text:
# Lelów
Lelów [ˈlɛluf] (tiếng Yid: לעלוב - Lelov) là một ngôi làng thuộc huyện Częstochowa, Silesian Voivodeship, ở miền nam Ba Lan. Đó là khu vực hành chính của gmina (khu hành chính) được gọi là Gmina Lelów. Nó nằm trên sông Białka, khoảng 39 kilômét (24 mi) về phía đông của Częstochowa và 66 km (41 mi) về phía đông bắc của thủ phủ khu vực Katowice. Trong thời kỳ Vương quốc Ba Lan, Lelów là một trung tâm đô thị quan trọng của Lesser Poland, là thủ đô của một quận thuộc về Krakow Voivodeship. Ngôi làng có dân số 2.127 người.

## Lịch sử
Vào thời kỳ đầu của Vương quốc Ba Lan, một lãnh địa được thành lập ở bờ sông Białka, trong một khu vực đầm lầy, nơi bảo vệ khỏi những kẻ xâm lược. Tài liệu đầu tiên đề cập đến Lelów xuất hiện vào năm 1193, trong một tài liệu do Giáo hoàng Celestine III ban hành. Năm 1246, trong thời kỳ được gọi là Phân vùng của Ba Lan (xem phân vùng Feudal), Hoàng tử Konrad I của Masovia đã khởi xướng xây dựng thị trấn, tại vị trí của lãnh địa cổ đại. Vào đầu thế kỷ 14, Lelów, lúc đó là tài sản của các Giám mục Kraków, đã bị bắt bởi các hiệp sĩ của Władysław I the Elbow-high. Thị trấn được điều khiển bởi quân đội Đức và Séc, trung thành với Đức cha Jan Muskata (xem thêm Cuộc nổi loạn của wójt Albert).
Vào thế kỷ 14, Lelów trở nên thịnh vượng, nhờ sự bảo vệ và đặc quyền của hoàng gia. Dân số của nó lên tới 1.200 người, và Vua Casimir III Đại đế đã xây dựng tại đây một lâu đài và bao quanh thị trấn bằng một bức tường phòng thủ. Lelów nằm gần biên giới với Silesia do Séc cai trị, và do đó, đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ba Lan. Năm 1341, Lelów nhận được quyền Magdeburg từ Vua Casimir, và trở thành một thị trấn huyện ở Kraków Voivodeship. Vào tháng 7 năm 1345, trong Chiến tranh Ba Lan-Bohemian, các đơn vị Séc đã bị đánh bại bởi người Ba Lan và các đồng minh Hungary của họ gần Lelów. Trong thế kỷ 15 và 16, Lelów vẫn là một trong những thị trấn quan trọng nhất của Ba Lan. Nó thường xuyên bị đốt cháy, nhưng đã tìm cách phục hồi và các nhà sản xuất vải địa phương đã nổi tiếng trên cả nước. Năm 1638, Lelów gần như bị thiêu rụi hoàn toàn trong một trận hỏa hoạn lớn, và sự hủy diệt tiếp theo được đưa ra bởi cuộc chiến Thụy Điển-Ba Lan, sau đó thị trấn không bao giờ phục hồi. Lelów một lần nữa bị phá hủy trong Đại chiến Bắc Âu, sau đó bức tường phòng thủ của nó bị kéo xuống.
Sau sự phân vùng của Ba Lan, Lelów thuộc về Vương quốc Phổ của tỉnh New Silesia (1793-1806). Kể từ năm 1815, đây là một phần của Quốc hội Ba Lan do Nga kiểm soát và sự suy giảm của nó vẫn tiếp tục. Quận Lelów đã không còn tồn tại vào năm 1837 và khu vực của thị trấn là một trong những trung tâm của cuộc nổi dậy tháng giêng. Năm 1827, Lelów có dân số 785, và năm 1825, Tu viện Saint Francis cổ đã bị phá hủy. Năm 1869, chính phủ Nga đã giảm Lelów xuống vị thế của một ngôi làng. Chiến tranh thế giới thứ nhất không gây ra thiệt hại đáng kể nào và tại Cộng hòa Ba Lan thứ hai, Lelów thuộc về Kielce Voivodeship. Vào ngày 4 tháng 9 năm 1939, trong cuộc xâm lược Ba Lan, Wehrmacht đã xâm chiếm và đốt cháy nhà thờ St. Martin thế kỷ 14, cùng với hầu hết ngôi làng. Sự hủy diệt hơn nữa diễn ra vào tháng 1/1945, khi những người lính Đức rút lui chiến đấu với Hồng quân tiến công. Nhà thờ được xây dựng lại sau chiến tranh, nhưng không có nhiều vật phẩm và đồ trang trí có giá trị.

## Danh lam thắng cảnh
Các điểm tham quan chính của làng bao gồm:
- Nhà thờ Công giáo St. Martin từ thế kỷ 14, được tu sửa vào năm 1638, với một tác phẩm điêu khắc Chúa Jesus bị đóng đinh được cứu khỏi lửa vào năm 1939 và một Nhà nguyện của Đức Chúa Trời,
- Mộ của Hasidic Tzadik David Biderman, được viếng thăm mỗi tháng một bởi những người hành hương Hasidic từ khắp nơi trên thế giới,[2]
- Một quảng trường chợ độc đáo ở châu Âu, với hai con đường nối quảng trường ở mỗi góc,
- Một điểm thu hút ẩm thực được gọi là ciulim (một từ Ba Lan không dịch được). Ciulim được nấu cho những dịp đặc biệt của gia đình (sinh nhật, ngày kỷ niệm, v.v.) và các ngày lễ lớn (Giáng sinh, Phục sinh, v.v.). Nó có liên quan đến các món ăn truyền thống của người Do Thái, cholent,
- trong quá khứ Lelów có một lâu đài theo kiến trúc Gô-tích, được thành lập bởi Vua Casimir III Đại đế. Lâu đài rơi vào một đống đổ nát vào thế kỷ 17, và bị phá hủy vào năm 1804-1805. Lelów cũng có một bức tường phòng thủ dài 1.000 mét làm bằng đá, được xây dựng vào thế kỷ 14, với một số cổng. Bức tường dần dần được kéo xuống vào năm 1848-1870. Tu viện Franciscan, được xây dựng vào năm 1357, đã bị phá hủy vào năm 1825.

## Đường sá
Những con đường chính đi qua Lelów là:
- Quốc lộ 46 (Kudowa - Jędrzejów)
- Đường số 794 (Koniecpol - Cracow)
- Đường số 789 (Lelów- Żarki)

## Thành phố chị em
- Allentown, Pennsylvania, quận lỵ của quận Lehigh

title: Lelów

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư|name=Lelów|settlement_type=Làng|total_type= |image_skyline=Kosciol sw. Marcina w Lelowie.JPG|image_caption=Nhà thờ Saint Martin|image_flag=|image_shield=|subdivision_type=[[Countries of the world|Country]]|subdivision_name={{flag icon|Poland}} [[Ba Lan]]|subdivision_type1=[[Voivodeships of Poland|Voivodeship]]|subdivision_name1=[[Silesian Voivodeship|Silesian]]|subdivision_type2=[[Powiat|County]]|subdivision_name2=[[Częstochowa County]]|subdivision_type3=[[Gmina]]|subdivision_name3=[[Gmina Lelów|Lelów]]|pushpin_map=Poland|pushpin_label_position=right|elevation_m=|population_total=2127|website=}}
'''Lelów''' {{IPAc-pl|'|l|e|l|u|f}} ({{Langx|yi|לעלוב}} - ''Lelov'') là một [[Làng|ngôi làng]] thuộc [[Częstochowski|huyện Częstochowa]], [[Śląskie|Silesian Voivodeship]], ở miền nam Ba Lan. Đó là khu vực hành chính của gmina (khu hành chính) được gọi là Gmina Lelów.<ref name="TERYT">{{Chú thích web|url=http://www.stat.gov.pl/broker/access/prefile/listPreFiles.jspa|title=Central Statistical Office (GUS) - TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal)|date=2008-06-01|language=pl}}</ref> Nó nằm trên sông Białka, khoảng {{Convert|39|km|mi|0}} về phía đông của [[Częstochowa]] và {{Convert|66|km|mi|0|abbr=on}} về phía đông bắc của thủ phủ khu vực [[Katowice]]. Trong thời kỳ Vương quốc Ba Lan, Lelów là một trung tâm đô thị quan trọng của Lesser Poland, là thủ đô của một quận thuộc về Krakow Voivodeship. Ngôi làng có dân số 2.127 người.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:Lelow_-_chasydzi.jpg|trái|nhỏ| Người Do Thái Hasidic cầu nguyện trong hội đường]]
[[Tập tin:Lelów_-_market_square_1.jpg|trái|nhỏ| Quảng trường chợ]]
Vào thời kỳ đầu của Vương quốc Ba Lan, một lãnh địa được thành lập ở bờ sông ''Białka'', trong một khu vực đầm lầy, nơi bảo vệ khỏi những kẻ xâm lược. Tài liệu đầu tiên đề cập đến Lelów xuất hiện vào năm 1193, trong một tài liệu do [[Giáo hoàng Cêlestinô III|Giáo hoàng Celestine III]] ban hành. Năm 1246, trong thời kỳ được gọi là Phân vùng của Ba Lan (xem phân vùng Feudal), Hoàng tử Konrad I của Masovia đã khởi xướng xây dựng thị trấn, tại vị trí của lãnh địa cổ đại. Vào đầu thế kỷ 14, Lelów, lúc đó là tài sản của các Giám mục Kraków, đã bị bắt bởi các hiệp sĩ của Władysław I the Elbow-high. Thị trấn được điều khiển bởi quân đội Đức và Séc, trung thành với Đức cha Jan Muskata (xem thêm Cuộc nổi loạn của wójt Albert).

Vào thế kỷ 14, Lelów trở nên thịnh vượng, nhờ sự bảo vệ và đặc quyền của hoàng gia. Dân số của nó lên tới 1.200 người, và Vua [[Kazimierz III của Ba Lan|Casimir III Đại đế đã]] xây dựng tại đây một lâu đài và bao quanh thị trấn bằng một [[Tường thành|bức tường phòng thủ]]. Lelów nằm gần biên giới với [[Silesia]] do [[Vương quốc Bohemia|Séc]] cai trị, và do đó, đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ba Lan. Năm 1341, Lelów nhận được quyền Magdeburg từ Vua Casimir, và trở thành một thị trấn huyện ở Kraków Voivodeship. Vào tháng 7 năm 1345, trong Chiến tranh Ba Lan-Bohemian, các đơn vị Séc đã bị đánh bại bởi người Ba Lan và các đồng minh Hungary của họ gần Lelów. Trong thế kỷ 15 và 16, Lelów vẫn là một trong những thị trấn quan trọng nhất của Ba Lan. Nó thường xuyên bị đốt cháy, nhưng đã tìm cách phục hồi và các nhà sản xuất vải địa phương đã nổi tiếng trên cả nước. Năm 1638, Lelów gần như bị thiêu rụi hoàn toàn trong một trận hỏa hoạn lớn, và sự hủy diệt tiếp theo được đưa ra bởi [[Đại hồng thủy (lịch sử)|cuộc chiến Thụy Điển-Ba Lan]], sau đó thị trấn không bao giờ phục hồi. Lelów một lần nữa bị phá hủy trong [[Đại chiến Bắc Âu]], sau đó bức tường phòng thủ của nó bị kéo xuống.

Sau sự [[Phân chia Ba Lan|phân vùng của Ba Lan]], Lelów thuộc về [[Vương quốc Phổ]] của tỉnh New Silesia (1793-1806). Kể từ năm 1815, đây là một phần của [[Vương quốc Lập hiến Ba Lan|Quốc hội Ba Lan]] do Nga kiểm soát và sự suy giảm của nó vẫn tiếp tục. Quận Lelów đã không còn tồn tại vào năm 1837 và khu vực của thị trấn là một trong những trung tâm của [[Khởi nghĩa Tháng Giêng|cuộc nổi dậy tháng giêng]]. Năm 1827, Lelów có dân số 785, và năm 1825, [[Tu viện]] [[Phanxicô thành Assisi|Saint Francis]] cổ đã bị phá hủy. Năm 1869, chính phủ Nga đã giảm Lelów xuống vị thế của một ngôi làng. [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]] không gây ra thiệt hại đáng kể nào và tại [[Đệ Nhị Cộng hòa Ba Lan|Cộng hòa Ba Lan thứ hai]], Lelów thuộc về Kielce Voivodeship. Vào ngày 4 tháng 9 năm 1939, trong cuộc [[Cuộc tấn công Ba Lan (1939)|xâm lược Ba Lan]], [[Wehrmacht|Wehrmacht đã]] xâm chiếm và đốt cháy nhà thờ St. Martin thế kỷ 14, cùng với hầu hết ngôi làng. Sự hủy diệt hơn nữa diễn ra vào tháng 1/1945, khi những người lính Đức rút lui chiến đấu với [[Hồng Quân|Hồng quân tiến công]]. Nhà thờ được xây dựng lại sau chiến tranh, nhưng không có nhiều vật phẩm và đồ trang trí có giá trị.

