text:
# Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Nhật Bản
Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Nhật Bản (Hinotori Nippon, 火の鳥NIPPON), là đội tuyển đứng thứ 6 trên bảng xếp hạng của FIVB. Hiện tại, huấn luyện viên trưởng là Nakada Kumi.
Một trong những thành công lớn nhất là vào Thế vận hội Mùa hè 1964 ở Tokyo, khi họ đã đánh bại đối thủ rất mạnh là Liên Xô trên đường đến với huy chương vàng. Nhật Bản là đủ điều kiện tham dự Thế vận hội Mùa hè 2004 sau  chiến thắng ở vòng loại được tổ chức từ 8 tháng 5 đến 16 tháng 5 tại Tokyo.
Sau gần ba thập kỷ không giành được huy chương ở Thế vận hội, Nhật Bản đã giành huy chương đồng sau khi đánh bại Hàn Quốc tại Thế vận hội Mùa hè 2012.

## Lịch sử

### Thế Vận Hội London 2012
Nhật Bản đủ điều kiện tham dự Thế vận hội Mùa hè 2012 và là đội tuyển Châu Á thi đấu tốt nhất tại vòng loại. Trong thế Vận hội 2012, Nhật Bản nằm cùng một nhóm với Liên Bang Nga, Ý, Cộng Hòa Dominica, chủ nhà Anh và Algeria. Nhật kết thúc ở vị trí thứ 3 trong nhóm. Trong trận tứ kết, Nhật Bản đối mặt với đối thủ cùng đến từ Châu Á là Trung quốc. Saori Kimura và Yukiko Ebata đã ghi tới 33 điểm trong trận đấu hấp dẫn mà Trung quốc đã bị đánh bại với tỉ số 3-2. Đây cũng là lần đầu tiên họ thắng Trung quốc sau 11 năm tại các giải đấu do FIVB tổ chức. Vào ngày 9 tháng 8 năm 2012, Nhật Bản đã thất bại trước nhà đương kim vô địch Brazil tại bán kết. Ngày 11 tháng 8 năm 2012,  Nhật Bản đã đánh bại Hàn Quốc 3-0 trong trận đấu tranh huy chương đồng. Đó là huy chương Olympics đầu tiên cho bóng chuyền Nhật Bản, kể từ Thế vận hội mùa hè 1984. Vào ngày 13 tháng 8 năm 2012, Đội đã được xếp hạng 3 trên bảng xếp hạng  thế giới phía sau Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Hoa Kỳ và Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Brazil.

### 6 lần chiến thắng tại các giải Thế giới
| Năm    | Cuộc thi               | Chủ nhà  | Á quân  | Hạng 3   |
| ------ | ---------------------- | -------- | ------- | -------- |
| 1962 # | 4th World Championship | Liên Xô  | Liên Xô | Ba Lan   |
| 1964 # | Tokyo Olympics Games   | Nhật Bản | Liên Xô | Ba Lan   |
| 1967 # | 5th World Championship | Nhật Bản | Hoa Kỳ  | Hàn Quốc |
| 1974 & | 7th World Championship | Mê hi cô | Liên Xô | Hàn Quốc |
| 1976 & | Montreal Olympic Games | Canada   | Liên Xô | Hàn Quốc |
| 1977 & | 2nd World Cup          | Nhật Bản | Cuba    | Hàn Quốc |

## Kết quả

### Quốc tế

#### Thế vận hội
- 1964 –  Huy chương vàng
- 1968 –  Huy chương bạc
- 1972 –  Huy chương bạc
- 1976 –  Huy chương vàng
- 1984 –  Huy chương đồng
- 1988 – Hạng 4
- 1992 – Hạng 5
- 1996 – Hạng 9
- 2004 – Hạng 5
- 2008 – Hạng 5
- 2012 –  Huy chương đồng
- 2016 – Hạng 5
- 2020 – Hạng 10

#### World Championship
- 1960 –  Huy chương bạc
- 1962 –  Huy chương vàng
- 1967 –  Huy chương vàng
- 1970 –  Huy chương bạc
- 1974 –  Huy chương vàng
- 1978 –  Huy chương bạc
- 1982 – Hạng 4
- 1986 – Hạng 7
- 1990 – Hạng 8
- 1994 – Hạng 7
- 1998 – Hạng 8
- 2002 – Hạng 13
- 2006 – Hạng 6
- 2010 –  Huy chương đồng
- 2014 – Hạng 7
- 2018  – Hạng 6

#### World Cup
- 1973 –  Huy chương bạc
- 1977 –  Huy chương vàng
- 1981 –  Huy chương bạc
- 1985 – Hạng 4
- 1989 – Hạng 4
- 1991 – Hạng 7
- 1995 – Hạng 6
- 1999 – Hạng 6
- 2003 – Hạng 5
- 2007 – Hạng 7
- 2011 – Hạng 4
- 2015 – Hạng 5

#### FIVB World Grand Prix
- 1993 – Hạng 6
- 1994 – Hạng 4
- 1995 – Hạng 7
- 1996 – Hạng 8
- 1997 – Hạng 4
- 1998 – Hạng 7
- 1999 – Hạng 7
- 2000 – Hạng 8
- 2001 – Hạng 6
- 2002 – Hạng 5
- 2003 – Hạng 9
- 2004 – Hạng 9
- 2005 – Hạng 5
- 2006 – Hạng 6
- 2007 – Hạng 9
- 2008 – Hạng 6
- 2009 – Hạng 6
- 2010 – Hạng 5
- 2011 – Hạng 5
- 2012 – Hạng 9
- 2013 – Hạng 4
- 2014 –  Huy chương bạc
- 2015 – Hạng 6
- 2016 – Hạng 9

#### Montreux Volley Masters
- 2009 – Hạng 7
- 2010 – Hạng 7
- 2011 –  Huy chương vàng
- 2013 – Hạng 5
- 2014 – Hạng 6
- 2015 –  Huy chương bạc

### Khu vực

#### Đại hội Thể thao Châu Á
- 1962 –  Huy chương vàng
- 1966 –  Huy chương vàng
- 1970 –  Huy chương vàng
- 1974 –  Huy chương vàng
- 1978 –  Huy chương vàng
- 1982 –  Huy chương bạc
- 1986 –  Huy chương bạc
- 1990 –  Huy chương đồng
- 1994 –  Huy chương đồng
- 1998 –  Huy chương đồng
- 2002 –  Huy chương đồng
- 2006 –  Huy chương bạc
- 2010 – Hạng 6
- 2014 – Hạng 4

#### Vô Địch Châu Á
- 1975 –  Huy chương vàng
- 1979 –  Huy chương bạc
- 1983 –  Huy chương vàng
- 1987 –  Huy chương bạc
- 1989 –  Huy chương đồng
- 1991 –  Huy chương bạc
- 1993 –  Huy chương bạc
- 1995 –  Huy chương đồng
- 1997 –  Huy chương đồng
- 1999 –  Huy chương đồng
- 2001 – hạng 4
- 2003 –  Huy chương bạc
- 2005 –  Huy chương đồng
- 2007 –  Huy chương vàng
- 2009 –  Huy chương đồng
- 2011 –  Huy chương bạc
- 2013 –  Huy chương bạc
- 2015 –hạng 6
- 2017 - [chưa xác định]

### Asian cup
- 2008 — hạng 4
- 2010 — hạng 4
- 2012 — hạng 5
- 2014 — hạng 4
- 2016 — hạng 4

## Đội

### Đội hình hiện tại
Sau đây là danh sách của các vận động viên Giới Grand Prix 2017.
Huấn luyện viên trưởng: Kumi Nakada
| Số | Tên              | Ngày sinh (tuổi)  | Chiều cao           | Cân nặng       | Nhảy đập        | Nhảy chắn       | Câu lạc bộ năm 2017        |
| -- | ---------------- | ----------------- | ------------------- | -------------- | --------------- | --------------- | -------------------------- |
| 2  | Sarina Koga      | 21 tháng 5, 1996  | 1,80 m (5 ft 11 in) | 66 kg (146 lb) |                 |                 | NEC Red Rockets            |
| 3  | Nana Iwasaka     | 3 tháng 7, 1990   | 1,87 m (6 ft 2 in)  | 76 kg (168 lb) |                 |                 | Hisamitsu Springs          |
| 4  | Risa Shinnabe    | 11 tháng 7, 1990  | 1,73 m (5 ft 8 in)  | 64 kg (141 lb) |                 |                 | Hisamitsu Springs          |
| 6  | Haruka Miyashita | 1 tháng 9, 1994   | 1,77 m (5 ft 10 in) | 61 kg (134 lb) | 298 cm (117 in) | 272 cm (107 in) | Okayama Seagulls           |
| 7  | Yuki Ishii       | 8 tháng 5, 1991   | 1,80 m (5 ft 11 in) | 68 kg (150 lb) | 302 cm (119 in) | 286 cm (113 in) | Hisamitsu Springs          |
| 8  | Arisa Sato (L)   | 18 tháng 7, 1989  | 1,64 m (5 ft 5 in)  | 52 kg (115 lb) | 275 cm (108 in) | 266 cm (105 in) | Hitachi Rivale             |
| 9  | Haruyo Shimamura | 4 tháng 3, 1992   | 1,82 m (6 ft 0 in)  | 79 kg (174 lb) | 299 cm (118 in) | 290 cm (110 in) | NEC Red Rockets            |
| 10 | Koyomi Tominaga  | 1 tháng 5, 1989   | 1,76 m (5 ft 9 in)  | 67 kg (148 lb) |                 |                 | Ageo Medics                |
| 11 | Yurie Nabeya     | 15 tháng 12, 1993 | 1,76 m (5 ft 9 in)  | 57 kg (126 lb) | 302 cm (119 in) | 285 cm (112 in) | Denso Airybees             |
| 12 | Miya Satō        | 7 tháng 3, 1990   | 1,74 m (5 ft 9 in)  | 61 kg (134 lb) |                 |                 | Hitachi Rivale             |
| 13 | Mai Okumura      | 31 tháng 10, 1990 | 1,77 m (5 ft 10 in) | 66 kg (146 lb) |                 |                 | JT Marvelous               |
| 14 | Ayaka Matsumoto  | 26 tháng 12, 1988 | 1,88 m (6 ft 2 in)  | 71 kg (157 lb) |                 |                 | Ageo Medics                |
| 16 | Risa Ishii       | 19 tháng 5, 1990  | 1,79 m (5 ft 10 in) | 65 kg (143 lb) |                 |                 | Denso Airybees             |
| 17 | Misaki Tanaka    | 28 tháng 11, 1991 | 1,73 m (5 ft 8 in)  | 61 kg (134 lb) |                 |                 | JT Marvelous               |
| 18 | Mami Uchiseto    | 25 tháng 10, 1991 | 1,71 m (5 ft 7 in)  | 70 kg (150 lb) |                 |                 | Hitachi Rivale             |
| 19 | Mari Horikawa    | 3 tháng 5, 1992   | 1,83 m (6 ft 0 in)  | 70 kg (150 lb) |                 |                 | Toray Arrows               |
| 20 | Mako Kobata (L)  | 15 tháng 8, 1992  | 1,64 m (5 ft 5 in)  | 55 kg (121 lb) |                 |                 | JT Marvelous               |
| 21 | Kotoe Inoue (L)  | 15 tháng 2, 1990  | 1,62 m (5 ft 4 in)  | 53 kg (117 lb) |                 |                 | JT Marvelous               |
| 23 | Rika Nomoto      | 21 tháng 9, 1991  | 1,80 m (5 ft 11 in) | 73 kg (161 lb) |                 |                 | Hisamitsu Springs          |
| 24 | Mizuki Tanaka    | 28 tháng 1, 1996  | 1,70 m (5 ft 7 in)  | 73 kg (161 lb) |                 |                 | JT Marvelous               |
| 25 | Saori Takahashi  | 9 tháng 12, 1992  | 1,77 m (5 ft 10 in) | 67 kg (148 lb) |                 |                 | Toyota Auto Body Queenseis |

### Đội hình cũ
- Năm 1994:

Huấn luyện viên trưởng: Tadayoshi Utsunomiya
| Số | Tên              | Ngày sinh | Chiều cao           | Câu lạc bộ năm 1994 |
| -- | ---------------- | --------- | ------------------- | ------------------- |
| 1  | Motoko Obayashi  | 15.06.67  | 182 cm (6 ft 0 in)  | Hitachi             |
| 2  | Aki Nagatomi     | 17.07.69  | 173 cm (5 ft 8 in)  | Hitachi             |
| 3  | Chie Natori      | 09.08.69  | 176 cm (5 ft 9 in)  | Daiei               |
| 4  | Mika Yamauchi    | 07.10.69  | 182 cm (6 ft 0 in)  | Daiei               |
| 6  | Tomoko Yoshihara | 04.02.70  | 179 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 7  | Kiyoko Fukuda    | 04.08.70  | 178 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 8  | Miho Murata      | 03.09.70  | 178 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 9  | Asako Tajimi     | 26.02.72  | 179 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 12 | Yumi Natta       | 12.07.69  | 161 cm (5 ft 3 in)  | Daiei               |
| 13 | Naomi Eto        | 12.07.72  | 186 cm (6 ft 1 in)  | Hitachi             |
| 16 | Maki Fujiyoshi   | 24.05.74  | 178 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 17 | Miyuki Shimasaki | 13.10.74  | 178 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 5  | Karuyo Matsukawa | 07.01.70  | 181 cm (5 ft 11 in) | Daiei               |
| 10 | Kumiko Sakamoto  | 13.12.72  | 177 cm (5 ft 10 in) | Daiei               |
| 14 | Minako Onuki     | 15.10.72  | 173 cm (5 ft 8 in)  | NEC                 |
| 15 | Miho Ota         | 27.10.73  | 179 cm (5 ft 10 in) | Hitachi             |
| 18 | Eiko Yasui       | 08.05.71  | 164 cm (5 ft 5 in)  | Kanagawa            |

