text:
# Isodontia chrysorrhoea
Isodontia chrysorrhoea là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Isodontia. Loài này được Kohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.

title: Isodontia chrysorrhoea

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Isodontia chrysorrhoea''
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| subordo = [[Phân bộ Eo nhỏ|Apocrita]]
| superfamilia = [[Apoidea]]
| familia = [[Sphecidae]]
| genus = ''[[Isodontia]]''
| species = '''''I. chrysorrhoea'''''
| binomial = ''Isodontia chrysorrhoea''
| binomial_authority = ([[Franz Friedrich Kohl|Kohl]], 1890)
| image =
}}
'''''Isodontia chrysorrhoea''''' là một loài [[côn trùng]] [[bộ Cánh màng|cánh màng]] trong họ [[Sphecidae]], thuộc chi [[Isodontia]]. Loài này được Kohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.<ref>{{ITIS|ID=769429|taxon=''Isodontia chrysorrhoea''}}</ref>
== Xem thêm ==
*[[Danh sách các loài trong họ Sphecidae]]
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng|Isodontia chrysorrhoea}}

[[Thể loại:Isodontia]]

{{Sphecidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Phân bộ (subordo): Apocrita

Liên họ (superfamilia): Apoidea

Họ (familia): Sphecidae

Chi (genus): Isodontia

Loài (species): I. chrysorrhoea

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Isodontia chrysorrhoea · (Kohl, 1890)


text:
# Eulophia borneensis
Eulophia borneensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.

wikiname: viwiki

title: Eulophia borneensis

in_language: vi

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Eulophia borneensis''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| genus = ''[[Chi Luân lan|Eulophia]]''
| species = '''''E. borneensis'''''
| binomial = ''Eulophia borneensis''
| binomial_authority = [[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]
}}
'''''Eulophia borneensis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Lan]]. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-77439| title=''Eulophia borneensis''|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Eulophia borneensis}}
*{{wikispecies-inline|Eulophia borneensis}}
*{{IPNI2|Eulophia borneensis|634462-1|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Luân lan]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896]]

{{Cymbidieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Orchidaceae

Chi (genus): Eulophia

Loài (species): E. borneensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Eulophia borneensis · Ridl.


text:
# Guérande
Guérande là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Loire-Atlantique, quận Saint-Nazaire, tổng Guérande. Tọa độ địa lý của xã là 47° 19' vĩ độ bắc, 02° 25' kinh độ đông. Guérande nằm trên độ cao trung bình là 57 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 60 mét. Xã có diện tích 81,44 km², dân số vào thời điểm 1999 là 13.603 người; mật độ dân số là 167 người/km².

## Thông tin nhân khẩu
| 1900  | 1935  | 1962  | 1968  | 1975  | 1982  | 1990   | 1999   |
| ----- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- | ------ | ------ |
| 7.050 | 6.080 | 6.389 | 6.499 | 7.644 | 9.140 | 11 665 | 13 603 |

## Các thành phố kết nghĩa
- Dinkelsbühl, Đức
- Almagro, Tây Ban Nha
- Castro Marim Bồ Đào Nha

## Địa điểm tham quan
- Tường thành từ thế kỉ 14/15
- Musée du Pays de Guérande

title: Guérande

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Guérande
|blason=Blason guerande.svg
|région=[[Pays de la Loire]]
|département=[[Loire-Atlantique]]
|arrondissement=[[Saint-Nazaire (quận)|Saint-Nazaire]]
|canton=[[Guérande (tổng)|Guérande]]
|lat-deg=47|lat-min=19|lat-sec=40|lat=N
|lon-deg=02|lon-min=25|lon-sec=46|lon=W
|alt moy=57
|alt mini=0
|alt maxi=60
|km2=81,44
|date-sans=1999
|sans= 13.603
|dens= 167
|cp=44350
|insee=44069
|site=http://www.mairie-guerande.fr/
|image=Guerande_Tor.jpg
|description=Cổng thành Guérande
}}

'''Guérande''' là một [[xã của Pháp|xã]] trong vùng hành chính [[Pays de la Loire]], thuộc [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Loire-Atlantique]], [[quận của Pháp|quận]] [[Saint-Nazaire (quận)|Saint-Nazaire]], [[tổng của Pháp|tổng]] [[Guérande (tổng)|Guérande]]. Tọa độ địa lý của xã là 47° 19' vĩ độ bắc, 02° 25' kinh độ đông. Guérande nằm trên độ cao trung bình là 57 mét trên [[mực nước biển]], có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 60 mét. Xã có diện tích 81,44 km², dân số vào thời điểm 1999 là 13.603 người; mật độ dân số là 167 người/km².

== Thông tin nhân khẩu ==
{{Bảng phát triển dân số|
1900= 7050|
1935= 6080|
1962= 6389|
1968= 6499|
1975= 7644|
1982= 9140|
1990= 11 665|
1999= 13 603|
}}

== Các thành phố kết nghĩa ==
* {{Biểu tượng lá cờ|Đức}} [[Dinkelsbühl]], [[Đức]]
* {{Biểu tượng lá cờ|Tây Ban Nha}} [[Almagro]], [[Tây Ban Nha]]
* {{Biểu tượng lá cờ|Bồ Đào Nha}} [[Castro Marim]] [[Bồ Đào Nha]]

== Địa điểm tham quan ==
* Tường thành từ thế kỉ 14/15
* Musée du Pays de Guérande

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{thể loại Commons|Guérande}}

[[Thể loại:Xã của Loire-Atlantique]]

{{LoireAtlantique-stub}}

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Pays de la Loire

Tỉnh: Loire-Atlantique

Quận: Saint-Nazaire

Tổng: Guérande

title: Thống kê


text:
# Lễ hội Pierogi
Lễ hội Pierogi là một lễ hội được tổ chức thường niên ở Whiting, Indiana, Hoa Kỳ, do Phòng Thương mại Whiting – Robertsdale (WRCoC) tổ chức. Nó được đặt tên từ bánh pierogi, một loại hoành thánh đặc sản của Ba Lan. Lễ hội này thu hút được hơn 250.000 người tham gia mỗi năm.
Lễ hội diễn ra vào tuần cuối cùng của tháng 7, trên phố 119 ở trung tâm thành phố Whiting. Trong những ngày diễn ra lễ hội, đường phố chỉ dành riêng cho người đi bộ. Vào mùa lễ hội Pierogi, trên đườn phố, những gian hàng ẩm thực được dựng lên dọc đường, để phục vụ bánh pierogi, kielbasa và dưa cải Đức. Ngoài ra, còn có các buổi biểu diễn nhạc sống và các trò chơi lễ hội. Các sự kiện khác trong lễ hội bao gồm Diễu hành Polka, Quăng Pierogi và các cuộc thi ăn, và lễ trao vương miện "Mr. Pierogi".
Năm 2017, một lễ hội giống tên là "Lễ hội Pierogi Edwardsville", ở Edwardsville, đã bị các nhà tổ chức của lễ hội Pierogi ở phố Whiting, đâm đơn kiện lên tòa án liên bang vì vi phạm nhãn hiệu, và bị yêu cầu đổi tên sự kiện. Ban đầu, Ủy ban Edwardsville (EHC) cho rằng phí cấp phép của WRCoC là mức phí "trên trời", nên bên này đã đâm đơn ngược lại để thách thức và yêu cầu bồi thường thiệt hại, vì WRCoC vì đã thực thi nhãn hiệu không hợp lệ. Tuy nhiên, vào đầu tháng 6 năm 2018, khi sự kiện phía bên Edwardsville được tổ chức, hai bên đã đạt được thỏa thuận, trong đó EHC công nhận nhãn hiệu để đổi lại quyền sở hữu nhãn hiệu riêng của mình.
Năm 2020, do ảnh hưởng toàn cầu của Đại dịch COVID -19, nên lễ hội Pierogi ở Indiana đã phải hoãn lại.

title: Lễ hội Pierogi

wikitext:
{{Infobox recurring event|logo_caption=Lễ hội Pierogi|website={{URL|https://www.pierogifest.net/}}}}'''Lễ hội Pierogi''' là một lễ hội được tổ chức thường niên ở Whiting, [[Indiana]], [[Hoa Kỳ]], do Phòng Thương mại Whiting – Robertsdale (WRCoC) tổ chức.<ref name="ŁaszkiewiczMaszewski2016"/> Nó được đặt tên từ bánh [[pierogi]], một loại hoành thánh đặc sản của Ba Lan. Lễ hội này thu hút được hơn 250.000 người tham gia mỗi năm.<ref name="nwitimes">hội</ref><ref name="EckLinko2013">iero</ref>
[[Tập tin:Polish Dancers at Pierogi Fest in Whiting, Indiana (2010).jpg|nhỏ|261x261px|''Vũ công Ba Lan tại Lễ hội Pierogi, Indiana.'']]
[[Tập tin:Pierogi 6.jpg|trái|nhỏ|281x281px|''Gian hàng bánh Pierogi.'']]
Lễ hội diễn ra vào tuần cuối cùng của tháng 7, trên phố 119 ở trung tâm thành phố Whiting. Trong những ngày diễn ra lễ hội, đường phố chỉ dành riêng cho người đi bộ. Vào mùa lễ hội Pierogi, trên đườn phố, những gian hàng ẩm thực được dựng lên dọc đường, để phục vụ bánh [[pierogi]], [[kielbasa]] và [[dưa cải Đức]].<ref>ở [[Indiana|I]]</ref> Ngoài ra, còn có các buổi biểu diễn nhạc sống và các trò chơi lễ hội.<ref>[[Indiana|iana]]</ref> Các sự kiện khác trong lễ hội bao gồm ''Diễu hành Polka, Quăng Pierogi'' và các cuộc thi ăn,<ref name="ŁaszkiewiczMaszewski2016">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=WTP5DAAAQBAJ&pg=PA167|title=Dwelling in Days Foregone: Nostalgia in American Literature and Culture|last=Weronika Łaszkiewicz|last2=Zbigniew Maszewski|last3=Jacek Partyka|date=ngày 26 tháng 4 năm 2016|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-9211-7|page=167}}</ref> và lễ trao vương miện "Mr. Pierogi".<ref name="McKinlay2001">ã ph</ref>

Năm 2017, một lễ hội giống tên là "Lễ hội Pierogi [[Edwardsville, Pennsylvania|Edwardsville]]", ở [[Edwardsville, Pennsylvania|Edwardsville]], đã bị các nhà tổ chức của lễ hội Pierogi ở phố Whiting, đâm đơn kiện lên tòa án liên bang vì vi phạm nhãn hiệu, và bị yêu cầu đổi tên sự kiện. Ban đầu, Ủy ban Edwardsville (EHC) cho rằng phí cấp phép của WRCoC là mức phí "trên trời", nên bên này đã đâm đơn ngược lại để thách thức và yêu cầu bồi thường thiệt hại, vì WRCoC vì đã thực thi nhãn hiệu không hợp lệ. Tuy nhiên, vào đầu tháng 6 năm 2018, khi sự kiện phía bên Edwardsville được tổ chức, hai bên đã đạt được thỏa thuận, trong đó EHC công nhận nhãn hiệu để đổi lại quyền sở hữu nhãn hiệu riêng của mình.<ref name="Wilkes-Barre Times Leader story">hoã</ref>

Năm 2020, do ảnh hưởng toàn cầu của Đại dịch COVID -19, nên lễ hội Pierogi ở [[Indiana]] đã phải hoãn lại.

