో చాలామందికి వాటిని ఎలా వెతకాలి, ఎలా గుర్తించాలన్న విషయాలు తెలియవు.

చాలామంది తేడాగా కనిపించిన రాళ్లన్నిటినీ ఏరుకుంటున్నారు. అవగాహన, అనుభవమున్న కొందరు మాత్రం దానికి భిన్నంగా తమ అన్వేషణ సాగిస్తున్నారు.

వన్నూరుసా

రాళ్ళల్లో వజ్రాలను గుర్తించడం ఎలా?

పి.వన్నూరుసా అనే వ్యక్తి ఓ రాయిని చూపిస్తూ, "ఇది వజ్రం కాదు కానీ వజ్రపురాయి. ఈ రాయి ఎక్కడుంటే అక్కడ వజ్రాలు దొరుకుతాయి. మనం వెతికే చోట ముందు ఈ రాయి ఉందో లేదో చూసుకోవాలి. ఉంటే అక్కడ జాగ్రత్తగా వెతకాలి. ఈ రాయిని బట్టే ఆ రోజుల్లో బ్రిటిషర్లు ఇక్కడ తవ్వకాలు జరిపారు. చాలా ఏళ్ల క్రితం మాకొక చిన్న వజ్రం దొరికింది. ఆశతో మళ్లీ వచ్చాం" అని చెప్పారు.

సీమ జిల్లాల్లో వజ్రాలు దొరుకుతుండటంపై అనేక కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. పూర్వం శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలనలో వజ్రాలు, రత్నాలు రాసులుగా పోసి అమ్మేవారని, శత్రువులు కొల్లగొట్టకుండా రాజులు ఎక్కడపడితే అక్కడ నిధులు దాచారని, అప్పట్లో ఊహించని వైపరీత్యాలవల్ల వజ్రాలు, రత్నాలు భూమిలో కలిసిపోయి ఇప్పుడు వర్షాలు పడ్డప్పుడు అవి బయటపడుతున్నాయన్నది ఒక కథనం.

ఇక్కడ కొన్ని ప్రత్యేకమైన ఔషధ మెుక్కలున్నాయని, వర్షపు బిందువులు వాటిపై పడ్డప్పుడు అవి వజ్రాలుగా మారతాయని, ఈ విషయం కొన్ని వైద్య గ్రంథాల్లోకూడా ఉందన్నది మరో కథనం.

గనులు, భూగర్భశాఖ అధికారులు ఏమంటున్నారు ?

రాష్ట్ర గనులు, భూగర్భశాఖ అధికారులు మాత్రం ఈ వాదనలను తోసిపుచ్చుతున్నారు.

రాయలసీమలోని కర్నూలు, అనంతపురం, కడప జిల్లాలతోపాటు తెలంగాణలోని మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాల్లో వజ్రాల నిక్షేపాలున్నాయని, భూమి లోపల సహజసిద్ధంగా జరిగే కొన్ని పరిణామాల వల్ల అవి భూపైభాగానికి చేరుకుంటాయని ఆ శాఖ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ రాజబాబు తెలిపారు. మట్టితో మూసుకుపోయిన ఆ వజ్రాలు వర్షాలు, నీటి ప్రవాహంవల్ల బయటపడతాయని ఆయన వివరించారు.

కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాల్లో వజ్రాలు లభించే కింబర్లైట్ పైపులు భూఉపరితలానికి అతి దగ్గరలో ఉన్నాయని, దానికితోడు ఈ ప్రాంతంలోని భూమి గడిచిన ఐదువేల సంవత్సరాల్లో దాదాపు అరకిలోమీటరు మేర కోతకు గురైందని, అందుకే అక్కడ...


కర్బన రసాయనాలు చేపల ద్వారా మనుషులలోకి చేరుతున్నాయి

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒకపక్క చేపల సంతతి తగ్గిపోతున్న తరుణంలో చేపలు తినడం నిజంగా ఆరోగ్యానికి ఎంత వరకు ప్రయోజనకరం అన్నది చర్చనీయాంశంగా మారింది.

శాఖాహారం సమృద్ధిగా లభిస్తున్నవేళ, సముద్ర జీవుల్లో కార్బన్ అవశేషాలు పెరుగుతున్నట్లు ఆందోళన వ్యక్తమవుతున్న సమయంలో చేపలను తినడం మనకు ఎంత వరకు అవసరం అన్న ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది.

ఐక్య రాజ్య సమితికి చెందిన ఫుడ్ అండ్ అగ్రికల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్ ప్రకారం 1974తో పోలిస్తే చేపల సంతతి 90% నుంచి 66% శాతానికి పడిపోయిందని అంచనా

అయితే మిగతావారి సంగతి ఎలా ఉన్నా సముద్ర జలాల్లో పాదరసంతోపాటు ఇతర రసాయనాలు ఎక్కువగా కలుస్తుండటంతో గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు చేపల్లాంటి కొన్ని సముద్ర జీవులను తినడం తగ్గిస్తే మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

అసలు చేపలను తింటే లాభమా, నష్టమా?

కాలుష్యం కారణంగా గర్భిణులు చేపలను తినకపోవడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు

చేపల్లో భార లోహాలు

సముద్ర జలాల్లో చేరుతున్న వ్యర్ధ కాలుష్యాలు, లోహాల ప్రభావం చేపలపై గణనీయంగా పడుతోందని గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఆందోళన వ్యక్తమవుతూ ఉంది.

పరిశ్రమల వ్యర్ధాల నుంచ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ి వచ్చే పాలీక్లోరినేటెడ్ బైఫెనైల్(పీసీబీ)లను 1980ల నుంచి నిషేధించినా అవి అటు భూమిలోనూ, ఇటు నీటిలోనూ గణనీయంగా చేరుతూనే ఉన్నాయని తేలింది.

మనిషి మెదడు నుంచి వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ వరకు శరీరంలోని వివిధ భాగాల మీద అవి ప్రభావం చూపిస్తాయని నిపుణులు తేల్చారు. పాలు, మంచినీరులాంటి వాటిలో ఈ పీసీబీల ఆనవాళ్లు ఉన్నా, చేపల్లో ఇవి మరీ ఎక్కువగా ఉన్నాయని  గుర్తించారు.

వాటి ప్రభావం నుంచి బైటపడాలంటే అవి ఎక్కువగా ఉండే ఆహార పదార్ధాలను తీసుకోకుండా ఉండటమే మార్గమని ఇంగ్లండ్‌లోని రోథమాస్టెడ్ రీసెర్చ్‌కు డైరక్టర్‌గా వ్యవహరిస్తున్న జోనాథన్ నేపియర్ అన్నారు.

“మనుషులు వేటాడి తినే ప్రాణుల్లో ఈ తరహా ప్రమాదకర అవశేషాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి’’ అన్నారాయన. అందుకే సముద్రాలలో దొరికే చేపలకన్నా, చెరువుల్లో పెంచే చేపలు కొంత వరకు మంచిదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

అయితే చేపల చెరువులు కూడా సముద్ర జలాల కాలుష్యానికి చాలా వరకు కారణమవుతున్నాయి. ఈ చెరువుల నుంచి వచ్చే వర్ధ్యాలు పెద్ద ఎత్తున సముద్రంలో కలుస్తుండటంతో ఇక్కడ పుట్టే వ్యాధులన్నీ సముద్రపు చేపల ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

పీసీబీ శాతం ఎక్కువున్నందున చేపలను తీసుకోవడం తగ్గించాలని ఇంగ్లండ్‌లోని నేషనల్ హెల్త్ సర్వీస్ దేశంలోని గర్భిణులకు సూచించింది.

ఇక నీళ్ల ద్వారా చేపలలో, తద్వారా మనుషుల కడుపులోకి వెళ్లే పాదరసం అవశేషాలు మనిషి ఎదుగుదలపై ప్రభావం చూపిస్తాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

క్యాన్సర్ కారక లోహాలలో ఒకటిగా పాదరసానికి పేరుంది. అలాగే డయాబెటీస్, గుండె సంబంధ సమస్యలకు పాదరసం కూడా కారణమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

కూరగాయలలోనూ కొంత శాతం ఉన్నా, 78% పాదరసం చేపల ద్వారానే మనుషుల శరీరంలోకి వస్తుందని పరిశోధనలు తేల్చాయి. అందుకే టూనా, హాలీబట్‌లాంటి చేపలను తినడం తగ్గించాలని అమెరికా ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్(ఎఫ్‌డిఎ) గర్భిణులకు సూచించింది.

అయితే చేపలలో పాదరసంతోపాటు కొన్ని భార లోహాల అవశేషాల గురించి కొంత ఎక్కువగా ప్రచారం జరుగుతున్నా, వాటి పరిమాణం ఎక్కువకాలం జీవించి ఉండే చేపలలోనే ఉంటుందని నేపియర్ అన్నారు.

అయితే దీని మీద ఇంకా పరిశోధన జరుగుతోందని ఆయన తెలిపారు.

భూమి మీద వేడి పెరుగుతున్న కొద్దీ నీటిలో పాదరసం కలిసే అవకాశాలు కూడా పెరుగుతాయని, ఆర్కిటిక్ కరుగుతున్న కొద్దీ సముద్రాలలో మెర్క్యురీ అవశేషాలు ఎక్కువవుతాయని శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

సముద్రపు చేపలు వర్సెస్ పెంపుడు...


కర్మాగారంలో ఉక్కు ఉత్పత్తి

ఆ రోజు విశాఖతో పాటు.. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో పోలీసు కాల్పుల్లో మొత్తం 32 మంది చనిపోయారు.

అర్ధ శతాబ్దం కిందట 'విశాఖ ఉక్కు - ఆంధ్రుల హక్కు' నినాదంతో చేపట్టిన ఉద్యమంలో  జరిగిన ఘటనది.

ఆ తర్వాత మూడేళ్లకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కర్మాగారం ఏర్పాటును ప్రకటించింది. 1971లో శంకుస్థాపన చేస్తే.. రెండు దశాబ్దాల తర్వాత పూర్తిస్థాయి పని ప్రారంభించింది.

శంకుస్థాపన జరిగి 2021కి 50 ఏళ్లు పూర్తి కాగా ఇప్పుడు విశాఖ ఉక్కు ప్రైవేటీకరణ దిశగా అడుగులు వేగమవుతున్నాయి. ప్రైవేటీకరణ యత్నాలపై విమర్శలు, వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతున్నాయి.