- Thế vận hội 1996 — Hạng 9
Kaiyo Hoshini, Aki Nagatomi, Kazumi Nakamura, Chieko Nakanishi, Motoko Obayashi, Ikumi Ogake, Mika Saiki, Kiyomi Sakamoto, Asako Tajimi, Chiho Torii, Mika Yamauchi và Tomoko Yoshihara. Huấn luyện viên: Kuniaki Yoshida.
- 1999 FIVB World Cup — Hạng 6
Naomi Eto, Megumi Itabashi, Chikako Kumamae, Hitomi Mitsunaga, Junko Moriyama, Ikumi Ogake, Minako Onuki, Yuka Sakurai, Miki Sasaki, Hiromi Suzuki, Asako Tajimi và Hiroko Tsukumo. Huấn luyện viên: Nobushika Kuzuwa.
- 2002 World Championship — Hạng 14
Makiko Horai, Sachiko Kodama, Chikako Kumamae, Hisako Mukai, Kanako Naito, Minako Onuki, Ai Otomo, Kana Oyama, Yuko Sano, Sachiko Sugiyama, Miyuki Takahashi và Shinako Tanaka. Huấn luyện viên: Masahiro Yoshikawa.
- 2003 FIVB World Cup — Hạng 5
Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Makiko Horai, Yuko Sano, Sachiko Sugiyama, Saori Kimura, Kana Oyama và Megumi Kurihara. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2004 Olympic Qualification Tournament — Hạng 1
Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Ikumi Narita, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Ai Otomo, Kana Oyama, Megumi Kurihara và Saori Kimura. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2004 Olympic Games — Hạng 5
Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Ikumi Narita, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Ai Otomo, Kana Oyama, Megumi Kurihara và Saori Kimura. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2005 FIVB World Grand Prix — Hạng 5
Erika Araki, Makiko Horai, Megumi Itabashi, Ayako Onuma, Ai Otomo, Yuka Sakurai, Miki Shimada, Kaoru Sugayama, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi và Chie Yoshizawa. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2008 Olympic Qualification Tournament — Hạng 3
Erika Araki, Miyuki Kano, Yuki Kawai, Saori Kimura, Megumi Kurihara, Kanako Omura, Yuka Sakurai, Yuko Sano, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita và Asako Tajimi. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2008 Olympic Games — Hạng 5
Erika Araki, Miyuki Kano, Yuki Kawai, Saori Kimura, Megumi Kurihara, Kanako Omura, Yuka Sakurai, Yuko Sano, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita và Asako Tajimi. Huấn luyện viên: Shoichi Yanagimoto.
- 2010 World Championship — Hạng 3
Megumi Kurihara, Hitomi Nakamichi, Yoshie Takeshita, Kaori Inoue, Ai Yamamoto, Yuko Sano, Mai Yamaguchi, Mizuho Ishida, Erika Araki, Saori Kimura, Yukiko Ebata, Saori Sakoda, Akiko Ino và Kanari Hamaguchi, Huấn luyện viên: Masayoshi Manabe.
- 2012 Olympic Games — Huy chương đồng
Erika Araki(C), Saori Kimura, Yoshie Takeshita, Yukiko Ebata, Kaori Inoue, Ai Otomo, Yuko Sano, Mai Yamaguchi, Risa Shinnabe, Saori Sakoda, Maiko Kano và Hitomi Nakamichi, Huấn luyện viên: Masayoshi Manabe.
- 2014 World Championship
Saori Kimura(C), Miyu Nagaoka, Hitomi Nakamichi, Arisa Takada, Arisa Sato, Mai Yamaguchi, Mizuho Ishida, Yuki Ishii, Risa Shinnabe, Yukiko Ebata, Saori Sakoda, Kana Ōno, Sayaka Tsutsui và Haruka Miyashita, Huấn luyện viên: Masayoshi Manabe.
- 2016 Olympic Games — Hạng 5
Saori Kimura(C), Miyu Nagaoka, Arisa Sato, Mai Yamaguchi, Yuki Ishii, Saori Sakoda, Haruka Miyashita, Kanami Tashiro, Erika Araki, Yurie Nabeya, Haruyo Shimamura and Kotoki Zayasu.

wikitext:
{{Hộp thông tin đội tuyển bóng chuyền quốc gia
|name=Nhật Bản
|image=Flag of Japan.svg
|nickname=Hinotori Nippon (火の鳥NIPPON)<ref>{{chú thích web|title=Nickname：HINOTORI NIPPON|url=http://www.jva.or.jp/en/senior_women/nickname.html|publisher=jva.or.jp}}</ref>
|federation=[[Hiệp hội bóng chuyền Nhật Bản]]<ref>{{chú thích web|title=JVA|url=http://www.jva.or.jp/en}}</ref>|confederation=[[Asian Volleyball Confederation]]<ref>{{chú thích web|title=AVC|url=http://asianvolleyball.net/|ngày lưu trữ=2018-12-07|ngày truy cập=2017-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207163131/http://asianvolleyball.net/|url-status=dead}}</ref>
|coach=[[Nakada Kumi]]
|gender=nữ
|leftarm1=ff0000
|body1=ff0000
|rightarm1=ff0000
|pattern_b1=_blackcollar
|shorts1=ff0000
|leftarm2=000000
|body2=000000
|rightarm2=000000
|pattern_b2=_redcollar
|shorts2=000000
|Olympic apps=12
|Olympic first=1964
|Olympic best={{OG1}} ([[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1964|1964]], [[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1976|1976]])
|World Champs apps=15
|World Champs first=1960
|World Champs best={{World1}} ([[1962 FIVB Women's World Championship|1962]], [[1967 FIVB Women's World Championship|1967]], [[1974 FIVB Women's World Championship|1974]])
|website=http://www.jva.or.jp/ (:ja)
}}
{{MedalTableTop}}
{{MedalOlympics}}
{{MedalGold|[[Thế vận hội Mùa hè 1964|1964 Tokyo]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1964|Đội]]}}
{{MedalGold|[[Thế vận hội Mùa hè 1976|1976 Montreal]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1976|Đội]]}}
{{MedalSilver|[[Thế vận hội Mùa hè 1968|1968 Mexico City]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1968|Đội]]}}
{{MedalSilver|[[Thế vận hội Mùa hè 1972|1972 Munich]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1972|Đội]]}}
{{MedalBronze|[[Thế vận hội Mùa hè 1984|1984 Los Angeles]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1984|Đội]]}}
{{MedalBronze|[[Thế vận hội Mùa hè 2012|2012 London]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2012|Đội]]}}
{{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's World Championship|World Championship]]}}
{{MedalGold|[[1962 FIVB Women's World Championship|1962 Soviet Union]]|}}
{{MedalGold|[[1967 FIVB Women's World Championship|1967 Japan]]|}}
{{MedalGold|[[1974 FIVB Women's World Championship|1974 Mexico]]|}}
{{MedalSilver|[[1960 FIVB Women's World Championship|1960 Brazil]]|}}
{{MedalSilver|[[1970 FIVB Women's World Championship|1970 Bulgaria]]|}}
{{MedalSilver|[[1978 FIVB Women's World Championship|1978 Soviet Union]]|}}
{{MedalBronze|[[2010 FIVB Women's World Championship|2010 Japan]]|}}
{{MedalCompetition|[[FIVB Volleyball Women's World Cup|World Cup]]}}
{{MedalGold|[[1977 FIVB Volleyball Women's World Cup|1977 Japan]]|}}
{{MedalSilver|[[1973 FIVB Women's World Cup|1973 Japan]]|}}
{{MedalSilver|[[1981 FIVB Volleyball Women's World Cup|1981 Japan]]|}}
{{MedalCompetition|[[Volleyball World Grand Champions Cup|World Grand Champions Cup]]}}
{{MedalBronze|[[2001 FIVB Women's World Grand Champions Cup|2001 Japan]]|}}
{{MedalBronze|[[2013 FIVB Women's World Grand Champions Cup|2013 Japan]]|}}
{{MedalCompetition|[[FIVB World Grand Prix|World Grand Prix]]}}
{{MedalSilver|[[2014 FIVB World Grand Prix|2014 Japan]]|}}
{{MedalCompetition|[[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á|Asian Games]]}}
{{MedalGold|[[1962 Asian Games|1962 Jakarta]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1962 Asian Games|Team]]}}
{{MedalGold|[[1966 Asian Games|1966 Bangkok]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1966 Asian Games|Team]]}}
{{MedalGold|[[1970 Asian Games|1970 Bangkok]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1970 Asian Games|Team]]}}
{{MedalGold|[[1974 Asian Games|1974 Tehran]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1974 Asian Games|Team]]}}
{{MedalGold|[[1978 Asian Games|1978 Bangkok]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1978 Asian Games|Team]]}}
{{MedalSilver|[[1982 Asian Games|1982 New Delhi]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1982 Asian Games|Team]]}}
{{MedalSilver|[[1986 Asian Games|1986 Seoul]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1986 Asian Games|Team]]}}
{{MedalSilver|[[2006 Asian Games|2006 Doha]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2006 Asian Games|Team]]}}
{{MedalBronze|[[1990 Asian Games|1990 Beijing]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1990 Asian Games|Team]]}}
{{MedalBronze|[[1994 Asian Games|1994 Hiroshima]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1994 Asian Games|Team]]}}
{{MedalBronze|[[1998 Asian Games|1998 Bangkok]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 1998 Asian Games|Team]]}}
{{MedalBronze|[[2002 Asian Games|2002 Busan]]|[[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2002 Asian Games|Team]]}}
{{MedalCompetition|[[Giải vô địch bóng chuyền nữ Châu Á|Asian Championship]]}}
{{MedalGold|[[1975 Asian Women's Volleyball Championship|1975 Melbourne]]|}}
{{MedalGold|[[1983 Asian Women's Volleyball Championship|1983 Fukuoka]]|}}
{{MedalGold|[[2007 Asian Women's Volleyball Championship|2007 Suphanburi]]|}}
{{MedalSilver|[[1979 Asian Women's Volleyball Championship|1979 Hong Kong]]|}}
{{MedalSilver|[[1987 Asian Women's Volleyball Championship|1987 Shanghai]]|}}
{{MedalSilver|[[1991 Asian Women's Volleyball Championship|1991 Bangkok]]|}}
{{MedalSilver|[[1993 Asian Women's Volleyball Championship|1993 Shanghai]]|}}
{{MedalSilver|[[2003 Asian Women's Volleyball Championship|2003 Ho Chi Minh City]]|}}
{{MedalSilver|[[2011 Asian Women's Volleyball Championship|2011 Taipei]]|}}
{{MedalSilver|[[2013 Asian Women's Volleyball Championship|2013 Nakhon Ratchasima]]|}}
{{MedalBronze|[[1989 Asian Women's Volleyball Championship|1989 Hong Kong]]|}}
{{MedalBronze|[[1995 Asian Women's Volleyball Championship|1995 Chiang Mai]]|}}
{{MedalBronze|[[1997 Asian Women's Volleyball Championship|1997 Manila]]|}}
{{MedalBronze|[[1999 Asian Women's Volleyball Championship|1999 Hong Kong]]|}}
{{MedalBronze|[[2005 Asian Women's Volleyball Championship|2005 Taicang]]|}}
{{MedalBronze|[[2009 Asian Women's Volleyball Championship|2009 Hanoi]]|}}
{{MedalBottom}}

'''Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Nhật Bản '''(Hinotori Nippon, 火の鳥NIPPON), là đội tuyển đứng thứ 6 trên bảng xếp hạng của [[Liên đoàn bóng chuyền quốc tế|FIVB]]. Hiện tại, huấn luyện viên trưởng là Nakada Kumi.

Một trong những thành công lớn nhất là vào [[Thế vận hội Mùa hè 1964]] ở [[Tokyo]], khi họ đã đánh bại đối thủ rất mạnh là Liên Xô trên đường đến với huy chương vàng. Nhật Bản là đủ điều kiện tham dự [[Thế vận hội Mùa hè 2004]] sau  chiến thắng ở vòng loại được tổ chức từ 8 tháng 5 đến 16 tháng 5 tại Tokyo.

Sau gần ba thập kỷ không giành được huy chương ở Thế vận hội, Nhật Bản đã giành huy chương đồng sau khi đánh bại Hàn Quốc tại [[Thế vận hội Mùa hè 2012]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.olympic.org/olympic-results/london-2012/volleyball/volleyball-w|title=LONDON 2012 VOLLEYBALL,VOLLEYBALL WOMEN|date=August 2012|access-date=ngày 2 tháng 7 năm 2015|publisher=olympic.org}}</ref>

== Lịch sử ==
=== Thế Vận Hội London 2012 ===
Nhật Bản đủ điều kiện tham dự [[Thế vận hội Mùa hè 2012]] và là đội tuyển Châu Á thi đấu tốt nhất tại vòng loại. Trong thế Vận hội 2012, Nhật Bản nằm cùng một nhóm với [[Liên Bang Nga]], Ý, Cộng Hòa Dominica, chủ nhà [[Anh]] và Algeria. Nhật kết thúc ở vị trí thứ 3 trong nhóm. Trong trận tứ kết, Nhật Bản đối mặt với đối thủ cùng đến từ Châu Á là Trung quốc. Saori Kimura và Yukiko Ebata đã ghi tới 33 điểm trong trận đấu hấp dẫn mà Trung quốc đã bị đánh bại với tỉ số 3-2.<ref>{{Chú thích web|url=http://espn.go.com/olympics/summer/2012/volleyball/story/_/id/8243321/2012-london-olympics-brazil-japan-advance-women-volleyball-semifinals|title=Brazil, Japan reach semifinals|date=ngày 8 tháng 8 năm 2012|access-date=ngày 2 tháng 7 năm 2015|publisher=ESPN.com}}</ref> Đây cũng là lần đầu tiên họ thắng Trung quốc sau 11 năm tại các giải đấu do [[Liên đoàn bóng chuyền quốc tế|FIVB]] tổ chức. Vào ngày 9 tháng 8 năm 2012, Nhật Bản đã thất bại trước nhà đương kim vô địch Brazil tại bán kết.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.japantimes.co.jp/sports/2012/08/10/olympics-volleyball/japan-humbled-by-brazil-in-womens-volleyball-semifinals-to-play-s-korea-for-bronze/#.VZTmjvmqqkp|title=Japan humbled by Brazil in women’s volleyball semifinals, to play S. Korea for bronze|date=ngày 10 tháng 8 năm 2012|access-date=ngày 2 tháng 7 năm 2015|publisher=The Japan Times}}</ref> Ngày 11 tháng 8 năm 2012,  Nhật Bản đã đánh bại Hàn Quốc 3-0 trong trận đấu tranh huy chương đồng. Đó là huy chương Olympics đầu tiên cho bóng chuyền Nhật Bản, kể từ [[Thế vận hội Mùa hè 1984|Thế vận hội mùa hè 1984]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.japantimes.co.jp/sports/2012/08/12/olympics-volleyball/japan-beats-south-korea-for-historic-volleyball-bronze/#.VZTmUPmqqkp|title=Japan beats South Korea for historic volleyball bronze|date=ngày 12 tháng 8 năm 2012|access-date=ngày 2 tháng 7 năm 2015|publisher=The Japan Times}}</ref> Vào ngày 13 tháng 8 năm 2012, Đội đã được xếp hạng 3 trên bảng xếp hạng  thế giới phía sau [[Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Hoa Kỳ]] và [[Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Brazil]].

