text:
# Song Tử (chòm sao)
Song Tử (双子) (tiếng Latinh: Gemini, biểu tượng: ♊) là một trong những chòm sao của Đai Hoàng Đạo và nằm ở bán cầu bắc. Nó là một trong 48 chòm sao được mô tả bởi nhà thiên văn học Ptolemy vào thế kỉ thứ 2 sau Công nguyên, nó vẫn là một trong 88 chòm sao hiện đại ngày nay. Tên của nó là tiếng Latinh của twins (cặp song sinh), nó được gắn liền với cặp song sinh Castor và Pollux trong thần thoại Hy Lạp.

## Vị trí
Song Tử nằm giữa Kim Ngưu ở phía tây, với Cự Giải ở phía đông, với Ngự Phu và Thiên Miêu ở phía bắc, Kỳ Lân và Tiểu Khuyển ở phía nam và Lạp Hộ ở phía đông nam.
Trong thời cổ đại, Cự Giải là vị trí của Mặt Trời vào ngày đầu tiên của mùa hè (21 tháng 6). Trong thế kỉ đầu tiên sau Công nguyên, tuế sai trục đã đã chuyển vị trí cho Song Tử. Vào năm 1990, vị trí của Mặt Trời vào ngày đầu tiên của mùa hè chuyển từ Song Tử thành Kim Ngưu, chòm sao này sẽ duy trì vị trí của mình đến thế kỉ 27 sau Công nguyên và sau đó nhường chỗ cho Bạch Dương. Mặt Trời sẽ di chuyển qua Song Tử từ 21 tháng 6 đến 20 tháng 7 đến 2062.
Song Tử hiện diện nổi bật trên bầu trời vào mùa đông ở Bắc bán cầu và có thể nhìn thấy suốt đêm từ tháng 12 đến tháng 1. Cách dễ nhất để xác định vị trí của chòm sao là tìm hai ngôi sao sáng nhất của nó: Castor và Pollux về phía đông từ khoảnh sao hình chữ V quen thuộc (cụm sao mở Hyades) của Kim Ngưa và ba ngôi sao của Orion's Belt (Alnitak, Alnilam và Mintaka). Một cách khác là vẽ một đường thẳng từ cụm sao Tua Rua nằm ở Kim Ngưu và ngôi sao sáng nhất trong Sư Tử, Regulus. Khi làm như vậy, một đường thẳng tưởng tượng tương đối gần với Hoàng đạo được vẽ, một đường cắt Song Tử gần như ở điểm giữa của chòm sao, ngay bên dưới ngôi sao Castor và Pollux.
Khi Mặt Trăng di chuyển qua Song Tử, chuyển động của nó có thể dễ dàng được quan sát trong một đêm khi nó xuất hiện trước ở phía tây của Castor và Pollux, sau đó xếp thẳng hàng và cuối cùng xuất hiện ở phía đông của hai ngôi sao.

## Đặc điểm

### Sao
Chòm sao Song Tử có đến 85 ngôi sao có thể được nhìn thấy bằng mắt thường.
Ngôi sao sáng nhất trong chòm Song Tử là Pollux và sao sáng thứ hai là Castor. Castor có tên định danh Bayer là "Alpha Geminorum" xuất phát từ việc Johann Bayer đã không phân biệt cẩn trọng sao nào trong hai sao sáng hơn khi ông gán lại định danh cùng tên vào năm 1603. Mặc dù các nhân vật trong thần thoại là hai đứa trẻ song sinh nhưng thực tế các ngôi sao lại rất khác nhau.
α Gem (Castor) là một hệ sáu sao cách Trái Đất 52 năm ánh sáng, nó hiện lên như một ngôi sao có màu xanh-trắng với cấp sao biểu kiến là 1,6. Hai sao đôi quang học có cấp sao 1,9 và 3 với chu kỳ 470 năm. Một sao lùn đỏ diện rộng cũng là một phần của hệ, ngôi sao này là một sao đôi che khuất kiểu Algol với chu kỳ 19,5 giờ. Nó có cấp sao biểu kiến tối thiểu là 9,8 và tối đa là 9,3.
β Gem (Pollux) là một sao khổng lồ màu cam cách Trái Đất 34 năm ánh sáng và có cấp sao 1,14. Pollux có một ngoại hành tinh quay quanh nó cũng như hai ngôi sao khác trong chòm sao Song Tử là HD 50554 và HD 59686.
γ Gem (Alhena) là một sao màu xanh-trắng nằm cách Trái Đất 105 năm ánh sáng, với cấp sao 1,9.
δ Gem (Wasat) là một hệ sao đôi chu kỳ dài nằm cách Trái Đất 59 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một sao màu trắng có cấp sao 3,5 và sao thứ hai là một sao lùn cam có cấp sao 8,2. Sao đôi này có chu kỳ hơn 1000 năm, và nó không được nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ trung.
ε Gem (Mebsuta), một sao đôi, gồm một siêu sao khổng lồ vàng có cấp sao 3,1 và nằm cách Trái Đất 900 năm ánh sáng. Sao đồng hành quang học của nó có cấp sao 9,6 và được nhìn thấy trong các kính thiên văn nhỏ và ống nhòm.
ζ Gem (Mekbuda) là một sao đôi. Sao đầu tiên là một sao thuộc nhóm biến quang Cephei với chu kỳ 10,2 ngày, có cấp sao tối thiểu là 4,2 và tối đa là 3,6. Nó là một siêu sao khổng lồ vàng cách Trái Đất 1200 năm ánh sáng, bán kính lớn gấp 60 lần bán kính Mặt Trời, xấp xỉ 220000 lần kích thước của Mặt Trời. Sao đồng hành của nó có cấp sao 7,6, có thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và ống nhòm.
η Gem (Propus) là một sao đôi với một sao biến quang đồng hành. Nó có chu kỳ 500 năm và chỉ không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ lớn. Sao đầu tiên là một sao khổng lồ đỏ bán đều đặn với chu kỳ 233 ngày. Cấp sao biểu kiến của nó đạt cực tiểu là 3,9 và đạt cực đại là 3,1. Sao thứ hai có cấp sao là 6.
κ Gem là một hệ sao đôi nằm cách Trái Đất 143 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một sao khổng lồ vàng có cấp sao 3,6, còn sao thứ hai có cấp sao 8. Hai ngôi sao này chỉ không thể nhìn thấy trong các thiết bị nghiệp dư lớn hơn vì có sự sai lệch về độ sáng.
ν Gem là một sao đôi không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và ống nhòm. Sao đầu tiên là một sao khổng lồ xanh có cấp sao 4,1 và cách Trái Đất 550 năm ánh sáng, và sao thứ hai có cấp sao 8.
38 Gem là một hệ sao đôi, cũng không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và nằm cách Trái Đất 84 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một sao trắng có cấp sao 4,8, sao thứ hai có cấp sao 7,8.
U Gem là một sao biến quang biến động kiểu tân tinh lùn được phát hiện bởi John Russell Hind vào năm 1855.
Mu Gem (Tejat) là một sao nằm ở phía nam chòm sao Song Tử. Nó có tên truyền thống là Tejat Posterior có nghĩa là chân, bởi nó là chân của Castor, một trong hai anh em sinh đôi đại diện cho Song Tử.

### Vật thể trên bầu trời sâu
| Messier 35 và NGC 2158 |          |                 |
| Tinh vân Medusa        | NGC 2392 | Tinh vân Medusa |

M35 (NGC 2168) là một cụm sao mở ly giác lớn có cấp sao 5, được phát hiện bởi nhà thiên văn học người Thụy Sĩ là Jean-Phillippe de Chéseaux vào năm 1745. Nó có một vùng khoảng 0,2 độ vuông, cùng cỡ với trăng tròn. Nó có cấp sao cao cho thấy M35 có thể nhìn thấy mà không cần mắt thường trợ giúp dưới bầu trời tối. Dưới bầu trời sáng hơn có thể nhìn thấy rõ trong ống nhòm. Có đến 200 ngôi sao trong M35 được xếp thành các vòng uốn cong khắp cụm sao, và nằm cách xa Trái Đất 2800 năm ánh sáng.
Một cụm sao mở khác trong chòm sao Song Tử là NGC 2158, có thể quan sát thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư lớn và rất nhiều sao, nằm cách Trái Đất 12000 năm ánh sáng.
NGC 2392 là một tinh vân hành tinh với cấp sao toàn phần là 9,2, cách Trái Đất 4000 năm ánh sáng. Trong kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ, nó là sao trung tâm sáng thứ mười có thể nhìn thấy, cùng với đĩa elip màu lục-lam. Nó được cho là giống với đầu của một người mặc áo parka.
Tinh vân Medusa là một tinh vân ngoại hành tinh cách Trái Đất khoảng 1,500 năm ánh sáng. Geminga là một sao neutron cách Trái Đất khoảng 550 năm ánh sáng. Các vật thể khác bao gồm NGC 2129, NGC 2158, NGC 2266, NGC 2331, NGC 2355 và NGC 2355.

### Mưa sao băng
Geminids là trận mưa sao băng sáng nhất đạt đỉnh vào ngày 13 - 14 tháng 12. Nó có tỷ lệ tối đa khoảng 100 sao băng mỗi giờ, khiến nó trở thành một trong những trận mưa sao băng nhiều nhất. Epsilon Geminids đạt đỉnh vào giữa ngày 18 và 29 tháng 10 và chỉ được xác nhận gần đây. Chúng bị che khuất cùng với Orionids, khiến Epsilon Geminids khó có thể quan sát trực tiếp. Trận mưa Epsilon Geminid có tốc độ cao hơn Orionids.

## Tên gọi
Theo thần thoại Hy Lạp chòm sao mang hình ảnh hai vị anh hùng, hai anh em cùng mẹ (Leda) nhưng khác cha. Castor ứng với sao Castor và Polydeukes/Pollux ứng với sao Pollux. Castor là con của Tyndareus còn Pollux là con của Zeus, chúa tể trong tất cả mười hai vị thần trên đỉnh Olympus. Đó là hai đứa trẻ trung hậu, rất dũng cảm và cùng nhau nổi danh khi lập được nhiều chiến công hiển hách trong cuộc hành trình của nhóm thủy thủ tàu Argo vĩ đại, và trong biết bao cuộc phiêu lưu khác. Bất kể khi nào, hai anh em luôn luôn tìm cách giúp đỡ lẫn nhau. Trong một trận đánh, Castor bị tử trận sau một vết thương rất đau đớn. Trong nỗi buồn vô hạn, Pollux đã cố gắng tự sát theo anh. Nhưng do Pollux được thừa hưởng dòng máu của Zeus vua cha, nên là một chiến binh bất tử. Khi không còn cách nào nữa, cậu bé thốt lên lời khóc: "Hãy để con chết thay Castor, thưa cha!". Zeus thương tiếc vô cùng, đã đồng ý cho họ thay phiên nhau mỗi người được sống một ngày và đưa họ cùng bay lên bầu trời. Hai anh em hóa thành chòm sao Gemini, mỗi một ngày một người sẽ được sống trên thiên đàng và là ngôi sao được tỏa sáng, ngôi sao còn lại không sáng vì người kia lúc ấy đang ở trần gian. Cũng kể từ đó chòm sao Song Sinh được coi là biểu tượng cho tình bạn, tình anh em. Đó chính là lý do người ta đặt tên Pollux và Castor là 2 ngôi sao sáng nhất trên của chòm sao này, tượng trưng cho 2 người anh hùng.

## Đặc điểm
Chòm sao Song Tử là địa điểm may mắn trên thiên cầu cho việc phát hiện các hành tinh mới. William Herschel tìm ra Sao Thiên Vương vào năm 1781 gần sao Eta (η) Geminorum. Cũng trong chòm sao này Clyde William Tombaugh tìm ra Sao Diêm Vương vào năm 1930 gần sao Đelta (δ) Geminorum.
Tuy mang ký hiệu Alpha (α) Geminorum, sao Castor là sao sáng thứ hai trong chòm sao Song Tử, sau sao Pollux, ký hiệu Beta (β) Geminorum. Castor là sao đôi, có thể quan sát các sao thành phần bằng kính viễn vọng cỡ nhỏ, các sao thành phần cách nhau khoảng ba giây cung.
Sao Eta (η) Geminorum là sao biến đổi có thể nhìn bằng mắt thường, với cấp sao biểu kiến từ 3,2 đến 3,9 m và chu kỳ hơn tám tháng.
Gần ranh giới với chòm sao Kim Ngưu có thể tìm thấy cụm sao mở M35 bằng ống nhòm, bên cạnh nó (khoảng cách biểu kiến) là cụm sao mở NGC 2158, nhìn qua kính viễn vọng nhỏ chỉ là một vết sáng mờ. Thực tế NGC 2158 cách Trái Đất 16000 ly, xa hơn M35 năm lần.
Tuy chòm sao chỉ đứng thứ 30 về diện tích, Song Tử có tới 70 sao có thể quan sát bằng mắt thường ứng (cấp sao biểu kiến nhỏ hơn 6m).
Chòm sao Song Tử còn dễ nhận ra trên bầu trời đêm nhờ các chòm sao nổi bật nằm kề là Tiểu Khuyển và Lạp Hộ.

title: Song Tử (chòm sao)

wikitext:
{{About|chòm sao thiên văn||Song Tử (định hướng)}}
{{Infobox constellation
 |vi_name = Song Tử
 |name = Gemini
 |abbreviation = Gem
 |genitive = Geminorum
 |pronounce = {{IPAc-en|ˈ|dʒ|ɛ|m|ᵻ|n|aɪ}}
genitive {{IPAc-en|ˌ|dʒ|ɛ|m|ᵻ|ˈ|n|ɒr|əm}}
 |symbolism = Hai anh em song sinh, [[Castor và Pollux]]
 |RA = {{RA|7}}
 |dec= {{DEC|+20}}
 |family = [[Zodiac]]
 |quadrant = NQ2
 |areatotal = 514
 |arearank = thứ 30
 |numbermainstars = 8,17
 |numberbfstars = 80
 |numberstarsplanets = 8
 |numberbrightstars = 4
 |numbernearbystars = 4
 |brighteststarname = [[Pollux (star)|Pollux]] (β Gem)
 |starmagnitude = 1.15
 |neareststarname = [[Gliese 251]]<ref>{{Chú thích web |url = http://www.ari.uni-heidelberg.de/datenbanken/aricns/cnspages/4c00526.htm |publisher = Astronomisches Rechen-Institut Heidelberg |title = ARI Data Base For Nearby Stars|access-date = 18 June 2012}}</ref>
 |stardistancely = 17.99
 |stardistancepc = 5.52
 |numbermessierobjects = 1
 |meteorshowers = [[Geminids]]
 Rho Geminids
 |bordering = [[Thiên Miêu]]
[[Ngự Phu]]
[[Kim Ngưu (chòm sao)|Kim Ngưu]]
[[Lạp Hộ]]
[[Kỳ Lân (định hướng)|Kỳ Lân]]
[[Tiểu Khuyển]]
[[Cự Giải (chòm sao)|Cự Giải]]
 |latmax = [[North Pole|90]]
 |latmin = [[60th parallel south|60]]
 |notes=
}}

'''Song Tử''' (双子) ([[Latinh|tiếng Latinh]]: Gemini, biểu tượng: ♊) là một trong những [[chòm sao]] của [[Đai Hoàng Đạo]] và nằm ở [[Bầu trời bán cầu bắc|bán cầu bắc]]. Nó là một trong 48 chòm sao được mô tả bởi nhà thiên văn học [[Ptolemy]] vào thế kỉ thứ 2 sau Công nguyên, nó vẫn là một trong 88 chòm sao hiện đại ngày nay. Tên của nó là [[tiếng Latinh]] của ''twins'' (cặp song sinh), nó được gắn liền với cặp song sinh [[Castor và Pollux]] trong [[thần thoại Hy Lạp]].