== Danh lam thắng cảnh ==
Các điểm tham quan chính của làng bao gồm:

* Nhà thờ Công giáo St. Martin từ thế kỷ 14, được tu sửa vào năm 1638, với một tác phẩm điêu khắc Chúa Jesus bị đóng đinh được cứu khỏi lửa vào năm 1939 và một Nhà nguyện của Đức Chúa Trời,
* Mộ của [[Do Thái giáo Hasidim|Hasidic]] Tzadik David Biderman, được viếng thăm mỗi tháng một bởi những người hành hương Hasidic từ khắp nơi trên thế giới,<ref>[http://www.rp.pl/artykul/10,423848.html Chasydzi modlą się na grobie cadyka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316215844/http://www.rp.pl/artykul/10,423848.html |date=2012-03-16 }} at ''[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]]'', 23 January 2010</ref>
* Một quảng trường chợ độc đáo ở châu Âu, với hai con đường nối quảng trường ở mỗi góc,
* Một điểm thu hút ẩm thực được gọi là ''ciulim'' (một từ Ba Lan không dịch được). Ciulim được nấu cho những dịp đặc biệt của gia đình (sinh nhật, ngày kỷ niệm, v.v.) và các ngày lễ lớn (Giáng sinh, Phục sinh, v.v.). Nó có liên quan đến các món ăn truyền thống của người Do Thái, cholent,
* trong quá khứ Lelów có một lâu đài theo kiến trúc Gô-tích, được thành lập bởi Vua [[Kazimierz III của Ba Lan|Casimir III Đại đế]]. Lâu đài rơi vào một đống đổ nát vào thế kỷ 17, và bị phá hủy vào năm 1804-1805. Lelów cũng có một bức tường phòng thủ dài 1.000 mét làm bằng đá, được xây dựng vào thế kỷ 14, với một số cổng. Bức tường dần dần được kéo xuống vào năm 1848-1870. Tu viện Franciscan, được xây dựng vào năm 1357, đã bị phá hủy vào năm 1825.

== Đường sá ==
Những con đường chính đi qua Lelów là:

* Quốc lộ 46 ([[Kudowa-Zdrój|Kudowa]] - [[Jędrzejów]])
* Đường số 794 ([[Koniecpol]] - [[Kraków|Cracow]])
* Đường số 789 (Lelów- [[Żarki]])

== Thành phố chị em ==

* {{flagicon|Hoa Kỳ}} [[Allentown, Pennsylvania|Allentown]], [[Pennsylvania]], quận lỵ của quận Lehigh

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.lelow.pl Trang web chính thức của đô thị Lelów] {{Pl icon}}
* [http://www.parafialelow.kielce.opoka.org.pl Trang web chính thức của Giáo xứ St. Martin] {{Pl icon}}
* [http://www.sztetl.org.pl/en/city/lelow/ Cộng đồng Do Thái ở Lelów] trên Virtual Shtetl

[[Thể loại:Tội ác chiến tranh Đức Quốc xã ở Ba Lan]]
[[Thể loại:Làng của Ba Lan]]

title: Lelów

Country: Ba Lan

Voivodeship: Silesian

County: Częstochowa County

Gmina: Lelów

Múi giờ: UTC+1, UTC+2


text:
# Gündüzü, Bulanık
Gündüzü là một xã thuộc huyện Bulanık, tỉnh Muş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 917 người.

wikiname: viwiki

title: Gündüzü, Bulanık

in_language: vi

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Gündüzü
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Muş (tỉnh)|Muş]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Bulanık]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =917 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Gündüzü''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Bulanık]], tỉnh [[Muş (tỉnh)|Muş]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 917 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=49&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Muş|access-date=ngày 23 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-16|archive-url=https://archive.today/20120716204902/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=49&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html|url-status=bot: unknown}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Làng thuộc tỉnh Muş]]

{{Muş-geo-stub}}

title: Gündüzü

Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ

Tỉnh: Muş

Huyện: Bulanık

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 917 người

Múi giờ: UTC+3, Giờ ở Thổ Nhĩ Kỳ

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)


text:
# Chaunus pombali
Chaunus pombali là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

title: Chaunus pombali

wikitext:
{{Bảng phân loại
| image = Bufo pombali01a.jpg
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Động vật lưỡng cư|Amphibia]]
| ordo = [[Bộ Không đuôi|Anura]]
| familia = [[Họ Cóc|Bufonidae]]
| genus = ''[[Chaunus]]''
| species = '''''C. pombali'''''
| binomial = ''Chaunus pombali''
| binomial_authority = (Baldissera, Caramaschi and [[Célio F.B. Haddad|Haddad]], 2004)
| synonyms = *''Bufo pombali''
| name = ''Chaunus pombali''
}}
'''''Chaunus pombali''''' là một loài [[cóc]] trong họ [[Họ Cóc|Bufonidae]]. Chúng là loài [[đặc hữu]] của [[Brasil]].
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu [[rừng]] ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu [[rừng]] vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, [[sông]], và [[đầm nước]] ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.
== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Bufo pombali01.jpg
Tập tin:Rhinella pombali.JPG
</gallery>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
* Baldisseri, F. 2006. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/61756/all Bufo pombali]. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.
*{{DOI|10.1206/0003-0090(2006)297[0001:TATOL]2.0.CO;2}}
{{commonscat|Bufo pombali|Chaunus pombali}}

[[Thể loại:Chaunus]]
[[Thể loại:Động vật lưỡng cư Nam Mỹ]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 2004]]
[[Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil]]
[[Thể loại:Rhinella]]

{{Bufonidae-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Ít quan tâm (IUCN 3.1)

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Amphibia

Bộ (ordo): Anura

Họ (familia): Bufonidae

Chi (genus): Chaunus

Loài (species): C. pombali

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Chaunus pombali · (Baldissera, Caramaschi and Haddad, 2004)

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Bufo pombali


text:
# Oediopalpa teutonica
Oediopalpa teutonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1948.

title: Oediopalpa teutonica

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Oediopalpa teutonica''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]
| genus = ''[[Oediopalpa]]''
| species = '''''O. teutonica'''''
| binomial = ''Oediopalpa teutonica''
| binomial_authority = Uhmann, 1948
}}
'''''Oediopalpa teutonica''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1948.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Oediopalpa]]

{{Hispinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Chrysomelidae

Chi (genus): Oediopalpa

Loài (species): O. teutonica

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Oediopalpa teutonica · Uhmann, 1948


text:
# Sức lực
Sức lực hay là sức mạnh thể chất (tiếng Anh: Physical strength) hay còn gọi là thể lực là thước đo mức độ tác động của lực của một cá nhân lên vật thể vật lý. Sức lực được tạo ra cốt lõi từ yếu tố trương lực cơ, mức độ co duỗi cơ bắp. Thể lực là toàn bộ khả năng hoạt động hiệu quả của cơ thể, một nền tảng thể lực sung mãn là yếu tố quan trọng để xây dựng cơ bắp nhằm đạt thể chất ưu việt cho việc cải thiện hiệu suất tập luyện và thi đấu. Tăng cường sức mạnh thể chất (sức vóc) là mục tiêu của luyện tập sức mạnh. Thể lực (sức khoẻ thể chất) và sự ổn định tinh thần song hành với nhau, vì nghiên cứu cho thấy rằng mặc dù hoạt động thể chất và hoạt động nhịp độ (aerobic) cải thiện khả năng thể chất của một người, qua đó cũng giúp cải thiện hình ảnh cơ thể, ngoại hình một cách tích cực và tăng sự tự tin của một người, giảm trầm cảm và lo âu cũng như tăng cường trạng thái tâm trạng và chức năng nhận thức tổng thể. Huấn luyện thể lực tổng quát có thể được sử dụng để thúc đẩy quá trình giảm cân (giảm tới hoặc hơn 3% trọng lượng cơ thể) khi xây dựng một kế hoạch chương trình luyện tập tập trung vào việc tái cấu trúc lối sống đồng thời giúp cung cấp động lực cần thiết để thành công. Huấn luyện thể lực tổng quát được ứng dụng cho việc tập cho cơ thể săn chắc hoặc xây dựng cơ bắp, về cơ bản là cùng một quá trình sinh lý. Những người có sức vóc, sức lực mạnh khỏe được gọi là lực sĩ hay tráng sĩ.

## Cơ chế
Sức mạnh thể chất (sức lực) của một cá nhân được xác định bởi hai yếu tố gồm diện tích mặt cắt ngang của các sợi cơ được huy động để tạo lực và cường độ của việc huy động. Khả năng tăng cơ (tăng độ dày bó cơ, mức độ co duỗi của sợi cơ) cũng khác nhau ở mỗi người, chủ yếu dựa trên gen quyết định lượng hóc-môn (Hormone) tiết ra, nhưng cũng dựa trên giới tính, độ tuổi, sức khỏe của người đó và chế độ dinh dưỡng đầy đủ trong chế độ ăn uống. Kiểm tra tối đa một lần lặp lại là cách chính xác nhất để xác định sức mạnh cơ tối đa. Những cá nhân có tỷ lệ sợi cơ co giật chậm Loại I cao sẽ yếu hơn một cá nhân tương tự có tỷ lệ sợi cơ co giật nhanh Loại II cao, nhưng sẽ có sức bền lớn hơn. Di truyền về loại sợi cơ đặt ra ranh giới ngoài cùng của sức mạnh thể chất có thể có (trừ khi sử dụng các tác nhân tăng cường như testosterone), mặc dù vị trí duy nhất trong đó được khẳng định bằng cách luyện tập.
Tỷ lệ sợi cơ của từng cá nhân có thể được xác định thông qua sinh thiết cơ. Những cân nhắc khác là khả năng huy động các sợi cơ cho một hoạt động cụ thể, góc khớp và chiều dài của mỗi chi. Đối với một mặt cắt ngang nhất định, các chi ngắn hơn có thể nâng được nhiều tạ hơn. Có nhiều cách khác nhau để đo sức mạnh thể chất, thể trạng của một người hoặc một nhóm dân số nhất định. Phân tích khả năng sức mạnh thường được thực hiện trong lĩnh vực công thái học, trong đó một nhiệm vụ cụ thể (ví dụ như nâng vật nặng, đẩy xe đẩy) và/hoặc một tư thế được đánh giá và so sánh với khả năng của nhóm dân số mà nhiệm vụ đó hướng tới, các mô men xoắn phản ứng bên ngoài và các lực tác động lên các khớp thường được sử dụng trong những trường hợp như vậy.
Khả năng sức mạnh của khớp được biểu thị bằng lượng mô men mà lực cơ có thể tạo ra tại khớp để chống lại mô men bên ngoài. Cơ xương tạo ra các lực phản ứng và mô men tại các khớp. Để tránh chấn thương hoặc mệt mỏi, khi một người thực hiện một nhiệm vụ, chẳng hạn như đẩy hoặc nâng vật nặng, các mô men bên ngoài tạo ra tại các khớp do tải trọng ở tay và trọng lượng của các phân đoạn cơ thể lý tưởng phải nhỏ hơn sức mạnh mô men cơ tại khớp. Một trong những mô hình mặt phẳng đứng đầu tiên để dự đoán sức mạnh đã được Chaffin phát triển vào năm 1969. Phân tích từ trên xuống là phương pháp tính toán các lực và mô men phản ứng tại mỗi khớp bắt đầu từ bàn tay cho đến mắt cá chân và bàn chân. Dự đoán sức mạnh tĩnh là phương pháp dự đoán khả năng sức mạnh của một người hoặc một nhóm dân số (dựa trên nhân trắc học) cho một nhiệm vụ và/hoặc tư thế cố định cụ thể (một bài tập co cơ tĩnh).

## Huấn luyện
Ngày nay, các chương trình huấn luyện thể lực tổng quát (General fitness training) hướng đến các mục tiêu chung về sức khỏe và thể chất, thay vì các mục tiêu cụ thể về thi đấu thể thao, tăng cơ bắp to hơn hoặc lo lắng về ngoại hình. Một chế độ tập luyện vừa phải thường xuyên và chế độ ăn uống lành mạnh có thể cải thiện các dấu hiệu tổng quát về sức khỏe tốt như trương lực cơ, làn da khỏe mạnh, tóc và móng chắc khoẻ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng sức khỏe giảm sút do tuổi tác hoặc lối sống và một loạt các bệnh lý về tim mạch và các cơ quan, nội tạng đi kèm với tình trạng lối sống ít vận động và chế độ ăn uống kém, chế độ ăn uống không lành mạnh. Bản thân chế độ ăn uống giúp tăng quá trình đốt cháy calo (thâm hụt calo) bằng cách thúc đẩy quá trình trao đổi chất, một quá trình được tăng cường hơn nữa trong khi vẫn tăng thêm cơ nạc. Một chương trình tập thể dục nhịp điệu có thể đốt cháy chất béo và tăng tỷ lệ trao đổi chất.
Có nhiều lợi ích khi tăng cường mức độ thể lực tổng quát của bản thân, chẳng hạn như giảm căng thẳng để cảm thấy khỏe hơn, giảm khả năng mắc nhiều bệnh tim mạch. Tập thể dục hoặc gia tăng mức độ hoạt động thể chất tăng lên đều đặn là cách chắc chắn để tăng mức độ thể lực tổng quát. Chế độ ăn kiêng tự nó giúp tăng lượng calo đốt cháy bằng cách thúc đẩy quá trình trao đổi chất, một quá trình được tăng cường hơn nữa trong khi tăng thêm cơ nạc (khối lượng nạc cơ thể). Một chương trình bài tập aerobic có thể đốt cháy chất béo và tăng tỷ lệ trao đổi chất cơ bản (BMR) ở người lớn béo phì, thông qua chế độ ăn uống hợp lý trong khoảng thời gian 6 tháng ở người lớn béo phì đã cho thấy mối tương quan tích cực về thể lực và tâm trạng, cũng như giảm cân trung bình hơn 27,5%. Các nghiên cứu cũng cho thấy mức độ đói giảm và một số triệu chứng khác, chẳng hạn như không thể thức dậy vào buổi sáng và lo lắng thường xuyên. Rèn luyện thể lực tổng quát có thể cải thiện phản ứng miễn dịch và tăng cường khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại COVID-19 và các loại vi-rút khác.
Huấn luyện sức mạnh (Power training) thường bao gồm các bài tập sử dụng lực tối đa càng nhanh càng tốt dựa trên nguyên tắc: Sức mạnh (Strength) + Tốc độ (Speed) = Sức lực (Power). Nhảy tạ hoặc ném tạ là hai ví dụ về bài tập rèn luyện sức mạnh. Các bài tập tạ thường xuyên như cử đẩy và cử giật cũng có thể được coi là bài tập rèn luyện sức mạnh do tốc độ bùng nổ cần thiết để hoàn thành các lần nâng tạ. Rèn luyện sức mạnh cũng có thể bao gồm các bài tập tương phản như nâng tạ nặng và bài tập bật nhảy, được gọi là bài tập phức hợp, nhằm kết hợp các nỗ lực nâng tối đa với các chuyển động năng động. Sự kết hợp giữa bài tập rèn luyện sức mạnh nâng cao với bài tập tốc độ cao có thể dẫn đến khả năng vận dụng sức lực tăng lên. Rèn luyện sức mạnh thường sử dụng cụ thể hai quá trình sinh lý tăng lên cùng với nhau trong quá trình tập luyện. Đó là hít thở sâu, dẫn đến tăng áp lực trong ổ bụng và tăng cường sau khi kích hoạt, là tăng cường kích hoạt hệ thần kinh và tăng cường tuyển dụng sợi cơ. Các chương trình rèn luyện sức mạnh có thể được định hình để tăng khả năng sử dụng sức mạnh của người tập trong sẵn sàng phản xạ, để đáp ứng các tiêu chí cho từng môn thể thao cụ thể hoặc cả hai.