=== 6 lần chiến thắng tại các giải Thế giới ===
{| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;"
!Năm
!Cuộc thi
!Chủ nhà
!Á quân
!Hạng 3
|-
| '''1962''' #
| 4th World Championship
|[[Liên Xô]]
| {{Flagicon|USSR}}[[Liên Xô]]
| {{Flagicon|Poland}} [[Ba Lan]]
|-
| '''1964''' #
| Tokyo Olympics Games
|[[Nhật Bản]]
| {{Flagicon|USSR}}[[Liên Xô]]
| {{Flagicon|Poland}} [[Ba Lan]]
|-
| '''1967''' #
| 5th World Championship
|[[Nhật Bản]]
| {{Flagicon|Hoa Kỳ}} [[Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia Hoa Kỳ|Hoa Kỳ]]
| {{Flagicon|Hàn Quốc}} [[Hàn Quốc]]
|-
| '''1974''' &
| 7th World Championship
|[[Mê hi cô]]
| {{Flagicon|USSR}}[[Liên Xô]]
| {{Flagicon|Hàn Quốc}} [[Hàn Quốc]]
|-
| '''1976''' &
| Montreal Olympic Games
|[[Canada]]
| {{Flagicon|USSR}}[[Liên Xô]]
| {{Flagicon|Hàn Quốc}} [[Hàn Quốc]]
|-
| '''1977''' &
| 2nd World Cup
|[[Nhật Bản]]
| {{Flagicon|Cuba}} Cuba
| {{Flagicon|Hàn Quốc}} [[Hàn Quốc]]
|}
== Kết quả ==
=== Quốc tế ===
==== Thế vận hội ====
* {{Flagicon|JPN}} 1964 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|MEX}} 1968 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|GER}} 1972 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CAN}} 1976 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|Hoa Kỳ}} 1984 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|KOR}} 1988 – Hạng 4
* {{Flagicon|SPA}} 1992 – Hạng 5
* {{Flagicon|Hoa Kỳ}} 1996 – Hạng 9
* {{Flagicon|GRE}} 2004 – Hạng 5
* {{Flagicon|CHN}} [[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2008|2008]] – Hạng 5
* {{Flagicon|GBR}} 2012 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|BRA}} [[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2016|2016]] – Hạng 5
* {{Flagicon|JPN}} 2020 – Hạng 10

==== World Championship ====
* {{Flagicon|BRA}} 1960 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|USSR}} 1962 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|JPN}} 1967 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|BUL}} 1970 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|MEX}} 1974 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|USSR}} 1978 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|PER}} 1982 – Hạng 4
* {{Flagicon|CZE}} 1986 – Hạng 7
* {{Flagicon|CHN}} 1990 – Hạng 8
* {{Flagicon|BRA}} 1994 – Hạng 7
* {{Flagicon|JPN}} 1998 – Hạng 8
* {{Flagicon|GER}} 2002 – Hạng 13
* {{Flagicon|JPN}} 2006 – Hạng 6
* {{Flagicon|JPN}} 2010 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|ITA}} 2014 – Hạng 7
* {{Flagicon|JPN}} 2018  – Hạng 6

==== World Cup ====
* {{Flagicon|URU}} 1973 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|JPN}} 1977 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|JPN}} 1981 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|JPN}} 1985 – Hạng 4
* {{Flagicon|JPN}} 1989 – Hạng 4
* {{Flagicon|JPN}} 1991 – Hạng 7
* {{Flagicon|JPN}} 1995 – Hạng 6
* {{Flagicon|JPN}} 1999 – Hạng 6
* {{Flagicon|JPN}} 2003 – Hạng 5
* {{Flagicon|JPN}} 2007 – Hạng 7
* {{Flagicon|JPN}} 2011 – Hạng 4
* {{Flagicon|JPN}} 2015 – Hạng 5

==== FIVB World Grand Prix ====
* {{Flagicon|HKG|colonial}} 1993 – Hạng 6
* {{Flagicon|CHN}} 1994 – Hạng 4
* {{Flagicon|CHN}} 1995 – Hạng 7
* {{Flagicon|CHN}} 1996 – Hạng 8
* {{Flagicon|JPN}} 1997 – Hạng 4
* {{Flagicon|HKG}} 1998 – Hạng 7
* {{Flagicon|CHN}} 1999 – Hạng 7
* {{Flagicon|PHI}} 2000 – Hạng 8
* {{Flagicon|MAC}} 2001 – Hạng 6
* {{Flagicon|HKG}} 2002 – Hạng 5
* {{Flagicon|ITA}} 2003 – Hạng 9
* {{Flagicon|ITA}} 2004 – Hạng 9
* {{Flagicon|JPN}} 2005 – Hạng 5
* {{Flagicon|ITA}} 2006 – Hạng 6
* {{Flagicon|CHN}} 2007 – Hạng 9
* {{Flagicon|JPN}} 2008 – Hạng 6
* {{Flagicon|JPN}} 2009 – Hạng 6
* {{Flagicon|CHN}} 2010 – Hạng 5
* {{Flagicon|MAC}} 2011 – Hạng 5
* {{Flagicon|CHN}} 2012 – Hạng 9
* {{Flagicon|JPN}} 2013 – Hạng 4
* {{Flagicon|JPN}} 2014 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|Hoa Kỳ}} 2015 – Hạng 6
* {{Flagicon|THA}} 2016 – Hạng 9

==== Montreux Volley Masters ====
* 2009 – Hạng 7
* 2010 – Hạng 7
* 2011 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* 2013 – Hạng 5
* 2014 – Hạng 6
* 2015 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''

=== Khu vực ===

==== Đại hội Thể thao Châu Á ====
* {{Flagicon|INA}} 1962 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|THA}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1966|1966]] – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|THA}} 1970 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|IRI}} 1974 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|THA}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1978|1978]] – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|IND}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1982|1982]] – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|KOR}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1986|1986]] – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CHN}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1990|1990]] – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|JPN}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1994|1994]] – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|THA}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 1998|1998]] – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|KOR}} 2002 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|QAT}} 2006 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CHN}} [[Bóng chuyền tại Đại hội Thể thao châu Á 2010|2010]] – Hạng 6
* {{Flagicon|KOR}} 2014 – Hạng 4

==== Vô Địch Châu Á ====
* {{Flagicon|AUS}} 1975 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|HKG|1959}} 1979 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|JPN}} 1983 – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|CHN}} 1987 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|HKG|1959}} 1989 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|THA}} 1991 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CHN}} 1993 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|THA}} 1995 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|PHI}} 1997 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|HKG}} 1999 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|THA}} 2001 – hạng 4
* {{Flagicon|VIE}} 2003 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CHN}} 2005 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|THA}} [[Giải bóng chuyền nữ Vô địch châu Á 2007|2007]] – [[Tập tin:Med_1.png]] '''Huy chương vàng'''
* {{Flagicon|VIE}} 2009 – [[Tập tin:Med_3.png]] '''Huy chương đồng'''
* {{Flagicon|TPE}} 2011 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|THA}} 2013 – [[Tập tin:Med_2.png]] '''Huy chương bạc'''
* {{Flagicon|CHN}} [[Giải bóng chuyền nữ Vô địch châu Á 2015|2015]] –hạng 6
* {{Flagicon|PHI}} 2017 - {{TBD}}

=== Asian cup ===
* {{Flagicon|THA}} 2008 — hạng 4
* {{Flagicon|CHN}} 2010 — hạng 4
* {{Flagicon|KAZ}} 2012 — hạng 5
* {{Flagicon|CHN}} 2014 — hạng 4
* {{Flagicon|VIE}} 2016 — hạng 4

== Đội ==

=== Đội hình hiện tại ===
Sau đây là danh sách của các vận động viên Giới Grand Prix 2017.<ref>{{Chú thích web|url=http://worldgrandprix.2017.fivb.com/en/group1/competition/teams/jpn%20japan/players|title=Players|access-date = ngày 5 tháng 6 năm 2017 |publisher=fivb}}</ref>

Huấn luyện viên trưởng: Kumi Nakada
{|class="wikitable sortable" style="font-size:100%; text-align:center;"
|-
!Số
!style="width:12em"|Tên
!style="width:14em"|Ngày sinh (tuổi)
!style="width:9em"|Chiều cao
!style="width:9em"|Cân nặng
!style="width:9em"|Nhảy đập
!style="width:9em"|Nhảy chắn
!style="width:17em"|Câu lạc bộ năm 2017
|-
|2||align=left|{{sortname|Sarina|Koga}}||align=center|{{birth date and age|1996|5|21|df=y}}||{{convert|1,80|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|66|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[NEC Red Rockets]]
|-
|3||align=left|{{sortname|Nana|Iwasaka}} [[Tập tin:Captain sports.svg|15px]]||align=center|{{birth date and age|1990|7|3|df=y}}||{{convert|1,87|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|76|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hisamitsu Springs]]
|-
|4||align=left|{{sortname|Risa|Shinnabe}}||align=center|{{birth date and age|1990|7|11|df=y}}||{{convert|1,73|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|64|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hisamitsu Springs]]
|-
|6||align=left|{{sortname|Haruka|Miyashita}}||align=center|{{birth date and age|1994|9|1|df=y}}||{{convert|1,77|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|61|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|298|cm|in|abbr=on}}||{{convert|272|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Okayama Seagulls]]
|-
|7||align=left|{{sortname|Yuki|Ishii}}||align=center|{{birth date and age|1991|5|8|df=y}}||{{convert|1,80|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|68|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|302|cm|in|abbr=on}}||{{convert|286|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hisamitsu Springs]]
|-
|8||align=left|{{sortname|Arisa|Sato}} (L)||align=center|{{birth date and age|1989|7|18|df=y}}||{{convert|1,64|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|52|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|275|cm|in|abbr=on}}||{{convert|266|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hitachi Rivale]]
|-
|9||align=left|{{sortname|Haruyo|Shimamura}}||align=center|{{birth date and age|1992|3|4|df=y}}||{{convert|1,82|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|79|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|299|cm|in|abbr=on}}||{{convert|290|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[NEC Red Rockets]]
|-
|10||align=left|{{sortname|Koyomi|Tominaga}}||align=center|{{birth date and age|1989|5|1|df=y}}||{{convert|1,76|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|67|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Ageo Medics]]
|-
|11||align=left|{{sortname|Yurie|Nabeya}}||align=center|{{birth date and age|1993|12|15|df=y}}||{{convert|1,76|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|57|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|302|cm|in|abbr=on}}||{{convert|285|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Denso Airybees]]
|-
|12||align=left|{{sortname|Miya|Satō}}||align=center|{{birth date and age|1990|3|7|df=y}}||{{convert|1,74|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|61|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hitachi Rivale]]
|-
|13||align=left|{{sortname|Mai|Okumura}}||align=center|{{birth date and age|1990|10|31|df=y}}||{{convert|1,77|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|66|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[JT Marvelous]]
|-
|14||align=left|{{sortname|Ayaka|Matsumoto}}||align=center|{{birth date and age|1988|12|26|df=y}}||{{convert|1,88|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|71|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Ageo Medics]]
|-
|16||align=left|{{sortname|Risa|Ishii}}||align=center|{{birth date and age|1990|5|19|df=y}}||{{convert|1,79|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|65|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Denso Airybees]]
|-
|17||align=left|{{sortname|Misaki|Tanaka}}||align=center|{{birth date and age|1991|11|28|df=y}}||{{convert|1,73|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|61|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[JT Marvelous]]
|-
|18||align=left|{{sortname|Mami|Uchiseto}}||align=center|{{birth date and age|1991|10|25|df=y}}||{{convert|1,71|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|70|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hitachi Rivale]]
|-
|19||align=left|{{sortname|Mari|Horikawa}}||align=center|{{birth date and age|1992|5|3|df=y}}||{{convert|1,83|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|70|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Toray Arrows (women's volleyball team)|Toray Arrows]]
|-
|20||align=left|{{sortname|Mako|Kobata}} (L)||align=center|{{birth date and age|1992|8|15|df=y}}||{{convert|1,64|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|55|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[JT Marvelous]]
|-
|21||align=left|{{sortname|Kotoe|Inoue}} (L)||align=center|{{birth date and age|1990|2|15|df=y}}||{{convert|1,62|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|53|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[JT Marvelous]]
|-
|23||align=left|{{sortname|Rika|Nomoto}}||align=center|{{birth date and age|1991|9|21|df=y}}||{{convert|1,80|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|73|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hisamitsu Springs]]
|-
|24||align=left|{{sortname|Mizuki|Tanaka}}||align=center|{{birth date and age|1996|1|28|df=y}}||{{convert|1,70|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|73|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[JT Marvelous]]
|-
|25||align=left|{{sortname|Saori|Takahashi}}||align=center|{{birth date and age|1992|12|9|df=y}}||{{convert|1,77|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|67|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Toyota Auto Body Queenseis]]
|-
<!--
| ||align=left|{{sortname|Miyu|Nagaoka}}||align=center|{{birth date and age|1991|7|25|df=y}}||{{convert|1,79|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|68|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|310|cm|in|abbr=on}}||{{convert|298|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Hisamitsu Springs]]
|-
|  ||align=left|{{sortname|Arisa|Inoue}}||align=center|{{birth date and age|1995|5|8|df=y}}||{{convert|1,78|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|66|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[University of Tsukuba]]
|-
|  ||align=left|{{sortname|Ai|Kurogo}}||align=center|{{birth date and age|1998|6|14|df=y}}||{{convert|1,80|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|69|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Toray Arrows (women's volleyball team)|Toray Arrows]]
|-
| ||align=left|{{sortname|Erika|Araki}}||align=center|{{birth date and age|1984|8|3|df=y}}||{{convert|1,86|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|78|kg|lb|abbr=on}}||{{convert|304|cm|in|abbr=on}}||{{convert|301|cm|in|abbr=on}}||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[Toyota Auto Body Queenseis]]
|-
| ||align=left|{{sortname|kana|Ono}}||align=center|{{birth date and age|1992|6|30|df=y}}||{{convert|1,80|m|ftin|0|abbr=on}}||{{convert|70|kg|lb|abbr=on}}||||||align=left|{{flagicon|Nhật Bản}} [[NEC Red Rockets]]
|--->
|}

