text:
# Gia Định
Gia Định (chữ Hán: 嘉定) là một địa danh cũ ở miền Nam Việt Nam.

## Lịch sử (sơ lược)
Đất Gia Định xưa thuộc nước Phù Nam (tồn tại khoảng đầu thế kỷ 1 đến khoảng nửa thế kỷ 7), sau đó thuộc vương quốc Chân Lạp (nay là Campuchia). Tuy nhiên, "thuộc" một cách lỏng lẻo: "các dân tộc vẫn sống tự trị, và người dân Khmer lẻ tẻ chưa hợp thành đơn vị hành chính thuộc triều đình La Bích (Chân Lạp). Trong khi đó triều đình ấy phải tập trung lực lượng ở phía nam Biển Hồ (sau khi bỏ Ăngco ở phía bắc) để đối đầu với Xiêm La (nay là Thái Lan) đang tiếp tục lấn đất Chân Lạp ở phía tây. Đất Gia Định vẫn là đất tự do của các dân tộc và hầu như vô chủ, là đất hoang nhàn cả về kinh tế lẫn chủ quyền từ xưa".
Theo sử liệu, lưu dân Việt đã đến đây khai hoang và làm ăn sinh sống vào đầu thế kỷ 17, nhờ có cuộc hôn nhân giữa công nữ Ngọc Vạn với vua Chân Lạp Chey Chetta II vào năm 1620. Vì mưu sinh, có thể lưu dân Việt đã có mặt ở đây trước khi có cuộc hôn nhân ấy. Song, chính nhờ mối quan hệ đó, mà Đại Việt (nay là Việt Nam) và Chân Lạp trở nên êm đẹp, dân cư hai nước có thể tự do qua lại sinh sống, tạo điều kiện cho lưu dân Việt ngày càng đông đảo hơn ở khu vực Đồng Nai, Sài Gòn....
Và căn cứ đoạn chép trong Gia Định thành thông chí, thì lúc bấy giờ lưu dân Việt "ở lẫn với người Cao Miên" (tức Chân Lạp), trích:
"Năm Mậu Tuất (1658)...vua (chúa Nguyễn Phúc Tần) sai Phó tướng Yến Vũ hầu (Nguyễn Phước Yến)...đem 2000 quân, đi tuần đến thành Mỗi Xoài nước Cao Miên, đánh phá được, bắt vua nước ấy là Nặc Ông Chân, đóng gông đem đến hành tại ở dinh Quảng Bình. Vua dụ tha tội...Khi ấy địa đầu trấn Gia Định là hai xứ Mỗi Xoài, Đồng Nai đã có dân lưu tán của nước ta cùng ở lẫn với người Cao Mên, để khai khẩn đất"..

### Trong công cuộc Nam tiến
Năm Kỷ Mùi (1679), vì không theo nhà Thanh, các tướng nhà Minh là Dương Ngạn Địch, Hoàng Tiến, Trần Thượng Xuyên, Trần An Bình đã đem hơn 3.000 quân cùng 50 chiếc thuyền từ Quảng Đông (Trung Quốc) vào 2 cửa biển là Tư Dung (cửa Tư Hiền) và Đà Nẵng xin qui phụ. Nghe theo lời bàn của triều thần, chúa Nguyễn Phúc Tần bèn cho họ vào ở xứ Đồng Nai (nhóm Trần Thượng Xuyên) và xứ Mỹ Tho (nhóm Dương Ngạn Địch). Từ đó, họ vỡ đất phá hoang, cày ruộng, dựng nhà và phố chợ, buôn bán giao thông với người Trung Quốc, Tây Dương, Nhật Bản, Đồ Bàn...khiến phong tục văn minh dần dần phổ biến....
Đến đầu năm Mậu Dần (1698), nhận lệnh của chúa Nguyễn Phúc Chu, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lược nước Chân Lạp. Sau đó, ông "lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, đặt xứ Đồng Nai (Lộc Dã) làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên (vùng Biên Hòa); xứ Sài Gòn làm huyện Tân Bình, dựng dinh Phiên Trấn (vùng Gia Định). Các nơi đều đặt quan lưu giữ. Mở đất ngàn dặm, được trên 4 vạn hộ. Chiêu mộ dân xiêu tán từ Bố Chánh trở vào Nam cho đến ở, thành lập xã thôn, khai khẩn ruộng đồng, làm sổ đinh, sổ điền. Lại lấy những lái buôn người Hoa sống ở Trấn Biên lập nên xã Thanh Hà, những người ở Phiên Trấn lập nên xã Minh Hương"....
Vậy, kể từ năm đó (1698), dinh Phiên Trấn gồm một phủ (Gia Định) và một huyện (Tân Bình). Về mặt hành chính, chúa Nguyễn Phúc Chu đặt chức Giám quân, Cai bộ và Ký lục để cai trị.
Dần dần, đến đời chúa Nguyễn Phúc Khoát, vùng đất phía Nam nới rộng thêm ra, theo chính sách "tàm thực" (lối xâm lấn dần dần như tằm ăn lá dâu) của tướng Nguyễn Cư Trinh. Sau khi con đường Nam tiến thành công, toàn lãnh thổ miền Nam được phân ra thành ba dinh lớn là: Trấn Biên dinh (trấn lỵ ở Biên Hòa), Phiên Trấn dinh (trấn lỵ ở Gia Định) và Long Hồ dinh (trấn lỵ ở Vĩnh Long).

### Dưới thời VuaNguyễn Phúc Ánh(Gia Long)
Năm Bính Thân (1776), Gia Định bị quân Tây Sơn vào chiếm cứ . Sau khi đánh lấy lại, tháng 11 (âm lịch) năm Kỷ Hợi (1779), chúa Nguyễn Phúc Ánh duyệt xem bản đồ, chia toàn miền Nam lúc bấy giờ ra thành một trấn (Hà Tiên) và 4 dinh (Trấn Biên, Phiên Trấn, Trường Đồn [nâng lên từ đạo], Long Hồ) . Tất cả các dinh trấn này đều chịu sự cai quản của phủ Gia Định . Khi ấy, dinh Phiên Trấn có một huyện là Tân Bình, gồm 4 tổng là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc.
Năm 1790, chúa Nguyễn Phúc Ánh sai đắp thành Bát Quái, đồng thời chọn thành phố Sài Gòn (thuộc tổng Bình Dương, huyện Tân Bình)  làm nơi đóng đô của mình, và gọi là Gia Định kinh. Địa vị kinh đô này chỉ tồn tại được trên 10 năm (1790 - 1801), vì sau khi lấy được Phú Xuân (1801), chúa Nguyễn liền dời đô ra đấy .
Năm Nhâm Tuất (1802), vua Gia Long (tức chúa Nguyễn Phúc Ánh) cho đổi phủ Gia Định thành trấn Gia Định, đồng thời cho các dinh cũng đổi thành các trấn, gồm: Phiên An, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Thanh và Hà Tiên. Tất cả các trấn này nằm dưới sự cai quản của trấn Gia Định. Có thể coi đây là thời kỳ "Gia Định ngũ trấn".
Đến năm Mậu Thìn (1808), nhà vua này định lại bờ cõi, phân địa giới toàn lãnh thổ Việt Nam ra làm 4 dinh gồm 25 trấn, đồng thời lại chia làm hai miền Bắc Nam, gọi là Bắc Thành và Gia Định Thành để tiện việc cai quản.
Lúc bấy giờ, trấn Gia Định được đổi thành Gia Định Thành, và cho cai quản 5 trấn, là: Phiên An, Biên Hòa, Vĩnh Thanh, Định Tường và An Giang.
Theo Nguyễn Đình Đầu, sở dĩ trấn Gia Định được đổi tên là "Gia Định Thành" là vì trước đây Gia Định và Phiên An cùng gọi là "trấn", rất dễ lẫn nhau, và dễ nhầm là ngang bậc nhau. Và cũng theo nhà nghiên cứu này, mặc dù danh xưng thay đổi, song Sài Gòn (thuộc trấn Phiên An) vẫn luôn là lỵ sở của các thời kỳ: phủ Gia Định, trấn Gia Định và Gia Định Thành.
Về mặt hành chính của Gia Định Thành, đứng đầu là Tổng trấn, có hai phụ tá là Hiệp Tổng trấn và Phó Tổng trấn. Các thuộc viên khác, gồm có Trấn thủ, Cai bộ và Ký lục. Đây chính là các quan chức đại diện cho triều đình để thống quản các trấn ở phía Nam .
Tổng trấn đầu tiên của Gia Định Thành là Nguyễn Văn Nhơn (hay Nhân), và vị Tổng trấn cuối cùng là Lê Văn Duyệt. Theo thống kê năm 1819, thì 5 trấn của Gia Định Thành có khoảng 700.000 dân, riêng trấn Phiên An có khoảng 180.000 dân .

### Dưới thờiMinh Mạng-Thiệu Trị
Năm Minh Mạng thứ 13 (Nhâm Thìn, 1832), sau khi Lê Văn Duyệt từ trần, nhà vua bãi bỏ chức Tổng trấn, chia Gia Định Thành ra làm 6 tỉnh là: Phiên An, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên (gọi chung là Nam Kỳ Lục tỉnh), và không đặt một viên quan nào cai trị chung cho cả lục tỉnh nữa. Đơn vị hành chính Gia Định Thành kể như bị xóa sổ từ năm ấy (1832).
Lúc bấy giờ, tỉnh Phiên An gồm hai phủ là phủ Tân Bình (4 tổng lệ thuộc là Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc đều thăng làm huyện) và phủ Tân An (lấy hai huyện Thuận An và Phước Lộc lập thành).
Tháng 5 (âm lịch) năm Quý Tỵ (1833), Lê Văn Khôi khởi binh chiếm thành Phiên An. Tháng 8 (âm lịch) năm đó, vua Minh Mạng cho đổi tỉnh Phiên An thành tỉnh Gia Định. Sau, nhà vua lại đặt thêm phủ Tây Ninh gồm hai huyện là Tân Ninh và Quang Hóa.
Năm Thiệu Trị thứ nhất (1841), lại đặt thêm phủ Hòa Thịnh (gồm hai huyện Tân Hòa và Tân Thịnh), và phủ Tân Bình lại đặt thêm huyện Bình Long.

### Dưới thờiTự Đức
Năm Tự Đức thứ 5 (1852), bỏ bớt phủ Hòa Thịnh. Cử Tri huyện Tân Hòa kiêm công việc của huyện Tân Thịnh, đồng thời lại cho thuộc vào phủ Tân An. Lại cho Tri phủ Tân Bình kiêm công việc ở huyện Bình Long .
Sau trận Đại đồn Chí Hòa (tháng 2 năm 1861), 3 tỉnh miền Đông (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường) mất vào tay thực dân Pháp (theo Hòa ước Nhâm Tuất, 1862). Lần hồi cả Nam Kỳ Lục tỉnh đều bị họ chiếm hết, rồi trở thành thuộc địa (theo Hòa ước Giáp Tuất, 1874).