## Hình ảnh
- Học sinh trường Palo Alto đang tập chạy bộ để nâng cao thể lực (sức khoẻ), sức bền và tốc độ
- Một vận động viên đang chạy đà
- Một vận động viên nhảy xa
- Một vận động viên với thử thách thể lực
- Huấn luyện thể lực trong quân đội Mỹ
- Một chuyên gia đo lường thể lực ở Mỹ

title: Sức lực

wikitext:
[[Tập tin:Fitness studio.png|300px|nhỏ|phải|Bài tập ''[[gập người kéo tạ]]'' (''Bent-over row'') giúp tăng cường sức khỏe, sức mạnh thể lực<ref>[https://thanhnien.vn/4-loi-ich-bat-ngo-cua-nang-ta-nhe-185230510131827238.htm 4 lợi ích bất ngờ của nâng tạ nhẹ - Báo Thanh niên]</ref>]]
'''Sức lực''' hay là '''sức mạnh thể chất''' ({{langx|en|Physical strength}}) hay còn gọi là '''thể lực''' là thước đo mức độ tác động của [[lực]] của một [[cá nhân]] lên [[vật thể vật lý]]. Sức lực được tạo ra cốt lõi từ yếu tố trương lực cơ, mức độ co duỗi cơ bắp. Thể lực là toàn bộ khả năng hoạt động hiệu quả của [[cơ thể]], một nền tảng thể lực sung mãn là yếu tố quan trọng để [[Tăng cơ bắp|xây dựng cơ bắp]] nhằm đạt thể chất ưu việt cho việc cải thiện hiệu suất tập luyện và thi đấu. Tăng cường sức mạnh thể chất (sức vóc) là mục tiêu của [[luyện tập sức mạnh]]. Thể lực (sức khoẻ thể chất) và sự ổn định tinh thần song hành với nhau, vì nghiên cứu cho thấy rằng mặc dù hoạt động thể chất và hoạt động nhịp độ ([[aerobic]]) cải thiện khả năng thể chất của một người, qua đó cũng giúp cải thiện hình ảnh cơ thể, ngoại hình một cách tích cực và tăng sự tự tin của một người, giảm [[trầm cảm]] và [[lo âu]]<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Steptoe |first1=Andrew |last2=Edwards |first2=Sara |last3=Moses |first3=Jennifer |last4=Mathews |first4=Andrew |title=The effects of exercise training on mood and perceived coping ability in anxious adults from the general population |journal=Journal of Psychosomatic Research |date=January 1989 |volume=33 |issue=5 |pages=537–547 |doi=10.1016/0022-3999(89)90061-5 |pmid=2795526 }}</ref> cũng như tăng cường trạng thái tâm trạng và chức năng nhận thức tổng thể<ref name=":0"/>. Huấn luyện thể lực tổng quát có thể được sử dụng để thúc đẩy quá trình [[giảm cân]] (giảm tới hoặc hơn 3% trọng lượng cơ thể) khi xây dựng một [[kế hoạch]] chương trình luyện tập tập trung vào việc tái cấu trúc lối sống đồng thời giúp cung cấp động lực cần thiết để [[thành công]]. Huấn luyện thể lực tổng quát được ứng dụng cho việc tập cho cơ thể săn chắc hoặc [[tăng cơ bắp|xây dựng cơ bắp]], về cơ bản là cùng một quá trình sinh lý<ref name=":1">{{chú thích tạp chí |last1=Stevens |first1=J |last2=Truesdale |first2=K P |last3=McClain |first3=J E |last4=Cai |first4=J |title=The definition of weight maintenance |journal=International Journal of Obesity |date=March 2006 |volume=30 |issue=3 |pages=391–399 |doi=10.1038/sj.ijo.0803175 |pmid=16302013 |doi-access= }}</ref>. Những người có sức vóc, sức lực mạnh khỏe được gọi là [[lực sĩ]] hay tráng sĩ.

==Cơ chế==
Sức mạnh thể chất (sức lực) của một cá nhân được xác định bởi hai yếu tố gồm diện tích mặt cắt ngang của các [[sợi cơ]] được huy động để tạo [[lực]] và cường độ của việc huy động. Khả năng tăng cơ (tăng độ dày bó cơ, mức độ co duỗi của sợi cơ) cũng khác nhau ở mỗi người, chủ yếu dựa trên gen quyết định lượng hóc-môn (''Hormone'') tiết ra, nhưng cũng dựa trên [[giới tính]], [[độ tuổi]], [[sức khỏe]] của người đó và chế độ [[dinh dưỡng]] đầy đủ trong [[chế độ ăn uống]]. Kiểm tra tối đa một lần lặp lại là cách chính xác nhất để xác định sức mạnh cơ tối đa<ref>{{chú thích web|url=http://hprc-online.org/physical-fitness/training-exercise/exercise/muscular-fitness-and-flexibility/muscular-strength|title=Muscular Strength — Human Performance Resource Center}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://ahealthyphilosophy.com/article/muscular-strength|title=Muscular Strength}}{{registration required}}</ref>. Những cá nhân có tỷ lệ sợi cơ co giật chậm [[Loại I]] cao sẽ yếu hơn một cá nhân tương tự có tỷ lệ sợi cơ co giật nhanh [[Loại II]] cao, nhưng sẽ có [[sức bền]] lớn hơn. Di truyền về loại sợi cơ đặt ra ranh giới ngoài cùng của sức mạnh thể chất có thể có (trừ khi sử dụng các tác nhân tăng cường như [[testosterone]]), mặc dù vị trí duy nhất trong đó được khẳng định bằng cách luyện tập.

Tỷ lệ sợi cơ của từng cá nhân có thể được xác định thông qua [[sinh thiết cơ]]. Những cân nhắc khác là khả năng huy động các sợi cơ cho một hoạt động cụ thể, góc khớp và chiều dài của mỗi chi. Đối với một mặt cắt ngang nhất định, các chi ngắn hơn có thể nâng được nhiều [[tạ]] hơn. Có nhiều cách khác nhau để đo sức mạnh thể chất, thể trạng của một người hoặc một nhóm dân số nhất định. Phân tích khả năng sức mạnh thường được thực hiện trong lĩnh vực [[công thái học]], trong đó một nhiệm vụ cụ thể (ví dụ như nâng vật nặng, đẩy [[xe đẩy]]) và/hoặc một [[tư thế]] được đánh giá và so sánh với khả năng của nhóm dân số mà nhiệm vụ đó hướng tới, các [[mô men xoắn]] phản ứng bên ngoài và các lực tác động lên các khớp thường được sử dụng trong những trường hợp như vậy.

Khả năng sức mạnh của [[khớp]] được biểu thị bằng lượng mô men mà lực cơ có thể tạo ra tại khớp để chống lại mô men bên ngoài. [[Cơ xương]] tạo ra các lực phản ứng và mô men tại các khớp. Để tránh [[chấn thương]] hoặc mệt mỏi, khi một người thực hiện một nhiệm vụ, chẳng hạn như đẩy hoặc nâng vật nặng, các mô men bên ngoài tạo ra tại các khớp do [[tải trọng]] ở tay và [[trọng lượng]] của các phân đoạn cơ thể lý tưởng phải nhỏ hơn sức mạnh mô men cơ tại khớp. Một trong những mô hình [[mặt phẳng đứng]] đầu tiên để dự đoán sức mạnh đã được [[Chaffin]] phát triển vào năm 1969<ref name = Chaffin>{{chú thích sách |vauthors=Chaffin DB, Andersson GB, Martin BJ |title= Occupational Biomechanics, 3rd Edition |publisher=[[John Wiley & Sons]] |location=New York |year=1999 |isbn=0-471-24697-2 }}</ref>. Phân tích từ trên xuống là phương pháp tính toán các lực và [[mô men]] phản ứng tại mỗi khớp bắt đầu từ bàn tay cho đến [[mắt cá chân]] và [[bàn chân]]. Dự đoán [[sức mạnh tĩnh]] là phương pháp dự đoán khả năng sức mạnh của một người hoặc một nhóm dân số (dựa trên [[nhân trắc học]]) cho một nhiệm vụ và/hoặc tư thế cố định cụ thể (một [[bài tập co cơ tĩnh]]).
==Huấn luyện==
{{Chính|Bài tập thể trọng|Thể dục tim mạch}}
[[Tập tin:Woman-g7bcff0094 1920.jpg|300px|nhỏ|phải|Bài tập thể lực [[gập bụng]] nằm (''Bicycle crunch'') của một vận động viên để nâng cao thể lực, cho cơ thể săn chắc, đem lại sự tự tin vào [[bản thân]]]]
[[Tập tin:2013 IPC Athletics World Championships - 26072013 - Tereza Jakschova of Czech Republic preparing for the Women's 100m - T46 second semifinal 1.jpg|300px|nhỏ|phải|Một vận động viên điền kinh Cộng hòa Séc]]
Ngày nay, các chương trình huấn luyện thể lực tổng quát (''General fitness training'') hướng đến các mục tiêu chung về sức khỏe và thể chất, thay vì các mục tiêu cụ thể về thi đấu thể thao, [[tăng cơ bắp]] to hơn hoặc lo lắng về ngoại hình. Một chế độ tập luyện vừa phải thường xuyên và [[chế độ ăn uống lành mạnh]] có thể cải thiện các dấu hiệu tổng quát về sức khỏe tốt như [[trương lực cơ]], làn da khỏe mạnh, tóc và móng chắc khoẻ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng sức khỏe giảm sút do tuổi tác hoặc [[lối sống]] và một loạt các bệnh lý về tim mạch và các cơ quan, [[nội tạng]] đi kèm với tình trạng [[lối sống ít vận động]] và chế độ ăn uống kém, chế độ ăn uống không lành mạnh. Bản thân chế độ ăn uống giúp tăng quá trình đốt cháy calo ([[thâm hụt calo]]) bằng cách thúc đẩy quá trình [[trao đổi chất]], một quá trình được tăng cường hơn nữa trong khi vẫn tăng thêm cơ nạc. Một chương trình tập thể dục nhịp điệu có thể đốt cháy chất béo và tăng tỷ lệ trao đổi chất.

Có nhiều lợi ích khi tăng cường mức độ thể lực tổng quát của [[bản thân]], chẳng hạn như giảm [[căng thẳng]]<ref name=":0">{{chú thích tạp chí |last1=Fox |first1=Kenneth R |title=The influence of physical activity on mental well-being |journal=Public Health Nutrition |date=March 1999 |volume=2 |issue=3a |pages=411–418 |doi=10.1017/s1368980099000567 |pmid=10610081 |doi-access=free }}</ref> để cảm thấy khỏe hơn, giảm khả năng mắc nhiều bệnh tim mạch. Tập thể dục hoặc gia tăng mức độ [[hoạt động thể chất]] tăng lên đều đặn là cách chắc chắn để tăng mức độ thể lực tổng quát. [[Chế độ ăn kiêng]] tự nó giúp tăng lượng calo đốt cháy bằng cách thúc đẩy quá trình trao đổi chất, một quá trình được tăng cường hơn nữa trong khi tăng thêm cơ nạc ([[khối lượng nạc cơ thể]]). Một chương trình [[bài tập aerobic]] có thể đốt cháy chất béo và tăng [[tỷ lệ trao đổi chất cơ bản]] (BMR) ở người lớn [[béo phì]], thông qua chế độ ăn uống hợp lý trong khoảng thời gian 6 tháng ở người lớn béo phì đã cho thấy mối tương quan tích cực về thể lực và tâm trạng, cũng như giảm cân trung bình hơn 27,5%<ref name=":0" />. Các nghiên cứu cũng cho thấy mức độ đói giảm và một số triệu chứng khác, chẳng hạn như không thể thức dậy vào buổi sáng và lo lắng thường xuyên<ref>{{chú thích tạp chí |last1=McClernon |first1=F. Joseph |last2=Yancy |first2=William S. |last3=Eberstein |first3=Jacqueline A. |last4=Atkins |first4=Robert C. |last5=Westman |first5=Eric C. |title=The Effects of a Low-Carbohydrate Ketogenic Diet and a Low-Fat Diet on Mood, Hunger, and Other Self-Reported Symptoms |journal=Obesity |date=January 2007 |volume=15 |issue=1 |pages=182–187 |doi=10.1038/oby.2007.516 |pmid=17228046 |doi-access=free }}</ref>. Rèn luyện thể lực tổng quát có thể cải thiện phản ứng miễn dịch và tăng cường khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại COVID-19 và các loại vi-rút khác<ref>{{chú thích tạp chí |last1=da Silveira |first1=Matheus Pelinski |last2=da Silva Fagundes |first2=Kimberly Kamila |last3=Bizuti |first3=Matheus Ribeiro |last4=Starck |first4=Édina |last5=Rossi |first5=Renata Calciolari |last6=de Resende e Silva |first6=Débora Tavares |title=Physical exercise as a tool to help the immune system against COVID-19: an integrative review of the current literature |journal=Clinical and Experimental Medicine |date=29 July 2020 |volume=21 |issue=1 |pages=15–28 |doi=10.1007/s10238-020-00650-3 | issn=1591-8890  |pmid=32728975 |pmc=7387807 }}</ref>.