=== Đội hình cũ ===
* Năm 1994:
Huấn luyện viên trưởng: Tadayoshi Utsunomiya
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
!Số
! style="width:12em" |Tên
! style="width:8em" |Ngày sinh
! style="width:9em" |Chiều cao
! style="width:19em" |Câu lạc bộ năm 1994
|-
|1
| align="left" |Motoko Obayashi
|  15.06.67
| {{Convert|182|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|2
| align="left" |Aki Nagatomi
|  17.07.69
| {{Convert|173|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|3
| align="left" |Chie Natori
|  09.08.69
| {{Convert|176|cm|ftin|abbr=on}}
| Daiei
|-
|4
| align="left" |Mika Yamauchi
|  07.10.69
| {{Convert|182|cm|ftin|abbr=on}}
| Daiei
|-
|6
| align="left" |Tomoko Yoshihara
|  04.02.70
| {{Convert|179|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|7
| align="left" |Kiyoko Fukuda
|  04.08.70
| {{Convert|178|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|8
| align="left" |Miho Murata
|  03.09.70
| {{Convert|178|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|9
| align="left" |Asako Tajimi
|  26.02.72
| {{Convert|179|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|12
| align="left" |Yumi Natta
|  12.07.69
| {{Convert|161|cm|ftin|abbr=on}}
| Daiei
|-
|13
| align="left" |Naomi Eto
|  12.07.72
| {{Convert|186|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|16
| align="left" |Maki Fujiyoshi
|  24.05.74
| {{Convert|178|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|17
| align="left" |Miyuki Shimasaki
|  13.10.74
| {{Convert|178|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|5
| align="left" |Karuyo Matsukawa
|  07.01.70
| {{Convert|181|cm|ftin|abbr=on}}
| Daiei
|-
|10
| align="left" |Kumiko Sakamoto
|  13.12.72
| {{Convert|177|cm|ftin|abbr=on}}
| Daiei
|-
|14
| align="left" |Minako Onuki
|  15.10.72
| {{Convert|173|cm|ftin|abbr=on}}
| [[NEC]]
|-
|15
| align="left" |Miho Ota
|  27.10.73
| {{Convert|179|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Hitachi]]
|-
|18
| align="left" |Eiko Yasui
|  08.05.71
| {{Convert|164|cm|ftin|abbr=on}}
| [[Kanagawa]]
|}
* Thế vận hội 1996 — '''Hạng 9'''
*: Kaiyo Hoshini, Aki Nagatomi, Kazumi Nakamura, Chieko Nakanishi, Motoko Obayashi, Ikumi Ogake, Mika Saiki, Kiyomi Sakamoto, Asako Tajimi, Chiho Torii, Mika Yamauchi và Tomoko Yoshihara. '''Huấn luyện viên''': Kuniaki Yoshida.
* 1999 FIVB World Cup — '''Hạng 6'''
*: Naomi Eto, Megumi Itabashi, Chikako Kumamae, Hitomi Mitsunaga, Junko Moriyama, Ikumi Ogake, Minako Onuki, Yuka Sakurai, Miki Sasaki, Hiromi Suzuki, Asako Tajimi và Hiroko Tsukumo. '''Huấn luyện viên''': Nobushika Kuzuwa.
* 2002 World Championship — '''Hạng 14'''
*: Makiko Horai, Sachiko Kodama, Chikako Kumamae, Hisako Mukai, Kanako Naito, Minako Onuki, Ai Otomo, Kana Oyama, Yuko Sano, Sachiko Sugiyama, Miyuki Takahashi và Shinako Tanaka. '''Huấn luyện viên''': Masahiro Yoshikawa.
* 2003 FIVB World Cup — '''Hạng 5'''
*: Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Makiko Horai, Yuko Sano, Sachiko Sugiyama, Saori Kimura, Kana Oyama và Megumi Kurihara. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* 2004 Olympic Qualification Tournament — '''Hạng 1'''
*: Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Ikumi Narita, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Ai Otomo, Kana Oyama, Megumi Kurihara và Saori Kimura. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* 2004 Olympic Games — '''Hạng 5'''
*: Tomoko Yoshihara, Chie Tsuji, Ikumi Narita, Miki Sasaki, Kanako Omura, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Ai Otomo, Kana Oyama, Megumi Kurihara và Saori Kimura. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* 2005 FIVB World Grand Prix — '''Hạng 5'''
*: Erika Araki, Makiko Horai, Megumi Itabashi, Ayako Onuma, Ai Otomo, Yuka Sakurai, Miki Shimada, Kaoru Sugayama, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita, Miyuki Takahashi và Chie Yoshizawa. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* 2008 Olympic Qualification Tournament — '''Hạng 3'''
*: Erika Araki, Miyuki Kano, Yuki Kawai, Saori Kimura, Megumi Kurihara, Kanako Omura, Yuka Sakurai, Yuko Sano, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita và Asako Tajimi. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* [[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2008|2008 Olympic Games]] — '''Hạng 5'''
*: Erika Araki, Miyuki Kano, Yuki Kawai, Saori Kimura, Megumi Kurihara, Kanako Omura, Yuka Sakurai, Yuko Sano, Miyuki Takahashi, Sachiko Sugiyama, Yoshie Takeshita và Asako Tajimi. '''Huấn luyện viên''': Shoichi Yanagimoto.
* 2010 World Championship — '''Hạng 3'''
*: Megumi Kurihara, Hitomi Nakamichi, Yoshie Takeshita, Kaori Inoue, Ai Yamamoto, Yuko Sano, Mai Yamaguchi, Mizuho Ishida, Erika Araki, Saori Kimura, Yukiko Ebata, Saori Sakoda, Akiko Ino và Kanari Hamaguchi, '''Huấn luyện viên''': Masayoshi Manabe.
* 2012 Olympic Games — '''Huy chương đồng'''
*: Erika Araki(C), Saori Kimura, Yoshie Takeshita, Yukiko Ebata, Kaori Inoue, Ai Otomo, Yuko Sano, Mai Yamaguchi, Risa Shinnabe, Saori Sakoda, Maiko Kano và Hitomi Nakamichi, '''Huấn luyện viên''': Masayoshi Manabe.
* 2014 World Championship
*: Saori Kimura(C), Miyu Nagaoka, Hitomi Nakamichi, Arisa Takada, Arisa Sato, Mai Yamaguchi, Mizuho Ishida, [[Ishii Yuki|Yuki Ishii]], Risa Shinnabe, Yukiko Ebata, Saori Sakoda, Kana Ōno, Sayaka Tsutsui và Haruka Miyashita, '''Huấn luyện viên''': Masayoshi Manabe.
* [[Bóng chuyền tại Thế vận hội Mùa hè 2016|2016 Olympic Games]] — Hạng 5
*: Saori Kimura(C), Miyu Nagaoka, Arisa Sato, Mai Yamaguchi, [[Ishii Yuki|Yuki Ishii]], Saori Sakoda, Haruka Miyashita, Kanami Tashiro, Erika Araki, Yurie Nabeya, Haruyo Shimamura and Kotoki Zayasu.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.jva.or.jp/ Trang web]
* [http://www.fivb.org/EN/FIVB/Federation.asp?NF=JPN/ Hồ sơ FIVB]

[[Thể loại:Bóng chuyền Nhật Bản]]
[[Thể loại:Đội tuyển thể thao nữ quốc gia Nhật Bản|Bóng chuyền]]
[[Thể loại:Đội tuyển bóng chuyền nữ quốc gia|Nhật Bản]]
[[Thể loại:Đội tuyển bóng chuyền quốc gia vô địch thế giới|Nhật Bản]]
[[Thể loại:Đội tuyển thể thao quốc gia Nhật Bản]]

title: Nhật Bản

Biệt danh: Hinotori Nippon (火の鳥NIPPON)

Hiệp hội: Hiệp hội bóng chuyền Nhật Bản

Huấn luyện viên: Nakada Kumi

Hạng FIVB: 7 (tính đến ngày 11 tháng 8 năm 2024)

title: Đồng phục

Nhà: Khách

title: Thế vận hội Mùa hè

Sồ lần tham dự: 12 (Lần đầu vào năm 1964)

title: Giải vô địch thế giới

Sồ lần tham dự: 15 (Lần đầu vào năm 1960)

Giải vô địch thế giới: http://www.jva.or.jp/ (:ja)

title: Thế vận hội

Huy chương vàng – vị trí thứ nhất:
1964 Tokyo · Đội
1976 Montreal · Đội

Huy chương bạc – vị trí thứ hai:
1968 Mexico City · Đội
1972 Munich · Đội

Huy chương đồng – vị trí thứ ba:
1984 Los Angeles · Đội
2012 London · Đội

title: World Championship

Huy chương vàng – vị trí thứ nhất:
1962 Soviet Union
1967 Japan
1974 Mexico

Huy chương bạc – vị trí thứ hai:
1960 Brazil
1970 Bulgaria
1978 Soviet Union

Huy chương đồng – vị trí thứ ba: 2010 Japan

title: World Cup

Huy chương vàng – vị trí thứ nhất: 1977 Japan

Huy chương bạc – vị trí thứ hai:
1973 Japan
1981 Japan

title: World Grand Champions Cup

Huy chương đồng – vị trí thứ ba:
2001 Japan
2013 Japan

title: World Grand Prix

Huy chương bạc – vị trí thứ hai: 2014 Japan

title: Asian Games

Huy chương vàng – vị trí thứ nhất:
1962 Jakarta · Team
1966 Bangkok · Team
1970 Bangkok · Team
1974 Tehran · Team
1978 Bangkok · Team

Huy chương bạc – vị trí thứ hai:
1982 New Delhi · Team
1986 Seoul · Team
2006 Doha · Team

Huy chương đồng – vị trí thứ ba:
1990 Beijing · Team
1994 Hiroshima · Team
1998 Bangkok · Team
2002 Busan · Team

title: Asian Championship

Huy chương vàng – vị trí thứ nhất:
1975 Melbourne
1983 Fukuoka
2007 Suphanburi

Huy chương bạc – vị trí thứ hai:
1979 Hong Kong
1987 Shanghai
1991 Bangkok
1993 Shanghai
2003 Ho Chi Minh City
2011 Taipei
2013 Nakhon Ratchasima

Huy chương đồng – vị trí thứ ba:
1989 Hong Kong
1995 Chiang Mai
1997 Manila
1999 Hong Kong
2005 Taicang
2009 Hanoi


text:
# 4978 Seitz
4978 Seitz (4069 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính from vành đai tiểu hành tinh. Nó được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

## Reference
1. ↑  JPL Small-Body Database Browser ngày 4978 Seitz
2. ↑  AstDys-2 ngày 4978 Seitz

wikiname: viwiki

title: 4978 Seitz

in_language: vi

wikitext:
{{Thông tin hành tinh
| minorplanet = yes
| width = 25em
| bgcolour = #FFFFC0
| name = Seitz
| symbol =
| image =
| caption =
| discovery = yes
| discovery_ref =
| discoverer = [[Cornelis Johannes van Houten]], [[Ingrid van Houten-Groeneveld]] và [[Tom Gehrels]]
| discovery_site = [[Đài thiên văn Palomar]]
| discovered = 29 tháng 9 năm 1973
| designations = yes
| mp_name = 4978
| alt_names = 4069 T-2
| mp_category =
| orbit_ref = <ref name=jpldata>[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4978+Seitz JPL Small-Body Database Browser ngày 4978 Seitz]</ref><ref name=AstDys>[http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=4978 AstDys-2 ngày 4978 Seitz]</ref>
| epoch = 27 tháng 8 năm 2011 ([[Ngày Julius|JD]] 2455800.5)
| apoapsis = 3.1857776 AU
| periapsis = 2.0670330 AU
| semimajor = 2.6264053 AU
| eccentricity = 0.2129802
| period = 4.256482 yr (1554.680 d)
| avg_speed =
| inclination = 6.02262°
| asc_node = 155.7133°
| mean_anomaly = 299.4084°
| arg_peri = 244.0324°
| satellites =
| physical_characteristics = yes
| dimensions =
| mass =
| density =
| surface_grav =
| escape_velocity =
| sidereal_day =
| axial_tilt =
| pole_ecliptic_lat =
| pole_ecliptic_lon =
| albedo =
| temperatures=
| temp_name1 =
| mean_temp_1 =
| max_temp_1 =
| temp_name2 =
| max_temp_2 =
| spectral_type =
| abs_magnitude = 13.2
}}
'''4978 Seitz''' (4069 T-2) là một [[tiểu hành tinh]] [[vành đai tiểu hành tinh|vành đai chính]] from [[vành đai tiểu hành tinh]]. Nó được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi [[Cornelis Johannes van Houten]], [[Ingrid van Houten-Groeneveld]] và [[Tom Gehrels]] ở [[Đài thiên văn Palomar]].

==Reference==
{{tham khảo|30em}}

{{Minor planets navigator|4977 Rauthgundis|4979 Otawara}}
{{Small Solar System bodies}}

{{DEFAULTSORT:Seitz}}
[[Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1973]]
[[Thể loại:Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten]]
[[Thể loại:Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld]]
[[Thể loại:Được phát hiện bởi Tom Gehrels]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên]]

{{beltasteroid-stub}}

title: Seitz

Nơi khám phá: Đài thiên văn Palomar

Ngày phát hiện: 29 tháng 9 năm 1973

title: Tên định danh

title: Đặc trưng quỹ đạo

Đặc trưng quỹ đạo: Kỷ nguyên 27 tháng 8 năm 2011 (JD 2455800.5)

title: Đặc trưng vật lý


text:
# Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1995-96
Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1995–96 là mùa giải thứ 22 của giải đấu kể từ khi thành lập năm 1974. Đội vô địch là Al-Zawraa với lần thứ 3 liên tiếp. Họ cũng có lần thứ 4 liên tiếp đoạt Cúp bóng đá Iraq, có nghĩa rằng đội bóng có 2 mùa liên tiếp đoạt cú đúp. Trong mùa giải này, luật chiến thắng với cách biệt 3 bàn trở lên được 4 điểm bị hủy bỏ; tất cả các trận thắng đều tính 3 điểm.

## Bảng xếp hạng
| Vị thứ | Đội bóng          | St | W  | D  | L  | BT | BB | HS  | Đ  | Giành quyền hoặc xuống hạng                                   |
| 1      | Al-Zawraa (C)     | 22 | 17 | 4  | 1  | 47 | 12 | +35 | 55 | Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 1997–98            |
| 2      | Al-Najaf          | 22 | 10 | 8  | 4  | 21 | 12 | +9  | 38 |                                                               |
| 3      | Al-Shorta         | 22 | 11 | 4  | 7  | 27 | 17 | +10 | 37 | Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Á 1997–98 1 |
| 4      | Al-Ramadi         | 22 | 9  | 7  | 6  | 29 | 26 | +3  | 34 |                                                               |
| 5      | Al-Naft           | 22 | 8  | 8  | 6  | 29 | 23 | +6  | 32 |                                                               |
| 6      | Al-Talaba         | 22 | 8  | 7  | 7  | 34 | 30 | +4  | 31 |                                                               |
| 7      | Al-Karkh          | 22 | 6  | 10 | 6  | 21 | 26 | –5  | 28 |                                                               |
| 8      | Al-Quwa Al-Jawiya | 22 | 7  | 6  | 9  | 36 | 33 | +3  | 27 |                                                               |
| 9      | Al-Minaa          | 22 | 4  | 11 | 7  | 18 | 23 | –5  | 23 |                                                               |
| 10     | Samaraa           | 22 | 6  | 5  | 11 | 21 | 35 | –14 | 23 |                                                               |
| 11     | Al-Sinaa          | 22 | 3  | 5  | 14 | 21 | 39 | –18 | 14 |                                                               |
| 12     | Al-Jaish          | 22 | 2  | 7  | 13 | 10 | 38 | –28 | 13 | Xuống hạng Iraq Division 1                                    |

1 Al-Shorta giành quyền tham gia Cup Winners' Cup với tư cách á quân của Cúp bóng đá Iraq, đội vô địch là Al-Zawraa.

## Vua phá lưới
| Vị thứ | Cầu thủ      | Bàn thắng | Đội bóng          |
| ------ | ------------ | --------- | ----------------- |
| 1      | Hussam Fawzi | 11        | Al-Zawraa         |
| 1      | Ali Hassan   | 11        | Al-Karkh          |
| 3      | Ahmed Daham  | 9         | Al-Quwa Al-Jawiya |

title: Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1995-96

wikitext:
{{Infobox football league season
| season  = 1995–96
| competition = [[Giải bóng đá ngoại hạng Iraq]]
| winners = [[Al-Zawraa]]
(danh hiệu thứ 7)
| continentalcup1  = [[Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 1997–98]]
| continentalcup1 qualifiers = [[Al-Zawraa]]
| continentalcup2  = [[Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Á 1997–98]]
| continentalcup2 qualifiers = [[Al-Shorta]]
| league topscorer  = [[Hussam Fawzi]]
Ali Hassan
(11 bàn cho mỗi cầu thủ)
| relegated   = [[Al-Jaish FC (Iraq)|Al-Jaish]]
| average bàn   =
| longest wins =
| longest unbeaten  =
| longest losses   =
| highest attendance   =
| lowest attendance   =
| average attendance   =
| prevseason   = [[Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1994–95|1994–95]]
| nextseason   = [[Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1996–97|1996–97]]
}}

