text:
# Giải quần vợt Úc Mở rộng
Giải quần vợt Úc Mở rộng (tiếng Anh: Australian Open) là một trong 4 giải Grand Slam quần vợt trong năm (3 giải còn lại là Giải quần vợt Roland-Garros, Giải Vô địch Wimbledon và Giải quần vợt Mỹ Mở rộng). Đây là giải Grand Slam đầu tiên trong năm và diễn ra vào nửa cuối tháng 1 tại Melbourne. Giải được tổ chức bởi Tennis Australia, tổ chức thường được biết với cái tên Lawn Tennis Association of Australia (LTAA). Giống như tại Roland Garros hay Wimbledon, giải này thi đấu theo thể thức 5 set thắng 3 (đối với nội dung đơn nam) và 3 set thắng 2 (đối với nội dung đơn nữ) và không có loạt tie-break (tie-breaker) ở set cuối cùng. Ngoài ra còn có các nội dung đánh đôi nam, đôi nữ, đôi nam nữ phối hợp và còn có nội dung cho các cựu danh thủ.

## Lịch sử
Giải đấu này được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1905 với cái tên là Giải Vô địch Australasia (gồm Úc và New Zealand) tại Warehouseman's Cricket Ground ở St Kilda Road, Melbourne, sau đó trở thành giải vô địch Úc vào năm 1927 và trở thành giải Úc Mở rộng vào năm 1969. Kể từ năm 1905, giải đấu này đã được tổ chức ở 6 địa điểm sau: Melbourne (46 lần), Sydney (17 lần), Adelaide (14 lần), Brisbane (8 lần), Perth (3 lần) và tại nước láng giềng New Zealand (2 lần vào các năm 1906 & 1912). Vào năm 1972, các nhà tổ chức quyết định giải đấu sẽ diễn ra chỉ ở một thành phố trong một năm và CLB Kooyong Lawn Tennis của thành phố Melbourne đã được lựa chọn để tổ chức giải đấu này.
Melbourne Park (có tên khác là Flinders Park) được xây dựng vào năm 1988, đúng thời điểm mà các nhà tổ chức đang muốn mở rộng phạm vi giải đấu và CLB Kooyong quá nhỏ để có thể đáp ứng được nhu cầu trên. Giải đấu được chuyển tới Melbourne Park và ngay lập tức đã mang lại thành công khi nó làm tăng thêm đến 90% lượng khán giả – lên đến 266.436 lượt người vào năm 1988 trong khi đó ở năm trước chỉ có 140.000 lượt người ghé thăm Kooyong.
Vì khoảng cách địa lý quá xa xôi của Australia, những giải đấu đầu tiên có rất ít các tay vợt nước ngoài tham dự. Trong thập niên 1920, để đi từ châu Âu tới Australia bằng tàu thủy phải mất 45 ngày. Những vận động viên quần vợt đầu tiên tới Úc bằng máy bay là đội tuyển Cúp Davis Hoa Kỳ vào tháng 11 năm 1946. Ngay cả đối với các tay vợt bản địa, đến tham dự giải cũng không phải là điều dễ dàng. Khi giải được tổ chức tại Perth, không có bất cứ tay vợt nào đến từ Victoria hay New South Wales đăng ký tham dự, vì nếu như vậy họ phải đi tàu hỏa hơn 3.000 km từ bờ Đông sang bờ Tây nước Úc. Hay giải tổ chức tại Christchurch, New Zealand năm 1906, chỉ có hai tay vợt Úc tham dự.
Từ năm 1969, giải Úc mở rộng cho phép tất cả các tay vợt đăng ký, kể cả các vận động viên chuyên nghiệp. Nhưng, chỉ trừ hai giải năm 1969 và 1971, còn đâu cho đến năm 1981, còn đâu hầu hết các tay vợt xuất sắc nhất thế giới đều không tham dự do tính bất hợp lý của lịch thi đấu (giải thường diễn ra đúng vào dịp Lễ Giáng sinh hay đầu năm mới), cùng với lượng tiền thưởng chưa hấp dẫn.
Giải được thi đấu trên mặt sân cỏ từ năm 1905 cho đến năm 1987. Từ năm 1988, giải chuyển sang thi đấu trên mặt sân cứng. Mats Wilander là tay vợt nam duy nhất giành được chức vô địch trên cả hai mặt sân.
Vào 2008, mặt sân Rebound Ace, sau 20 năm được sử dụng tại Melbourne Park, được thay thế bằng mặt sân acrylic tổng hợp Plexicushion.

## Thể thức

### Thể thức
Ở nội dung đơn nam và đơn nữ, có 128 tham dự vòng đấu chính (R128). Còn nội dung đôi nam và đôi nữ có 64 đôi tranh tài (R64). Nội dung hỗn hợp (đôi nam nữ) có 32 đôi tranh tài (R32).
Các tay vợt nằm trong top đầu trên Bảng xếp hạng được chia thành hạt giống (seed). Tất cả tay vợt tham dự (kể cả hạt giống) được chia thành từng nhánh do BTC bốc thăm. Giải diễn ra theo thể thức loại trực tiếp (knock-out), ai thắng thì vào vòng trong và cứ thế đến khi tìm ra được nhà vô địch ở trận chung kết (final).

### Phân bổ suất tham dự
Nội dung đơn nam và đơn nữ có tổng cộng 128 tay vợt tham dự vòng đấu chính (R128) dựa trên:
- 104 người vào thẳng vòng đấu chính nhờ vị trí trên Bảng xếp hạng của ATP và WTA (top 104);
- 8 vé đặc cách (Wild Card - WC) do ban tổ chức lựa chọn;
- 16 suất vượt qua vòng loại.

Top 104 được xác định dựa trên Bảng xếp hạng được công bố trước khi vòng đấu chính bắt đầu 6 tuần. Chẳng hạn như giải năm 2025 khởi tranh từ 12/01/2025 thì thời điểm chốt vị trí của các tay vợt được tính ở Bảng xếp hạng ngày 02/12/2024.
Tuy nhiên, có trường hợp lọt top 104 vẫn không được tham dự. Nguyên nhân là bởi có một quy tắc khác xuất hiện, đó là "thứ bậc bảo vệ/đặc biệt" (Protected Ranking - PR). Theo đó, một tay vợt được phép "đóng băng", ấn định thứ bậc ở thời điểm bắt đầu nghỉ thi đấu, rồi sử dụng vị trí đó để tham dự các giải đấu khi trở lại (nếu có lý do chính đáng và hợp lệ).
Ví dụ như trường hợp của tay vợt Belinda Bencic. Ngày 02/12/2024, Bencic xếp vị trí 913 thế giới, nhưng được hưởng quyền PR vì nghỉ thai sản (13 tháng) với hạng 15. Khi đó, trong danh sách các tay vợt nhận suất trực tiếp vào thẳng vòng 1, Bencic giữ vị trí thứ 16, ngay phía dưới tay vợt số 15 thế giới hiện tại Jeļena Ostapenko.
Nếu không thuộc 3 trường hợp được tham dự vòng đấu chính thì vẫn còn một con đường khác dẫn đến Grand Slam đầu tiên trong năm: Tay vợt được tham dự rút lui. Theo đó, khi tay vợt được tham dự vòng 1 của giải rút lui trước khi bắt đầu, sẽ có tay vợt thay thế khác được lấp vào chỗ trống đó. Trường hợp này gọi là "người thua may mắn" (Lucky Loser - LL).

## Điểm thưởng và tiền thưởng

### Điểm thưởng
Tại giải năm 2025, điểm thưởng dành cho các tay vợt nam (ATP) và nữ (WTA) như sau:
| Nội dung | Vô địch | Á quân | Bán kết | Tứ kết | R16 | R32 | R64 | R128 | Q  | Q3 | Q2 | Q1 |
| Đơn nam  | 2000    | 1300   | 800     | 400    | 200 | 100 | 50  | 10   | 30 | 16 | 8  | 0  |
| Đơn nữ   | 2000    | 1300   | 780     | 430    | 240 | 130 | 70  | 10   | 40 | 30 | 20 | 2  |
| Đôi nam  | 2000    | 1200   | 720     | 360    | 180 | 90  | 0   | –    | –  | –  | –  | –  |
| Đôi nữ   | 2000    | 1300   | 780     | 430    | 240 | 130 | 10  | –    | –  | –  | –  | –  |

### Tiền thưởng
Giải năm 2025 có tổng tiền thưởng tăng 11,6% so với năm 2024, đạt mức 96.500.000 (96,5 triệu) AUD. Còn tính trong 10 năm gần nhất, giải đã tăng tiền thưởng lên tới 119,3% (tức hơn gấp đôi) so với năm 2016.
| Nội dung   | Vô địch   | Á quân    | Bán kết   | Tứ kết  | R16     | R32     | R64     | R128    | Q3     | Q2     | Q1     |
| Đơn        | 3.500.000 | 1.900.000 | 1.100.000 | 665.000 | 420.000 | 290.000 | 200.000 | 132.000 | 72.000 | 49.000 | 35.000 |
| Đôi        | 810.000   | 440.000   | 250.000   | 142.000 | 82.000  | 58.000  | 40.000  | –       | –      | –      | –      |
| Đôi nam nữ | 175.000   | 97.750    | 52.500    | 27.750  | 14.000  | 7250    | –       | –       | –      | –      | –      |