== Xem thêm ==

* Danh sách các lễ hội
* [[Ẩm thực Ba Lan]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==

[[Thể loại:Lễ hội Ba Lan]]
[[Thể loại:Lễ hội văn hóa]]

title: Lễ hội Pierogi


text:
# Glinus herniarioides
Rau đắng (danh pháp khoa học: Glinus herniarioides) là loài thực vật có hoa thuộc họ Bình cu (Molluginaceae) được François Gagnepain mô tả khoa học năm 1914 trong Notulae Systematicae. Herbier du Museum de Paris 3: 367 dưới danh pháp Mollugo herniarioides. Năm 1967 Marie Laure Tardieu chuyển nó sang chi Glinus.

title: Glinus herniarioides

wikitext:
{{bài cùng tên|Rau đắng}}
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Core eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cẩm chướng|Caryophyllales]]
| familia = [[Molluginaceae]]
| genus = ''[[Glinus]]''
| species = '''''G. herniarioides'''''
| binomial = ''Glinus herniarioides''
| binomial_authority = ([[François Gagnepain|Gagnep.]]) [[Marie Laure Tardieu|Tardieu]], 1967
| synonyms = * ''Mollugo herniarioides'' <small>Gagnep., 1914</small>
}}
'''Rau đắng'''<ref name="PHH">Phạm Hoàng Hộ; ''Cây cỏ Việt Nam'' - tập 1; Nhà xuất bản Trẻ - 1999; Trang 719.</ref> (danh pháp khoa học: '''''Glinus herniarioides''''') là loài thực vật có hoa thuộc họ Bình cu ([[Molluginaceae]]) được [[François Gagnepain]] mô tả khoa học năm 1914 trong [http://www.biodiversitylibrary.org/item/39613#page/369/mode/1up ''Notulae Systematicae''. Herbier du Museum de Paris 3: 367] dưới danh pháp ''Mollugo herniarioides''. Năm 1967 [[Marie Laure Tardieu]] chuyển nó sang chi ''[[Glinus]]''.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2826557| title=''Glinus herniarioides''|accessdate= 26 tháng 7 năm 2017| author=The Plant List | year =2013}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*{{commonscat-inline|Glinus herniarioides|''Glinus herniarioides''}}
*{{wikispecies-inline|Glinus herniarioides|''Glinus herniarioides''}}

{{sơ khai sinh học}}

[[Thể loại:Chi Rau đắng|H]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914]]

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng):
Angiospermae
Eudicots
Core eudicots

Bộ (ordo): Caryophyllales

Họ (familia): Molluginaceae

Chi (genus): Glinus

Loài (species): G. herniarioides

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Glinus herniarioides · (Gagnep.) Tardieu, 1967

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Mollugo herniarioides Gagnep., 1914


text:
# Phụng ân Phụ quốc công
Phụng ân Phụ quốc công (giản thể: 奉恩辅国公, phồn thể: 奉恩輔國公, tiếng Mãn: ᡴᡝᠰᡳ ᠪᡝ
 ᡨᡠᠸᠠᡴᡳᠶᠠᡵᠠ
 ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡩᡝ
 ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ
 ᡤᡠᠩ, chuyển tả: kesi-be tuwakiyara gurun-de aisilara gung)  là một tước vị Hoàng đế nhà Thanh phong cho Tông thất, Giác La và Ngoại phiên. Tước vị này xếp thứ sáu, thấp hơn Phụng ân Trấn quốc công và cao hơn Bất nhập Bát phân Trấn quốc công.Đây là tước vị thấp nhất trong Bát phân, tước vị tối thiểu để nhận được các đặc ân của Hoàng gia.

title: Phụng ân Phụ quốc công

wikitext:
{{Tước vị quý tộc nhà Thanh}}

{{Zh tên|Phụng ân Phụ quốc công|c=|s=奉恩辅国公|t=奉恩輔國公|{{lang-mnc|ᡴᡝᠰᡳ ᠪᡝ
 ᡨᡠᠸᠠᡴᡳᠶᠠᡵᠠ
 ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡩᡝ
 ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ
 ᡤᡠᠩ|z=kesi-be tuwakiyara gurun-de aisilara gung}}}}  là một tước vị [[Danh sách hoàng đế nhà Thanh|Hoàng đế nhà Thanh]] phong cho Tông thất, Giác La và Ngoại phiên. Tước vị này xếp thứ sáu, thấp hơn [[Phụng ân Trấn quốc công]] và cao hơn [[Bất nhập Bát phân Trấn quốc công]].Đây là tước vị thấp nhất trong Bát phân, tước vị tối thiểu để nhận được các đặc ân của Hoàng gia.

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Công tước nhà Thanh]]


text:
# Gümüşyaprak, Bafra
Gümüşyaprak là một xã thuộc huyện Bafra, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 297 người.

title: Gümüşyaprak, Bafra

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Gümüşyaprak
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Samsun (tỉnh)|Samsun]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Bafra]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2010
|population_footnotes =
|population_total =297 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Gümüşyaprak''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Bafra]], tỉnh [[Samsun (tỉnh)|Samsun]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2010 là 297 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=55&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Samsun|accessdate=ngày 16 tháng 9 năm 2012|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820053658/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=55&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html|url-status=dead}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun]]

{{Samsun-geo-stub}}

title: Gümüşyaprak

Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ

Tỉnh: Samsun

Huyện: Bafra

title: Dân số (2010)

• Tổng cộng: 297 người

Múi giờ: UTC+3, Giờ ở Thổ Nhĩ Kỳ

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)


text:
# Tứ linh
Tứ Linh, còn được gọi là Tứ Thụy, là bốn loài linh thú lớn trong thần thoại Trung Hoa và các nước Đông Á tượng trưng cho sự cát tường và điềm tốt lành, bao gồm Long (rồng), Lân (kỳ lân), Quy (rùa) và Phượng (phượng hoàng). Tứ Linh, theo Kinh Lễ, là "Lân Phượng Quy Long". Bên cạnh đó, cũng có "Thiên Chi Tứ Linh", hay Tứ Tượng bao gồm Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ là đại diện của bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc, là khái niệm phân biệt với Tứ Linh. Trong bốn loài thú thì kỳ lân, rồng và phượng, đều là những loài vật trong thần thoại và không có thực.

title: Tứ linh

wikitext:
[[Tập tin:Đền thờ Đức Thánh Trần, Quận 1, tháng 12 năm 2021 (phù điêu Tứ Linh) (1).jpg|300px|nhỏ|Phù điêu Tứ Linh (Long, Lân, Quy, Phụng) tại Đền thờ Đức Thánh Trần, Quận 1]]
[[Tập tin:Long ma.jpg|nhỏ|phải|300px|Bình phong long mã tại trường [[Quốc Học Huế]], TP. Huế]]'''Tứ Linh''', còn được gọi là '''Tứ Thụy''', là bốn loài linh thú lớn trong [[thần thoại Trung Hoa]] và các nước [[Đông Á]] tượng trưng cho sự cát tường và điềm tốt lành, bao gồm [[Rồng Trung Hoa|'''Long''' (rồng)]], [[Kỳ lân|'''Lân''' (kỳ lân)]], [[Quy (tứ linh)|'''Quy''' (rùa)]] và [[Phượng hoàng|'''Phượng''' (phượng hoàng)]].<ref>《Kinh Lễ, Lễ Vận》：Tứ Linh là gì?  Lân, Phượng, Quy, Long gọi là Tứ Linh. Vì vậy, nếu thuần hóa được long thì các loài có vảy quy phục, nếu thuần hóa được phượng thì các loài chim chóc quy phục, nếu thuần hóa được lân thì các loài muông thú quy phục, còn nếu thuần hóa được quy thì lòng người quy phục. (Nguyên văn: 何謂四靈？麟鳳龜龍，謂之四靈。故龍以為畜，故魚鮪不淰；鳳以為畜，故鳥不獝；麟以為畜，故獸不狘；龜以為畜，故人情不失。)</ref> Tứ Linh, theo [[Kinh Lễ]], là "''Lân Phượng Quy Long''". Bên cạnh đó, cũng có "''Thiên Chi Tứ Linh''", hay [[Tứ Tượng]] bao gồm Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ là đại diện của bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc, là khái niệm phân biệt với Tứ Linh.<ref name="auto002">>《Lễ ký· Khúc Lễ Thượng 》：Chu Tước, Huyền Vũ, Thanh Long, Bạch Hổ, cũng là tên của bốn phương. (Nguyên văn: 朱鳥、玄武、青龍、白虎，四方宿名也。)</ref> Trong bốn loài thú thì kỳ lân, rồng và phượng, đều là những loài vật trong thần thoại và không có thực.

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

== Xem thêm ==
*[[Tứ tượng]]

== Liên kết ngoài ==
{{Động vật trong văn hóa}}

{{sơ khai}}
[[Thể loại:Sinh vật huyền thoại]]
[[Thể loại:Tứ linh| ]]
[[Thể loại:Động vật thần thoại châu Á]]
[[Thể loại:Truyền thuyết Việt Nam]]
[[Thể loại:4 (số)]]
[[Thể loại:Động vật trong thần thoại Trung Hoa]]


text:
# Glypta concisa
Glypta concisa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

title: Glypta concisa

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Glypta concisa''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Ichneumonidae]]
| genus = ''[[Glypta]]''
| species = '''''G. concisa'''''
| binomial = ''Glypta concisa''
| binomial_authority = Dasch, 1988
| synonyms =
}}
'''''Glypta concisa''''' là một loài [[tò vò]] trong họ [[Ichneumonidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Glypta+concisa/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date= ngày 22 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Glypta concisa|''Glypta concisa''}}
*{{commonscat-inline|Glypta concisa|''Glypta concisa''}}

[[Thể loại:Glypta]]

{{Glyptini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Họ (familia): Ichneumonidae

Chi (genus): Glypta

Loài (species): G. concisa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Glypta concisa · Dasch, 1988


text:
# Austrolimnophila badia
Austrolimnophila badia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

title: Austrolimnophila badia

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 năm 2020}}

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Austrolimnophila badia''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Limoniidae]]
| genus = ''[[Austrolimnophila]]''
| binomial = ''Austrolimnophila badia''
| binomial_authority = Doane, 1900
}}
'''''Austrolimnophila badia''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Limoniidae]].<ref name = "COL"/> Chúng phân bố ở [[miền Tân bắc]].

==Liên kết ngoài==
* {{wikispecies nội dòng}}

==Tham khảo==
<references>
<ref name = "COL">{{Chú thích web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Austrolimnophila+badia/match/1|tiêu đề= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|ngày truy cập= 5 tháng 6 năm 2012 |tác giả 1= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|năm= 2011|nhà xuất bản=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
</references>

[[Thể loại:Austrolimnophila]]
[[Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic]]

{{Limnophilinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Diptera

Họ (familia): Limoniidae

Chi (genus): Austrolimnophila

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Austrolimnophila badia · Doane, 1900


text:
# Hedychium cylindricum
Hedychium cylindricum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.

title: Hedychium cylindricum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Hedychium cylindricum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = Hedychium cylindricum (13987742912).jpg
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| genus = ''[[Hedychium]]''
| species = '''''H. cylindricum'''''
| binomial = ''Hedychium cylindricum''
| binomial_authority = [[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Hedychium cylindricum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-248123| title=''Hedychium cylindricum''|access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Hedychium cylindricum (14010955403).jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Hedychium cylindricum}}
*{{wikispecies-inline|Hedychium cylindricum}}
*{{IPNI2|Hedychium cylindricum|872595-1|access-date=ngày 16 tháng 7 năm 2013}}

[[Thể loại:Hedychium]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923]]

{{Zingibereae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Zingiberales

Họ (familia): Zingiberaceae

Chi (genus): Hedychium

Loài (species): H. cylindricum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Hedychium cylindricum · Ridl.


text:
# Thelypteris stegnogrammopsis
Thelypteris stegnogrammopsis là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được C.F.Reed mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Thelypteris stegnogrammopsis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Thelypteris stegnogrammopsis''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Polypodiales]]
| familia = [[Thelypteridaceae]]
| genus = ''[[Thelypteris]]''
| species = '''''T. stegnogrammopsis'''''
| binomial = ''Thelypteris stegnogrammopsis''
| binomial_authority = C.F.Reed, 1969
}}
'''''Thelypteris stegnogrammopsis''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Thelypteridaceae]]. Loài này được C.F.Reed mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-52920| title=''Thelypteris stegnogrammopsis''|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Thelypteris stegnogrammopsis}}
*{{Wikispecies nội dòng|Thelypteris stegnogrammopsis}}
*{{IPNI2|Thelypteris stegnogrammopsis|17461860-1|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Thelypteris|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Thelypteridaceae-stub}}

[[es:Thelypteris stegnogrammopsis]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Polypodiopsida

Bộ (ordo): Polypodiales

Họ (familia): Thelypteridaceae

Chi (genus): Thelypteris

Loài (species): T. stegnogrammopsis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Thelypteris stegnogrammopsis · C.F.Reed, 1969


text:
# Carpiodes cyprinus
Carpiodes cyprinus là một loài cá thuộc họ Cá mõm trâu. Loài này phân bố rộng rãi ở phía đông và trung bộ Hoa Kỳ và được tìm thấy thường xuyên nhất trong sông, lạch và hồ nước trong có đáy bùn. Chúng ăn côn trùng ấu trùng và các sinh vật khác trong trầm tích.

title: Carpiodes cyprinus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Carpiodes cyprinus''
| image = quillback.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Lớp Cá vây tia|Actinopterygii]]
| ordo = [[Bộ Cá chép|Cypriniformes]]
| familia = [[Họ Cá mõm trâu|Catostomidae]]
| genus = ''[[Carpiodes]]''
| species = '''''C. cyprinus'''''
| binomial = ''Carpiodes cyprinus''
| binomial_authority = ([[Charles Alexandre Lesueur|Lesueur]], 1817)
}}
'''''Carpiodes cyprinus''''' là một loài cá thuộc [[họ Cá mõm trâu]]. Loài này phân bố rộng rãi ở phía đông và trung bộ [[Hoa Kỳ]] và được tìm thấy thường xuyên nhất trong [[sông]], [[lạch]] và [[hồ]] nước trong có đáy bùn. Chúng ăn [[côn trùng]] [[ấu trùng]] và các sinh vật khác trong trầm tích.
== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Carpiodes cyprinus.jpg
Tập tin:Quillback.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}
* {{Thể loại Commons-inline|Carpiodes cyprinus}}
* {{ITIS |id=163917 |taxon=Carpiodes cyprinus |access-date =ngày 30 tháng 1 năm 2006}}
* {{FishBase_species|genus=Carpiodes|species=cyprinus|year=2005}}
* [http://www.roughfish.com/content/view/46/128/ roughfish.com - Quillback Carpsucker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715211409/http://www.roughfish.com/content/view/46/128/ |date = ngày 15 tháng 7 năm 2011}}