### Dưới thời Pháp thuộc

#### Về Nam Kỳ lục tỉnh
Tính đến năm 1944, Nam Kỳ lục tỉnh thời Nguyễn đã được thực dân Pháp chia thành 22 tỉnh như sau:
- Khu vực Sài Gòn cũ gồm các tỉnh: Gia Định, Tân Bình và Chợ Lớn.
- Khu vực miền Đông gồm các tỉnh: Biên Hòa, Thủ Dầu Một (Bình Dương ngày nay), Tây Ninh, Bà Rịa và Vũng Tàu.
- Khu vực miền Tây gồm các tỉnh: Bến Tre, Tân An, Gò Công, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Sa Đéc, Cần Thơ, Trà Vinh, Long Xuyên, Châu Đốc, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Hà Tiên.
Về việc hành chính, sau khi chiếm xong Gia Định, Đề đốc Charner cho thiết lập chế độ cai trị tạm thời. Nhiều sĩ quan được lãnh trách nhiệm cai trị, gọi là "Quản đốc bổn quốc sự vụ", vì lúc ấy các quan Nam triều đã bỏ đi hết...Đến thời Đô đốc Bonard mới giao phó cho một số viên chức người Việt. Tuy nhiên, kể từ năm 1859, cấp lãnh đạo tối cao lần lượt vẫn là các sĩ quan Hải quân cao cấp của Pháp, như Rigault de Genouilly, Page, Charner, Bonard, De la Grandière...
Năm 1864, Đô đốc De la Grandière thay đổi chế độ cai trị. Ba tỉnh miền Đông bị chia làm 7 khu vực: Bà Rịa, Biên Hòa, Cần Giuộc, Mỹ Tho, Sài Gòn, Tân An, Gò Công và Tây Ninh. Đây vẫn còn là tổ chức quân sự. Để chuyển dần qua chế độ dân sự, ngày 9 tháng 11 năm đó (1864), De la Gradière lập một tòa Thượng thư cai quản các quan Tham biện, sĩ quan và nhân viên công lực, v.v...Và trong năm 1865, riêng vùng Gia Định có mấy sở Tham biện được đặt ở Sài Gòn, Chợ Lớn, Cần Giuộc, Tây Ninh và Tân An.
Năm 1867, thực dân Pháp chiếm trọn 6 tỉnh Nam Kỳ. Sau đó, họ chia Nam Kỳ ra làm 6 tỉnh là Sài Gòn, Mỹ Tho, Biên Hòa, Vĩnh Long, Châu Đốc và Hà Tiên, đồng thời đặt ra 24 sở Tham biện để cai quản số tỉnh ấy. Riêng ở Sài Gòn có 7 tham biện...
Tuy vậy, đến ngày 13 tháng 5 năm 1879, do lệnh của Tổng thống Pháp, bên quan văn mới được nắm quyền cai trị tối cao. Vị quan văn Pháp đầu tiên được cử làm Thống đốc Nam Kỳ là Charles Le Myre de Vilers. Từ đấy, việc quân sự và dân sự mới được phân biệt hẳn hoi.

#### Về tỉnh Gia Định
Sau khi thực dân Pháp chiếm lấy tỉnh Gia Định thời Nguyễn, lần lượt họ đã chia cắt ra làm 6 tỉnh là: Gia Định, Chợ Lớn (lập năm 1876), Tân An (lập năm 1854), Tây Ninh (lập năm 1900), Gò Công (lập năm 1900) và Tân Bình (lập năm 1944).
Năm 1956, tỉnh Chợ Lớn sáp nhập với tỉnh Tân An thành tỉnh Long An, tỉnh Gò Công sáp nhập với tỉnh Mỹ Tho thành tỉnh Định Tường...

### Thời Việt Nam Cộng hòa
Năm 1956, dưới thời Việt Nam Cộng hòa, Gia Định là một trong 22 tỉnh của Nam Bộ (tức Nam Kỳ lục tỉnh), không kể Đô thành Sài Gòn. Năm 1957, tỉnh Gia Định gồm có 6 quận, 10 tổng và 61 xã:
- Quận Gò Vấp có 1 tổng Bình Trị Thượng; quận lỵ: Hạnh Thông Xã.
- Quận Tân Bình có 1 tổng Dương Hòa Thượng; quận lỵ: xã Phú Nhuận.
- Quận Hóc Môn có 2 tổng: Bình Thạnh Trung, Long Bình; quận lỵ: Thới Tam Thôn.
- Quận Thủ Đức có 2 tổng: An Bình, An Điền; quận lỵ: Linh Đông Xã.
- Quận Nhà Bè có 1 tổng Bình Trị Hạ; quận lỵ: xã Phú Xuân Hội.
- Quận Bình Chánh có 3 tổng: Long Hưng Thượng, Long Hưng Trung, Tân Phong Hạ; quận lỵ: xã Bình Chánh.

Năm 1970, Gia Định chia thành 8 quận, ngoài các quận trên còn có thêm:
- Quận Quảng Xuyên
- Quận Cần Giờ

Năm 1974, tỉnh Gia Định có 8 quận, 74 xã, 351 ấp với 1.422.653 dân.

### Sau năm 1975
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, tháng 5 năm 1975, tỉnh Gia Định (ngoại trừ 2 quận: Cần Giờ và Quảng Xuyên) được sáp nhập với Đô thành Sài Gòn và một phần các tỉnh Long An, Bình Dương, Hậu Nghĩa để trở thành thành phố Sài Gòn - Gia Định.
Đến ngày 2 tháng 7 năm 1976, thành phố Sài Gòn - Gia Định được chính thức đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh.

## Phân chia hành chính

### Năm 1897
Toàn tỉnh Gia Định được chia thành 18 tổng:
1. Tổng An Bình gồm 8 làng: An Phú, Bình Lợi, Bình Thạnh, Bình Trưng, Đông Phú, Mỹ Thủy, Phú Thọ, Tân Lập
2. Tổng An Điền gồm 9 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Đông, Linh Chiểu Tây, Linh Chiểu Trung, Trường Thọ, Xuân Trường, Xuân Vinh
3. Tổng An Thành gồm 9 làng: An Thạnh, Hưng Thạnh, Long Tân, Phước Khánh, Phước Trường, Tân Điền, Trường Cửu, Trường Lộc, Tuy Thạnh
4. Tổng An Thịt gồm 5 làng: An Thạnh, Bình Khánh, Khánh Độ, Sài Tân, Vạng Phước
5. Tổng An Thổ gồm 10 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Phước, Bình Thủy, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
6. Tổng An Thủy gồm 14 làng: An Nhơn, Bình Thắng, Bình Thung, Đông Minh, Đông Tác, Đông Yên, Mỹ Hòa, Ngãi Thắng, Phong Phú, Tân Long, Tân Phú, Tân Nhơn, Tân Ninh, Tân Quới
7. Tổng Bình Thạnh Hạ gồm 16 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hội, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh Tây, Trung Chánh, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
8. Tổng Bình Thạnh Trung gồm 17 làng: An Hòa, Bình Lý Đông, Bình Lý, Bình Nhan, Bình Xuân, Hội Thạnh, Mỹ Thạnh, Phú Lợi, Tân Đông, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây, Thạnh Hòa, Thạnh Phú, Thạnh Yên, Thới Thạnh, Thới Thuận
9. Tổng Bình Trị Thượng gồm 16 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Phước, An Thạnh Trung, An Xuân, Bình An Đông, Bình Hòa Xã, Bình Lợi Trung, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Đa
10. Tổng Bình Trị Hạ gồm 9 làng: Phú Hội, Phú Mỹ Tây, Phước Hải, Phước Long Đông, Phước Thành, Phước Thới, Phú Xuân Đông, Tân Qui Đông, Tân Thuận Đông
11. Tổng Bình Trị Trung gồm 5 làng: An Lợi Đông, An Lợi Xã, Bình Khánh, Phú An, Phú Mỹ
12. Tổng Cần Giờ gồm 6 làng: Cần Thạnh, Đông Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh, Thạnh Thới
13. Tổng Dương Hòa Hạ gồm 12 làng: Đức Hưng, Long Kiểng, Long Phước, Long Thạnh Tây, Long Thới Đông, Mỹ Đức, Nhơn Mỹ, Nhơn Ngãi, Phong Lộc, Phú Lễ, Phước Thạnh, Thới Hiệp
14. Tổng Dương Hòa Thượng gồm 14 làng: Bình Hưng, Bình Hưng Đông, Bình Thới, Hòa Hưng, Phú Nhuận, Phú Thạnh, Phú Thọ, Tân Hòa, Tân Hòa Tây, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới, Tân Trụ, Thạnh Hòa
15. Tổng Long Tuy Hạ gồm 11 làng: Mỹ Khánh, Phước An, Phước Mỹ, Tân Thông, Tân Thông Đông, Tân Thông Tây, Tân Thông Trung, Thái Bình Hạ, Thái Bình Thượng, Trung Lập, Vĩnh An Tây
16. Tổng Long Tuy Thượng gồm 14 làng: Phước Ninh, Tân Phú Trung, Tân Thới Đông, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tam, Tân Thới Tây, Tân Thới Trung, Tân Thới Tứ, Thái Sơn, Thới Tam Đông, Vĩnh Cư, Vĩnh Phước, Xuân Thới, Xuân Thới Đông
17. Tổng Long Tuy Trung gồm 6 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh
18. Tổng Long Vĩnh Hạ gồm 11 làng: Chí Thạnh, Ích Thạnh, Long Đại, Long Hậu, Long Sơn, Long Tuy, Mỹ Thạnh, Phước Hậu, Phước Thiện, Phước Thới, Vĩnh Thuận.

### Năm 1939
Tỉnh Gia Định được chia thành 4 quận:
1. Quận Gò Vấp có 3 tổng với 37 làng:
- Tổng Bình Thạnh Hạ gồm 15 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh, Trung Chánh Tây, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
- Tổng Bình Trị Thượng gồm 13 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Xuân, Bình Hòa Xã, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Mỹ An, Thạnh Phước
- Tổng Dương Hòa Thượng gồm 9 làng: Bình Hưng Đông, Bình Hưng, Chí Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới Hòa, Tân Trụ.

2. Quận Hóc Môn có 4 tổng với 24 làng:
- Tổng Bình Thạnh Trung gồm 10 làng: An Phú, Bình Lý, Đông Thạnh, Hòa Phú, Mỹ Bình, Nhị Bình, Paris Tân Qui, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây
- Tổng Long Tuy Hạ gồm 5 làng: Phước An, Phước Mỹ, Tân An Tây, Tân Thông Trung, Trung Lập
- Tổng Long Tuy Thượng gồm 9 làng: Phước Ninh, Tân Hiệp, Tân Phú Trung, Tân Thới, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tứ, Tân Xuân, Vĩnh Cư, Xuân Thới Sơn
- Tổng Long Tuy Trung gồm 5 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh.