రాజకీయాలు ఎన్ని ఉన్నా.. ‘‘పోరాడనిదే ఆంధ్రులకు ఏ హక్కులూ రావు’’ అన్న నాటి ముఖ్యమంత్రి బ్రహ్మానందరెడ్డి వ్యాఖ్యలనూ మరికొందరు పరిశీలకులు గుర్తుచేస్తున్నారు.

మరి విశాఖ ఉక్కు ఉద్యమం ఎలా సాగింది? అప్పటి రాజకీయాలేమిటి? గుర్తు చేసుకుందాం.

అత్యంత క్లిష్ట ఆర్థిక, రాజకీయ పరిస్థితుల మధ్య..

1966 అంటే.. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి నిండా ఇరవై ఏళ్లు కూడా కాలేదు. దాదాపు వంద కోట్ల మంది జనాభా ఉన్న దేశం పారిశ్రామికంగా వేగంగా పురోగతి సాధించటం, ఆర్థికాభివృద్ధి చారిత్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

రక అవసరం.

మరోవైపు రాజకీయంగా కూడా పరిస్థితులు అస్థిరంగా ఉన్నాయి.

మొదటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్‌నెహ్రూ 1964 మేలో చనిపోయారు.

ఆయన తర్వాత ప్రధాని అయిన లాల్‌బహదూర్‌శాస్త్రి 1966 జనవరిలో ఆకస్మాత్తుగా చనిపోయారు. ఆ సందర్భంగా నెలకొన్న రాజకీయ సమీకరణల్లో ఇందిరాగాంధీని ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నుకున్నారు.

ఇందిర హయాంలో మొదట కొన్ని నెలల పాటు ''దేశంలో అశాంతి, అసంతృప్తి, ఆందోళనలు తీవ్రమయ్యాయి. వరుసగా రెండు సీజన్లు దారుణంగా ఉండటంతో ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారిపోయింది.

పెరుగుతున్న ధరలు, ఆహార కొరతతో పాటు.. బిహార్ సహా పలు ప్రాంతాల్లో కరువు లాంటి పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. బంద్‌లు, ఘెరావ్‌లు, సమ్మెలు, ప్రజల సామూహిక నిరసనలు, మూకుమ్మడి ఆందోళనలు పెరుగుతూ ఉన్నాయి'' అని 'ఇండియన్ పొలిటికల్ సిస్టమ్' రచయిత, అమెరికన్ స్కాలర్ నార్మన్ డి పామర్ పేర్కొన్నారు.

అదీగాక.. అది ఎన్నికల సంవత్సరం. 1967 సాధారణ ఎన్నికల కోసం అన్ని రాజకీయ వర్గాలూ సమాయత్తమవుతున్నాయి. జనంలో బలపడేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి.

అదే సమయంలో.. కేంద్ర, రాష్ట్రాల్లో అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్‌లో అటు దిల్లీలోనూ ఇటు రాష్ట్రంలోనూ అంతర్గతంగా ఆధిపత్య పోరు కూడా సాగుతోంది.

మొదటి మూడు ప్రణాళికల్లో ఏపీకి ‘అన్యాయం’

ఇంకోవైపు.. ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఒడిదొడుకులతో సాగుతోంది. మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయిన తర్వాత.. మద్రాసు నగరాన్ని ‘కోల్పోయామ’న్న అసంతృప్తి ప్రజల మనసునుంచి చెరిగిపోలేదు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా ఏర్పడి అప్పటికి పదేళ్లే అయ్యాయి.

పారిశ్రామిక ప్రగతితోనే ఆర్థిక ప్రగతి సాధ్యమని అప్పుడప్పుడే ప్రజల్లో అవగాహన పెరుగుతోంది. కానీ మొదటి మూడు పంచవర్ష ప్రణాళికల్లో.. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అన్యాయం జరిగిందని, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులతో సరైన పరిశ్రమలు ఏవీ దక్కలేదని జనంలో అసంతృప్తి ఉంది.

ఈ పరిస్థితుల్లో నాలుగో పంచవర్ష ప్రణాళికలో అదనంగా రెండు ఉక్కు కర్మాగారాలను ప్రభుత్వ రంగంలో ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు. అప్పటికే ఉత్తర భారతదేశంలో రూర్కెలా(ఒడిశా), భిలాయ్(మధ్యప్రదేశ్), అసన్‌సోల్ (పశ్చిమబెంగాల్)లలో మూడు కర్మాగారాలు ఏర్పాటయ్యాయి. భిలాయ్ ప్రస్తుతం ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో ఉంది.

కొత్తగా స్థాపించే స్టీల్ ప్లాంట్లలో ఒకటి.. అంటే నాలుగోది బొకారో(బిహార్)లో నెలకొల్పాలని నిర్ణయించారు. బొకారో ప్రస్తుతం ఝార్ఖండ్‌లో ఉంది. ఐదో కర్మాగారాన్ని దక్షిణ భారతదేశంలో ఏర్పాటు చేయాలన్నది ఆలోచన.

నీలం సంజీవరెడ్డి

స్టీల్...


కర్మాగారంలో ఉక్కు ఉత్పత్తి

ఇప్పుడు కడప ఉక్కు కర్మాగారం కోసం కూడా మళ్లీ ఆ స్థాయి పోరాటం చేయాలని అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలు పిలుపునిస్తున్నాయి. కానీ.. ఈ పిలుపు వెనుక ఉక్కు పరిశ్రమ సాధించటం కన్నా రాజకీయ ప్రయోజనాల మీదే పార్టీలు దృష్టి కేంద్రీకరించాయన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

‘‘నాటి ఉద్యమంలో నిజాయితీ ఉంది. నేటి పిలుపు రాజకీయాలతో కూడుకున్నది’’ అని సీపీఎం సీనియర్ నాయకుడు సీహెచ్ నర్సింగరావు వ్యక్తంచేసిన అభిప్రాయం ఈ విమర్శలకు అద్దం పడుతోంది.

రాజకీయాలు ఎన్ని ఉన్నా.. ‘‘పోరాడనిదే ఆంధ్రులకు ఏ హక్కులూ రావు’’ అన్న నాటి ముఖ్యమంత్రి బ్రహ్మానందరెడ్డి వ్యాఖ్యలనూ మరికొందరు పరిశీలకులు గుర్తుచేస్తున్నారు. మరి విశాఖ ఉక్కు ఉద్యమం ఎలా సాగింది? అప్పటి రాజకీయాలేమిటి?

దేశంలో దిగజారిన ఆర్థిక పరిస్థితులు

1966 అంటే.. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి నిండా ఇరవై ఏళ్లు కూడా కాలేదు. దాదాపు వంద కోట్ల మంది జనాభా ఉన్న దేశం పారిశ్రామికంగా వేగంగా పురోగతి సాధించటం, ఆర్థికాభివృద్ధి చారిత్రక అవసరం. మరోవైపు రాజకీయంగా కూడా పరిస్థితులు అస్థిరంగా ఉన్నాయి.

మొదటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్‌నెహ్రూ 1964 మేలో చనిపోయారు. ఆయన తర... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్వాత ప్రధాని అయిన లాల్‌బహదూర్‌శాస్త్రి 1966 జనవరిలో ఆకస్మాత్తుగా చనిపోయారు. ఆ సందర్భంగా నెలకొన్న రాజకీయ సమీకరణల్లో ఇందిరాగాంధీని ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నుకున్నారు.

ఇందిర హయాంలో మొదట కొన్ని నెలల పాటు ''దేశంలో అశాంతి, అసంతృప్తి, ఆందోళనలు తీవ్రమయ్యాయి. వరుసగా రెండు సీజన్లు దారుణంగా ఉండటంతో ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారిపోయింది. పెరుగుతున్న ధరలు, ఆహార కొరతతో పాటు.. బిహార్ సహా పలు ప్రాంతాల్లో కరువు లాంటి పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. బంద్‌లు, ఘెరావ్‌లు, సమ్మెలు, ప్రజల సామూహిక నిరసనలు, మూకుమ్మడి ఆందోళనలు పెరుగుతూ ఉన్నాయి'' అని 'ఇండియన్ పొలిటికల్ సిస్టమ్' రచయిత, అమెరికన్ స్కాలర్ నార్మన్ డి పామర్ పేర్కొన్నారు.

అదీగాక.. అది ఎన్నికల సంవత్సరం. 1967 సాధారణ ఎన్నికల కోసం అన్ని రాజకీయ వర్గాలూ సమాయత్తమవుతున్నాయి. జనంలో బలపడేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి. అదే సమయంలో.. కేంద్ర, రాష్ట్రాల్లో అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్‌లో అటు దిల్లీలోనూ ఇటు రాష్ట్రంలోనూ అంతర్గతంగా ఆధిపత్య పోరు కూడా సాగుతోంది.

మొదటి మూడు ప్రణాళికల్లో ఏపీకి ‘అన్యాయం’

ఇంకోవైపు.. ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఒడిదొడుకులతో సాగుతోంది. మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయిన తర్వాత.. మద్రాసు నగరాన్ని ‘కోల్పోయామ’న్న అసంతృప్తి ప్రజల మనసునుంచి చెరిగిపోలేదు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా ఏర్పడి అప్పటికి పదేళ్లే అయ్యాయి.

పారిశ్రామిక ప్రగతితోనే ఆర్థిక ప్రగతి సాధ్యమని అప్పుడప్పుడే ప్రజల్లో అవగాహన పెరుగుతోంది. కానీ మొదటి మూడు పంచవర్ష ప్రణాళికల్లో.. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అన్యాయం జరిగిందని, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులతో సరైన పరిశ్రమలు ఏవీ దక్కలేదని జనంలో అసంతృప్తి ఉంది.

ఈ పరిస్థితుల్లో నాలుగో పంచవర్ష ప్రణాళికలో అదనంగా రెండు ఉక్కు కర్మాగారాలను ప్రభుత్వ రంగంలో ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు. అప్పటికే ఉత్తర భారతదేశంలో రూర్కెలా(ఒడిశా), భిలాయ్(మధ్యప్రదేశ్), అసన్‌సోల్ (పశ్చిమబెంగాల్)లలో మూడు కర్మాగారాలు ఏర్పాటయ్యాయి. భిలాయ్ ప్రస్తుతం ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో ఉంది.