Huấn luyện sức mạnh (''Power training'') thường bao gồm các bài tập sử dụng lực tối đa càng nhanh càng tốt dựa trên nguyên tắc: [[Sức mạnh]] (''Strength'') + [[Tốc độ]] (''Speed'') = Sức lực (''Power'')<ref>Kent, Michael, 'Power' in ''Oxford Dictionary of Sports Science & Medicine'', Oxford: OUP, 1998</ref>. Nhảy tạ hoặc ném tạ là hai ví dụ về bài tập rèn luyện sức mạnh. Các bài [[tập tạ]] thường xuyên như cử đẩy và cử giật cũng có thể được coi là bài tập rèn luyện sức mạnh do tốc độ bùng nổ cần thiết để hoàn thành các lần nâng tạ. Rèn luyện sức mạnh cũng có thể bao gồm các bài tập tương phản như [[cử tạ|nâng tạ]] nặng và bài [[tập bật nhảy]], được gọi là bài tập phức hợp, nhằm kết hợp các nỗ lực nâng tối đa với các chuyển động năng động. Sự kết hợp giữa bài tập [[rèn luyện sức mạnh]] nâng cao với bài tập tốc độ cao có thể dẫn đến khả năng vận dụng sức lực tăng lên. Rèn luyện sức mạnh thường sử dụng cụ thể hai quá trình sinh lý tăng lên cùng với nhau trong quá trình tập luyện. Đó là hít thở sâu, dẫn đến tăng áp lực trong ổ bụng và tăng cường sau khi kích hoạt, là tăng cường kích hoạt hệ thần kinh và tăng cường tuyển dụng [[sợi cơ]]. Các chương trình rèn luyện sức mạnh có thể được định hình để tăng khả năng sử dụng sức mạnh của người tập trong sẵn sàng phản xạ, để đáp ứng các tiêu chí cho từng môn thể thao cụ thể hoặc cả hai.

==Hình ảnh==
<gallery>
Tập tin:Palo Alto High School (50958033791).jpg|Học sinh trường [[Palo Alto]] đang tập [[chạy bộ]] để nâng cao thể lực (sức khoẻ), [[sức bền]] và tốc độ
File:2013 IPC Athletics World Championships - 26072013 - Natalia Jasinska of Poland during the Women's Long jump - T37-38.jpg|Một vận động viên đang chạy đà
File:Olga Kucherenko (2013 World Championships in Athletics) 03.jpg|Một vận động viên nhảy xa
Tập tin:SDSU Aztecs attack Marine fitness challenge 150901-M-UP717-043.jpg|Một vận động viên với thử thách thể lực
Tập tin:H2O workout to improve running, strength 120416-M-XW721-394.jpg|Huấn luyện thể lực trong quân đội Mỹ
Tập tin:Physical, psychological strength focus of Special Forces Group Force Preservation Directorate 141015-A-KJ310-003.jpg|Một chuyên gia đo lường thể lực ở Mỹ
</gallery>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Cơ thể]]
[[Thể loại:Thể thao]]
[[Thể loại:Sức khỏe]]
[[Thể loại:Rèn luyện thể lực]]
[[Thể loại:Thể dục]]
[[Thể loại:Hoạt động thể chất]]


text:
# Serixia basilana
Serixia basilana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Serixia basilana

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Serixia basilana''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Cerambycidae]]
| genus = ''[[Serixia]]''
| species = '''''S. basilana'''''
| binomial = ''Serixia basilana''
| binomial_authority = [[Stefan von Breuning|Breuning]], 1959
| synonyms =
}}
'''''Serixia basilana''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Serixia+basilana/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng}}
{{Thể loại Commons|Serixia basilana}}

[[Thể loại:Serixia]]

{{Saperdini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Serixia

Loài (species): S. basilana

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Serixia basilana · Breuning, 1959


text:
# Ủy ban thanh tra Trung ương Đảng lao động Triều Tiên
Ủy ban Thanh tra Trung ương (tiếng Hàn: 당중앙거며위원회, Dang jungang geomyeo Wiwonhoe), còn gọi là Ban Thanh tra và trước đây gọi là Ban Kiểm tra, là cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát đảng viên Đảng Lao động Triều Tiên, cũng như các vấn đề liên quan đến kỷ luật đảng viên. Điều tra đảng viên hoạt động chống Đảng, chống cách mạng, đảng viên vi phạm điều lệ của Đảng, và bất kỳ hành vi vi phạm hoạt động thuộc ý thức hệ. Ủy ban Thanh tra Trung ương cũng là một diễn đàn ở tỉnh và huyện, cá nhân các đảng viên có thể trực tiếp khiếu nại về các quy định của Đảng, thủ tục bên hoặc xem xét tình trạng của đảng viên trong Đảng.
Ủy ban Thanh tra Trung ương là một trong ba tổ chức thuộc quyền quản lý của Ủy ban Trung ương Đảng.Ủy ban Thanh tra Trung ương cũng liên kết với Ban Hướng dẫn Tổ chức và Ban các vấn đề cán bộ (thuộc Ban Bí thư Trung ương Đảng). Thành viên của Ủy ban Thanh tra Trung ương được bầu tại Đại hội Đảng, hoặc có thể bầu và do Ủy ban Trung ương Đảng chỉ định.

## Vai trò
Tại điều thứ 28 Chương III Điều lệ Đảng Lao động Triều Tiên có quy định về thẩm quyền của Ủy ban Thanh tra Trung ương như sau:
28. Ủy ban Kiểm tra của Ủy ban Trung ương Đảng điều tra các đảng viên chống Đảng, hoạt động phe phái phản cách mạng và các hoạt động khác gây phương hại đến hệ thống tư tưởng của Đảng, không chấp hành cương lĩnh và Điều lệ Đảng, vi phạm các quy định khác của Đảng. Nó cũng kiểm tra và giải quyết các trường hợp khiếu nại của đảng viên và đề xuất của cấp tỉnh ủy liên quan đến các vấn đề về kỷ luật cá nhân đảng viên.

## Thành viên

### Đại hội Đảng lần thứ VII
- Chủ tịch: Hong In-bom
- Phó Chủ tịch thứ nhất: Jong Myong-hak
- Phó Chủ tịch: Ri Tuk-nam
- Thành viên
  - Kim Yong-hwan
  - Kim Kum-chol
  - Kim Yong-son
  - Kim Myong-chol

### Trước Đại hội lần thứ VII
- Chủ tịch: Kim Kuk-tae (mất tháng 12 năm 2013)[1]
- Phó Chủ tịch:
  - Jong Myong Hak (Phó Chủ tịch thứ nhất)
  - Ri Tuk Nam (từ năm 2007) (từ năm 2013 là quyền Chủ tịch)
- Thành viên:
  - Cha Kwan Sok
  - Cha Sun Gil
  - Kim Yong Son
  - Pak Tok Man

wikitext:
{{Chính trị Bắc Triều Tiên}}
'''Ủy ban Thanh tra Trung ương''' ([[tiếng Hàn]]: ''당중앙거며위원회'', ''Dang jungang geomyeo Wiwonhoe''), còn gọi là Ban Thanh tra và trước đây gọi là Ban Kiểm tra, là cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát đảng viên [[Đảng Lao động Triều Tiên]], cũng như các vấn đề liên quan đến kỷ luật đảng viên. Điều tra đảng viên hoạt động chống Đảng, chống cách mạng, đảng viên vi phạm điều lệ của Đảng, và bất kỳ hành vi vi phạm hoạt động thuộc ý thức hệ. Ủy ban Thanh tra Trung ương cũng là một diễn đàn ở tỉnh và huyện, cá nhân các đảng viên có thể trực tiếp khiếu nại về các quy định của Đảng, thủ tục bên hoặc xem xét tình trạng của đảng viên trong Đảng.

Ủy ban Thanh tra Trung ương là một trong ba tổ chức thuộc quyền quản lý của [[Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên|Ủy ban Trung ương Đảng]].Ủy ban Thanh tra Trung ương cũng liên kết với Ban Hướng dẫn Tổ chức và Ban các vấn đề cán bộ (thuộc [[Ban Bí thư Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên|Ban Bí thư Trung ương Đảng]]). Thành viên của Ủy ban Thanh tra Trung ương được bầu tại Đại hội Đảng, hoặc có thể bầu và do Ủy ban Trung ương Đảng chỉ định.

==Vai trò==
Tại điều thứ 28 Chương III Điều lệ Đảng Lao động Triều Tiên có quy định về thẩm quyền của Ủy ban Thanh tra Trung ương như sau:

''28. Ủy ban Kiểm tra của Ủy ban Trung ương Đảng điều tra các đảng viên chống Đảng, hoạt động phe phái phản cách mạng và các hoạt động khác gây phương hại đến hệ thống tư tưởng của Đảng, không chấp hành cương lĩnh và Điều lệ Đảng, vi phạm các quy định khác của Đảng. Nó cũng kiểm tra và giải quyết các trường hợp khiếu nại của đảng viên và đề xuất của cấp tỉnh ủy liên quan đến các vấn đề về kỷ luật cá nhân đảng viên.''

==Thành viên==
===Đại hội Đảng lần thứ VII===
* Chủ tịch: [[Hong In-bom]]
* Phó Chủ tịch thứ nhất: [[Jong Myong-hak]]
* Phó Chủ tịch: [[Ri Tuk-nam]]
* Thành viên
** Kim Yong-hwan
** Kim Kum-chol
** Kim Yong-son
** Kim Myong-chol

===Trước Đại hội lần thứ VII===
* Chủ tịch: [[Kim Kuk-tae]] (mất tháng 12 năm 2013)<ref>{{Chú thích web | url = http://www.baodatviet.vn/the-gioi/tin-tuc-24h/lap-cong-bat-chong-co-ruot-kim-jong-un-day-quyen-uy-2362164/ | tiêu đề = Lập công bắt chồng, cô ruột Kim Jong-un đầy quyền uy | tác giả 1 =  | ngày =  | ngày truy cập = 27 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Đất Việt | ngôn ngữ =  | archive-date = 2013-12-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131220232506/http://www.baodatviet.vn/the-gioi/tin-tuc-24h/lap-cong-bat-chong-co-ruot-kim-jong-un-day-quyen-uy-2362164/ }}</ref>
* Phó Chủ tịch:
** [[Jong Myong Hak]] (Phó Chủ tịch thứ nhất)
** [[Ri Tuk Nam]] (từ năm 2007) (từ năm 2013 là quyền Chủ tịch)
* Thành viên:
** Cha Kwan Sok
** Cha Sun Gil
** Kim Yong Son
** Pak Tok Man

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Sơ khai Bắc Triều Tiên}}

[[Thể loại:Đảng Lao động Triều Tiên]]
[[Thể loại:Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên]]
[[Thể loại:Chính trị Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên]]


text:
# Agrotis picea
Agrotis picea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Agrotis picea

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Agrotis picea''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Agrotis]]''
| species = '''''A. picea'''''
| binomial = ''Agrotis picea''
| binomial_authority = [[Adrian Hardy Haworth|Haworth]], 1809
| synonyms =
}}
'''''Agrotis picea''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Agrotis+picea/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Agrotis picea|''Agrotis picea''}}
*{{commonscat-inline|Agrotis picea|''Agrotis picea''}}

[[Thể loại:Agrotis|P]]

{{Agrotini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Noctuidae

Chi (genus): Agrotis

Loài (species): A. picea

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Agrotis picea · Haworth, 1809


text:
# Sergey Borisovich Ivanov
Sergei Borisovich Ivanov (tiếng Nga: Серге́й Бори́сович Ивано́в; sinh ngày 31 tháng 1 năm 1953 tại Leningrad) là Chánh Văn phòng Tổng thống Nga, và là cựu phó thủ tướng thứ nhất của Nga, cựu Bộ trưởng Quốc phòng (tháng 3 năm 2001 - tháng 2 năm 2007). Trước đó ông là thư ký Hội đồng An ninh Nga, Ivanov đã làm cố vấn cho Tổng thống Boris Nikolayevich Yeltsin và sau đó là Tổng thống Vladimir Putin (tháng 11 năm 1999-tháng 3 năm 2001) về các vấn đề an ninh quốc gia.
Trước khi tham gia quản lý liên bang ở Moskva, Ivanov - một người nói thạo tiếng Anh - đã làm ở Cục tình báo Nga với chức danh chuyên gia luật và ngoại ngữ ở trong nước và nước ngoài (ở châu Âu và châu Phi) từ cuối thập niên 1970 đến cuối thập niên 1990. Năm 1975, Ivanov tốt nghiệp khoa Triết học tại Đại học Nhà nước Leningrad, nơi ông học tiếng Anh và tiếng Thụy Điển và sau đó tốt nghiệp sau đại học ngành phản gián và luật ở Minsk.
Năm 1976, ông bắt đầu làm ở Ban giám đốc KGB thành phố Leningrad và vùng Leningrad, nơi ông trở thành bạn bè và đồng nghiệp với Vladimir Putin.
Từ tháng 7 năm 1998 đến tháng 8 năm 1999, Ivanov làm phó cho Vladimir Putin, sau đó là Giám đốc Cục An ninh Liên bang. Tháng 11 năm 1999, Tổng thống Yeltsin bổ nhiệm Ivanov làm Thư ký Hội đồng An ninh, một cơ quan cố vấn các vấn đề an ninh cho Tổng thống Nga. Ivanov đã trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Nga, là người dân sự đầu tiên nắm giữ chức này ở Nga tháng 3 năm 2001. Ngày 15 tháng 2 năm 2007, Ivanov từ chức Bộ trưởng Quốc phòng Nga để làm Phó thủ tướng thứ nhất. Ngày 22 tháng 12 năm 2011, Ivanov được bổ nhiệm vào vị trí Chánh Văn phòng Tổng thống Nga dưới thời Tổng thống Dmitry Medvedev. Ngày 21 tháng 5 năm 2012, Ivanov được tái bổ nhiệm vị trí Chánh Văn phòng Tổng thống Nga dưới thời Tổng thống Vladimir Putin.
Mọi người xem Ivanov là một thành viên trong nhóm người của Vladimir Putin. Trước đó người ta xem ông là người có khả năng được bổ nhiệm làm Thủ tướng nhất sau khi Mikhail Efimovich Fradkov từ chức ngày 12 tháng 9 năm 2007.