3. Quận Thủ Đức có 6 tổng với 43 làng:
- Tổng An Bình gồm 6 làng: An Đông Xã, An Phú, Bình Khánh, Bình Trung, Đông Phú, Thạnh Mỹ Lợi
- Tổng An Điền gồm 7 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Trung, Linh Chiểu, Trường Thọ, Xuân Hiệp
- Tổng An Thành gồm 6 làng: Long Tân, Phú Hữu, Phước Trường, Tân Điền, Trường Khánh, Trường Lộc
- Tổng An Thổ gồm 8 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
- Tổng An Thủy gồm 10 làng: Bình Thắng, Bình Thung, Đông Tác, Đông Yên, Hòa Hiệp, Phong Phú, Tăng Phú, Tân Hóa, Tân Nhơn, Tân Ninh
- Tổng Long Vĩnh Hạ gồm 6 làng: Ích Thạnh, Long Thuận, Long Hòa, Mỹ Thạnh, Phước Hậu, Thái Bình.

4. Quận Nhà Bè có 4 tổng với 19 làng:
- Tổng An Thịt gồm 3 làng: An Thới Đông, Bình Khánh, Tam Thôn Hiệp
- Tổng Bình Trị Hạ gồm 5 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân QuiĐông, Tân Thuận Đông
- Tổng Cần Giờ gồm 5 làng: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh
- Tổng Dương Hòa Hạ gồm 6 làng: Hiệp Phước, Long Đức Đông, Long Kiển, Nhơn Đức, Phú Lễ, Phước Lộc.

### Năm 1955
1. Quận Thủ Đức có 19 làng:
- Tổng An Bình có 05 làng: Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú và An Khánh Xã
- Tổng An Điền có 04 làng: Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã và Tăng Nhơn Phú;
- Tổng An Thổ có 03 làng: An Bình Xã, Hiệp Bình Xã và Tam Bình Xã
- Tổng An Thủy có 03 làng: Bình An, Đông Hòa Xã và Tân Đông Hiệp
- Tổng Long Vĩnh Hạ có 04 làng: Long Thạnh Mỹ, Long Trường, Long Phước Thôn và Long Bình.

2. Quận Nhà Bè có 11 làng:
- Tổng Bình Trị Hạ có 05 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông và Tân Thuận Đông
- Tổng Dương Hòa Hạ có 06 làng: Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức, Hiệp Phước và Phú Lễ.

3. Quận Hóc Môn có 27 làng:
- Tổng Bình Thạnh Trung có 07 làng: Đông Hưng Thuận, Tân Đông Thượng, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Thới Hiệp, Thới Tam Thôn và Trung Mỹ Tây
- Tổng Long Bình có 06 làng: Tân Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Xuân Thới Sơn và Xuân Thới Thượng
- Tổng Long Tuy Thượng có 06 làng: Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung, Bình Mỹ, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An
- Tổng Long Tuy Trung có 04 làng: An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông và Phú Mỹ Hưng;
- Tổng Long Tuy Hạ có 04 làng: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ và Trung Lập.

4. Quận Gò Vấp có 15 làng:
- Tổng Bình Trị Thượng có 08 làng: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội và Quới Xuân
- Tổng Dương Hòa Thượng có 07 làng: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Hòa, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì và Vĩnh Lộc.

### Năm 1974
- Quận Bình Chánh gồm 15 xã: An Lạc, An Phú, An Phú Tây, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Trị Đông, Đa Phước, Hưng Long, Phong Đước, Qui Đức, Tân Kiên, Tân Nhựt, Tân Quý Tây, Tân Tạo, Tân Túc.
- Quận Cần Giờ gồm 5 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An, Tân Thạnh.
- Quận Gò Vấp gồm 7 xã: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội.
- Quận Hóc Môn gồm 12 xã: Đông Hưng Tân, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Hiệp, Tân Thới Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Thới Tam Thôn, Trung Mỹ Tây, Xuân Thới Sơn, Xuân Thới Thượng.
- Quận Nhà Bè gồm 9 xã: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông, Tân Thuận Đông, Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức.
- Quận Quảng Xuyên gồm 4 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp.
- Quận Tân Bình gồm 7 xã: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì, Vĩnh Lộc.
- Quận Thủ Đức gồm 15 xã: Tam Bình Xã, Long Bình, Long Phước Thôn, Long Thạnh Mỹ, Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú, Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã, Long Trường, Tăng Nhơn Phú, Hiệp Bình Xã, Phước Bình.

title: Gia Định

wikitext:
{{bài cùng tên}}
'''Gia Định''' ([[chữ Hán]]: 嘉定) là một địa danh cũ ở [[miền Nam (Việt Nam)|miền Nam Việt Nam]].

==Lịch sử (sơ lược)==
[[Tập tin:East-Hem 600ad.jpg|nhỏ|250px|phải|[[Chân Lạp]]-Phù Nam, vào năm 600.]]
Đất '''Gia Định xưa''' thuộc nước [[Phù Nam]] (tồn tại khoảng đầu [[thế kỷ 1]] đến khoảng nửa [[thế kỷ 7]]), sau đó thuộc vương quốc [[Chân Lạp]] (nay là [[Campuchia]]). Tuy nhiên, "thuộc" một cách lỏng lẻo: "các dân tộc vẫn sống tự trị, và người dân Khmer lẻ tẻ chưa hợp thành đơn vị hành chính thuộc triều đình La Bích (Chân Lạp). Trong khi đó triều đình ấy phải tập trung lực lượng ở phía nam [[Hồ Tonlé Sap|Biển Hồ]] (sau khi bỏ Ăngco ở phía bắc) để đối đầu với [[Xiêm|Xiêm La]] (nay là [[Thái Lan]]) đang tiếp tục lấn đất Chân Lạp ở phía tây. Đất Gia Định vẫn là đất tự do của các dân tộc và hầu như vô chủ, là đất hoang nhàn cả về kinh tế lẫn chủ quyền từ xưa"<ref>Theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 143.</ref>.

Theo sử liệu, lưu dân Việt đã đến đây khai hoang và làm ăn sinh sống vào đầu [[thế kỷ 17]], nhờ có cuộc hôn nhân giữa [[công nữ Ngọc Vạn]] với vua [[Chân Lạp]] [[Chey Chettha II|Chey Chetta II]] vào năm [[1620]]. Vì mưu sinh, có thể lưu dân Việt đã có mặt ở đây trước khi có cuộc hôn nhân ấy. Song, chính nhờ mối quan hệ đó, mà [[Đại Việt]] (nay là [[Việt Nam]]) và Chân Lạp trở nên êm đẹp, dân cư hai nước có thể tự do qua lại sinh sống, tạo điều kiện cho lưu dân Việt ngày càng đông đảo hơn ở khu vực [[Đồng Nai]], [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]]...<ref>Theo lời của [[Lê Quý Đôn]], thì lưu dân Việt đã phải chịu nhiều gian khó và hiểm nguy cho cuộc mưu sinh ấy, vì lúc bấy giờ ngay tại vùng đất [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]] ngày nay ''"từ các cửa biển Cần Giờ, Soài Rạp, Cửa Tiểu, Cửa Đại toàn là rừng rậm hàng mấy nghìn dặm"'' (''Phủ biên tạp lục'', tập 1. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1977, tr. 345).</ref>.

Và căn cứ đoạn chép trong ''[[Gia Định thành thông chí]]'', thì lúc bấy giờ lưu dân Việt "ở lẫn với người Cao Miên" (tức Chân Lạp), trích:
:''"Năm [[Mậu Tuất]] ([[1658]])...vua (chúa [[Nguyễn Phúc Tần]]) sai Phó tướng Yến Vũ hầu (Nguyễn Phước Yến)...đem 2000 quân, đi tuần đến thành Mỗi Xoài nước Cao Miên, đánh phá được, bắt vua nước ấy là Nặc Ông Chân, đóng gông đem đến hành tại ở dinh [[Quảng Bình]]. Vua dụ tha tội...Khi ấy địa đầu trấn Gia Định là hai xứ Mỗi Xoài, Đồng Nai đã có dân lưu tán của nước ta cùng ở lẫn với người Cao Mên, để khai khẩn đất"''..<ref>''Gia Định thành thông chí'', "Cương vực chí" (in trong sách ở mục tham khảo, tr. 172-173). Chữ trong ngoặc là của người soạn.</ref>

===Trong công cuộc Nam tiến===
Năm [[Kỷ Mùi]] ([[1679]]), vì không theo [[nhà Thanh]], các tướng [[nhà Minh]] là [[Dương Ngạn Địch]], Hoàng Tiến, [[Trần Thượng Xuyên]], Trần An Bình đã đem hơn 3.000 quân cùng 50 chiếc thuyền từ [[Quảng Đông]] ([[Trung Quốc]]) vào 2 cửa biển là Tư Dung ([[cửa Tư Hiền]]) và Đà Nẵng xin qui phụ. Nghe theo lời bàn của triều thần, chúa [[Nguyễn Phúc Tần]] bèn cho họ vào ở xứ [[Đồng Nai]] (nhóm Trần Thượng Xuyên) và xứ [[Mỹ Tho]] (nhóm Dương Ngạn Địch). Từ đó, họ vỡ đất phá hoang, cày ruộng, dựng nhà và phố chợ, buôn bán giao thông với người [[Trung Quốc]], [[Tây Dương]], [[Nhật Bản]], [[Đồ Bàn]]...khiến phong tục văn minh dần dần phổ biến...<ref>Xem ''Gia Định thành thông chí'' (Cương vực chí, tr. 174) và ''Quốc triều sử toát yếu'' (phần Tiền biên, tr. 38).</ref>.

Đến đầu năm [[Mậu Dần]] ([[1698]]), nhận lệnh của chúa [[Nguyễn Phúc Chu]], Thống suất [[Nguyễn Hữu Cảnh]] đi kinh lược nước Chân Lạp. Sau đó, ông "lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, đặt xứ [[Đồng Nai]] (Lộc Dã) làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên (vùng [[Biên Hòa]]); xứ Sài Gòn làm huyện Tân Bình, dựng dinh Phiên Trấn (vùng Gia Định). Các nơi đều đặt quan lưu giữ. Mở đất ngàn dặm, được trên 4 vạn hộ. Chiêu mộ dân xiêu tán từ Bố Chánh trở vào Nam cho đến ở, thành lập xã thôn, khai khẩn ruộng đồng, làm sổ đinh, sổ điền. Lại lấy những lái buôn người Hoa sống ở Trấn Biên lập nên xã Thanh Hà, những người ở Phiên Trấn lập nên xã Minh Hương"...<ref>Xem ''Gia Định thành thông chí'' (Cương vực chí, tr. 177) và ''Quốc triều sử toát yếu'' (phần Tiền biên, tr. 43).</ref>.

Vậy, kể từ năm đó ([[1698]]), dinh Phiên Trấn gồm một phủ (Gia Định) và một huyện (Tân Bình). Về mặt hành chính, chúa Nguyễn Phúc Chu đặt chức Giám quân, Cai bộ và Ký lục để cai trị.