## Thống kê kỷ lục
| Kỷ lục                                                                             | Hệ Open     | Tay vợt                                                                         | Số lần                                      | Năm                                                                                |
| ---------------------------------------------------------------------------------- | ----------- | ------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Giải nam diễn ra từ năm 1905                                                       |             |                                                                                |                                             |                                                                                |
| Vô địch đơn nam nhiều lần nhất                                                     | Trước 1968: | Roy Emerson                                                                     | 6                                           | 1961, 1963–1967                                                                                |
| Vô địch đơn nam nhiều lần nhất                                                     | Sau 1968:   | Novak Djokovic                                                                  | 10                                          | 2008, 2011–2013, 2015, 2016, 2019–2021, 2023                                                          |
| Vô địch đơn nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Trước 1968: | Roy Emerson                                                                     | 5                                           | 1963–1967                                                                                |
| Vô địch đơn nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Novak Djokovic                                                                  | 3                                           | 2011–2013, 2019–2021                                                                                |
| Vô địch đôi nam nhiều lần nhất                                                     | Trước 1968: | Adrian Quist John Bromwich                                                      | 8                                           | 1938–1940, 1946–1950                                                                                |
| Vô địch đôi nam nhiều lần nhất                                                     | Trước 1968: | John Newcombe Tony Roche                                                        | 5                                           | 1965, 1967, 1971, 1976 1973 John Newcombe với Mal Anderson 1976 (tháng 12) Tony Roche với Arthur Ashe |
| Vô địch đôi nam nhiều lần nhất                                                     | Sau 1968:   | Bob Bryan Mike Bryan                                                            | 6                                           | 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2013                                                                    |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Trước 1968: | Adrian Quist John Bromwich                                                      | 8                                           | 1938–1940, 1946–1950                                                                                |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Mark Edmondson Kim Warwick                                                      | 2                                           | 1980-81                                                                                |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Mark Edmondson                                                                  | 2                                           | 1983 (với Paul McNamee) 1984 (với Sherwood Stewart)                                                   |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Rick Leach Jim Pugh                                                             | 2                                           | 1988-89                                                                                |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Fabrice Santoro Michael Llodra                                                  | 2                                           | 2003-04                                                                                |
| Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất                                           | Sau 1968:   | Bob Bryan Mike Bryan                                                            | 2                                           | 2006-07                                                                                |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Trước 1968: | Colin Long                                                                      | 4                                           | 1963, 1965-66, 1968 (với Nancye Wynne Bolton)                                                         |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Sau 1968:   | Owen Davidson                                                                   | 4                                           | 1940, 1946-1948 (với Billie Jean King)                                                                |
| Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp)      | Trước 1968: | Jack Crawford                                                                   | 11                                          | 1929-1935 (4 đơn, 4 đôi, 3 đôi nam nữ phối hợp)                                                       |
| Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp)      | Sau 1968:   | Novak Djokovic                                                                  | 9                                           | 2008–2021 (9 đơn)                                                                                |
| Giải nữ khởi tranh từ năm 1922                                                     |             |                                                                                |                                             |                                                                                |
| Vô địch đơn nữ nhiều lần nhất                                                      | Trước 1968: | Margaret Smith Court                                                            | 11                                          | 1960–1966, 1969–1971, 1973                                                                            |
| Vô địch đơn nữ nhiều lần nhất                                                      | Sau 1968:   | Serena Williams                                                                 | 7                                           | 2003, 2005, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017                                                              |
| Vô địch đơn nữ liên tiếp nhiều lần nhất                                            | Trước 1968: | Margaret Smith Court                                                            | 7                                           | 1960–1966                                                                                |
| Vô địch đơn nữ liên tiếp nhiều lần nhất                                            | Sau 1968:   | Margaret Smith Court Evonne Goolagong Steffi Graf / Monica Seles Martina Hingis | 3                                           | 1969-71 1974-76 1988-90 1991-93 1997-99                                                               |
| Vô địch đôi nữ nhiều lần nhất                                                      | Trước 1968: | Thelma Coyne Long                                                               | 13                                          | 1936-40, 1947-49, 1951-52 (với Nancye Wynne Bolton) 1954, 1956, 1958 (với Mary Bevis Hawton)          |
| Vô địch đôi nữ nhiều lần nhất                                                      | Sau 1968:   | / Martina Navrátilová                                                           | 8                                           | 1980 (với Betsy Nagelsen) 1982-85, 1987-89 (với Pam Shriver)                                          |
| Vô địch đôi nữ liên tiếp nhiều lần nhất                                            | Trước 1968: | Thelma Coyne Long Nancye Wynne Bolton                                           | 5                                           | 1936-40                                                                                |
| Vô địch đôi nữ liên tiếp nhiều lần nhất                                            | Sau 1968:   | / Martina Navrátilová Pam Shriver                                               | 7                                           | 1982-85, 1987-89                                                                                |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Trước 1968: | Daphne Akhurst                                                                  | 4                                           | 1924-25 (với John Willard)                                                                            |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Trước 1968: | Nancye Wynne Bolton                                                             | 4                                           | 1928 (với Jean Borotra) 1929 (với Gar Moon) 1940, 1946-48 (với Colin Long)                            |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Trước 1968: | Thelma Coyne Long                                                               | 4                                           | 1951-51, 1955 (với George Worthington) 1954 (với Rex Hartwig)                                         |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Trước 1968: | Margaret Smith Court                                                            | 4                                           | 1963-64 (với Ken Fletcher) 1965 (với John Newcombe) 1969 (với Marty Riessen)                          |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Sau 1968:   | Jana Novotná                                                                    | 2                                           | 1988-89 (với Jim Pugh)                                                                                |
| Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất                                         | Sau 1968:   | Larisa Neiland                                                                  | 2                                           | 1994 (với Andrei Olhovskiy) 1996 (với Mark Woodforde)                                                 |
| Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số chức vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp) | Trước 1968: | Margaret Smith Court                                                            | 22                                          | 1960-1973 (11 đơn, 7 đôi, 4 đôi nam nữ phối hợp)                                                      |
| Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số chức vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp) | Sau 1968:   | / Martina Navrátilová                                                           | 12                                          | 1981-2003 (3 đơn, 8 đôi, 1 đôi nam nữ phối hợp)                                                       |
| Các kỷ lục khác                                                                    |             |                                                                                |                                             |                                                                                |
| Vô địch trẻ nhất                                                                   | Đơn nam:    | Ken Rosewall                                                                    | 18 tuổi 02 tháng, năm 1953                  | 18 tuổi 02 tháng, năm 1953                                                                            |
| Vô địch trẻ nhất                                                                   | Đơn nữ:     | Martina Hingis                                                                  | 16 tuổi 03 tháng, năm 1997                  | 16 tuổi 03 tháng, năm 1997                                                                            |
| Vô địch trẻ nhất                                                                   | Đôi nam:    | Lew Hoad                                                                        | 18 tuổi 02 tháng, năm 1953                  | 18 tuổi 02 tháng, năm 1953                                                                            |
| Vô địch trẻ nhất                                                                   | Đôi nữ:     | Mirjana Lucic                                                                   | 15 tuổi 10 tháng, năm 1998                  | 15 tuổi 10 tháng, năm 1998                                                                            |
| Vô địch trẻ nhất                                                                   | Đôi nam nữ: | Venus Williams                                                                  | 17 tuổi 07 tháng, năm 1998                  | 17 tuổi 07 tháng, năm 1998                                                                            |
| Vô địch lớn tuổi nhất                                                              | Đơn nam:    | Ken Rosewall                                                                    | 37 tuổi 08 tháng, năm 1972                  | 37 tuổi 08 tháng, năm 1972                                                                            |
| Vô địch lớn tuổi nhất                                                              | Đơn nữ:     | Serena Williams                                                                 | 35 tuổi, 04 tháng, năm 2017                 | 35 tuổi, 04 tháng, năm 2017                                                                           |
| Vô địch lớn tuổi nhất                                                              | Đôi nam:    | Norman Brookes                                                                  | 46 tuổi 02 tháng, năm 1924                  | 46 tuổi 02 tháng, năm 1924                                                                            |
| Vô địch lớn tuổi nhất                                                              | Đôi nữ:     | Thelma Long                                                                     | 37 tuổi 07 tháng, năm 1956                  | 37 tuổi 07 tháng, năm 1956                                                                            |
| Vô địch cả ba giải (đơn, đôi, đôi nam nữ)                                          | Nam         | John Hawkes Jean Borotra Jack Crawford                                          | 1926 1928 1932                              | 1926 1928 1932                                                                                |
| Vô địch cả ba giải (đơn, đôi, đôi nam nữ)                                          | Nữ          | Daphne Akhurst Nancye Wynne Bolton Thelma Long Margaret Smith                   | 1925, 1928, 1929 1940, 1947, 1948 1952 1963 | 1925, 1928, 1929 1940, 1947, 1948 1952 1963                                                           |
| Khoảng cách vô địch lần đầu và lần cuối xa nhất                                    | Nam         | Ken Rosewall                                                                    | (20 năm) 1953-1972                          | (20 năm) 1953-1972                                                                                |
| Khoảng cách vô địch lần đầu và lần cuối xa nhất                                    | Nữ          | Nancye Wynne Bolton                                                             | (15 năm) 1937-1951                          | (15 năm) 1937-1951                                                                                |
| Nhà vô địch không phải là hạt giống                                                | Nam         | Mark Edmondson                                                                  | hạng 212, năm 1976                          | hạng 212, năm 1976                                                                                |
| Nhà vô địch không phải là hạt giống                                                | Nữ          | Chris O'Neil Serena Williams                                                    | hạng 111, năm 1978 hạng 81, năm 2007        | hạng 111, năm 1978 hạng 81, năm 2007                                                                  |

title: Giải quần vợt Úc Mở rộng

wikitext:
{{Infobox GrandSlamTournaments
| Name = Australian Open
| Logo = Australian Open Logo 2017.svg
| Logo size = 180px
| Last = Giải quần vợt Úc Mở rộng 2025
| Last alias = Giải quần vợt Úc Mở rộng 2025
| Current =
| Current alias =
| Bar Color = #27a7e7
| Founded = {{start date and age|df=yes|1905}}
| Editions = 113 (2025)
| Country = Úc
| City = [[Melbourne]] (1972)
| Venue = [[Melbourne Park]] (1988)
| Surface = Sân cứng ngoài trời (1988)
| Prize Money = 96,5 triệu AUD (2025)
| Men Draw = 128{{abbr|S|Singles}} (128{{abbr|Q|Qualification}}) / 64{{abbr|D|Doubles}} (16{{abbr|Q|Qualification}}){{efn|name=draw|In the main draws, there are 128 singles players (S) and 64 doubles teams (D), and there are 128 and 16 entrants in the respective qualifying (Q) draws.}}
| Men Current = [[Jannik Sinner]] (đơn)

[[Harri Heliövaara]]
[[Henry Patten]] (đôi)
| Men Most S = [[Novak Djokovic]] (10)
| Men Most D = [[Adrian Quist]] (10)
| Women Draw = 128{{abbr|S|Singles}} (128{{abbr|Q|Qualification}}) / 64{{abbr|D|Doubles}} (16{{abbr|Q|Qualification}})
| Women Current = [[Madison Keys]] (đơn)
 [[Kateřina Siniaková]]
 [[Taylor Townsend]] (đôi)
| Women Most S = [[Margaret Court]] (11)
| Women Most D = [[Thelma Coyne Long]] (12)
| Mixed Draw = 32
| Mixed Current = [[Olivia Gadecki]]
 [[John Peers]]
| Mixed Most M = 4
 [[Harry Hopman]]
| Mixed Most F = 4
 [[Thelma Coyne Long]]
| Web site = http://ausopen.com/
| Notes =
}}
'''Giải quần vợt Úc Mở rộng''' ([[tiếng Anh]]: '''Australian Open''') là một trong 4 giải [[Grand Slam quần vợt]] trong năm (3 giải còn lại là [[Giải quần vợt Roland-Garros]], [[Giải Vô địch Wimbledon]] và [[Giải quần vợt Mỹ Mở rộng]]). Đây là giải Grand Slam đầu tiên trong năm và diễn ra vào nửa cuối tháng 1 tại [[Melbourne]]. Giải được tổ chức bởi Tennis Australia, tổ chức thường được biết với cái tên Lawn Tennis Association of Australia (LTAA). Giống như tại [[Giải quần vợt Roland-Garros|Roland Garros]] hay [[Giải Vô địch Wimbledon|Wimbledon]], giải này thi đấu theo thể thức 5 set thắng 3 (đối với nội dung đơn nam) và 3 set thắng 2 (đối với nội dung đơn nữ) và không có loạt tie-break (tie-breaker) ở set cuối cùng. Ngoài ra còn có các nội dung đánh đôi nam, đôi nữ, đôi nam nữ phối hợp và còn có nội dung cho các cựu danh thủ.

== Lịch sử ==
Giải đấu này được tổ chức lần đầu tiên vào năm [[1905]] với cái tên là Giải Vô địch Australasia (gồm [[Úc]] và [[New Zealand]]) tại Warehouseman's Cricket Ground ở [[St Kilda Road, Melbourne]]<ref name=jazzsports>{{chú thích web |url=http://www.jazzsports.com/tennis-odds-grand-slam-events/australian-open-tennis-odds/australian-open-tennis-history.php |title=Australian Tennis Open History |publisher=Jazzsports |accessdate=ngày 22 tháng 1 năm 2008 |archive-date=2008-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080130004049/http://www.jazzsports.com/tennis-odds-grand-slam-events/australian-open-tennis-odds/australian-open-tennis-history.php |url-status=dead }}</ref>, sau đó trở thành giải vô địch Úc vào năm [[1927]] và trở thành giải Úc Mở rộng vào năm [[1969]].<ref name=OfficialHist>{{chú thích web|url=http://www.australianopen.com/en_AU/event_guide/history.html |title=History of the Australian Open – the Grand Slam of Asia/Pacific|author= Tristan Foenander|publisher=Australian Open|accessdate = ngày 22 tháng 1 năm 2008}}</ref> Kể từ năm 1905, giải đấu này đã được tổ chức ở 6 địa điểm sau: [[Melbourne]] (46 lần), [[Sydney]] (17 lần), [[Adelaide]] (14 lần), [[Brisbane]] (8 lần), [[Perth, Tây Úc|Perth]] (3 lần) và tại nước láng giềng [[New Zealand]] (2 lần vào các năm [[1906]] & [[1912]]). Vào năm [[1972]], các nhà tổ chức quyết định giải đấu sẽ diễn ra chỉ ở một thành phố trong một năm và CLB Kooyong Lawn Tennis của thành phố Melbourne đã được lựa chọn để tổ chức giải đấu này.<ref name=jazzsports/>

[[Melbourne Park]] (có tên khác là Flinders Park) được xây dựng vào năm [[1988]], đúng thời điểm mà các nhà tổ chức đang muốn mở rộng phạm vi giải đấu và CLB Kooyong quá nhỏ để có thể đáp ứng được nhu cầu trên. Giải đấu được chuyển tới Melbourne Park và ngay lập tức đã mang lại thành công khi nó làm tăng thêm đến 90% lượng khán giả – lên đến 266.436 lượt người vào năm 1988 trong khi đó ở năm trước chỉ có 140.000 lượt người ghé thăm Kooyong.<ref name=TheAge>{{en}} {{chú thích web|url=http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,23049738-5015682,00.html|title=Open began as Aussie closed shop|publisher=[[news.com.au]]|work=[[The Daily Telegraph]]|author=Frank Cook|accessdate=ngày 22 tháng 1 năm 2008|archiveurl=https://archive.today/20121206045633/http://www.dailytelegraph.com.au/news/open-began-as-aussie-closed-shop/story-e6frewu9-1111115314915|archive-date=2012-12-06|url-status=live}}</ref>