title: Sergey Borisovich Ivanov

wikitext:
{{Chú thích trong bài|date=tháng 2/2022}}
{{Cần biên tập|date=tháng 2/2022}}
{{Thông tin viên chức 1
| name = Sergei Borisovich Ivanov
| image = [[Tập tin:Sergei Ivanov2016.jpg|220px]]
| ngang =
| cao = 220px
| birth_date = {{Birth date and age|1953|1|31|mf=y}}
| spouse = Natalia Ivanova
| term_start = [[28 tháng 3]] năm [[2001]]
| term_end = [[15 tháng 2]] năm [[2007]]
| predecessor = [[Igor Dmitriyevich Sergeyev]]
| successor = [[Anatoliy Eduardovich Serdyukov]]
| office = [[Bộ Quốc phòng Nga|Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Nga]]
| title2 = [[Hội đồng An ninh Liên bang Nga|Thư ký Hội đồng An ninh Liên bang Nga]]
| term_start2 = [[15 tháng 11]] năm [[1999]]
| term_end2 = [[28 tháng 3]] năm [[2001]]
| predecessor2 = [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]]
| successor2 = [[Vladimir Borisovich Rushailo]]
}}
'''Sergei Borisovich Ivanov''' ([[tiếng Nga]]: Серге́й Бори́сович Ивано́в; sinh ngày [[31 tháng 1]] năm [[1953]] tại [[Sankt-Peterburg|Leningrad]]) là Chánh Văn phòng Tổng thống Nga, và là cựu phó [[thủ tướng Nga|thủ tướng]] thứ nhất của [[Nga]], cựu [[Bộ Quốc phòng Nga|Bộ trưởng Quốc phòng]] (tháng 3 năm 2001 - tháng 2 năm 2007). Trước đó ông là thư ký [[Hội đồng An ninh Liên bang Nga|Hội đồng An ninh Nga]], Ivanov đã làm cố vấn cho [[Tổng thống Nga|Tổng thống]] [[Boris Nikolayevich Yeltsin]] và sau đó là Tổng thống [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]] (tháng 11 năm 1999-tháng 3 năm 2001) về các vấn đề an ninh quốc gia.

Trước khi tham gia quản lý liên bang ở [[Moskva]], Ivanov - một người nói thạo [[tiếng Anh]] - đã làm ở [[Cục tình báo Nga]] với chức danh chuyên gia luật và ngoại ngữ ở trong nước và nước ngoài (ở châu Âu và châu Phi) từ cuối [[thập niên 1970]] đến cuối [[thập niên 1990]]. Năm 1975, Ivanov tốt nghiệp khoa Triết học tại [[Đại học Nhà nước Leningrad]], nơi ông học tiếng Anh và [[tiếng Thụy Điển]] và sau đó tốt nghiệp sau đại học ngành phản gián và luật ở [[Minsk]].

Năm 1976, ông bắt đầu làm ở Ban giám đốc KGB thành phố Leningrad và vùng Leningrad, nơi ông trở thành bạn bè và đồng nghiệp với [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]]<ref>[http://lenta.ru/lib/14160049/full.htm Ivanov, Sergei], [[Lenta.ru]] (tiếng Nga).</ref>.

Từ tháng 7 năm 1998 đến tháng 8 năm 1999, Ivanov làm phó cho [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]], sau đó là Giám đốc [[Cục An ninh Liên bang Nga|Cục An ninh Liên bang]]. Tháng 11 năm 1999, Tổng thống [[Boris Nikolayevich Yeltsin|Yeltsin]] bổ nhiệm Ivanov làm Thư ký Hội đồng An ninh, một cơ quan cố vấn các vấn đề an ninh cho Tổng thống Nga. Ivanov đã trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Nga, là người dân sự đầu tiên nắm giữ chức này ở Nga tháng 3 năm 2001. Ngày 15 tháng 2 năm 2007, Ivanov từ chức Bộ trưởng Quốc phòng Nga để làm Phó thủ tướng thứ nhất. Ngày 22 tháng 12 năm 2011, Ivanov được bổ nhiệm vào vị trí [[Văn phòng Tổng thống Nga|Chánh Văn phòng Tổng thống Nga]] dưới thời Tổng thống [[Dmitry Anatolyevich Medvedev|Dmitry Medvedev]]. Ngày 21 tháng 5 năm 2012, Ivanov được tái bổ nhiệm vị trí [[Văn phòng Tổng thống Nga|Chánh Văn phòng Tổng thống Nga]] dưới thời Tổng thống [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]].

Mọi người xem Ivanov là một thành viên trong nhóm người của [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070502094656/http://www.mk.ru/blogs/MK/2007/03/29/politic/94354/ Итальянский долгожитель вошел в Книгу рекордов Гиннесса], MK.ru, Tiếng Nga.</ref>. Trước đó người ta xem ông là người có khả năng được bổ nhiệm làm Thủ tướng nhất sau khi [[Mikhail Efimovich Fradkov]] từ chức ngày 12 tháng 9 năm 2007.

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

{{thể loại Commons|Sergei Ivanov}}
{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Ivanov, Sergei}}
[[Thể loại:Bộ trưởng Quốc phòng Nga]]
[[Thể loại:Sinh năm 1953]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Thượng tướng Liên bang Nga]]

title: Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Nga

Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Nga: Nhiệm kỳ · 28 tháng 3 năm 2001 – 15 tháng 2 năm 2007

Tiền nhiệm: Igor Dmitriyevich Sergeyev

Kế nhiệm: Anatoliy Eduardovich Serdyukov

title: Thư ký Hội đồng An ninh Liên bang Nga

Thư ký Hội đồng An ninh Liên bang Nga: Nhiệm kỳ · 15 tháng 11 năm 1999 – 28 tháng 3 năm 2001

Tiền nhiệm: Vladimir Putin

Kế nhiệm: Vladimir Borisovich Rushailo

title: Thông tin cá nhân

Phối ngẫu: Natalia Ivanova


text:
# Keetia tenuiflora
Keetia tenuiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Welw. ex Hiern) Bridson mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

title: Keetia tenuiflora

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 năm 2020}}
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Keetia tenuiflora''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Keetia]]''
| species = '''''K. tenuiflora'''''
| binomial = ''Keetia tenuiflora''
| binomial_authority = ([[Friedrich Welwitsch|Welw.]] ex [[William Philip Hiern|Hiern]]) [[Diane Mary Bridson|Bridson]]
}}
'''''Keetia tenuiflora''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được (Welw. ex Hiern) Bridson mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-105699| title=''Keetia tenuiflora''|accessdate=ngày 3 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Keetia tenuiflora}}
*{{wikispecies-inline|Keetia tenuiflora}}
*{{IPNI2|Keetia tenuiflora|943143-1|accessdate=ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Keetia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986]]

{{Vanguerieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Keetia

Loài (species): K. tenuiflora

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Keetia tenuiflora · (Welw. ex Hiern) Bridson


text:
# Leioproctus viridicinctus
Leioproctus viridicinctus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

title: Leioproctus viridicinctus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Leioproctus viridicinctus''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Colletidae]]
| subfamilia = [[Paracolletinae]]
| tribus =
| genus = ''[[Leioproctus]]''
| species = '''''L. viridicinctus'''''
| binomial = ''Leioproctus viridicinctus''
| binomial_authority = [[Theodore Dru Allison Cockerell|Cockerell]], 1905
}}
'''''Leioproctus viridicinctus''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Colletidae]]. Loài này được [[Theodore Dru Allison Cockerell|Cockerell]] mô tả khoa học năm 1905.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Leioproctus]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905]]

{{Paracolletinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Colletidae

Phân họ (subfamilia): Paracolletinae

Chi (genus): Leioproctus

Loài (species): L. viridicinctus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Leioproctus viridicinctus · Cockerell, 1905


text:
# Schismatoglottis grandiflora
Schismatoglottis grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được Alderw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1922.

title: Schismatoglottis grandiflora

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Schismatoglottis grandiflora''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Trạch tả|Alismatales]]
| familia = [[Họ Ráy|Araceae]]
| genus = ''[[Schismatoglottis]]''
| species = '''''S. grandiflora'''''
| binomial = ''Schismatoglottis grandiflora''
| binomial_authority = Alderw., 1922
}}
'''''Schismatoglottis grandiflora''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Ráy]] (Araceae). Loài này được Alderw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1922.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-187946| title=''Schismatoglottis grandiflora''|accessdate = ngày 3 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Schismatoglottis]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922]]

{{Aroideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Alismatales

Họ (familia): Araceae

Chi (genus): Schismatoglottis

Loài (species): S. grandiflora

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Schismatoglottis grandiflora · Alderw., 1922


text:
# Crypsimaga
Crypsimaga là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

title: Crypsimaga

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Crypsimaga''
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Gelechiidae]]
| genus = ''Crypsimaga''
| image =
}}
'''''Crypsimaga''''' là một chi [[bướm đêm]] thuộc họ [[Gelechiidae]].

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Gelechiidae]]

{{Gelechiidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Gelechiidae

Chi (genus): Crypsimaga


text:
# NGC 5238
NGC 5238 là tên của một thiên hà vô định hình nằm trong chòm sao Lạp Khuyển. Khoảng cách của thiên hà này với chúng ta là khoảng xấp xỉ 4,51 mega parsec với đường kính của nó là khoảng 64,4". Thi thoảng nó được phân loại là thiên hà lùn xanh. Mặc dù các nhà nghiên cứu cũng như các tác giả của các biên mục cho rằng nó là thành viên của nhóm Messier 101m, nhưng hiện nó được nhiều người tin rằng nó là một thiên hà bị cô lập.
Từ điểm nhìn của Trái Đất, NGC 5238 nghiêng một góc 39 độ với khối lượng của nó xấp xỉ là 117 triệu lần khối lượng mặt trời. Tỉ lệ hình thành sao của nó là 0,01 lần khối lượng mặt trời trên 1 năm. Khí HI trong thiên hà này có thiên hà này khối lượng 26 triệu lần khối lượng mặt trời.

## Phân loại
Năm 1977, NGC 5238 không được cho là một thiên hà đơn lẻ mà là một cặp thiên hà tương tác với nhau. Mãi cho đến 10 năm sau, một nghiên cứu kĩ lưỡng hơn thì bác bỏ nhận định trên và khẳng định nó là một thiên hà đơn lẻ. Một trong hai khu vực của nó được cho là nhân của thiên hà này, nhưng thật chất nó chỉ là một vùng H II rộng lớn với bán kính là 100 parsec.

## Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Lạp Khuyển và dưới đây là một số dữ liệu khác:
Xích kinh 13h 34m 43.8s
Độ nghiêng +51° 36′ 33″
Giá trị dịch chuyển đỏ 0.0015
Vận tốc xuyên tâm 229 km/s
Kích thước biểu kiến 64.4"
Loại thiên hà Irr