Dần dần, đến đời chúa [[Nguyễn Phúc Khoát]], vùng đất phía Nam nới rộng thêm ra, theo chính sách "tàm thực" (lối xâm lấn dần dần như [[Dâu tằm tơ|tằm]] ăn lá dâu) của tướng [[Nguyễn Cư Trinh]]. Sau khi con đường Nam tiến thành công, toàn lãnh thổ miền Nam được phân ra thành ba dinh lớn là: Trấn Biên dinh (trấn lỵ ở Biên Hòa), Phiên Trấn dinh (trấn lỵ ở Gia Định) và [[Long Hồ (dinh)|Long Hồ dinh]] (trấn lỵ ở [[Vĩnh Long]]).

===Dưới thời Vua [[Gia Long|Nguyễn Phúc Ánh]] ([[Gia Long]])===
[[Tập tin:Bản Đồ Xứ Gia Định Hậu Bản XVIII.png|nhỏ|250px|Bản Đồ Xứ Gia Định, Việt Nam khoảng cuối thế kỷ 18. Vẽ lại một phần từ lược đồ của tác giả Tạ Chí Đại Trường (1973), Lịch sử Nội Chiến Việt Nam 1771- 1802, Sài Gòn: Nhà xuất bản Văn Sử Học, tr. 95]]
[[Tập tin:Map of Saigon 1795 Jean-Marie Dayot.jpg|nhỏ|250px|Bản đồ Sài Gòn năm 1795 với thành Bát Quái ở chính giữa do [[Jean-Marie Dayot]] vẽ]]

Năm [[Bính Thân]] (1776), Gia Định bị quân [[Nhà Tây Sơn|Tây Sơn]] vào chiếm cứ <ref>Lúc quân Tây Sơn vào Nam, lần lượt có các quan trấn thủ Gia Định là: Đỗ Nhà Trập, Đặng Văn Chơn, [[Nguyễn Lữ|Nguyễn Văn Lữ]] và Phạm Văn Tham (theo Huỳnh Minh, tr. 27).</ref>. Sau khi đánh lấy lại, [[tháng mười một|tháng 11]] (âm lịch) năm [[Kỷ Hợi]] ([[1779]]), chúa [[Gia Long|Nguyễn Phúc Ánh]] duyệt xem bản đồ, chia toàn miền Nam lúc bấy giờ ra thành một trấn (Hà Tiên) và 4 dinh (Trấn Biên, Phiên Trấn, Trường Đồn [nâng lên từ đạo], [[Long Hồ (dinh)|Long Hồ]]) <ref>''Quốc triều sử toát yếu'', phần Chính biên, tr. 27.</ref>. Tất cả các dinh trấn này đều chịu sự cai quản của '''phủ Gia Định''' <ref name="Nguyễn Đình Đầu, tr. 196">Nguyễn Đình Đầu, tr. 196.</ref>. Khi ấy, dinh Phiên Trấn có một huyện là Tân Bình, gồm 4 tổng là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc.

Năm [[1790]], chúa Nguyễn Phúc Ánh sai đắp [[thành Bát Quái]], đồng thời chọn thành phố [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]] (thuộc tổng Bình Dương, huyện Tân Bình) <ref>Các nhà nghiên cứu địa lý lịch sử thấy rằng Sài Gòn đã là "thành phố" từ khi tướng [[Nguyễn Cửu Đàm]] xây lũy Bán Bích năm [[1772]]...Đến năm [[1698]], thì Sài Gòn đã thành thương cảng và thành nơi đô hội rồi (theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 186). Xem thêm trang: [[Thành phố Hồ Chí Minh]].</ref> làm nơi đóng đô của mình, và gọi là '''Gia Định kinh'''. Địa vị kinh đô này chỉ tồn tại được trên 10 năm ([[1790]] - [[1801]]), vì sau khi lấy được [[Cố đô Huế|Phú Xuân]] ([[1801]]), chúa Nguyễn liền dời đô ra đấy <ref>Nguyễn Đình Đầu, tr. 195.</ref>.

Năm [[Nhâm Tuất]] ([[1802]]), vua [[Gia Long]] (tức chúa Nguyễn Phúc Ánh) cho đổi phủ Gia Định thành '''trấn Gia Định''', đồng thời cho các dinh cũng đổi thành các trấn, gồm: Phiên An, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Thanh và Hà Tiên. Tất cả các trấn này nằm dưới sự cai quản của ''trấn Gia Định''. Có thể coi đây là thời kỳ "Gia Định ngũ trấn"<ref name="Nguyễn Đình Đầu, tr. 196"/>.

Đến năm [[Mậu Thìn]] ([[1808]]), nhà vua này định lại bờ cõi, phân địa giới toàn lãnh thổ Việt Nam ra làm 4 dinh gồm 25 trấn, đồng thời lại chia làm hai miền Bắc Nam, gọi là '''[[Bắc Thành]]''' và '''Gia Định Thành''' để tiện việc cai quản<ref>Huỳnh Minh, ''Gia Định xưa'', tr. 12.</ref>.
Lúc bấy giờ, trấn Gia Định được đổi thành [[Gia Định Thành]], và cho cai quản 5 trấn, là: Phiên An, Biên Hòa, Vĩnh Thanh, Định Tường và An Giang<ref>''Quốc triều sử toát yếu'', phần "Chính biên", tr. 96</ref>.

Theo Nguyễn Đình Đầu, sở dĩ trấn Gia Định được đổi tên là "Gia Định Thành" là vì trước đây Gia Định và Phiên An cùng gọi là "trấn", rất dễ lẫn nhau, và dễ nhầm là ngang bậc nhau. Và cũng theo nhà nghiên cứu này, mặc dù danh xưng thay đổi, song [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]] (thuộc trấn Phiên An) vẫn luôn là lỵ sở của các thời kỳ: phủ Gia Định, trấn Gia Định và Gia Định Thành<ref name="Nguyễn Đình Đầu, tr. 196"/>.

Về mặt hành chính của Gia Định Thành, đứng đầu là Tổng trấn, có hai phụ tá là Hiệp Tổng trấn và Phó Tổng trấn. Các thuộc viên khác, gồm có Trấn thủ, Cai bộ và Ký lục. Đây chính là các quan chức đại diện cho triều đình để thống quản các trấn ở phía Nam <ref>Nguyễn Đình Đầu, tr. 155.</ref>.

Tổng trấn đầu tiên của Gia Định Thành là [[Nguyễn Văn Nhơn]] (hay Nhân), và vị Tổng trấn cuối cùng là [[Lê Văn Duyệt]]. Theo thống kê năm [[1819]], thì 5 trấn của Gia Định Thành có khoảng 700.000 dân, riêng trấn Phiên An có khoảng 180.000 dân <ref>Theo Nguyễn Đình Đầu, tr. 201.</ref>.

===Dưới thời [[Minh Mạng]] - [[Thiệu Trị]]===
[[Tập tin:NamKyLucTinh1841-1862.jpg|nhỏ|250px|phải|Nam Kỳ lục tỉnh giai đoạn (1832-1862)]]
Năm [[Minh Mạng]] thứ 13 ([[Nhâm Thìn]], [[1832]]), sau khi [[Lê Văn Duyệt]] từ trần, nhà vua bãi bỏ chức Tổng trấn, chia [[Gia Định Thành]] ra làm 6 tỉnh là: Phiên An, [[Biên Hòa]], [[Định Tường]], [[Vĩnh Long]], [[An Giang]] và [[Hà Tiên (tỉnh)|Hà Tiên]] (gọi chung là ''[[Nam Kỳ Lục tỉnh]]''), và không đặt một viên quan nào cai trị chung cho cả lục tỉnh nữa. Đơn vị hành chính Gia Định Thành kể như bị xóa sổ từ năm ấy ([[1832]]).

Lúc bấy giờ, tỉnh Phiên An gồm hai phủ là phủ [[Tân Bình (phủ cũ Gia Định)|Tân Bình]] (4 tổng lệ thuộc là Bình Dương, Tân Long, Thuận An và Phước Lộc đều thăng làm huyện) và phủ Tân An (lấy hai huyện Thuận An và Phước Lộc lập thành)<ref>Theo ''[[Đại Nam nhất thống chí]]'' (quyển 31, tỉnh Gia Định, mục "Dựng đặt và diên cách, tr. 1148) và Huỳnh Minh, tr. 14.</ref>.

[[Tháng năm|Tháng 5]] ([[âm lịch]]) năm [[Quý Tỵ]] ([[1833]]), [[Lê Văn Khôi]] khởi binh chiếm thành Phiên An. [[Tháng tám|Tháng 8]] (âm lịch) năm đó, vua [[Minh Mạng]] cho đổi tỉnh Phiên An thành tỉnh Gia Định<ref>Theo ''Quốc triều sử toát yếu'' (tr. 205) và Nguyễn Đình Đầu (tr. 209).</ref>. Sau, nhà vua lại đặt thêm phủ Tây Ninh gồm hai huyện là Tân Ninh và Quang Hóa<ref name="DNNTC">Theo ''Đại Nam nhất thống chí'', quyển 31 (tr. 1148).</ref>.

Năm [[Thiệu Trị]] thứ nhất ([[1841]]), lại đặt thêm phủ Hòa Thịnh (gồm hai huyện Tân Hòa và Tân Thịnh), và phủ Tân Bình lại đặt thêm huyện Bình Long<ref name="DNNTC" />.

===Dưới thời [[Tự Đức]]===
Năm Tự Đức thứ 5 ([[1852]]), bỏ bớt phủ Hòa Thịnh. Cử Tri huyện Tân Hòa kiêm công việc của huyện Tân Thịnh, đồng thời lại cho thuộc vào phủ Tân An. Lại cho Tri phủ Tân Bình kiêm công việc ở huyện Bình Long <ref name="DNNTC" />.

Sau [[trận Đại đồn Chí Hòa]] ([[tháng hai|tháng 2]] năm [[1861]]), 3 tỉnh miền Đông (Gia Định, [[Biên Hòa]], [[Định Tường]]) mất vào tay [[đế quốc thực dân Pháp|thực dân Pháp]] (theo [[Hòa ước Nhâm Tuất (1862)|Hòa ước Nhâm Tuất, 1862]]). Lần hồi cả [[Nam Kỳ Lục tỉnh]] đều bị họ chiếm hết, rồi trở thành thuộc địa (theo [[Hòa ước Giáp Tuất (1874)|Hòa ước Giáp Tuất, 1874]]).

===Dưới thời Pháp thuộc===
[[Tập tin:Saigon Province.jpg|300px|phải|nhỏ|Bản đồ hạt Sài Gòn năm 1885]]
====Về Nam Kỳ lục tỉnh====
Tính đến năm [[1944]], Nam Kỳ lục tỉnh thời Nguyễn đã được thực dân Pháp chia thành 22 tỉnh như sau:

- Khu vực Sài Gòn cũ gồm các tỉnh: Gia Định, [[Tân Bình (tỉnh)|Tân Bình]]<ref>Xưa là phủ Tân Bình, được thực dân Pháp nâng thành tỉnh vào ngày [[11 tháng 5]] năm [[1944]] (Huỳnh Minh, tr. 22).</ref> và [[Chợ Lớn]].