== Vị trí ==
[[Tập tin:GeminiCC.jpg|thumb|280px|left|Chòm sao Song Tử có thể được nhìn thấy với mắt thường với các đường liên kết được thêm vào.]]
[[Tập tin:Through_the_Clouds.jpg|thumb|230px|AFGL 5180 - Through the Clouds (Xuyên qua Đám mây).<ref>{{Chú thích web |title=Through the Clouds |url=https://esahubble.org/images/potw2110a/ |website=esahubble.org |access-date=2021-03-12|language=en}}</ref>]]
[[Tập tin:Gemini.gif|thumb|Một [[Phim hoạt hình|hoạt ảnh]] của [[chòm sao]] Song Tử (ở giữa), "cặp song sinh", cho thấy hai hình que song song giữa Song Tử gắn liền với [[thần thoại]] [[Castor và Pollux|Castor và Polydeuces]] (cũng được biết là Pollux), được gọi chung là Dioscuri.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.coldwater.k12.mi.us/lms/planetarium/myth/Gem.gif |title=K12.mi.us |access-date=2012-09-11 |archive-date=2005-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050927073832/http://www.coldwater.k12.mi.us/lms/planetarium/myth/Gem.gif |url-status=dead }}</ref><ref>Constellation drawings (often but not always) following "The Stars - A new way to see them", H.A. Rey, 1952–1980, {{ISBN|0-395-24830-2}}.</ref>]]
Song Tử nằm giữa [[Kim Ngưu (chòm sao)|Kim Ngưu]] ở phía tây, với [[Cự Giải (chòm sao)|Cự Giải]] ở phía đông, với [[Ngự Phu (chòm sao)|Ngự Phu]] và [[Thiên Miêu]] ở phía bắc, [[Kỳ Lân (định hướng)|Kỳ Lân]] và [[Tiểu Khuyển]] ở phía nam và [[Lạp Hộ]] ở phía đông nam.
Trong thời cổ đại, Cự Giải là vị trí của Mặt Trời vào ngày đầu tiên của mùa hè (21 tháng 6). Trong thế kỉ đầu tiên sau Công nguyên, [[tuế sai trục]] đã đã chuyển vị trí cho Song Tử. Vào năm 1990, vị trí của Mặt Trời vào ngày đầu tiên của mùa hè chuyển từ Song Tử thành Kim Ngưu, chòm sao này sẽ duy trì vị trí của mình đến thế kỉ 27 sau Công nguyên và sau đó nhường chỗ cho [[Bạch Dương (chòm sao)|Bạch Dương]]. Mặt Trời sẽ di chuyển qua Song Tử từ 21 tháng 6 đến 20 tháng 7 đến 2062.<ref>https://www.livescience.com/4667-astrological-sign.html</ref>

Song Tử hiện diện nổi bật trên bầu trời vào mùa đông ở Bắc bán cầu và có thể nhìn thấy suốt đêm từ tháng 12 đến tháng 1. Cách dễ nhất để xác định vị trí của chòm sao là tìm hai ngôi sao sáng nhất của nó: [[Castor (sao)|Castor]] và [[Pollux]] về phía đông từ [[khoảnh sao]] hình chữ V quen thuộc (cụm sao mở [[Hyades]]) của Kim Ngưa và ba ngôi sao của [[Orion's Belt]] ([[Alnitak]], [[Alnilam]] và [[Mintaka]]). Một cách khác là vẽ một đường thẳng từ [[cụm sao]] [[Tua Rua]] nằm ở Kim Ngưu và ngôi sao sáng nhất trong [[Sư Tử (chòm sao)|Sư Tử]], [[Regulus]]. Khi làm như vậy, một đường thẳng tưởng tượng tương đối gần với [[Hoàng đạo]] được vẽ, một đường cắt Song Tử gần như ở điểm giữa của chòm sao, ngay bên dưới ngôi sao Castor và Pollux.

Khi [[Mặt Trăng]] di chuyển qua Song Tử, chuyển động của nó có thể dễ dàng được quan sát trong một đêm khi nó xuất hiện trước ở phía tây của Castor và Pollux, sau đó xếp thẳng hàng và cuối cùng xuất hiện ở phía đông của hai ngôi sao.

==Đặc điểm==
===Sao===
Chòm sao Song Tử có đến 85 [[ngôi sao]] có thể được nhìn thấy bằng mắt thường.<ref>[[Elijah H. Burritt]] - [https://books.google.com/books?id=3IQoAAAAcAAJ&pg=PA66 The geography of the heavens and class book of astronomy:  Accompanied by a celestial atlas] Huntington, 1840 Retrieved 2012-06-25</ref><ref>[[Elias Colbert|E Colbert]] [https://books.google.com/books?id=Z7gXAAAAIAAJ&pg=PA33 Astronomy without a telescope: being a guide-book to the visible heavens, with all necessary maps and illustrations] George & C.W. Sherwood, 1869 Retrieved 2012-06-27</ref>

Ngôi sao sáng nhất trong chòm Song Tử là [[Pollux (sao)|Pollux]] và sao sáng thứ hai là [[Castor (sao)|Castor]]. Castor có [[tên định danh Bayer]] là "Alpha Geminorum" xuất phát từ việc [[Johann Bayer]] đã không phân biệt cẩn trọng sao nào trong hai sao sáng hơn khi ông gán lại định danh cùng tên vào năm 1603{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}. Mặc dù các nhân vật trong thần thoại là hai đứa trẻ song sinh nhưng thực tế các ngôi sao lại rất khác nhau.

α Gem ([[Castor (sao)|Castor]]) là một hệ sáu sao cách Trái Đất 52 [[năm ánh sáng]], nó hiện lên như một ngôi sao có màu xanh-trắng với cấp sao biểu kiến là 1,6. Hai [[sao đôi]] quang học có cấp sao 1,9 và 3 với chu kỳ 470 năm. Một [[sao lùn đỏ]] diện rộng cũng là một phần của hệ, ngôi sao này là một [[sao đôi]] che khuất kiểu Algol với chu kỳ 19,5 giờ. Nó có cấp sao biểu kiến tối thiểu là 9,8 và tối đa là 9,3.

β Gem ([[Pollux (sao)|Pollux]]) là một [[sao khổng lồ]] màu cam cách Trái Đất 34 năm ánh sáng và có cấp sao 1,14. Pollux có một [[hành tinh ngoài hệ Mặt Trời|ngoại hành tinh]] quay quanh nó cũng như hai ngôi sao khác trong chòm sao Song Tử là [[HD 50554]] và [[HD 59686]].

[[Gamma Geminorum|γ Gem]] (Alhena) là một sao màu xanh-trắng nằm cách Trái Đất 105 năm ánh sáng, với cấp sao 1,9.

[[Delta Geminorum|δ Gem]] (Wasat) là một hệ sao đôi chu kỳ dài nằm cách Trái Đất 59 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một sao màu trắng có cấp sao 3,5 và sao thứ hai là một [[Phân loại sao#Lớp K|sao lùn cam]] có cấp sao 8,2. Sao đôi này có chu kỳ hơn 1000 năm, và nó không được nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ trung.

[[Epsilon Geminorum|ε Gem]] (Mebsuta), một [[sao đôi]], gồm một [[siêu sao khổng lồ]] vàng có cấp sao 3,1 và nằm cách Trái Đất 900 năm ánh sáng. Sao đồng hành quang học của nó có cấp sao 9,6 và được nhìn thấy trong các kính thiên văn nhỏ và ống nhòm.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}

[[Zeta Geminorum|ζ Gem]] (Mekbuda) là một sao đôi. Sao đầu tiên là một sao thuộc nhóm [[biến quang Cephei]] với chu kỳ 10,2 ngày, có cấp sao tối thiểu là 4,2 và tối đa là 3,6. Nó là một siêu sao khổng lồ vàng cách Trái Đất 1200 năm ánh sáng, bán kính lớn gấp 60 lần [[bán kính Mặt Trời]], xấp xỉ 220000 lần kích thước của Mặt Trời. Sao đồng hành của nó có cấp sao 7,6, có thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và ống nhòm.

[[Eta Geminorum|η Gem]] (Propus) là một sao đôi với một sao biến quang đồng hành. Nó có chu kỳ 500 năm và chỉ không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ lớn. Sao đầu tiên là một [[sao khổng lồ đỏ]] bán đều đặn với chu kỳ 233 ngày. Cấp sao biểu kiến của nó đạt cực tiểu là 3,9 và đạt cực đại là 3,1. Sao thứ hai có cấp sao là 6.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}

[[Kappa Geminorum|κ Gem]] là một hệ sao đôi nằm cách Trái Đất 143 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một [[sao khổng lồ vàng]] có cấp sao 3,6, còn sao thứ hai có cấp sao 8. Hai ngôi sao này chỉ không thể nhìn thấy trong các thiết bị nghiệp dư lớn hơn vì có sự sai lệch về độ sáng.

[[Nu Geminorum|ν Gem]] là một sao đôi không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và ống nhòm. Sao đầu tiên là một [[sao khổng lồ xanh]] có cấp sao 4,1 và cách Trái Đất 550 năm ánh sáng, và sao thứ hai có cấp sao 8.

[[38 Geminorum|38 Gem]] là một hệ sao đôi, cũng không thể nhìn thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ và nằm cách Trái Đất 84 năm ánh sáng. Sao đầu tiên là một sao trắng có cấp sao 4,8, sao thứ hai có cấp sao 7,8.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}

[[U Geminorum|U Gem]] là một [[sao biến quang]] biến động kiểu [[tân tinh lùn]] được phát hiện bởi [[John Russell Hind]] vào năm 1855.<ref>{{Chú thích web |url = http://www.aavso.org/vsots_ugem |publisher = AAVSO |title = U Geminorum |access-date = 7 June 2012}}</ref>

[[Mu Geminorum|Mu Gem]] (Tejat) là một sao nằm ở phía nam chòm sao Song Tử. Nó có tên truyền thống là [[Tejat Posterior]] có nghĩa là ''chân'', bởi nó là chân của Castor, một trong hai anh em sinh đôi đại diện cho Song Tử.

===Vật thể trên bầu trời sâu===
{| class=wikitable align=right
|+ Deep sky objects
|- align=center
|colspan=3|[[Tập tin:M35atlas.jpg|300px]]
[[Messier 35]] và [[NGC 2158]]
|- align=center valign=bottom
|[[Tập tin:ESO Very Large Telescope images the Medusa Nebula.jpg|100px]]
[[Tinh vân Medusa]]
|[[Tập tin:Ngc2392.jpg|100px]]
[[NGC 2392]]
|[[Tập tin:Medusa nebula.jpg|100px]]
[[Tinh vân Medusa]]
|}

[[Messier 35|M35]] (NGC 2168) là một [[cụm sao mở]] ly giác lớn có cấp sao 5, được phát hiện bởi nhà thiên văn học người Thụy Sĩ là [[Jean-Phillippe de Chéseaux]] vào năm 1745. Nó có một vùng khoảng 0,2 [[độ vuông]], cùng cỡ với [[trăng tròn]]. Nó có cấp sao cao cho thấy M35 có thể nhìn thấy mà không cần mắt thường trợ giúp dưới bầu trời tối. Dưới bầu trời sáng hơn có thể nhìn thấy rõ trong ống nhòm. Có đến 200 ngôi sao trong M35 được xếp thành các vòng uốn cong khắp cụm sao, và nằm cách xa Trái Đất 2800 năm ánh sáng.

Một cụm sao mở khác trong chòm sao Song Tử là [[NGC 2158]], có thể quan sát thấy trong các kính thiên văn nghiệp dư lớn và rất nhiều sao, nằm cách Trái Đất 12000 năm ánh sáng.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}

[[NGC 2392]] là một [[tinh vân hành tinh]] với cấp sao toàn phần là 9,2, cách Trái Đất 4000 năm ánh sáng.{{sfn|Levy|2005|p=126}} Trong kính thiên văn nghiệp dư cỡ nhỏ, nó là sao trung tâm sáng thứ mười có thể nhìn thấy, cùng với đĩa elip màu lục-lam. Nó được cho là giống với đầu của một người mặc áo [[parka]].{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}}

[[Tinh vân Medusa]] là một tinh vân ngoại hành tinh cách Trái Đất khoảng 1,500 [[năm ánh sáng]]. [[Geminga]] là một [[sao neutron]] cách Trái Đất khoảng 550 năm ánh sáng. Các vật thể khác bao gồm [[NGC 2129]], [[NGC 2158]], [[NGC 2266]], NGC 2331, [[NGC 2355]] và [[NGC 2355]].