title: NGC 5238

wikitext:
{{Infobox Galaxy|name=[[New General Catalogue|NGC]] 5238|image=NGC 5238 Hubble WikiSky.jpg|image_size=250px|caption=Hình ảnh của NGC 5238 chụp bằng [[kính viễn vọng không gian Hubble]]|epoch=[[Epoch (astronomy)#Julian years and J2000|J2000]]|ra={{RA|13|34|43.8}}<ref name="PGC"/>|dec={{DEC|+51|36|33}}<ref name="PGC"/>|type=Irr<ref name="Irregular">{{chú thích tạp chí |bibcode=2015ApJS..217...32B |title=A Classical Morphological Analysis of Galaxies in the Spitzer Survey of Stellar Structure in Galaxies (S4G) |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=217 |issue=2 |pages=32 |author1=Buta |first1=Ronald J. |last2=Sheth |first2=Kartik |last3=Athanassoula |first3=E. |last4=Bosma |first4=A. |last5=Knapen |first5=Johan H. |last6=Laurikainen |first6=Eija |last7=Salo |first7=Heikki |last8=Elmegreen |first8=Debra |last9=Ho |first9=Luis C. |last10=Zaritsky |first10=Dennis |last11=Courtois |first11=Helene |last12=Hinz |first12=Joannah L. |last13=Muñoz-Mateos |first13=Juan-Carlos |last14=Kim |first14=Taehyun |last15=Regan |first15=Michael W. |last16=Gadotti |first16=Dimitri A. |last17=Gil De Paz |first17=Armando |last18=Laine |first18=Jarkko |last19=Menéndez-Delmestre |first19=Karín |last20=Comerón |first20=Sébastien |last21=Erroz Ferrer |first21=Santiago |last22=Seibert |first22=Mark |last23=Mizusawa |first23=Trisha |last24=Holwerda |first24=Benne |last25=Madore |first25=Barry F. |year=2015 |doi=10.1088/0067-0049/217/2/32 |arxiv = 1501.00454 }}</ref>|dist_pc=4.51 [[Megaparsec|Mpc]]<ref name="ToRGB">{{chú thích tạp chí |bibcode=2009AJ....138..332J |title=The Extragalactic Distance Database: Color-Magnitude Diagrams |journal=The Astronomical Journal |volume=138 |issue=2 |pages=332 |author1=Jacobs |first1=Bradley A. |last2=Rizzi |first2=Luca |last3=Tully |first3=R. Brent |last4=Shaya |first4=Edward J. |last5=Makarov |first5=Dmitry I. |last6=Makarova |first6=Lidia |year=2009 |doi=10.1088/0004-6256/138/2/332 |arxiv = 0902.3675 }}</ref>|z=0.0015<ref name="Redshift">{{chú thích tạp chí |bibcode=2003Ap.....46..131G|title=Spectroscopic Study of a Large Sample of Galaxies Discovered in the Second Byurakan Survey Fields|journal=Astrophysics (English Translation of Astrofizika)|volume=46|issue=2|pages=131|author1=Gyulzadyan|first1=M. V.|last2=Stepanian|first2=J. A.|last3=Petrosian|first3=A. R.|last4=Kunth|first4=D.|last5=McLean|first5=B.|last6=Comte|first6=G.|year=2003|doi=10.1023/A:1024011318696}}</ref>|size_v=64.4"<ref name="Spitzer"/>|mass=1.17{{E|6}}<ref name="mass">{{chú thích tạp chí |bibcode=2014MNRAS.445..899C |title=Spitzer Local Volume Legacy (LVL) SEDs and physical properties |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=445 |issue=1 |pages=899–912 |author1=Cook |first1=David O. |last2=Dale |first2=Daniel A. |last3=Johnson |first3=Benjamin D. |last4=Van Zee |first4=Liese |last5=Lee |first5=Janice C. |last6=Kennicutt |first6=Robert C. |last7=Calzetti |first7=Daniela |last8=Staudaher |first8=Shawn M. |last9=Engelbracht |first9=Charles W. |year=2014 |doi=10.1093/mnras/stu1787 |arxiv = 1409.0847 }}</ref>|mass_light_ratio=0.6<ref name="PseudoHISurfaceDensity">{{chú thích tạp chí |bibcode=1988A&A...203..237H |title=H I observations of galaxies in the Kraan-Korteweg-Tammann catalogue of nearby galaxies. III - Global parameters of the galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1988-10_203_2/page/237 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=203 |pages=237 |author1=Huchtmeier |first1=W. K. |last2=Richter |first2=O.-G. |year=1988 }}</ref>|h_radial_v=229 km/s<ref name="Karachentsev2013">{{chú thích tạp chí |bibcode=2013AJ....145..101K |title=Updated Nearby Galaxy Catalog |journal=The Astronomical Journal |volume=145 |issue=4 |pages=101 |author1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Makarov |first2=Dmitry I. |last3=Kaisina |first3=Elena I. |year=2013 |doi=10.1088/0004-6256/145/4/101 |arxiv = 1303.5328 }}</ref>|constellation name=[[Canes Venatici]]|names=[[Uppsala General Catalogue|UGC]] 8565, VV 828, [[Markarian Catalogue|Mrk]] 1479, SBS 1332+518, [[Zwicky Catalogue|I Zw]] 64, KPG 384}}'''NGC 5238''' là tên của một [[thiên hà vô định hình]]<ref name="Irregular" /> nằm trong chòm sao [[Lạp Khuyển]]. Khoảng cách của thiên hà này với chúng ta là khoảng xấp xỉ 4,51 mega [[parsec]]<ref name="ToRGB">{{chú thích tạp chí |bibcode=2009AJ....138..332J |title=The Extragalactic Distance Database: Color-Magnitude Diagrams |journal=The Astronomical Journal |volume=138 |issue=2 |pages=332 |author1=Jacobs |first1=Bradley A. |last2=Rizzi |first2=Luca |last3=Tully |first3=R. Brent |last4=Shaya |first4=Edward J. |last5=Makarov |first5=Dmitry I. |last6=Makarova |first6=Lidia |year=2009 |doi=10.1088/0004-6256/138/2/332 |arxiv = 0902.3675 }}</ref> với đường kính của nó là khoảng 64,4"<ref name="Spitzer">{{chú thích tạp chí |bibcode=2010PASP..122.1397S |title=The Spitzer Survey of Stellar Structure in Galaxies (S4G) |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=122 |issue=898 |pages=1397 |author1=Sheth |first1=Kartik |last2=Regan |first2=Michael |last3=Hinz |first3=Joannah L. |last4=Gil De Paz |first4=Armando |last5=Menéndez-Delmestre |first5=Karín |last6=Muñoz-Mateos |first6=Juan-Carlos |last7=Seibert |first7=Mark |last8=Kim |first8=Taehyun |last9=Laurikainen |first9=Eija |last10=Salo |first10=Heikki |last11=Gadotti |first11=Dimitri A. |last12=Laine |first12=Jarkko |last13=Mizusawa |first13=Trisha |last14=Armus |first14=Lee |last15=Athanassoula |first15=E. |last16=Bosma |first16=Albert |last17=Buta |first17=Ronald J. |last18=Capak |first18=Peter |last19=Jarrett |first19=Thomas H. |last20=Elmegreen |first20=Debra M. |last21=Elmegreen |first21=Bruce G. |last22=Knapen |first22=Johan H. |last23=Koda |first23=Jin |last24=Helou |first24=George |last25=Ho |first25=Luis C. |last26=Madore |first26=Barry F. |last27=Masters |first27=Karen L. |last28=Mobasher |first28=Bahram |last29=Ogle |first29=Patrick |last30=Peng |first30=Chien Y. |display-authors=29 |year=2010 |doi=10.1086/657638 |arxiv = 1010.1592 }}</ref>. Thi thoảng nó được phân loại là [[thiên hà lùn]] xanh<ref name="BCD">{{chú thích tạp chí |bibcode=2015ApJS..217...27A |title=A Catalog of Visually Classified Galaxies in the Local (z ∼ 0.01) Universe |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=217 |issue=2 |pages=27 |author1=Ann |first1=H. B. |last2=Seo |first2=Mira |last3=Ha |first3=D. K. |year=2015 |doi=10.1088/0067-0049/217/2/27 |arxiv = 1502.03545 }}</ref>. Mặc dù các nhà nghiên cứu cũng như các tác giả của các biên mục cho rằng nó là thành viên của [[nhóm Messier 101]]m, nhưng hiện nó được nhiều người tin rằng nó là một thiên hà bị cô lập.<ref name="Isolated">{{chú thích tạp chí |bibcode=2015AstL...41..239T |title=M 101 group galaxies |journal=Astronomy Letters |volume=41 |issue=6 |pages=239 |author1=Tikhonov |first1=N. A. |last2=Lebedev |first2=V. S. |last3=Galazutdinova |first3=O. A. |year=2015 |doi=10.1134/S1063773715060080 }}</ref>

Từ điểm nhìn của [[Trái Đất]], NGC 5238 nghiêng một góc 39 độ<ref name="Karachentsev2013"/> với khối lượng của nó xấp xỉ là 117 triệu lần [[khối lượng mặt trời]]<ref name="mass">{{chú thích tạp chí |bibcode=2014MNRAS.445..899C |title=Spitzer Local Volume Legacy (LVL) SEDs and physical properties |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=445 |issue=1 |pages=899–912 |author1=Cook |first1=David O. |last2=Dale |first2=Daniel A. |last3=Johnson |first3=Benjamin D. |last4=Van Zee |first4=Liese |last5=Lee |first5=Janice C. |last6=Kennicutt |first6=Robert C. |last7=Calzetti |first7=Daniela |last8=Staudaher |first8=Shawn M. |last9=Engelbracht |first9=Charles W. |year=2014 |doi=10.1093/mnras/stu1787 |arxiv = 1409.0847 }}</ref>. Tỉ lệ hình thành sao của nó là 0,01 lần khối lượng mặt trời trên 1 năm<ref name="SFR">{{chú thích tạp chí |bibcode=2013AJ....146...46K |title=Star Formation Properties in the Local Volume Galaxies via Hα and Far-ultraviolet Fluxes |journal=The Astronomical Journal |volume=146 |issue=3 |pages=46 |author1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Kaisina |first2=Elena I. |year=2013 |doi=10.1088/0004-6256/146/3/46 |arxiv = 1305.4791 }}</ref>. Khí HI trong thiên hà này có thiên hà này khối lượng 26 triệu lần khối lượng mặt trời<ref name="Karachentsev2013"/>.
==Phân loại==
Năm 1977, NGC 5238 không được cho là một thiên hà đơn lẻ mà là một cặp thiên hà tương tác với nhau<ref name="Interacting">{{chú thích tạp chí |bibcode=1977A&AS...28....1V |title=Atlas of interacting galaxies, part II and the concept of fragmentation of galaxies |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=28 |pages=1 |author1=Vorontsov-Velyaminov |first1=B. A. |year=1977 }}</ref>. Mãi cho đến 10 năm sau, một nghiên cứu kĩ lưỡng hơn thì bác bỏ nhận định trên và khẳng định nó là một thiên hà đơn lẻ. Một trong hai khu vực của nó được cho là nhân của thiên hà này, nhưng thật chất nó chỉ là một vùng [[H II]] rộng lớn với bán kính là 100 parsec.<ref name="1987Pis">{{chú thích tạp chí |bibcode=1987PAZh...13..575A |title=The internal motions in three dwarf irregular galaxies |journal=Pis'ma v Astronomicheskii Zhurnal |volume=13 |pages=575 |author1=Arkhipova |first1=V. P. |last2=Noskova |first2=R. I. |last3=Sil'Chenko |first3=O. K. |last4=Zasov |first4=A. V. |year=1987 }}</ref>
==Dữ liệu hiện tại==
Theo như quan sát, đây là thiên hà nằm trong chòm sao Lạp Khuyển và dưới đây là một số dữ liệu khác:

Xích kinh {{RA|13|34|43.8}}<ref name="PGC">{{chú thích tạp chí |bibcode=2003A&A...412...45P |title=HYPERLEDA. I. Identification and designation of galaxies |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=412 |pages=45–55 |author1=Paturel |first1=G. |last2=Petit |first2=C. |last3=Prugniel |first3=Ph. |last4=Theureau |first4=G. |last5=Rousseau |first5=J. |last6=Brouty |first6=M. |last7=Dubois |first7=P. |last8=Cambrésy |first8=L. |year=2003 |doi=10.1051/0004-6361:20031411 }}</ref>

Độ nghiêng {{DEC|+51|36|33}}<ref name="PGC"/>

Giá trị [[dịch chuyển đỏ]] 0.0015<ref name="Redshift">{{chú thích tạp chí |bibcode=2003Ap.....46..131G|title=Spectroscopic Study of a Large Sample of Galaxies Discovered in the Second Byurakan Survey Fields|journal=Astrophysics (English Translation of Astrofizika)|volume=46|issue=2|pages=131|author1=Gyulzadyan|first1=M. V.|last2=Stepanian|first2=J. A.|last3=Petrosian|first3=A. R.|last4=Kunth|first4=D.|last5=McLean|first5=B.|last6=Comte|first6=G.|year=2003|doi=10.1023/A:1024011318696}}</ref>

[[Vận tốc xuyên tâm]] 229 km/s<ref name="Karachentsev2013">{{chú thích tạp chí |bibcode=2013AJ....145..101K |title=Updated Nearby Galaxy Catalog |journal=The Astronomical Journal |volume=145 |issue=4 |pages=101 |author1=Karachentsev |first1=Igor D. |last2=Makarov |first2=Dmitry I. |last3=Kaisina |first3=Elena I. |year=2013 |doi=10.1088/0004-6256/145/4/101 |arxiv = 1303.5328 }}</ref>

Kích thước biểu kiến 64.4"<ref name="Spitzer"/>

Loại thiên hà Irr<ref name="Irregular">{{chú thích tạp chí |bibcode=2015ApJS..217...32B |title=A Classical Morphological Analysis of Galaxies in the Spitzer Survey of Stellar Structure in Galaxies (S4G) |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=217 |issue=2 |pages=32 |author1=Buta |first1=Ronald J. |last2=Sheth |first2=Kartik |last3=Athanassoula |first3=E. |last4=Bosma |first4=A. |last5=Knapen |first5=Johan H. |last6=Laurikainen |first6=Eija |last7=Salo |first7=Heikki |last8=Elmegreen |first8=Debra |last9=Ho |first9=Luis C. |last10=Zaritsky |first10=Dennis |last11=Courtois |first11=Helene |last12=Hinz |first12=Joannah L. |last13=Muñoz-Mateos |first13=Juan-Carlos |last14=Kim |first14=Taehyun |last15=Regan |first15=Michael W. |last16=Gadotti |first16=Dimitri A. |last17=Gil De Paz |first17=Armando |last18=Laine |first18=Jarkko |last19=Menéndez-Delmestre |first19=Karín |last20=Comerón |first20=Sébastien |last21=Erroz Ferrer |first21=Santiago |last22=Seibert |first22=Mark |last23=Mizusawa |first23=Trisha |last24=Holwerda |first24=Benne |last25=Madore |first25=Barry F. |year=2015 |doi=10.1088/0067-0049/217/2/32 |arxiv = 1501.00454 }}</ref>
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
{{wikiSky}}
{{Chòm sao Lạp Khuyển}}
{{Ngc55}}

[[Thể loại:Chòm sao Lạp Khuyển]]
[[Thể loại:Thiên thể NGC]]

title: Dữ liệu quan sát (Kỷ nguyên J2000)

Chòm sao: Canes Venatici

title: Đặc tính

Kiểu: Irr

Tỷ lệ khối lượng/độ sáng: 0.6 M☉/L☉

title: Tên gọi khác


text:
# Pelosia angusta
Pelosia angusta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

title: Pelosia angusta

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Pelosia angusta''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Erebidae]]
| subfamilia =
| genus = ''[[Pelosia]]''
| species = '''''P. angusta'''''
| binomial = ''Pelosia angusta''
| binomial_authority = (Staudinger, 1887)
| synonyms = *''Paida angusta'' Staudinger, 1887
*''Pelosia sachalinensis'' Matsumura, 1925
}}
'''''Pelosia angusta''''' là một loài [[bướm đêm]] thuộc phân họ [[Arctiinae]], họ [[Erebidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Pelosia+angusta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
*{{commonscat-inline}}
*{{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Pelosia]]

{{Lithosiini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Erebidae

Chi (genus): Pelosia

Loài (species): P. angusta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pelosia angusta · (Staudinger, 1887)