'''Giải bóng đá ngoại hạng Iraq 1995–96''' là mùa giải thứ 22 của giải đấu kể từ khi thành lập năm 1974. Đội vô địch là [[Al-Zawraa]] với lần thứ 3 liên tiếp. Họ cũng có lần thứ 4 liên tiếp đoạt [[Cúp bóng đá Iraq]], có nghĩa rằng đội bóng có 2 mùa liên tiếp đoạt cú đúp. Trong mùa giải này, luật chiến thắng với cách biệt 3 bàn trở lên được 4 điểm bị hủy bỏ; tất cả các trận thắng đều tính 3 điểm.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.weltfussballarchiv.com/competition/iraq/asia-cell-premier-league/2016-2017/97/12211/-/-/-/ |ngày truy cập=2018-07-02 |tựa đề=List of Giải bóng đá ngoại hạng Iraq Champions |archive-date=2017-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170831180750/http://www.weltfussballarchiv.com/competition/iraq/asia-cell-premier-league/2016-2017/97/12211/-/-/-/ }}</ref>

==Bảng xếp hạng==
{| class="wikitable" style="text-align: center; width: 66%"
|'''Vị thứ'''||'''Đội bóng'''||'''St'''||'''W'''||'''D'''||'''L'''||'''BT'''||'''BB'''||'''HS'''||'''Đ'''||'''Giành quyền hoặc xuống hạng'''
|-
|style="background:#D0F0C0;"|1||style="background:#D0F0C0; text-align: left"|[[Al-Zawraa]] '''(C)'''||style="background:#D0F0C0;"|22||style="background:#D0F0C0;"|17||style="background:#D0F0C0;"|4||style="background:#D0F0C0;"|1||style="background:#D0F0C0;"|47||style="background:#D0F0C0;"|12||style="background:#D0F0C0;"|+35||style="background:#D0F0C0;"|'''55'''||style="background:#D0F0C0;"|[[Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 1997–98]]
|-
||2||style="text-align: left"|[[Najaf FC|Al-Najaf]]||22||10||8||4||21||12||+9||'''38'''
|-
|style="background:#97DEFF;"|3||style="background:#97DEFF; text-align: left"|[[Al-Shorta]]||style="background:#97DEFF;"|22||style="background:#97DEFF;"|11||style="background:#97DEFF;"|4||style="background:#97DEFF;"|7||style="background:#97DEFF;"|27||style="background:#97DEFF;"|17||style="background:#97DEFF;"|+10||style="background:#97DEFF;"|'''37'''||style="background:#97DEFF;"|[[Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Á 1997–98]] 1
|-
||4||style="text-align: left"|[[Ramadi FC|Al-Ramadi]]||22||9||7||6||29||26||+3||'''34'''
|-
||5||style="text-align: left"|[[Al-Naft]]||22||8||8||6||29||23||+6||'''32'''
|-
||6||style="text-align: left"|[[Al-Talaba]]||22||8||7||7||34||30||+4||'''31'''
|-
||7||style="text-align: left"|[[Al-Karkh SC|Al-Karkh]]||22||6||10||6||21||26||–5||'''28'''
|-
||8||style="text-align: left"|[[Al-Quwa Al-Jawiya]]||22||7||6||9||36||33||+3||'''27'''
|-
||9||style="text-align: left"|[[Al-Minaa]]||22||4||11||7||18||23||–5||'''23'''
|-
||10||style="text-align: left"|[[Samarra FC|Samaraa]]||22||6||5||11||21||35||–14||'''23'''
|-
||11||style="text-align: left"|[[Al-Sinaa]]||22||3||5||14||21||39||–18||'''14'''
|-
|style="background:#FFCCCC;"|12||style="background:#FFCCCC; text-align: left"|[[Al-Jaish FC (Iraq)|Al-Jaish]]||style="background:#FFCCCC;"|22||style="background:#FFCCCC;"|2||style="background:#FFCCCC;"|7||style="background:#FFCCCC;"|13||style="background:#FFCCCC;"|10||style="background:#FFCCCC;"|38||style="background:#FFCCCC;"|–28||style="background:#FFCCCC;"|'''13'''||style="background:#FFCCCC;"|Xuống hạng [[Iraq Division 1]]
|}

1 Al-Shorta giành quyền tham gia Cup Winners' Cup với tư cách á quân của [[Cúp bóng đá Iraq]], đội vô địch là Al-Zawraa.

==Vua phá lưới==
{| class="wikitable"
|-
!Vị thứ
!Cầu thủ
!Bàn thắng
!Đội bóng
|-
|rowspan=2|'''1'''
|'''[[Hussam Fawzi]]'''
|rowspan=2|'''11'''
|'''[[Al-Zawraa]]'''
|-
|'''Ali Hassan'''
|'''[[Al-Karkh SC|Al-Karkh]]'''
|-
|3
|[[Ahmed Daham Karim|Ahmed Daham]]
|9
|[[Al-Quwa Al-Jawiya]]
|}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* [http://www.iraqi-football.com Iraqi Football Website]

{{Giải bóng đá ngoại hạng Iraq}}

{{DEFAULTSORT:1995-96 Iraqi League}}
[[Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá ngoại hạng Iraq]]
[[Thể loại:Bóng đá Iraq 1995–96]]
[[Thể loại:Giải bóng đá châu Á 1995–96|Iraq]]

title: Giải bóng đá ngoại hạng Iraq

Vô địch: Al-Zawraa · (danh hiệu thứ 7)

Xuống hạng: Al-Jaish

Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Á 1997–98: Al-Zawraa

Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Á 1997–98: Al-Shorta

Vua phá lưới: Hussam Fawzi · Ali Hassan · (11 bàn cho mỗi cầu thủ)


text:
# Carex blepharicarpa
Carex blepharicarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

title: Carex blepharicarpa

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Carex blepharicarpa''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Hòa thảo|Poales]]
| familia = [[Họ Cói|Cyperaceae]]
| genus = ''[[Carex]]''
| species = '''''C. blepharicarpa'''''
| binomial = ''Carex blepharicarpa''
| binomial_authority = [[Adrien René Franchet|Franch.]], [[1895]]
}}
'''''Carex blepharicarpa''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cói]]. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-224987| title=''Carex blepharicarpa''|accessdate=ngày 11 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Carex blepharicarpa}}
*{{wikispecies-inline|Carex blepharicarpa}}
*{{IPNI2|Carex blepharicarpa|298850-1|accessdate=ngày 11 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Carex|B]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895]]

{{Carex-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Poales

Họ (familia): Cyperaceae

Chi (genus): Carex

Loài (species): C. blepharicarpa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Carex blepharicarpa · Franch., 1895


text:
# Sibunag
Sibunag là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Guimaras, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 20.104 người trong 3.843 hộ.

## Các đơn vị hành chính
Sibunag được chia ra 14 barangay.
- Alegria
- Ayangan
- Bubog
- Concordia
- Dasal
- Inampologan
- Maabay
- Millan
- Oracon
- Ravina
- Sabang
- San Isidro
- Sebaste
- Tanglad

title: Sibunag

wikitext:
[[Tập tin:Ph locator guimaras sibunag.png|phải|nhỏ|Bản đồ Guimaras với vị trí của Sibunag]]
'''Sibunag''' là một [[đô thị tự trị của Philippines|đô thị]] hạng 5 ở [[tỉnh (Philippines)|tỉnh]] [[Guimaras (tỉnh)|Guimaras]], [[Philippines]]. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 20.104 người trong 3.843 hộ.

==Các đơn vị hành chính==

Sibunag được chia ra 14 [[barangay]].

* Alegria
* Ayangan
* Bubog
* Concordia
* Dasal
* Inampologan
* Maabay
* Millan
* Oracon
* Ravina
* Sabang
* San Isidro
* Sebaste
* Tanglad

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Mã địa lý chuẩn Philipin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.t-macs.com/kiso/local/ Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }}
{{Metro Iloilo-Guimaras}}
{{Guimaras}}

{{coord|10|29|45|N|122|39|49|E|source:itwiki_region:PH|display=title}}

{{sơ khai Philippines}}

[[Thể loại:Đô thị của Guimaras]]


text:
# Pachyneurum grandiflorum
Pachyneurum grandiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên.

title: Pachyneurum grandiflorum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Pachyneurum grandiflorum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cải|Brassicales]]
| familia = [[Họ Cải|Brassicaceae]]
| genus = ''[[Pachyneurum]]''
| species = '''''P. grandiflorum'''''
| binomial = ''Pachyneurum grandiflorum''
| binomial_authority = Bunge,
}}
'''''Pachyneurum grandiflorum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cải]]. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-4104258| title=''Pachyneurum grandiflorum''|access-date=ngày 15 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Pachyneurum grandiflorum}}
*{{wikispecies-inline|Pachyneurum grandiflorum}}
*{{IPNI2|Pachyneurum grandiflorum|287902-1|access-date=ngày 15 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Pachyneurum]]

{{Brassicaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Brassicales

Họ (familia): Brassicaceae

Chi (genus): Pachyneurum

Loài (species): P. grandiflorum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pachyneurum grandiflorum · Bunge,


text:
# Amomum echinatum
Amomum echinatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Ludwig Willdenow mô tả khoa học đầu tiên năm 1797.

## Phân bố
Loài này có ở Ấn Độ và Sri Lanka.

title: Amomum echinatum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Amomum echinatum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Gừng|Zingiberales]]
| familia = [[Họ Gừng|Zingiberaceae]]
| subfamilia = [[Alpinioideae]]
| tribus = [[Alpinieae]]
| genus = ''[[Chi Sa nhân|Amomum]]''
| species = '''''A. echinatum'''''
| binomial = ''Amomum echinatum''
| binomial_authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]], 1797
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
* ''Costus echinatus'' Pers., 1805
* ''Cardamomum echinatum'' (Willd.) Kuntze, 1891
* ''Globba crispa'' Retz., 1783<ref>Anders Jahan Retzius, 1783. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/12127387#page/113/mode/1up ''Amomvm'', an ''Globba crispa''?]. ''Observationes Botanicae'' iii. 50.</ref>
* ''Paludana crispa'' Giseke, 1792<ref>Paul Dietrich Giseke, 1792. [https://www.google.co.uk/books/edition/Praelectiones_In_Ordines_Naturales_Plant/fD8-AAAAcAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=giseke&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Praelectiones in Ordines Naturales Plantarum], trang 207.</ref>
}}
'''''Amomum echinatum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Gừng]]. Loài này được Carl Ludwig Willdenow mô tả khoa học đầu tiên năm 1797.<ref>Willdenow C. L., 1797. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/602198#page/40/mode/1up ''Amomum echinatum'']. ''Species Plantarum'' (ấn bản 4) 1(1): 8.</ref><ref>{{chú thích web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-219250 | title=''Amomum echinatum'' | access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013 | author=The Plant List | year=2010}}</ref>

==Phân bố==
Loài này có ở [[Ấn Độ]] và [[Sri Lanka]].<ref>[http://powo.science.kew.org/taxon/795501-1 ''Amomum echinatum''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 22-1-2021.</ref>

==Chú thích==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Amomum echinatum}}
*{{Wikispecies nội dòng|Amomum echinatum}}
*{{IPNI2|Amomum echinatum|795501-1|access-date =ngày 16 tháng 7 năm 2013}}
{{tham khảo|30em}}
{{taxonbar|from=Q15320699}}

[[Thể loại:Chi Sa nhân|E]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1797]]
[[Thể loại:Thực vật Ấn Độ]]
[[Thể loại:Thực vật Sri Lanka]]

{{Alpinieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Zingiberales

Họ (familia): Zingiberaceae

Phân họ (subfamilia): Alpinioideae

Tông (tribus): Alpinieae

Chi (genus): Amomum

Loài (species): A. echinatum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Amomum echinatum · Willd., 1797

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Costus echinatus Pers., 1805 - Cardamomum echinatum (Willd.) Kuntze, 1891 - Globba crispa Retz., 1783 - Paludana crispa Giseke, 1792


text:
# Xylolejeunea crenata
Xylolejeunea crenata là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Mont.) X.-L. He & Grolle mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.

title: Xylolejeunea crenata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Xylolejeunea crenata''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Marchantiophyta]]
| classis = [[Jungermanniopsida]]
| ordo = [[Jungermanniales]]
| familia = '''Lejeuneaceae'''
| genus = ''[[Xylolejeunea]]''
| species = '''''X. crenata'''''
| binomial = ''Xylolejeunea crenata''
| binomial_authority = (Mont.) X.-L. He & Grolle, 2001
}}
'''''Xylolejeunea crenata''''' là một loài [[Rêu]] trong họ [[Lejeuneaceae]]. Loài này được (Mont.) X.-L. He & Grolle mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35207878| title=''Xylolejeunea crenata''|access-date = ngày 19 tháng 8 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Xylolejeunea crenata}}
*{{wikispecies-inline|Xylolejeunea crenata}}

[[Thể loại:Xylolejeunea]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001]]

{{Lejeuneaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Marchantiophyta

Lớp (class): Jungermanniopsida

Bộ (ordo): Jungermanniales

Họ (familia): Lejeuneaceae

Chi (genus): Xylolejeunea

Loài (species): X. crenata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Xylolejeunea crenata · (Mont.) X.-L. He & Grolle, 2001


text:
# Nguyễn Xuân Đàm
Nguyễn Xuân Đàm (阮春談, 1889-1953), hiệu Tùng Lâm, là một danh sĩ Việt Nam cuối thế kỷ 19, nửa đầu thế kỷ 20. Ông đỗ Phó bảng khoa thi Kỷ Mùi (1919), kỳ thi Nho học cuối cùng của Việt Nam.