[[Thể loại:Carpiodes|C]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1817]]
[[Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN]]

{{Cypriniformes-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Actinopterygii

Bộ (ordo): Cypriniformes

Họ (familia): Catostomidae

Chi (genus): Carpiodes

Loài (species): C. cyprinus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Carpiodes cyprinus · (Lesueur, 1817)


text:
# Acalolepta bicolor
Acalolepta bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Acalolepta bicolor

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Acalolepta bicolor''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]]
| genus = ''[[Acalolepta]]''
| species = '''''A. bicolor'''''
| binomial = ''Acalolepta bicolor''
| binomial_authority = ([[Stefan von Breuning|Breuning]], 1935)
| synonyms =
}}
'''''Acalolepta bicolor''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Acalolepta+bicolor/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Acalolepta bicolor}}

[[Thể loại:Acalolepta]]

{{Monochamini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Coleoptera

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Acalolepta

Loài (species): A. bicolor

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Acalolepta bicolor · (Breuning, 1935)


text:
# Parmentiera valerii
Parmentiera valerii là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.

title: Parmentiera valerii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image =
| system =
| system_status =
| system_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Cúc|Asterids]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Chùm ớt|Bignoniaceae]]
| genus = ''[[Parmentiera]]''
| species = ''P. valerii''
| binomial = ''Parmentiera valerii''
| binomial_authority = Standl., 1927
| synonyms =
}}
'''''Parmentiera valerii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Chùm ớt]]. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-318021| title=''Parmentiera valerii''|access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Parmentiera valerii}}
*{{Wikispecies nội dòng|Parmentiera valerii}}
*{{IPNI2|Parmentiera valerii|183298-2|access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013}}
*{{chú thích web| url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=318021| title=''Parmentiera valerii''| publisher= the Royal Botanic Gardens, Kew| access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013}}

[[Thể loại:Parmentiera]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927]]

{{Bignoniaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Asterids

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Bignoniaceae

Chi (genus): Parmentiera

Loài (species): P. valerii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Parmentiera valerii · Standl., 1927


text:
# Cratoneuron commutatum
Cratoneuron commutatum là một loài Rêu trong họ Amblystegiaceae. Loài này được (Hedw.) G. Roth mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.

title: Cratoneuron commutatum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Bryophyta]]
| classis = [[Bryopsida]]
| subclassis = [[Bryidae]]
| ordo = [[Hypnales]]
| familia =[[Amblystegiaceae]]
| genus =''[[Cratoneuron]]''
| species =''C. commutatum''
| binomial =''Cratoneuron commutatum''
| binomial_authority = (Hedw.) G. Roth, 1899
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}

'''''Cratoneuron commutatum''''' là một loài [[Ngành Rêu|Rêu]] trong họ [[Amblystegiaceae]]. Loài này được (Hedw.) G. Roth mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35158213| title=''Cratoneuron commutatum''|access-date =ngày 10 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Cratoneuron commutatum}}
*{{Wikispecies nội dòng|Cratoneuron commutatum}}
*{{citation|url=http://www.tropicos.org/Name/35158213|title=Cratoneuron commutatum|author = Tropicos.org. Missouri Botanical Garden |access-date =ngày 10 tháng 8 năm 2013 | year=2013}}

[[Thể loại:Cratoneuron]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899]]

{{Amblystegiaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Bryophyta

Lớp (class): Bryopsida

Phân lớp (subclass): Bryidae

Bộ (ordo): Hypnales

Họ (familia): Amblystegiaceae

Chi (genus): Cratoneuron

Loài (species): C. commutatum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Cratoneuron commutatum · (Hedw.) G. Roth, 1899


text:
# Ficus salzmanniana
Ficus salzmanniana là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

title: Ficus salzmanniana

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ficus salzmanniana''
| image =
| status = EN
| status_system = IUCN2.3
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Hoa hồng|Rosales]]
| familia = [[Họ Dâu tằm|Moraceae]]
| genus = ''[[Ficus]]''
| species = '''''F. salzmanniana'''''
| binomial = ''Ficus salzmanniana''
| binomial_authority = ([[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]) [[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]
| synonyms =
}}
'''''Ficus salzmanniana''''' là một loài [[thực vật]] thuộc họ [[Họ Dâu tằm|Moraceae]]. Đây là loài [[đặc hữu]] của [[Brasil]].

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* Pereira, J.P. ''et al.'' 1998. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/34490/all ''Ficus salzmanniana'']. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

[[Thể loại:Thực vật Brasil]]
[[Thể loại:Chi Sung|S]]

{{Moraceae-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Nguy cấp (IUCN 2.3)

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Rosids

Bộ (ordo): Rosales

Họ (familia): Moraceae

Chi (genus): Ficus

Loài (species): F. salzmanniana

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ficus salzmanniana · (Miq.) Miq.


text:
# Bàn tính
Bàn tính là một công cụ tính toán được sử dụng chủ yếu ở châu Á để thực hiện các phép toán số học. Ngày nay bàn tính được làm bằng khung tre với các hạt trượt trên dây trong khi những bàn tính ban đầu chỉ là hạt đậu hoặc đá di chuyển trong rãnh trên cát hoặc bàn gỗ, đá hay kim loại. Bàn tính được sử dụng nhiều thế kỉ trước khi chuyển sang hệ thống chữ số hiện đại. Ngày nay bàn tính vẫn được các thương nhân, nhà buôn và thư ký sử dụng rộng rãi ở châu Á, châu Phi và các nơi khác. Trong thời đại sử dụng máy vi tính phổ biến ngày nay, bàn tính cổ xưa không bị vứt bỏ mà vì ưu điểm linh hoạt chuẩn xác của nó, ở nhiều nơi vẫn sử dụng thịnh hành.

## Một số loại bàn tính trên thế giới

### Trung Quốc

#### Ý kiến thứ nhất: Bàn tính xuất hiện vào giữa Triều Nguyên
Đến cuối Nguyên đầu Minh đã được sử dụng phổ biến. Cảnh Chu quyển thứ 29 trong sách"Nam thôn chuyết canh hụ" của Tống Nghĩa đời Nguyên, dẫn câu ngạn ngữ miêu tả nô tì, đem nô tì có tư cách lâu năm so sánh với bàn tính, tự động chọn việc tự động làm, chứng minh rằng vào thời đó bàn tính đã hết sức phổ cập. Cuối đời Tống, đầu đời Nguyên trong sách "Tịnh Mộc Tiên sinh văn tập"của Lưu Nhân có 4 câu thơ lấy bàn tính làm đề:
"Bất tác ông thương vũ
Hưu Bàng bỉnh thi ca
Chấp trù nhưng tê lộc
Thân khổ dục như hà"
Đây cũng là điều chứng minh cho bàn tính được xuất hiện vào thời Nguyên. Cho tới Triều Minh, sách "Lỗ ban mộc kinh" được viết vào năm Vĩnh Lạc đã có quy cách, thước đo chế tạo bàn tính. Ngoài ra, người ta thấy cũng thời này xuất hiện các quyển hướng dẫn sử dụng bàn tính như "Toán chân toán pháp" của Từ Tân Lỗ, "Trực chỉ toán pháp thống tổng" của Trình Đại Vệ. Như vậy, ở triều Minh bàn tính đã được ứng dụng rộng rãi.

#### Ý kiến thứ 2 của Mai Khả Chiến, nhà đại số học đời Thanh
Bàn tính xuất hiện vào thời Nam Bắc Triều, Đông Hán. Ý kiến này căn cứ vào nhà toán học thời Đông Hán là Từ Nhạc đã viết cuốn "Số thuật ký dị" trong đó nghi chép lại 14 cách tính gọi là "Cách tính bàn tính". Sau này, nhà toán học triều đại Bắc Chu đã chú giải đoạn văn này như sau:"Khắc bản là 3 phần, 2 phần trên dưới để bi lăn, phần ở giữa để định vị tính toán. Vị trí 5 viên bi, viên bi trên khác màu với 4 viên bị dưới mỗi viên là 1 đơn vị, 4 viên dưới cầm trịch gọi là "Không đối tứ thời". Viên bị chạy 3 nơi gọi là "Vĩ tam tài"". Nhưng một số học giả cho rằng, cách tính toán bằng bàn tính được mô tả trong cuốn sách này chẳng qua cũng chỉ là một công cụ để đếm hoặc là bảng tính toán những phép tính cộng trừ đơn giản. So với bàn tính xuất hiện sau  này, không thể là một.

#### Ý kiến thứ 3
nguồn gốc của bàn tính có từ đời Đường, phổ biến vào đời Tống. Bởi lẽ, trong bức tranh "Thanh minh thượng hà đồ" nổi tiếng thời Tống có vẽ một hiệu thuốc, ngay chính giữa quầy có đặt một bàn tính. Các chuyên gia Trung - Nhật đem bức tranh chụp lại và phóng to lên, nhận thấy rằng vật trong bức tranh là một bàn tính hiện đại ngày nay. Năm 1921 ở Hà Bắc các nhà khảo cổ đã đào được một bàn tính bằng gỗ tại nơi ở của người đời Tống. Tuy bị đất cát vùi lấp 800 năm nhưng nó vẫn còn hình trống ở giữa có lỗ thủng không khác là mấy so với bàn tính bi ngày nay. Hơn nữa, Lưu Nhân là người cuối Tống đầu Nguyên có bài thơ "Bàn tính" nói ở trên cũng miêu tả lại sự vật thời Nguyên (hoặc nói là sự phản ánh sự vật đời Tống càng thêm chuẩn xác).
Và trong cuốn "Tâm biên tương đối tứ ngôn", sách học vỡ lòng thời Nguyên, bàn tính đã là nội dung dậy vỡ lòng thì rất có thể nó đã trở thành một vật bình thường nên sự xuất hiện của nó ít nhất phải vào đời Tống. Ngoài ra, bàn tính thời Tống nhìn từ hình thức bên ngoài đã tương đối hoàn thiện, không còn dáng vẻ của một vật mới lạ có hình thức vụng về hoặc thô ráp. Bên cạnh đó, thời kỳ chiến tranh loạn lạc, năm nhà mười nước, trước nhà Tống, sự phát triển văn hóa kỹ thuật mới bị ngưng trệ, khả năng ra đời của bàn tính vào thời đó là rất nhỏ. Đời Đường là thời kỳ hưng thịnh trong lịch sử Trung Quốc, kinh tế văn hóa đều phát triển, người đời Đường cần có những công cụ tính toán mới. Những que tính dã sử dụng suốt 2 nghìn năm trong thời kỳ này đã chuyển hóa thành bàn tính. Vì vậy, các nhà toán học cho rằng sự ra đời của bàn tính có thể vào đời Đường.

### Nhật Bản
Soroban ( 算盤, そろばん Toán Bàn) là một bàn tính được nhập khẩu vào Nhật Bản khoảng năm 1600. Giống như loại Suanpan của Trung Quốc, soroban vẫn còn được sử dụng rộng rãi ngày nay bên cạnh sự phát triển của máy tính điện tử rẻ và vừa túi tiền.
Bề ngoài của soroban giống như suanpan của Trung Quốc ám chỉ nguồn gốc của nó là từ Suanpan. Nhưng số hạt của soroban lại giống bàn tính La Mã.
Hầu hết các nhà sử học đều thống nhất nguồn gốc của nó là từ việc du nhập suanpan vào Nhật Bản qua bán đảo Triều Tiên vào khoảng thế kỷ thứ 15, 16. Lúc đó, tên suanpan được bản địa hóa thành soroban và nó bắt đầu được sử dụng rộng rãi từ thế kỷ thứ 17. Nhiều nhà toán học Nhật, trong đó có Kowa Seki đã đào sâu tìm hiểu về nó. Bằng chứng là sự cải tiến cách dùng soroban.
Khoảng năm 1850, một hạt "trời" được bỏ đi khỏi thiết kế của soroban. Thiết kế này tồn tại song song với suanpan 5:2 cho đến thời Minh Trị, suanpan hoàn toàn không còn được sử dụng. Đến năm 1891, Garyū Irie bỏ thêm một hạt "đất", tạo nên một soroban có thiết kế 4:1 như ngày nay. Thiết kế này được giới thiệu lần nữa năm 1930 và từ thập niên 40 thế kỉ thứ 20, nó trở nên phổ biến.
Sau khi du nhập vào Nhật, bàn tính được dùng kèm với bảng tính chia gọi là hassan (八算 "Bát Toán"). Phương pháp dùng hassan gọi là kyūkihō (九帰法 "Cửu Quy Pháp"). Kyūkihō phổ biến cho đến khi tiền tệ Nhật thay đổi cơ cấu sang hệ thập phân và hoàn toàn biến mất năm 1935. Thay vào đó là người Nhật sử dụng phương pháp do Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản đề xướng, dựa trên cách "đếm trục" lần đầu được đề xướng bởi nhà toán học Chubei Momokawa năm 1645..