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Paida angusta Staudinger, 1887 - Pelosia sachalinensis Matsumura, 1925


text:
# Centropogon wilburii
Centropogon wilburii là loài thực vật có hoa trong họ Hoa chuông. Loài này được Lammers mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.

title: Centropogon wilburii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Centropogon wilburii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Hoa chuông|Campanulaceae]]
| genus = ''[[Centropogon]]''
| species = '''''C. wilburii'''''
| binomial = ''Centropogon wilburii''
| binomial_authority = Lammers, 1998
}}
'''''Centropogon wilburii''''' là loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hoa chuông]]. Loài này được Lammers mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-367284| tiêu đề=''Centropogon wilburii''|ngày truy cập=ngày 18 tháng 6 năm 2013| tác giả 1=The Plant List | năm =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Centropogon wilburii}}
*{{wikispecies-inline|Centropogon wilburii}}
*{{IPNI2|Centropogon wilburii|315962-2|access-date =ngày 18 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Centropogon (Campanulaceae)]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998]]

{{Lobelioideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Campanulaceae

Chi (genus): Centropogon

Loài (species): C. wilburii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Centropogon wilburii · Lammers, 1998


text:
# Desmopachria seminola
Desmopachria seminola là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1951.

title: Desmopachria seminola

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Desmopachria seminola''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Dytiscidae]]
| genus = ''[[Desmopachria]]''
| species = '''''D. seminola'''''
| binomial = ''Desmopachria seminola''
| binomial_authority = [[Young]], 1951
}}
'''''Desmopachria seminola''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong [[họ Bọ nước]]. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1951.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Bọ nước]]
[[Thể loại:Desmopachria]]

{{Hyphydrini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Dytiscidae

Chi (genus): Desmopachria

Loài (species): D. seminola

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Desmopachria seminola · Young, 1951


text:
# Acanthoptura spinipennis
Acanthoptura spinipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Acanthoptura spinipennis

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Acanthoptura spinipennis''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]]
| genus = ''[[Acanthoptura]]''
| species = '''''A. spinipennis'''''
| binomial = ''Acanthoptura spinipennis''
| binomial_authority = [[Leon Fairmaire|Fairmaire]], 1894
| synonyms =
}}
'''''Acanthoptura spinipennis''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Acanthoptura+spinipennis/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{commonscat|Acanthoptura spinipennis}}

[[Thể loại:Acanthoptura]]

{{Lepturini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Acanthoptura

Loài (species): A. spinipennis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Acanthoptura spinipennis · Fairmaire, 1894


text:
# Thoát Thoát Bất Hoa
Thoát Thoát Bất Hoa (hay Toghtoa Bukha, Toγtoγa Buqa; tiếng Mông Cổ hiện đại: Taisun haan) (1416 - 1453) là một Khả hãn của triều đại Bắc Nguyên tại Mông Cổ. Ông được tôn làm Khả hãn của Đại Nguyên. Dưới sự cai trị trên danh nghĩa của ông, người Oirat đã thống nhất thành công các bộ lạc Mông Cổ và bắt đầu đe dọa vương triều nhà Minh ở phía nam lần đầu tiên kể từ trận sông Kherlen năm 1409.

## Thời trẻ
Sau cái chết của Oyiradai trước đó vào năm 1425, một cuộc hỗn chiến nội bộ kéo dài nhiều năm đã nổ ra giữa những người Oirat dưới thời Mahamud (Bahamu, Batula) và các gia tộc Mông Cổ phía tây do gia đình Gulichi lãnh đạo. Trong khi đó, các bộ tộc Mông Cổ ở miền trung và miền đông đã tuyên bố Adai Khan là Đại hãn ngay sau cái chết của Oyiradai năm 1425.
Toghtoa Bukha là con trai cả của Ajai, người được sinh ra sau cái chết của cha Elbeg Khan và mẹ Öljeitü. Trong khi lang thang cùng các anh em của mình ở phía tây Mông Cổ, Toghtoa Bukha đã gặp con trai và người kế vị của Mahamud, Toghan Taishi của Liên minh Bốn Oirat. Toghan Taishi về sau gả ông cho con gái của mình và muốn dùng ông làm con tốt. Người Oirat tôn Toghtoa Bukha là Khả hãn của riêng họ vào năm 1433. Điều này dẫn đến một nửa thập kỷ tồn tại đồng thời giữa hai khả hãn được hỗ trợ bởi các gia tộc Mông Cổ đối nghịch nhau.

## Trị vì
Toghtoa Bukha Khan là một nhà lãnh đạo đầy tham vọng, người khao khát có được quyền lực thực sự và giành lại vinh quang trước đây của triều đại nhà Nguyên. Tham vọng của ông chắc chắn dẫn đến một cuộc xung đột lợi ích với các quý tộc Oirat. Mặc dù người Oirat có chung tham vọng phục hồi vinh quang của Thành Cát Tư Hãn với Khả hãn mới, họ nhận thức rõ về bản chất rạn nứt của các bộ lạc Mông Cổ. Để đốt cháy thời gian trước khi có thể đoàn kết các bộ tộc, trước tiên họ cần tạo mối quan hệ hòa bình với triều đại nhà Minh. Người Oirat cẩn thận không chọc giận nhà Minh bằng cách không chính  thức đổi quốc hiệu sang Đại Nguyên và nhờ đó có được sự giúp đỡ từ nhà Minh trong việc đánh bại bộ lạc Khorchin. Adai Khan của Khorchin đã bị giết năm 1438. Năm 1439, Toghan đã đưa Toghtoa Bukha làm lãnh đạo của miền đông Mông Cổ dưới danh hiệu Bogd Khagan Taisun của người Bắc Nguyên trước lăng của Thành Cát Tư Hãn. Taisun Khan cảm thấy rằng chính quyền của mình đã đủ mạnh để đương đầu với nhà Minh, và công khai tuyên bố cải lại quốc hiệu Đại Nguyên và với chính mình là Taisun (Thái Tông), một động thái được hầu hết người Mông Cổ ủng hộ trừ những người Oirat, những người cảm thấy cần nhiều thời gian hơn để củng cố lợi ích của họ. May mắn thay, nhà Minh khi ấy thực sự quá yếu để tấn công thẳng vào lục địa Mông Cổ như hoàng đế Minh Thành Tổ đã làm nhiều lần trong quá khứ. Tuy nhiên, nhà Minh đã thể hiện sự không tán thành của mình bằng cách gọi Taisun Khan của Bắc Nguyên thay vì Thái Tông của Đại Nguyên. Sau khi Toghan qua đời, Taisun Khan đã phong con trai của Toghan là Dã Tiên thành tổng chỉ huy và em trai của ông là Agbarjin trở thành jinong.

## Chiến tranh vớinhà Minhvà suy vong

### Chiến tranh
Bất chấp tham vọng của mình, Taisun Khan vẫn nghiêng về mối quan hệ hòa bình với nhà Minh hơn nhiều so với chỉ huy Dã Tiên của mình. Ông vẫn giữ mối quan hệ thân thiện với triều đình nhà Minh. Chỉ huy của ông, Dã Tiên, thậm chí còn tham vọng hơn và muốn khôi phục lại vinh quang của Đế quốc Mông Cổ về tên và lãnh thổ. Trước tiên, Dã Tiên hướng sự chú ý của mình đến Hami, nơi đang là đồng minh của nhà Minh, hoàng tử Bột Nhi Chỉ Cân, dòng dõi Sát Hợp Đài, cai trị. Các cuộc đột kích và đe dọa lặp đi lặp lại của Dã Tiên đã buộc ông ta phải đầu hàng mình vào năm 1448.
Dã Tiên sau đó đã tấn công khu vực Cam Túc nơi có các quốc gia vệ tinh Mông Cổ của nhà Minh, được gọi chung là Tam vệ, được đặt. Người bảo vệ Fuyu bị buộc phải chạy trốn, và Dã Tiên bổ nhiệm thống đốc riêng của mình trong khu vực. Taisun Khan đích thân chỉ huy cuộc tấn công vào đội bảo vệ Tained. Sau đó, Dã Tiên cũng cướp bóc người bảo vệ Doyin Uriankhai, buộc họ phải đầu hàng. Với sự phục tùng của Tam vệ, triều đại Bắc Nguyên đã hồi sinh mạnh mẽ, trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với nhà Minh.
Khi nhà Minh từ chối yêu cầu của người Mông Cổ cho phép thêm sứ giả Mông Cổ vào Trung Quốc và xin kết hôn với một công chúa Trung Quốc, Dã Tiên quyết định xâm chiếm nhà Minh. Taisun Khan rất e ngại điều này và ban đầu không ủng hộ Dã Tiên. Tuy nhiên, ông bị buộc phải lãnh đạo lực lượng cực đoan của Uriankhai đến Liêu Đông vào năm 1449. Ông bao vây thành phố và tàn phá vùng ngoại ô của nó trong 40 ngày trong khi Dã Tiên đánh bại quân đội nhà Minh trên đường đến Bắc Kinh.
Sau khi đánh bại quân đội nhà Minh trong sự biến Thổ Mộc bảo và bắt giữ Hoàng đế Minh Anh Tông, quân Mông Cổ trở về phía bắc. Taisun Khan đã đối xử tử tế với hoàng đế nhà Minh bị bắt. Khi nhận ra rằng nhà Minh sẽ không trả tiền chuộc cho hoàng đế bị bắt, Anh Tông đã được trả lại Trung Quốc vào năm 1450.

### Cái chết
Vợ của Taisun Khan, chị gái của Dã Tiên, đã cố gắng thuyết phục Khả hãn phong con trai của chị gái mình thành Thái tử. Yêu cầu đã bị từ chối, khiến Taisun và Dã Tiên hỗn chiến với nhau năm 1451. Dã Tiên đã giao kết với em trai của Taisun Khan là Agbarjin để đổi lại là danh hiệu Khả hãn. Esen và Agbarjin bao vây Karakorum nơi Taisun Khan đóng quân. Bởi vì hầu hết người Mông Cổ ở phía đông đã bỏ hoang đến Oirat, quân đội của Khả hãn đã bị đánh bại ở Turfan và buộc ông phải chạy trốn về phía khe núi Khởi Liễn và sông Kherlen cùng với một vài tùy tùng của ông. Taisun Khan bị giết bởi cha vợ cũ của mình, Tsabdan, trong khi chạy trốn. Tsabdan sau đó chạy về theo Dã Tiên.

## Gia đình
Toghtoa Bukha có hai em trai, Agbarjin và Manduul.
Vợ và con được biết đến của ông bao gồm:
- Một công chúa Oirat, con gái của Toghan taishi, sinh ra một đứa con trai tên Abdan.
- A Lặc Tháp Cát Lặc (阿勒塔噶勒 , Altagana) của bộ tộc Khorlad. Khan và con trai là Molon (Mulan) , bị Taisun Khan ly hôn vì ngoại tình.
- Bột Nhi Chỉ Cân thị , chị gái của Dã Tiên.
- Tát Mục Nhĩ Thái hậu.
- Samar taifu người đã sinh ra Markorgis.

title: Thoát Thoát Bất Hoa

wikitext:
{{Thông tin nhân vật hoàng gia|vợ=Makhtum Khanim|miếu hiệu=Thái Tông (太宗)|tên đầy đủ=Toghtoa Bukha|mất=1453 (36-37 tuổi)<br>[[Khentii]], Mông Cổ|cha=Ajai|triều đại=[[Bắc Nguyên]]|chức vị=[[Khả hãn]] [[Bắc Nguyên]]|tiền nhiệm=[[Adai Khan|A Đài hãn]]|kế nhiệm=[[Agbarjin]]|tại vị=1433 – 1453|hình=|tước vị=[[Khả hãn]] [[Mông Cổ]]}}

'''Thoát Thoát Bất Hoa''' (hay Toghtoa Bukha, Toγtoγa Buqa; [[tiếng Mông Cổ]] hiện đại: Taisun haan) ([[1416]] - [[1453]]) là một [[Khả hãn]] của triều đại [[Bắc Nguyên]] tại [[Mông Cổ]]. Ông được tôn làm Khả hãn của Đại Nguyên. Dưới sự cai trị trên danh nghĩa của ông, người Oirat đã thống nhất thành công các bộ lạc Mông Cổ và bắt đầu đe dọa vương triều [[nhà Minh]] ở phía nam lần đầu tiên kể từ trận [[sông Kherlen]] năm [[1409]].

== Thời trẻ ==
Sau cái chết của [[Oyiradai]] trước đó vào năm [[1425]], một cuộc hỗn chiến nội bộ kéo dài nhiều năm đã nổ ra giữa những người Oirat dưới thời Mahamud (Bahamu, Batula) và các gia tộc Mông Cổ phía tây do gia đình Gulichi lãnh đạo. Trong khi đó, các bộ tộc Mông Cổ ở miền trung và miền đông đã tuyên bố [[Adai Khan]] là Đại hãn ngay sau cái chết của Oyiradai năm 1425.

Toghtoa Bukha là con trai cả của Ajai, người được sinh ra sau cái chết của cha [[Elbeg Nigülesügchi Khan|Elbeg Khan]] và mẹ Öljeitü.<ref>Sh.Tseyen-Oidov-Chinggis Bogdoos Ligden Khutugt hurtel (Khaad), p. 144.</ref> Trong khi lang thang cùng các anh em của mình ở phía tây Mông Cổ, Toghtoa Bukha đã gặp con trai và người kế vị của Mahamud, Toghan Taishi của [[Liên minh Bốn Oirat]]. Toghan Taishi về sau gả ông cho con gái của mình và muốn dùng ông làm con tốt. Người Oirat tôn Toghtoa Bukha là Khả hãn của riêng họ vào năm [[1433]]. Điều này dẫn đến một nửa thập kỷ tồn tại đồng thời giữa hai khả hãn được hỗ trợ bởi các gia tộc Mông Cổ đối nghịch nhau.