## Cuộc đời và sự nghiệp
Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm sinh năm Kỷ Sửu (1889), quê ở làng Quần Ngọc, xã Đông Lâm, nay là xã Khánh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Mặc dù gia tộc ông có truyền thống học hành nhưng chưa có ai đỗ đạt đại khoa. Tổ phụ ông là cụ Nguyễn Xuân Hưởng, cha ông là cụ Nguyễn Xuân Thị đều chỉ là những vị Tú kép (2 lần đậu tú tài).
Chịu ảnh hưởng của gia đình, từ nhỏ ông được giáo dục theo truyền thống Nho học, có tiếng thông minh và chăm chỉ học hành, đỗ Tú tài khi còn rất trẻ. Tuy nhiên, mãi đến năm 31 tuổi, ông mới dự thi khoa thi Hội năm Kỷ Mùi, niên hiệu Khải Định thứ 4 (1919). Theo lê cũ thì các Tú tài không được dự thi Hội, nhưng theo nhà nghiên cứu Phạm Quang Ái thì do đây là khoa thi cuối cùng nên nhà Nguyễn đã đặc cách bỏ một số lệ cũ để mở rộng cửa trường thi cho các sĩ tử chưa có danh phận (chưa đậu Cử nhân) cũng được tham gia. Trong tờ trình của bộ Học về việc tổ chức khoa thi Kỷ Mùi, vua Khải Định đã phê như sau: "Lần này là khoa thi Hội cuối cùng của triều đình nên trẫm muốn gia ân cho sinh viên sĩ tử khoa mục trong cả nước, hễ ai thông thạo cả hai thứ chữ Nho và chữ Pháp thì trình lên bộ Học để xin vào ứng thí, lấy tên khoa này là Ngự tứ ân khoa" (sách Khải Định chính yếu sơ tập). Ngoài ra, theo trình tấu của bộ Học, vua còn đặc cách cho phép các tỉnh Trung Kỳ, mỗi tỉnh xét cử 3 người là Tú sĩ "có thực tài đồng thời tinh thông cả chữ Nho và chữ Pháp", mặc dù bản thân vua Khải Định cũng thừa nhận rằng: "Nay theo như lời trình xin trong tờ phiến thì tuy chưa hoàn toàn trúng với ý của trẫm, nhưng ý kiến bàn thêm đã nhất trí nên tạm chuẩn y cho". Mục đích của việc này là "để cho những người hiền bị bỏ sót trong dân dã hiểu được ý trẫm".
Khoa thi này có 23 người đậu tiến sĩ, trong đó có bảy người là tiến sĩ Giáp bảng và 16 người là tiến sĩ Ất bảng (Phó bảng). Nguyễn Xuân Đàm là người đứng đầu danh sách 16 người đậu Phó bảng đó. Theo tư liệu của gia đình, sau khi thi đậu, ông được bổ làm trợ giảng Quốc tử giám một thời gian; sau đó lại ra làm Tri phủ các phủ: Đông Sơn (Thanh Hoá), Tam Kỳ, Thăng Bình (Quảng Nam),v,v, trải qua 4 lần cải nhậm. Sang đời Bảo Đại, ông được vua triệu vào làm Ngự tiền văn phòng, sau được thăng đến chức Hữu Tham tri bộ Lễ. Quan nghiệp của ông kéo dài đến năm 1943, lúc mới 54 tuổi, ông đã xin về quê trí sĩ. Lúc về hưu, ông được vua ban cho một tấm biển với mặt trước khắc 4 chữ "Đại khoa xuất thân", mặt sau khắc 4 chữ "Nhị phẩm trí sự".
Cách mạng tháng 8 nổ ra, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập. Mặc dù tuổi cao, hoàn cảnh binh loạn, nhưng ông vẫn hăng hái tham gia hoạt động cho công tác cứu quốc. Ông được cử làm Chủ tịch Hội binh sĩ bị nạn huyện Can Lộc (1948); Chủ tịch Mặt trận Liên Việt huyện Can Lộc, Ủy viên Mặt trận Liên Việt tỉnh Hà Tĩnh.
Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Cụ Nguyễn Xuân Đàm là một trong ba cử nhân đỗ tiến sĩ của khoa thi cuối cùng vào năm 1919. Cụ Nguyễn Xuân Đàm là con người duy nhất của vùng đất Quần Ngọc, Khánh Lộc nay là xã Khánh Vĩnh Yên đỗ phó bảng. Đây chỉ là một nhân vật lịch sử khá đặc biệt. Trong một số tư liệu của người Pháp và người Việt thì có ghi học vấn của cụ là Giáo sư. Đây có thể coi là một trong những vị được người sau thừa nhận là Giáo sư đầu tiên của đất Can Lộc. Sau khi đỗ đạt, cụ Nguyễn Xuân Đàm trải qua rất nhiều chức vụ được triều đình giao, đặc biệt có những chức vụ như là trợ giáo của Quốc Tử Giám. Cùng với đó, cụ về làm đổng lý văn phòng là một chức vụ rất quan trọng của Triều Nguyễn. Sau khi cách mạng thành công, cụ Nguyễn Xuân Đàm cũng là một trong những người đi theo cách mạng từ sớm và đã có rất nhiều cống hiến cho cách mạng của Hà Tĩnh.
Ông qua đời ngày mùng 2 tháng 2 năm Quý Tỵ, tức ngày 19 tháng 3 năm 1953, hưởng thọ 65 tuổi (Theo con cháu cụ thọ 68 tuổi).

## Di sản
Sinh thời, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm trước tác thơ văn khá nhiều nhưng hồi cải cách ruộng đất bị tiêu hủy, thất lạc hầu hết. May mắn là do lúc bình sinh, ông quảng giao, sống gần gũi, thân thiện với quần chúng, lại do thơ văn ông lời hay, ý đẹp, tứ sâu sắc nên được nhiều người truyền tụng. Đến nay, qua ký ức và ghi chép của nhiều thế hệ, con cháu ông còn sưu tầm được một số, gồm: 8 bài thơ (4 bài chữ Hán, 4 bài chữ Nôm) làm theo thể thất ngôn bát cú luật Đường, 5 câu đối chữ Hán, một bài văn bia làng Quần Ngọc và một bài văn mừng thọ cha mẹ (đều bằng chữ Hán).
Qua những mảnh vỡ văn chương còn lại, chúng ta có thể hình dung được học vấn, tâm hồn, tính cách của một bậc sĩ phu đáng kính. Trước hết, Nguyễn Xuân Đàm là người rất hiếu học và luôn có một ý chí, niềm tin về sự thành đạt trong học hành, khoa cử. Ông đã thể hiện điều đó trong câu đối khuyến học như sau:
學海無涯勤是岸
Học hải vô nhai cần thị ngạn
青雲有路志爲梯
Thanh vân hữu lộ chí vi thê
(Biển học vô bờ siêng thấy bến,
Đường mây có lối, chí lần thang - PQA dịch)
Có được niềm tin, ý chí đó còn bởi ông là người rất yêu quê hương, luôn tự hào về cảnh sắc và truyền thống văn hiến của quê hương, làng xóm. Trong câu đối, văn bia đề ở các đình, đền quê nhà, ông đã bộc lộ rất rõ tình cảm đó của mình. Câu đối đề đình làng Quần Ngọc:
地有東林南巽山來坻案內
Địa hữu Đông Lâm, nam tốn sơn lai trì án nội
天成景趣西桥水聚到庭前
Thiên thành cảnh thú, tây kiều thủy tụ đáo đình tiền
(Đất có Đông Lâm, núi tự đông nam về trong án
Trời cho cảnh đẹp, cầu tây nước tụ tới trước sân - PQA dịch)
Câu đối đề thượng điện làng Lương Hội:
上等衮花封東林日照
Thượng đẳng cổn hoa phong, Đông Lâm nhật chiếu
億年香火在良會逢亨
Ức niên hương hỏa tại, Lương Hội phùng hanh
(Mặt trời rọi Đông Lâm, lễ phục vua ban vào bậc nhất;
Vận sáng về Lương Hội, lửa hương dân thắp suốt ngàn năm -PQA dịch)
Niềm tin, tình cảm của ông đối với quê hương mang một sức nặng khác thường: sức nặng của tâm linh. Bởi thế, trong văn bia làng Quần Ngọc, ta thấy tình cảm, niềm tin của tác giả vào vượng khí âm trạch của chốn "thắng địa" quê nhà rất sâu sắc, đầy hào hứng: "....Làng ta là làng Quần Ngọc tức xưa là làng Vạn Bửu. Nói về địa thế ở vào giữa xã Đông Lâm tổ mạch phát từ Cồn Côm về.
Về phía bên tả có Cồn Nhà Vụ và Cồn Đung,
Về phía bên hữu có Cồn Séo và Cồn Làng Nẩy,
Giữa nổi đồng bằng hình non có vẻ kỳ thắng.
Về phía đông có cái hồ sâu ở giữa có giếng ngọt bốn mùa nước biếc trong xanh như thế cũng là bửu ngọc vậy..." (bản dịch)
Thơ Nguyễn Xuân Đàm cũng vậy, thích thảng, tiêu sái và mang đậm tình quê. Một trong những bài thơ còn lại của ông, bài Tâm khoan (Lòng thảnh thơi), đã diễn tả rất hay, rất ấn tượng những nét tâm trạng nói trên của ông:
 Lam Hồng thiên cổ thử giang sơn,
                             Nguyệt lãng, phong thanh lạc thú nhàn.
                             Hoạn hải ba đào chu ký ngạn,
                             Gia sơn chỉ xích bộ hà gian.
                             Tùng viên ấm mãn tranh Vương, Đẩu;
                             Cối trạch xuân sinh học Khổng Nhan.
                             Lão kính xuân trường song bạch phát,
                             Đắc trung, đắc hiếu tự tâm khoan.
(Lam Hồng, nghìn thuở núi sông;
Là nơi gió mát trăng trong, thanh nhàn.
Thuyền con, bể hoạn sóng tràn;
Ung dung cập bến, bàn hoàn lối quê.
Vườn tùng, bóng cối mải mê;
Đã hơn Vương Đẩu, so tề Khổng Nhan.
Thảnh thơi, trung hiếu vẹn tròn;
Gương già: đầu bạc, xuân còn dài lâu.)
Phạm Quang Ái dịch
Ở một bài thơ khác, bài Phong cao (Gió lộng), ông bộc bạch thẳng tâm trạng chán cảnh "Phủ ngưỡng tùy nhân" cùng là lòng đinh ninh hướng về cuộc sống trí sĩ "Xuân phong ký khúc lạc dư khoan":
 Phong cao thảo ám cổ thành san,
                   Phủ ngưỡng tùy nhân mạc vị nhàn.
                   Lao lạc bắc hồng đương vạn lý,
                   Bồi hồi tây nguyệt cách trường gian.
                   Xuân thu ca tụ Tư văn hội,
                   Tuế nguyệt triều đình các Lỗ Nhan.
                   Nhất chẩm yên hà liên viễn phố,
                   Xuân phong ký khúc lạc dư khoan.
(Gió lộng thành xưa, cỏ núi mờ,
Nhàn chi? Luồn cúi với chào thưa.
Nghìn trùng trời bắc, hồng mê mỏi,
Một khoảng non tây, nguyệt hững hờ.
Gác Lỗ Nhan, vui chầu tám tiết,
Hội Tư văn, ngâm ngợi tư mùa.
Yên hà một gối, thương nơi cũ,
Khúc gió xuân, vui sướng có thừa.)
Phạm Quang Ái dịch
Quả đúng như câu kết bài Tâm khoan, ông là người "đắc trung đắc hiếu". Năm cha ông 70 tuổi, mẹ 69 tuổi, ông đã viết một bài tản văn bằng chữ Hán thuê khắc trên một tấm biển gỗ, chữ mạ vàng để mừng thọ các cụ. Lời văn trong sáng, giản dị nhưng ý tứ sâu xa, chan chứa ân tình và với một thái độ vô cùng kính ngưỡng: "....Vương phụ ta (ông nội) là Tú tài Ngọc Lâm, tiên công rất mẫn cán, vô tư và đôn hậu, dùng lễ nghi để ứng xử với người già, dùng thanh danh để chỉ bảo những người trong gia đình.
Cha của ta cũng là người như vậy. Bản tính hiền lành, thành thực, lúc nhỏ khôi ngô tuấn tú và thông minh, lớn lên có tiếng về văn chương. Với các con cháu trong nhà, ông luôn lấy nghĩa lý để dạy bảo. Với mọi người làng xã, ông luôn lấy khuôn phép thân tình để bảo ban. Với những người ốm đau bệnh tật, ông lúc nào cũng cận kề hỏi han chăm sóc. Năm 40 tuổi ông đỗ Tú tài làm sáng nền khoa cử của tổng nhà. Do vậy, mỗi khi trong giáp, thôn, xã có việc tu sửa lại đình miếu để thờ tự đều có nhờ đến ông. Ông lại được kế thừa y thuật của tổ tiên, cứu người tích thiện thêm nhiều được vững bền cho đến tận ngày nay.
Mẹ của ta, bản tính hiền thục, ôn tồn, cư xử thuận hòa mà rất quyết đoán mọi sự việc, giúp cha con ta giữ gìn cơ nghiệp, phụng sự tin cậy của tổ tiên, của dòng tộc. Tấm lòng hiếu kính, thành thực cần kiệm của bà được loan truyền gần xa đều biết đến. Cuối năm vừa qua được ban hàm Ngũ phẩm, do vậy vào đầu xuân năm nay cùng làm lễ chúc đăng thọ mũ áo đỏ, con cháu may mắn được tiếp nối dòng khoa hoạn nối liền tiếng thơm cho gia đình rất mực yên vui, mọi sự tốt lành. Vậy nên có câu nói rằng: "Làm điều phúc thì đức sẽ đến." Cha mẹ ta có đủ điều ấy, các cháu đông vui đều được nhờ ơn lộc phúc của ông bà hiền lành đức độ, lấy điều nhân nghĩa chỉ bảo mọi người. Cha mẹ ta được mệnh danh là người đem lại quả phúc rộng lớn cho xóm làng, để lại sự vẻ vang cho gia thất. Do vậy mà được cùng sánh với 99 ngọn Hồng Sơn uy nghi rộng lớn, rủ lòng bao che cho muôn loài. Vì vậy mới nói rằng: Cha mẹ ta là người nhân hậu, gia truyền tước phẩm, tuổi thọ dài lâu, đức hạnh vẹn toàn, tinh thần minh mẫn, tài nghệ mênh mông, rèn luyện sáng suốt, tấm lòng trong sạch, trao lại đức sáng, trời ban đất ban, phúc thọ đều hưởng, vậy nên con cháu, thừa hưởng trạch ơn, khắc vào biển gỗ để lấy đó làm sáng tỏ đời trước, dăn bảo đời sau.
Mùa xuân, triều Bảo Đại năm
thứ 8 (1933)
Con trai Xuân Đàm, Xuân Dinh và các cháu cùng bái ghi." (bản dịch)
Theo các vị cao niên trong gia tộc họ Nguyễn Xuân Quần Ngọc kể lại: sau khi làm xong bài văn mừng thọ này, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm có đưa cho một vị thượng thư nổi tiếng về văn tài và phẩm hạnh thời đó (có người khẳng định là Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm) nhờ góp ý, sửa văn, nhưng vì bài viết quá hay nên quan thượng thư chỉ có khen mà không sửa chữ nào.
Quá trình học tập, rèn luyện, trưởng thành và ra làm quan của Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm phần nào đã được triều đình nhà Nguyễn tổng kết, đánh giá trong chiếu chỉ triệu ông về kinh làm Ngự tiền văn phòng của vua Bảo Đại:
"Đại nhân thiếu thời đình huấn, thi lễ tố văn, trưởng dụ tường hữu văn danh.
Sơ trúng mậu tài, Khải Định Kỷ Mùi khoa điện thí đăng ất tiến sĩ đệ nhất danh, nho khoa nghĩa tố, kỳ kế hữu phu thông sĩ tịch. Sơ nhập khu tài, kế nhi tại thành, quân dĩ hoằng tứ văn. Lịch tứ quận, dĩ tuần lương trứ. Phụng kim ngã.
Hoàng thượng dĩ đại nhân thị tiên đế lâm hiên sở đắc sĩ, đặc chuẩn nhập thị ngự tiền văn phòng tư soạn dịch"
(Thuở nhỏ, đại nhân nhận được sự dạy dỗ của gia đình, có tiếng là thi lễ. Lớn lên đến trường học, học giỏi nổi tiếng. Ban đầu thi trúng tú tài, đến khoa thi đình năm Kỷ Mùi đời vua Khải Định (ông) đã thi đỗ Ất tiến sĩ, tên đứng đầu bảng,... Sau đó gặp thuận lợi và được tin cậy trong quan trường nên ở đây cũng thành công, có tiếng chăm chỉ về mọi mặt, trải bốn quận huyện đều có tiếng là vị quan tốt.
Nay vâng mệnh hoàng thượng, vì biết đại nhân là sĩ tử do tiên đế đích thân ra điện tuyển chọn, nên đặc cách cho vào ngự tiền văn phòng trông coi việc soạn dịch.- Lê Xuân Khải phiên âm và dịch).
Một mặt, nội dung tờ chiếu cho ta thấy triều đình đánh giá rất cao về nguồn gốc xuất thân, học vấn, tài năng, phẩm hạnh và thành tích làm quan của ông. Mặt khác, trong các ông vua cuối triều Nguyễn, Bảo Đại là ông vua xuất thân Tây học, thời gian đầu khi mới lên ngôi, ông có tư tưởng đổi mới về nội chính, về công việc cai trị và tổ chức bộ máy quan lại. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà triều đình lại chọn cựu thần Nguyễn Xuân Đàm làm Ngự tiền văn phòng, giúp vua "trông coi việc soạn dịch", một công việc mà Bảo Đại vốn không am hiểu nhiều (vì ông xuất ngoại học tập khi còn nhỏ tuổi). Bởi vì, nhà vua biết rõ rằng, muốn chấn chỉnh, cải tổ bộ máy cai trị vốn đã ít nhiều bị hủ bại, nếu không có người có tài đức phụ tá bên cạnh thì khó mà thực hiện. Và có lẽ, trong giai đoạn đầu cầm quyền của Bảo Đại, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã tích cực giúp ông vua trẻ thực thi được phần nào mục tiêu cải cách nội vụ nói trên nên trước khi về hưu, Tùng Lâm tiên sinh mới được triều đình thăng tới chức Hữu Tham tri bộ Lễ và ban cho tấm biển vẻ vang, sang trọng: "Đại khoa xuất thân" – "Nhị phẩm trí sự".
Tuy được nhà vua và triều đình sủng ái, tín nhiệm nhưng như đã đề cập ở phần trên, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã thấy rõ một tương suy tàn ảm đạm của nhà Nguyễn. Sau những cố gắng xoay xỏa ban đầu để vãn hồi chế độ, Bảo Đại cũng đành bất lực xuôi tay chạy theo những thú vui ăn chơi xa xỉ, mặc cho thế cuộc ngày càng nhiễu nhương. Trong một câu đối còn lại của ông, dưới hình thức khái quát về đạo lý xưa nay, Nguyễn Xuân Đàm đã ám chỉ tình trạng đổ nát vô phương cứu chữa của xã hội thực dân phong kiến lúc tàn canh này:
乱伐忠臣爲國困
Loạn phạt trung thần vi quốc khốn
平生浪子是家亡
Bình sinh lãng tử thị gia vong
(Lúc loạn, giết trung thần là mất nước,
Thời bình, sinh lãng tử ắt tan nhà)
Hơn thế, đằng sau triết lý cuộc đời, dường như ông còn kín đáo bộc lộ một tình thế khó xử nào đó của mình trong hiện trạng thời cuộc lúc đó. Phải chăng, đây là một sự xác định tư tưởng lần cuối cùng để ông dứt khoát từ bỏ vinh hoa, phú quý về sống thảnh thơi trong cảnh "Lam Hồng, nghìn thuở núi sông/Là nơi gió mát trăng trong, thanh nhàn."
Tóm lại: qua những thông tin, tư liệu mà chúng ta còn được biết về truyền thống gia đình, hành trạng và thơ văn của Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm, ta hiểu được tài năng, phẩm chất và tâm sự sâu xa của ông; ta hiểu vì sao, cũng như một bậc khoa bảng cùng thời là Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm, ông đã nhẹ nhàng trút bỏ phẩm phục, xin về trí sĩ trước tuổi. Hơn thế, ta lại càng hiểu vì sao sau khi cách mạng thành công, khác với không ít quan chức chế độ cũ lúc bấy giờ, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã hăng hái nhập cuộc, tích cực tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp do Đảng và Bác lãnh đạo, cho đến hơi thở cuối cùng.
Dẫu là hoa trái cuối mùa của vườn cũ Nho gia, nhưng do hấp thụ được những tinh hoa của truyền thống gia đình, quê hương, dân tộc cùng với những gì tốt đẹp nhất trong chữ nghĩa thánh hiền, Nguyễn Xuân Đàm xứng đáng đứng vào hàng ngũ sĩ phu yêu nước, tiến bộ lúc bấy giờ; xứng đáng để các thế hệ hôm nay tôn vinh và học tập.