#### Cấu tạo
Hai bàn tính này có kích thước tiêu chuẩn và có 13 trục.

##### Hạt
Soroban bao gồm số nguyên lẻ trục, mỗi trục có hai loại hạt:
- go-dama (五玉, ごだま? "hạt năm"): hay còn được gọi hạt "trời", có 1 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 5
- ichi-dama (一玉, いちだま? "hạt một"): hay còn được gọi hạt "đất", có 4 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 1

Những hạt "trời" được phân biệt với những hạt "đất" bằng một thanh ngang.
Kích cỡ bàn và kích cỡ hạt của soroban tiêu chuẩn 13 trục nhỏ và gọn hơn một suanpan có chức năng tương tự.

##### Trục
Số trục của soroban luôn là số lẻ không nhỏ hơn 9. Soroban tiêu chuẩn có 13 trục nhưng những soroban có ứng dụng nhiều hơn lại có số trục lên đến 21, 23, 27, thậm chí đến 31. Điều đó cho phép thể hiện được số có nhiều chữ số hơn hay thể hiện nhiều con số cùng lúc. Mỗi trục lại thể hiện một chữ số; càng nhiều trục càng thể hiện được số nhiều chữ số hơn.

##### Vật liệu
Hầu hết soroban ở Nhật đều có khung được làm từ gỗ với trục bằng gỗ, kim loại, tre hay cây mây. Hạt thường được làm từ gỗ nhưng đặc biệt ở ngoài Nhật Bản, hạt có thể được làm từ đá hay bằng nhựa. Hạt thường có hình
nón đôi (hai hình nón có đáy chung hình tròn).

#### Đặc điểm
Một tính năng tách biệt soroban với bàn tình suanpan của Trung Quốc là những chấm phân cụm 3 trục. Mỗi cụm ba trục được gọi là "những trục cơ bản". Cụm trục cơ bản có thể được quy ước thể hiện những chữ số cuối cùng của phần số nguyên. suanpan không có chức năng này.

#### Cách sử dụng

##### Biểu diễn số
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |

Để biểu diễn một con số trên một trục, di chuyển các hạt trên trục.
- Để biểu diễn số 0, di chuyển hạt "trời" lên phía trên và 4 hạt "đất" xuống dưới như hình.
- Để thể hiện từ 1 đến 4, lần lượt di chuyển từ 1 đến 4 hạt "đất" lên trên.
- Để diễn tả số 5, dồn 4 hạt "đất" xuống dưới và đẩy hạt "trời xuống dưới.
- Để diễn tả số lớn hơn 5, giữ hạt "trời" phía dưới và đẩy lần lượt từng hạt lên.

##### Tính toán
Cách cộng trừ trên soroban giống như bất cứ một bàn tính nào khác. Di chuyển các hạt thể hiện giá trị mong muốn.
Có nhiều cách để thực hiện phép nhân hay chia trên soroban, nhất là những cách làm của người Trung Quốc khi suanpan được du nhập đến Nhật Bản. Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản đã đề nghị các cách cơ bản, tiêu chuẩn nhất cho cả hai phép nhân chia. Theo đó, chỉ cần sử dụng một bảng tính nhân. Cách này được lựa chọn vì tính hiệu quả và tốc độ tính toán. Tuy nhiên nó chỉ có tác dụng với những soroban trước thập niên 30.

#### Ứng dụng hiện đại
Bên cạnh sự phát triển của máy tính điện tử, soroban vẫn còn phổ biến. Hằng năm, Nhật tổ chức các kì thi để người sử dụng soroban có thể lấy giấy chứng nhận. Có tổng cộng 6 cấp độ thuần thục soroban từ thấp đến cao: cấp độ 6 thấp nhất là có kĩ năng đến cấp độ 1 là hoàn toàn thuần thục soroban. Người có chứng nhận cấp độ 3 trở lên có thể xin vào làm việc tại các tập đoàn Nhà nước.
Soroban còn được dạy trong các tiết Toán bậc Tiểu học. Khi đi học, học sinh mang theo hai bàn tính: một bàn có thiết kế hiện đại và một bàn có thiết kế xưa hơn (1 hạt "trời", 5 hạt "đất").
Những người học soroban thành thạo có khả năng tính toán trong đầu, không cần phải có một soroban thực tế. Việc tính toán đó gọi là anzan (暗算  Ám Toán) trong tiếng Nhật. Khi học sử dụng soroban cấp độ trung cấp, người học trung cấp sẽ được yêu cầu tính toán nhẩm bằng cách tưởng tượng ra một soroban (hay bất cứ một bàn tính nào) để giải toán.
Soroban cũng là cơ sở phát triển hai loại bàn tính dành cho người khiếm thị.

### Hướng dẫn
- Min Multimedia
- Sung, Dylan W.H. "Suan Pan". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2001. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2009.
- Heffelfinger, Totton. "Abacus: Mystery of the Bead - an Abacus Manual". Gary Flom.

### Nghệ thuật
- Fernandes, Luis. "The Abacus: The Art of Calculating with Beads".
- Schreiber, Michael (2007). "Abacus". The Wolfram Demonstrations Project.
- Stephenson, Steve. "The Stephenson Abacus". Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2009.
- Abacus in Various Number Systems at cut-the-knot
- Java applet of Chinese, Japanese and Russian abaci Lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2004 tại Wayback Machine
- An atomic-scale abacus

### Nhóm
- (tiếng Pháp) Fédération Française de Calcul Mental Lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2008 tại Wayback Machine

### Giảng dạy
- Speed maths academy.com Lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2013 tại Wayback Machine

- Máy tính cơ khí
- Bàn tính La Mã

title: Bàn tính

wikitext:
[[Tập tin:Boulier1.JPG|phải|nhỏ|Bàn tính Trung Quốc]]
'''Bàn tính''' là một công cụ tính toán được sử dụng chủ yếu ở châu Á để thực hiện các phép toán số học. Ngày nay bàn tính được làm bằng khung tre với các hạt trượt trên dây trong khi những bàn tính ban đầu chỉ là hạt đậu hoặc đá di chuyển trong rãnh trên cát hoặc bàn gỗ, đá hay [[kim loại]]. Bàn tính được sử dụng nhiều thế kỉ trước khi chuyển sang hệ thống [[chữ số]] hiện đại. Ngày nay bàn tính vẫn được các thương nhân, nhà buôn và thư ký sử dụng rộng rãi ở [[châu Á]], [[châu Phi]] và các nơi khác. Trong thời đại sử dụng máy vi tính phổ biến ngày nay, bàn tính cổ xưa không bị vứt bỏ mà vì ưu điểm linh hoạt chuẩn xác của nó, ở nhiều nơi vẫn sử dụng thịnh hành.

==Một số loại bàn tính trên thế giới==
===Trung Quốc===
==== Ý kiến thứ nhất: Bàn tính xuất hiện vào giữa Triều Nguyên ====
Đến cuối Nguyên đầu Minh đã được sử dụng phổ biến. ''Cảnh Chu'' quyển thứ 29 trong sách''"Nam thôn chuyết canh hụ"'' của Tống Nghĩa đời Nguyên, dẫn câu ngạn ngữ miêu tả nô tì, đem nô tì có tư cách lâu năm so sánh với bàn tính, tự động chọn việc tự động làm, chứng minh rằng vào thời đó bàn tính đã hết sức phổ cập. Cuối đời Tống, đầu đời Nguyên trong sách ''"Tịnh Mộc Tiên sinh văn tập"''của Lưu Nhân có 4 câu thơ lấy bàn tính làm đề:

''"Bất tác ông thương vũ''

''Hưu Bàng bỉnh thi ca''

''Chấp trù nhưng tê lộc''

''Thân khổ dục như hà"''

Đây cũng là điều chứng minh cho bàn tính được xuất hiện vào thời Nguyên. Cho tới Triều Minh, sách ''"Lỗ ban mộc kinh"'' được viết vào năm Vĩnh Lạc đã có quy cách, thước đo chế tạo bàn tính. Ngoài ra, người ta thấy cũng thời này xuất hiện các quyển hướng dẫn sử dụng bàn tính như ''"Toán chân toán pháp"'' của Từ Tân Lỗ, "Trực chỉ toán pháp thống tổng" của Trình Đại Vệ. Như vậy, ở triều Minh bàn tính đã được ứng dụng rộng rãi.

==== Ý kiến thứ 2 của Mai Khả Chiến, nhà đại số học đời Thanh ====
Bàn tính xuất hiện vào thời Nam Bắc Triều, Đông Hán. Ý kiến này căn cứ vào nhà toán học thời Đông Hán là Từ Nhạc đã viết cuốn ''"Số thuật ký dị"'' trong đó nghi chép lại 14 cách tính gọi là ''"Cách tính bàn tính".'' Sau này, nhà toán học triều đại Bắc Chu đã chú giải đoạn văn này như sau:''"Khắc bản là 3 phần, 2 phần trên dưới để bi lăn, phần ở giữa để định vị tính toán. Vị trí 5 viên bi, viên bi trên khác màu với 4 viên bị dưới mỗi viên là 1 đơn vị, 4 viên dưới cầm trịch gọi là "Không đối tứ thời". Viên bị chạy 3 nơi gọi là "Vĩ tam tài""''. Nhưng một số học giả cho rằng, cách tính toán bằng bàn tính được mô tả trong cuốn sách này chẳng qua cũng chỉ là một công cụ để đếm hoặc là bảng tính toán những phép tính cộng trừ đơn giản. So với bàn tính xuất hiện sau  này, không thể là một.

==== Ý kiến thứ 3 ====
nguồn gốc của bàn tính có từ đời Đường, phổ biến vào đời Tống. Bởi lẽ, trong bức tranh ''"Thanh minh thượng hà đồ"'' nổi tiếng thời Tống có vẽ một hiệu thuốc, ngay chính giữa quầy có đặt một bàn tính. Các chuyên gia Trung - Nhật đem bức tranh chụp lại và phóng to lên, nhận thấy rằng vật trong bức tranh là một bàn tính hiện đại ngày nay. Năm 1921 ở Hà Bắc các nhà khảo cổ đã đào được một bàn tính bằng gỗ tại nơi ở của người đời Tống. Tuy bị đất cát vùi lấp 800 năm nhưng nó vẫn còn hình trống ở giữa có lỗ thủng không khác là mấy so với bàn tính bi ngày nay. Hơn nữa, Lưu Nhân là người cuối Tống đầu Nguyên có bài thơ ''"Bàn tính"'' nói ở trên cũng miêu tả lại sự vật thời Nguyên (hoặc nói là sự phản ánh sự vật đời Tống càng thêm chuẩn xác).

Và trong cuốn ''"Tâm biên tương đối tứ ngôn",'' sách học vỡ lòng thời Nguyên, bàn tính đã là nội dung dậy vỡ lòng thì rất có thể nó đã trở thành một vật bình thường nên sự xuất hiện của nó ít nhất phải vào đời Tống. Ngoài ra, bàn tính thời Tống nhìn từ hình thức bên ngoài đã tương đối hoàn thiện, không còn dáng vẻ của một vật mới lạ có hình thức vụng về hoặc thô ráp. Bên cạnh đó, thời kỳ chiến tranh loạn lạc, năm nhà mười nước, trước nhà Tống, sự phát triển văn hóa kỹ thuật mới bị ngưng trệ, khả năng ra đời của bàn tính vào thời đó là rất nhỏ. Đời Đường là thời kỳ hưng thịnh trong lịch sử Trung Quốc, kinh tế văn hóa đều phát triển, người đời Đường cần có những công cụ tính toán mới. Những que tính dã sử dụng suốt 2 nghìn năm trong thời kỳ này đã chuyển hóa thành bàn tính. Vì vậy, các nhà toán học cho rằng sự ra đời của bàn tính có thể vào đời Đường.

===Nhật Bản===
[[Hình:Soroban.JPG|200px|nhỏ|Soroban hiện đại. Chú ý đến tay người này đã di chuyện 2 hạt "năm" và "một" để thể hiện số 1234567890]]
{{nihongo|'''Soroban'''| 算盤, そろばん||Toán Bàn}} là một bàn tính được nhập khẩu vào [[Nhật Bản]] khoảng năm 1600.<ref>A Brief History of the Abacus [http://www.ee.ryerson.ca/~elf/abacus/history.html The Abacus: A Brief History] "Circa 1600 AD, use and evolution of the Chinese 1/5 abacus was begun by the Japanese via Korea."</ref> Giống như loại Suanpan của Trung Quốc, soroban vẫn còn được sử dụng rộng rãi ngày nay bên cạnh sự phát triển của [[Máy tính bỏ túi|máy tính]] điện tử rẻ và vừa túi tiền.