{{clear}}

=== Mưa sao băng ===
[[Geminids]] là trận mưa sao băng sáng nhất đạt đỉnh vào ngày 13 - 14 tháng 12. Nó có tỷ lệ tối đa khoảng 100 [[sao băng]] mỗi giờ, khiến nó trở thành một trong những trận mưa sao băng nhiều nhất.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=152-154}} [[Epsilon Geminids]] đạt đỉnh vào giữa ngày 18 và 29 tháng 10 và chỉ được xác nhận gần đây. Chúng bị che khuất cùng với [[Orionids]], khiến Epsilon Geminids khó có thể quan sát trực tiếp. Trận mưa Epsilon Geminid có tốc độ cao hơn Orionids.<ref>{{Chú thích tạp chí |journal = Sky & Telescope |date = September 2012 |last = Jenniskens |first = Peter |page = 22 |title = Mapping Meteoroid Orbits: New Meteor Showers Discovered}}</ref>

== Tên gọi ==
[[Tập tin:Gemini - Prodromus astronomiae 1690 (5590456).jpg|nhỏ|200px|trái]]
Theo thần thoại [[Hy Lạp]] chòm sao mang hình ảnh hai vị anh hùng, hai anh em cùng mẹ ([[Leda (thần thoại)|Leda]]) nhưng khác cha. Castor ứng với sao [[Castor]] và Polydeukes/Pollux ứng với sao [[Pollux]]. Castor là con của [[Tyndareus]] còn Pollux là con của Zeus, chúa tể trong tất cả [[mười hai vị thần trên đỉnh Olympus]]. Đó là hai đứa trẻ trung hậu, rất dũng cảm và cùng nhau nổi danh khi lập được nhiều chiến công hiển hách trong cuộc hành trình của nhóm thủy thủ tàu Argo vĩ đại, và trong biết bao cuộc phiêu lưu khác. Bất kể khi nào, hai anh em luôn luôn tìm cách giúp đỡ lẫn nhau. Trong một trận đánh, Castor bị tử trận sau một vết thương rất đau đớn. Trong nỗi buồn vô hạn, Pollux đã cố gắng tự sát theo anh. Nhưng do Pollux được thừa hưởng dòng máu của Zeus vua cha, nên là một chiến binh bất tử. Khi không còn cách nào nữa, cậu bé thốt lên lời khóc: "Hãy để con chết thay Castor, thưa cha!". Zeus thương tiếc vô cùng, đã đồng ý cho họ thay phiên nhau mỗi người được sống một ngày và đưa họ cùng bay lên bầu trời. Hai anh em hóa thành chòm sao Gemini, mỗi một ngày một người sẽ được sống trên thiên đàng và là ngôi sao được tỏa sáng, ngôi sao còn lại không sáng vì người kia lúc ấy đang ở trần gian. Cũng kể từ đó chòm sao Song Sinh được coi là biểu tượng cho tình bạn, tình anh em. Đó chính là lý do người ta đặt tên Pollux và Castor là 2 ngôi sao sáng nhất trên của chòm sao này, tượng trưng cho 2 người anh hùng.

== Đặc điểm ==
Chòm sao Song Tử là địa điểm may mắn trên thiên cầu cho việc phát hiện các hành tinh mới. [[William Herschel]] tìm ra [[Sao Thiên Vương]] vào năm [[1781]] gần sao Eta (η) Geminorum. Cũng trong chòm sao này [[Clyde William Tombaugh]] tìm ra [[Sao Diêm Vương]] vào năm [[1930]] gần sao Đelta (δ) Geminorum.

Tuy mang ký hiệu Alpha (α) Geminorum, sao Castor là sao sáng thứ hai trong chòm sao Song Tử, sau sao [[Pollux]], ký hiệu Beta (β) Geminorum. Castor là [[sao đôi]], có thể quan sát các sao thành phần bằng [[kính viễn vọng]] cỡ nhỏ, các sao thành phần cách nhau khoảng ba giây cung.

Sao Eta (η) Geminorum là [[sao biến quang|sao biến đổi]] có thể nhìn bằng mắt thường, với [[cấp sao biểu kiến]] từ 3,2 đến 3,9 m và chu kỳ hơn tám tháng.

Gần ranh giới với chòm sao [[Kim Ngưu (chòm sao)|Kim Ngưu]] có thể tìm thấy [[cụm sao mở]] M35 bằng [[ống nhòm]], bên cạnh nó (khoảng cách biểu kiến) là cụm sao mở [[danh sách NGC|NGC]] 2158, nhìn qua kính viễn vọng nhỏ chỉ là một vết sáng mờ. Thực tế NGC 2158 cách [[Trái Đất]] 16000 [[năm ánh sáng|ly]], xa hơn M35 năm lần.

Tuy chòm sao chỉ đứng thứ 30 về diện tích, Song Tử có tới 70 sao có thể quan sát bằng mắt thường ứng (cấp sao biểu kiến nhỏ hơn 6m).
Chòm sao Song Tử còn dễ nhận ra trên bầu trời đêm nhờ các chòm sao nổi bật nằm kề là [[Tiểu Khuyển]] và [[Lạp Hộ]].

== Xem thêm ==
* [[Geminga]], Gemini gamma-ray source
* [[Gemini in Chinese astronomy]]
* [[IC 444]], reflection nebula
* [[Messier 35]] open cluster
* [[Cancer Minor (constellation)]] - Obsolete constellation inside modern Gemini

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

== Nguồn sách ==
* {{Chú thích sách |first = David H. |last = Levy |title = Deep Sky Objects |publisher = [[Prometheus Books]] |date = 2005 |isbn = 1-59102-361-0 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/deepskyobjects00davi }}
* {{Chú thích sách|last=Rey|first=H. A.|title=The Stars — A New Way To See Them|edition=Enlarged World-Wide|publisher=Houghton Mifflin|place=Boston|date=1997|isbn=0-395-24830-2|url-access=registration|url=https://archive.org/details/stars00hare}}.
* {{Chú thích sách|last1=Ridpath|first1=Ian|last2=Tirion|first2=Wil|date=2017|title=Stars and Planets Guide|publisher=Collins|place=London|isbn=978-0-00-823927-5}} Princeton: Princeton University Press. {{ISBN|978-0-691-17788-5}}.

== Liên kết ngoài ==
{{Commons and category|Gemini|Gemini (constellation)}}
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: [http://www.allthesky.com/constellations/gemini/ Gemini]
* Astrojan Astronomical Picture Collection: [http://astrojan.eu5.org/gemini.htm The clickable Gemini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020011954/https://astrojan.eu5.org/gemini.htm |date=2021-10-20 }}
* WikiSky: [http://wikisky.org/?object=Gemini&zoom=2 Gemini constellation]
* Ian Ridpath's Star Tales: [http://www.ianridpath.com/startales/gemini.html Gemini]
* [[Astronomy Picture of the Day|APOD]] Pictures of Gemini and Deep Sky Objects:
# [http://apod.nasa.gov/apod/ap090506.html A Spring Sky Over Hirsau Abbey]
# [http://apod.nasa.gov/apod/ap090503.html The Eskimo Nebula from Hubble]
# [http://apod.nasa.gov/apod/ap100612.html The Medusa Nebula]
# [http://apod.nasa.gov/apod/ap031215.html Open Star Clusters M35 and NGC 2158]
# [http://apod.nasa.gov/apod/ap050319.html NGC 2266: Old Cluster in the NGC]
* [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=9&cat_2=71&cat_3=32&cat_4=41&cat_5=44 Warburg Institute Iconographic Database (medieval and early modern images of Gemini)]

{{thể loại Commons|Gemini (constellation)}}

{{Chòm sao Song Tử}}
{{Các chòm sao hiện đại}}
{{Hoàng Đạo}}

{{DEFAULTSORT:Gemini (constellation)}}
[[Thể loại:Chòm sao Song Tử| ]]
[[Thể loại:Chòm sao]]
[[Thể loại:Chòm sao theo Ptolemy]]
[[Thể loại:Chòm sao phương bắc]]

title: Song Tử · Gemini

Viết tắt: Gem

Sở hữu cách: Geminorum

Phát âm: /ˈdʒɛmɪnaɪ/ · genitive /ˌdʒɛmɪˈnɒrəm

Hình tượng: Hai anh em song sinh, Castor và Pollux

Xích kinh: 7h h

Diện tích: 514 độ vuông (thứ 30)

Sao sáng nhất: Pollux (β Gem) (1.15m)

Mưa sao băng: Geminids · Rho Geminids

Giáp với · các chòm sao: Thiên Miêu · Ngự Phu · Kim Ngưu · Lạp Hộ · Kỳ Lân · Tiểu Khuyển · Cự Giải


text:
# Menophra coarctata
Menophra coarctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

wikiname: viwiki

title: Menophra coarctata

in_language: vi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Menophra coarctata''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Menophra]]''
| species = '''''M. coarctata'''''
| binomial = ''Menophra coarctata''
| binomial_authority = [[Leonard C. Cockayne|Cockayne]], 1949
| synonyms =
}}
'''''Menophra coarctata''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Menophra+coarctata/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Menophra coarctata}}
*{{commonscat-inline|Menophra coarctata}}

{{wikispecies|Menophra coarctata}}

[[Thể loại:Menophra]]

{{Boarmiini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Geometridae

Chi (genus): Menophra

Loài (species): M. coarctata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Menophra coarctata · Cockayne, 1949


text:
# Heyworth, Illinois
Heyworth là một làng thuộc quận McLean, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 2841 người.

## Dân số
Dân số qua các năm:
- Năm 2000: 2431 người.
- Năm 2010: 2841 người.

title: Heyworth, Illinois

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
 | tên chính thức = Heyworth, Illinois
 | tên = Heyworth
 | settlement_type =Làng
 | tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ =
 | ctbd ==
 | bản đồ 1 =Map of USA IL.svg
 | ctbd1 =Vị trí bang Illinois, Hoa Kỳ
 | subdivision_type = [[Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Tiểu bang Hoa Kỳ|Tiểu bang]]
 | subdivision_type2 = [[Danh dách các quận ở Illinois|Quận]]
 | subdivision_name = [[Hoa Kỳ]]
 | subdivision_name1 = [[Illinois]]
 | subdivision_name2 = [[Quận McLean, Illinois|Quận McLean]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=2010
 | population_footnotes =
 | population_total = 2841
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Múi giờ miền Trung (Bắc Mỹ)|CST]]
 | utc_offset = -6
 | timezone_DST = '''CDT'''
 | utc_offset_DST = -5
 | latd = | latm = | lats = | latNS = N
 | longd = | longm = | longs = | longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Heyworth''' là một [[Làng (Hoa Kỳ)|làng]] thuộc [[Quận McLean, Illinois|quận McLean]], tiểu bang [[Illinois]], [[Hoa Kỳ]]. Năm 2010, dân số của làng này là 2841 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html|title=2010 Census Gazetteer Files|publisher=[[Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ]]|access-date=ngày 7 tháng 10 năm 2012}}</ref>

== Dân số ==
Dân số qua các năm:
* Năm 2000: 2431 người.
* Năm 2010: 2841 người.

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

== Xem thêm ==
* [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST16&prodType=table American Finder]

[[Thể loại:Làng của Illinois]]
[[Thể loại:Quận McLean, Illinois]]
[[Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1859]]

{{Illinois-stub}}

title: Heyworth

Quốc gia: Hoa Kỳ

Tiểu bang: Illinois

Quận: Quận McLean

title: Dân số (2010)

• Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)


text:
# Leptotarsus rubriceps
Leptotarsus rubriceps là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

title: Leptotarsus rubriceps

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Leptotarsus rubriceps''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Họ Ruồi hạc|Tipulidae]]
| genus = ''[[Leptotarsus]]''
| binomial = ''Leptotarsus rubriceps''
| binomial_authority = [[William Henry Edwards|Edwards]], 1916
}}
'''''Leptotarsus rubriceps''''' là một loài [[ruồi]] trong [[họ Ruồi hạc]] (Tipulidae).<ref name = "COL"/> Chúng phân bố ở [[miền Ấn Độ - Mã Lai]].

==Tham khảo==
<references>
<ref name = "COL">{{chú thích web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Leptotarsus+rubriceps/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = 5 tháng 6 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
</references>

[[Thể loại:Leptotarsus]]

{{Tipulinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Diptera

Họ (familia): Tipulidae

Chi (genus): Leptotarsus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Leptotarsus rubriceps · Edwards, 1916


text:
# Liên Hợp
Liên Hợp là một xã thuộc huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Xã Liên Hợp có diện tích 41,61 km², dân số năm 1999 là 1809 người, mật độ dân số đạt 43 người/km².

title: Liên Hợp

wikitext:
{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam
| tên = Liên Hợp
| vai trò hành chính = Xã
| hình =
| ghi chú hình =
| vĩ độ = 19
| kinh độ = 105
| vĩ phút = 23
| vĩ giây = 24
| kinh phút = 9
| kinh giây = 27
| diện tích = 41,61 km²<ref name=MS/>
| dân số = 1809 người<ref name=MS/>
| thời điểm dân số = 1999
| mật độ dân số = 43 người/km²
| dân tộc =
| vùng = [[Bắc Trung Bộ]]
| tỉnh = [[Nghệ An]]
| huyện = [[Quỳ Hợp]]
| thành lập = 1965<ref>143/1965/QĐ-NV</ref>
| trụ sở UBND =
| mã hành chính = 17053<ref>[https://danhmuchanhchinh.gso.gov.vn/ Tổng cục Thống kê]</ref>
| mã bưu chính =
}}
'''Liên Hợp''' là một [[Xã (Việt Nam)|xã]] thuộc huyện [[Quỳ Hợp]], tỉnh [[Nghệ An]], [[Việt Nam]].