== Trị vì ==
Toghtoa Bukha Khan là một nhà lãnh đạo đầy tham vọng, người khao khát có được quyền lực thực sự và giành lại vinh quang trước đây của [[Nhà Nguyên|triều đại nhà Nguyên]]. Tham vọng của ông chắc chắn dẫn đến một cuộc xung đột lợi ích với các quý tộc Oirat. Mặc dù người Oirat có chung tham vọng phục hồi vinh quang của [[Thành Cát Tư Hãn]] với Khả hãn mới, họ nhận thức rõ về bản chất rạn nứt của các bộ lạc Mông Cổ. Để đốt cháy thời gian trước khi có thể đoàn kết các bộ tộc, trước tiên họ cần tạo mối quan hệ hòa bình với triều đại [[nhà Minh]]. Người Oirat cẩn thận không chọc giận nhà Minh bằng cách không chính  thức đổi quốc hiệu sang Đại Nguyên và nhờ đó có được sự giúp đỡ từ nhà Minh trong việc đánh bại bộ lạc Khorchin. [[Adai Khan]] của Khorchin đã bị giết năm [[1438]]. Năm [[1439]], Toghan đã đưa Toghtoa Bukha làm lãnh đạo của miền đông Mông Cổ dưới danh hiệu Bogd Khagan Taisun của người Bắc Nguyên trước [[Lăng Thành Cát Tư Hãn|lăng của Thành Cát Tư Hãn]]. Taisun Khan cảm thấy rằng chính quyền của mình đã đủ mạnh để đương đầu với nhà Minh, và công khai tuyên bố cải lại quốc hiệu Đại Nguyên và với chính mình là Taisun (Thái Tông), một động thái được hầu hết người Mông Cổ ủng hộ trừ những người Oirat, những người cảm thấy cần nhiều thời gian hơn để củng cố lợi ích của họ. May mắn thay, nhà Minh khi ấy thực sự quá yếu để tấn công thẳng vào lục địa Mông Cổ như hoàng đế [[Minh Thành Tổ]] đã làm nhiều lần trong quá khứ. Tuy nhiên, nhà Minh đã thể hiện sự không tán thành của mình bằng cách gọi Taisun Khan của Bắc Nguyên thay vì [[Thái Tông]] của Đại Nguyên. Sau khi Toghan qua đời, Taisun Khan đã phong con trai của Toghan là [[Dã Tiên]] thành tổng chỉ huy và em trai của ông là [[Agbarjin]] trở thành jinong.

== Chiến tranh với [[nhà Minh]] và suy vong ==

=== Chiến tranh ===
Bất chấp tham vọng của mình, Taisun Khan vẫn nghiêng về mối quan hệ hòa bình với nhà Minh hơn nhiều so với chỉ huy Dã Tiên của mình. Ông vẫn giữ mối quan hệ thân thiện với triều đình nhà Minh. Chỉ huy của ông, Dã Tiên, thậm chí còn tham vọng hơn và muốn khôi phục lại vinh quang của [[Đế quốc Mông Cổ]] về tên và lãnh thổ. Trước tiên, Dã Tiên hướng sự chú ý của mình đến [[Kumul|Hami]], nơi đang là đồng minh của nhà Minh, hoàng tử [[Bột Nhi Chỉ Cân]], dòng dõi [[Chagatai|Sát Hợp Đài]], cai trị. Các cuộc đột kích và đe dọa lặp đi lặp lại của Dã Tiên đã buộc ông ta phải đầu hàng mình vào năm [[1448]].

Dã Tiên sau đó đã tấn công khu vực [[Cam Túc]] nơi có các [[quốc gia vệ tinh]] Mông Cổ của nhà Minh, được gọi chung là Tam vệ, được đặt. Người bảo vệ Fuyu bị buộc phải chạy trốn, và Dã Tiên bổ nhiệm thống đốc riêng của mình trong khu vực. Taisun Khan đích thân chỉ huy cuộc tấn công vào đội bảo vệ Tained. Sau đó, Dã Tiên cũng cướp bóc người bảo vệ Doyin Uriankhai, buộc họ phải đầu hàng. Với sự phục tùng của Tam vệ, triều đại Bắc Nguyên đã hồi sinh mạnh mẽ, trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với nhà Minh.

Khi nhà Minh từ chối yêu cầu của người Mông Cổ cho phép thêm sứ giả Mông Cổ vào Trung Quốc và xin kết hôn với một công chúa Trung Quốc, Dã Tiên quyết định xâm chiếm nhà Minh. Taisun Khan rất e ngại điều này và ban đầu không ủng hộ Dã Tiên. Tuy nhiên, ông bị buộc phải lãnh đạo lực lượng cực đoan của Uriankhai đến [[Liêu Đông (tỉnh)|Liêu Đông]] vào năm [[1449]]. Ông bao vây thành phố và tàn phá vùng [[ngoại ô]] của nó trong 40 ngày trong khi Dã Tiên đánh bại quân đội nhà Minh trên đường đến [[Bắc Kinh]].

Sau khi đánh bại quân đội nhà Minh trong [[sự biến Thổ Mộc bảo]] và bắt giữ Hoàng đế [[Minh Anh Tông]], quân Mông Cổ trở về phía bắc. Taisun Khan đã đối xử tử tế với [[hoàng đế]] nhà Minh bị bắt. Khi nhận ra rằng nhà Minh sẽ không trả tiền chuộc cho hoàng đế bị bắt, Anh Tông đã được trả lại Trung Quốc vào năm [[1450]].

=== Cái chết ===
Vợ của Taisun Khan, chị gái của Dã Tiên, đã cố gắng thuyết phục Khả hãn phong con trai của chị gái mình thành Thái tử. Yêu cầu đã bị từ chối, khiến Taisun và Dã Tiên hỗn chiến với nhau năm [[1451]]. Dã Tiên đã giao kết với em trai của Taisun Khan là Agbarjin để đổi lại là danh hiệu Khả hãn. Esen và Agbarjin bao vây [[Karakorum]] nơi Taisun Khan đóng quân. Bởi vì hầu hết người Mông Cổ ở phía đông đã bỏ hoang đến Oirat, quân đội của Khả hãn đã bị đánh bại ở [[Turfan]] và buộc ông phải chạy trốn về phía khe núi Khởi Liễn và [[sông Kherlen]] cùng với một vài tùy tùng của ông. Taisun Khan bị giết bởi cha vợ cũ của mình, Tsabdan, trong khi chạy trốn. Tsabdan sau đó chạy về theo Dã Tiên.

== Gia đình ==
Toghtoa Bukha có hai em trai, [[Agbarjin]] và [[Manduul Khan|Manduul]].

Vợ và con được biết đến của ông bao gồm:

*Một công chúa Oirat, con gái của Toghan taishi, sinh ra một đứa con trai tên Abdan.
*[[A Lặc Tháp Cát Lặc]] (阿勒塔噶勒 , Altagana) của bộ tộc Khorlad. Khan và con trai là [[Molon Khan|Molon]] (Mulan) , bị Taisun Khan ly hôn vì [[ngoại tình]].
*Bột Nhi Chỉ Cân thị , chị gái của [[Dã Tiên]].
*[[Tát Mục Nhĩ]] Thái hậu.
*Samar taifu người đã sinh ra [[Markorgis Khan|Markorgis]].

== Xem thêm ==

* [[Danh sách các Đại hãn nhà Bắc Nguyên]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Vua bị giết]]
[[Thể loại:Đại hãn Bắc Nguyên]]
[[Thể loại:Sinh năm 1416]]
[[Thể loại:Mất năm 1452]]

title: Khả hãn Bắc Nguyên

Tiền nhiệm: A Đài hãn

Kế nhiệm: Agbarjin

title: Thông tin chung

Mất: 1453 (36-37 tuổi) · Khentii, Mông Cổ

Thê thiếp: Makhtum Khanim

Hoàng tộc: Bắc Nguyên

Thân phụ: Ajai


text:
# Bảo tàng tỉnh Battambang
Bảo tàng tỉnh Battambang là một bảo tàng ở làng Kamkor, xã Svay Por, tỉnh Battambang, phía tây Campuchia. Bảo tàng này được Madeleine Giteau thành lập vào năm 1963. Nơi đây lưu giữ cả một bộ sưu tập đồ gốm, tượng và nhạc cụ thời kỳ tiền Angkor nổi bật.

title: Bảo tàng tỉnh Battambang

wikitext:
'''Bảo tàng tỉnh Battambang''' là một bảo tàng ở làng [[Kamkor]], xã [[Svay Por]], tỉnh [[Battambang]], phía tây [[Campuchia]]. Bảo tàng này được [[Madeleine Giteau]] thành lập vào năm 1963. Nơi đây lưu giữ cả một bộ sưu tập đồ gốm, tượng và nhạc cụ thời kỳ tiền Angkor nổi bật.<ref name="DK">{{cite book|author=DK Travel Guides|title=DK Eyewitness Travel Guide: Cambodia & Laos|url=https://books.google.com/books?id=Xt7kQaNSPMMC&pg=PA180|date=1 June 2011|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=978-1-4053-4985-7|page=90}}</ref>

==Tham khảo==
{{reflist}}

{{coord missing|Campuchia}}

[[Thể loại:Bảo tàng Campuchia]]
[[Thể loại:Bảo tàng thành lập năm 1963]]
[[Thể loại:Điểm tham quan tỉnh Battambang]]
[[Thể loại:Công trình xây dựng tỉnh Battambang]]

{{Sơ khai Campuchia}}
{{Sơ khai công trình xây dựng Campuchia}}


text:
# Maliattha arefacta
Maliattha arefacta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Maliattha arefacta

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Maliattha arefacta''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Maliattha]]''
| species = '''''M. arefacta'''''
| binomial = ''Maliattha arefacta''
| binomial_authority = Butler, 1879
| synonyms =
}}
'''''Maliattha arefacta''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Maliattha+arefacta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Maliattha arefacta|''Maliattha arefacta''}}
*{{commonscat-inline|Maliattha arefacta|''Maliattha arefacta''}}

[[Thể loại:Maliattha]]

{{Eustrotiinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Maliattha

Loài (species): M. arefacta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Maliattha arefacta · Butler, 1879


text:
# Leioproctus labratus
Leioproctus labratus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Melo mô tả khoa học năm 1996.

title: Leioproctus labratus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Leioproctus labratus''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Colletidae]]
| subfamilia = [[Paracolletinae]]
| tribus =
| genus = ''[[Leioproctus]]''
| species = '''''L. labratus'''''
| binomial = ''Leioproctus labratus''
| binomial_authority = [[Ireneia Melo|Melo]], 1996
}}
'''''Leioproctus labratus''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Colletidae]]. Loài này được Melo mô tả khoa học năm 1996.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Leioproctus]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1996]]

{{Paracolletinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Loài (species): L. labratus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Leioproctus labratus · Melo, 1996


text:
# Nekmaria
Nekmaria là một đô thị thuộc tỉnh Mostaganem, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 9.104 người.

title: Nekmaria

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Nekmaria
|other_name =
|native_name =
|settlement_type =Đô thị
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Algérie
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region = DZ
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{Lá cờ|Algérie}}
|subdivision_type1 =[[Tỉnh của Algérie|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Mostaganem (tỉnh)|Mostaganem]]
|subdivision_type2 =
|subdivision_name2 =
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2002
|population_footnotes =
|population_total =9.104 người
|population_density_km2 =
|timezone = + 1
|utc_offset =
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Nekmaria''' là một [[Đô thị của Algeria|đô thị]] thuộc tỉnh [[Mostaganem (tỉnh)|Mostaganem]], [[Algérie]]. Dân số thời điểm năm 2002 là 9.104 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.statoids.com/ydz.html|title=Districts of Algeria|access-date =ngày 14 tháng 6 năm 2012|publisher=statoids.com|language=tiếng Anh}}</ref>

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

== Xem thêm ==
*{{chú thích web|publisher=[[Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia]]|title=Geonames Database|url=http://geonames.nga.mil/ggmagaz/|access-date=ngày 11 tháng 5 năm 2011|archive-date=2020-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201114837/http://geonames.nga.mil/ggmagaz/|url-status=dead}}
{{Sơ khai Algérie}}

[[Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Mostaganem]]
[[Thể loại:Đô thị của Algérie]]
[[Thể loại:Sơ khai Algérie]]

title: Nekmaria

Quốc gia: Algérie

Tỉnh: Mostaganem

title: Dân số (2002)

• Tổng cộng: 9,104 người


text:
# Dialeurolonga subrotunda
Dialeurolonga subrotunda là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Dialeurolonga subrotunda được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.

title: Dialeurolonga subrotunda

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Dialeurolonga subrotunda''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh nửa|Hemiptera]]
| subordo = [[Sternorrhyncha]]
| superfamilia = [[Aleyrodoidea]]
| familia = [[Aleyrodidae]]
| subfamilia = [[Aleyrodinae]]
| genus = ''[[Dialeurolonga]]''
| species = '''''D. subrotunda'''''
| binomial = ''Dialeurolonga subrotunda''
| binomial_authority = Takahashi, 1955
}}
'''''Dialeurolonga subrotunda''''' là một loài [[côn trùng]] [[bộ Cánh nửa|cánh nửa]] trong họ [[Aleyrodidae]], phân họ [[Aleyrodinae]].

''Dialeurolonga subrotunda'' được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.<ref>{{Aut|Jon H. Martin & Laurence A. Mound}} (2007) "An annotated check list of the world’s whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)" ''Zootaxa'' 1492: 1-84 [http://hbs.bishopmuseum.org/fiji/pdf/martin-mound2007.pdf Link]</small></ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Dialeurolonga]]

{{Aleyrodidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hemiptera

Phân bộ (subordo): Sternorrhyncha

Liên họ (superfamilia): Aleyrodoidea

Họ (familia): Aleyrodidae

Phân họ (subfamilia): Aleyrodinae

Chi (genus): Dialeurolonga

Loài (species): D. subrotunda

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Dialeurolonga subrotunda · Takahashi, 1955