Bề ngoài của soroban giống như suanpan của Trung Quốc ám chỉ nguồn gốc của nó là từ Suanpan. Nhưng số hạt của soroban lại giống bàn tính La Mã.

Hầu hết các nhà sử học đều thống nhất nguồn gốc của nó là từ việc du nhập suanpan vào Nhật Bản qua [[bán đảo Triều Tiên]] vào khoảng thế kỷ thứ 15, 16. Lúc đó, tên suanpan được bản địa hóa thành soroban và nó bắt đầu được sử dụng rộng rãi từ thế kỷ thứ 17. Nhiều nhà toán học Nhật, trong đó có [[Kowa Seki]] đã đào sâu tìm hiểu về nó. Bằng chứng là sự cải tiến cách dùng soroban.

Khoảng năm 1850, một hạt "trời" được bỏ đi khỏi thiết kế của soroban. Thiết kế này tồn tại song song với suanpan 5:2 cho đến thời [[Thiên hoàng Minh Trị|Minh Trị]], suanpan hoàn toàn không còn được sử dụng. Đến năm 1891, [[Garyū Irie]] bỏ thêm một hạt "đất", tạo nên một soroban có thiết kế 4:1 như ngày nay.<ref>{{Cite document | last1 = Frédéric | first1 = Louis | title = Japan encyclopedia| others = translated by Käthe Roth | publisher = Harvard University Press | year = 2005 |page=303, 903. }}</ref> Thiết kế này được giới thiệu lần nữa năm 1930 và từ thập niên 40 thế kỉ thứ 20, nó trở nên phổ biến.

Sau khi du nhập vào Nhật, bàn tính được dùng kèm với bảng tính chia gọi là {{nihongo|''hassan''|八算||"Bát Toán"}}. Phương pháp dùng hassan gọi là {{nihongo|''kyūkihō''|九帰法||"Cửu Quy Pháp"}}. Kyūkihō phổ biến cho đến khi tiền tệ Nhật thay đổi cơ cấu sang hệ thập phân và hoàn toàn biến mất năm 1935. Thay vào đó là người Nhật sử dụng phương pháp do [[Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản]] đề xướng, dựa trên cách "đếm trục" lần đầu được đề xướng bởi nhà toán học [[Chubei Momokawa]] năm 1645.<ref>{{chú thích sách | last1 = Smith | first1 = David Eugene | last2 = Mikami | first2 = Yoshio | title = A History of Japanese Mathematics | url = https://archive.org/details/cu31924000471577 | publisher = The Open Court Publishing | year = 1914 |chapter=Chapter III: The Development of the Soroban. |pages=[https://archive.org/details/cu31924000471577/page/n54 43]–44. | postscript = <!--None-->}} [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=93950015 Bản số hoá miến phí] tải tại trang Questia.</ref>.

====Cấu tạo====
[[Tập tin:Science museum 030.jpg|nhỏ|Suanpan (phía trên) và soroban (phía dưới)]]Hai bàn tính này có kích thước tiêu chuẩn và có 13 trục.
=====Hạt=====
Soroban bao gồm số nguyên lẻ trục, mỗi trục có hai loại hạt:
* {{nihongo|'''go-dama'''|五玉, ごだま||"hạt năm"}}: hay còn được gọi hạt "trời", có 1 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 5
* {{nihongo|'''ichi-dama'''|一玉, いちだま||"hạt một"}}: hay còn được gọi hạt "đất", có 4 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 1

Những hạt "trời" được phân biệt với những hạt "đất" bằng một thanh ngang.

Kích cỡ bàn và kích cỡ hạt của soroban tiêu chuẩn 13 trục nhỏ và gọn hơn một suanpan có chức năng tương tự.
=====Trục=====
Số trục của soroban luôn là số lẻ không nhỏ hơn 9. Soroban tiêu chuẩn có 13 trục nhưng những soroban có ứng dụng nhiều hơn lại có số trục lên đến 21, 23, 27, thậm chí đến 31. Điều đó cho phép thể hiện được số có nhiều chữ số hơn hay thể hiện nhiều con số cùng lúc. Mỗi trục lại thể hiện một chữ số; càng nhiều trục càng thể hiện được số nhiều chữ số hơn.
=====Vật liệu=====
Hầu hết soroban ở Nhật đều có khung được làm từ gỗ với trục bằng [[gỗ]], [[kim loại]], [[tre]] hay [[mây (thực vật)|cây mây]]. Hạt thường được làm từ gỗ nhưng đặc biệt ở ngoài Nhật Bản, hạt có thể được làm từ [[đá]] hay bằng [[chất dẻo|nhựa]]. Hạt thường có hình
nón đôi (hai hình nón có đáy chung hình tròn).

====Đặc điểm====
[[Hình:Soroban-unit-rods.gif|200px|nhỏ|Quy ước trục I làm hàng đơn vị. Những trục bên trái trục I lần lượt từ hàng chục trở lên. Những trục bên phải trục I là phần thập phân sau dấu phẩy, trừ trường hợp làm phép [[Phép nhân|nhân]] hay [[phép chia|chia]].]]
Một tính năng tách biệt soroban với bàn tình suanpan của Trung Quốc là những chấm phân cụm 3 trục. Mỗi cụm ba trục được gọi là "những trục cơ bản". Cụm trục cơ bản có thể được quy ước thể hiện những chữ số cuối cùng của phần số nguyên. suanpan không có chức năng này.
====Cách sử dụng====
=====Biểu diễn số=====
{| cellspacing="10" style="text-align:center"
|[[Tập tin:Soroban 0 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 1 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 2 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 3 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 4 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 5 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 6 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 7 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 8 cc.svg|20px]]||[[Tập tin:Soroban 9 cc.svg|20px]]
|-
|0||1||2||3||4||5||6||7||8||9
|}
Để biểu diễn một con số trên một trục, di chuyển các hạt trên trục.
*Để biểu diễn số 0, di chuyển hạt "trời" lên phía trên và 4 hạt "đất" xuống dưới như hình.
*Để thể hiện từ 1 đến 4, lần lượt di chuyển từ 1 đến 4 hạt "đất" lên trên.
*Để diễn tả số 5, dồn 4 hạt "đất" xuống dưới và đẩy hạt "trời xuống dưới.
* Để diễn tả số lớn hơn 5, giữ hạt "trời" phía dưới và đẩy lần lượt từng hạt lên.

=====Tính toán=====
Cách cộng trừ trên soroban giống như bất cứ một bàn tính nào khác. Di chuyển các hạt thể hiện giá trị mong muốn.

Có nhiều cách để thực hiện phép [[Phép nhân|nhân]] hay [[Phép chia|chia]] trên soroban, nhất là những cách làm của người Trung Quốc khi suanpan được du nhập đến Nhật Bản. Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản đã đề nghị các cách cơ bản, tiêu chuẩn nhất cho cả hai phép nhân chia. Theo đó, chỉ cần sử dụng một bảng tính nhân. Cách này được lựa chọn vì tính hiệu quả và tốc độ tính toán. Tuy nhiên nó chỉ có tác dụng với những soroban trước thập niên 30.

====Ứng dụng hiện đại====
[[Tập tin:Sharp-abacus-japan.jpg|nhỏ|Máy tính-Soroban kết hợp, SHARP ELSI MATE EL-8048, sản xuất năm 1979]]
Bên cạnh sự phát triển của máy tính điện tử, soroban vẫn còn phổ biến. Hằng năm, Nhật tổ chức các kì thi để người sử dụng soroban có thể lấy giấy chứng nhận. Có tổng cộng 6 cấp độ thuần thục soroban từ thấp đến cao: cấp độ 6 thấp nhất là có kĩ năng đến cấp độ 1 là hoàn toàn thuần thục soroban. Người có chứng nhận cấp độ 3 trở lên có thể xin vào làm việc tại các tập đoàn Nhà nước.

Soroban còn được dạy trong các tiết Toán bậc [[Tiểu học]]. Khi đi học, học sinh mang theo hai bàn tính: một bàn có thiết kế hiện đại và một bàn có thiết kế xưa hơn (1 hạt "trời", 5 hạt "đất").

Những người học soroban thành thạo có khả năng tính toán trong đầu, không cần phải có một soroban thực tế. Việc tính toán đó gọi là {{nihongo|''anzan''|暗算| Ám Toán}} trong tiếng Nhật. Khi học sử dụng soroban cấp độ trung cấp, người học trung cấp sẽ được yêu cầu tính toán nhẩm bằng cách tưởng tượng ra một soroban (hay bất cứ một bàn tính nào) để giải toán.

Soroban cũng là cơ sở phát triển hai loại bàn tính dành cho người [[khiếm thị]].

== La Mã ==
<gallery>
Абак.jpg|
EB1911 Abacus - Fig. 1.—Roman Abacus.png|
Portal Mathematiklinks.png|
Roman tablet employed in making arithmetical calculations (14781129921).jpg|
RomanAbacusRecon.jpg|
</gallery>

== Chú thích ==
{{Tham khảo|30em}}

== Tham khảo ==
{{Refbegin|2}}
* {{chú thích
 | last = Carruccio
 | first = Ettore
 | title = Mathematics And Logic in History And in Contemporary Thought
 | publisher = Aldine Transaction
 | year = 2006
 | isbn = 0202308502}}.
* {{chú thích
 | last = Crump
 | first = Thomas
 | title = The Japanese Numbers Game: The Use and Understanding of Numbers in Modern Japan
 | publisher = Routledge
 | year = 1992
 | isbn = 0415056098}}.
* {{chú thích
 | last = Ifrah
 | first = Georges
 | year = 2001
 | title = The Universal History of Computing: From the Abacus to the Quantum Computer
 | publication-place = New York
 | publisher=John Wiley & Sons}}.
* {{chú thích
 | last = Körner
 | first = Thomas William
 | first2 = William Leonard
 | last2 = Langer
 | title = The Pleasures of Counting
 | publisher = Houghton Mifflin Books
 | year = 1996
 | isbn = 0521568234}}.
* {{chú thích
 | last = Mollin
 | first = Richard Anthony
 | title = Fundamental Number Theory with Applications
 | publisher = [[CRC Press]]
 | year = 1998
 | isbn = 0849339871}}.
* {{chú thích
 | author = Peng Yoke Ho
 | title = Li, Qi and Shu: An Introduction to Science and Civilization in China
 | publisher = Courier Dover Publications
 | year = 2000
 | isbn = 0486414450}}.
* {{chú thích
 | last = Pullan
 | first = J. M.
 | year = 1968
 | title = The History of the Abacus
 | publisher = Books That Matter
 | location = London
 | isbn = 0-09-089410-3}}.
* {{chú thích
 | last = Reilly
 | first = Edwin D.
 | first2 = William Leonard
 | last2 = Langer
 | title = Concise Encyclopedia of Computer Science
 | publisher = John Wiley and Sons
 | year = 2004
 | isbn = 0470090952}}.
* {{chú thích
 | last = Smith
 | first = David Eugene
 | title = History of Mathematics (Volume 2)
 | publisher = Courier Dover Publications
 | year = 1958
 | isbn = 0486204308}}.
* {{chú thích
 | last = Stearns
 | first = Peter N.
 | first2 = William Leonard
 | last2 = Langer
 | title = The Encyclopedia of World History: Ancient, Medieval, and Modern, Chronologically Arranged
 | publisher = Houghton Mifflin Books
 | year = 2001
 | isbn = 0395652375}}.
* {{chú thích
 | publisher = Merriam-Webster, Inc
 | isbn = 0877798095
 | title = Merriam-Webster's Collegiate Dictionary
 | year = 2003
 | edition = 11th
 | author = ed. in chief Frederick C. Mish}}.
* {{OED|abacus}}
{{Refend}}