Xã Liên Hợp có diện tích 41,61 km², dân số năm 1999 là 1809 người,<ref name=MS>{{Chú thích web | url =http://mic.gov.vn/uploads/20100623/E124-2009%20(31-12)2-MSDVHCVN.xls | tiêu đề =Mã số đơn vị hành chính Việt Nam | ngày truy cập =ngày 10 tháng 4 năm 2012 | nhà xuất bản =Bộ Thông tin & Truyền thông | archive-date =2013-03-24 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130324095035/http://mic.gov.vn/uploads/20100623/E124-2009%20%2831-12%292-MSDVHCVN.xls | url-status=dead }}</ref> mật độ dân số đạt 43 người/km².

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
{{sơ khai Nghệ An}}
{{Đơn vị hành chính thuộc huyện Quỳ Hợp}}

title: Hành chính

Quốc gia: Việt Nam

Vùng: Bắc Trung Bộ

Tỉnh: Nghệ An

Huyện: Quỳ Hợp

title: Địa lý

title: Dân số (1999)

Tổng cộng: 1809 người

Mật độ: 43 người/km²

title: Khác

Khác: x t s


text:
# Dendrobiology
Dendrobiology là một tạp chí khoa học và công nghệ được xuất bản bởi Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan (trước đây còn được biết đến với tên: Arboretum Kórnickie). Tạp chí là nơi xuất bản các công trình nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực sinh học của nhóm cây gỗ và nhóm cây bụi. Kể từ năm 2017 Dendrobiology chỉ được phát hành ở phiên bản điện tử với ngôn ngữ tiếng Anh. Tất cả các bài báo trên tạp chí đều được truy cập miễn phí trên cơ sở Truy cập Mở (Open access).

## Mã số xuất bản
- ISSN: 1641-1307 (bản in - trước năm 2017)
- eISSN: 2083-8387 (bản điện tử)
- GICID: 71.0000.1500.7813
- Nhà xuất bản: Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan

## Chỉ số ảnh hưởng của Tạp chí
- Chỉ số IF (Journal Impact Factor) năm 2019: 1.375[3]
- Chỉ số sự ảnh hưởng của từng bài báo (Article Influence) năm 2019: 0.251[3]
- Chỉ số SJR (Scimago Journal Rank) năm 2019: 0.397[3]
- Chỉ số SNIP (Source Normalized Impact per Paper) năm 2019: 0.790[3]
- Chỉ số Scopus CiteScore năm 2019: 3.0[3]
- Chỉ số H Index năm 2019: 17[4]
- Danh mục tạp chí SCIE năm 2019: Nhóm Q2[4]
- Dendrobiology được lập chỉ mục trích dẫn ở các cơ sở dữ liệu: Science Citation Index Expanded  – Clarivate Analytics; Web of Science - Clarivate Analytics; Journal Citation Reports/Science Editions – Clarivate Analytics; SCOPUS – Elsevier; EBSCOhost - Electronic Journals Service; CABI full text - Database; Biblioteka Nauki - Polish Scientific Library; Search Google Scholar to find articles published in Dendrobiology[1].

## Ban biên tập
Tổng biên tập
- Marian J. Giertych (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)

Trợ lí ban biên tập
- Paweł Chmielarz (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Monika Dering (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Paweł Horodecki (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Grzegorz Iszkuło (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Andrzej M. Jagodziński (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Tomasz Leski (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Ewelina Ratajczak (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Janusz Szmyt (Đại học Khoa học Đời sống Poznan)
- Dominik Tomaszewski (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Witold Wachowiak (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
- Tomasz Wyka (Đại học Adam Mickiewicz ở Poznań)

title: Dendrobiology

wikitext:
'''Dendrobiology''' là một [[Tạp chí khoa học|tạp chí khoa học và công nghệ]] được xuất bản bởi [[Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan]] (trước đây còn được biết đến với tên: Arboretum Kórnickie). Tạp chí là nơi xuất bản các công trình nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực sinh học của nhóm cây gỗ và nhóm cây bụi<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://www.idpan.poznan.pl/journal-info-dendrobiology|tựa đề=Journal infomation|tác giả=|họ=|tên=|ngày=2020-8-23|website=|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200727153506/http://www.idpan.poznan.pl/journal-info-dendrobiology|ngày lưu trữ=2020-07-27|ngày truy cập=|url-status=dead}}</ref>. Kể từ năm 2017 Dendrobiology chỉ được phát hành ở phiên bản điện tử với ngôn ngữ tiếng Anh<ref>{{Chú thích web|url=http://www.idpan.poznan.pl/author-guidelines-dendrobiology|tựa đề=Author guidelines|tác giả=|họ=|tên=|ngày=2020-8-23|website=|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200727153447/http://www.idpan.poznan.pl/author-guidelines-dendrobiology|ngày lưu trữ=2020-07-27|ngày truy cập=|url-status=dead}}</ref>. Tất cả các bài báo trên tạp chí đều được truy cập miễn phí trên cơ sở [[Truy cập mở|Truy cập Mở]] (Open access).

== Mã số xuất bản ==

* ISSN: 1641-1307 (bản in - trước năm 2017)
* eISSN: 2083-8387 (bản điện tử)
* GICID: 71.0000.1500.7813
* Nhà xuất bản: [[Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan]]

== Chỉ số ảnh hưởng của Tạp chí ==

* Chỉ số IF (Journal Impact Factor) năm 2019: 1.375<ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://journals.indexcopernicus.com/search/details?id=19288|tựa đề=Metrics of Journal|tác giả=|họ=|tên=|ngày=2020-8-23|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>
* Chỉ số sự ảnh hưởng của từng bài báo (Article Influence) năm 2019: 0.251<ref name=":1" />
* Chỉ số SJR (Scimago Journal Rank) năm 2019: 0.397<ref name=":1" />
* Chỉ số SNIP (Source Normalized Impact per Paper) năm 2019: 0.790<ref name=":1" />
* Chỉ số Scopus CiteScore năm 2019: 3.0<ref name=":1" />
* Chỉ số H Index năm 2019: 17<ref name=":2">{{Chú thích web|url=https://www.scimagojr.com/journalsearch.php?q=17948&tip=sid&clean=0|tựa đề=SIR Ranking of Poland|tác giả=|họ=|tên=|ngày=2020-8-23|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>
* Danh mục tạp chí [[Science Citation Index|SCIE]] năm 2019: Nhóm Q2<ref name=":2" />
* Dendrobiology được lập chỉ mục trích dẫn ở các cơ sở dữ liệu: Science Citation Index Expanded  – Clarivate Analytics; [[Web of Science]] - Clarivate Analytics; Journal Citation Reports/Science Editions – Clarivate Analytics; SCOPUS – Elsevier; EBSCOhost - Electronic Journals Service; CABI full text - Database; Biblioteka Nauki - Polish Scientific Library; Search [[Google Scholar]] to find articles published in Dendrobiology<ref name=":0" />.

== Ban biên tập ==
Tổng biên tập

* Marian J. Giertych (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)

Trợ lí ban biên tập

* Paweł Chmielarz (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Monika Dering (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Paweł Horodecki (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Grzegorz Iszkuło (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Andrzej M. Jagodziński (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Tomasz Leski (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Ewelina Ratajczak (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Janusz Szmyt (Đại học Khoa học Đời sống Poznan)
* Dominik Tomaszewski (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Witold Wachowiak (Viện Dendrology, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
* Tomasz Wyka (Đại học [[Adam Mickiewicz]] ở Poznań)

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.idpan.poznan.pl/dendrobiology/ Trang web của tạp chí] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723205709/http://www.idpan.poznan.pl/dendrobiology/ |date=2017-07-23 }}

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan]]


text:
# Ageratina dillonii
Ageratina dillonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

title: Ageratina dillonii

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{bảng phân loại
| name =''Ageratina dillonii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Cúc|Asteraceae]]
| genus = ''[[Ageratina]]''
| species = '''''A. dillonii'''''
| binomial = ''Ageratina dillonii''
| binomial_authority = [[Harold E. Robinson|H.Rob.]], 2006
}}
'''''Ageratina dillonii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cúc]]. Loài này được H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-30915| tiêu đề=''Ageratina dillonii''|ngày truy cập=ngày 4 tháng 6 năm 2013| tác giả 1=The Plant List | năm =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Ageratina dillonii}}
{{Wikispecies|Ageratina dillonii}}

[[Thể loại:Ageratina]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006]]

{{Eupatorieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Asteraceae

Chi (genus): Ageratina

Loài (species): A. dillonii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ageratina dillonii · H.Rob., 2006


text:
# 3615 Safronov
3615 Safronov (1983 WZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1983 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

title: 3615 Safronov

wikitext:
{{Thông tin hành tinh
| minorplanet = yes
| width = 25em
| bgcolour = #FFFFC0
| apsis =
| name = Safronov
| symbol =
| image =
| caption =
| discovery = yes
| discovery_ref =
| discoverer = [[E. Bowell]]
| discovery_site = [[Flagstaff (AM)]]
| discovered = 29 tháng 11 năm 1983
| designations = yes
| mp_name = 3615
| alt_names = 1983 WZ
| named_after = [[Viktor Safronov]]
| mp_category =
| orbit_ref =
| epoch = 14 tháng 5 năm 2008
| apoapsis = 3.5442022
| periapsis = 2.7953864
| semimajor =
| eccentricity = 0.1181174
| period = 2061.3182634
| avg_speed =
| inclination = 2.10763
| asc_node = 135.13668
| mean_anomaly = 308.94696
| arg_peri = 110.02880
| satellites =
| physical_characteristics = yes
| dimensions =
| mass =
| density =
| surface_grav =
| escape_velocity =
| sidereal_day =
| axial_tilt =
| pole_ecliptic_lat =
| pole_ecliptic_lon =
| albedo =
| temperatures=
| temp_name1 =
| mean_temp_1 =
| max_temp_1 =
| temp_name2 =
| max_temp_2 =
| spectral_type =
| abs_magnitude = 11.2
}}
'''3615 Safronov''' (1983 WZ) là một [[tiểu hành tinh]] [[vành đai tiểu hành tinh|vành đai chính]] được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1983 bởi [[E. Bowell]] ở [[Flagstaff (AM)]].
== Liên kết ngoài ==
*[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=3615+Safronov JPL Small-Body Database Browser 3615 Safronov]

{{tham khảo|30em}}

{{Minor planets navigator|3614 Tumilty|3616 Glazunov}}
{{Small Solar System bodies}}

{{DEFAULTSORT:Safronov}}
[[Thể loại:Được phát hiện bởi Edward Bowell]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1983]]

{{beltasteroid-stub}}

title: Safronov

Khám phá bởi: E. Bowell

Nơi khám phá: Flagstaff (AM)

Ngày phát hiện: 29 tháng 11 năm 1983

title: Tên định danh

Đặt tên theo: Viktor Safronov

title: Đặc trưng quỹ đạo

Đặc trưng quỹ đạo: Kỷ nguyên 14 tháng 5 năm 2008

title: Đặc trưng vật lý


text:
# Paectes subapicalis
Paectes subapicalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Paectes subapicalis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Paectes subapicalis''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Paectes]]''
| species = '''''P. subapicalis'''''
| binomial = ''Paectes subapicalis''
| binomial_authority = Walker [1858], 1857
| synonyms =
}}
'''''Paectes subapicalis''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Paectes+subapicalis/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Paectes subapicalis|''Paectes subapicalis''}}
*{{commonscat-inline|Paectes subapicalis|''Paectes subapicalis''}}

[[Thể loại:Paectes]]

{{Noctuidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Noctuidae

Chi (genus): Paectes

Loài (species): P. subapicalis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Paectes subapicalis · Walker [1858], 1857


text:
# Sphagnum platyphyllum
Sphagnum platyphyllum là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được (Lindb.) Warnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.

title: Sphagnum platyphyllum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Sphagnum platyphyllum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Bryophyta]]
| classis = [[Sphagnopsida]]
| ordo = [[Sphagnales]]
| familia = [[Sphagnaceae]]
| genus = ''[[Sphagnum]]''
| species = '''''S. platyphyllum'''''
| binomial = ''Sphagnum platyphyllum''
| binomial_authority = (Lindb.) Warnst., 1884
}}
'''''Sphagnum platyphyllum''''' là một loài [[rêu]] trong họ [[Sphagnaceae]]. Loài này được (Lindb.) Warnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35174814| title=''Sphagnum platyphyllum''|accessdate = ngày 11 tháng 6 năm 2014 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Sphagnum platyphyllum}}
*{{wikispecies-inline|Sphagnum platyphyllum}}
*{{TRO|Sphagnum platyphyllum|35174814|accessdate = ngày 10 tháng 6 năm 2014}}

[[Thể loại:Sphagnum]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884]]

{{Sphagnales-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Bryophyta

Lớp (class): Sphagnopsida

Bộ (ordo): Sphagnales

Họ (familia): Sphagnaceae

Chi (genus): Sphagnum

Loài (species): S. platyphyllum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Sphagnum platyphyllum · (Lindb.) Warnst., 1884


text:
# Ruellia nitida
Ruellia nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Nees) Wassh. & J.R.I. Wood mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.

title: Ruellia nitida

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ruellia nitida''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Ô rô|Acanthaceae]]
| genus = ''[[Ruellia]]''
| species = '''''R. nitida'''''
| binomial = ''Ruellia nitida''
| binomial_authority = ([[Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck|Nees]]) Wassh. & J.R.I.Wood
}}
'''''Ruellia nitida''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Ô rô]]. Loài này được (Nees) Wassh. & J.R.I. Wood mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-50151556| title=''Ruellia nitida''|accessdate = ngày 4 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Ruellia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003]]

{{Ruellieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Acanthaceae

Chi (genus): Ruellia

Loài (species): R. nitida

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ruellia nitida · (Nees) Wassh. & J.R.I.Wood


text:
# Senecio aspelina
Senecio aspelina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.

title: Senecio aspelina

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Senecio aspelina''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Cúc|Asteraceae]]
| genus = ''[[Senecio]]''
| species = '''''S. aspelina'''''
| binomial = ''Senecio aspelina''
| binomial_authority = DC., 1838
}}
'''''Senecio aspelina''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cúc]]. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-94189| title=''Senecio aspelina''|access-date =ngày 4 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
{{Thể loại Commons|Senecio aspelina}}
{{Wikispecies|Senecio aspelina}}

[[Thể loại:Chi Vi hoàng|A]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838]]

{{Senecioneae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Senecio

Loài (species): S. aspelina

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Senecio aspelina · DC., 1838


text:
# Bridoré
Bridoré là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

title: Bridoré

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name = Bridoré
|region = [[Centre-Val de Loire]]
|department = Indre-et-Loire
|arrondissement = Loches
|canton = Loches
|mayor = Hervé Ageorges
|term = 2008–2014
|latitude = 47.0277777778
|longitude = 1.0833333333
|elevation m =
|elevation min m = 76
|elevation max m = 144
|area km2 = 14.54
|population = 489
|population date = 2006
|INSEE = 37039
|postal code = 37600
}}'''Bridoré''' là một ''[[Xã của Pháp|xã]]'' thuộc [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Indre-et-Loire]] trong [[vùng của Pháp|vùng]] [[Centre-Val de Loire]] ở miền trung nước [[Pháp]].