కొత్తగా స్థాపించే స్టీల్ ప్లాంట్లలో ఒకటి.. అంటే నాలుగోది బొకారో(బిహార్)లో నెలకొల్పాలని నిర్ణయించారు. బొకారో ప్రస్తుతం ఝార్ఖండ్‌లో ఉంది. ఐదో కర్మాగారాన్ని దక్షిణ భారతదేశంలో ఏర్పాటు చేయాలన్నది ఆలోచన.

నీలం సంజీవరెడ్డి

స్టీల్ ప్లాంటు కోసం విశాఖ ఎంపికలో నీలం, కాసు పాత్ర ఏమిటి?

1964 శీతాకాల సమావేశాల్లో ఆ ప్రణాళిక ముసాయిదాపై ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీలో చర్చ జరిగినపుడు.....


కలరా ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో జనం ప్రాణాలను కాపాడేందుకు ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడొచ్చని పరిశోధకులు ఆశిస్తున్నారు.

''అంతరిక్షంలోని ఉపగ్రహాలు ఇలా ఆరోగ్యపరమైన విషయాలకు తోడ్పడతాయని చాలా మంది అనుకోరు. కానీ, ఇప్పుడు దీని ఉపయోగం అందరికీ తెలుస్తోంది'' అని యురోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ఈఎస్ఏ)కి చెందిన డాక్టర్ పవాలో సిపోలిని అన్నారు.,

ఈ కొత్త సాంకేతికతను ఉపయోగించి భారత్‌లోని తీర ప్రాంతాల్లో కలరా వ్యాప్తిని పరిశోధకులు అంచనా వేశారు. ఫలితాలు 89 శాతం మేర సరిగ్గా వచ్చాయి.

ఈఎస్‌ఏ, ప్లైమౌత్ మెరైన్ లాబోరేటరీ (పీఎంఎల్) కలిసి ఈ అధ్యయనం చేశాయి. ఎనిమిదేళ్లుగా అందుబాటులో ఉన్న వాతావరణ సమాచారం తీసుకుని, ఏఐ సాయంతో కలరా వ్యాప్తిని అంచనా వేసే మోడల్‌ను రూపొందించాయి.

'విబ్రియో కలరా' అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల కలరా సోకుతుంది. ఇది ఉప్పు నీటిలో కనిపించే బ్యాక్టీరియా. దీనితో కలుషితమైన ఆహారం, మంచి నీటి ద్వారా ఇది మనుషులకు వ్యాపిస్తుంది.

తీర ప్రాంతాల్లో, జన సాంద్రత ఎక్కువగా ఉంటే ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో ఈ వ్యాధి ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.

ప్రపంచంలో నమోదవుతున్న కలరా కేసుల్లో సగం భారత్ సహా ఉత్తర హిందూ సముద్ర తీర దేశాల్లోనే వస్తున... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

్నాయని... తమ అధ్యయనం కూడా ఈ ప్రాంతాలపైనే దృష్టి పెట్టి చేశామని పరిశోధకులు చెప్పారు.

నీటి తేడాలను గమనిస్తూ...

వివిధ ఉపగ్రహాల నుంచి తీసుకున్ని ఏడు రకాల కొలమానాలను ఉపయోగించి పరిశోధకులు ఈ అంచనాలు వేశారు.

కలరా బ్యాక్టీరియా వెచ్చటి ఉప్పు నీటిలో బాగా పెరుగుతుంది. ప్లవక జీవాలకు (ప్లాంక్టాన్) అంటిపెట్టుకుని ఉంటుంది. అందుకే నీటిలో వస్తున్న మార్పులను, ప్లవక జీవాల పెరుగుదలను పరిశోధకులు ఉపగ్రహ సమాచారం ద్వారా గమనించారు.

వడ గాడ్పుల వంటి అంశాలను కూడా వారు పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. ఎందుకుంటే, ఇలాంటి సమయంలో చల్లదనం కోసం జనం నీటిలో సేదతీరుతుంటారు. వర్షాలు పడ్డప్పుడు కూడా నీరు కలుషితమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. వీటిని కూడా పరిశోధకులు గమనించారు.

''రకరకాల అంశాలను మా అధ్యయనంలో పరిగణనలోకి తీసుకున్నాం. నీటి లవణత్వం కూడా వీటిలో ఒకటి. కలరా వ్యాప్తిని అంచనా వేయడంలో దీన్ని లెక్కలోకి తీసుకోవడం ఇదే మొదటిసారి. ఇది అంచనాలకు చాలా ఉపయోగపడింది'' అని ఈ అధ్యయనంలో పాలుపంచుకున్న ఏమీ కాంప్‌బెల్ అన్నారు.

''ఎప్పుడు, ఎక్కడ కలరా వ్యాపిస్తుందో గుర్తించగలిగితే, మనం జనాన్ని హెచ్చరించేందుకు వీలు ఉంటుంది. అవసరమైన ఏర్పాట్లు కూడా ముందుగానే చేసుకోవచ్చు. వ్యాక్సీనేషన్ కార్యక్రమాల్లాంటివి నిర్వహించుకోవచ్చు'' అని ఆమె అన్నారు.

వాతావరణ మార్పులు, ప్రకృతి విపత్తుల కారణంగా కలరా వ్యాపిస్తున్న ఉదంతాలు పెరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్ఓ) సమాచారం ప్రకారం ఏటా 40 లక్షల మందికి కలరా సోకుతోంది. 1.43 లక్షల మంది ఈ వ్యాధి కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు.

కలరా సోకినవారిలో స్వల్ప లక్షణాలే కనిపించినా, తీవ్రమైన డయేరియా (విరేచనాలు) రావొచ్చు. చికిత్స చేయించుకోకపోతే కొన్ని గంటల్లోనే ప్రాణాలు పోయే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.

''ఇలా నీటి ద్వారా సోకే రోగాల బారిన చిన్న పిల్లలు, ముఖ్యంగా ఐదేళ్ల లోపు చిన్నారులు ఎక్కువగా పడుతుంటారు. అలాంటి వారికి ముప్పు తగ్గించేందుకు ఈ అంచనా వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని మేం ఆశిస్తున్నాం'' అని పీఎంఎల్‌లో సీనియర్ శాస్త్రవేత్తగా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ మేరీ ఫానీ రకాల్ట్ అన్నారు.

వర్షాకాలానికి ముందు సమయంలో ఈ వ్యవస్థ అంచనాలు 93.3 శాతం వరకూ సరిగ్గా వస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. కచ్చితత్వం పెరిగేలా ఈ వ్యవస్థకు మరిన్ని మెరుగులు కూడా దిద్దాల్సి ఉందని వారు అంటున్నారు.

''సామాజిక ఆర్థికపరమైన అంశాలు కూడా ఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తాయి....


కలలకు సంబంధించి హెన్రీ ఫుసెలీ వేసిన సుప్రసిద్ధ '' ది నైట్‌మేర్'' (1781) గతంలో వచ్చిన కలల విశ్లేషణకు భిన్నంగా ఉంటుంది

శతాబ్దాలుగా కలలు తత్వవేత్తలకు, చిత్రకారులకు అత్యంత ఆకర్షణీయమై అంశంగా మిగిలిపోయాయి. స్వప్నాలు దైవిక సందేశాలుగా, మనలోని సృజనాత్మకతను బైటికి తెచ్చేందుకు, ముఖ్యంగా 19వ శతాబ్దంలో వచ్చిన మనస్తత్వ విశ్లేషణ సాయంతో నిద్రాణ ఆలోచనలను అర్ధం చేసుకోడానికి ప్రధాన సాధనాలుగా నిలిచాయి. గత కొద్దివారాలుగా మనలో చాలామందికి చాలా స్పష్టమైన కలలు వస్తున్నాయి. గత కొన్ని శతాబ్దాలుగా కలలను అర్ధం చేసుకోడానికి, వాటిని విశ్లేషించడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు ఈ సందర్భాన్ని ఉపయోగించుకునే అవకాశం వచ్చింది. ఇలా చేయడం ద్వారా మన సొంత అనుభవాలను జోడించి కలల్లోని రహస్యాలను కూడా వెలికి తీయవచ్చు.

ఈ రోజుల్లో మనం ఎందుకు స్పష్టమైన కలలను కంటున్నాం? ''మనం ఇప్పుడొక ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఉన్నాం. అంటే ప్రాసెస్ చేయడానికి ప్రత్యేకమైన భావోద్వేగాలు కూడా ఉన్నాయి'' అన్నారు సైకోథెరపిస్ట్  ఫిలిప్పా పెర్రీ. ప్రస్తుతం ఆమె ''మీ కలలను నా ట్విటర్ ద్వారా పంచుకోండి'' అంటూ తన ఫాలోయర్స్‌కు పెట్టిన పోస్టుతో వరదలా వస్తున్నసమాధానాలను ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

విశ్లేషించే పనిలో బిజీగా ఉన్నారు.

ఆల్బ్రేచ్ట్ డ్యూరర్ చిత్రించిన డ్రీమ్‌విజన్ (1525) వెస్ట్రన్ ఆర్ట్‌లో ఒక కళాకారుడు చిత్రించిన తొలి స్వప్న రూపంగా నిలిచింది

ఆల్బ్రేచ్ట్ డ్యూరర్ చిత్రించిన డ్రీమ్‌విజన్ (1525) అనే పెయింటింగ్ పశ్చిమ దేశాలలో ఒక చిత్రకారుడి స్వీయ కలకు తొలి చిత్రణగా నిలిచిపోయింది. వాటర్ కలర్‌తో నడుస్తూ చిత్రించినట్లున్న ఈ చిత్రంలో ఆకాశం నుంచి భారీ జలధారలు తనను ముంచేయడానికి వస్తున్నట్లుగా చిత్రించారు. ''శరీరంలో ప్రతి అవయవం వణికిపోతుండగా నిద్రలేచాను. దీన్నుంచి కోలుకోడానికి నాకు చాలా సమయం పట్టింది'' అని డ్యూరర్ రాశారు.

అయితే కలల నిఘంటువులో ఇలాంటి విషయాలేమీ ఉండవని ఆమె తన శిక్షణలో నేర్చుకున్నారు.  అయితే దశాబ్దాల తన ప్రాక్టీస్ తర్వాత ''కొన్నివస్తువులకు కొన్ని అర్ధాలుంటాయి'' అని చెప్పగలరామె. ఎవరైనా నీళ్ల గురించి కలగంటే అది ఫీలింగ్స్‌కు  సంబంధించింది అని అర్ధం. ఆమె అంచనా ప్రకారం తన కలను చిత్రించిన డ్యూరర్ అనే చిత్రకారుడు కొన్ని ఫీలింగ్స్‌లో మునిగిపోతున్నాడు అని అర్ధం. అయితే ఆ ఫీలింగ్స్ ఏంటో మాత్రం చెప్పడం కష్టం అంటారామె. మనం అంగీకరించినా అంగీకరించకపోయినా, మెలకువ వచ్చాక మర్చిపోయినా, మనలో వినాశనానికి సంబంధించిన భయం మాత్రం ఉంటుంది.