Vì khoảng cách địa lý quá xa xôi của Australia, những giải đấu đầu tiên có rất ít các tay vợt nước ngoài tham dự. Trong [[thập niên 1920]], để đi từ [[châu Âu]] tới Australia bằng [[tàu thủy]] phải mất 45 ngày. Những [[vận động viên]] quần vợt đầu tiên tới Úc bằng [[máy bay]] là đội tuyển Cúp Davis Hoa Kỳ vào tháng 11 năm [[1946]].<ref name=TheAge /> Ngay cả đối với các tay vợt bản địa, đến tham dự giải cũng không phải là điều dễ dàng. Khi giải được tổ chức tại [[Perth, Tây Úc|Perth]], không có bất cứ tay vợt nào đến từ [[Victoria (Úc)|Victoria]] hay [[New South Wales]] đăng ký tham dự, vì nếu như vậy họ phải đi tàu hỏa hơn 3.000 km từ bờ Đông sang bờ Tây nước [[Úc]]. Hay giải tổ chức tại [[Christchurch]], New Zealand năm [[1906]], chỉ có hai tay vợt Úc tham dự.<ref>{{chú thích web|url=http://www.tennisfame.com/famer.aspx?pgID=867&hof_id=100 |title=Anthony Frederick Wilding "Tony"|publisher=[[International Tennis Hall of Fame]]|accessdate = ngày 1 tháng 2 năm 2008}}</ref>

Từ năm 1969, giải Úc mở rộng cho phép tất cả các tay vợt đăng ký, kể cả các vận động viên chuyên nghiệp.<ref name=Ausstadiums>{{en}} {{chú thích web|url=http://www.austadiums.com/stadiums/special/milton.php |title=Milton Tennis Centre|publisher=Australian Stadiums|accessdate = ngày 25 tháng 1 năm 2008}}</ref> Nhưng, chỉ trừ hai giải năm 1969 và 1971, còn đâu cho đến năm 1981, còn đâu hầu hết các tay vợt xuất sắc nhất thế giới đều không tham dự do tính bất hợp lý của lịch thi đấu (giải thường diễn ra đúng vào dịp [[Lễ Giáng Sinh|Lễ Giáng sinh]] hay đầu năm mới), cùng với lượng tiền thưởng chưa hấp dẫn.<ref>{{en}} {{chú thích web|url=http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,23047855-5001023,00.html|title=Hewitt chases amazing slam win|publisher=[[news.com.au]]|work=[[The Daily Telegraph]]|author=Nikki Tugwell|date=ngày 14 tháng 1 năm 2008|accessdate=ngày 25 tháng 1 năm 2008|archiveurl=https://archive.today/20120529135353/http://www.dailytelegraph.com.au/sport/hewitt-chases-amazing-slam-win/story-e6frexni-1111115311528|archive-date=2012-05-29|url-status=live}}</ref>

Giải được thi đấu trên mặt sân cỏ từ năm [[1905]] cho đến năm [[1987]]. Từ năm [[1988]], giải chuyển sang thi đấu trên mặt sân cứng. [[Mats Wilander]] là tay vợt nam duy nhất giành được chức vô địch trên cả hai mặt sân.

Vào 2008, mặt sân [[Rebound Ace]], sau 20 năm được sử dụng tại Melbourne Park, được thay thế bằng mặt sân acrylic tổng hợp [[Plexicushion]].

[[Tập tin:Margaretcourtstitched.jpg|nhỏ|giữa|800px|Toàn cảnh sân [[Margaret Court Arena]] tại Australian Open năm 2008.]]

== Thể thức ==

=== Thể thức ===
Ở nội dung đơn nam và đơn nữ, có 128 tham dự vòng đấu chính (R128). Còn nội dung đôi nam và đôi nữ có 64 đôi tranh tài (R64). Nội dung hỗn hợp (đôi nam nữ) có 32 đôi tranh tài (R32).

Các tay vợt nằm trong top đầu trên Bảng xếp hạng được chia thành hạt giống (seed). Tất cả tay vợt tham dự (kể cả hạt giống) được chia thành từng nhánh do BTC bốc thăm. Giải diễn ra theo thể thức loại trực tiếp (knock-out), ai thắng thì vào vòng trong và cứ thế đến khi tìm ra được nhà vô địch ở trận chung kết (final).

=== Phân bổ suất tham dự ===
Nội dung đơn nam và đơn nữ có tổng cộng '''128''' tay vợt tham dự vòng đấu chính (R128) dựa trên:<ref name=":0">{{Chú thích báo |last=VnExpress |title=Australia Mở rộng bốc thăm như thế nào? |url=https://vnexpress.net/australia-mo-rong-boc-tham-nhu-the-nao-4836867.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20250410024034/https://vnexpress.net/australia-mo-rong-boc-tham-nhu-the-nao-4836867.html |archive-date=2025-04-10 |access-date=2025-05-29 |work=vnexpress.net |language=vi}}</ref>

* 104 người vào thẳng vòng đấu chính nhờ vị trí trên Bảng xếp hạng của ATP và WTA (top 104);
* 8 vé đặc cách (Wild Card - WC) do ban tổ chức lựa chọn;
* 16 suất vượt qua vòng loại.

Top 104 được xác định dựa trên Bảng xếp hạng được công bố trước khi vòng đấu chính bắt đầu 6 tuần. Chẳng hạn như giải năm 2025 khởi tranh từ 12/01/2025 thì thời điểm chốt vị trí của các tay vợt được tính ở Bảng xếp hạng ngày 02/12/2024.

Tuy nhiên, có trường hợp lọt top 104 vẫn không được tham dự. Nguyên nhân là bởi có một quy tắc khác xuất hiện, đó là "thứ bậc bảo vệ/đặc biệt" (Protected Ranking - PR). Theo đó, một tay vợt được phép "đóng băng", ấn định thứ bậc ở thời điểm bắt đầu nghỉ thi đấu, rồi sử dụng vị trí đó để tham dự các giải đấu khi trở lại (nếu có lý do chính đáng và hợp lệ).

Ví dụ như trường hợp của tay vợt [[Belinda Bencic]]. Ngày 02/12/2024, Bencic xếp vị trí 913 thế giới, nhưng được hưởng quyền PR vì nghỉ thai sản (13 tháng) với hạng 15. Khi đó, trong danh sách các tay vợt nhận suất trực tiếp vào thẳng vòng 1, Bencic giữ vị trí thứ 16, ngay phía dưới tay vợt số 15 thế giới hiện tại [[Jeļena Ostapenko]].

Nếu không thuộc 3 trường hợp được tham dự vòng đấu chính thì vẫn còn một con đường khác dẫn đến Grand Slam đầu tiên trong năm: Tay vợt được tham dự rút lui.<ref name=":0" /> Theo đó, khi tay vợt được tham dự vòng 1 của giải rút lui trước khi bắt đầu, sẽ có tay vợt thay thế khác được lấp vào chỗ trống đó. Trường hợp này gọi là "người thua may mắn" (Lucky Loser - LL).

== Điểm thưởng và tiền thưởng ==

=== Điểm thưởng ===
Tại giải năm 2025, điểm thưởng dành cho các tay vợt nam ([[Hiệp hội Quần vợt Chuyên nghiệp|ATP]]) và nữ ([[Hiệp hội Quần vợt Nữ|WTA]]) như sau:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="font-size:90%;text-align:center"
| style="width:130px; background:#dfe2e9;" |'''Nội dung'''
| style="width:80px; background:lime;" |'''Vô địch'''
| style="width:85px; background:thistle;" |'''Á quân'''
| style="width:85px; background:#ff0;" |'''Bán kết'''
| style="width:85px; background:#ffebcd;" |'''Tứ kết'''
| style="width:85px; background:#afeeee;" |'''R16'''
| style="width:85px; background:#afeeee;" |'''R32'''
| style="width:85px; background:#afeeee;" |'''R64'''
| style="width:85px; background:#afeeee;" |'''R128'''
| style="width:85px;" |'''Q'''
| style="width:85px;" |'''Q3'''
| style="width:85px;" |'''Q2'''
| style="width:85px;" |'''Q1'''
|-
! style="background:#f3f3f3;" |Đơn nam
| rowspan="4" |2000
| rowspan="2" |1300
|800
|400
|200
|100
|50
|10
|30
|16
|8
|0
|-
!Đơn nữ
|780
|430
|240
|130
|70
|10
|40
|30
|20
|2
|-
! style="background:#f3f3f3;" |Đôi nam
|1200
|720
|360
|180
|90
|0
| colspan="5" rowspan="2" |–
|-
! style="background:#f3f3f3;" |Đôi nữ
|1300
|780
|430
|240
|130
|10
|}

=== Tiền thưởng ===
Giải năm 2025 có tổng tiền thưởng tăng 11,6% so với năm 2024, đạt mức 96.500.000 (96,5 triệu) [[Đô la Úc|AUD]].<ref>{{Cite web |date= |title=Australian Open Prize Money Increases More Than 11 Percent for 2025 |url=https://ausopen.com/articles/news/australian-open-prize-money-increases-more-11-cent-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111033644/https://ausopen.com/articles/news/australian-open-prize-money-increases-more-11-cent-2025 |archive-date=11 January 2025 |access-date=29 December 2024 |website=Ausopen}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Australian Open Prize Money 2021-2025 |url=https://www.tennis.com.au/wp-content/uploads/2025/01/AO25-Prize-Money.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105201444/https://www.tennis.com.au/wp-content/uploads/2025/01/AO25-Prize-Money.pdf |archive-date=5 January 2025 |access-date=29 December 2024 |website=Ausopen}}</ref> Còn tính trong 10 năm gần nhất, giải đã tăng tiền thưởng lên tới 119,3% (tức hơn gấp đôi) so với năm 2016.<ref>{{Chú thích web |title=Australian Open 2025: Khi tiền thưởng tăng gấp đôi trong 10 năm gần đây |url=https://baolamdong.vn/the-thao/202501/australian-open-2025-khi-tien-thuong-tang-gap-doi-trong-10-nam-gan-day-30d1c34/ |access-date=2025-05-29 |website=baolamdong.vn |language=vi-VN}}</ref>
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="font-size:90%;text-align:center; width:auto"
|+Đơn vị tính: AUD
| style="background:#dfe2e9;" |'''Nội dung'''
| style="background:lime;" |'''Vô địch'''
| style="background:thistle;" |'''Á quân'''
| style="background:#ff0;" |'''Bán kết'''
| style="background:#ffebcd;" |'''Tứ kết'''
| style="background:#afeeee;" |'''R16'''
| style="background:#afeeee;" |'''R32'''
| style="background:#afeeee;" |'''R64'''
| style="background:#afeeee;" |'''R128'''
|'''Q3'''
|'''Q2'''
|'''Q1'''
|-
| style="style=" |'''Đơn'''
|3.500.000
|1.900.000
|1.100.000
|665.000
|420.000
|290.000
|200.000
|132.000
|72.000
|49.000
|35.000
|-
| style="style=" |'''Đôi'''
|810.000
|440.000
|250.000
|142.000
|82.000
|58.000
|40.000
| colspan="4" |–
|-
| style="style=" |'''Đôi nam nữ'''
|175.000
|97.750
|52.500
|27.750
|14.000
|7250
| colspan="5" |–
|}

== Danh sách các nhà vô địch ==

{{chính|Danh sách vô địch đơn nam Úc Mở rộng}}
{{chính|Danh sách vô địch đơn nữ Úc Mở rộng}}
{{chính|Danh sách vô địch đôi nam Úc Mở rộng}}
{{chính|Danh sách vô địch đôi nữ Úc Mở rộng}}
{{chính|Danh sách vô địch đôi nam nữ Úc Mở rộng}}