- Khu vực miền Đông gồm các tỉnh: [[Biên Hòa]], Thủ Dầu Một ([[Bình Dương]] ngày nay), [[Tây Ninh]], [[Bà Rịa]] và [[Vũng Tàu]].

- Khu vực miền Tây gồm các tỉnh: [[Bến Tre]], [[Tân An]], [[Gò Công]], [[Mỹ Tho]], [[Vĩnh Long]], [[Sa Đéc]], [[Cần Thơ]], [[Trà Vinh]], [[Long Xuyên]], [[Châu Đốc]], [[Sóc Trăng]], [[Bạc Liêu]] và [[Hà Tiên (tỉnh)|Hà Tiên]].

Về việc hành chính, sau khi chiếm xong Gia Định, Đề đốc Charner cho thiết lập chế độ cai trị tạm thời. Nhiều sĩ quan được lãnh trách nhiệm cai trị, gọi là "Quản đốc bổn quốc sự vụ", vì lúc ấy các quan Nam triều đã bỏ đi hết...Đến thời Đô đốc Bonard mới giao phó cho một số viên chức người Việt. Tuy nhiên, kể từ năm [[1859]], cấp lãnh đạo tối cao lần lượt vẫn là các sĩ quan Hải quân cao cấp của Pháp, như Rigault de Genouilly, Page, Charner, Bonard, De la Grandière...

Năm [[1864]], Đô đốc De la Grandière thay đổi chế độ cai trị. Ba tỉnh miền Đông bị chia làm 7 khu vực: [[Bà Rịa]], [[Biên Hòa]], [[Cần Giuộc]], [[Mỹ Tho]], [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]], [[Tân An]], [[Gò Công]] và [[Tây Ninh]]. Đây vẫn còn là tổ chức quân sự. Để chuyển dần qua chế độ dân sự, ngày [[9 tháng 11]] năm đó ([[1864]]), De la Gradière lập một tòa Thượng thư cai quản các quan Tham biện, sĩ quan và nhân viên công lực, v.v...Và trong năm [[1865]], riêng vùng Gia Định có mấy sở Tham biện được đặt ở Sài Gòn, Chợ Lớn, [[Cần Giuộc]], Tây Ninh và Tân An.

Năm [[1867]], [[thực dân Pháp]] chiếm trọn 6 tỉnh [[Nam Kỳ]]. Sau đó, họ chia Nam Kỳ ra làm 6 tỉnh là ''Sài Gòn, Mỹ Tho, Biên Hòa, Vĩnh Long, Châu Đốc và Hà Tiên'', đồng thời đặt ra 24 sở Tham biện để cai quản số tỉnh ấy. Riêng ở Sài Gòn có 7 tham biện...

Tuy vậy, đến ngày [[13 tháng 5]] năm [[1879]], do lệnh của [[Tổng thống Pháp]], bên quan văn mới được nắm quyền cai trị tối cao. Vị quan văn Pháp đầu tiên được cử làm [[Thống đốc Nam Kỳ]] là [[Charles Le Myre de Vilers]]. Từ đấy, việc quân sự và dân sự mới được phân biệt hẳn hoi.

====Về tỉnh Gia Định====
Sau khi thực dân Pháp chiếm lấy tỉnh Gia Định thời Nguyễn, lần lượt họ đã chia cắt ra làm 6 tỉnh là: Gia Định, Chợ Lớn (lập năm [[1876]]), Tân An (lập năm [[1854]]), Tây Ninh (lập năm [[1900]]), Gò Công (lập năm [[1900]]) và Tân Bình (lập năm [[1944]]).

Năm [[1956]], tỉnh Chợ Lớn sáp nhập với tỉnh Tân An thành tỉnh Long An, tỉnh Gò Công sáp nhập với tỉnh [[Mỹ Tho]] thành tỉnh [[Định Tường]]...<ref>Phần "Dưới thời Pháp thuộc" căn cứ theo Huỳnh Minh, tr. 19-22.</ref>

===Thời Việt Nam Cộng hòa===
[[Tập tin:Gia-dinh Province.jpg|nhỏ|Phân chia hành chánh tỉnh Gia Định 1973. Đô thành Sài Gòn nằm giữa nhưng không phụ thuộc tỉnh Gia Định]]
Năm [[1956]], dưới thời [[Việt Nam Cộng hòa]], Gia Định là một trong 22 tỉnh của [[Nam Bộ]] (tức Nam Kỳ lục tỉnh), không kể Đô thành Sài Gòn. Năm [[1957]], tỉnh Gia Định gồm có 6 quận, 10 tổng và 61 xã:
* Quận [[Gò Vấp]] có 1 tổng Bình Trị Thượng; quận lỵ: Hạnh Thông Xã.
* Quận [[Tân Bình]] có 1 tổng Dương Hòa Thượng; quận lỵ: xã Phú Nhuận.
* Quận [[Hóc Môn]] có 2 tổng: Bình Thạnh Trung, Long Bình; quận lỵ: Thới Tam Thôn.
* Quận [[Thủ Đức]] có 2 tổng: An Bình, An Điền; quận lỵ: Linh Đông Xã.
* Quận [[Nhà Bè]] có 1 tổng Bình Trị Hạ; quận lỵ: xã Phú Xuân Hội.
* Quận [[Bình Chánh]] có 3 tổng: Long Hưng Thượng, Long Hưng Trung, Tân Phong Hạ; quận lỵ: xã Bình Chánh.
Năm [[1970]], Gia Định chia thành 8 quận, ngoài các quận trên còn có thêm:
* Quận [[Quảng Xuyên]]
* Quận [[Cần Giờ]]

Năm [[1974]], tỉnh Gia Định có 8 quận, 74 xã, 351 ấp với 1.422.653 dân.

=== Sau năm 1975 ===
Sau [[sự kiện 30 tháng 4 năm 1975]], [[tháng năm|tháng 5]] [[1975|năm 1975]], tỉnh Gia Định (ngoại trừ 2 quận: Cần Giờ và Quảng Xuyên) được sáp nhập với Đô thành Sài Gòn và một phần các tỉnh [[Long An]], [[Bình Dương]], [[Hậu Nghĩa]] để trở thành ''thành phố Sài Gòn - Gia Định''.

Đến ngày [[2 tháng 7]] năm [[1976]], thành phố Sài Gòn - Gia Định được chính thức đổi tên thành [[Thành phố Hồ Chí Minh]].

==Phân chia hành chính==
===Năm 1897===
Toàn tỉnh Gia Định được chia thành 18 tổng:
#Tổng An Bình gồm 8 làng: An Phú, Bình Lợi, Bình Thạnh, Bình Trưng, Đông Phú, Mỹ Thủy, Phú Thọ, Tân Lập
#Tổng An Điền gồm 9 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Đông, Linh Chiểu Tây, Linh Chiểu Trung, Trường Thọ, Xuân Trường, Xuân Vinh
#Tổng An Thành gồm 9 làng: An Thạnh, Hưng Thạnh, Long Tân, Phước Khánh, Phước Trường, Tân Điền, Trường Cửu, Trường Lộc, Tuy Thạnh
#Tổng An Thịt gồm 5 làng: An Thạnh, Bình Khánh, Khánh Độ, Sài Tân, Vạng Phước
#Tổng An Thổ gồm 10 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Phước, Bình Thủy, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
#Tổng An Thủy gồm 14 làng: An Nhơn, Bình Thắng, Bình Thung, Đông Minh, Đông Tác, Đông Yên, Mỹ Hòa, Ngãi Thắng, Phong Phú, Tân Long, Tân Phú, Tân Nhơn, Tân Ninh, Tân Quới
#Tổng Bình Thạnh Hạ gồm 16 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hội, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh Tây, Trung Chánh, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
#Tổng Bình Thạnh Trung gồm 17 làng: An Hòa, Bình Lý Đông, Bình Lý, Bình Nhan, Bình Xuân, Hội Thạnh, Mỹ Thạnh, Phú Lợi, Tân Đông, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây, Thạnh Hòa, Thạnh Phú, Thạnh Yên, Thới Thạnh, Thới Thuận
# Tổng Bình Trị Thượng gồm 16 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Phước, An Thạnh Trung, An Xuân, Bình An Đông, Bình Hòa Xã, Bình Lợi Trung, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Đa
#Tổng Bình Trị Hạ gồm 9 làng: Phú Hội, Phú Mỹ Tây, Phước Hải, Phước Long Đông, Phước Thành, Phước Thới, Phú Xuân Đông, Tân Qui Đông, Tân Thuận Đông
#Tổng Bình Trị Trung gồm 5 làng: An Lợi Đông, An Lợi Xã, Bình Khánh, Phú An, Phú Mỹ
#Tổng Cần Giờ gồm 6 làng: Cần Thạnh, Đông Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh, Thạnh Thới
#Tổng Dương Hòa Hạ gồm 12 làng: Đức Hưng, Long Kiểng, Long Phước, Long Thạnh Tây, Long Thới Đông, Mỹ Đức, Nhơn Mỹ, Nhơn Ngãi, Phong Lộc, Phú Lễ, Phước Thạnh, Thới Hiệp
#Tổng Dương Hòa Thượng gồm 14 làng: Bình Hưng, Bình Hưng Đông, Bình Thới, Hòa Hưng, Phú Nhuận, Phú Thạnh, Phú Thọ, Tân Hòa, Tân Hòa Tây, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới, Tân Trụ, Thạnh Hòa
#Tổng Long Tuy Hạ gồm 11 làng: Mỹ Khánh, Phước An, Phước Mỹ, Tân Thông, Tân Thông Đông, Tân Thông Tây, Tân Thông Trung, Thái Bình Hạ, Thái Bình Thượng, Trung Lập, Vĩnh An Tây
#Tổng Long Tuy Thượng gồm 14 làng: Phước Ninh, Tân Phú Trung, Tân Thới Đông, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tam, Tân Thới Tây, Tân Thới Trung, Tân Thới Tứ, Thái Sơn, Thới Tam Đông, Vĩnh Cư, Vĩnh Phước, Xuân Thới, Xuân Thới Đông
#Tổng Long Tuy Trung gồm 6 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh
#Tổng Long Vĩnh Hạ gồm 11 làng: Chí Thạnh, Ích Thạnh, Long Đại, Long Hậu, Long Sơn, Long Tuy, Mỹ Thạnh, Phước Hậu, Phước Thiện, Phước Thới, Vĩnh Thuận.

===Năm 1939===
Tỉnh Gia Định được chia thành 4 quận:

1. Quận [[Gò Vấp]] có 3 tổng với 37 làng:
*Tổng Bình Thạnh Hạ gồm 15 làng: Mỹ Hòa, Tân Đông Thượng, Tân Đông Trung, Tân Hưng, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Thượng, Thới An, Thới Hòa, Thuận Kiều, Trung Chánh, Trung Chánh Tây, Trung Hưng, Xuân Hòa, Xuân Thới Tây, Vĩnh Lộc
*Tổng Bình Trị Thượng gồm 13 làng: An Hội, An Lộc Đông, An Lộc, An Nhơn Xã, An Xuân, Bình Hòa Xã, Bình Quới Tây, Hanh Phú, Hanh Thông Tây, Hanh Thông Xã, Quới An, Thạnh Mỹ An, Thạnh Phước
*Tổng Dương Hòa Thượng gồm 9 làng: Bình Hưng Đông, Bình Hưng, Chí Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ, Tân Sơn Nhì, Tân Sơn Nhứt, Tân Thới Hòa, Tân Trụ.