== Xem thêm ==
*[[Xã của tỉnh Indre-et-Loire|Commune của tỉnh Indre-et-Loire]]

== Tham khảo ==
*[http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp INSEE]
*[http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN IGN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080816182823/http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN |date = ngày 16 tháng 8 năm 2008}}

{{Tham khảo}}

{{Xã của Indre-et-Loire}}

[[Thể loại:Xã của Indre-et-Loire]]

{{IndreLoire-stub}}

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Centre-Val de Loire

Tỉnh: Indre-et-Loire

Quận: Loches

Tổng: Loches

Xã (thị) trưởng: Hervé Ageorges · (2008–2014)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 14,54 km2 (5,61 dặm vuông Anh)

Thống kê: 1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.

Thống kê: 2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.


text:
# Gardenia racemulosa
Gardenia racemulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Korth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.

title: Gardenia racemulosa

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Gardenia racemulosa''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Chi Dành dành|Gardenia]]''
| species = '''''G. racemulosa'''''
| binomial = ''Gardenia racemulosa''
| binomial_authority = [[Pieter Willem Korthals|Korth.]]
}}
'''''Gardenia racemulosa''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được Korth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-88401| title=''Gardenia racemulosa''|access-date =ngày 3 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Gardenia racemulosa}}
*{{Wikispecies nội dòng|Gardenia racemulosa}}
*{{IPNI2|Gardenia racemulosa|751208-1|access-date =ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Gardenia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851]]

{{Gardenieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Gardenia

Loài (species): G. racemulosa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Gardenia racemulosa · Korth.


text:
# Latakia (tỉnh)
Latakia (tiếng Ả Rập: مُحافظة اللاذقية / ALA-LC: Muḥāfaẓat al-Lādhiqīyah) là một trong 14 tỉnh của Syria. Tỉnh nằm ở phía tây Syria, giáp với tỉnh Hatay của Thổ Nhĩ Kỳ ở phía bắc và Địa Trung Hải ở phía tây. Diện tích của tỉnh là 2.297 km² hay 2.437 km². Theo số liệu năm 2010, dân số của tỉnh là 991.000 người và là một trong số ít các tỉnh của có cộng đồng Alawi chiếm đa số. Người Alawi sống tập trung ở trung tâm và phía nam tỉnh, còn người Ả Rập Sunni và người Turkmen sống tập trung ở phía đông bắc tỉnh. Thành phố tỉnh lị là Latakia có 400.000 dân cư, trong đó người Alawi chiếm 50%, người Sunni 40% và người Cơ đốc giáo 10%.
Tỉnh là một phần lịch sử của Nhà nước Alaouites, tồn tại từ 1920–1936. Thành phố Latakia là thủ đô của nhà nước này.

## Huyện
Tỉnh được chai thành bốn huyện (manatiq):
- Al-Haffah
- Jableh
- Latakia
- Qardaha

Các huyện được chia tiếp thành các phó huyện (nawahi).

title: Latakia (tỉnh)

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư

| name = Tỉnh Latakia
| native_name = مُحافظة اللاذقية
| native_name_lang = ar
| settlement_type = [[Tỉnh (Syria)|Tỉnh]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_map = Latakia in Syria (+Golan hatched).svg
| map_alt =
| map_caption = Bản đồ Syria với tỉnh Latakia được tô đậm
| latd = 35.6
| longd = 36
| coor_pinpoint = [[Latakia]]
| coordinates_type = type:adm1st_region:SY
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
| coordinates_region = SY
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name = {{flag|Syria}}
| parts_type = Số huyện
| parts_style = para
| p1 = 4
| established_title =
| established_date =
| seat_type = Thủ phủ
| seat = [[Latakia]]
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 2297
| area_note = giữa 2.297 km² và 2.437 km²
| population_footnotes =
| population_total = 991000
| population_as_of = 2010
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1 = Ngôn ngữ chính
| blank_info_sec1 = [[tiếng Ả Rập]]
| timezone1 = [[Giờ Đông Âu|EET]]
| utc_offset1 = +2
| timezone1_DST = [[Giờ Mùa hè Đông Âu|EEST]]
| utc_offset1_DST = +3
| iso_code = SY-LA
| website =
| footnotes =
}}

'''Latakia''' ({{langx|ar|مُحافظة اللاذقية}} / [[ALA-LC]]: ''Muḥāfaẓat al-Lādhiqīyah'') là một trong 14 [[tỉnh (Syria)|tỉnh]] của [[Syria]]. Tỉnh nằm ở phía tây Syria, giáp với [[Hatay (tỉnh)|tỉnh Hatay]] của [[Thổ Nhĩ Kỳ]] ở phía bắc và [[Địa Trung Hải]] ở phía tây. Diện tích của tỉnh là 2.297 km²<ref>{{chú thích web | url = http://www.citypopulation.de/Syria.html | tiêu đề = Syria: Governorates, Major Cities & Localities | author = | ngày = | ngày truy cập = 23 tháng 10 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref> hay 2.437 km².<ref>{{chú thích web | url = http://www.statoids.com/usy.html | tiêu đề = Syria Provinces | author = | ngày = | ngày truy cập = 23 tháng 10 năm 2015 | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}</ref> Theo số liệu năm 2010, dân số của tỉnh là 991.000 người và là một trong số ít các tỉnh của có cộng đồng [[Alawi]] chiếm đa số.<ref>[http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-13505.html Country Data Page on Syria]</ref> Người Alawi sống tập trung ở trung tâm và phía nam tỉnh, còn người Ả Rập Sunni và người Turkmen sống tập trung ở phía đông bắc tỉnh. Thành phố tỉnh lị là [[Latakia]] có 400.000 dân cư, trong đó người Alawi chiếm 50%, người Sunni 40% và người Cơ đốc giáo 10%.<ref>{{chú thích web | url = http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/latakia-is-assads-achilles-heel | tiêu đề = Latakia Is Assad's Achilles Heel | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 20 tháng 3 năm 2025 | nơi xuất bản = The Washington Institute | ngôn ngữ = }}</ref>

Tỉnh là một phần lịch sử của [[Nhà nước Alaouites]], tồn tại từ 1920–1936. Thành phố Latakia là thủ đô của nhà nước này.

== Huyện==
{{Image label begin|image=Latakia blank districts.png|width={{{width|100}}}|float={{{float|none}}}}}
{{Image label small|x=0.25714287|y=0.45|scale={{{width|100}}}|text=[[Hình:Capital city marker.svg|13px|center]]'''[[Latakia (huyện)|Latakia]]'''}}
{{Image label small|x=0.43857143|y=1.25|scale={{{width|100}}}|text=[[Jableh (huyện)|Jableh]]}}
{{Image label small|x=0.47142857|y=1.04|scale={{{width|100}}}|text=[[Qardaha (huyện)|Qardaha]]}}
{{Image label small|x=0.4857143|y=0.74|scale={{{width|100}}}|text=[[Al-Haffah (huyện)|Al-Haffah]]}}
{{Image label end}}
Tỉnh được chai thành bốn [[huyện]] (''[[manatiq]]''):
*[[Al-Haffah (huyện)|Al-Haffah]]
*[[Jableh (huyện)|Jableh]]
*[[Latakia (huyện)|Latakia]]
*[[Qardaha (huyện)|Qardaha]]

Các huyện được chia tiếp thành các phó huyện ([[Nahiya|nawahi]]).

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

{{Tỉnh của Syria}}

[[Thể loại:Tỉnh của Syria]]
[[Thể loại:Latakia (tỉnh)| ]]

{{Syria-geo-stub}}

title: Tỉnh Latakia · مُحافظة اللاذقية

Quốc gia: Syria

Thủ phủ: Latakia

title: Diện tích

title: Dân số (2010)

Múi giờ: UTC+2, UTC+3

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)

Mã ISO 3166: SY-LA

Ngôn ngữ chính: tiếng Ả Rập


text:
# Paduniella buddha
Paduniella buddha là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

title: Paduniella buddha

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Paduniella buddha''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]]
| familia = [[Psychomyiidae]]
| genus = ''[[Paduniella]]''
| species = '''''P. buddha'''''
| binomial = ''Paduniella buddha''
| binomial_authority = YJ Li & JC Morse, 1997
}}
'''''Paduniella buddha''''' là một loài [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]] trong họ [[Psychomyiidae]]. Chúng phân bố ở [[miền Ấn Độ - Mã Lai]].

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya]]
[[Thể loại:Paduniella]]

{{Trichoptera-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Trichoptera

Họ (familia): Psychomyiidae

Chi (genus): Paduniella

Loài (species): P. buddha

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Paduniella buddha · YJ Li & JC Morse, 1997


text:
# Sissi (phim)
Sissi là nhan đề bộ ba phim về cuộc sống vương giả của hoàng hậu Sissi do Ernst Marischka đạo diễn và lần lượt xuất bản trong các năm 1955-6-7.

## Nội dung
- Phần 1: Công chúa Sissi (Sissi)
- Phần 2: Sissi - Hoàng hậu trẻ (Sissi - Die junge Kaiserin)
- Phần 3: Sissi - Những năm tháng định mệnh của nữ hoàng (Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin)

## Diễn xuất

### Phần 1
- Romy Schneider trong vai Hoàng hậu Sissi
- Karlheinz Böhm trong vai Hoàng đế Franz Joseph I
- Vilma Degischer trong vai Đại vương công phu nhân Sophie, mẹ của Hoàng đế Franz Joseph I.
- Erich Nikowitz as Archduke Franz Karl, Franz Joseph's father
- Peter Weck as Archduke Karl Ludwig, Franz Joseph's brother
- Magda Schneider as Duchess Ludovika in Bavaria, Sissi's mother and Sophie's sister
- Gustav Knuth as Duke Max in Bavaria, Sissi's father
- Uta Franz as Princess Helene in Bavaria, or "Nené", Sissi's older sister
- Josef Meinrad as Gendarmerie-Major Böckl
- Richard Eybner as Postmaster of Ischl

### Phần 2
- Romy Schneider as Empress Sissi
- Karlheinz Böhm as Emperor Franz Joseph I
- Vilma Degischer - Archduchess Sophie, Franz Joseph's mother
- Erich Nikowitz - Archduke Franz Karl, Franz Joseph's father
- Magda Schneider - Duchess Ludovika in Bavaria, Sissi's mother
- Gustav Knuth - Duke Max in Bavaria, Sissi's father
- Josef Meinrad - Major Böckl
- Richard Eybner - Postmaster of Ischl
- Walter Reyer - Count Andrássy
- Senta Wengraf - Countess Bellegarde
- Helene Lauterböck - Countess Esterhazy-Liechtenstein

### Phần 3
- Romy Schneider as Empress Sissi
- Karlheinz Böhm as Emperor Franz Joseph I
- Vilma Degischer as Archduchess Sophie, Franz Joseph's mother
- Erich Nikowitz [de] as Archduke Franz Karl, Franz Joseph's father
- Magda Schneider as Duchess Ludovika in Bavaria, Sissi's mother
- Gustav Knuth as Duke Max in Bavaria, Sissi's father
- Uta Franz [de] as Princess Helene in Bavaria, or "Néné", Sissi's older sister
- Walther Reyer as Count Andrássy
- Peter Neusser [de] as Count Batthyány
- Josef Meinrad as Major Böckl
- Senta Wengraf as Countess Bellegarde (Pauline von Königsegg [de])
- Hans Ziegler [de] as Dr. Seeburger
- Sonia Sorel as Henriette Mendel
- Klaus Knuth [de] as Prince Ludwig
- Albert Rueprecht [de] as Archduke Ferdinand Max
- Walter Regelsberger [de] as Count Windisch-Graetz

## Thành tựu
Loạt phim này được đánh giá là xuất phẩm kinh điển của điện ảnh màu Áo, đồng thời thổi một làn gió mát vào cuộc sống giải trí Trung Âu vốn rất ảm đạm sau thời kỳ đen tối Đệ nhị Thế chiến và cũng đem lại vinh quang trọn đời cho tất cả những ai tham gia quá trình chế tác phim.