== Thống kê kỷ lục ==
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; width:98%"
|-
!style="background:DodgerBlue;color:white"| '''Kỷ lục'''
!width=80 style="background:white;color:DodgerBlue"| '''Hệ Open'''
!width=175 style="background:DodgerBlue;color:white"| '''Tay vợt'''
!style="background:white;color:DodgerBlue"| '''Số lần'''
!style="background:DodgerBlue;color:white"| '''Năm'''
|-
|colspan=5 style="background:#1E8FD5;color:white"|'''''Giải nam diễn ra từ năm 1905'''''
|-
|rowspan=2| Vô địch đơn nam nhiều lần nhất
|Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Roy Emerson]]
| 6
| 1961, 1963–1967
|-
|Sau 1968:
| {{Flagicon|Serbia}} [[Novak Djokovic]]
|10
|2008, 2011–2013, 2015, 2016, 2019–2021, 2023

|-
|rowspan=2|Vô địch đơn nam liên tiếp nhiều lần nhất
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Roy Emerson]]
| 5
| 1963–1967
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Serbia}} [[Novak Djokovic]]
| 3
| 2011–2013, 2019–2021
|-
|rowspan=3|Vô địch đôi nam nhiều lần nhất
|rowspan=2|Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Adrian Quist]]
{{Flagicon|Úc}} [[John Bromwich]]
| 8
| 1938–1940, 1946–1950
|-
| {{Flagicon|Úc}} [[John Newcombe]]
{{Flagicon|Úc}} [[Tony Roche]]
| 5
| 1965, 1967, 1971, 1976
1973 [[John Newcombe]] với [[Mal Anderson]]
1976 (tháng 12) [[Tony Roche]] với [[Arthur Ashe]]
|-
|Sau 1968:
|{{flagicon|USA}} [[Bob Bryan]]
{{flagicon|USA}} [[Mike Bryan]]
| 6
| 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2013
|-
|rowspan=6|Vô địch đôi nam liên tiếp nhiều lần nhất
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Adrian Quist]]
{{Flagicon|Úc}} [[John Bromwich]]
| 8
| 1938–1940, 1946–1950<ref>Từ 1941 đến 1945 không có một giải Úc mở rộng nào được tổ chức vì đệ chiến thế giới lần thứ hai</ref>
|-
| rowspan=5|Sau 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Mark Edmondson]]
{{Flagicon|Úc}} [[Kim Warwick]]
| 2
| 1980-81
|-
|{{Flagicon|Úc}} [[Mark Edmondson]]
|2
|1983 (với [[Paul McNamee]])
1984 (với [[Sherwood Stewart]])
|-
|{{flagicon|USA}} [[Rick Leach]]
{{flagicon|USA}} [[Jim Pugh]]
|2
|1988-89
|-
|{{Flagicon|Pháp}} [[Fabrice Santoro]]
{{Flagicon|Pháp}} [[Michael Llodra]]
|2
|2003-04
|-
|{{flagicon|USA}} [[Bob Bryan]]
{{flagicon|USA}} [[Mike Bryan]]
|2
|2006-07
|-
|rowspan=2|Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Colin Long]]
| 4
| 1963, 1965-66, 1968 (với [[Nancye Wynne Bolton]])
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Owen Davidson]]
| 4
| 1940, 1946-1948 (với [[Billie Jean King]])
|-
|rowspan=2|Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp)
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Jack Crawford]]
| 11
| 1929-1935 (4 đơn, 4 đôi, 3 đôi nam nữ phối hợp)
|-
| Sau 1968:
|{{Flagicon|Serbia}} [[Novak Djokovic]]
| 9
| 2008–2021 (9 đơn)
|-
|colspan=5 style="background:#1E8FD5;color:white"|'''''Giải nữ khởi tranh từ năm 1922'''''
|-
|rowspan=2|Vô địch đơn nữ nhiều lần nhất
|Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith Court]]
| 11
| 1960–1966, 1969–1971, 1973
|-
| Sau 1968:
| {{flagicon|USA}} [[Serena Williams]]
| 7
| 2003, 2005, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017
|-
|rowspan=2|Vô địch đơn nữ liên tiếp nhiều lần nhất
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith Court]]
| 7
| 1960–1966
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith Court]]
 {{Flagicon|Úc}} [[Evonne Goolagong]]
 {{Flagicon|Đức}} [[Steffi Graf]]
 {{Flagicon|Nam Tư}}/{{flagicon|USA}} [[Monica Seles]]
 {{Flagicon|Thụy Sĩ}} [[Martina Hingis]]
| 3
| 1969-71
 1974-76
 1988-90
 1991-93
 1997-99
|-
|rowspan=2|Vô địch đôi nữ nhiều lần nhất
|Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Thelma Coyne Long]]
| 13
| 1936-40, 1947-49, 1951-52 (với [[Nancye Wynne Bolton]]) 1954, 1956, 1958 (với [[Mary Bevis Hawton]])
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Séc}}/{{flagicon|USA}} [[Martina Navratilova|Martina Navrátilová]]
| 8
| 1980 (với [[Betsy Nagelsen]])
1982-85, 1987-89 (với [[Pam Shriver]])
|-
|rowspan=2|Vô địch đôi nữ liên tiếp nhiều lần nhất
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Thelma Coyne Long]]
 {{Flagicon|Úc}} [[Nancye Wynne Bolton]]
| 5
| 1936-40
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Séc}}/{{flagicon|USA}} [[Martina Navratilova|Martina Navrátilová]]
{{flagicon|USA}} [[Pam Shriver]]
| 7
| 1982-85, 1987-89
|-
|rowspan=6|Vô địch đôi nam nữ phối hợp nhiều lần nhất
|rowspan=4|Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Daphne Akhurst]]
| 4
| 1924-25 (với [[John Willard]])
|-
|{{Flagicon|Úc}} [[Nancye Wynne Bolton|Nancye Wynne Bolton]]
|4
|1928 (với [[Jean Borotra]])
1929 (với [[Gar Moon]])
 1940, 1946-48 (với [[Colin Long]])
|-
|{{Flagicon|Úc}} [[Thelma Coyne Long]]
|4
|1951-51, 1955 (với [[George Worthington]])
1954 (với [[Rex Hartwig]])
|-
|{{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith Court]]
|4
|1963-64 (với [[Ken Fletcher]])
1965 (với [[John Newcombe]])
1969 (với [[Marty Riessen]])
|-
|rowspan=2| Sau 1968:
| {{Flagicon|Séc}} [[Jana Novotná]]
| 2
| 1988-89 (với [[Jim Pugh]])
|-
|{{flagicon|Latvia}} [[Larisa Neiland]]
|2
|1994 (với [[Andrei Olhovskiy]])
1996 (với [[Mark Woodforde]])
|-
|rowspan=2|Đoạt nhiều chức vô địch nhất (Tổng số chức vô địch: đơn, đôi, đôi nam nữ phối hợp)
| Trước 1968:
| {{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith Court]]
| 22
| 1960-1973 (11 đơn, 7 đôi, 4 đôi nam nữ phối hợp)
|-
| Sau 1968:
| {{Flagicon|Séc}}/{{flagicon|USA}} [[Martina Navratilova|Martina Navrátilová]]
| 12
| 1981-2003 (3 đơn, 8 đôi, 1 đôi nam nữ phối hợp)
|-
|colspan=5 style="background:#1E8FD5;color:white"|'''''Các kỷ lục khác'''''
|-
|rowspan=5|Vô địch trẻ nhất
|Đơn nam:
|{{Flagicon|Úc}} [[Ken Rosewall]]
|colspan=2|18 tuổi 02 tháng, năm 1953
|-
|Đơn nữ:
|{{Flagicon|Thụy Sĩ}} [[Martina Hingis]]
|colspan=2|16 tuổi 03 tháng, năm 1997
|-
|Đôi nam:
|{{Flagicon|Úc}} [[Lew Hoad]]
|colspan=2|18 tuổi 02 tháng, năm 1953
|-
|Đôi nữ:
|{{Flagicon|Croatia}} [[Mirjana Lucic]]
|colspan=2|15 tuổi 10 tháng, năm 1998
|-
|Đôi nam nữ:
|{{Flagicon|Hoa Kỳ}} [[Venus Williams]]
|colspan=2|17 tuổi 07 tháng, năm 1998
|-
|rowspan=4|Vô địch lớn tuổi nhất
|Đơn nam:
|{{Flagicon|Úc}} [[Ken Rosewall]]
|colspan=2|37 tuổi 08 tháng, năm 1972
|-
||Đơn nữ:
|{{flagicon|USA}} [[Serena Williams]]
|colspan=2|35 tuổi, 04 tháng, năm 2017
|-
||Đôi nam:
|{{Flagicon|Úc}} [[Norman Brookes]]
|colspan=2|46 tuổi 02 tháng, năm 1924
|-
||Đôi nữ:
|{{Flagicon|Úc}} [[Thelma Long]]
|colspan=2|37 tuổi 07 tháng, năm 1956
|-
|rowspan=2|Vô địch cả ba giải (đơn, đôi, đôi nam nữ)
|Nam
|{{Flagicon|Úc}} [[John Hawkes]]
{{Flagicon|Pháp}} [[Jean Borotra]]
{{Flagicon|Úc}} [[Jack Crawford]]
|colspan=2|[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1926|1926]]
[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1928|1928]]
[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1932|1932]]
|-
|Nữ
|{{Flagicon|Úc}} [[Daphne Akhurst]]
{{Flagicon|Úc}} [[Nancye Wynne Bolton]]
{{Flagicon|Úc}} [[Thelma Long]]
{{Flagicon|Úc}} [[Margaret Smith]]
|colspan=2|[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1925|1925]], [[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1928|1928]], [[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1929|1929]]
[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1940|1940]], [[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1947|1947]], [[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1948|1948]]
[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1952|1952]]
[[Giải quần vợt Úc Mở rộng 1963|1963]]
|-
|rowspan=2|Khoảng cách vô địch lần đầu và lần cuối xa nhất
|Nam
|{{Flagicon|Úc}} [[Ken Rosewall]]
|colspan=2|(20 năm) 1953-1972
|-
|Nữ
|{{Flagicon|Úc}} [[Nancye Wynne Bolton]]
|colspan=2|(15 năm) 1937-1951
|-
|rowspan=2|Nhà vô địch không phải là hạt giống
|Nam
|{{Flagicon|Úc}} [[Mark Edmondson]]
|colspan=2|hạng 212, năm 1976
|-
|Nữ
|{{Flagicon|Úc}} [[Chris O'Neil]]
{{Flagicon|Hoa Kỳ}} [[Serena Williams]]
|colspan=2|hạng 111, năm 1978
hạng 81, năm 2007
|}

== Liên kết ngoài ==
*[http://www.australianopen.com Trang chủ giải quần vợt Úc Mở rộng]

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons|Australian Open (tennis)}}
{{Giải quần vợt Úc Mở rộng}}

[[Thể loại:Giải quần vợt Úc Mở rộng]]
[[Thể loại:Giải Grand Slam quần vợt|Uc Mở rộng]]
[[Thể loại:Melbourne]]
[[Thể loại:Thể thao Úc]]
[[Thể loại:Thể thao Melbourne]]
[[Thể loại:Giải quần vợt ở Úc]]
[[Thể loại:Giải quần vợt sân cứng]]

title: Trang mạng chính thức

Vị trí: Melbourne (1972) · Úc

Địa điểm: Melbourne Park (1988)

Mặt sân: Sân cứng ngoài trời (1988)

title: Nam

Đương kim vô địch: Jannik Sinner (đơn) · Harri Heliövaara · Henry Patten (đôi)

Vô địch đơn nhiều nhất: Novak Djokovic (10)

Vô địch đôi nhiều nhất: Adrian Quist (10)

title: Nữ

Đương kim vô địch: Madison Keys (đơn) · Kateřina Siniaková · Taylor Townsend (đôi)

Vô địch đơn nhiều nhất: Margaret Court (11)

Vô địch đôi nhiều nhất: Thelma Coyne Long (12)

title: Đôi nam nữ

Đương kim vô địch: Olivia Gadecki · John Peers

Vô địch nhiều nhất (nam): 4 · Harry Hopman

Vô địch nhiều nhất (nữ): 4 · Thelma Coyne Long

title: Grand Slam

Grand Slam: - Úc Mở rộng - Pháp Mở rộng - Wimbledon - Mỹ Mở rộng

title: Giải đấu gần đây nhất

Giải đấu gần đây nhất: Giải quần vợt Úc Mở rộng 2025


text:
# Polystichum vulcanicum
Polystichum vulcanicum là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được T.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

wikiname: viwiki

title: Polystichum vulcanicum

in_language: vi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Polystichum vulcanicum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Polypodiales]]
| familia = [[Dryopteridaceae]]
| genus = ''[[Polystichum]]''
| species = '''''P. vulcanicum'''''
| binomial = ''Polystichum vulcanicum''
| binomial_authority = T.Moore, 1858
}}
'''''Polystichum vulcanicum''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Dryopteridaceae]]. Loài này được T.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-26341| title=''Polystichum vulcanicum''|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Polystichum vulcanicum}}
*{{wikispecies-inline|Polystichum vulcanicum}}
*{{IPNI2|Polystichum vulcanicum|17208990-1|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Polystichum]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Dryopteridaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Polypodiopsida

Bộ (ordo): Polypodiales

Họ (familia): Dryopteridaceae

Chi (genus): Polystichum

Loài (species): P. vulcanicum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Polystichum vulcanicum · T.Moore, 1858


text:
# Scaphochlamys graveolens
Scaphochlamys graveolens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ooi Im Hin, Meekiong Kalu và Wong Sin Yeng miêu tả khoa học đầu tiên năm 2017.

## Mẫu định danh
Mẫu định danh: I.H. Ooi & K. Jeland OIH116; thu thập ngày 6 tháng 4 năm 2014 ở tọa độ 1°8′3,7″B 110°27′0,3″Đ / 1,13333°B 110,45°Đ, cao độ 90 m, Pichin, huyện Serian (từ năm 2015 tách ra để trở thành tỉnh Serian), tỉnh Samarahan, bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Cục Lâm nghiệp bang Sarawak ở Kuching, Sarawak, Malaysia (SAR).