*{{chú thích sách
 | last = Kojima
 | first = Takashi
 | year = 1963
 | title = Advanced Abacus: Japanese Theory and Practice
 | publisher = Charles E. Tuttle
 | location = Tokyo
}}
* {{chú thích sách | last=Bernazzani | first=David | date=ngày 2 tháng 3 năm 2005 | title=Soroban Abacus Handbook | edition=Rev 1.05 | url=http://abacus.etherwork.net/soroban/THE%20ABACUS%20HANDBOOK.pdf | format=PDF | access-date = ngày 17 tháng 3 năm 2013 | archive-date = ngày 23 tháng 2 năm 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140223071320/http://abacus.etherwork.net/soroban/THE%20ABACUS%20HANDBOOK.pdf |url-status=dead }}
* {{chú thích sách | last=Heffelfinger | first=Totton |others=Flom, Gary | year=2004 | title=Abacus: Mystery of the Bead | url=http://abacus.etherwork.net/ | access-date = ngày 17 tháng 3 năm 2013 | archive-date = ngày 24 tháng 6 năm 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130624042636/http://abacus.etherwork.net/ }}
* {{chú thích tạp chí
 |last         = Knott
 |first        = Cargill Gilston
 |author-link  = Cargill Gilston Knott
 |title        = The Abacus, in Its Historic and Scientific Aspects
 |journal      = The Transactions of the Asiatic Society of Japan
 |volume       = xiv
 |pages        = 18–72
 |date         = ngày 16 tháng 12 năm 1885
 |year         = 1886
 |url          = http://abacus.etherwork.net/soroban/Knott1885-Retyped.pdf
 |format       = PDF
 |postscript   = <!--None-->
 |access-date = ngày 17 tháng 3 năm 2013 |archive-date = ngày 23 tháng 2 năm 2014 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20140223073355/http://abacus.etherwork.net/soroban/Knott1885-Retyped.pdf
 |url-status=dead
}}
* [http://www.sorobanbrasil.com.br/ Book and Software Sorocalc]
== Xem thêm ==
{{Refbegin}}
* {{chú thích
 | last = Menninger
 | first = Karl W.
 | year = 1969
 | title = Number Words and Number Symbols: A Cultural History of Numbers
 | publisher = MIT Press
 | isbn = 0-262-13040-8}}.
* {{chú thích
 | last = Kojima
 | first = Takashi
 | year = 1954
 | title = The Japanese Abacus: its Use and Theory
 | publisher = Charles E. Tuttle
 | location = Tokyo
 | isbn=0-8048-0278-5}}.
{{Refend}}

== Liên kết ngoài ==
{{Wikisource1911Enc|Abacus}}
=== Hướng dẫn ===
<!-- in alphabetical order by author -->
* [http://www.minmm.com/minc/show_classes.php?id=273 Min Multimedia]
* {{chú thích web
 |url              = http://www.sungwh.freeserve.co.uk/sapienti/abacus01.htm
 |title            = Suan Pan
 |first            = Dylan W.H.
 |last             = Sung
 |archive-url       = https://web.archive.org/web/20010221115956/http://www.sungwh.freeserve.co.uk/sapienti/abacus01.htm
 |archive-date = ngày 21 tháng 2 năm 2001 |ngày truy cập = 2009-05-06
 |url-status=dead
}}
* {{chú thích web
 | url = http://webhome.idirect.com/~totton/abacus/
 | title = Abacus: Mystery of the Bead - an Abacus Manual
 | first = Totton | last = Heffelfinger
 |others = Gary Flom
}}

=== Nghệ thuật ===
* {{chú thích web
 | url = http://www.ee.ryerson.ca/~elf/abacus/
 | title = The Abacus: The Art of Calculating with Beads
 | first = Luis | last = Fernandes
}}
* {{chú thích web
 | url = http://demonstrations.wolfram.com/Abacus/
 | title = Abacus
 | first = Michael | last = Schreiber
 | publisher = The [[Wolfram Demonstrations Project]]
 | year = 2007
}}
* {{chú thích web
 | url = http://sks23cu.net/TSA/
 | title = The Stephenson Abacus
 | first = Steve
 | last = Stephenson
 | ngày truy cập = 2009-05-06
 | archive-date = ngày 9 tháng 1 năm 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090109221427/http://sks23cu.net/TSA/
 }}
* [http://www.cut-the-knot.org/blue/Abacus.shtml Abacus in Various Number Systems] at [[cut-the-knot]]
* [http://www.tux.org/~bagleyd/abacus.html Java applet of Chinese, Japanese and Russian abaci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041009110126/http://www.tux.org/~bagleyd/abacus.html |date = ngày 9 tháng 10 năm 2004}}
* [http://www.research.ibm.com/atomic/nano/roomtemp.html An atomic-scale abacus]

=== Nhóm ===
* {{fr}} [http://www.ffcalculmental.fr/ffsoroban.html Fédération Française de Calcul Mental] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217033033/http://www.ffcalculmental.fr/ffsoroban.html |date = ngày 17 tháng 12 năm 2008}}

=== Giảng dạy ===
* [http://www.speedmathsacademy.com Speed maths academy.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130721211838/http://speedmathsacademy.com/ |date = ngày 21 tháng 7 năm 2013}}
{{thể loại Commons|Soroban}}
* [[Máy tính cơ khí]]
* [[Bàn tính La Mã]]

[[Thể loại:Bàn tính]]
[[Thể loại:Công cụ toán học]]
[[Thể loại:Toán học Ai Cập]]
[[Thể loại:Toán học Nhật Bản]]
[[Thể loại:Toán học Hy Lạp]]
[[Thể loại:Toán học Ấn Độ]]
[[Thể loại:Toán La Mã]]
[[Thể loại:Toán học Trung Quốc]]


text:
# Lepidolejeunea bidentula
Lepidolejeunea bidentula là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (J.B. Jack & Stephani) R.M. Schust. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.

title: Lepidolejeunea bidentula

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Lepidolejeunea bidentula''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Marchantiophyta]]
| classis = [[Jungermanniopsida]]
| ordo = [[Jungermanniales]]
| familia = '''Lejeuneaceae'''
| genus = ''[[Lepidolejeunea]]''
| species = '''''L. bidentula'''''
| binomial = ''Lepidolejeunea bidentula''
| binomial_authority = (J.B. Jack & Stephani) R.M. Schust., 1980
}}
'''''Lepidolejeunea bidentula''''' là một loài [[Rêu]] trong họ [[Lejeuneaceae]]. Loài này được (J.B. Jack & Stephani) R.M. Schust. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35202529| title=''Lepidolejeunea bidentula''|access-date = ngày 19 tháng 8 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Lepidolejeunea bidentula}}
*{{wikispecies-inline|Lepidolejeunea bidentula}}

[[Thể loại:Lepidolejeunea]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980]]

{{Lejeuneaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Marchantiophyta

Lớp (class): Jungermanniopsida

Bộ (ordo): Jungermanniales

Họ (familia): Lejeuneaceae

Chi (genus): Lepidolejeunea

Loài (species): L. bidentula

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Lepidolejeunea bidentula · (J.B. Jack & Stephani) R.M. Schust., 1980


text:
# Beit Yashout
Beit Yashout (tiếng Ả Rập: بيت ياشوط) là một thị trấn ở phía tây bắc Syria, một phần hành chính của quận Jableh thuộc tỉnh Latakia và nằm ở phía nam Latakia. Các địa phương gần đó bao gồm Ayn al-Sharqiyah ở phía tây và Daliyah ở phía nam. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Beit Yashout có dân số 6.115 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Thị trấn nằm trong dãy núi An-Nusayriyah ở độ cao khoảng 500 m (1.700 ft).
Beit Yashout là một trong những ngôi làng có bộ lạc Alawite Hadadeen, nơi cựu đệ nhất phu nhân Aniseh Makhluf thuộc về. Tuy nhiên, ngôi làng là một ngôi nhà truyền thống của tộc Bani Ali, cũng là Alawite. Beit Yashout là quê hương của Muhammad al-Khuli, một quan chức quân sự nổi tiếng trong các chính phủ Baathist trong thập niên 1960 và trong suốt thời gian của cựu tổng thống Hafez al-Assad (1970-2000).

title: Beit Yashout

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư|official_name=Beit Yashout|native_name=<big>بيت ياشوط</big>|image_skyline=|imagesize=|image_caption=|pushpin_map=Syria|pushpin_mapsize=250|subdivision_type=[[Countries of the world|Country]]|subdivision_name={{Flag|Syria}}|subdivision_type1=[[Governorates of Syria|Governorate]]|subdivision_name1=[[Latakia Governorate]]|subdivision_type2=[[Districts of Syria|District]]|subdivision_name2=[[Jableh District]]|subdivision_type3=[[Nahiyah]]|subdivision_name3=Beit Yashout|settlement_type=Town<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->|government_type=|leader_title=|leader_name=|established_title=<!-- Settled -->|established_date=|established_title2=<!-- Incorporated (town) -->|established_date2=|established_title3=<!-- Incorporated (city) -->|established_date3=|area_magnitude=|unit_pref=Metric <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_footnotes=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|area_total_sq_mi=|area_land_sq_mi=|area_water_sq_mi=|area_water_percent=|area_urban_km2=|area_urban_sq_mi=|area_metro_km2=|area_metro_sq_mi=|population_as_of=2004 census|population_note=|population_total=6,115|population_footnotes=<ref name="CBS"/>|timezone=[[Eastern European Time|EET]]|utc_offset=+2|timezone_DST=[[Eastern European Summer Time|EEST]]|utc_offset_DST=+3|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> </ref> tags-->|elevation_m=500|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|postal_code=|area_code=|website=|footnotes=}}
'''Beit Yashout''' ({{Langx|ar|<big>بيت ياشوط</big>}}) là một thị trấn ở phía tây bắc [[Syria]], một phần hành chính của quận Jableh thuộc tỉnh [[Latakia (tỉnh)|Latakia]] và nằm ở phía nam Latakia. Các địa phương gần đó bao gồm Ayn al-Sharqiyah ở phía tây và Daliyah ở phía nam. Theo [[Cục Thống kê Trung ương Syria]], Beit Yashout có dân số 6.115 trong cuộc điều tra dân số năm 2004.<ref name="CBS">[https://archive.today/20130112220342/http://www.cbssyr.org/new%20web%20site/General_census/census_2004/NH/TAB06-13-2004.htm General Census of Population and Housing 2004]. [[Cục Thống kê Trung ương Syria|Syria Central Bureau of Statistics]] (CBS). Latakia Governorate. {{Ar icon}}</ref> Thị trấn nằm trong dãy núi An-Nusayriyah ở độ cao khoảng 500 m (1.700 ft).

Beit Yashout là một trong những ngôi làng có bộ lạc Alawite Hadadeen, nơi cựu đệ nhất phu nhân Aniseh Makhluf thuộc về.<ref>Batatu, p. 224.</ref> Tuy nhiên, ngôi làng là một ngôi nhà truyền thống của tộc Bani Ali, cũng là Alawite.<ref>Antoun, p. 60.</ref> Beit Yashout là quê hương của Muhammad al-Khuli, một quan chức quân sự nổi tiếng trong các chính phủ Baathist trong thập niên 1960 và trong suốt thời gian của cựu tổng thống [[Hafez al-Assad]] (1970-2000).<ref>Batatu, p. 219.</ref>
[[Tập tin:Harama02.jpg|trái|nhỏ| Beit Yashout từ Hrama]]
[[Tập tin:Beit_Yashot02.jpg|trái|nhỏ| Beit Yashot từ oust]]

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=Mbr-ZfU_uCoC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics|last=Batatu|first=Hanna|publisher=Princeton University Press|year=1999|isbn=0691002541}} <bdi> {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=Mbr-ZfU_uCoC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics|last=Batatu|first=Hanna|publisher=Princeton University Press|year=1999|isbn=0691002541}} </bdi> {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=Mbr-ZfU_uCoC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics|last=Batatu|first=Hanna|publisher=Princeton University Press|year=1999|isbn=0691002541}}
* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=9cn1gwQXfgkC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria: Society, Culture, and Polity|last=Antoun|first=Richard T.|publisher=SUNY Press|year=1991|isbn=0791407136}} <bdi> {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=9cn1gwQXfgkC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria: Society, Culture, and Polity|last=Antoun|first=Richard T.|publisher=SUNY Press|year=1991|isbn=0791407136}} </bdi> {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=9cn1gwQXfgkC&dq=Bayt+Yashut&source=gbs_navlinks_s|title=Syria: Society, Culture, and Polity|last=Antoun|first=Richard T.|publisher=SUNY Press|year=1991|isbn=0791407136}}

title: Beit Yashout · بيت ياشوط

Country: Syria

Governorate: Latakia Governorate

District: Jableh District

Nahiyah: Beit Yashout

title: Dân số (2004 census)


text:
# Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes
Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

## Hành chính
| Danh sách các thị trưởng               |           |     |      |         |
| Giai đoạn                              | Giai đoạn | Tên | Đảng | Tư cách |
| tháng 3 năm 2001                       |           |     |      |         |
| Tất cả các dữ liệu trước đây không rõ. |           |     |      |         |

## Thông tin nhân khẩu
| Năm                                                                                | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| Dân số                                                                                | 409  | 440  | 366  | 321  | 314  | 392  |
| From the year 1962 on: No double counting—residents of multiple communes (e.g. students and military personnel) are counted only once. |      |      |      |      |      |      |

title: Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp|name=Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes
|région=[[Bourgogne]]
|département=[[Yonne]]
|arrondissement=[[Sens (quận)|Quận Sens]]
|canton=[[Tổng Villeneuve-l'Archevêque]]
|insee=89359
|cp=89190
|maire=
|mandat=
|intercomm=''sans''
|longitude=3.51444444444
|latitude=48.3513888889
|alt moy=105
|alt mini=101
|alt maxi=226
|hectares=3 317
|km²=33.17
|sans=392
|date-sans=1 999
|dens=11|}}
'''Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes''' là một [[xã của Pháp|xã]] của [[Pháp]],tọa lạc ở [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Yonne]] trong [[vùng của Pháp|vùng]] [[Bourgogne]].