title: Sissi (phim)

wikitext:
{{Infobox film
| name = Sissi
| image =
| image_size = 222px
| caption = [[Romy Schneider]] trong vai Sissi.
| director = [[Ernst Marischka]]
| producer = [[Karl Ehrlich]]
Ernst Marischka
| writer = Ernst Marischka
| starring = [[Romy Schneider]]
[[Karlheinz Böhm]]
[[Magda Schneider]]
[[Uta Franz]]
[[Gustav Knuth]]
[[Vilma Degischer]]
[[Josef Meinrad]]
| music = [[Anton Profes]]
| cinematography =
| editing = Alfred Srp
| distributor =
| released = {{Film date|1955|12|22|df=y}}
| runtime = 100 [[phút]] x 3 tập
| country = {{flag|Áo}}
| awards = [[Liên hoan phim Cannes]] 1957-8
| language = [[Tiếng Đức]]
| budget =
}}
'''Sissi''' là nhan đề bộ ba [[phim]] về cuộc sống vương giả của [[hoàng hậu]] [[Elisabeth xứ Bayern|Sissi]] do [[Ernst Marischka]] đạo diễn và lần lượt xuất bản trong các năm 1955-6-7<ref name="festival-cannes.com">{{chú thích web |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/3518/year/1957.html |title=Festival de Cannes: Sissi - The Young Empress |access-date = ngày 8 tháng 2 năm 2009 |work=festival-cannes.com}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/3462/year/1958.html|title=Festival de Cannes: ''Sissi – Fateful Years of an Empress''|access-date =ngày 13 tháng 2 năm 2009|publisher=festival-cannes.com}}</ref>.
==Nội dung==
* '''Phần 1:''' Công chúa Sissi (Sissi)
* '''Phần 2:''' Sissi - Hoàng hậu trẻ (Sissi - Die junge Kaiserin)
* '''Phần 3:''' Sissi - Những năm tháng định mệnh của nữ hoàng (Sissi - Schicksalsjahre einer Kaiserin)
==Diễn xuất==
===Phần 1===
* [[Romy Schneider]] trong vai Hoàng hậu [[Elisabeth xứ Bayern|Sissi]]
* [[Karlheinz Böhm]] trong vai Hoàng đế [[Franz Joseph I của Áo|Franz Joseph I]]
* [[Vilma Degischer]] trong vai Đại vương công phu nhân [[Sophie Friederike của Bayern|Sophie]], mẹ của Hoàng đế Franz Joseph I.
* [[Erich Nikowitz]] as Archduke [[Archduke Franz Karl of Austria|Franz Karl]], Franz Joseph's father
* [[Peter Weck]] as Archduke [[Archduke Karl Ludwig of Austria|Karl Ludwig]], Franz Joseph's brother
* [[Magda Schneider]] as Duchess [[Ludovika Wilhelmine của Bayern|Ludovika in Bavaria]], Sissi's mother and Sophie's sister
* [[Gustav Knuth]] as Duke [[Maximilian Joseph, Duke in Bavaria|Max in Bavaria]], Sissi's father
* [[Uta Franz]] as Princess [[Duchess Helene in Bavaria|Helene in Bavaria]], or "Nené", Sissi's older sister
* [[Josef Meinrad]] as Gendarmerie-Major Böckl
* [[Richard Eybner]] as Postmaster of Ischl
===Phần 2===
* [[Romy Schneider]] as Empress [[Elisabeth xứ Bayern|Sissi]]
* [[Karlheinz Böhm]] as Emperor [[Franz Joseph I của Áo|Franz Joseph I]]
* [[Vilma Degischer]] - Archduchess [[Princess Sophie of Bavaria|Sophie]], Franz Joseph's mother
* [[Erich Nikowitz]] - Archduke [[Archduke Franz Karl of Austria|Franz Karl]], Franz Joseph's father
* [[Magda Schneider]] - Duchess [[Princess Ludovika of Bavaria|Ludovika in Bavaria]], Sissi's mother
* [[Gustav Knuth]] - Duke [[Maximilian Joseph, Duke in Bavaria|Max in Bavaria]], Sissi's father
* [[Josef Meinrad]] - Major Böckl
* [[Richard Eybner]] - Postmaster of Ischl
* [[Walter Reyer]] - Count [[Gyula Andrássy|Andrássy]]
* [[Senta Wengraf]] - Countess Bellegarde
* [[Helene Lauterböck]] - Countess Esterhazy-Liechtenstein
===Phần 3===
* [[Romy Schneider]] as Empress [[Elisabeth xứ Bayern|Sissi]]
* [[Karlheinz Böhm]] as Emperor [[Franz Joseph I của Áo|Franz Joseph I]]
* [[Vilma Degischer]] as Archduchess [[Princess Sophie of Bavaria|Sophie]], Franz Joseph's mother
* {{Interlanguage link multi|Erich Nikowitz|de}} as Archduke [[Archduke Franz Karl of Austria|Franz Karl]], Franz Joseph's father
* [[Magda Schneider]] as Duchess [[Princess Ludovika of Bavaria|Ludovika in Bavaria]], Sissi's mother
* [[Gustav Knuth]] as Duke [[Duke Maximilian Joseph in Bavaria|Max in Bavaria]], Sissi's father
* {{Interlanguage link multi|Uta Franz|de}} as Princess [[Duchess Helene in Bavaria|Helene in Bavaria]], or "Néné", Sissi's older sister
* [[Walther Reyer]] as Count [[Gyula Andrássy|Andrássy]]
* {{Interlanguage link multi|Peter Neusser|de}} as Count [[Batthyány]]
* [[Josef Meinrad]] as Major Böckl
* [[Senta Wengraf]] as [[Countess Bellegarde]] ({{Interlanguage link multi|Pauline von Königsegg|de}})
* {{Interlanguage link multi|Hans Ziegler (actor){{!}}Hans Ziegler|de|3=Hans Ziegler (Schauspieler)}} as Dr. Seeburger
* [[Sonia Sorel]] as [[Henriette Mendel]]
* {{Interlanguage link multi|Klaus Knuth|de}} as [[Duke Ludwig Wilhelm in Bavaria (1831–1920)|Prince Ludwig]]
* {{Interlanguage link multi|Albert Rueprecht|de}} as [[Maximilian I of Mexico|Archduke Ferdinand Max]]
* {{Interlanguage link multi|Walter Regelsberger|de}} as Count [[Windisch-Graetz]]
==Thành tựu==
Loạt [[phim]] này được đánh giá là xuất phẩm kinh điển của [[điện ảnh]] màu [[Áo]], đồng thời thổi một làn gió mát vào cuộc sống [[giải trí]] [[Trung Âu]] vốn rất ảm đạm sau thời kỳ đen tối [[Đệ nhị Thế chiến]] và cũng đem lại vinh quang trọn đời cho tất cả những ai tham gia quá trình chế tác [[phim]].
==Xem thêm==
{{commonscat|Sissi}}
* [[Elisabeth xứ Bayern]]
* [[Franz Joseph I của Áo]]
==Tham khảo==
{{tham khảo|4}}
* [http://www.sissi.de/ Official Site] {{de icon}}
* {{IMDb title|0048624|Sissi}}
* {{IMDb title|0049762|Sissi - Hoàng hậu trẻ}}
* {{IMDb title|0050974|Sissi - Những năm tháng định mệnh của hoàng hậu}}
* „Wiederum [[talmi]]hafte Volksunterhaltung ab etwa 14 Jahren." – ''6000 Filme. Kritische Notizen aus den Kinojahren 1945 bis 1958''. Handbuch V der katholischen Filmkritik, 3. Aufl., Verlag Haus Altenberg, Düsseldorf 1963, S. 398
* „Fürstlicher Seelenkitsch am Höhepunkt. Millionen Zuschauer in ganz Europa waren von den Filmen begeistert, Romy Schneider weigerte sich aber, den „Kaiserschmarrn" mit weiteren Folgen fortzusetzen." (Wertung: 2 Sterne = durchschnittlich) – [[Adolf Heinzlmeier]] und [[Berndt Schulz]] in ''Lexikon „Filme im Fernsehen"'' (Erweiterte Neuausgabe). Rasch und Röhring, Hamburg 1990, ISBN 3-89136-392-3, S. 751
* „Edelkitsch für schlichte Gemüter." – „[[Lexikon des internationalen Films]]" (CD-ROM-Ausgabe), Systhema, München 1997
* [[Marie Blank-Eismann]]: ''Sissi. Roman''. Deutscher Literatur-Verlag Melchert, Hamburg 1991, 318 S., ISBN 3-87152-275-9
* [[Ernst Marischka]]: ''Sissi. Ein Roman nach den Filmen Sissi; Sissi, die junge Kaiserin und Schicksalsjahre einer Kaiserin''. Blüchert, Hamburg 1960, 271 S.
* Karin Petra Rudolph: ''Sissi. Das Leben einer Kaiserin. Der Bildband zu den Originalfilmen''. Burgschmiet-Verlag, Nürnberg 1998, 95 S., ISBN 3-932234-26-X

[[Thể loại:Phim Áo]]
[[Thể loại:Phim năm 1955]]
[[Thể loại:Phim năm 1956]]
[[Thể loại:Phim năm 1957]]
[[Thể loại:Phim dựa theo kịch]]
[[Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1850]]
[[Thể loại:Phim tiếng Đức]]

title: Sissi

Đạo diễn: Ernst Marischka

Tác giả: Ernst Marischka

Sản xuất: Karl Ehrlich · Ernst Marischka

Diễn viên: Romy Schneider · Karlheinz Böhm · Magda Schneider · Uta Franz · Gustav Knuth · Vilma Degischer · Josef Meinrad

Dựng phim: Alfred Srp

Âm nhạc: Anton Profes

Thời lượng: 100 phút x 3 tập

Quốc gia: Áo

Ngôn ngữ: Tiếng Đức


text:
# Paspalum bifidifolium
Paspalum bifidifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Soderstr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.

title: Paspalum bifidifolium

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Paspalum bifidifolium''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Hòa thảo|Poales]]
| familia = [[Họ Hòa thảo|Poaceae]]
| genus = ''[[Paspalum]]''
| species = '''''P. bifidifolium'''''
| binomial = ''Paspalum bifidifolium''
| binomial_authority = [[Thomas Robert Soderstrom|Soderstr.]]
}}
'''''Paspalum bifidifolium''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hòa thảo]]. Loài này được Soderstr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-431281| title=''Paspalum bifidifolium''|accessdate = ngày 8 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Paspalum bifidifolium}}
*{{Wikispecies-inline|Paspalum bifidifolium}}

[[Thể loại:Paspalum]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965]]

{{Paspaleae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Poales

Họ (familia): Poaceae

Chi (genus): Paspalum

Loài (species): P. bifidifolium

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Paspalum bifidifolium · Soderstr.


text:
# Nguyễn Điền Phu
Nguyễn Điền Phu (chữ Hán: 阮佃夫, 427 – 477), người Chư Kỵ, Hội Kê (nay là Chư Kỵ, Chiết Giang), tướng lĩnh, gian thần nhà Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.

## Thời Tiền Phế đế
Ông xuất thân là Đài tiểu sử trong những năm Nguyên Gia (424 – 453) thời Lưu Tống Văn đế. Khi Tương Đông vương Lưu Úc xuất các (là thuật ngữ chỉ việc Hoàng tử đến phong quốc) , chọn Điền Phu làm Chủ y. Hiếu Vũ đế triệu về bên cạnh, bổ làm Nội giám. Trong niên hiệu Vĩnh Quang (465) thời Tiền Phế đế, Lưu Úc lại xin lấy ông làm thầy cho thế tử, rất được tín nhiệm.
Cuối niên hiệu Cảnh Hòa (465), Lưu Úc bị giữ lại trong cung, giảm lỏng ở Bí thư tỉnh, tình thế rất nguy hiểm. Điền Phu cùng Vương Đạo Long, Lý Đạo Nhi cùng thân tín của Đế là Thuần Vu Văn Tổ (người quận Lang Tà) cùng mưu tính giết Đế. Khi ấy Trực các tướng quân Liễu Quang Thế cùng thân tín của Đế là Mâu Phương Thịnh (người quận Lan Lăng), Chu Đăng Chi (người quận Đan Dương) cũng có mưu ấy, nhưng chưa biết nên đưa ai lên ngôi. Đăng Chi cùng Lưu Úc có quen biết, bọn Phương Thịnh bèn sai Đăng Chi tìm đến Điền Phu, ông nhận lời. Trước đó, Đế lập Hoàng hậu, tạm lấy yêm nhân (tức quan hoạn) của khắp các vương, thân tín của Lưu Úc là Tiền Lam Sanh cũng nằm trong diện ấy. Việc xong, chưa có gì khác để làm, Điền Phu ngầm sai Lam Sanh dò xét Đế; lo bị tiết lộ, Lam Sanh không dám tự ra ngoài, nên đem mọi hoạt động của Đế báo cho Thuần Vu Văn Tổ, để Văn Tổ báo lại cho ông.
Buổi quá trưa ngày 29 tháng 11 năm ấy (465), Đế ra chơi Hoa Lâm Viên, Kiến An vương Lưu Hưu Nhân, Sơn Dương vương Lưu Hưu Hữu, Sơn Âm công chúa cũng theo hầu. Lưu Úc vẫn bị giám sát ở Bí thư tỉnh, không được triệu, càng thêm lo sợ. Điền Phu báo với Ngoại giám điển sự Chu Ấu (người quận Đông Dương), lại báo với Chủ y Thọ Tịch Chi (người quận Ngô Hưng), Tế khải chủ Khương Sản Chi (người quận Nam Bành Thành); Sản Chi lại nói với cấp trên của mình là Lĩnh tế khải tướng Vương Kính Tắc (người quận Lâm Hoài); Ấu lại báo với Trung thư xá nhân Đái Minh Bảo, đều hưởng ứng. Minh Bảo, Ấu muốn ra tay khi trời sáng, bọn Điền Phu khuyên ra tay ngay khi có trống canh một. Ấu ước hẹn khắp trong ngoài, sai Tiền Lam Sanh mật báo bọn Kiến An vương Lưu Hưu Nhân. Khi ấy Đế muốn nam tuần. tâm phúc là bọn Trực các tướng quân Tống Việt đều ra ngoài gói ghém hành trang, chỉ có Đội chủ Phàn Tăng Chỉnh trông coi Hoa Lâm các, mà Tăng Chỉnh là đồng hương của Liễu Quang Thế; Quang Thế yêu cầu, Tăng Chỉnh lập tức nhận lệnh. Khương Sản Chi lại yêu cầu Đội phó Niếp Khánh (người quận Dương Bình) cùng tráng sĩ dưới quyền là Phú Linh Phù (người quận Hội Kê), Du Đạo Long (người (quận) Ngô Quận), Tống Quỳ Chi (người quận Đan Dương), Điền Tự (người quận Dương Bình) đều tụ tập ở Khánh Tỉnh. Điền Phu lo vẫn chưa đủ, muốn tập hợp thêm, Thọ Tịch Chi nói: "Càng nhiều người tham dự thì mưu càng dễ bị tiết lộ, không cần thêm người làm gì!"
Bấy giờ thầy mo nói: "Hậu đường có quỷ." Đêm ấy Đế ở trước Trúc Lâm đường, cùng thầy mo bắn quỷ, bọn Kiến An vương Lưu Hưu Nhân cũng đi theo. Đế vốn không ưa Tịch Chi, trông thấy liền nghiến răng. Tịch Chi cùng Điền Phu đã mưu tính xong, lại lo vạ đến, rút đao xông vào trước, Khương Sản Chi theo sau, tiếp nữa là Thuần Vu Văn Tổ, Mâu Phương Thịnh, Chu Đăng Chi, Phú Linh Phù, Niếp Khánh, Điền Tự, Vương Kính Tắc, Du Đạo Long, Tống Quỳ Chi. Hưu Nhân nghe tiếng chân rất gấp, nói với Hưu Hữu rằng: "Hành động rồi!" bèn cùng nhau chạy lên núi Cảnh Dương. Đế thấy Tịch Chi đến, giương cung mà bắn, không trúng, bèn bỏ chạy. Tịch Chi đuổi theo giết chết Đế. Việc xong, bọn họ tuyên lệnh cho túc vệ rằng: "Tương Đông vương thụ lệnh của Thái hậu, trừ cuồng chủ. Nay đã dẹp xong," Lưu Úc lên ngôi, là Lưu Tống Minh đế, luận công ban thưởng, Điền Phu được phong Kiến Thành huyện hầu, thực ấp 800 hộ.