ఇంకా చెప్పుకోదగ్గ విషయం ఏమిటంటే పెర్రీకి వచ్చిన ట్విటర్ మెసేజ్‌లలో కూడా చాలామంది తమ కలల్లో నీరు కనిపించినట్లు చెప్పారు. ముఖ్యంగా తాను సునామీ అలలపై సర్ఫింగ్ చేస్తున్నట్లు కలగన్న ఓ మహిళ, ఫీలింగ్స్ విషయంలో డ్యూరర్‌ను మించినట్లు కనపించారు.

పునరుజ్జీవన కాలంలో బైబిల్‌కు సంబంధించిన జాకబ్స్ డ్రీమ్‌లాంటి చిత్రాలను 1518లో రఫాయిల్ వాటికన్‌లోని పలాజ్జో అపోస్టలిలో భవనపు సీలింగ్‌పై చిత్రీకరించారు

డ్యూరర్ చిత్రించిన చిత్రానికి మాత్రం కొన్ని మినహాయింపులున్నాయి. ప్రాచీనకాలంనాటి కలల తత్వ అధ్యయనంపై పునరుజ్జీవనకాలం ఆసక్తిని పెంచినా, అది ప్రస్తుతం ఉన్న క్రైస్తవం సంప్రదాయంతో రాజీపడింది. ఈ క్రైస్తవ సంప్రదాయం అన్యమతాల కలల విశ్లేషణలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తుంది. చాలా స్వప్నచిత్రణలు బైబిల్ తరహాలో ఉంటాయి.

ఈజిప్టు ఫారోల కోసం జోసెఫ్ విశ్లేషించిన జాకబ్ కలల వృత్తాంతాలు విశేషమైన అంశాలు. రఫాయిల్ 1518లో వీటిని వాటికన్‌లోని పలాజ్జో అపోస్టలికో భవనంలోని సీలింగ్‌పై చిత్రీకరించాడు. ఇవి స్వప్నాలకు స్పష్టమైన రూపాలు. గాలిలో తేలుతూ ఉన్నట్లు కనిపించే ఈ చిత్రాల పరమార్ధం మాత్రం మానవాతీతమైనది....


కలాం అడిగిన వెంటనే.. ''నాకు అభివృద్ధి చెందిన భారత్‌లో జీవించాలనుంది''అని ఆమె ఠక్కున చెప్పేసింది. దీంతో అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా భారత్ మారాలంటే చేయాల్సిన కృషి, అందుకోవాల్సిన లక్ష్యాలపై కలాం ఆలోచనల్లో పడ్డారు.

దీనిపై 1998లో ''ఇండియా 2020 ఎ విజన్ ఫర్ ది న్యూ మిలీనియమ్'' పేరుతో ఓ పుస్తకంరాసి ఆ బాలికకే అంకితమిచ్చారు.

ప్రణాళికా సంఘం కూడా భారత్ 2020నాటికి చేరుకోవాల్సిన లక్ష్యాలపై ''ఇండియా విజన్ 2020'' పేరుతో ఓ నివేదికను 2002లో విడుదల చేసింది. ఈ రెండింటికీ చాలా సారూప్యత ఉంటుంది.

మరోవైపు  ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కూ ఇలాంటి లక్ష్యాలను మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు నిర్దేశించారు.

"ఆంధ్రప్రదేశ్ విజన్: 2020" పేరుతో ఆయన ఓ దార్శనికపత్రాన్ని 1999లో విడుదలచేశారు. కన్సల్టెన్సీ సంస్థ మెకెన్సీ సాయంతో దీన్ని తయారుచేశారు. 2020నాటికి చేరుకోవాల్సిన లక్ష్యాలను, చేయాల్సిన కృషిని దీనిలో నిర్దేశించారు.

ఇంతకీ ఈ దార్శనిక పత్రాల్లో ఏముంది? ఆ లక్ష్యాలను మనం చేరుకున్నామా? 2020లోకి అడుగుపెడుతున్న నేపథ్యంలో ఓ సారి పరిశీలిద్దాం.

ఆంధ్రప్రదేశ్ విజన్ 2020లో ఏముంది?

ఆర్థిక లక్ష్యాలు ఏమిటంటే..

ఆంధ్రప్రదేశ్ విజన్ 20... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

20లో రంగాల వారిగా లక్ష్యాలను నిర్దేశించారు. తలసరి ఆదాయం, రాష్ట్ర స్థూల దేశీయోత్పత్తి, జనాభా పెరుగుదల విషయంలో చేరుకోవాల్సిన గమ్యాలు దీనిలో ఉన్నాయి.  ప్రతి ఐదేళ్లకు సగటుతోపాటు 1995 నుంచి 2020 వరకు సగటునూ లక్ష్యాల్లో పేర్కొన్నారు. వాటిలో ఎన్నింటిని చేరుకోగలిగామో ఓ సారి చూద్దాం.

తలసరి ఆదాయం పెరుగుదల రేటు

విజన్:  రాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం పెరుగుదల రేటు 2015-2020 మధ్య 13.4 శాతంగా ఉండాలి. 1995 నుంచి 2020ల సగటు 9.4 శాతంగా ఉండాలి.

పరిస్థితి: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం.. 2018-19లో రాష్ట్ర తలసరి వార్షిక ఆదాయం రూ.1,64,025గా ఉంది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది రూ.1,43,935గా ఉంది. అంటే 13.96 శాతం పెరుగుదల నమోదైంది.

తెలంగాణ ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం.. 2018-19లో రాష్ట్ర తలసరి వార్షిక ఆదాయం రూ.2,05,696గా ఉంది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది రూ.1,80,697గా ఉంది. అంటే 13.8 శాతం పెరుగుదల నమోదైంది.

భారత్ ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం.. 2018-19లో దేశ తలసరి వార్షిక ఆదాయం రూ.1,26,406గా ఉంది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది రూ.1,14,658గా ఉంది. అంటే 10.0 శాతం పెరుగుదల నమోదైంది.

దేశ తలసరి ఆదాయంతో పోల్చినప్పుడు ఇటు ఆంధ్రప్రదేశ్‌తోపాటు తెలంగాణ తలసరి ఆదాయమూ దాదాపు నాలుగు పాయింట్లు ఎక్కువగా ఉంది. మరోవైపు విజన్ 2020లో చివరి ఐదేళ్ల సగటు రేటు 13.4 శాతం కంటే రెండు రాష్ట్రాలూ ఎక్కువగానే ఉన్నాయి.

(నోట్: లక్ష్యాలను ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ గణాంకాల ఆధారంగా నిర్దేశించారు.)

రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తి (జీఎస్‌డీపీ) వృద్ధి రేటు

విజన్: రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తి (జీఎస్‌డీపీ) వృద్ధి రేటు 2015-2020 మధ్య 14.0 శాతంగా ఉండాలి. 1995 నుంచి 2020ల సగటు 10.3 శాతంగా ఉండాలి.

పరిస్థితి: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం.. 2018-19లో రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తి (జీఎస్‌డీపీ) వృద్ధి రేటు 15.3 శాతంగా అంచనా వేశారు.  అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరం ఇది 16.1 శాతంగా నమోదైంది.

తెలంగాణ విషయంలో 2019-19 జీఎస్‌డీపీ వృద్ధి రేటు 15.0 శాతంగా అంచనా వేశారు. 2017-18లో ఇది 14.3 శాతంగా ఉంది.

భారత స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ) వృద్ధి రేటు 6.8 శాతంగా అంచనా వేశారు. అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరం ఇది 7.2 శాతంగా నమోదైంది.

భారత్ జీడీపీతో పోల్చినప్పుడు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల జీడీపీ వృద్ధి రేటు రెండింతలు ఉండటం విశేషం. మరోవైపు విజన్ 2020లో నిర్దేశించిన చివరి ఐదేళ్ల సగటు 14.0 కంటే రెండు రాష్ట్రాల వృద్ధి రేటు ఎక్కువగానే ఉంది.

జనాభా వృద్ధి రేటు

విజన్:...


కలిసిన వాళ్లల్లో ఎవరెవరికి పాజిటివ్ ఉంది? వాళ్లు అంతకుముందు ఇంకెవరిని కలిసారు? వాళ్లకి ఎవరి ద్వారా సోకి ఉంటుంది? వాళ్ల కాంటాక్టులేమిటి?

ఇలా చిక్కుముడులు విప్పుకుంటూ ముందునుంచి వెనక్కు వెళుతూ వ్యాధి వ్యాప్తిని అరికట్టే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.

ఈ పనిలో పడి "నేనెక్కడున్నాను, టైమెంత, ఇవాళ ఏ రోజు, అసలు నేనెవరు... అనే విషయాలనే మర్చిపోయాను" అంటున్నారు జార్జీయాలోని సవానాలో పబ్లిక్ హెల్త్ డైరెక్టర్ క్రిస్టీనా పాసా గిబ్సన్.

సవానాలో గిబ్సన్ బృందంతో సహా దేశంలో అనేక నగరాల్లో పలు బృందాలు కరోనావైరస్ పాకుతున్న దారిని కనిపెట్టే పనిలో తలమునకలుగా ఉన్నారు.

రోగులతో మాట్లాడుతూ, వారు ఎవరెవరిని కలిసారో వివరాలు కనుక్కుంటూ, వాళ్లను కాంటాక్ట్ చేసి ఐసొలేషన్లో ఉండమని చెప్తూ ఈ మహమ్మారికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు శతవిధాలా ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.

టేలర్ షెల్బీ ఒక కాంటాక్ట్ ట్రేసింగ్ టీమ్‌ను రూపొందించటానికి కృషి చేశారు

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా రోజు రోజుకీ పెరుగుతున్న కేసుల దృష్ట్యా కాంటాక్ట్ ట్రేసింగ్ పద్ధతిలో పరిశోధన చేస్తున్న వీరి కృషి ఇప్పుడు ఎంతో విలువైనది.