==Địa lý==
==Hành chính==
{{ÉluDébut |Titre= Danh sách các thị trưởng}}
{{Élu |Début= tháng 3 năm 2001|Fin= |Identité= |Parti= |Qualité= }}
{{ÉluDonnées}}
{{ÉluFin}}

==Thông tin nhân khẩu==
{{Démographie|
1962= 409|
1968= 440|
1975= 366|
1982= 321|
1990= 314|
1999= 392|
sansdoublescomptes= 1962|nguồn=INSEE<ref>[http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=89359&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes trên trang mạng của Insee]</ref>}}

==Xem thêm==
* [[Xã của tỉnh Yonne|Xã của Yonne]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* [http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=80421 Saint-Maurice-aux-Riches-Hommes trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia]{{Liên kết hỏng|date=2021-09-06 |bot=InternetArchiveBot }}

{{Xã của Yonne}}

[[Thể loại:Xã của Yonne]]

{{Yonne-stub}}

title: Hành chính

Vùng: Bourgogne-Franche-Comté

Tỉnh: Yonne

Quận: Quận Sens

Tổng: Tổng Villeneuve-l'Archevêque

Liên xã: sans

title: Thống kê

Diện tích đất1: 33,17 km2 (12,81 dặm vuông Anh)


text:
# Abelia chinensis
Lục đạo mộc Trung Quốc hay trà điều thụ (danh pháp khoa học: Abelia chinensis) là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân nghĩa rộng. Loài này được Robert Brown mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Lưu ý rằng tại Trung Quốc loài này được gọi là 糯米条 (nhu mễ điều), trong khi tên gọi 六道木 (lục đạo mộc) chủ yếu dành cho các loài thuộc chi Zabelia.

## Đặc điểm
Là một trong những loài chịu lạnh tốt nhất trong chi Abelia. Cây bụi, có thân màu ánh đỏ với lá từ sớm rụng tới bán thường xanh, cao tới 2 m, ra nhiều cành. Các cành non thanh mảnh và có lông tơ. Lá nhỏ, bóng, mọc đối, đôi khi mọc vòng 3; phiến lá hình trứng, 2-5 × 1-3,5 cm, có lông tơ thưa thớt ở phía xa trục, lông măng trắng rậm ở gốc gân giữa và gân bên, gốc lá thuôn tròn hay hình tim, mép có khía tai bèo-khía răng cưa thưa, nhọn mũi.
Cụm hoa là một chùy hoa lớn ở đầu cành gồm các hoa cặp đôi (các hoa nở kế tiếp nhau). Lá trở thành màu nâu ánh đỏ vào đầu mùa thu. Hoa có mùi thơm, với 6 lá bắc thuôn dài hay hình mác ở gốc của các bầu nhụy cặp đôi. Đài hoa gồm 5 lá đài, hình elip, 5–6 mm, chuyển thành màu đỏ khi tạo quả. Tràng hoa 5 thùy, màu từ trắng tới hồng, hình ống, 10–12 mm, khoảng 2 lần chiều dài lá đài, phía ngoài có lông tơ và lồi tại gốc ống tràng. Nhị và vòi nhụy dài thò ra ngoài; chỉ nhị thanh mảnh, dài tương đương, gài vào gốc ống tràng. Bầu nhụy hình trụ, hơi bị ép, có lông tơ, có sọc theo chiều dọc; núm nhụy hình đầu.
Quả bế với các lá đài không rụng và hơi phình to phía trên đỉnh. Ra hoa tháng 8-9, tạo quả tháng 10-11. Số nhiễm sắc thể 2n = 32.

## Phân bố
Loài sinh trưởng trong khu vực miền núi ở cao độ 200-1.500 m. Có tại một số tỉnh của Trung Quốc (như Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hà Nam?, Hồ Bắc, Hồ Nam, Giang Tô?, Giang Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam, Chiết Giang); Đài Loan, Nhật Bản và miền bắc Việt Nam. Loài được trồng phổ biến tại Trung Quốc.

## Thứ
Hiện loài này có 5 thứ được chấp nhận.
- Abelia chinensis var. aschersoniana (Graebn.) Landrein (đồng nghĩa với Abelia aschersoniana (Graebn.) Rehder) – Đại Tự Sơn, Hồng Kông
- Abelia chinensis var. chinensis (đồng nghĩa với Abelia cavaleriei H.Lév. and Abelia rupestris Lindl.) – miền nam Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam
- Abelia chinensis var. hanceana (Mart. ex Hance) Landrein (đồng nghĩa với Abelia hanceana Mart. ex Hance) – đông nam Trung Quốc
- Abelia chinensis var. ionandra (Hayata) Masam. (đồng nghĩa với  Abelia ionandra Hayata) – Quần đảo Lưu Cầu và Đài Loan
- Abelia chinensis var. lipoensis (M.T.An & G.Q.Gou) Landrein (đồng nghĩa với Abelia lipoensis M.T.An & G.Q.Gou) – miền nam Trung Quốc

title: Abelia chinensis

wikitext:
{{speciesbox
| image = Abelia_chinensis2.jpg
| genus = Abelia
| species = chinensis
| authority = [[Robert Brown (nhà sinh học, sinh 1773)|R.Br.]] (1818)
| subdivision_ranks = Varieties
| subdivision =
*''Abelia chinensis'' var. ''aschersoniana'' {{small|(Graebn.) Landrein}}
*''Abelia chinensis'' var. ''chinensis''
*''Abelia chinensis'' var. ''hanceana'' {{small|(Mart. ex Hance) Landrein}}
*''Abelia chinensis'' var. ''ionandra'' {{small|(Hayata) Masam.}}
*''Abelia chinensis'' var. ''lipoensis'' {{small|(M.T.An & G.Q.Gou) Landrein}}
| subdivision_ref = <ref name = powo>{{chú thích web |title=''Abelia chinensis'' R.Br. |website=[[Plants of the World Online]] |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:148187-1 |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=26 April 2024}}</ref>
| synonyms = ''Linnaea chinensis'' {{small|(R.Br.) [[Alexander Braun|A.Braun]] & [[Georg Carl Wilhelm Vatke|Vatke]] (1872)}}
|synonyms_ref = <ref name = powo/>
}}

'''Lục đạo mộc Trung Quốc''' hay '''trà điều thụ''' (danh pháp khoa học: '''''Abelia chinensis''''') là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Kim ngân]] nghĩa rộng. Loài này được Robert Brown mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2609453| title=''Abelia chinensis''|access-date=ngày 18 tháng 9 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

Lưu ý rằng tại Trung Quốc loài này được gọi là 糯米条 (nhu mễ điều),<ref name=FoC /> trong khi tên gọi 六道木 (lục đạo mộc) chủ yếu dành cho các loài thuộc chi ''[[Zabelia]]''.<ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=135239 ''Zabelia'' (Rehder) Makino, 1948 六道木属 (liu dao mu shu, lục đạo mộc chúc)] trong e-flora. Tra cứu 12-5-2020.</ref>

==Đặc điểm==
Là một trong những loài chịu lạnh tốt nhất trong chi ''Abelia''. Cây bụi, có thân màu ánh đỏ với lá từ sớm rụng tới bán thường xanh, cao tới 2 m, ra nhiều cành. Các cành non thanh mảnh và có lông tơ. Lá nhỏ, bóng, mọc đối, đôi khi mọc vòng 3; phiến lá hình trứng, 2-5 × 1-3,5 cm, có lông tơ thưa thớt ở phía xa trục, lông măng trắng rậm ở gốc gân giữa và gân bên, gốc lá thuôn tròn hay hình tim, mép có khía tai bèo-khía răng cưa thưa, nhọn mũi.

Cụm hoa là một chùy hoa lớn ở đầu cành gồm các hoa cặp đôi (các hoa nở kế tiếp nhau). Lá trở thành màu nâu ánh đỏ vào đầu mùa thu. Hoa có mùi thơm, với 6 lá bắc thuôn dài hay hình mác ở gốc của các bầu nhụy cặp đôi. Đài hoa gồm 5 lá đài, hình elip, 5–6 mm, chuyển thành màu đỏ khi tạo quả. Tràng hoa 5 thùy, màu từ trắng tới hồng, hình ống, 10–12 mm, khoảng 2 lần chiều dài lá đài, phía ngoài có lông tơ và lồi tại gốc ống tràng. Nhị và vòi nhụy dài thò ra ngoài; chỉ nhị thanh mảnh, dài tương đương, gài vào gốc ống tràng. Bầu nhụy hình trụ, hơi bị ép, có lông tơ, có sọc theo chiều dọc; núm nhụy hình đầu.

Quả bế với các lá đài không rụng và hơi phình to phía trên đỉnh. Ra hoa tháng 8-9, tạo quả tháng 10-11. Số nhiễm sắc thể 2n = 32.<ref name=FoC />

==Phân bố==
Loài sinh trưởng trong khu vực miền núi ở cao độ 200-1.500 m. Có tại một số tỉnh của [[Trung Quốc]] (như Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hà Nam?, Hồ Bắc, Hồ Nam, Giang Tô?, Giang Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam, Chiết Giang); [[Đài Loan]], [[Nhật Bản]] và miền bắc [[Việt Nam]].<ref name=FoC /><ref>[http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:148547-1 ''Linnaea chinensis''] trong Plants of the World Online. Tra cứu 12-5-2020.</ref> Loài được trồng phổ biến tại Trung Quốc.<ref name=FoC>{{chú thích web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200022258 |title=''Abelia chinensis'' |author=Qiner Yang & Sven Landrein |work=Flora of China |publisher=[[Vườn Bách thảo Missouri]], St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA |access-date=ngày 10 tháng 10 năm 2012}}</ref>

== Thứ ==
Hiện loài này có 5 [[Thứ (thực vật học)|thứ]] được chấp nhận.<ref name = powo/>
*''Abelia chinensis'' var. ''aschersoniana'' {{small|(Graebn.) Landrein}} (đồng nghĩa với ''Abelia aschersoniana'' {{small|(Graebn.) Rehder}}) – [[Đại Tự Sơn]], Hồng Kông
*''Abelia chinensis'' var. ''chinensis'' (đồng nghĩa với ''Abelia cavaleriei'' {{small|H.Lév.}} and ''Abelia rupestris'' {{small|Lindl.}}) – miền nam Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam
*''Abelia chinensis'' var. ''hanceana'' {{small|(Mart. ex Hance) Landrein}} (đồng nghĩa với ''Abelia hanceana'' {{small|Mart. ex Hance}}) – đông nam Trung Quốc
*''Abelia chinensis'' var. ''ionandra'' {{small|(Hayata) Masam.}} (đồng nghĩa với  ''Abelia ionandra'' {{small|Hayata}}) – Quần đảo Lưu Cầu và Đài Loan
*''Abelia chinensis'' var. ''lipoensis'' {{small|(M.T.An & G.Q.Gou) Landrein}} (đồng nghĩa với ''Abelia lipoensis'' {{small|M.T.An & G.Q.Gou}}) – miền nam Trung Quốc

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Abelia chinensis3.jpg
Tập tin:Abelia chinensis - Villa Taranto (Verbania) - DSC03858.JPG
Tập tin:Abelia chinensis RJB1.jpg
Tập tin:Abelia chinensis0.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
{{Thể loại Commons|Abelia chinensis}}
{{wikispecies|Abelia chinensis}}
* {{IPNI2|Abelia chinensis|148187-1|access-date=ngày 18 tháng 9 năm 2013}}

{{Taxonbar|from=Q160081|from2=Q17437032}}

[[Thể loại:Abelia|chinensis]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1818]]
[[Thể loại:Thực vật Đài Loan]]
[[Thể loại:Thực vật Nhật Bản]]
[[Thể loại:Thực vật Trung Nam Trung Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật Đông Nam Trung Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật quần đảo Nansei]]
[[Thể loại:Thực vật Việt Nam]]
[[Thể loại:Thực vật vườn]]
[[Thể loại:Họ Kim ngân]]
[[Thể loại:Thực vật quần đảo Ryukyu]]

title: Phân loại khoa học

Giới: Plantae

nhánh: Tracheophyta Angiospermae Eudicots Asterids

Bộ: Dipsacales

Họ: Caprifoliaceae

Chi: Abelia

Loài: A. chinensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Abelia chinensis · R.Br. (1818)

title: Varieties

Varieties: - Abelia chinensis var. aschersoniana (Graebn.) Landrein - Abelia chinensis var. chinensis - Abelia chinensis var. hanceana (Mart. ex Hance) Landrein - Abelia chinensis var. ionandra (Hayata) Masam. - Abelia chinensis var. lipoensis (M.T.An & G.Q.Gou) Landrein

title: Các đồng nghĩa

Các đồng nghĩa: Linnaea chinensis (R.Br.) A.Braun & Vatke (1872)


text:
# Calycularia
Calycularia là một chi rêu trong họ đơn chi Calyculariaceae. Chi này trước đây được xếp vào họ Allisoniaceae, về sau được tách về họ riêng.