2. Quận [[Hóc Môn]] có 4 tổng với 24 làng:
*Tổng Bình Thạnh Trung gồm 10 làng: An Phú, Bình Lý, Đông Thạnh, Hòa Phú, Mỹ Bình, Nhị Bình, Paris Tân Qui, Tân Mỹ Đông, Tân Thạnh Đông, Tân Thạnh Tây
*Tổng Long Tuy Hạ gồm 5 làng: Phước An, Phước Mỹ, Tân An Tây, Tân Thông Trung, Trung Lập
*Tổng Long Tuy Thượng gồm 9 làng: Phước Ninh, Tân Hiệp, Tân Phú Trung, Tân Thới, Tân Thới Nhì, Tân Thới Tứ, Tân Xuân, Vĩnh Cư, Xuân Thới Sơn
*Tổng Long Tuy Trung gồm 5 làng: An Nhơn Tây, Mỹ Hưng, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Phú Thạnh.

3. Quận [[Thủ Đức]] có 6 tổng với 43 làng:
*Tổng An Bình gồm 6 làng: An Đông Xã, An Phú, Bình Khánh, Bình Trung, Đông Phú, Thạnh Mỹ Lợi
*Tổng An Điền gồm 7 làng: Bình Quới Đông, Bình Thái, Bình Thọ, Linh Chiểu Trung, Linh Chiểu, Trường Thọ, Xuân Hiệp
*Tổng An Thành gồm 6 làng: Long Tân, Phú Hữu, Phước Trường, Tân Điền, Trường Khánh, Trường Lộc
*Tổng An Thổ gồm 8 làng: Bình Chánh, Bình Chiểu, Bình Đức, Bình Đường, Bình Phú, Bình Triệu, Đông An, Dĩ An
*Tổng An Thủy gồm 10 làng: Bình Thắng, Bình Thung, Đông Tác, Đông Yên, Hòa Hiệp, Phong Phú, Tăng Phú, Tân Hóa, Tân Nhơn, Tân Ninh
*Tổng Long Vĩnh Hạ gồm 6 làng: Ích Thạnh, Long Thuận, Long Hòa, Mỹ Thạnh, Phước Hậu, Thái Bình.

4. Quận [[Nhà Bè]] có 4 tổng với 19 làng:
*Tổng An Thịt gồm 3 làng: An Thới Đông, Bình Khánh, Tam Thôn Hiệp
*Tổng Bình Trị Hạ gồm 5 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân QuiĐông, Tân Thuận Đông
*Tổng Cần Giờ gồm 5 làng: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Lý Nhơn, Tân Thạnh
*Tổng Dương Hòa Hạ gồm 6 làng: Hiệp Phước, Long Đức Đông, Long Kiển, Nhơn Đức, Phú Lễ, Phước Lộc.

===Năm 1955===
1. Quận [[Thủ Đức]] có 19 làng:
*Tổng An Bình có 05 làng: Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú và An Khánh Xã
*Tổng An Điền có 04 làng: Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã và Tăng Nhơn Phú;
*Tổng An Thổ có 03 làng: An Bình Xã, Hiệp Bình Xã và Tam Bình Xã
*Tổng An Thủy có 03 làng: Bình An, Đông Hòa Xã và Tân Đông Hiệp
*Tổng Long Vĩnh Hạ có 04 làng: Long Thạnh Mỹ, Long Trường, Long Phước Thôn và Long Bình.

2. Quận [[Nhà Bè]] có 11 làng:
*Tổng Bình Trị Hạ có 05 làng: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông và Tân Thuận Đông
*Tổng Dương Hòa Hạ có 06 làng: Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức, Hiệp Phước và Phú Lễ.

3. Quận [[Hóc Môn]] có 27 làng:
*Tổng Bình Thạnh Trung có 07 làng: Đông Hưng Thuận, Tân Đông Thượng, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Thới Hiệp, Thới Tam Thôn và Trung Mỹ Tây
*Tổng Long Bình có 06 làng: Tân Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Xuân Thới Sơn và Xuân Thới Thượng
*Tổng Long Tuy Thượng có 06 làng: Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung, Bình Mỹ, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An
*Tổng Long Tuy Trung có 04 làng: An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông và Phú Mỹ Hưng;
*Tổng Long Tuy Hạ có 04 làng: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ và Trung Lập.

4. Quận [[Gò Vấp]] có 15 làng:
*Tổng Bình Trị Thượng có 08 làng: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội và Quới Xuân
*Tổng Dương Hòa Thượng có 07 làng: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Hòa, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì và Vĩnh Lộc.

===Năm 1974===
*Quận [[Bình Chánh]] gồm 15 xã: An Lạc, An Phú, An Phú Tây, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Trị Đông, Đa Phước, Hưng Long, Phong Đước, Qui Đức, Tân Kiên, Tân Nhựt, Tân Quý Tây, Tân Tạo, Tân Túc.
*Quận [[Cần Giờ]] gồm 5 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An, Tân Thạnh.
*Quận [[Gò Vấp]] gồm 7 xã: An Nhơn Xã, An Phú Đông, Bình Hòa Xã, Thạnh Lộc Thôn, Hanh Thông Xã, Thạnh Mỹ Tây, Thông Tây Hội.
*Quận [[Hóc Môn]] gồm 12 xã: Đông Hưng Tân, Đông Thạnh, Nhị Bình, Tân Hiệp, Tân Thới Hiệp, Tân Thới Nhứt, Tân Thới Nhì, Tân Thới Trung, Thới Tam Thôn, Trung Mỹ Tây, Xuân Thới Sơn, Xuân Thới Thượng.
*Quận [[Nhà Bè]] gồm 9 xã: Phú Mỹ Tây, Phú Xuân Hội, Phước Long Đông, Tân Quy Đông, Tân Thuận Đông, Long Kiểng, Phước Lộc Thôn, Nhơn Đức, Long Đức.
*Quận [[Quảng Xuyên]] gồm 4 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp.
*Quận [[Tân Bình]] gồm 7 xã: Bình Hưng Hòa, Phú Nhuận, Phú Thọ Hòa, Tân Phú, Tân Sơn Hòa, Tân Sơn Nhì, Vĩnh Lộc.
*Quận [[Thủ Đức]] gồm 15 xã: Tam Bình Xã, Long Bình, Long Phước Thôn, Long Thạnh Mỹ, Bình Trưng, Thạnh Mỹ Lợi, Phú Hữu, An Phú, Linh Xuân Thôn, Phước Long Xã, Linh Đông Xã, Long Trường, Tăng Nhơn Phú, Hiệp Bình Xã, Phước Bình.

==Đọc thêm==
*[[TP Hồ Chí Minh]]
*[[Gia Định Thành]]
*[[Gia Định (tỉnh)|tỉnh Gia Định]]
*[[Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh]]
*[[Lịch sử hành chính Thành phố Hồ Chí Minh]]

==Tham khảo==
*[[Trịnh Hoài Đức]], ''[[Gia Định thành thông chí]]'' in trong ''Tổng tập dư địa chí Việt Nam'' (tập 3). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
*[[Quốc sử quán (triều Nguyễn)|Quốc sử quán triều Nguyễn]], ''Quốc triều sử toát yếu'' (phần Tiền biên). Nhà xuất bản Văn học, 2002.
*[[Quốc sử quán (triều Nguyễn)|Quốc sử quán triều Nguyễn]], ''[[Đại Nam nhất thống chí]]'' (quyển 31) in trong ''Tổng tập dư địa chí Việt Nam'' (tập 2). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
*[[Nguyễn Đình Đầu]],''Địa lý lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh" in trong Địa chí văn hóa TP. HCM (tập 1). Nhà xuất bản Tp. HCM, 1987.
*Huỳnh Minh, ''Gia Định xưa'', Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, 2006.

== Chú thích ==
{{Tham khảo}}

[[Thể loại:Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh]]
[[Thể loại:Địa danh cũ Việt Nam]]
[[Thể loại:Tỉnh cũ Việt Nam]]
[[Thể loại:Lịch sử Đàng Trong]]


text:
# Ecnomus fletcheri
Ecnomus fletcheri là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

wikiname: viwiki

title: Ecnomus fletcheri

in_language: vi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ecnomus fletcheri''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]]
| familia = [[Ecnomidae]]
| genus = ''[[Ecnomus]]''
| species = '''''E. fletcheri'''''
| binomial = ''Ecnomus fletcheri''
| binomial_authority = [[Martin E. Mosely|Mosely]], 1932
}}
'''''Ecnomus fletcheri'''''<ref name = "COL"/> là một loài [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]] trong họ [[Ecnomidae]]. Chúng phân bố ở [[miền Ấn Độ - Mã Lai]].

==Tham khảo==
<references>
<ref name = "COL">{{chú thích web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Ecnomus+fletcheri/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = 5 tháng 6 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
</references>

[[Thể loại:Ecnomus]]

{{Trichoptera-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Trichoptera

Họ (familia): Ecnomidae

Chi (genus): Ecnomus

Loài (species): E. fletcheri

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ecnomus fletcheri · Mosely, 1932


text:
# Todd Mission, Texas
Todd Mission là một thành phố thuộc quận Grimes, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 107 người.