## Từ nguyên
Tính từ định danh graveolens là tính từ tiếng Latinh, nghĩa là nặng mùi hay mùi hôi thối, để phản ánh mùi hôi thối của hoa loài này. Nhiều loài Scaphochlamys hoặc là không mùi hoặc là có mùi thơm, nhưng S. graveolens và S. lucens thì có mùi hôi thối.

## Phân bố
Đặc hữu khu vực tỉnh Serian và phó huyện Padawan, tỉnh Kuching, tất cả đều thuộc bang Sarawak, Malaysia phần trên đảo Borneo. Loài này được tìm thấy trên các loại đất mềm mollisol màu vàng-cam ẩm ướt tại đáy đá vôi karst dọc theo các con suối trong rừng, ở cao độ khoảng 90 m.

## Mô tả
Địa thực vật thân thảo, sống lâu năm, thân rễ, cao tới 70 cm. Thân rễ dưới mặt đất, đường kính ~1 cm, vỏ màu nâu nhạt đến nâu vừa, ruột màu trắng ánh nâu. Các chồi lá cách nhau 1–5 cm, mỗi chồi gồm 1-3 lá; cuống lá dài 18–32 cm, có rãnh, màu lục ánh nâu, có lông tơ, đáy hình gối, màu trắng đến xanh lục nhạt; bẹ không phiến lá 3–4, dài 3−14,5 cm, màu lục ánh nâu đến xanh lục vừa, nhẵn nhụi, mép dạng màng, rữa nát khi già; bẹ lá dài ~4 cm, dạng màng, màu xanh lục nhạt, nhẵn nhụi, rữa nát khi già; lưỡi bẹ khó thấy, có lông tơ; phiến lá 20–35 cm × 9–12,5 cm, hình trứng đến thuôn dài-hình elip, như da, mép nguyên, đáy thon nhỏ dần, đỉnh có mấu nhọn, thường hơi uốn ngược; mặt gần trục xỉn, màu xanh lục vừa đến xanh lục sẫm, nhẵn nhụi, gân giữa lõm xuống, màu xanh lục ánh nâu đến xanh lục nhạt, thưa lông tơ ở đáy, các gân bên chính hơi nổi lên; mặt xa trục màu xanh lục nhạt, có lông tơ, gân giữa nổi lên, màu xanh lục ánh nâu, rậm lông tơ, các gân bên chính hơi rõ. Cụm hoa dài 10–12,5 cm, mọc ra từ gần gốc lá bên trong các bẹ, chen chúc chặt, giống như củ hành, gồm 4–6 ximm hoa bọ cạp xoắn ốc, mỗi xim hoa gồm 2 hoa, mọc trên cuống cụm hoa; cuống cụm hoa dài 2,5–5 cm, màu trắng, nhẵn nhụi, lộ ra, hơi bị che phủ bởi phần còn lại của bẹ không lá đã rữa nát; lá bắc 4–6, ~4 × 1,6 cm, sắp xếp xoắn ốc, hình mác, dạng màng trừ lá bắc thứ nhất và lá bắc thứ hai ở lớp ngoài cùng đôi khi hơi như da, màu nâu nhạt đến nâu nhạt ánh lục, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, mỗi lá bắc đối diện 2 hoa; lá bắc con ~2, dài 1,5–3 cm, hầu như không phân biệt được với lá bắc, màu nâu nhạt đến màu trắng ánh nâu; hoa dài ~7 cm, mùi hoa gợi nhớ đến mùi hôi của chất lỏng rỉ ra từ rác thải sinh hoạt; đài hoa dài ~18 mm, màu trắng, đỉnh nhọn, có lông tơ ở đáy; ống hoa dài 40−45 mm, màu trắng, nhẵn nhụi; các thuỳ tràng hoa dài ~22 mm, hình mác, màu trắng đến vàng nhạt, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, có nắp; nhị lép dài 18–20 mm, thẳng đến hơi hình mác ngược, màu trắng đến hơi vàng nhạt, đỉnh thuôn tròn đến nhọn, mặt gần trục có lông tuyến che phủ; cánh môi ~25 × 15 mm, hình thìa, mặt gần trục có lông tuyến che phủ, màu trắng với đường viền màu tím, dải giữa màu vàng nhạt kéo dài đến các thùy, đỉnh 2 thùy, khía răng cưa ~5 mm, uốn ngược, các thùy hơi xếp chồng; nhị ~12 × 2 mm, có lông tuyến che phủ, màu trắng ánh tím tại mào; chỉ nhị dài ~5 mm; mô vỏ bao phấn dài ~5 mm, không cựa, mào dài ~2 mm; đầu nhụy dài dưới 1 mm, hình chùy với 2 bướu ở lưng, lỗ nhỏ có lông rung, hướng về phía trước; vòi nhụy dài ~55 mm, màu trắng, nhẵn nhụi; bầu nhụy dài ~4 mm, 1 ngăn, màu trắng, thưa lông tơ nhưng rậm ở đỉnh, noãn đính đáy; tuyến trên bầu 2, dài ~6 mm, rời, hình kim, màu trắng ánh nâu. Không thấy quả và hạt.
S. graveolens phân biệt với các loài Scaphochlamys khác ở Borneo nhờ những chiếc lá lớn hình mái chèo và mùi hoa hôi thối. Ooi et al. (2017) xếp S. graveolens và S. lucens trong nhóm Graveolens.
Cho đến nay, S. graveolens là loài Scaphochlamys to lớn nhất đã biết trên đảo Borneo. Mẫu Burtt B. 8798 (lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh) thu thập ngày 26 tháng 5 năm 1975 từ đường Penrissen, Kampung Segu, phó huyện Padawan, tỉnh Kuching, Sarawak được xác định là S. graveolens dựa trên các chồi lá lớn hơn nhiều của nó, đáy phiến lá thon nhỏ dần, đỉnh phiến lá có mấu nhọn và rễ dài với các rễ tam cấp rất ngắn. Smith (1987) và Searle (2010) gộp Burtt B. 8798 như là S. aff. breviscapa. Tuy nhiên, S. breviscapa có phiến lá dạng giấy, nhọn thon với gân giữa có lông tơ ở mặt xa trục, các cụm hoa xếp lợp với cuống cụm hoa ngắn (1–3,5 cm), các lá bắc như da và nhỏ (2,5–3 cm), hoa nhỏ (dài dưới 4 cm), cánh môi màu trắng với các sọc màu tím hoa cà ở cả hai bên của dải giữa màu vàng nhạt gần đáy, và nó được mô tả từ Kemaman, bang Terengganu thuộc Malaysia bán đảo.

## NhómGraveolens
Nhóm Graveolens được xác định bằng các hoa có mùi hôi thối, cụm hoa ken chặt, các lá bắc dạng màng sắp xếp xoắn ốc, các lá bắc con tương tự như lá bắc nhưng ngắn hơn, với lá bắc con thứ nhất với 2 gờ lưng rất mờ nhạt và khó thấy, hoa lớn, dài ~7 cm với cánh môi dài ~2 cm màu trắng với dải giữa màu vàng rìa tím kéo dài tới các thùy, quả có vỏ quả ngoài nhẵn. Nhóm này chỉ giới hạn ở tây nam Sarawak, gồm 2 loài là S. graveolens, S. lucens.

title: Scaphochlamys graveolens

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Scaphochlamys graveolens''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia = [[Zingiberoideae]]
| tribus = [[Zingibereae]]
| genus = ''[[Scaphochlamys]]''
| species = '''''S. graveolens'''''
| binomial = ''Scaphochlamys graveolens''
| binomial_authority = Ooi, Meekiong & S.Y.Wong, 2017<ref name=Ooi17>Ooi I. H., Meekiong K. & Wong S. Y., 2017. [https://www.biotaxa.org/Phytotaxa/article/view/phytotaxa.317.4.1 A review of ''Scaphochlamys'' (Zingiberaceae) from Borneo, with description of eleven new species]. ''Phytotaxa'' 317(4): 231-279, {{doi|10.11646/phytotaxa.317.4.1}}, xem trang 250-252.</ref>
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Scaphochlamys graveolens''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được Ooi Im Hin, Meekiong Kalu và Wong Sin Yeng miêu tả khoa học đầu tiên năm 2017.<ref name=Ooi17/>

==Mẫu định danh==
Mẫu định danh: ''I.H. Ooi & K. Jeland OIH116''; thu thập ngày 6 tháng 4 năm 2014 ở tọa độ {{coord|1|8|3.7|N|110|27|0.3|E|display=inline}}, cao độ 90 m, Pichin, huyện Serian (từ năm 2015 tách ra để trở thành tỉnh Serian), tỉnh Samarahan, bang Sarawak, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Cục Lâm nghiệp bang Sarawak ở Kuching, Sarawak, Malaysia (SAR).<ref name=Ooi17/>

==Từ nguyên==
Tính từ định danh ''graveolens'' là tính từ tiếng Latinh, nghĩa là nặng mùi hay mùi hôi thối, để phản ánh mùi hôi thối của hoa loài này.<ref name=Ooi17/> Nhiều loài ''[[Scaphochlamys]]'' hoặc là không mùi hoặc là có mùi thơm, nhưng ''S. graveolens'' và ''[[Scaphochlamys lucens|S. lucens]]'' thì có mùi hôi thối.<ref name=Ooi17/>

==Phân bố==
Đặc hữu khu vực tỉnh [[Serian]] và phó huyện [[Padawan]], tỉnh Kuching, tất cả đều thuộc bang [[Sarawak]], [[Malaysia]] phần trên đảo [[Borneo]].<ref name=Ooi17/><ref name=POWO>[http://powo.science.kew.org/taxon/77176478-1 ''Scaphochlamys graveolens''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 14-4-2021.</ref> Loài này được tìm thấy trên các loại đất mềm [[mollisol]] màu vàng-cam ẩm ướt tại đáy đá vôi [[karst]] dọc theo các con suối trong rừng, ở cao độ khoảng 90 m.<ref name=Ooi17/>

==Mô tả==
Địa thực vật thân thảo, sống lâu năm, thân rễ, cao tới 70 cm. Thân rễ dưới mặt đất, đường kính ~1 cm, vỏ màu nâu nhạt đến nâu vừa, ruột màu trắng ánh nâu. Các chồi lá cách nhau 1–5 cm, mỗi chồi gồm 1-3 lá; cuống lá dài 18–32 cm, có rãnh, màu lục ánh nâu, có lông tơ, đáy hình gối, màu trắng đến xanh lục nhạt; bẹ không phiến lá 3–4, dài 3−14,5 cm, màu lục ánh nâu đến xanh lục vừa, nhẵn nhụi, mép dạng màng, rữa nát khi già; bẹ lá dài ~4 cm, dạng màng, màu xanh lục nhạt, nhẵn nhụi, rữa nát khi già; lưỡi bẹ khó thấy, có lông tơ; phiến lá 20–35 cm × 9–12,5 cm, hình trứng đến thuôn dài-hình elip, như da, mép nguyên, đáy thon nhỏ dần, đỉnh có mấu nhọn, thường hơi uốn ngược; mặt gần trục xỉn, màu xanh lục vừa đến xanh lục sẫm, nhẵn nhụi, gân giữa lõm xuống, màu xanh lục ánh nâu đến xanh lục nhạt, thưa lông tơ ở đáy, các gân bên chính hơi nổi lên; mặt xa trục màu xanh lục nhạt, có lông tơ, gân giữa nổi lên, màu xanh lục ánh nâu, rậm lông tơ, các gân bên chính hơi rõ. Cụm hoa dài 10–12,5 cm, mọc ra từ gần gốc lá bên trong các bẹ, chen chúc chặt, giống như củ hành, gồm 4–6 ximm hoa bọ cạp xoắn ốc, mỗi xim hoa gồm 2 hoa, mọc trên cuống cụm hoa; cuống cụm hoa dài 2,5–5 cm, màu trắng, nhẵn nhụi, lộ ra, hơi bị che phủ bởi phần còn lại của bẹ không lá đã rữa nát; lá bắc 4–6, ~4 × 1,6 cm, sắp xếp xoắn ốc, hình mác, dạng màng trừ lá bắc thứ nhất và lá bắc thứ hai ở lớp ngoài cùng đôi khi hơi như da, màu nâu nhạt đến nâu nhạt ánh lục, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, mỗi lá bắc đối diện 2 hoa; lá bắc con ~2, dài 1,5–3 cm, hầu như không phân biệt được với lá bắc, màu nâu nhạt đến màu trắng ánh nâu; hoa dài ~7 cm, mùi hoa gợi nhớ đến mùi hôi của chất lỏng rỉ ra từ rác thải sinh hoạt; đài hoa dài ~18 mm, màu trắng, đỉnh nhọn, có lông tơ ở đáy; ống hoa dài 40−45 mm, màu trắng, nhẵn nhụi; các thuỳ tràng hoa dài ~22 mm, hình mác, màu trắng đến vàng nhạt, nhẵn nhụi, đỉnh nhọn, có nắp; nhị lép dài 18–20 mm, thẳng đến hơi hình mác ngược, màu trắng đến hơi vàng nhạt, đỉnh thuôn tròn đến nhọn, mặt gần trục có lông tuyến che phủ; cánh môi ~25 × 15 mm, hình thìa, mặt gần trục có lông tuyến che phủ, màu trắng với đường viền màu tím, dải giữa màu vàng nhạt kéo dài đến các thùy, đỉnh 2 thùy, khía răng cưa ~5 mm, uốn ngược, các thùy hơi xếp chồng; nhị ~12 × 2 mm, có lông tuyến che phủ, màu trắng ánh tím tại mào; chỉ nhị dài ~5 mm; mô vỏ bao phấn dài ~5 mm, không cựa, mào dài ~2 mm; đầu nhụy dài dưới 1 mm, hình chùy với 2 bướu ở lưng, lỗ nhỏ có lông rung, hướng về phía trước; vòi nhụy dài ~55 mm, màu trắng, nhẵn nhụi; bầu nhụy dài ~4 mm, 1 ngăn, màu trắng, thưa lông tơ nhưng rậm ở đỉnh, noãn đính đáy; tuyến trên bầu 2, dài ~6 mm, rời, hình kim, màu trắng ánh nâu. Không thấy quả và hạt.<ref name=Ooi17/>