## Vinh danh
Ngày 5 tháng 4 năm 2014 (tức ngày 6 tháng 3 năm Giáp Ngọ), tỉnh Hà Tĩnh đã trao chứng nhận cho Chính quyền xã Khánh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, công nhận Nhà thờ Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Nhà thờ Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm tọa tại làng Quần Ngọc, xã Khánh Vĩnh Yên, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh chó biết, hiện nay trên địa bàn huyện Can Lộc, các di tích danh nhân được phát huy khá tốt. Đặc biệt trên địa bàn xã Khánh Vĩnh Yên, di tích về cụ Nguyễn Xuân Đàm đã được địa phương bảo tồn, phát huy rất tốt. Hằng năm công tác tôn tạo, tế lễ đều được thực hiện quy củ, bài bản.
Ngày 17/07/2021, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết số 21/NQ-HDND về việc đặt tên đường Nguyễn Xuân Đàm tại thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Theo đó, đường Nguyễn Xuân Đàm có chiều dài 1km, rộng 7m, từ đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (Quốc lộ 1A hướng Tây) cổng chào đến ngã ba đường (gần nhà ông Nguyên Thanh) Tổ dân phố Hồng Quang.

title: Nguyễn Xuân Đàm

wikitext:
{{cần biên tập}}
{{chú thích trong bài}}
'''Nguyễn Xuân Đàm''' (阮春談, 1889-1953), hiệu '''Tùng Lâm''', là một danh sĩ Việt Nam cuối thế kỷ 19, nửa đầu thế kỷ 20. Ông đỗ Phó bảng khoa thi Kỷ Mùi (1919), kỳ thi Nho học cuối cùng của Việt Nam.<ref name="kienthuc.net.vn">[http://kienthuc.net.vn/phong-thuy/khoa-thi-nho-hoc-cuoi-cung-co-gi-la-34636.html Khoa thi Nho học cuối cùng có gì lạ?]{{Liên kết hỏng|date=2021-05-15 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

==Cuộc đời và sự nghiệp==
Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm sinh năm Kỷ Sửu (1889)<ref>Về năm sinh của ông, các tài liệu hiện có ghi khác nhau: sách ''Các nhà khoa bảng Việt Nam'' (Ngô Đức Thọ) ghi là năm 1885, có tài liệu ghi là sinh năm Mậu Tý (1888). Thông tin trên căn cứ theo sách ''Quốc triều đăng khoa lục'' của [[Cao Xuân Dục]], ghi năm sinh của ông là 1889.</ref>, quê ở làng Quần Ngọc, xã Đông Lâm, nay là xã Khánh Lộc, huyện [[Can Lộc]], tỉnh [[Hà Tĩnh]]. Mặc dù gia tộc ông có truyền thống học hành nhưng chưa có ai đỗ đạt đại khoa. Tổ phụ ông là cụ Nguyễn Xuân Hưởng, cha ông là cụ Nguyễn Xuân Thị đều chỉ là những vị Tú kép (2 lần đậu tú tài).

Chịu ảnh hưởng của gia đình, từ nhỏ ông được giáo dục theo truyền thống Nho học, có tiếng thông minh và chăm chỉ học hành, đỗ Tú tài khi còn rất trẻ. Tuy nhiên, mãi đến năm 31 tuổi, ông mới dự thi khoa thi Hội năm Kỷ Mùi, niên hiệu Khải Định thứ 4 (1919). Theo lê cũ thì các Tú tài không được dự thi Hội, nhưng theo nhà nghiên cứu Phạm Quang Ái thì do đây là khoa thi cuối cùng nên nhà Nguyễn đã đặc cách bỏ một số lệ cũ để mở rộng cửa trường thi cho các sĩ tử chưa có danh phận (chưa đậu [[Cử nhân]]) cũng được tham gia. Trong tờ trình của bộ Học về việc tổ chức khoa thi Kỷ Mùi, vua [[Khải Định]] đã phê như sau: ''"Lần này là khoa thi Hội cuối cùng của triều đình nên trẫm muốn gia ân cho sinh viên sĩ tử khoa mục trong cả nước, hễ ai thông thạo cả hai thứ chữ Nho và chữ Pháp thì trình lên bộ Học để xin vào ứng thí, lấy tên khoa này là Ngự tứ ân khoa"'' (sách Khải Định chính yếu sơ tập). Ngoài ra, theo trình tấu của bộ Học, vua còn đặc cách cho phép các tỉnh [[Trung Kỳ]], mỗi tỉnh xét cử 3 người là Tú sĩ ''"có thực tài đồng thời tinh thông cả chữ Nho và chữ Pháp"'', mặc dù bản thân vua Khải Định cũng thừa nhận rằng: ''"Nay theo như lời trình xin trong tờ phiến thì tuy chưa hoàn toàn trúng với ý của trẫm, nhưng ý kiến bàn thêm đã nhất trí nên tạm chuẩn y cho"''. Mục đích của việc này là ''"để cho những người hiền bị bỏ sót trong dân dã hiểu được ý trẫm"''.<ref name="kienthuc.net.vn"/>

Khoa thi này có 23 người đậu tiến sĩ, trong đó có bảy người là tiến sĩ Giáp bảng và 16 người là tiến sĩ Ất bảng (Phó bảng). Nguyễn Xuân Đàm là người đứng đầu danh sách 16 người đậu Phó bảng đó. Theo tư liệu của gia đình, sau khi thi đậu, ông được bổ làm trợ giảng [[Quốc tử giám]] một thời gian; sau đó lại ra làm Tri phủ các phủ: Đông Sơn ([[Thanh Hoá]]), [[Tam Kỳ]], [[Thăng Bình]] ([[Quảng Nam]]),v,v, trải qua 4 lần cải nhậm. Sang đời [[Bảo Đại]], ông được vua triệu vào làm Ngự tiền văn phòng, sau được thăng đến chức Hữu Tham tri bộ Lễ. Quan nghiệp của ông kéo dài đến năm 1943, lúc mới 54 tuổi, ông đã xin về quê trí sĩ. Lúc về hưu, ông được vua ban cho một tấm biển với mặt trước khắc 4 chữ "Đại khoa xuất thân", mặt sau khắc 4 chữ "Nhị phẩm trí sự".

[[Cách mạng tháng 8]] nổ ra, chính quyền [[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa]] được thành lập. Mặc dù tuổi cao, hoàn cảnh binh loạn, nhưng ông vẫn hăng hái tham gia hoạt động cho công tác cứu quốc. Ông được cử làm Chủ tịch Hội binh sĩ bị nạn huyện Can Lộc (1948); Chủ tịch Mặt trận Liên Việt huyện Can Lộc, Ủy viên Mặt trận Liên Việt tỉnh Hà Tĩnh.

Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Cụ Nguyễn Xuân Đàm là một trong ba cử nhân đỗ tiến sĩ của khoa thi cuối cùng vào năm 1919. Cụ Nguyễn Xuân Đàm là con người duy nhất của vùng đất Quần Ngọc, Khánh Lộc nay là xã Khánh Vĩnh Yên đỗ phó bảng. Đây chỉ là một nhân vật lịch sử khá đặc biệt. Trong một số tư liệu của người Pháp và người Việt thì có ghi học vấn của cụ là Giáo sư. Đây có thể coi là một trong những vị được người sau thừa nhận là Giáo sư đầu tiên của đất Can Lộc. Sau khi đỗ đạt, cụ Nguyễn Xuân Đàm trải qua rất nhiều chức vụ được triều đình giao, đặc biệt có những chức vụ như là trợ giáo của Quốc Tử Giám. Cùng với đó, cụ về làm đổng lý văn phòng là một chức vụ rất quan trọng của Triều Nguyễn. Sau khi cách mạng thành công, cụ Nguyễn Xuân Đàm cũng là một trong những người đi theo cách mạng từ sớm và đã có rất nhiều cống hiến cho cách mạng của Hà Tĩnh.

Ông qua đời ngày mùng 2 tháng 2 năm [[Quý Tỵ]], tức ngày [[19 tháng 3]] năm 1953, hưởng thọ 65 tuổi (Theo con cháu cụ thọ 68 tuổi).

==Di sản==

Sinh thời, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm trước tác thơ văn khá nhiều nhưng hồi cải cách ruộng đất bị tiêu hủy, thất lạc hầu hết. May mắn là do lúc bình sinh, ông quảng giao, sống gần gũi, thân thiện với quần chúng, lại do thơ văn ông lời hay, ý đẹp, tứ sâu sắc nên được nhiều người truyền tụng. Đến nay, qua ký ức và ghi chép của nhiều thế hệ, con cháu ông còn sưu tầm được một số, gồm: 8 bài thơ (4 bài chữ Hán, 4 bài chữ Nôm) làm theo thể thất ngôn bát cú luật Đường, 5 câu đối chữ Hán, một bài văn bia làng Quần Ngọc và một bài văn mừng thọ cha mẹ (đều bằng chữ Hán).

Qua những mảnh vỡ văn chương còn lại, chúng ta có thể hình dung được học vấn, tâm hồn, tính cách của một bậc sĩ phu đáng kính. Trước hết, Nguyễn Xuân Đàm là người rất hiếu học và luôn có một ý chí, niềm tin về sự thành đạt trong học hành, khoa cử. Ông đã thể hiện điều đó trong câu đối khuyến học như sau:

學海無涯勤是岸

''Học hải vô nhai cần thị ngạn''

青雲有路志爲梯

''Thanh vân hữu lộ chí vi thê''

(Biển học vô bờ siêng thấy bến,

Đường mây có lối, chí lần thang - PQA dịch)

Có được niềm tin, ý chí đó còn bởi ông là người rất yêu quê hương, luôn tự hào về cảnh sắc và truyền thống văn hiến của quê hương, làng xóm. Trong câu đối, văn bia đề ở các đình, đền quê nhà, ông đã bộc lộ rất rõ tình cảm đó của mình. Câu đối đề đình làng Quần Ngọc:

地有東林南巽山來坻案內

''Địa hữu Đông Lâm, nam tốn sơn lai trì án nội''

天成景趣西桥水聚到庭前

''Thiên thành cảnh thú, tây kiều thủy tụ đáo đình tiền''

(Đất có Đông Lâm, núi tự đông nam về trong án

Trời cho cảnh đẹp, cầu tây nước tụ tới trước sân - PQA dịch)

Câu đối đề thượng điện làng Lương Hội:

上等衮花封東林日照

''Thượng đẳng cổn hoa phong, Đông Lâm nhật chiếu''

億年香火在良會逢亨

''Ức niên hương hỏa tại, Lương Hội phùng hanh''

(Mặt trời rọi Đông Lâm, lễ phục vua ban vào bậc nhất;

Vận sáng về Lương Hội, lửa hương dân thắp suốt ngàn năm -PQA dịch)

Niềm tin, tình cảm của ông đối với quê hương mang một sức nặng khác thường: sức nặng của tâm linh. Bởi thế, trong văn bia làng Quần Ngọc, ta thấy tình cảm, niềm tin của tác giả vào vượng khí âm trạch của chốn "thắng địa" quê nhà rất sâu sắc, đầy hào hứng: "....Làng ta là làng Quần Ngọc tức xưa là làng Vạn Bửu. Nói về địa thế ở vào giữa xã Đông Lâm tổ mạch phát từ Cồn Côm về.