## Dân số
- Dân số năm 2000: 146 người.
- Dân số năm 2010: 107 người.

title: Todd Mission, Texas

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
 | tên chính thức =
| tên = Todd Mission, Texas
| settlement_type = [[Thành phố tại Hoa Kỳ|Thành phố]]
 | tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ =Grimes County Todd Mission.svg | ctbd = Vị trí trong [[Quận Grimes, Texas|Quận Grimes]], [[Texas]]
| bản đồ 1 = Map of USA TX.svg
| ctbd1 = Vị trí quận Grimes trong tiểu bang Texas ở Hoa Kỷ
 | subdivision_type = [[Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Tiểu bang Hoa Kỳ|Tiểu bang]]
 | subdivision_type2 = [[Danh sách các quận ở Texas|Quận]]
 | subdivision_name = [[Hoa Kỳ]]
 | subdivision_name1 = [[Texas]]
 | subdivision_name2 = [[Quận Grimes, Texas|Quận Grimes]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=2010
 | population_footnotes =
 | population_total = 107
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Múi giờ miền Trung (Bắc Mỹ)|CST]]
 | utc_offset = -6
 | timezone_DST = '''CDT'''
 | utc_offset_DST = -5
 | latd = | latm = | lats = | latNS = N
 | longd = | longm = | longs = | longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Todd Mission''' là một [[thành phố tại Hoa Kỳ|thành phố]] thuộc [[Quận Grimes, Texas|quận Grimes]], tiểu bang [[Texas]], [[Hoa Kỳ]]. Năm 2010, dân số của xã này là 107 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html|title=2010 Census Gazetteer Files|publisher=[[Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ]]|accessdate=2012-10-15}}</ref>

== Dân số ==
*Dân số năm 2000: 146 người.
*Dân số năm 2010: 107 người.
==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

== Xem thêm ==
* [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST16&prodType=table American Finder]

{{Sơ khai Texas}}

{{DEFAULTSORT:Todd Mission}}
[[Thể loại:Thành phố của Texas]]
[[Thể loại:Quận Grimes, Texas]]
[[Thể loại:Thành phố ở quận Grimes, Texas]]

title: Todd Mission, Texas

Quốc gia: Hoa Kỳ

Tiểu bang: Texas

Quận: Quận Grimes

title: Dân số (2010)

• Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)


text:
# Jacaranda bracteata
Jacaranda bracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được Bureau & K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.

title: Jacaranda bracteata

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image =
| system =
| system_status =
| system_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Cúc|Asterids]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Chùm ớt|Bignoniaceae]]
| genus = ''[[Jacaranda]]''
| species = ''J. bracteata''
| binomial = ''Jacaranda bracteata''
| binomial_authority = Bureau & K.Schum., 1897
| synonyms =
}}
'''''Jacaranda bracteata''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Chùm ớt]]. Loài này được Bureau & K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-317391| title=''Jacaranda bracteata''|access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Jacaranda bracteata}}
*{{wikispecies-inline|Jacaranda bracteata}}
*{{IPNI2|Jacaranda bracteata|130901-2|access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013}}
*{{chú thích web| url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=317391| title=''Jacaranda bracteata''| publisher= the Royal Botanic Gardens, Kew| access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2013}}

[[Thể loại:Jacaranda]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897]]

{{Bignoniaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Asterids

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Bignoniaceae

Chi (genus): Jacaranda

Loài (species): J. bracteata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Jacaranda bracteata · Bureau & K.Schum., 1897


text:
# John Pople
John Anthony Pople (1925 – 2004) là nhà hóa học người Anh. Ông cùng với Walter Kohn giành Giải Nobel Hóa học năm 1998. Công trình đã giúp ông có vinh dự đó là nghiên cứu và phát triển các phương pháp tính toán trong hóa học lượng tử. Đây là điều rất thú vị và không phải ai cũng làm được, bởi John Pople đã sử dụng công cụ của toán học để giải quyết vấn đề của hóa học. Về bản chất, hóa học là môn khoa học thực nghiệm, còn toán học là môn khoa học lý thuyết. Thế nên ta tìm được rất mối quan hệ giữa chúng (có lẽ chính vì thế mà Alfred Nobel, người có ý tưởng về Giải Nobel và lập ra giải, thấy ít tác dụng của toán học, nên không cho toán học vào danh sách các lĩnh vực trao giải(đây là thuyết được nhiều người ủng hộ để giải thích tại sao không có giải Nobel cho toán học vì nó mang tính khách quan)). Vậy mà Pople đã sử dụng toán học để phát triển các sơ đồ nghiên cứu các phân tử mà không cần thí nghiệm thì quả là khó ai làm được.

title: John Pople

wikitext:
{{Infobox scientist
|name = John Anthony Pople
|image = John Anthony Pople.png
|image_size = 220px
|caption = John Anthony Pople
|birth_date = [[31 tháng 10]] năm [[1925]]
|birth_place = [[Burnham-on-Sea]], [[Somerset]], [[Anh]]
|death_date = {{dda|2004|3|15|1925|10|31}}
|death_place = [[Chicago]], [[Illinois]], [[Mỹ]]
|residence =
|citizenship =
|nationality = {{flag|Anh}}
|ethnicity =
|field = [[Hóa học]]
|work_institutions = [[Đại học Cambridge]]
|alma_mater =
|doctoral_advisor = [[John Lennard-Jones]]
|doctoral_students =
[[A. David Buckingham]]
[[Martin Head-Gordon]]
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes =
* [[Giải Irving Langmuir]] năm [[1970]]
* [[Giải Wolf về Hóa học]] năm [[1992]]
* [[Giải Nobel Hóa học]] năm [[1998]][[Tập tin:Nobel Prize.png|25px]]
* [[Giải Humboldt]]
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
'''John Anthony Pople''' (1925 – 2004) là [[nhà hóa học]] [[người Anh]]. Ông cùng với [[Walter Kohn]] giành Giải Nobel Hóa học năm 1998. Công trình đã giúp ông có vinh dự đó là nghiên cứu và phát triển các phương pháp [[tính toán]] trong [[hóa học lượng tử]]. Đây là điều rất thú vị và không phải ai cũng làm được, bởi John Pople đã sử dụng công cụ của [[toán học]] để giải quyết vấn đề của [[hóa học]]<ref>{{chú thích web | title = Giải Nobel Hóa học năm 1998| publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1998/index.html|accessdate = ngày 6 tháng 10 năm 2008}}</ref>. Về bản chất, hóa học là môn [[khoa học]] thực nghiệm, còn toán học là môn khoa học lý thuyết. Thế nên ta tìm được rất mối quan hệ giữa chúng (có lẽ chính vì thế mà [[Alfred Nobel]], người có ý tưởng về [[Giải Nobel]] và lập ra giải, thấy ít tác dụng của toán học, nên không cho toán học vào danh sách các lĩnh vực trao giải(đây là thuyết được nhiều người ủng hộ để giải thích tại sao không có giải Nobel cho toán học vì nó mang tính khách quan)). Vậy mà Pople đã sử dụng toán học để phát triển các sơ đồ nghiên cứu các [[phân tử]] mà không cần thí nghiệm thì quả là khó ai làm được.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
{{Người đoạt giải Nobel Hóa học 1976-2000}}
{{Danh sách người nhận huy chương Copley 2001–2050}}
{{sơ khai nhà khoa học}}

[[Thể loại:Sinh năm 1925]]
[[Thể loại:Mất năm 2004]]
[[Thể loại:Nhà hóa học Anh]]
[[Thể loại:Hội viên Hội Vương thất]]
[[Thể loại:Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel]]
[[Thể loại:Người Anh đoạt giải Nobel]]
[[Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học]]
[[Thể loại:Chết vì ung thư gan]]

title: John Anthony Pople

Sinh: 31 tháng 10 năm 1925 · Burnham-on-Sea, Somerset, Anh

Mất: 15 tháng 3, 2004 (78 tuổi) · Chicago, Illinois, Mỹ

Quốc tịch: Anh

Giải thưởng: - Giải Irving Langmuir năm 1970 - Giải Wolf về Hóa học năm 1992 - Giải Nobel Hóa học năm 1998 - Giải Humboldt

Ngành: Hóa học

Nơi công tác: Đại học Cambridge

Người hướng dẫn luận án tiến sĩ: John Lennard-Jones

Các nghiên cứu sinh nổi tiếng: A. David Buckingham Martin Head-Gordon


text:
# Tuberonotha strenua
Tuberonotha strenua là một loài côn trùng trong họ Mantispidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1894.

title: Tuberonotha strenua

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Tuberonotha strenua''
| image_width =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh gân|Neuroptera]]
| familia = [[Mantispidae]]
| subfamilia = [[Mantispinae]]
| tribus =
| subtribus =
| genus = [[Tuberonotha]]
| species = '''''T. strenua'''''
| binomial = ''Tuberonotha strenua''
| binomial_authority = (Gerstaecker, [1894])
| image =
}}
'''''Tuberonotha strenua''''' là một loài [[côn trùng]] trong họ [[Mantispidae]] thuộc bộ [[Bộ Cánh gân|Neuroptera]]. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1894.<ref>[http://lacewing.tamu.edu/Species-Catalogue/scspeciesgenusresults.cfm?gencriteria=beginswith&genus=Tuberonotha&Criteria=AND&speccriteria=beginswith&species=strenua {{aut|Oswald, J. D.}} (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.]</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Tuberonotha]]

{{Mantispidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Neuroptera

Họ (familia): Mantispidae

Phân họ (subfamilia): Mantispinae

Chi (genus): Tuberonotha

Loài (species): T. strenua

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Tuberonotha strenua · (Gerstaecker, [1894])


text:
# Pachomius dybowskii
Pachomius dybowskii là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Pachomius. Pachomius dybowskii được Władysław Taczanowski miêu tả năm 1871.

title: Pachomius dybowskii

wikitext:
{{italictitle}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Pachomius dybowskii''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia = [[Salticidae]]
| genus = ''[[Pachomius (chi)|Pachomius]]''
| species = '''''P. dybowskii'''''
| binomial = ''Pachomius dybowskii''
| binomial_authority = [[Władysław Taczanowski|Taczanowski]], 1871
}}
'''''Pachomius dybowskii''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Salticidae]].<ref>{{Reftabel|2012-Platnick|Spin}}</ref>

Loài này thuộc chi ''[[Pachomius (chi)|Pachomius]]''. ''Pachomius dybowskii'' được [[Władysław Taczanowski]] miêu tả năm 1871.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng|Pachomius dybowskii}}

[[Thể loại:Pachomius]]

{{Salticidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Salticidae

Chi (genus): Pachomius

Loài (species): P. dybowskii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pachomius dybowskii · Taczanowski, 1871


text:
# Trichosanchezia
Trichosanchezia là chi thực vật có hoa trong họ Acanthaceae.

title: Trichosanchezia

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicots]]
| ordo = [[Lamiales]]
| familia = [[Acanthaceae]]
| genus = ''Trichosanchezia''
| genus_authority =
| subdivision_ranks = Các loài
| subdivision = xem trong bài
| name = ''Trichosanchezia''
}}
'''''Trichosanchezia''''' là chi [[thực vật có hoa]] trong họ [[Acanthaceae]].<ref>{{chú thích web| url=http://www.theplantlist.org/browse/A/Acanthaceae/Trichosanchezia/ |title=''Trichosanchezia''| work=The Plant List |access-date =ngày 16 tháng 6 năm 2013}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

*{{commonscat-inline|Trichosanchezia}}
*{{wikispecies-inline|Trichosanchezia}}

[[Thể loại:Trichosanchezia| ]]

{{Ruellieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Họ (familia): Acanthaceae

Chi (genus): Trichosanchezia

title: Các loài

Các loài: xem trong bài


text:
# Nipponomyia kulingensis
Nipponomyia kulingensis là một loài ruồi trong họ Pediciidae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

title: Nipponomyia kulingensis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| species = ''Nipponomyia kulingensis''
| name = ''Nipponomyia kulingensis''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Pediciidae]]
| genus = ''[[Nipponomyia]]''
| binomial = ''Nipponomyia kulingensis''
| binomial_authority = Alexander, 1937
| date = 1937
| haakjes =
| commons =
| species = '''''N. kulingensis'''''
}}
'''''Nipponomyia kulingensis''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Pediciidae]]. Chúng phân bố ở vùng [[Indomalaya]].