## Các loài
- Calycularia compacta
- Calycularia crispula
- Calycularia formosana
- Calycularia golae
- Calycularia laxa

title: Calycularia

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Calycularia''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Marchantiophyta]]
| classis = [[Jungermanniopsida]]
| ordo = [[Fossombroniales]]
| familia = [[Calyculariaceae]]
| genus = '''''Calycularia'''''
| genus_authority =
}}
'''''Calycularia''''' là một chi [[rêu]] trong họ đơn chi [[Calyculariaceae]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/B/Allisoniaceae/Calycularia/| title=''Calycularia''|access-date=ngày 10 tháng 6 năm 2014| author=The Plant List | year =2010}}</ref> Chi này trước đây được xếp vào họ ''[[Allisoniaceae]]'', về sau được tách về họ riêng.

==Các loài==
* ''[[Calycularia compacta]]''
* ''[[Calycularia crispula]]''
* ''[[Calycularia formosana]]''
* ''[[Calycularia golae]]''
* ''[[Calycularia laxa]]''
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Calycularia}}
*{{wikispecies-inline|Calycularia}}

{{sơ khai rêu}}

[[Thể loại:Calyculariaceae]]

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Fossombroniales

Họ (familia): Calyculariaceae

Chi (genus): Calycularia


text:
# Suffasia kanchenjunga
Suffasia kanchenjunga là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Suffasia. Suffasia kanchenjunga được Hirotsugu Ono miêu tả năm 2006.

title: Suffasia kanchenjunga

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Suffasia kanchenjunga''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia = [[Zodariidae]]
| genus = ''[[Suffasia]]''
| species = '''''S. kanchenjunga'''''
| binomial = ''Suffasia kanchenjunga''
| binomial_authority = [[Hirotsugu Ono]], 2006
}}
'''''Suffasia kanchenjunga''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Zodariidae]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''.</ref>

Loài này thuộc chi ''[[Suffasia]]''. ''Suffasia kanchenjunga'' được [[Hirotsugu Ono]] miêu tả năm 2006.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng|Suffasia kanchenjunga}}

[[Thể loại:Suffasia]]

{{Zodariidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Zodariidae

Chi (genus): Suffasia

Loài (species): S. kanchenjunga

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Suffasia kanchenjunga · Hirotsugu Ono, 2006


text:
# Jagathala
Jagathala là một thị xã panchayat của quận The Nilgiris thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

## Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jagathala có dân số 14.657 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Jagathala có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Jagathala, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

title: Jagathala

wikitext:
<!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details -->{{Infobox settlement
| name                       = Jagathala
| other_name                 =
| nickname                   =
| image_skyline              =
| image_seal                 =
| subdivision_type           = Quốc gia
| subdivision_name           = {{IND}}
| subdivision_type1          = Bang
| subdivision_name1          = Tamil Nadu
| subdivision_type2          = [[Taluk]]
| subdivision_name2          =
| leader_title               =
| leader_name                =
| leader_title1              =
| leader_name1               =
| leader_title2              =
| leader_name2               =
| area_total_km2             =
| area_urban_km2             =
| elevation_m                =
| population_as_of           = 2001
| population_total           = 14.657{{#if:| (Hạng [[Danh sách các thành phố đông dân tại Ấn Độ|Danh sách các thành phố đông dân tại Ấn Độ]])}}
| population_density_km2     = auto
| timezone                   = [[Giờ chuẩn Ấn Độ|IST]]
| utc_offset                 = +05:30
| postal_code_type           =  [[Mã bưu chính tại Ấn Độ|Mã bưu chính]]
| postal_code                =
| area_code                  =
| registration_plate         =
| website                    =
| footnotes                  =
}}
'''Jagathala''' là một [[thị xã panchayat]] của [[quận The Nilgiris]] thuộc [[phân cấp hành chính ở Ấn Độ|bang]] [[Tamil Nadu]], [[Ấn Độ]].

==Nhân khẩu==
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ<ref>{{chú thích web|url= http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)|accessdate= ngày 3 tháng 9 năm 2007|work= |publisher= Census Commission of India|archive-date= 2004-06-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|url-status= bot: unknown}}</ref>, Jagathala có dân số 14.657 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Jagathala có tỷ lệ 79% [[biết chữ|biết đọc biết viết]], cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Jagathala, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Sơ khai Ấn Độ}}

<!--Liên kết interwiki-->

[[Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu]]

title: Jagathala

Quốc gia: Ấn Độ

Bang: Tamil Nadu

title: Dân số (2001)


text:
# Úrvalsdeild 1916
Thống kê của Úrvalsdeild mùa giải 1916.

## Tổng quan
Có 3 đội tham gia và Fram giành chức vô địch.

## Bảng xếp hạng
| Vị thứ | Câu lạc bộ | St | T | H | B | BT | BB | HS | Đ |
| 1      | Fram       | 2  | 1 | 1 | 0 | 4  | 3  | +1 | 3 |
| 2      | KR         | 2  | 0 | 2 | 0 | 5  | 5  | +0 | 2 |
| 3      | Valur      | 2  | 0 | 1 | 1 | 4  | 5  | -1 | 1 |

title: Úrvalsdeild 1916

wikitext:
Thống kê của [[Úrvalsdeild]] mùa giải 1916.

==Tổng quan==
Có 3 đội tham gia và [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] giành chức vô địch.

==Bảng xếp hạng==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|Vị thứ||Câu lạc bộ||St||T||H||B||BT||BB||HS||Đ
|-
|1||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]||2||1||1||0||4||3||+1||3
|-
|2||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]||2||0||2||0||5||5||+0||2
|-
|3||[[Valur]]||2||0||1||1||4||5||-1||1
|}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Urvalsdeild}}
{{Bóng đá châu Âu (UEFA) 1915-16}}
{{Bóng đá châu Âu (UEFA) 1916-17}}

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Mùa giải Úrvalsdeild|1916]]
[[Thể loại:Giải bóng đá châu Âu 1915-16|Iceland]]
[[Thể loại:Giải bóng đá châu Âu 1916-17|Iceland]]
[[Thể loại:Iceland năm 1916|Urvalsdeild]]


text:
# Petalostelma martianum
Petalostelma martianum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Decne.) E. Fourn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1885.

title: Petalostelma martianum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Petalostelma martianum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[họ La bố ma|Apocynaceae]]
| genus = ''[[Petalostelma]]''
| species = '''''P. martianum'''''
| binomial = ''Petalostelma martianum''
| binomial_authority = (Decne.) E. Fourn., 1885
}}
'''''Petalostelma martianum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ La bố ma]]. Loài này được (Decne.) E. Fourn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1885.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-2602100| title=''Petalostelma martianum''|access-date =ngày 10 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Petalostelma martianum}}
*{{wikispecies-inline|Petalostelma martianum}}
*{{IPNI2|Petalostelma martianum|100522-1|access-date =ngày 10 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Petalostelma]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885]]

{{Asclepiadeae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Apocynaceae

Chi (genus): Petalostelma

Loài (species): P. martianum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Petalostelma martianum · (Decne.) E. Fourn., 1885


text:
# Phaleria capitata
Phaleria capitata phát triển như cây bụi hay cây nhỏ với độ cao lên đến 10 mét (33 ft), đường kính thân cây đạt 15 xentimét (5,9 in). Cành cây có màu nâu đỏ. Môi trường sống của chúng là rừng ở độ cao 1.200 mét (3.900 ft) so với mực nước biển. P. capitata được tìm thấy ở Sri Lanka, quần đảo Caroline, Malaysia, Indonesia, Philippines và New Guinea.

title: Phaleria capitata

wikitext:
{{Bảng phân loại
| image = Hortus Botanicus Leiden - Phaleria capitata Jack (Sumatra).JPG
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Rosids]]
| ordo = [[Malvales]]
| familia = [[Thymelaeaceae]]
| genus = ''[[Phaleria]]''
| species = '''''P. capitata'''''
| binomial = ''Phaleria capitata''
| binomial_authority = [[William Jack (nhà thực vật học)|Jack]]
| synonyms = {{collapsible list| bullets = true
| ''Phaleria blumei'' {{Au|([[Joseph Decaisne|Decne.]]) [[George Bentham|Benth.]]}}
| ''Phaleria cauliflora'' {{Au|([[George Henry Kendrick Thwaites|Thwaites]]) [[Richard Henry Beddome|Bedd.]]}}
| ''Phaleria cumingii'' {{Au|([[Carl Daniel Friedrich Meissner|Meisn.]]) [[Celestino Fernández-Villar|Fern.-Vill.]]}}
| ''Phaleria dubiosa'' {{Au|([[Carl Ludwig Blume|Blume]]) [[Heinrich Zollinger|Zoll.]]}}
| ''Phaleria urens'' {{Au|([[Caspar Georg Carl Reinwardt|Reinw.]]) [[Sijfert Hendrik Koorders|Koord.]]}}
}}
| synonyms_ref = <ref name=TPL/>
| name = ''Phaleria capitata''
}}
'''''Phaleria capitata''''' phát triển như cây bụi hay cây nhỏ với độ cao lên đến {{convert|10|m}}, đường kính thân cây đạt {{convert|15|cm}}. Cành cây có màu nâu đỏ. Môi trường sống của chúng là rừng ở độ cao {{convert|1200|m}} so với mực nước biển. ''P. capitata'' được tìm thấy ở Sri Lanka, quần đảo Caroline, Malaysia, Indonesia, Philippines và New Guinea.<ref name=TFSS/>

== Tham khảo ==
{{tham khảo | refs=

<ref name=TPL>{{chú thích web | title= ''Phaleria capitata'' | url= http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-50315005 | work= The Plant List | access-date = ngày 23 tháng 8 năm 2013}}</ref>

<ref name=TFSS>{{chú thích sách | last1= Tawan | first1= C. S. | year= 2004 | contribution= ''Phaleria capitata'' {{Au|Jack}} | contribution-url= http://www.chm.frim.gov.my/backup/TFSS.vol4_5_6.pdf | editor1-last= Soepadmo | editor1-first= E. | editor2-last= Saw | editor2-first= L. G. | editor3-last= Chung | editor3-first= R. C. K. | title= Tree Flora of Sabah and Sarawak | volume= 5 | pages= 476–478 | publisher= [[Forest Research Institute Malaysia]] | isbn= 983-2181-59-3 | url= http://www.chm.frim.gov.my/Resources/Publications/Books/Floras/Tree-Flora-of-Sabah-and-Sarawak.aspx | version= (free online from the publisher, lesser resolution scan PDF versions) | access-date = ngày 23 tháng 8 năm 2013 | archive-date = ngày 27 tháng 9 năm 2013 | archive-url= https://web.archive.org/web/20130927074942/http://www.chm.frim.gov.my/Resources/Publications/Books/Floras/Tree-Flora-of-Sabah-and-Sarawak.aspx }}</ref>
}}
{{Commons}}

[[Thể loại:Phaleria|capitata]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1822]]
[[Thể loại:Thực vật Indonesia]]
[[Thể loại:Thực vật Malaysia]]
[[Thể loại:Thực vật Palau]]
[[Thể loại:Thực vật Philippines]]
[[Thể loại:Thực vật Sri Lanka]]
[[Thể loại:Thực vật Malesia]]
[[Thể loại:Thực vật New Guinea]]
[[Thể loại:Thực vật Tonga]]
[[Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN]]

{{Malvales-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Malvales

Họ (familia): Thymelaeaceae

Chi (genus): Phaleria

Loài (species): P. capitata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Phaleria capitata · Jack

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: Danh sách - Phaleria blumei (Decne.) Benth. - Phaleria cauliflora (Thwaites) Bedd. - Phaleria cumingii (Meisn.) Fern.-Vill. - Phaleria dubiosa (Blume) Zoll. - Phaleria urens (Reinw.) Koord.


text:
# Keklicek, Dinar
Keklicek là một xã thuộc huyện Dinar, tỉnh Afyonkarahisar, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 75 người.

title: Keklicek, Dinar

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Keklicek
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map = Turkey
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Afyonkarahisar (tỉnh)|Afyonkarahisar]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Dinar, Afyonkarahisar|Dinar]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =75 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Keklicek''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Dinar, Afyonkarahisar|Dinar]], tỉnh [[Afyonkarahisar (tỉnh)|Afyonkarahisar]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 75 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=03&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Afyonkarahisar|access-date=ngày 17 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-16|archive-url=https://archive.today/20120716125126/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=03&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|url-status=bot: unknown}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{Xã thuộc huyện Dinar}}

{{Afyonkarahisar-geo-stub}}

title: Keklicek

Tỉnh: Afyonkarahisar

Huyện: Dinar

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 75 người