## Thời Minh đế
Nguyễn Điền Phu được thăng làm Nam đài thị ngự sử. Tiết Tác Nhi vượt sông Hoài cướp bóc, Sơn Dương thái thủ Trình Thiên Tộ tạo phản, ông cùng quân đội các nơi đánh dẹp, phá Tác Nhi, hàng Thiên Tộ. Được thăng làm Long tương tướng quân, Tư đồ tham quân; soái quân bản bộ đến giúp Giả Kỳ (tên núi, dưới chân núi có thành do tướng Tấn là Hoàn Ôn xây dựng, nay là phía tây Phồn Xương, An Huy), chuyển làm Thái tử bộ binh hiệu úy, Nam Lỗ Quận thái thú, hầu Thái tử ở Đông cung. Năm Thái Thủy thứ 4 (468), nhờ công phá Tiết Tác Nhi, được tăng phong 200 hộ, cả thảy 1000 hộ; giữ quan chức cũ kiêm Du kích tướng quân, Giả Ninh sóc tướng quân, cùng Phụ quốc tướng quân kiêm Kiêu kỵ tướng quân Mạnh Thứ Dương làm 2 viên Vệ tham viên trực.
Khi ấy Điền Phu, Vương Đạo Long, Dương Vận Trường đều nắm quyền bính, chỉ ở dưới nhà vua, bọn Sào Thượng Chi, Đái Pháp Hưng thời Đại Minh (niên hiệu của Hiếu Vũ đế) còn không bì kịp. Gặp dịp tết Nguyên đán trùng với ngày Hợp Sóc (Thời điểm Mặt trăng, Trái đất, Mặt trời nằm trên một đường thẳng, Trái đất ở giữa) , Thượng thư tâu xin dời Nguyên hội (buổi chầu đầu năm), Điền Phu nói: "Buổi chầu đầu năm là đại lễ của nước nhà, sao không dời ngày Sóc đi?" Ông không hề đếm xỉa đến lịch pháp như vậy!
Điền Phu chuyên quyền tham ô, phàm việc gì mà không có đút lót thì không làm. Có người tặng 200 xúc lụa, chê ít, không trả lời. Nhà cửa ruộng vườn, phủ đệ của các vương không theo kịp. Gia kỹ vài mươi người, dung mạo tài nghệ bậc nhất thời bấy giờ, phục sức đều là vàng bạc, gấm vóc, ngay cả Cung kỹ cũng không sánh được. Mỗi lần làm ra cái áo, món đồ gì, không ai trong kinh thành là không bắt chước. Trong trạch viện khơi ngòi, sang phía đông đến 10 dặm, hai bên bờ gọn gàng sạch sẽ, bơi thuyền nhẹ, cho nữ nhạc diễn tấu. Trung thư xá nhân Lưu Hưu thường đến chơi, đúng lúc Điền Phu ra ngoài, giữa đường gặp nhau, cùng Hưu quay về; vừa ngồi xuống, ông lệnh cho bày tiệc, một lúc sau thì có đủ các món ngon vật lạ, không hề mất công chuẩn bị. Điền Phu thường làm sẵn mấy chục món như thế để đãi khách cho tiện lợi, đến Vương Khải, Thạch Sùng đời Tấn cũng không hơn dược.
Đầu những năm Thái Thủy (465 – 471), nhiều người có quân công, tước trật lộn xộn, những kẻ nô bộc của Điền Phu theo đó mà có được những tước vị không xứng đáng: người đánh xe làm Hổ bôn trung lang, kẻ dắt ngựa làm Viên ngoại lang. Quan viên trong triều, không kể sang hèn, không ai không tìm cách kết giao với ông. Nhưng Điền Phu kiêu ngạo không để ai vào mắt, người có thể vào nhà ông chỉ có vài người như Thẩm Bột (người quận Ngô Hưng), Trương Đạm (người Ngô Quận)…
Năm Thái Dự đầu tiên (472), Điền Phu được ban chức Ninh sóc tướng quân, Hoài Nam thái thú, được thăng làm Kiêu kỵ tướng quân, rồi được gia Hoài Lăng thái thú.

## Thời Hậu Phế đế
Minh đế băng, Hậu Phế đế tức vị, quyền lực của Điền Phu trở nên lớn mạnh, kiêm Trung thư thông sự xá nhân, gia Cấp sự trung, Phụ quốc tướng quân, còn lại như cũ. Ông muốn để Trương Đạm nắm quyền quận Vũ Lăng, từ Vệ tướng quân Viên Sán trở xuống không đồng ý, mà Điền Phu vẫn nói là có sắc mà thi hành, bọn Sán không dám bắt bẻ.
Năm Nguyên Huy thứ 3 (475), được thăng làm Hoàng môn thị lang, lĩnh Hữu vệ tướng quân, thái thú như cũ. Năm sau (476), đổi lĩnh Kiêu kỵ tướng quân. Năm ấy, được thăng làm Sứ trì tiết, Đốc Nam Dự Châu chư quân sự, Quan quân tướng quân, Nam Dự Châu thứ sử, Lịch Dương thái thú, vẫn coi việc trong cung. Nhờ công dẹp Kiến Bình vương Lưu Cảnh Tố, được tăng ấp 500 hộ.
Khi ấy Hậu Phế đế cuồng bạo, lại thích ra ngoài vui chơi; mới xuất cung thì đội ngũ nghi trượng còn chỉnh tề, sau một lúc thì bỏ hết cấm vệ, chỉ cưỡi ngựa đem theo vài tùy tùng, hoặc ra khỏi thành, hoặc vào nơi chợ búa, trong ngoài triều không ai là không lo sợ. Điền Phu ngầm cùng Trực các tướng quân Thân Bá Tông, Bộ binh hiệu úy Chu Ấu, Vu Thiên Bảo cùng mưu tính trừ đi, lập An Thành vương. Mùa xuân năm thứ 5 (477), Đế muốn đi Giang Thừa săn chim trĩ. Đế mỗi khi lên phía bắc, thường giữ đội ngũ nghi trượng ở lại trước Nhạc Du uyển, rồi bỏ mà đi. Ông dự tính dùng danh nghĩa của Thái hậu gọi đội ngũ này về, đóng cửa thành, chia người chiếm thành Thạch Đầu, Đông phủ (phủ Thượng thư lệnh, tức Tể tướng), sai người bắt Hậu Đế phế, tự làm Dương Châu thứ sử mà phụ chánh . Điền Phu cùng bọn Ấu mưu tính xong, Đế lại không đi Giang Thừa, nên việc không thành. Vu Thiên Bảo nhân đó đem mưu này tố giác với Đế, Đế bèn bắt Điền Phu, Ấu, Bá Tông ở ngoài Quang Lộc tự, ban chết. Nhưng triều đình chỉ làm tội Điền Phu, Ấu, người nhà đều không bị hỏi đến. Ông bấy giờ được 51 tuổi.

title: Nguyễn Điền Phu

wikitext:
{{Thông tin nhân vật phong kiến}}

'''Nguyễn Điền Phu''' ([[chữ Hán]]: 阮佃夫, 427 – 477), người Chư Kỵ, Hội Kê (nay là [[Chư Kỵ]], [[Chiết Giang]]), tướng lĩnh, gian thần [[lưu Tống|nhà Lưu Tống]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

==Thời Tiền Phế đế==
Ông xuất thân là Đài tiểu sử trong những năm Nguyên Gia (424 – 453) thời [[Lưu Tống Văn Đế|Lưu Tống Văn đế]]. Khi Tương Đông vương [[Lưu Tống Minh Đế|Lưu Úc]] xuất các (là thuật ngữ chỉ việc Hoàng tử đến phong quốc) <ref>Lưu Úc là hoàng tử của Lưu Tống Văn đế, nhưng còn nhỏ tuổi khi vua cha bị giết hại, nên dưới thời trị vì của anh trai là Hiếu Vũ đế mới đi nhận phong quốc</ref>, chọn Điền Phu làm Chủ y. [[Lưu Tống Hiếu Vũ Đế|Hiếu Vũ đế]] triệu về bên cạnh, bổ làm Nội giám. Trong niên hiệu Vĩnh Quang (465) thời [[Lưu Tống Tiền Phế Đế|Tiền Phế đế]], Lưu Úc lại xin lấy ông làm thầy cho thế tử, rất được tín nhiệm.

Cuối niên hiệu Cảnh Hòa (465), Lưu Úc bị giữ lại trong cung, giảm lỏng ở Bí thư tỉnh, tình thế rất nguy hiểm. Điền Phu cùng [[Vương Đạo Long]], [[Lý Đạo Nhi]] cùng thân tín của Đế là [[Thuần Vu Văn Tổ]] (người quận Lang Tà) cùng mưu tính giết Đế. Khi ấy Trực các tướng quân [[Liễu Quang Thế]] cùng thân tín của Đế là [[Mâu Phương Thịnh]] (người quận Lan Lăng), [[Chu Đăng Chi]] (người quận Đan Dương) cũng có mưu ấy, nhưng chưa biết nên đưa ai lên ngôi. Đăng Chi cùng Lưu Úc có quen biết, bọn Phương Thịnh bèn sai Đăng Chi tìm đến Điền Phu, ông nhận lời. Trước đó, Đế lập Hoàng hậu, tạm lấy yêm nhân (tức [[Hoạn quan|quan hoạn]]) của khắp các vương, thân tín của Lưu Úc là [[Tiền Lam Sanh]] cũng nằm trong diện ấy. Việc xong, chưa có gì khác để làm, Điền Phu ngầm sai Lam Sanh dò xét Đế; lo bị tiết lộ, Lam Sanh không dám tự ra ngoài, nên đem mọi hoạt động của Đế báo cho Thuần Vu Văn Tổ, để Văn Tổ báo lại cho ông.

Buổi quá trưa ngày 29 tháng 11 năm ấy (465), Đế ra chơi Hoa Lâm Viên, Kiến An vương Lưu Hưu Nhân, Sơn Dương vương Lưu Hưu Hữu, Sơn Âm công chúa cũng theo hầu. Lưu Úc vẫn bị giám sát ở Bí thư tỉnh, không được triệu, càng thêm lo sợ. Điền Phu báo với Ngoại giám điển sự [[Chu Ấu]] (người quận Đông Dương), lại báo với Chủ y [[Thọ Tịch Chi]] (người quận Ngô Hưng), Tế khải chủ [[Khương Sản Chi]] (người quận Nam Bành Thành); Sản Chi lại nói với cấp trên của mình là Lĩnh tế khải tướng [[Vương Kính Tắc]] (người quận Lâm Hoài); Ấu lại báo với Trung thư xá nhân [[Đái Minh Bảo]], đều hưởng ứng. Minh Bảo, Ấu muốn ra tay khi trời sáng, bọn Điền Phu khuyên ra tay ngay khi có trống canh một. Ấu ước hẹn khắp trong ngoài, sai Tiền Lam Sanh mật báo bọn Kiến An vương Lưu Hưu Nhân. Khi ấy Đế muốn nam tuần. tâm phúc là bọn Trực các tướng quân [[Tống Việt]] đều ra ngoài gói ghém hành trang, chỉ có Đội chủ [[Phàn Tăng Chỉnh]] trông coi Hoa Lâm các, mà Tăng Chỉnh là đồng hương của Liễu Quang Thế; Quang Thế yêu cầu, Tăng Chỉnh lập tức nhận lệnh. Khương Sản Chi lại yêu cầu Đội phó [[Niếp Khánh]] (người quận Dương Bình) cùng tráng sĩ dưới quyền là [[Phú Linh Phù]] (người quận Hội Kê), [[Du Đạo Long]] (người (quận) Ngô Quận), [[Tống Quỳ Chi]] (người quận Đan Dương), [[Điền Tự]] (người quận Dương Bình) đều tụ tập ở Khánh Tỉnh. Điền Phu lo vẫn chưa đủ, muốn tập hợp thêm, Thọ Tịch Chi nói: "Càng nhiều người tham dự thì mưu càng dễ bị tiết lộ, không cần thêm người làm gì!"