Về phía bên tả có Cồn Nhà Vụ và Cồn Đung,

Về phía bên hữu có Cồn Séo và Cồn Làng Nẩy,

Giữa nổi đồng bằng hình non có vẻ kỳ thắng.

Về phía đông có cái hồ sâu ở giữa có giếng ngọt bốn mùa nước biếc trong xanh như thế cũng là bửu ngọc vậy..." (bản dịch)

Thơ Nguyễn Xuân Đàm cũng vậy, thích thảng, tiêu sái và mang đậm tình quê. Một trong những bài thơ còn lại của ông, bài ''Tâm khoan'' (Lòng thảnh thơi), đã diễn tả rất hay, rất ấn tượng những nét tâm trạng nói trên của ông:

'' Lam Hồng thiên cổ thử giang sơn,''

''                             Nguyệt lãng, phong thanh lạc thú nhàn.''

''                             Hoạn hải ba đào chu ký ngạn,''

''                             Gia sơn chỉ xích bộ hà gian.''

''                             Tùng viên ấm mãn tranh Vương, Đẩu;''

''                             Cối trạch xuân sinh học Khổng Nhan.''

''                             Lão kính xuân trường song bạch phát,''

''                             Đắc trung, đắc hiếu tự tâm khoan.''

(Lam Hồng, nghìn thuở núi sông;

Là nơi gió mát trăng trong, thanh nhàn.

Thuyền con, bể hoạn sóng tràn;

Ung dung cập bến, bàn hoàn lối quê.

Vườn tùng, bóng cối mải mê;

Đã hơn Vương Đẩu, so tề Khổng Nhan.

Thảnh thơi, trung hiếu vẹn tròn;

Gương già: đầu bạc, xuân còn dài lâu.)

Phạm Quang Ái dịch

Ở một bài thơ khác, bài ''Phong cao'' (Gió lộng), ông bộc bạch thẳng tâm trạng chán cảnh "Phủ ngưỡng tùy nhân" cùng là lòng đinh ninh hướng về cuộc sống trí sĩ "Xuân phong ký khúc lạc dư khoan":

'' Phong cao thảo ám cổ thành san,''

''                   Phủ ngưỡng tùy nhân mạc vị nhàn.''

''                   Lao lạc bắc hồng đương vạn lý,''

''                   Bồi hồi tây nguyệt cách trường gian.''

''                   Xuân thu ca tụ Tư văn hội,''

''                   Tuế nguyệt triều đình các Lỗ Nhan.''

''                   Nhất chẩm yên hà liên viễn phố,''

''                   Xuân phong ký khúc lạc dư khoan.''

(Gió lộng thành xưa, cỏ núi mờ,

Nhàn chi? Luồn cúi với chào thưa.

Nghìn trùng trời bắc, hồng mê mỏi,

Một khoảng non tây, nguyệt hững hờ.

Gác Lỗ Nhan, vui chầu tám tiết,

Hội Tư văn, ngâm ngợi tư mùa.

Yên hà một gối, thương nơi cũ,

Khúc gió xuân, vui sướng có thừa.)

Phạm Quang Ái dịch

Quả đúng như câu kết bài ''Tâm khoan, ''ông là người "đắc trung đắc hiếu". Năm cha ông 70 tuổi, mẹ 69 tuổi, ông đã viết một bài tản văn bằng chữ Hán thuê khắc trên một tấm biển gỗ, chữ mạ vàng để mừng thọ các cụ. Lời văn trong sáng, giản dị nhưng ý tứ sâu xa, chan chứa ân tình và với một thái độ vô cùng kính ngưỡng: "....Vương phụ ta (ông nội) là Tú tài Ngọc Lâm, tiên công rất mẫn cán, vô tư và đôn hậu, dùng lễ nghi để ứng xử với người già, dùng thanh danh để chỉ bảo những người trong gia đình.

Cha của ta cũng là người như vậy. Bản tính hiền lành, thành thực, lúc nhỏ khôi ngô tuấn tú và thông minh, lớn lên có tiếng về văn chương. Với các con cháu trong nhà, ông luôn lấy nghĩa lý để dạy bảo. Với mọi người làng xã, ông luôn lấy khuôn phép thân tình để bảo ban. Với những người ốm đau bệnh tật, ông lúc nào cũng cận kề hỏi han chăm sóc. Năm 40 tuổi ông đỗ Tú tài làm sáng nền khoa cử của tổng nhà. Do vậy, mỗi khi trong giáp, thôn, xã có việc tu sửa lại đình miếu để thờ tự đều có nhờ đến ông. Ông lại được kế thừa y thuật của tổ tiên, cứu người tích thiện thêm nhiều được vững bền cho đến tận ngày nay.

Mẹ của ta, bản tính hiền thục, ôn tồn, cư xử thuận hòa mà rất quyết đoán mọi sự việc, giúp cha con ta giữ gìn cơ nghiệp, phụng sự tin cậy của tổ tiên, của dòng tộc. Tấm lòng hiếu kính, thành thực cần kiệm của bà được loan truyền gần xa đều biết đến. Cuối năm vừa qua được ban hàm Ngũ phẩm, do vậy vào đầu xuân năm nay cùng làm lễ chúc đăng thọ mũ áo đỏ, con cháu may mắn được tiếp nối dòng khoa hoạn nối liền tiếng thơm cho gia đình rất mực yên vui, mọi sự tốt lành. Vậy nên có câu nói rằng: "Làm điều phúc thì đức sẽ đến." Cha mẹ ta có đủ điều ấy, các cháu đông vui đều được nhờ ơn lộc phúc của ông bà hiền lành đức độ, lấy điều nhân nghĩa chỉ bảo mọi người. Cha mẹ ta được mệnh danh là người đem lại quả phúc rộng lớn cho xóm làng, để lại sự vẻ vang cho gia thất. Do vậy mà được cùng sánh với 99 ngọn Hồng Sơn uy nghi rộng lớn, rủ lòng bao che cho muôn loài. Vì vậy mới nói rằng: Cha mẹ ta là người nhân hậu, gia truyền tước phẩm, tuổi thọ dài lâu, đức hạnh vẹn toàn, tinh thần minh mẫn, tài nghệ mênh mông, rèn luyện sáng suốt, tấm lòng trong sạch, trao lại đức sáng, trời ban đất ban, phúc thọ đều hưởng, vậy nên con cháu, thừa hưởng trạch ơn, khắc vào biển gỗ để lấy đó làm sáng tỏ đời trước, dăn bảo đời sau.

Mùa xuân, triều Bảo Đại năm
thứ 8 (1933)

Con trai Xuân Đàm, Xuân Dinh và các cháu cùng bái ghi." (bản dịch)

Theo các vị cao niên trong gia tộc họ Nguyễn Xuân Quần Ngọc kể lại: sau khi làm xong bài văn mừng thọ này, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm có đưa cho một vị thượng thư nổi tiếng về văn tài và phẩm hạnh thời đó (có người khẳng định là Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm) nhờ góp ý, sửa văn, nhưng vì bài viết quá hay nên quan thượng thư chỉ có khen mà không sửa chữ nào.

Quá trình học tập, rèn luyện, trưởng thành và ra làm quan của Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm phần nào đã được triều đình nhà Nguyễn tổng kết, đánh giá trong chiếu chỉ triệu ông về kinh làm Ngự tiền văn phòng của vua Bảo Đại:

"''Đại nhân thiếu thời đình huấn, thi lễ tố văn, trưởng dụ tường hữu văn danh.''

''Sơ trúng mậu tài, Khải Định Kỷ Mùi khoa điện thí đăng ất tiến sĩ đệ nhất danh, nho khoa nghĩa tố, kỳ kế hữu phu thông sĩ tịch. Sơ nhập khu tài, kế nhi tại thành, quân dĩ hoằng tứ văn. Lịch tứ quận, dĩ tuần lương trứ. Phụng kim ngã.''

''Hoàng thượng dĩ đại nhân thị tiên đế lâm hiên sở đắc sĩ, đặc chuẩn nhập thị ngự tiền văn phòng tư soạn dịch''"

(Thuở nhỏ, đại nhân nhận được sự dạy dỗ của gia đình, có tiếng là thi lễ. Lớn lên đến trường học, học giỏi nổi tiếng. Ban đầu thi trúng tú tài, đến khoa thi đình năm Kỷ Mùi đời vua Khải Định (ông) đã thi đỗ Ất tiến sĩ, tên đứng đầu bảng,... Sau đó gặp thuận lợi và được tin cậy trong quan trường nên ở đây cũng thành công, có tiếng chăm chỉ về mọi mặt, trải bốn quận huyện đều có tiếng là vị quan tốt.

Nay vâng mệnh hoàng thượng, vì biết đại nhân là sĩ tử do tiên đế đích thân ra điện tuyển chọn, nên đặc cách cho vào ngự tiền văn phòng trông coi việc soạn dịch.- Lê Xuân Khải phiên âm và dịch).

Một mặt, nội dung tờ chiếu cho ta thấy triều đình đánh giá rất cao về nguồn gốc xuất thân, học vấn, tài năng, phẩm hạnh và thành tích làm quan của ông. Mặt khác, trong các ông vua cuối triều Nguyễn, Bảo Đại là ông vua xuất thân Tây học, thời gian đầu khi mới lên ngôi, ông có tư tưởng đổi mới về nội chính, về công việc cai trị và tổ chức bộ máy quan lại. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà triều đình lại chọn cựu thần Nguyễn Xuân Đàm làm Ngự tiền văn phòng, giúp vua "trông coi việc soạn dịch", một công việc mà Bảo Đại vốn không am hiểu nhiều (vì ông xuất ngoại học tập khi còn nhỏ tuổi). Bởi vì, nhà vua biết rõ rằng, muốn chấn chỉnh, cải tổ bộ máy cai trị vốn đã ít nhiều bị hủ bại, nếu không có người có tài đức phụ tá bên cạnh thì khó mà thực hiện. Và có lẽ, trong giai đoạn đầu cầm quyền của Bảo Đại, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã tích cực giúp ông vua trẻ thực thi được phần nào mục tiêu cải cách nội vụ nói trên nên trước khi về hưu, Tùng Lâm tiên sinh mới được triều đình thăng tới chức Hữu Tham tri bộ Lễ và ban cho tấm biển vẻ vang, sang trọng: "Đại khoa xuất thân" – "Nhị phẩm trí sự".

Tuy được nhà vua và triều đình sủng ái, tín nhiệm nhưng như đã đề cập ở phần trên, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã thấy rõ một tương suy tàn ảm đạm của nhà Nguyễn. Sau những cố gắng xoay xỏa ban đầu để vãn hồi chế độ, Bảo Đại cũng đành bất lực xuôi tay chạy theo những thú vui ăn chơi xa xỉ, mặc cho thế cuộc ngày càng nhiễu nhương. Trong một câu đối còn lại của ông, dưới hình thức khái quát về đạo lý xưa nay, Nguyễn Xuân Đàm đã ám chỉ tình trạng đổ nát vô phương cứu chữa của xã hội thực dân phong kiến lúc tàn canh này:

乱伐忠臣爲國困

Loạn phạt trung thần vi quốc khốn

平生浪子是家亡

Bình sinh lãng tử thị gia vong

(Lúc loạn, giết trung thần là mất nước,

Thời bình, sinh lãng tử ắt tan nhà)

Hơn thế, đằng sau triết lý cuộc đời, dường như ông còn kín đáo bộc lộ một tình thế khó xử nào đó của mình trong hiện trạng thời cuộc lúc đó. Phải chăng, đây là một sự xác định tư tưởng lần cuối cùng để ông dứt khoát từ bỏ vinh hoa, phú quý về sống thảnh thơi trong cảnh "Lam Hồng, nghìn thuở núi sông/Là nơi gió mát trăng trong, thanh nhàn."

Tóm lại: qua những thông tin, tư liệu mà chúng ta còn được biết về truyền thống gia đình, hành trạng và thơ văn của Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm, ta hiểu được tài năng, phẩm chất và tâm sự sâu xa của ông; ta hiểu vì sao, cũng như một bậc khoa bảng cùng thời là Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm, ông đã nhẹ nhàng trút bỏ phẩm phục, xin về trí sĩ trước tuổi. Hơn thế, ta lại càng hiểu vì sao sau khi cách mạng thành công, khác với không ít quan chức chế độ cũ lúc bấy giờ, Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm đã hăng hái nhập cuộc, tích cực tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp do Đảng và Bác lãnh đạo, cho đến hơi thở cuối cùng.

Dẫu là hoa trái cuối mùa của vườn cũ Nho gia, nhưng do hấp thụ được những tinh hoa của truyền thống gia đình, quê hương, dân tộc cùng với những gì tốt đẹp nhất trong chữ nghĩa thánh hiền, Nguyễn Xuân Đàm xứng đáng đứng vào hàng ngũ sĩ phu yêu nước, tiến bộ lúc bấy giờ; xứng đáng để các thế hệ hôm nay tôn vinh và học tập.

==Vinh danh==

Ngày 5 tháng 4 năm 2014 (tức ngày 6 tháng 3 năm Giáp Ngọ), tỉnh Hà Tĩnh đã trao chứng nhận cho Chính quyền xã Khánh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, công nhận Nhà thờ Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Nhà thờ Phó bảng Nguyễn Xuân Đàm tọa tại làng Quần Ngọc, xã Khánh Vĩnh Yên, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lĩnh - Trưởng phòng Văn hóa tỉnh Hà Tĩnh chó biết, hiện nay trên địa bàn huyện Can Lộc, các di tích danh nhân được phát huy khá tốt. Đặc biệt trên địa bàn xã Khánh Vĩnh Yên, di tích về cụ Nguyễn Xuân Đàm đã được địa phương bảo tồn, phát huy rất tốt. Hằng năm công tác tôn tạo, tế lễ đều được thực hiện quy củ, bài bản.

Ngày 17/07/2021, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết số 21/NQ-HDND về việc đặt tên đường Nguyễn Xuân Đàm tại thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Theo đó, đường Nguyễn Xuân Đàm có chiều dài 1km, rộng 7m, từ đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (Quốc lộ 1A hướng Tây) cổng chào đến ngã ba đường (gần nhà ông Nguyên Thanh) Tổ dân phố Hồng Quang.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

{{thời gian sống|1889|1953}}

[[Thể loại:Người Hà Tĩnh]]
[[Thể loại:Phó bảng]]


text:
# Themus kambaiticus
Themus kambaiticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1983.

title: Themus kambaiticus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Themus kambaiticus''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Cantharidae]]
| genus = ''[[Themus]]''
| species = '''''T. kambaiticus'''''
| binomial = ''Themus kambaiticus''
| binomial_authority = Wittmer, 1983
}}
'''''Themus kambaiticus''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cantharidae]]. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1983.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Themus]]

{{Cantharinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Cantharidae

Chi (genus): Themus

Loài (species): T. kambaiticus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Themus kambaiticus · Wittmer, 1983