ఇప్పటివరకూ అమెరికాలో అత్యధిక కోవిడ్-19 కేసులు, మరణాలు నమోదయ్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

యాయి. జార్జియా, ఫ్లోరిడా, టెక్సస్ లాంటి రాష్ట్రాల్లో కేసులు ఉధృతంగా పెరుగుతున్నాయి. మరోపక్క కనెక్టికట్, న్యూయార్క్ సహా మిగతా ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో కేసులు తగ్గు ముఖం పట్టాయి.

న్యూ హేవెన్, కనెక్టికట్ నగరాల్లో గిబ్సన్ సహాయక బృందం త్వరితగతిని కాంటాక్ట్ ట్రేసింగ్ చేస్తూ వ్యాధి మరింత ప్రబలకుండా ఆపే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. యేల్ యూనివర్సిటీ విద్యార్థి, 26 యేళ్ల టైలర్ షెల్బీ ఒక దర్యాప్తు బృందాన్ని తయారుచేసి డజన్ల కొద్దీ వలంటీర్లను సమన్వయపరచడంలో సహాయం చేశారు.

గిబ్సన్, షెల్బీ బృందాలు చేస్తున్న కృషి అభినందనీయమని నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ దర్యాప్తు సంపూర్ణమైనది కాకపోయినా చాలా తొందరగా మొదలుపెట్టి, బలంగా ముందుకు వెళ్తున్నారని, సత్ఫలితాలు ఆశించవచ్చనీ నిపుణులు అంటున్నారు.

రోగులకు ధైర్యం చెప్తూ కావలసిన సమాచారం సేకరించటం కష్టమని క్రిస్టినా గిబ్సన్ చెప్తారు

రహస్య జీవితాలను వెలికి తీస్తున్నారు

కాంటాక్ట్ ట్రేసింగ్ అంత సులువు కాదు. అసలే భయంతో ఆందోళనతో ఉన్న రోగులతో మాట్లాడి, వాళ్లకి ధైర్యం చెప్తూ కావలసిన సమాచారాన్ని సేకరించడం కష్టమైన పని అని గిబ్సన్ అన్నారు. ఒక అపరిచిత వ్యక్తికి ఫోన్ చేసి మాట్లాడినప్పుడు "నేను చనిపోతానా?" అని అడిగారు. ఆ ప్రశ్నకు బదులు చెప్పడం ఎవరి తరం కాదు. అలాంటి ప్రశ్నలు ఎదుర్కోవడం బాధాకరమైన అనుభవం అని గిబ్సన్ అన్నారు.

వ్యాధి సోకక ముందు రోగులు రెండు మూడు రోజుల వ్యవధిలో ఎవరెవరితో మాట్లాడారు, ఎవరితో 15 నిముషాల కాలం కంటే ఎక్కువ గడిపారు, ఆరు అడుగుల కన్నా తక్కువ దూరంలో ఎవరెవరితో నిల్చుని లేదా కూర్చుని మాట్లాడారు లాంటి వివరాలన్నీ ఈ దర్యాప్తులో సేకరిస్తారు. ఏదైనా సినిమాకెళ్లారా? ఊబర్ లేదా మరేదైనా క్యాబ్‌లో ఎక్కడికైనా వెళ్లారా? గుడి, చర్చి వంటి ప్రదేశాలకు వెళ్లారా? వెళుతున్న దారిలో ఎక్కడైనా ఆగారా? ఏమైనా కొన్నారా? లాంటి వివరాలన్నీ నమోదు చేసుకోవాలి.

''ఇదేమంత సులువైన విషయం కాదు. ఎన్నో సవాళ్లు ఉంటాయి. మనుషుల జ్ఞాపకశక్తికి పరీక్ష. కొన్ని రోజుల వెనక్కి వెళ్లి జరిగిన విషయాలు గుర్తు చేసుకోవాలని అడుగుతున్నాం. కొన్నిసార్లు సంభాషణ ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది'' అని షెల్బీ అన్నారు.

''ఫోన్లో మాట్లాడడం ఇంకా కష్టం. మేము ప్రశ్నలడిగినప్పుడు ఏవి చెప్పాలి, ఎలాంటివి చెప్పకూడదు లాంటి సంశయాలు వస్తాయి. దాంతో అవతలివాళ్లు సైలెంట్ అయిపోతారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో చాకచక్యంగా సమాచారం సాధించగలగాలి'' అని తెలిపారు షెల్బీ.

కాంటాక్ట్ ట్రేసింగ్‌లో...


కల్నల్ షేర్ ఖాన్

ఆ యుద్ధానికి నాయకత్వం వహించిన బ్రిగేడియర్ ఎంఎస్ బాజ్వా అప్పటి సంఘటనను గుర్తుచేసుకున్నారు.

"ఈ పోరాటం ముగిసిన తర్వాత కూడా నేను ఆ అధికారిని మరచిపోలేకపోయాను. నేను 1971లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన యుద్ధంలో కూడా పాల్గొన్నాను. కానీ, ఒక పాకిస్తానీ ఆఫీసర్ ట్రాక్ సూట్ ధరించి ముందు నిలబడి నాయకత్వం వహించడం నేనెప్పుడూ చూడలేదు. మిగతా సైనికులు కుర్తా పైజామాల్లో ఉంటే ఇతను మాత్రం ట్రాక్ సూట్ ధరించి ఉన్నాడు."

బ్రిగేడియర్ ఎంపీఎస్ బాజ్వా

ఆ పాకిస్తానీ సైనికుడి ప్రయత్నం ఆత్మహత్యా సదృశం

కార్గిల్ పైన రచనా బిష్ట్ రావత్ రాసిన "కార్గిల్ - అన్‌టోల్డ్ స్టోరీస్ ఫ్రమ్ ది వార్" అనే పుస్తకంలో ఇలా అన్నారు..

"కెప్టెన్ కల్నల్ షేర్ ఖాన్ ఉత్తర పదాతిదళానికి చెందినవారు."

"టైగర్ హిల్ పైన వాళ్లు ఐదు స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. మొదట 8 మందికి వాటిని స్వాధీనం చేసుకునే బాధ్యతను అప్పగించారు. కానీ వారి ప్రయత్నం సఫలం కాలేదు. తర్వాత వారితోపాటు మరో 18 మంది గ్రెనేడియర్స్ కలిసి ప్రయత్నించగా, ఒక స్థావరాన్ని స్వాధీనం చేసుకోగలిగారు. కానీ, శత్రు శిబిరంలోని కెప్టెన్ షేర్ ఖాన్ ఎదురు దాడి చేశారు."

మొదటి ప్రయత్నంలో విఫలమ... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ైనా, తన సైనికులను కూడగట్టి రెండోసారి ప్రతిఘటించారు. ఈ యుద్ధాన్ని అక్కడ ప్రత్యక్షంగా చూస్తున్న వారికి ఆ పాకిస్తానీ సైనికుడి ప్రయత్నం ఆత్మహత్యా సదృశంగా తోచింది. ఎందుకంటే భారతీయ సైనికుల సంఖ్య వారికంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది.

జేబులో చీటీ

"షేర్ ఖాన్ ఆజానుబాహుడు. చాలా ధైర్యంగా పోరాడాడు. చివరికి, అక్కడే పక్కనే గాయపడి ఉన్న కృపాల్ సింగ్ అనే మన సైనికుడు ఆయనపై పది గజాల దూరం నుంచి అతనిపై దూకి పడగొట్టాడు", అని ఆరోజు జరిగిన ఘటనను బ్రిగేడియర్ ఎంపీఎస్ బాజ్వా జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు.

షేర్ ఖాన్ మరణంతో వారి దాడి ఆగిపోయింది. "మేము అక్కడ 30 మంది పాకిస్థానీల శవాలను ఖననం చేశాం. కానీ, నేను కొందరు కూలీలను పంపించి కెప్టెన్ కల్నల్ షేర్ ఖాన్ మృత దేహాన్ని కిందికి తెప్పించి బ్రిగేడ్ హెడ్ క్వార్టర్స్‌లో భద్రపరిచా", అని బాజ్వా అన్నారు.

బీబీసీ స్టూడియోలో రెహన్ ఫజల్తో రచనా బిష్ట్

బ్రిగేడియర్ బాజ్వా కెప్టెన్ షేర్ ఖాన్ మృతదేహాన్ని అప్పగించేటప్పుడు, "12 ఎన్ఎల్ఐకి చెందిన కెప్టెన్ కల్నల్ షేర్ ఖాన్ చాలా ధైర్యంగా పోరాడారు. ఆయనకు తగిన గౌరవం, గుర్తింపు దక్కాలి" అని ఓ చీటీమీద రాసి మృతదేహానికి వేసిన దుస్తుల జేబులో ఉంచారు.

పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం షేర్ ఖాన్ గౌరవార్ధం విడుదల చేసిన తపాలా బిళ్ల

కెప్టెన్ కల్నల్ షేర్ ఖాన్ నార్త్ వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ ప్రావిన్స్‌లోని ఓ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని తాత 1948 కశ్మీర్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు.

ఆయనకు యూనిఫాం ధరించిన సైనికులంటే ఇష్టం. అందుకే, తన మనవడికి ఆయన కల్నల్ షేర్ ఖాన్ అని పేరు పెట్టారు. ఈ పేరు తన మనవడికి ఎన్ని కష్టాలు తెస్తుందో ఆ తాతకి అప్పట్లో తెలియదు!

"విట్నెస్ టు బ్లండర్ - కార్గిల్ స్టోరీ అన్ఫోల్డ్స్" అనే ప్రసిద్ధ పుస్తకం రాసిన కల్నల్ అష్ఫాక్ హుస్సేన్ ఇలా అంటారు..

"షేర్ ఖాన్ పేరులో సగ భాగం కల్నల్. దాన్ని అతను చాలా గర్వంగా భావించేవాడు. కానీ కొన్నిసార్లు ఇది అతడికి సమస్యలను కూడా సృష్టించింది. ఎవరైనా ఫోన్ చేసినప్పుడు 'లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ షేర్‌ను మాట్లాడుతున్నా' అని సమాధానం చెప్పినప్పుడు, అవతలి వ్యక్తి... తాను ఎవరో ఉన్నతాధికారితో మాట్లాడుతున్నానని భావించి 'సర్' అని సంబోధించేవారు. దానికి అతడు నవ్వి, 'ఇప్పుడే కమాండింగ్ ఆఫీసర్‌కు కలుపుతాను' అని చెప్పాల్సి వచ్చేది."