''S. graveolens'' phân biệt với các loài ''[[Scaphochlamys]]'' khác ở Borneo nhờ những chiếc lá lớn hình mái chèo và mùi hoa hôi thối.<ref name=Ooi17/> Ooi ''et al.'' (2017) xếp ''S. graveolens'' và ''[[Scaphochlamys lucens|S. lucens]]'' trong nhóm ''Graveolens''.<ref name=Ooi17/>

Cho đến nay, ''S. graveolens'' là loài ''Scaphochlamys'' to lớn nhất đã biết trên đảo [[Borneo]]. Mẫu ''Burtt B. 8798'' (lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh) thu thập ngày 26 tháng 5 năm 1975 từ đường Penrissen, Kampung Segu, phó huyện Padawan, tỉnh Kuching, Sarawak được xác định là ''S. graveolens'' dựa trên các chồi lá lớn hơn nhiều của nó, đáy phiến lá thon nhỏ dần, đỉnh phiến lá có mấu nhọn và rễ dài với các rễ tam cấp rất ngắn. Smith (1987)<ref>Smith R. M., 1987. A review of Bornean Zingiberaceae: III (Hedychieae). ''Notes from the Royal Botanic Garden, Edinburgh'' 44: 203–232.</ref> và Searle (2010)<ref>Searle R. J., 2010. [https://www.cambridge.org/core/journals/edinburgh-journal-of-botany/article/abs/genus-scaphochlamys-zingiberaceae-zingibereae-a-compendium-for-the-field-worker/DF721480BEC86A6FFBD1672ADAC1E2C0 The genus ''Scaphochlamys'' (Zingiberaceae–Zingibereae): A Compendium for the field worker]. ''Edinburgh Journal of Botany'' 67(1): 75–121, {{doi|10.1017/S0960428609990254}}</ref> gộp ''Burtt B. 8798'' như là ''S.'' aff. ''breviscapa''. Tuy nhiên, ''[[Scaphochlamys breviscapa|S. breviscapa]]'' có phiến lá dạng giấy, nhọn thon với gân giữa có lông tơ ở mặt xa trục, các cụm hoa xếp lợp với cuống cụm hoa ngắn (1–3,5 cm), các lá bắc như da và nhỏ (2,5–3 cm), hoa nhỏ (dài dưới 4 cm), cánh môi màu trắng với các sọc màu tím hoa cà ở cả hai bên của dải giữa màu vàng nhạt gần đáy, và nó được mô tả từ Kemaman, bang Terengganu thuộc Malaysia bán đảo.<ref name=Ooi17/>

==Nhóm ''Graveolens''==
Nhóm ''Graveolens'' được xác định bằng các hoa có mùi hôi thối, cụm hoa ken chặt, các lá bắc dạng màng sắp xếp xoắn ốc, các lá bắc con tương tự như lá bắc nhưng ngắn hơn, với lá bắc con thứ nhất với 2 gờ lưng rất mờ nhạt và khó thấy, hoa lớn, dài ~7 cm với cánh môi dài ~2 cm màu trắng với dải giữa màu vàng rìa tím kéo dài tới các thùy, quả có vỏ quả ngoài nhẵn. Nhóm này chỉ giới hạn ở tây nam Sarawak, gồm 2 loài là ''S. graveolens'', ''[[Scaphochlamys lucens|S. lucens]]''.<ref name=Ooi17/>

==Chú thích==
*{{commonscat-inline|Scaphochlamys graveolens}}
*{{wikispecies-inline|Scaphochlamys graveolens}}
*{{IPNI2|Scaphochlamys graveolens|77176478-1|access-date =ngày 14 tháng 4 năm 2021}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q90598200}}

[[Thể loại:Scaphochlamys|G]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2017]]
[[Thể loại:Thực vật Malaysia]]

{{Zingibereae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Zingiberales

Họ (familia): Zingiberaceae

Phân họ (subfamilia): Zingiberoideae

Tông (tribus): Zingibereae

Chi (genus): Scaphochlamys

Loài (species): S. graveolens

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Scaphochlamys graveolens · Ooi, Meekiong & S.Y.Wong, 2017


text:
# Parva Domus
Cộng hòa Parva Domus Magna Quies hoặc Parva Domus là một vi quốc gia tự xưng bao quanh bởi thành phố Montevideo, Uruguay. Nó đã hoạt động từ năm 1878 như một hiệp hội dân sự, văn hóa và giải trí.

## Mô tả
Tự xưng là một "Cộng hòa" độc lập, Parva Domus là một vi quốc gia với mục đích giao lưu xã hội và giải trí. Như thường lệ trong loại hình tổ chức này, công dân của nó sử dụng tất cả các loại danh xưng và danh hiệu mang tính khoa trương. Quốc gia này bao gồm một chính phủ do Tổng thống và Nội các Bộ trưởng lãnh đạo, bao gồm cả Bộ trưởng Ngoại giao.
Lãnh thổ của quốc gia bao gồm một "Phủ Tổng thống", một nơi ở được thiết kế theo phong cách tân cổ điển của thế kỷ 19, được bao quanh bởi các khu vườn và tượng. Công trình này nằm trong một khu phố quan trọng của Montevideo, Uruguay.
Hiến pháp của Parva Domus thừa nhận tối đa 250 công dân đồng thời. Trong 130 năm, nước cộng hòa này đã có hơn 843.297 công dân.

## Công dân nổi bật
Trong số hàng trăm công dân, một số nổi bật: Juan Zorrilla de San Martín, Isidoro de María, Eduardo Rodríguez Larreta và Eduardo Fabini.

## Sự kiện quan trọng
Năm 2003, Dịch vụ Bưu chính Uruguay đã phát hành một con tem bưu chính để kỷ niệm 125 năm Cộng hòa Parva Domus. Năm 2007, vi quốc gia này tổ chức một cuộc họp giữa các nhà ngoại giao Uruguay và Argentina giữa cuộc tranh chấp nhà máy bột giấy.
Mỗi năm trong Ngày Di sản Uruguay, các vi quốc gia mở cửa và cung cấp hướng dẫn thăm Bảo tàng Quốc gia, khu vườn, và nhà hát của quốc gia mình.

title: Parva Domus

wikitext:
{{Infobox country
| conventional_long_name                = Cộng hòa Parva Domus Magna Quies
| established_event1                = Tuyên bố thành lập
| HDI_year                =
| HDI                = 0.94
| GDP_PPP_year                = 2017
| GDP_PPP                = Ước tính 4.8 triệu USD
| area_rank                =
| currency                = Peso Parva Domus
| englishmotto                = ''Small house, big rest''
| micronation                = yes
| population_estimate                = 200,
~850,000 thực tế
| area_km2                = 0.2
| established_date1                = 25 tháng 8, 1878
| leader_name2                = Milton Marona
| common_name                = Parva Domus
| leader_title2                = Phó Tổng thống
| leader_name1                = Bartolomé Grillo
| leader_title1                = Tổng thống
| government_type                = [[Tổng thống chế|Tổng thống]], [[Cộng hòa lập hiến]]
| demonym                = Parvense
| image_map                = Mapa de Parva Domus.png
| national_anthem                = Hành khúc Parva Domus
| national_motto                = Parva domus magna quies
| symbol_type                = Quốc huy
| image_coat                = Escudo Parva Domus.svg
| image_flag                = Bandera Parva Domus.svg
| today                =
}}
'''Cộng hòa Parva Domus Magna Quies''' hoặc '''Parva Domus''' là một vi quốc gia tự xưng bao quanh bởi thành phố [[Montevideo]], [[Uruguay]]. Nó đã hoạt động từ năm [[1878]] như một hiệp hội dân sự, văn hóa và giải trí.<ref>{{chú thích báo|url=https://findesemana.ladiaria.com.uy/articulo/2017/8/la-republica-de-parva-domus-y-joventango-celebran-manana-el-siglo-de-la-cumparsita/|title=La República de Parva Domus y Joventango celebran mañana el siglo de La cumparsita|last=Medina|first=Federico|date=ngày 19 tháng 8 năm 2017|work=la diaria|access-date=ngày 28 tháng 11 năm 2018|language=es-uy|archive-date=2018-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129054416/https://findesemana.ladiaria.com.uy/articulo/2017/8/la-republica-de-parva-domus-y-joventango-celebran-manana-el-siglo-de-la-cumparsita/|url-status=dead}}</ref>

== Mô tả ==
[[Tập_tin:Parva_Domus_building.png|trái|nhỏ|241x241px|Lối vào của vi quốc gia]]
Tự xưng là một "Cộng hòa" độc lập, Parva Domus là một vi quốc gia với mục đích giao lưu xã hội và giải trí. Như thường lệ trong loại hình tổ chức này, công dân của nó sử dụng tất cả các loại danh xưng và danh hiệu mang tính khoa trương. Quốc gia này bao gồm một chính phủ do Tổng thống và Nội các Bộ trưởng lãnh đạo, bao gồm cả Bộ trưởng Ngoại giao.<ref>{{chú thích báo|url=http://www.espectador.com/cultura/322236/parva-domus-la-pequena-republica-dentro-de-uruguay|title=Parva Domus, la pequeÃ±a repÃºblica dentro de Uruguay - Espectador.com|last=www.espectador.com|work=Espectador.com|access-date = ngày 28 tháng 11 năm 2018}}</ref>

Lãnh thổ của quốc gia bao gồm một "Phủ Tổng thống", một nơi ở được thiết kế theo phong cách tân cổ điển của thế kỷ 19, được bao quanh bởi các khu vườn và tượng. Công trình này nằm trong một khu phố quan trọng của [[Montevideo]], [[Uruguay]].

Hiến pháp của Parva Domus thừa nhận tối đa 250 công dân đồng thời. Trong 130 năm, nước cộng hòa này đã có hơn 843.297 công dân.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.elpais.com.uy/informacion/nueva-fecha-patria-parva-domus.html|title=Nueva fecha patria en la Parva Domus|last=ElPais|work=Diario EL PAIS Uruguay|access-date = ngày 28 tháng 11 năm 2018 |language=es-UY}}</ref>

== Công dân nổi bật ==
Trong số hàng trăm công dân, một số nổi bật: [[Juan Zorrilla de San Martín]], [[Isidoro de María]], [[Eduardo Rodríguez Larreta]] và [[Eduardo Fabini]].