Bấy giờ [[thầy mo]] nói: "Hậu đường có quỷ." Đêm ấy Đế ở trước Trúc Lâm đường, cùng thầy mo bắn quỷ, bọn Kiến An vương Lưu Hưu Nhân cũng đi theo. Đế vốn không ưa Tịch Chi, trông thấy liền nghiến răng. Tịch Chi cùng Điền Phu đã mưu tính xong, lại lo vạ đến, rút đao xông vào trước, Khương Sản Chi theo sau, tiếp nữa là Thuần Vu Văn Tổ, Mâu Phương Thịnh, Chu Đăng Chi, Phú Linh Phù, Niếp Khánh, Điền Tự, Vương Kính Tắc, Du Đạo Long, Tống Quỳ Chi. Hưu Nhân nghe tiếng chân rất gấp, nói với Hưu Hữu rằng: "Hành động rồi!" bèn cùng nhau chạy lên núi Cảnh Dương. Đế thấy Tịch Chi đến, giương cung mà bắn, không trúng, bèn bỏ chạy. Tịch Chi đuổi theo giết chết Đế. Việc xong, bọn họ tuyên lệnh cho túc vệ rằng: "Tương Đông vương thụ lệnh của Thái hậu, trừ cuồng chủ. Nay đã dẹp xong," Lưu Úc lên ngôi, là [[Lưu Tống Minh Đế|Lưu Tống Minh đế]], luận công ban thưởng, Điền Phu được phong Kiến Thành huyện hầu, thực ấp 800 hộ.

==Thời Minh đế==
Nguyễn Điền Phu được thăng làm Nam đài thị ngự sử. [[Tiết Tác Nhi]] vượt [[hoài Hà|sông Hoài]] cướp bóc, Sơn Dương thái thủ [[Trình Thiên Tộ]] tạo phản, ông cùng quân đội các nơi đánh dẹp, phá Tác Nhi, hàng Thiên Tộ. Được thăng làm Long tương tướng quân, Tư đồ tham quân; soái quân bản bộ đến giúp Giả Kỳ (tên núi, dưới chân núi có thành do tướng [[nhà Tấn|Tấn]] là [[Hoàn Ôn]] xây dựng, nay là phía tây [[Phồn Xương]], [[An Huy]]), chuyển làm Thái tử bộ binh hiệu úy, Nam Lỗ Quận thái thú, hầu Thái tử ở Đông cung. Năm Thái Thủy thứ 4 (468), nhờ công phá Tiết Tác Nhi, được tăng phong 200 hộ, cả thảy 1000 hộ; giữ quan chức cũ kiêm Du kích tướng quân, Giả Ninh sóc tướng quân, cùng Phụ quốc tướng quân kiêm Kiêu kỵ tướng quân [[Mạnh Thứ Dương]] làm 2 viên Vệ tham viên trực.

Khi ấy Điền Phu, Vương Đạo Long, [[Dương Vận Trường]] đều nắm quyền bính, chỉ ở dưới nhà vua, bọn [[Sào Thượng Chi]], [[Đái Pháp Hưng]] thời Đại Minh (niên hiệu của Hiếu Vũ đế) còn không bì kịp. Gặp dịp [[tết Nguyên Đán|tết Nguyên đán]] trùng với [[Sóc (lịch)|ngày Hợp Sóc]] (Thời điểm [[Mặt trăng]], [[Trái đất]], [[Mặt trời]] nằm trên một đường thẳng, Trái đất ở giữa) <ref>Ngày Hợp Sóc còn gọi là ngày Sóc, nếu vào đầu tháng (hoặc cuối tháng) thì không có trăng, còn được gọi là ngày Hối; vào giữa tháng, là khi trăng tròn, gọi là ngày Rằm hay ngày Vọng</ref>, Thượng thư tâu xin dời Nguyên hội (buổi chầu đầu năm), Điền Phu nói: "Buổi chầu đầu năm là đại lễ của nước nhà, sao không dời ngày Sóc đi?" Ông không hề đếm xỉa đến lịch pháp như vậy!

Điền Phu chuyên quyền tham ô, phàm việc gì mà không có đút lót thì không làm. Có người tặng 200 xúc [[lụa]], chê ít, không trả lời. Nhà cửa ruộng vườn, phủ đệ của các vương không theo kịp. Gia kỹ vài mươi người, dung mạo tài nghệ bậc nhất thời bấy giờ, phục sức đều là vàng bạc, gấm vóc, ngay cả Cung kỹ cũng không sánh được. Mỗi lần làm ra cái áo, món đồ gì, không ai trong kinh thành là không bắt chước. Trong trạch viện khơi ngòi, sang phía đông đến 10 dặm, hai bên bờ gọn gàng sạch sẽ, bơi thuyền nhẹ, cho nữ nhạc diễn tấu. Trung thư xá nhân Lưu Hưu thường đến chơi, đúng lúc Điền Phu ra ngoài, giữa đường gặp nhau, cùng Hưu quay về; vừa ngồi xuống, ông lệnh cho bày tiệc, một lúc sau thì có đủ các món ngon vật lạ, không hề mất công chuẩn bị. Điền Phu thường làm sẵn mấy chục món như thế để đãi khách cho tiện lợi, đến [[Vương Khải]], [[Thạch Sùng (nhà Tấn)|Thạch Sùng]] [[đời Tấn]] cũng không hơn dược.

Đầu những năm Thái Thủy (465 – 471), nhiều người có quân công, tước trật lộn xộn, những kẻ nô bộc của Điền Phu theo đó mà có được những tước vị không xứng đáng: người đánh xe làm Hổ bôn trung lang, kẻ dắt ngựa làm Viên ngoại lang. Quan viên trong triều, không kể sang hèn, không ai không tìm cách kết giao với ông. Nhưng Điền Phu kiêu ngạo không để ai vào mắt, người có thể vào nhà ông chỉ có vài người như [[Thẩm Bột]] (người quận Ngô Hưng), [[Trương Đạm]] (người Ngô Quận)…

Năm Thái Dự đầu tiên (472), Điền Phu được ban chức Ninh sóc tướng quân, Hoài Nam thái thú, được thăng làm Kiêu kỵ tướng quân, rồi được gia Hoài Lăng thái thú.

==Thời Hậu Phế đế==
Minh đế băng, Hậu Phế đế tức vị, quyền lực của Điền Phu trở nên lớn mạnh, kiêm Trung thư thông sự xá nhân, gia Cấp sự trung, Phụ quốc tướng quân, còn lại như cũ. Ông muốn để Trương Đạm nắm quyền quận Vũ Lăng, từ Vệ tướng quân [[Viên Sán]] trở xuống không đồng ý, mà Điền Phu vẫn nói là có sắc mà thi hành, bọn Sán không dám bắt bẻ.

Năm Nguyên Huy thứ 3 (475), được thăng làm Hoàng môn thị lang, lĩnh Hữu vệ tướng quân, thái thú như cũ. Năm sau (476), đổi lĩnh Kiêu kỵ tướng quân. Năm ấy, được thăng làm Sứ trì tiết, Đốc Nam Dự Châu chư quân sự, Quan quân tướng quân, Nam Dự Châu thứ sử, Lịch Dương thái thú, vẫn coi việc trong cung. Nhờ công dẹp Kiến Bình vương [[Lưu Cảnh Tố]], được tăng ấp 500 hộ.

Khi ấy [[Lưu Tống Hậu Phế Đế|Hậu Phế đế]] cuồng bạo, lại thích ra ngoài vui chơi; mới xuất cung thì đội ngũ nghi trượng còn chỉnh tề, sau một lúc thì bỏ hết cấm vệ, chỉ cưỡi ngựa đem theo vài tùy tùng, hoặc ra khỏi thành, hoặc vào nơi chợ búa, trong ngoài triều không ai là không lo sợ. Điền Phu ngầm cùng Trực các tướng quân [[Thân Bá Tông]], Bộ binh hiệu úy [[Chu Ấu]], [[Vu Thiên Bảo]] cùng mưu tính trừ đi, lập An Thành vương. Mùa xuân năm thứ 5 (477), Đế muốn đi Giang Thừa săn chim trĩ. Đế mỗi khi lên phía bắc, thường giữ đội ngũ nghi trượng ở lại trước Nhạc Du uyển, rồi bỏ mà đi. Ông dự tính dùng danh nghĩa của Thái hậu gọi đội ngũ này về, đóng cửa thành, chia người chiếm thành Thạch Đầu, Đông phủ (phủ Thượng thư lệnh, tức [[Tể tướng]]), sai người bắt Hậu Đế phế, tự làm Dương Châu thứ sử mà phụ chánh <ref>Vào đời Nam triều, kinh thành [[Kiến Khang]] cũng là Châu trị của [[Dương Châu]]. Thượng thư lệnh nghiễm nhiên là Dương Châu thứ sử. Đông phủ cũng chính là trị sở của Dương Châu thứ sử</ref>. Điền Phu cùng bọn Ấu mưu tính xong, Đế lại không đi Giang Thừa, nên việc không thành. Vu Thiên Bảo nhân đó đem mưu này tố giác với Đế, Đế bèn bắt Điền Phu, Ấu, Bá Tông ở ngoài Quang Lộc tự, ban chết. Nhưng triều đình chỉ làm tội Điền Phu, Ấu, người nhà đều không bị hỏi đến. Ông bấy giờ được 51 tuổi.

==Tham khảo==
* [[Tống thư]]
* [[Nam sử]]

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Tướng nhà Lưu Tống]]
[[Thể loại:Quan nhà Lưu Tống]]
[[Thể loại:Sinh năm 427]]
[[Thể loại:Mất năm 477]]
[[Thể loại:Người Chiết Giang]]

title: Thông tin cá nhân

Nơi sinh: Chư Kỵ

Giới tính: nam

Quốc tịch: Lưu Tống


text:
# Cabuyaro
Cabuyaro là một khu tự quản thuộc tỉnh Meta, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Cabuyaro đóng tại Cabuyaro Khu tự quản Cabuyaro có diện tích 832 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Cabuyaro có dân số 3288 người.

title: Cabuyaro

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Cabuyaro
|official_name   =
|other_name   =
|native_name  =
|nickname =
|settlement_type  =[[Khu tự quản của Colombia|Khu tự quản]]
|total_type   =
|motto   =
<!-- images and maps  ----------->
|imagesize   = 300px
|image_caption   =
|image_flag   = Flag of Cabuyaro.svg
|flag_size
|image_seal   = Escudo de Cabuyaro.svg
|seal_size   =80px
|image_shield  =
|shield_size  =
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type =
|blank_emblem_size =
|image_map   = Colombia - Meta - Cabuyaro.svg
|mapsize =
|map_caption  =Vị trí của khu tự quản Cabuyaro trong [[Meta (tỉnh)|tỉnh Meta]]
|image_map1   =
|mapsize1 =
|map_caption1  =
|image_dot_map   =
|dot_mapsize  =
|dot_map_caption  =
|dot_x = |dot_y =
|pushpin_map  =Colombia
|pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
|pushpin_map_caption  =Vị trí trong Colombia
|pushpin_mapsize  =300
<!-- Location ------------------>
|coordinates_region = CO
|subdivision_type  = Quốc gia
|subdivision_name  = {{lá cờ|Colombia}}
|subdivision_type1 = Vùng
|subdivision_name1 =
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Colombia#Cấp thứ nhất|Tỉnh (Departmento)]]
|subdivision_name2 = [[Meta (tỉnh)|Meta]]
|subdivision_type3 = Tiểu vùng
|subdivision_name3 =
|seat_type   =
|seat =Cabuyaro

<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes  =
|government_type  =
|leader_title  =
|leader_name  =
|leader_title1   = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1  =
|established_title = <!-- Settled -->
|established_date  =
<!-- Area    --------------------->
|area_magnitude   =
|unit_pref = <!--Enter: Imperial, to display imperial  before metric-->
|area_footnotes  =
|area_total_km2  = 832<!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion-->
|area_land_km2  = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion-->
|area_water_km2  =
|area_total_sq_mi   =
|area_land_sq_mi   =
|area_water_sq_mi   =
|area_water_percent  =
<!-- Elevation -------------------------->
|elevation_footnotes  = <!--for references: use <ref> tags-->
|elevation_m  =
|elevation_ft  =
|elevation_max_m  =
|elevation_max_ft  =
|elevation_min_m  =
|elevation_min_ft  =
<!-- Population   ----------------------->
|population_as_of =28 tháng 5 năm 2005
|population_footnotes  =
|population_note =
|population_total =3288
|population_density_km2   = auto
|population_density_sq_mi  =
<!-- General information  --------------->
|timezone =
|utc_offset   =
|timezone_DST  =
|utc_offset_DST   =
|coor_type   = <!-- can be used to specify what the coordinates refer to -->
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm= |longs=|longEW=W
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type  = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code  =
|area_code   =
|website =
|footnotes   =
}}
'''Cabuyaro''' là một [[khu tự quản của Colombia|khu tự quản]] thuộc [[phân cấp hành chính Colombia#Cấp thứ nhất|tỉnh]] [[Meta]], [[Colombia]]. Thủ phủ của khu tự quản Cabuyaro đóng tại Cabuyaro Khu tự quản Cabuyaro có diện tích 832 [[kilômét vuông|ki lô mét vuông]]. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Cabuyaro có dân số 3288 người.<ref>{{chú thích web|url=http://statoids.com/yco.html|title=Municipalities of Colombia|publisher=Statoids|accessdate =ngày 26 tháng 6 năm 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129051202/http://statoids.com/yco.html|archivedate = ngày 29 tháng 11 năm 2010 |url-status=dead}}</ref>
== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
{{Tỉnh Meta}}
{{sơ khai Colombia}}

[[Thể loại:Tỉnh Meta]]
[[Thể loại:Khu tự quản của Colombia]]

title: Cabuyaro

Quốc gia: Colombia

Tỉnh (Departmento): Meta

Thủ phủ: Cabuyaro

title: Diện tích

title: Dân số (28 tháng 5 năm 2005)