ఆయనంటే అందరికీ ఇష్టమే

కల్నల్ షేర్ 1992 అక్టోబర్‌లో పాకిస్తాన్ ఆర్మీలో చేరారు. అప్పట్లో ఆయనకు గడ్డం ఉండేది. శిక్షణకు ముందు అధికారులు గడ్డం తీసేయమని చెప్పారు, కానీ...


కల్నల్ సంతోష్

మృతుల్లో మరొకరిది తమిళనాడు రాష్ట్రం రామనాథపురం.

సూర్యాపేట విద్యానగర్‌కు చెందిన కల్నల్ బిక్కుమళ్ల సంతోష్ బాబు ఈ ఘటనలో మృతిచెందారు.

ఆయన పదిహేనేళ్లుగా సైన్యంలో పనిచేస్తున్నారు. ఏడాదిన్నరగా చైనా సరిహద్దులో పనిచేస్తున్నారు. 16-బిహార్ రెజిమెంట్‌కు చెందిన ఆయన మృతి చెందినట్లు కుటుంబీకులకు సైనికాధికారులు సమాచారం అందించారు.

సంతోష్‌కు భార్య సంతోషి, కుమారుడు అభిజ్ఞ(9),  అనిల్(4) ఉన్నారు.

దిల్లీలో ఉంటున్న సంతోష్ భార్యకు భారత సైన్యం నుంచి సమాచారం అందగా తమకు సోమవారం మధ్యాహ్నం తెలిపిందని సంతోష్ తల్లి మంజుల చెప్పారు.

సంతోష్ బాబు తల్లి మంజుల

సూర్యాపేటలోనే ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం

సంతోష్ బాబు ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం సూర్యాపేటలోనే సాగింది. 6 నుంచి 12 తరగతులు విజయనగరం జిల్లా కోరుకొండలోని సైనిక స్కూలులో చదివారని తల్లిదండ్రులు మంజులు, ఉపేందర్‌లు చెప్పారు.పుణెలోని ఎన్డీయేలో డిగ్రీ, అనంతరం డెహ్రడూన్ ఐఎంఏలో పీజీ చదివారని తెలిపారు.

ఆదివారం రాత్రి తమతో మాట్లాడి క్షేమ సమాచారం పంచుకున్నారని.. ఆందోళన చెందవద్దని చెప్పారని తల్లిదండ్రులు తెలిపారు.

ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్, గవర్నర్ తమిళసై సౌందరరాజన్ సంతాప... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

ం

కల్నల్ సంతోష్ బాబు మరణించడం పట్ల తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు.

దేశం కోసం తెలంగాణ బిడ్డ ప్రాణ త్యాగం చేశారని, ఆ త్యాగం వెలకట్టలేనిదని సీఎం అన్నారు.

సంతోష్ తల్లిదండ్రులు, భార్యాపిల్లలు, ఇతర కుటుంబ సభ్యులకు ముఖ్యమంత్రి ప్రగాఢ సానుభూతి తెలిపారు. ఆయన కుటుంబానికి ప్రభుత్వం అన్ని విధాలా అండగా ఉంటుందని సీఎం ప్రకటించారు.

సంతోష్ అంత్యక్రియల వరకు ప్రతీ కార్యక్రమంలోనూ తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రతినిధిగా పాల్గొనాలని మంత్రి జగదీష్ రెడ్డిని ముఖ్యమంత్రి ఆదేశించారు.

16బిహార్ రెజిటెంట్ కమాండింగ్ ఆఫీసర్ కల్నల్ సంతోష్ బాబు మృతికి తెలంగాణ గవర్నర్ తమిళసై సౌందరరాజన్ విచారం వ్యక్తంచేశారు.

సంతోష్ బాబు దేశం కోసం ప్రాణాల్పించారని కొనియాడారు.

కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి కిషన్ రెడ్డి, ఏపీ గవర్నర్ బిశ్వభూషన్ హరిచందన్ కూడా సంతోష్ బాబు మృతికి సంతాపం తెలిపారు.

మరోవైపు తమిళనాడులోని రామనాథపురానికి చెందిన పళని(40) కూడా ఈ ఘటనలో మరణించినట్లు పళని సోదరుడు యథయక్కాని ‘బీబీసీ తమిళ్’కు తెలిపారు.

సోమవారం రాత్రి తనకు సమాచారం వచ్చిందని ఆయన తెలిపారు.

రెండు వైపులా ప్రాణ నష్టం

భారత్ - చైనా సరిహద్దులోని గాల్వన్ వ్యాలీలో భారత్ - చైనాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే క్రమంలో సోమవారం రాత్రి హింసాత్మక ఘర్షణ జరిగిందని.. ఇరువైపులా ప్రాణ నష్టం జరిగిందని భారత సైన్యం ఒక అధికారిక ప్రకటనలో పేర్కొంది.

లద్ధాఖ్‌లోని గాల్వాన్ ప్రాంతంలో జరిగిన ఘర్షణలో మొత్తం 20 మంది భారత సైనికులు మరణించారని సైన్యం ప్రకటించింది.

తొలుత ఒక కల్నల్ సహా ముగ్గురు మరణించారని ప్రకటించిన సైన్యం.. ఆ తరువాత ఎత్తయిన ప్రాంతంలో చోటుచేసుకున్న ఆ ఘర్షణలో తీవ్రంగా గాయపడి అతి శీతల వాతావరణంలో చిక్కుకున్న మరో 17 మంది సైనికులూ మరణించారని వెల్లడించారు.

దీంతో మొత్తం మృతుల సంఖ్య 20కి పెరిగిందని అధికారికంగా వెల్లడించింది.

భారత ప్రాదేశిక సమగ్రత, సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడేందుకు సైన్యం కట్టుబడి ఉందని తెలిపింది.

ఈ హింసాత్మక ఘర్షణలో 43 మంది చైనా సైనికులూ మరణించినట్లు భారత సైనిక వర్గాలు వెల్లడించాయి.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


కల్నల్ సంతోష్ భార్య సంతోషికి డిప్యూటీ కలెక్టర్‌గా నియామక ఉత్తర్వులను తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ స్వయంగా అందించారు

అంతేకాదు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించదగ్గ అతి పెద్ద ఉద్యోగాలు కూడా డిప్యూటి కలెక్టర్, డీఎస్పీ పోస్టులే. ఈ ఉద్యోగాల్లో కనీసం 12 సంవత్సరాల సర్వీసు పూర్తి చేసుకుని, మరికొన్ని పరీక్షల్లో అర్హత సాధిస్తే వారికి ఐఎఎస్, ఐపిఎస్ హోదా వస్తుంది.

ఆర్డీవో, డిప్యూటి కలెక్టర్, సబ్ కలెక్టర్, జాయింట్ కలెక్టర్, డీఎస్పీ, ఏఎస్పీ వంటి పోస్టుల్లో ఉండే వీరే ప్రభుత్వ నిర్వహణలో కీలకంగా ఉంటారు. ఆ పోస్టులు కూడా చాలా అరుదుగా తక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి.

పరీక్షల్లేకుండా ప్రభుత్వం నేరుగా ఉద్యోగం ఇవ్వవచ్చా?

ప్రభుత్వ ఉద్యోగం ఏదైనా పక్కాగా నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఒక పద్ధతి ప్రకారం ఇవ్వాలి. కానీ అరుదైన సందర్భాల్లో నేరుగా ఉద్యోగాలు ఇచ్చే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంది. ఇదే పాయింట్ ఆధారంగా క్రీడాకారులకు, సైనికుల కుటుంబాలకు ఉద్యోగాలు ఇస్తుంటారు. వీటినే కారుణ్య నియామకాలు (కంపాషనేట్ అప్పాయింట్మెంట్స్) అంటారు.

ఇటీవల సైన్యంలో చనిపోయిన కల్నల్ సంతోష్ బాబు భార్య సంతోషికి గ్రూప్ 1 ఉద్యోగ నియామక పత్రాన్ని సీఎం కేసీఆర్ స్వయంగా అం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

దజేశారు. హైదరాబాద్‌లో 711 గజాల స్థలానికి సంబంధించిన పత్రాన్నీ అందించారు. సంతోష్ భార్యకు రూ. 4 కోట్ల చెక్కును, తల్లిదండ్రులకు రూ.1 కోటి చెక్కును ముఖ్యమంత్రి అందించారు.

కల్నల్ సంతోష్ భార్య సంతోషికే కాదు, గతంలో నక్సలైట్ దాడుల్లో మరణించిన పలువురు పోలీసు అధికారుల కుటుంబ సభ్యులకు, రాజకీయ నాయకుల కుటుంబ సభ్యులకు కూడా ఈ తరహా ఉద్యోగాలు వచ్చాయి.

‘‘ఐపీఎస్ అధికారి ఉమేశ్ చంద్ర కుటుంబ సభ్యులకు అప్పట్లో డిప్యూటి కలెక్టర్ ఉద్యోగం ఇచ్చారు. ఇక ప్రస్తుత బీజేపీ నేత డికె అరుణ మరదలు (తమ్ముడి భార్య) కూడా ఆ ఉద్యోగం వచ్చింది. (డికె అరుణ తండ్రి చిట్టెం నర్సిరెడ్డి ఎమ్మెల్యేగా ఉండగా నక్సలైట్ కాల్పుల్లో మరణించడంతో ఆయన కోడలుకు ఉద్యోగం ఇచ్చారు). ప్రభుత్వం తన విచక్షణ ఉపయోగించి అరుదైన సందర్భాల్లో ఇలాంటి నియామకాలు చేపడుతుంది’’ అని వివరించారు తెలంగాణ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యులు సిహెచ్ విఠల్.

సాధారణంగా సర్వీసులో ఉండగా మరణించిన వారి కుటుంబాలకు, ఆరోగ్య కారణాలతో రిటైర్ అయిన వారి వారసులకు ఉద్యోగాలు ఇచ్చేందుకు పలు నిబంధనలు ఉంటాయి. సిబ్బంది తరచూ అనారోగ్యానికి గురయ్యే ఆర్టీసీ, సింగరేణి వంటి సంస్థల్లో ఈ కారుణ్య నియామక అంశాలు చర్చకు వస్తుంటాయి. ప్రభుత్వం ఆ నియామకాలను నిలిపేసినప్పుడు వివాదాలూ కూడా తలెత్తుతుంటాయి. ఇదే పద్ధతి కేంద్రంలో కూడా ఉంది.