== Sự kiện quan trọng ==
[[Tập_tin:Coin_Parva_Domus.jpg|trái|nhỏ|185x185px|Đồng xu kỷ niệm 125 năm độc lập]]
Năm [[2003]], Dịch vụ Bưu chính Uruguay đã phát hành một con tem bưu chính để kỷ niệm 125 năm Cộng hòa Parva Domus.<ref>{{chú thích web|url=http://www.correo.com.uy/sellos?p_p_id=SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_count=1&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_struts_action=/asset_publisher/view_content&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_assetEntryId=225650&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_type=content&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_urlTitle=parva-domus-magna-quies&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_redirect=/sellos?p_p_id=SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-2&p_p_col_count=1&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_delta=10&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_keywords=&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_advancedSearch=false&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_andOperator=true&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_resetCur=false&_SOFISCorreoSellos_WAR_SOFISCorreoSellosportlet_cur=35|title=Sellos - Correo Uruguayo|website=www.correo.com.uy|language=es-ES|access-date = ngày 28 tháng 11 năm 2018}}</ref> Năm 2007, vi quốc gia này tổ chức một cuộc họp giữa các nhà ngoại giao [[Uruguay]] và [[Argentina]] giữa cuộc tranh chấp nhà máy bột giấy.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.lanacion.com.ar/909864-las-gestiones-de-parva-domus|title=Las  "gestiones " de Parva Domus|date=ngày 20 tháng 5 năm 2007|access-date=ngày 28 tháng 11 năm 2018|language=es|archive-date=2016-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220171929/http://www.lanacion.com.ar/909864-las-gestiones-de-parva-domus|url-status=dead}}</ref>

Mỗi năm trong Ngày Di sản Uruguay, các vi quốc gia mở cửa và cung cấp hướng dẫn thăm Bảo tàng Quốc gia, khu vườn, và nhà hát của quốc gia mình.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.elobservador.com.uy/nota/viaje-a-la-sede-de-un-pais-imposible-201410319330|title=Viaje a la sede de un país imposible|last=Observador|first=El|work=El Observador|access-date = ngày 28 tháng 11 năm 2018 |language=es-uy}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* {{Thể loại Commons nội dòng}}
{{Quốc gia tư nhân}}

[[Thể loại:Vi quốc gia ở Uruguay]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1878 ở Nam Mỹ]]
[[Thể loại:Vi quốc gia]]

title: Tổng quan

Tên dân cư: Parvense

title: Chính trị

Cơ cấu tổ chức: Tổng thống, Cộng hòa lập hiến

• Tổng thống: Bartolomé Grillo

• Phó Tổng thống: Milton Marona

title: Lịch sử

Lịch sử: Thành lập

title: Địa lý

title: Kinh tế

GDP đã tuyên bố (PPP): Ước lượng 2017

• Tổng số: Ước tính 4.8 triệu USD

Đơn vị tiền tệ được hỗ trợ: Peso Parva Domus

title: Thông tin khác

HDI?: 0.94 · rất cao


text:
# Glomera pullei
Glomera pullei là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.

title: Glomera pullei

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Glomera pullei''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| genus = ''[[Glomera]]''
| species = '''''G. pullei'''''
| binomial = ''Glomera pullei''
| binomial_authority = [[Johannes Jacobus Smith|J.J.Sm.]]
}}
'''''Glomera pullei''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Lan]]. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-90968| title=''Glomera pullei''|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Glomera pullei}}
*{{Wikispecies nội dòng|Glomera pullei}}
*{{IPNI2|Glomera pullei|635764-1|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Glomera]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914]]

{{Arethuseae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Orchidaceae

Chi (genus): Glomera

Loài (species): G. pullei

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Glomera pullei · J.J.Sm.


text:
# Pauridiantha hirsuta
Pauridiantha hirsuta là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Ntore mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.

title: Pauridiantha hirsuta

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Pauridiantha hirsuta''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Pauridiantha]]''
| species = '''''P. hirsuta'''''
| binomial = ''Pauridiantha hirsuta''
| binomial_authority = Ntore, 2008
}}
'''''Pauridiantha hirsuta''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được Ntore mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-375103| title=''Pauridiantha hirsuta''|accessdate = ngày 3 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Pauridiantha hirsuta}}
*{{wikispecies-inline|Pauridiantha hirsuta}}
*{{IPNI2|Pauridiantha hirsuta|77092229-1|accessdate = ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Pauridiantha]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008]]

{{Rubioideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Pauridiantha

Loài (species): P. hirsuta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pauridiantha hirsuta · Ntore, 2008


text:
# Gnomidolon tomentosum
Gnomidolon tomentosum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Gnomidolon tomentosum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Gnomidolon tomentosum''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Cerambycidae]]
| genus = ''[[Gnomidolon]]''
| species = '''''G. tomentosum'''''
| binomial = ''Gnomidolon tomentosum''
| binomial_authority = Martins, 1971
| synonyms =
}}
'''''Gnomidolon tomentosum''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Gnomidolon+tomentosum/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
* {{commonscat-inline|Gnomidolon tomentosum}}

[[Thể loại:Gnomidolon]]

{{Cerambycinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Gnomidolon

Loài (species): G. tomentosum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Gnomidolon tomentosum · Martins, 1971


text:
# Metaleptus angulatus
Metaleptus angulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Metaleptus angulatus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Metaleptus angulatus''
| image = Metaleptus angulatus (38035311795).jpg
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Cerambycidae]]
| genus = ''[[Metaleptus]]''
| species = '''''M. angulatus'''''
| binomial = ''Metaleptus angulatus''
| binomial_authority = ([[Louis Alexandre Auguste Chevrolat|Chevrolat]], 1835)
| synonyms =
}}
'''''Metaleptus angulatus''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Metaleptus+angulatus/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date= ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng}}
{{Thể loại Commons|Metaleptus angulatus}}

[[Thể loại:Metaleptus]]

{{Trachyderini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Metaleptus

Loài (species): M. angulatus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Metaleptus angulatus · (Chevrolat, 1835)


text:
# Alvania zylensis
Alvania zylensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

title: Alvania zylensis

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 2020}}

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Alvania zylensis''
| image = Naturalis Biodiversity Center - RMNH.MOL.166270 - Alvania zylensis Gofas & Warèn, 1982 - Rissoidae - Mollusc shell.jpeg
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật thân mềm|Mollusca]]
| classis = [[Lớp Chân bụng|Gastropoda]]
| unranked_superfamilia = nhánh [[Caenogastropoda]]
nhánh [[Hypsogastropoda]]
nhánh [[Littorinimorpha]]
| superfamilia = [[Rissooidea]]
| familia = [[Rissoidae]]
| subfamilia =
| genus = ''[[Alvania]]''
| subgenus =
| species = '''''A. zylensis'''''
| binomial = ''Alvania zylensis''
| binomial_authority = Gofas & Warén, 1982<ref>{{WRMS source|39671|Gofas S. & Warén A. (1982). Taxonomie de quelque espèces du genre Alvania (Mollusca, Gastropoda) des côtes ibériques et marocaines. Bollettino Malacologico 18 (1-4): 1-16|08/09/10}}</ref>
| synonyms_ref =
| synonyms =
}}
'''''Alvania zylensis''''' là một loài [[ốc biển]] nhỏ, là [[động vật thân mềm]] [[động vật chân bụng|chân bụng]] sống ở biển trong họ [[Rissoidae]].<ref name="WoRMS">{{WRMS species|141259|''Alvania zylensis'' Gofas & Warén, 1982|||Gofas, S. (2009). Alvania zylensis Gofas & Warén, 1982. In: Bouchet, P.; Gofas, S.; Rosenberg, G. World Marine Mollusca database. Truy cập through the [[Cơ sở dữ liệu sinh vật biển]] at <nowiki>http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=141259</nowiki> on 9 tháng 8 năm 2010}}</ref>

== Miêu tả ==

== Phân bố ==

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
*

[[Thể loại:Alvania]]

{{Rissoidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Mollusca

Lớp (class): Gastropoda

(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda · nhánh Hypsogastropoda · nhánh Littorinimorpha

Liên họ (superfamilia): Rissooidea

Họ (familia): Rissoidae

Chi (genus): Alvania

Loài (species): A. zylensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Alvania zylensis · Gofas & Warén, 1982


text:
# Inga leptingoides
Inga leptingoides là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Suriname.

title: Inga leptingoides

wikitext:
{{Bảng phân loại
| status = VU
| status_system = IUCN2.3
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Đậu|Fabales]]
| familia = [[Họ Đậu|Fabaceae]]
| genus = ''[[Inga]]''
| species = '''''I. leptingoides'''''
| binomial = ''Inga leptingoides''
| binomial_authority = [[Gerda Jane Hillegonda Amshoff|Amshoff]]
| image =
| name = ''Inga leptingoides''
}}
'''''Inga leptingoides''''' là một loài [[họ Đậu|rau đậu]] thuộc họ [[Họ Đậu|Fabaceae]].
Loài này chỉ có ở [[Suriname]].
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}
* World Conservation Monitoring Centre 1998. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/38232/all Inga leptingoides]. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

[[Thể loại:Inga (Fabaceae)|L]]
[[Thể loại:Thực vật Suriname]]
[[Thể loại:Thực vật dễ tổn thương]]

{{Ingeae-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Sắp nguy cấp (IUCN 2.3)

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Rosids

Bộ (ordo): Fabales

Họ (familia): Fabaceae

Chi (genus): Inga

Loài (species): I. leptingoides

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Inga leptingoides · Amshoff


text:
# Dioscorea skottsbergii
Dioscorea skottsbergii là một loài thực vật có hoa trong họ Dioscoreaceae. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.

title: Dioscorea skottsbergii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Dioscorea skottsbergii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Dioscoreales]]
| familia = [[Dioscoreaceae]]
| genus = ''[[Dioscorea]]''
| species = '''''D. skottsbergii'''''
| binomial = ''Dioscorea skottsbergii''
| binomial_authority = R.Knuth, 1934
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Dioscorea skottsbergii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong họ [[Dioscoreaceae]]. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-240930| title=''Dioscorea skottsbergii''|accessdate=ngày 20 tháng 7 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Dioscorea skottsbergii}}
*{{wikispecies-inline|Dioscorea skottsbergii}}
*{{IPNI2|Dioscorea skottsbergii|81081-2|accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Củ nâu|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934]]

{{Dioscoreales-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Dioscoreales

Họ (familia): Dioscoreaceae

Chi (genus): Dioscorea

Loài (species): D. skottsbergii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Dioscorea skottsbergii · R.Knuth, 1934


text:
# Conus diminutus
Conus diminutus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

title: Conus diminutus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật thân mềm|Mollusca]]
| classis = [[Lớp Chân bụng|Gastropoda]]
| unranked_familia = nhánh [[Caenogastropoda]]
nhánh [[Hypsogastropoda]]
nhánh [[Neogastropoda]]
| superfamilia = [[Conoidea]]
| familia = [[Conidae]]
| subfamilia = [[Coninae]]
| genus = ''[[Conus]]''
| species = '''''C. diminutus'''''
| binomial = ''Conus diminutus''
| binomial_authority = Trovão & Rolán, 1986
| synonyms_ref =
| synonyms =
| image = Conus diminutus 1.jpg
| image2 = Conus diminutus 2.jpg
| status = NT
| status_system = IUCN3.1
| name = ''Conus diminutus''
}}
'''''Conus diminutus''''' là một loài [[ốc biển]], là [[động vật thân mềm]] [[động vật chân bụng|chân bụng]] sống ở biển trong họ [[Conidae]], họ ốc cối.<ref name="WoRMS">{{WRMS species|224857|''Conus diminutus'' Trovão & Rolán, 1986||27 tháng 3 năm 2010}}</ref>

Giống như tất cả các loài thuộc chi ''Conus'', chúng là loài [[săn mồi]] và có [[nọc độc]]. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

== Miêu tả ==

== Phân bố ==

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Conus diminutus 3.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng}}
* [http://biology.burke.washington.edu/conus/catalogue/index.php The ''Conus'' Biodiversity website]

{{Thể loại Commons nội dòng|Conus diminutus}}

{{DEFAULTSORT:Conus Diminutus}}
[[Thể loại:Conus|D]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1986]]
[[Thể loại:Động vật đặc hữu Cabo Verde]]

{{Coninae-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Sắp bị đe dọa (IUCN 3.1)

title: Phân loại khoa học

Liên họ (superfamilia): Conoidea

(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda · nhánh Hypsogastropoda · nhánh Neogastropoda

Họ (familia): Conidae

Phân họ (subfamilia): Coninae

Chi (genus): Conus

Loài (species): C. diminutus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Conus diminutus · Trovão & Rolán, 1986


text:
# Renansart
 Renansart  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

title: Renansart

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Renansart
|région=[[Hauts-de-France]]
|département=[[Aisne]]
|arrondissement=Saint-Quentin
|canton=Ribemont
|insee=02640
|cp=02240
|maire=Béatrice Boutroy
|mandat=2001-2008
|intercomm=Vallée de l'Oise
|longitude=3.465278
|latitude=49.734167
|alt moy=130
|alt mini=76
|alt maxi=126
|hectares=871
|km²=8.71
|sans=176
|date-sans=1999
|dens=20|}}

''' Renansart ''' là một [[Xã của tỉnh Aisne|xã]] ở [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Aisne]], [[vùng của Pháp|vùng]] [[Hauts-de-France]] thuộc miền bắc nước [[Pháp]].

== Xem thêm ==
*[[Xã của tỉnh Aisne]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Xã của Aisne}}

[[Thể loại:Xã của Aisne]]

{{Aisne-stub}}

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Hauts-de-France

Tỉnh: Aisne

Quận: Saint-Quentin

Tổng: Ribemont

Liên xã: Vallée de l'Oise

Xã (thị) trưởng: Béatrice Boutroy · (2001-2008)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 8,71 km2 (3,36 dặm vuông Anh)


text:
# Bánh phồng Sơn Đốc
Bánh phồng Sơn Đốc (hay còn có tên khác là bánh phồng chuồi) là một loại bánh phồng, có xuất xứ từ xã Hưng Nhượng, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Nghề làm bánh phồng Sơn Đốc đã được xếp hạng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2018.

## Nguyên liệu
Bánh phồng Sơn Đốc có nguyên liệu chính gồm nếp sáp và dừa khô vừa rám vàng. Tuy nhiên, người làm phải chọn nếp rặt hảo hạng, còn dừa lấy nước cốt chỉ chọn loại mới khô.
Ngoài hai nguyên liệu chính, bánh phồng Sơn Đốc được làm bằng hai loại bột nếp và bột khoai mì, kèm theo đó là mè, đậu xanh, sầu riêng, trứng gà, sữa, nước cốt dừa... để ra một số biến thể.

## Chế biến
Nếp được hấp cách thủy thành xôi, sau đó quết với nước cốt dừa và đường. Hỗn hợp xôi sau khi quết xong được chia nhỏ, cán đều thành bánh, đặt lên chiếu và đem đi phơi. Sau khi phơi xong, bánh sẽ được nướng trong vòng 1 tiếng, có thể bảo quản được hơn 1 tháng.

## Biến thể
Bánh phồng Sơn Đốc thường có rất nhiều biến thể như bánh phồng chuối, bánh phồng sữa, bánh phồng nếp, bánh phồng mì... Tuy nhiên, bánh phồng chuối và bánh phồng nếp được xem là loại bánh phồng phổ biến nhất cho đến ngày nay.
Biến thể bánh phồng mì và bánh phồng chuối ra đời vào những năm 1990, trong đó chuối được ép trên bánh phồng khoai mì, trở thành một đặc sản của Bến Tre.

## Làng nghề
Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc được hình thành hơn 100 năm trước và tồn tại cho đến ngày nay. Năm 2001, để phát triển làng nghề Bánh phồng Sơn Đốc và để cạnh tranh trên thị trường, một số người dân đã lập ra Hợp tác xã Bánh phồng Sơn Đốc. Cho đến năm 2014, tại xã Hưng Nhượng đã có hơn 70 lò bánh và đã từng được xuất khẩu ra nước ngoài.
Hiện nay, làng nghề Bánh phồng Sơn Đốc đang chuyển dần sử dụng máy quết, máy cán và máy cắt chạy bằng điện, có thể ra lò lên đến 10.000 chiếc, gấp năm lần so với làm bằng tay. Làng nghề đã trở thành một địa điểm du lịch tại Bến Tre, tham quan cách chế biến và cách làm sản phẩm.

## Trong văn hóa
Trong dân gian, có câu hát nhắc về Bánh phồng Sơn Đốc: Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc để chỉ hai đặc sản tại Bến Tre.
Vào mỗi dịp Tết, bánh phồng Sơn Đốc cùng với bánh tráng Mỹ Lồng trở thành lễ vật cúng Ông Táo và cúng ông bà tổ tiên đối với người Bến Tre.

title: Bánh phồng Sơn Đốc

wikitext:
'''Bánh phồng Sơn Đốc''' (hay còn có tên khác là '''bánh phồng chuồi'''<ref name="sd1"/>) là một loại [[bánh phồng]], có xuất xứ từ xã [[Hưng Nhượng]], huyện [[Giồng Trôm]], tỉnh [[Bến Tre]]. Nghề làm bánh phồng Sơn Đốc đã được xếp hạng [[Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Việt Nam)|Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia]] vào năm [[2018]].<ref name="sd1">{{Chú thích web|url=https://baotainguyenmoitruong.vn/ben-tre-nghe-lam-banh-trang-banh-phong-duoc-cong-nhan-di-san-van-hoa-phi-vat-the-cap-quoc-gia-275737.html|tựa đề=Bến Tre: Nghề làm bánh tráng, bánh phồng được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia|tác giả=TN&MT|ngày=2018-11-12|website=Báo Tài nguyên & Môi trường|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://bvhttdl.gov.vn/van-ban-quan-ly/107543.htm|tựa đề=4069/QĐ/BVHTTDL : Công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia|tác giả=Nguyễn Ngọc Thiện|ngày=2018-10-30|website=Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref><ref name="sđ2">{{Chú thích web|url=https://laodong.vn/van-hoa-giai-tri/ky-thu-chuyen-chiec-banh-phong-tro-thanh-di-san-quoc-gia-664914.ldo|tựa đề=Kỳ thú chuyện chiếc bánh phồng trở thành Di sản quốc gia|tác giả=Kỳ Quan|ngày=2019-03-30|website=Báo Lao động|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref>
== Nguyên liệu ==
Bánh phồng Sơn Đốc có nguyên liệu chính gồm nếp sáp<ref name="sđ7">{{Chú thích web|url=https://baodongkhoi.vn/son-doc-nhon-nhip-mua-banh-phong-tet-09012014-a29764.html|tựa đề=Sơn Đốc nhộn nhịp mùa bánh phồng Tết|tác giả=T. Long|ngày=2014-01-09|website=Báo Đồng Khởi|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> và dừa khô vừa rám vàng.<ref name="sđ6">{{Chú thích web|url=https://vov.vn/doi-song/banh-phong-son-doc-dam-da-huong-vi-xu-dua-ngay-tet-475475.vov|tựa đề=Bánh phồng Sơn Đốc- Đậm đà hương vị xứ Dừa ngày Tết|tác giả=Nhật Trường|ngày=2016-02-11|website=[[VOV]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> Tuy nhiên, người làm phải chọn nếp rặt hảo hạng, còn dừa lấy nước cốt chỉ chọn loại mới khô.<ref name="sđ6"/>

Ngoài hai nguyên liệu chính, bánh phồng Sơn Đốc được làm bằng hai loại bột nếp và bột [[khoai mì]], kèm theo đó là [[mè]], [[đậu xanh]], [[sầu riêng]], [[Trứng (thực phẩm)|trứng gà]], [[sữa]], [[nước cốt dừa]]... để ra một số [[Bánh phồng Sơn Đốc#Biến thể|biến thể]].<ref name="sđ6"/>
{{nhiều hình
 | align = center
 | image1 = Oryza_glutinosa_beras_ketan.jpg
 | width1 = 125
 | caption1 = Nếp
 | image2 = Cononut_milk.JPG
 | width2 = 125
 | caption2 = Nước cốt dừa
 | image3 = Sucre_blanc_cassonade_complet_rapadura.jpg
 | width3 = 135
 | caption3 = Đường trắng (bên trái theo chiều kim đồng hồ)
 | footer = '''Các nguyên liệu chính của bánh phồng Sơn Đốc'''.
}}
{{clear}}

== Chế biến ==
Nếp được hấp cách thủy thành [[xôi]], sau đó quết với nước cốt dừa và đường.<ref name="sd11">{{Chú thích web|url=https://baotintuc.vn/kinh-te/de-banh-phong-xu-dua-vuon-xa-hon-20150111075718252.htm|tựa đề=Để bánh phồng xứ dừa vươn xa hơn|tác giả=Hưng Thịnh|ngày=2015-01-11|website=Tin tức Thông tấn xã Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> Hỗn hợp xôi sau khi quết xong được chia nhỏ, cán đều thành bánh, đặt lên chiếu và đem đi phơi.<ref name="sd11"/> Sau khi phơi xong, bánh sẽ được nướng trong vòng 1 tiếng, có thể bảo quản được hơn 1 tháng.<ref name="sd11"/>
== Biến thể ==
Bánh phồng Sơn Đốc thường có rất nhiều biến thể như bánh phồng chuối, bánh phồng sữa, bánh phồng nếp, bánh phồng mì... Tuy nhiên, bánh phồng chuối và bánh phồng nếp được xem là loại bánh phồng phổ biến nhất cho đến ngày nay.<ref name="sđ7"/><ref name="sđ5">{{Chú thích web|url=https://www.baocamau.com.vn/thong-tin-thi-truong/lang-banh-phong-chuoi-hung-nhuong-63238.html|tựa đề=Làng bánh phồng chuối Hưng Nhượng|tác giả=Vân Anh|ngày=2019-10-07|website=Báo Cà Mau|url-status=dead|ngày truy cập=2021-10-24|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024133028/https://www.baocamau.com.vn/thong-tin-thi-truong/lang-banh-phong-chuoi-hung-nhuong-63238.html}}</ref><ref name="sd10">{{Chú thích web|url=https://baodongkhoi.vn/vinh-danh-lang-nghe-truyen-thong-banh-trang-my-long-banh-phong-son-doc--25032019-a58381.html|tựa đề=Vinh danh Làng nghề truyền thống "Bánh tráng Mỹ Lồng - Bánh phồng Sơn Đốc"|tác giả=Ánh Nguyệt|ngày=2019-03-25|website=Báo Đồng Khởi|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref>

Biến thể bánh phồng mì và bánh phồng chuối ra đời vào những năm [[1990]], trong đó chuối được ép trên bánh phồng khoai mì, trở thành một đặc sản của [[Bến Tre]].<ref name="sd9">{{Chú thích web|url=https://baodongkhoi.vn/lang-nghe-thanh-di-san-van-hoa-26012019-a56831.html|tựa đề=Làng nghề thành di sản văn hóa|tác giả=A.Nguyệt - H.Nghĩa|ngày=2019-01-26|website=Báo Đồng Khởi|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref>
== Làng nghề ==
Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc được hình thành hơn [[100]] năm trước và tồn tại cho đến ngày nay.<ref>{{Chú thích sách|title=Bến Tre với văn hóa ẩm thực|last=Hội Lư|publisher=Nhà xuất bản Khoa học xã hội|year=2005|pages=35}}</ref> Năm [[2001]], để phát triển làng nghề Bánh phồng Sơn Đốc và để cạnh tranh trên thị trường, một số người dân đã lập ra Hợp tác xã Bánh phồng Sơn Đốc.<ref name="sđ3">{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/cong-doan/tru-danh-banh-phong-son-doc-20140405212643525.htm|tựa đề=Trứ danh bánh phồng Sơn Đốc|tác giả=Nhã Phương|ngày=2014-04-05|website=[[Người lao động]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> Cho đến năm [[2014]], tại xã [[Hưng Nhượng]] đã có hơn 70 lò bánh và đã từng được xuất khẩu ra nước ngoài.<ref name="sđ7"/><ref name="sđ3"/>

Hiện nay, làng nghề Bánh phồng Sơn Đốc đang chuyển dần sử dụng máy quết, máy cán và máy cắt chạy bằng điện, có thể ra lò lên đến 10.000 chiếc,<ref name="sđ4">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/xom-lam-banh-phong-bang-may-4045587.html|tựa đề=Xóm làm bánh phồng bằng máy|tác giả=Hoàng Nam|ngày=2020-01-23|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> gấp năm lần so với làm bằng tay.<ref name="sđ7"/><ref name="sđ4"/><ref>{{Chú thích web|url=https://baodongkhoi.vn/son-doc-dua-may-can-banh-phong-vao-san-xuat-07052013-a25953.html|tựa đề=Sơn Đốc đưa máy cán bánh phồng vào sản xuất|tác giả=Báo Đồng Khởi|ngày=2013-05-07|website=Báo Đồng Khởi|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-24}}</ref> Làng nghề đã trở thành một địa điểm du lịch tại [[Bến Tre]], tham quan cách chế biến và cách làm sản phẩm.<ref name="sd10"/>

== Trong văn hóa ==
Trong dân gian, có câu hát nhắc về Bánh phồng Sơn Đốc: ''[[Bánh tráng Mỹ Lồng]], bánh phồng Sơn Đốc'' để chỉ hai đặc sản tại [[Bến Tre]].<ref name="sđ2"/><ref name="sđ5"/>

Vào mỗi dịp [[Tết]], bánh phồng Sơn Đốc cùng với [[bánh tráng Mỹ Lồng]] trở thành lễ vật cúng [[Ông Táo]] và cúng ông bà tổ tiên đối với người [[Bến Tre]].<ref name="sd9"/>
== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Ẩm thực Bến Tre]]
[[Thể loại:Ẩm thực Việt Nam]]
[[Thể loại:Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam]]