వీరే కాకుండా, ఏదైనా పెద్ద ఆపదలో చిక్కుకున్న వారి కుటుంబాలకు నియామకాలు ఇవ్వడం కూడా ఉంది. వారి చదువును బట్టి క్లరికల్ కేడర్ ఉద్యోగాలు ఎక్కువగా ఇస్తారు. కానీ అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రం వారికి ఆఫీసర్ కేడర్ ఉద్యోగాలు ఇస్తుంటారు.

గతంలో 2015లో నల్లగొండలో దుండగుల కాల్పుల్లో మరణించిన ఎస్సై సిద్ధయ్య భార్యకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం క్లరికల్ కేడర్ ఉద్యోగం హామీ ఇవ్వగా, ఆవిడ తనకు గెజిటెడ్ హోదా ఉద్యోగం కావాలని కోరారు.

వీరంతా తమకు వచ్చిన ఉద్యోగంలోని నిబంధనల ప్రకారం యదావిధిగా విధులకు హాజరవ్వాలి. జీతాలు, సీనియారిటీ, ప్రమోషన్, పోస్టింగులు అన్నీ మిగతా వారిలాగానే ఉంటాయి. కాకపోతే మొదటిసారి మాత్రం పరీక్షలు రాయకుండా, వయసుతో సంబంధం లేకుండా ఉద్యోగం ఇస్తారు. అప్పటి వారి వయసు, సర్వీసు నిబంధనలు, ఇతరత్రా అంశాల ఆధారంగా సీనియారిటీ నిర్ణయించి కొనసాగిస్తారు.

కిదాంబి శ్రీకాంత్‌ను టూరిజం శాఖలో డిప్యూటీ డైరక్టర్‌గా నియమించిన ఏపీ ప్రభుత్వం

ఆంధ్రాలో క్రీడాకారులకు..

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బాడ్మింటన్ క్రీడాకారులు పీవీ సింధు, కిదాంబి...


కల్వకుంట్ల కవిత

ఎంపీ కవిత తమకు ఇచ్చిన హామీని నిలబెట్టుకోకపోవడం వల్లే ఆమెపై రైతులు, వారి ప్రతినిధులే 236 మంది పోటీకి దిగుతున్నట్లు నామినేషన్ వేసినవారిలో పలువురు బీబీసీ తెలుగుకు తెలిపారు.

ఎర్రజొన్నలను ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేయాలని, పసుపు పంటకు మద్దతు ధర ప్రకటించాలని డిమాండ్ చేస్తూ రైతులు ఫిబ్రవరిలో రహదారులపై బైఠాయించారు.

ఇంతకీ సమస్య ఏమిటి?

పసుపు, ఎర్రజొన్న పంటలకు మద్దతు ధరలను పెంచాలని నిజామాబాద్, జగిత్యాల జిల్లాల్లోని రైతులు గత కొంతకాలంగా ఆందోళనలు చేస్తున్నారు.

ఎర్రజొన్నలను ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేయాలని, పసుపు పంటకు మద్దతు  ధర ప్రకటించాలని డిమాండ్ చేస్తూ  ఫిబ్రవరిలో రహదారులపై బైఠాయించారు.  రోడ్లను దిగ్బంధం చేశారు. వంటావార్పు చేపట్టారు. చలో అసెంబ్లీకి పిలుపునిస్తే పోలీసులు అడ్డుకొన్నారు.

‘‘ఎన్ని ఆందోళనలు చేసిన స్పందన కనిపించలేదు. అందుకే ఎన్నికల్లో మూకుమ్మడి నామినేషన్లు వేయాలని నిర్ణయించుకున్నాం. అందులో భాగంగా ప్రతీ గ్రామం నుంచి ఇద్దరు రైతులు కవిత పోటీ చేస్తున్న నిజామాబాద్ లోక్‌సభ బరిలో నిలవాలని నిర్ణయించుకున్నాం'' అని నామినేన్ వేసిన ఆర్మూరు రైతు వెంకటేశ్ కోల బీబీసీకి చెప్పారు.

నిజా... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

మాబాద్ లోక్‌సభ స్థానానికి 242 మంది నామినేషన్ల వేశారు

కవితపైనే ఎందుకు నామినేన్ వేయాలని నిర్ణయించుకున్నారని ప్రశ్నించగా, ''గత ఎన్నికల్లో పసుపు బోర్డును తీసుకురాకపోతే, పసుపుకు రూ.10వేలు మద్దతు సాధించలేకపోతే మీ ఊరికి ఓటు అడగటానికి రానని ఆమె సవాల్ చేశారు. తాము రాజకీయ నాయకులం కాదు. ఉద్యమకారులం.. మాట చెబితే నికార్సుగా దాని మీద నిలబడతాం అని అన్నారు. ఐదేళ్లు గడిచాయి. మేం ఎన్నోసార్లు వినతి పత్రాలు ఇచ్చినా సరైన రీతిలో స్పందించలేదు. అందుకే ఆమెపై ఈ వినూత్న నిరసనకు దిగాం'' అని ఆయన తెలిపారు.

''వాస్తవానికి ఊరికి ఇద్దరు చొప్పున వెయ్యి మంది రైతులు నామినేషన్లు వేయాలి. కానీ, టీఆర్ఎస్ నాయకుల ఒత్తిళ్లు, బెదిరింపుల మూలంగా ఆర్మూరు, నిజమాబాద్ రూరల్, బాల్కొండ, జగిత్యాల, కోరుట్ల నియోజకవర్గాల నుంచి 236 మంది రైతులు నామినేషన్లు వేశారు'' అని చెప్పారు.

'నా మీద కాదు మోదీ, రాహుల్ మీద పోటీ చేయండి'

తనపై పోటీకి మూకుమ్మడిగా నామినేషన్లు వేస్తున్నారనే వార్తలపై ఇటీవల నిజామాబాద్‌లో నిర్వహించిన టీఆర్ఎస్ బహిరంగ సభలో కవిత స్పందించారు.

''నామినేషన్లు వేయాల్సింది నా పై కాదు.. ప్రధాని మోదీ పోటీ చేసే వారణాసిలో, రాహుల్ గాంధీ పోటీ చేసే ఆమేథీలో వేయాలి. అందుకోసం నిజామాబాద్ నుంచి వెయ్యి మంది నామినేషన్లు వేద్దాం. ఇక్కడ నామినేష్లను వేస్తున్నది రైతులు కాదు.. రైతుల ముసుగులో బీజేపీ, కాంగ్రెస్ నేతలు ఈ పని చేయిస్తున్నారు'' అని విమర్శించారు.

దీనిపై రైతు వెంకటేశ్ మాట్లాడుతూ, ''అమేథీ, వారణాసిలో కవిత నామినేన్లు వేయాలి. మా పరిధిలో ఉంది మేం చేస్తున్నాం. మా రైతులందరిదీ ఇదే మాట'' అని చెప్పారు.

దేశంలో అత్యధికంగా నల్లగొండలో..

మూకుమ్మడిగా నామినేషన్లు వేయడం తెలంగాణలో ఇదే తొలిసారి కాదు. 1996 ఎన్నికల్లో నల్లగొండ పార్లమెంట్ స్థానానికి ఏకంగా 515 మంది నామినేషన్లు వేశారు. తమ ప్రాంతానికి సాగు, తాగు నీటి సౌకర్యం కల్పించాలని జలసాధన సమితి నేతృత్వంలో స్థానికులు ఇలా నామినేషన్ వేసి నిరసన తెలిపారు.

అయితే, స్క్రూటీని అనంతరం 35 మంది నామినేషన్లు తిరస్కరణకు గురయ్యాయి. మిగిలిన 480 మందికి పోటీ చేసే అవకాశం కలిగింది. అత్యధిక మంది పోటీకి దిగడంతో నల్లగొండ పార్లమెంట్ స్థానానికి ఎన్నికలు నెల రోజుల పాటు వాయిదా వేశారు.

ఇప్పటి వరకు ఒక పార్లమెంట్ స్థానం నుంచి అత్యధిక మంది అభ్యర్థులు పోటీ చేసిన రికార్డు నల్లగొండ పేరిటే ఉంది. ఆ తర్వాత స్థానం కర్నాటకలోని బెల్గాం నియోజకవర్గానిది. ఇక్కడ 1996లో 456 మంది...


కళ్యాణి ముక్తేవి

ఆమె ఎన్ఐఐటీ ఆంధ్రప్రదేశ్ మార్కెటింగ్ హెడ్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పర్యటక శాఖలో కన్సల్టెంట్ గా పని చేసి ఒక సంవత్సరం నుంచి  ఇంటి బాధ్యతలకే అంకితమయ్యారు.

దేశంలో గృహిణులు చేసే పనికి ఎంత ఆదాయం లభించాలో అంచనా వేయడం అత్యంత ముఖ్యమని 'కీర్తి వర్సెస్ ఓరియంటల్ ఇన్సూరెన్సు' కేసులో  మంగళవారం సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసిన నేపథ్యంలో ఇంట్లో గృహిణులు చేసే పనికి ఆర్ధిక విలువ కట్టడం వారిని సాధికారత వైపు తీసుకుని వెళుతుందా అనే అంశం పై బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు పలువురు మహిళలతో మాట్లాడింది.

ఈ నష్టపరిహారం కేసుకు సంబంధించి బెంచ్ ఇచ్చిన తీర్పుకు అదనంగా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి ఎన్వీరమణ తన అభిప్రాయాన్ని జత చేశారు.

గృహిణులు చేసే పనికి ఎలాంటి ఆర్థిక విలువా లేదన్న అభిప్రాయాన్ని మార్చుకోవాలని ఆయన చెప్పారు. ఒక గృహిణి చేసే పనులు కుటుంబ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, తద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దోహదం చేస్తాయని జస్టిస్ రమణ అభిప్రాయపడ్డారు.

గృహిణులు చేసే పనుల పట్ల న్యాయంగా వ్యవహరించాలనేది మనుషుల ఆలోచన దృక్పథంలో వస్తున్న మార్పులకు, అంతర్జాతీయ న్యాయ ప్రమాణాలను ప్రతిఫలింపచేసేలా ఉన్నాయని అన్నారు.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

15.98 కోట్ల మంది మహిళలు ఇంటిపని చేస్తుండగా  57.9 లక్షల మంది పురుషులు మాత్రమే ఇంటిపని చేస్తున్నారు.

మహిళలు చేసే ఇంటి పనికి ఆర్ధిక విలువను ఎలా అంచనా వేస్తారు?

ఈ కేసులో మహిళలు ఇంట్లో చేసే పనికి ఒక నోషనల్ (అంచనాగా) వెల కట్టారు. ఇంటి పనితీరును బట్టి గృహిణుల శ్రమకు తగ్గ విలువను లెక్కించే అంశానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. దీని వల్ల గృహిణుల పనిని, శ్రమను, త్యాగాలను గుర్తించినట్లవుతుంది. అందరికీ సమాన న్యాయం చేయాలనే జాతీయ, అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాలను, సామాజిక న్యాయంపై రాజ్యాంగ సూత్రాలను గుర్తించినట్లు అవుతుంది అని ఈ తీర్పులో పేర్కొన్నారు.

ఒక మహిళ కుటుంబ జీవన శైలిని బట్టి ఆమె అర్హతలను పరిగణనలోకి తీసుకుని కోర్టు ఆమె ఆదాయాన్ని అంచనాగా లెక్కిస్తుంది. దీనినే నోషనల్ ఆదాయం అని అంటారు. ఎంఆర్ కృష్ణ మూర్తి, న్యూ ఇండియా ఎష్యురెన్సు కేసులో కూడా ఈ ప్రస్తావన వచ్చింది.

ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా గృహిణి శ్రమకు తగ్గ విలువను ఊహించి న్యాయస్థానం ఆమె ఆదాయాన్ని నిర్ణయించేందుకు రకరకాల పద్ధతులను ఉపయోగించుకోవచ్చు.

 గృహిణుల ఆదాయాన్ని ఊహించి నిర్ణయించేటప్పుడు కోర్టు వాస్తవాలు, పరిస్థితులను, కేసుకు సంబంధించి నిర్దిష్ట అంశాలను దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి. అంతేగానీ, మరీ సంకుచితంగా, మరీ ఉదారంగా కూడా వ్యవహరించ కూడదు. భవిష్యత్తులో అటువంటి కేసుల్లో గృహిణుల ఆదాయాన్ని లెక్కిస్తే అది పరిహారంలో భాగంగా ఉండొచ్చు.

అయితే, ఇది నిర్ణయించడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన పద్దతి ఏమి ఉండకూడదని, గృహిణి చేసే పనికి విలువ కల్పించడమే ఈ తీర్పు వెనకనున్న ఉద్దేశమని కోర్టు పేర్కొంది.

బిందు నాయుడు

ఇంటి పనికి విలువ కట్టడం సాధ్యమేనా?

మహిళలు పొద్దున్న లేచిన దగ్గర నుంచి రాత్రి పడుకునే వరకు ఇంట్లో చేసే పనులకు అంతం ఉండదు. ఇంట్లో పొద్దున్న పనులు మొదలుపెట్టేది మహిళే. రాత్రయ్యాక ఆఖరున పనులు ముగించేది కూడా మహిళే. మరి ఆమె చేసే పనులకు రోజుకు 8 గంటలు చేసే పనిలా ఎలా అంచనా వేస్తాం అని నిపుణులు అంటున్నారు.

"చాలా మంది గృహిణి చేసే పనులకు విలువ ఇవ్వరు. ఇంట్లోనే ఉంటావు కదా..నీకేం పనుంది. అని తేలిక చేస్తారు.

ఇంటి పనంతా గృహిణులదే అని భావిస్తూ ఉంటారు. కానీ, ఒక ఇంట్లో మహిళ చేసే పని ఆగిపోతే ఇంటి చక్రం తిరగడమే ఆగిపోతుంది" అని మ్యాట్రిమోనియల్ న్యాయవాది బిందు నాయుడు అన్నారు.

సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు మహిళల విషయంలో ఒక ట్రెండ్ సెట్టర్ గా మారుతుంది అని ఆమె అన్నారు. ఇది మహిళలకు ఇచ్చే పరిహారం విషయంలో...


కళ్యాణికి ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. ఆమె అత్త కూడా పూజలు ఎక్కువగా చేస్తుంటారు. ఇంట్లో ఉన్న ఆడవాళ్లందరిలో.. కళ్యాణి మినహా అందరూ వితంతువులే. అందుకే ఇంట్లో పూజ పనులు చేయటానికి ఆమె ఒక్కరికే అనుమతుంది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో ఆమె రుతుక్రమం మొదలైతే.. అన్ని పనులనూ నిర్వహించటం అసాధ్యమవుతుంది.

ఆమెకు పీరియడ్స్ వచ్చినపుడు.. కుటుంబ సభ్యులు ఆమెపై చిరాకుపడుతూ కేకలు వేసేవారు. ఈ సమస్యకి కొన్నేళ్ల కిందట ఆమెకి ఒక పరిష్కారం దొరికింది. అది రుతుక్రమాన్ని వాయిదా వేసే టాబ్లెట్.

‘‘ఈ కాలంలో చాలా పండగలు ఉంటాయి. ఈ పండుగల సందర్భంగా అంటు ముట్టుకు సంబంధించిన మతపరమైన పరిమితుల విషయాల్లో నా కుటుంబం చాలా ఖచ్చితంగా ఉంటుంది. పైగా.. నేను పని చేసే ఇళ్లలోని మహిళలు.. గౌరీ వ్రతం సమయంలో నాకు పీరియడ్స్ ఉన్నాయా అని అడుగుతుంటారు’’ అని చెప్పారు కళ్యాణి.

‘‘వారి దృష్టి నుంచి చూస్తే వారి ఆలోచనలు కూడా సరైనవే. దేవుడి విషయంలో ఎవరైనా ఎలా నటించగలరు? అందుకే నేను పీరియడ్స్‌లో ఉంటే రావద్దని చెప్తారు. కొన్నిసార్లు వాళ్ల నుంచి రావలసిన డబ్బులు కూడా పోతాయి. అలా నష్టపోవటం కన్నా టాబ్లెట్లు వేసుకోవటం మంచిది.. కాదంటారా?’’ అనేది ఆమె అభిప్రాయం.

ఆగస్... మరో 4000 అక్షరాల కోసం కథనాన్ని కొనసాగించండి:

టులో ఈ పండుగల సీజన్ మొదలవుతుంది. పూలు, పూజ సామాన్లు, సత్యనారాయణ పూజ పుస్తకాలు, అగరవత్తులు, మిఠాయిలకు డిమాండ్ పెరుగుతుంది. రుతుస్రావాన్ని వాయిదావేసే టాబ్లెట్లకు కూడా ఈ సీజన్‌లో డిమాండ్ పెరుగుతుంది.

‘‘గణపతి, మహాలక్ష్మి పండుగల సమయంలో ఈ టాబ్లెట్లకు డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రత్యేకించి ఈ కాలంలో మహిళలు ఈ పిల్స్ తీసుకుంటుంటారు. ఈ సీజన్‌లో మా షాపులో రోజుకు పది నుంచి పదిహేను స్ట్రిప్‌లు అమ్ముడవుతాయి’’ అని చెప్పారు మహారాష్ట్రలోని బుల్ధానా జిల్లా దౌల్గాం రాజాలో మెడికల్ స్టోర్స్ నడిపే రాజు ఝోరే.

పండుగల సమయంలో ‘మైల’ లేదా ‘అపవిత్రం’ కాకుండా చూసుకోవటం దీనికి ప్రధాన కారణం. భారత్ వంటి దేశంలో ఈ కాలంలో కూడా రుతుస్రావం గురించి జనం బాహాటంగా మాట్లాడరు.

పీరియడ్స్ సమయంలో మహిళల మీద చాలా ఆంక్షలు ఉంటాయి. చాలా రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ స్త్రీలను ఇంటి బయట కూర్చోబెడతారు. చలిలో ఆరుబయట, పశువుల పాకలో నిద్రపోవాల్సి ఉంటుంది. వాళ్లు మతపరమైన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనటం అసాధ్యం.

కానీ.. ఈ పండుగలకు అవసరమైన ఏర్పాట్లన్నీ పూర్తిచేయాల్సిన బాధ్యత మాత్రం ఇంట్లో మహిళల మీదే ఉంటుంది. అలాంటపుడు వారికి పీరియడ్స్ మొదలైతే.. ఈ పనుల భారం ఎవరు మోస్తారు? కాబట్టి.. ఇంటి పనుల్లో తలమునకలవటానికి మహిళలకు ‘ఖాళీ’ సమయం కావాలి. ఇక్కడ వారికి సైన్స్ సాయం చేస్తుంది.

పండుగలు, పూజల క్రతువుల్లో అవరోధాన్ని అధిగమించటానికి మహిళలు ఈ టాబ్లెట్లను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. ‘‘ఈ టాబ్లెట్లు కొనటానికి మా దగ్గరకు వచ్చే మహిళలు ఎటువంటి ప్రిస్క్రిప్షన్ తీసుకురారు. సాధారణంగా వాళ్లు ఈ టాబ్లెట్లు తీసుకునే ముందు సలహా కోసం ఏ డాక్టర్‌నీ కలవరు. ఇంట్లో ఏదైనా మతపరమైన క్రతువు ఉన్నపుడు వాళ్లు ఈ టాబ్లెట్లు తీసుకుంటారు. మామూలుగా మూడు టాబ్లెట్లు సరిపోతాయి. కానీ ఈ రోజుల్లో మహిళలు ఒకేసారి ఆరేడు టాబ్లెట్లు కొంటుంటారు’’ అని చెప్పారు ఝోరే.

ఈ టాబ్లెట్ల వాడకం వల్ల సైడ్-ఎఫెక్ట్స్ - దుష్ర్పభావాలు ఏమీ లేవా?

‘‘ఈ టాబ్లెట్లు వాడాలని ఏ గైనకాలజిస్టూ (మహిళల వైద్య నిపుణులు) సిఫారసు చేయరు’’ అని స్పష్టంచేశారు సహ్యాద్రి ఆస్పత్రిలో గైనకాలిజస్టుగా పనిచేస్తున్న డాక్టర్ గౌరీ పింప్రాల్కర్.

‘‘రుతుచక్రం మహిళల శరీరాల్లోని రెండు హార్మోన్ల మీద - ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టెరోన్‌ల మీద - ఆధారపడి ఉంటుంది. రుతుస్రావాన్ని వాయిదా వేయాలంటే.. ఈ హార్మోన్లకు సంబంధించిన టాబ్లెట్లు వేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంటే.. ఈ టాబ్లెట్లు మహిళల హార్మోన్ల చక్రం...