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Nipponomyia]]

{{Pediciidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Diptera

Họ (familia): Pediciidae

Chi (genus): Nipponomyia

Loài (species): N. kulingensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Nipponomyia kulingensis · Alexander, 1937


text:
# Ogdoconta pulvilinea
Ogdoconta pulvilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Ogdoconta pulvilinea

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ogdoconta pulvilinea''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Ogdoconta]]''
| species = '''''O. pulvilinea'''''
| binomial = ''Ogdoconta pulvilinea''
| binomial_authority = [[William Schaus|Schaus]], 1911
| synonyms =
}}
'''''Ogdoconta pulvilinea''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Ogdoconta+pulvilinea/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Ogdoconta pulvilinea|''Ogdoconta pulvilinea''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Ogdoconta pulvilinea|''Ogdoconta pulvilinea''}}

[[Thể loại:Ogdoconta]]

{{Noctuidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Noctuidae

Chi (genus): Ogdoconta

Loài (species): O. pulvilinea

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ogdoconta pulvilinea · Schaus, 1911


text:
# Ludvika (đô thị)
Đô thị Ludvika (Ludvika kommun) là một đô thị ở hạt Dalarna, miền trung Thụy Điển. Thủ phủ là thị xã Ludvika.
Năm 1971, thành phố Ludvika (lập năm 1919) được hợp nhất với các đô thị lân cận Grangärde và Säfsnäs để tạo thành đô thị như ngày nay.

## Các đơn vị trực thuộc
Số liệu vào thời điểm năm 2004.
1. Ludvika 13.724
2. Grängesberg 3.356
3. Sunnansjö 758
4. Saxdalen 752
5. Fredriksberg 741
6. Nyhammar 682
7. Sörvik 540
8. Blötberget 529
9. Persbo/Gräsberg 459
10. Gonäs 432
11. Landforsen/Håksberg 438
12. Grangärde 374

- Khác/Nông thôn 2.967

(source:  Lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2005 tại Wayback Machine)

title: Ludvika (đô thị)

wikitext:
{{Infobox settlement
| name                    = Ludvika kommun
| official_name           = Ludvika kommun
| settlement_type         = Kommun
| image_shield            = [[Tập tin:Sin escudo.svg|70px|Huy hiệu]]
| image_map               = [[Tập tin:Ludvika kommun.png|180px]]<br>Ludvika Municipality and Ludvika in Sweden
| subdivision_type        = Quốc gia
| subdivision_name        = {{flag|Thụy Điển}}
| subdivision_type1       = [[Hạt của Thụy Điển|Hạt]]
| subdivision_name1       = [[dalarna (hạt)|hạt Dalarna]]
| subdivision_type2       = [[Tỉnh của Thụy Điển|Tỉnh]]
| subdivision_name2       = [[Dalarna]]
| seat_type               = Seat
| seat                    = [[Ludvika]]
| area_total_km2          = 1,498
| area_land_km2           =
| area_rank               = thứ 63
| population_as_of        = 2005
| population_total        = 27,782
| population_rank         = thứ x
| population_density_km2  = 17
| population_density_rank =
| website                 =
}}

'''Đô thị Ludvika''' (''Ludvika kommun'') là một [[đô thị Thụy Điển|đô thị]] ở [[dalarna (hạt)|hạt Dalarna]], miền trung [[Thụy Điển]]. Thủ phủ là thị xã [[Ludvika]].

Năm 1971, ''thành phố Ludvika'' (lập năm 1919) được hợp nhất với các đô thị lân cận ''Grangärde'' và ''Säfsnäs'' để tạo thành đô thị như ngày nay.

==Các đơn vị trực thuộc==
Số liệu vào thời điểm năm 2004.

#[[Ludvika]] 13.724
#[[Grängesberg]] 3.356
#[[Sunnansjö]] 758
#[[Saxdalen]] 752
#[[Fredriksberg, Thụy Điển|Fredriksberg]] 741
#[[Nyhammar]] 682
#[[Sörvik]] 540
#[[Blötberget]] 529
#[[Persbo/Gräsberg]] 459
#[[Gonäs]] 432
#[[Landforsen/Håksberg]] 438
#[[Grangärde]] 374
* ''Khác/Nông thôn'' 2.967

(source: [http://www.ludvika.se/kortafakta/folkmangd.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050904220229/http://www.ludvika.se/kortafakta/folkmangd.html |date=2005-09-04 }})

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
*[http://www.ludvika.se Ludvika] - Trang mạng chính thức

{{Dalarna County}}
{{Sơ khai Thụy Điển}}
{{thể loại Commons|Ludvika}}

[[Thể loại:Đô thị Thụy Điển]]
[[Thể loại:Đô thị hạt Dalarna]]

title: Ludvika kommun

Quốc gia: Thụy Điển

Hạt: hạt Dalarna

Tỉnh: Dalarna

Seat: Ludvika

title: Diện tích

Thứ hạng diện tích: thứ 63

title: Dân số (2005)

• Thứ hạng: thứ x

Thành phố kết nghĩa: Imatra, Kontiolahti, Bad Honnef


text:
# Yılanlı, Kırıkhan
Yılanlı là một xã thuộc huyện Kırıkhan, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 150 người.

title: Yılanlı, Kırıkhan

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Yılanlı
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Hatay (tỉnh)|Hatay]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Kırıkhan]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =150 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Yılanlı''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Kırıkhan]], tỉnh [[Hatay (tỉnh)|Hatay]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 150 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=31&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Hatay|access-date=ngày 14 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-13|archive-url=https://archive.today/20120713185307/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=31&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|url-status=bot: unknown}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{Xã thuộc huyện Kırıkhan}}

{{HatayTR-geo-stub}}

title: Yılanlı

Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ

Tỉnh: Hatay

Huyện: Kırıkhan

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 150 người

Múi giờ: UTC+3, Giờ ở Thổ Nhĩ Kỳ

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)


text:
# Fumaria densiflora
Fumaria densiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1813.

title: Fumaria densiflora

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Fumaria densiflora''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Mao lương|Ranunculales]]
| familia = [[Papaveraceae]]
| genus = ''[[Fumaria]]''
| species = '''''F. densiflora'''''
| binomial = ''Fumaria densiflora''
| binomial_authority = DC., 1813
}}
'''''Fumaria densiflora''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Anh túc]]. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1813.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2815356| title=''Fumaria densiflora''|accessdate=ngày 21 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Fumaria densiflora}}
*{{wikispecies-inline|Fumaria densiflora}}
*{{IPNI2|Fumaria densiflora|672942-1|accessdate=ngày 21 tháng 8 năm 2013}}

[[Thể loại:Fumaria]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1813]]

{{Papaveraceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Ranunculales

Họ (familia): Papaveraceae

Chi (genus): Fumaria

Loài (species): F. densiflora

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Fumaria densiflora · DC., 1813


text:
# Hypotacha boursini
Hypotacha boursini là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.

title: Hypotacha boursini

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Hypotacha boursini''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Erebidae]]
| genus = ''[[Hypotacha]]''
| species = '''''H. boursini'''''
| binomial = ''Hypotacha boursini''
| binomial_authority = Warnecke, 1937
| synonyms =
}}
'''''Hypotacha boursini''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Erebidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Hypotacha+boursini/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Hypotacha boursini|''Hypotacha boursini''}}
*{{commonscat-inline|Hypotacha boursini|''Hypotacha boursini''}}

[[Thể loại:Hypotacha]]

{{Erebinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Erebidae

Chi (genus): Hypotacha

Loài (species): H. boursini

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Hypotacha boursini · Warnecke, 1937


text:
# Bifrenaria silvana
Bifrenaria silvana là một loài lan.
 Tư liệu liên quan tới Bifrenaria silvana tại Wikimedia Commons

title: Bifrenaria silvana

wikitext:
{{Bảng phân loại
| name = ''Bifrenaria silvana''
| image = Bifrenaria silvana.jpg
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| subfamilia = [[Phân họ Lan biểu sinh|Epidendroideae]]
| tribus = [[Maxillarieae]]
| subtribus = [[Bifrenariinae]]
| genus = ''[[Bifrenaria]]''
| species = '''''B. silvana'''''
| binomial = ''Bifrenaria silvana''
| binomial_authority = [[Vitorino Paiva Castro|V.P.Castro]]
| synonyms = *''Adipe silvana'' <small>(V.P. Castro) Senghas (1994)</small>
}}
'''''Bifrenaria silvana''''' là một loài [[Họ Lan|lan]].

{{commons-inline|Bifrenaria silvana}}

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline|Bifrenaria Silvana}}

[[Thể loại:Bifrenaria|silvana]]

{{Maxillarieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Orchidaceae

Phân họ (subfamilia): Epidendroideae

Tông (tribus): Maxillarieae

Phân tông (subtribus): Bifrenariinae

Chi (genus): Bifrenaria

Loài (species): B. silvana

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Bifrenaria silvana · V.P.Castro

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Adipe silvana (V.P. Castro) Senghas (1994)


text:
# Senador Elói de Souza
Senador Elói de Souza là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Norte, Brasil. Đô thị này có diện tích 167,592 km², dân số năm 2007 là 5559 người, mật độ 33,2 người/km².

title: Senador Elói de Souza

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư

<!-- Basic info ---------------->
|official_name =Senador Elói de Souza
|other_name =
|native_name =
|nickname =
|settlement_type =Đô thị
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Brasil
|subdivision_type = Quốc gia
|subdivision_name ={{flag|Brasil}}
|subdivision_type1 = [[Bang của Brasil|Bang]]
|subdivision_name1 = [[Rio Grande do Norte]]
|subdivision_type2 = [[Vùng thuộc bang Brasil|Vùng thuộc bang]]
|subdivision_name2 =[[Agreste Potiguar]]
|subdivision_type3 =[[Tiểu vùng của Brasil|Tiểu vùng]]
|subdivision_name3 =[[Agreste Potiguar (tiểu vùng)|Agreste Potiguar]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title = <!-- Settled -->
|established_date =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref =
 |area_footnotes =
|area_total_km2 = 167,592
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2007
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 5559
|population_density_km2 =33,2
<!-- General information --------------->
|timezone =[[Giờ Brasil|BRT]]
|utc_offset = -3
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|latd=|latm= |lats= |latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft = <!-- accord. to Google Earth-->
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|website =
|footnotes =
}}
'''Senador Elói de Souza''' là một [[đô thị Brasil|đô thị]] thuộc bang [[Rio Grande do Norte]], [[Brasil]]. Đô thị này có diện tích 167,592 km², dân số năm 2007 là 5559 người, mật độ 33,2 người/km².<ref>Dữ liệu lấy từ các bảng của từng mục riêng</ref>
== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.ibge.gov.br/cidadesat/topwindow.htm?1 Cơ sở dữ liệu các đô thị của Brasil]
*[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2009/POP2009_DOU.pdf Inwonertallen 2009]
{{Sơ khai địa lý Rio Grande do Norte}}

[[Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Norte]]

title: Senador Elói de Souza

Quốc gia: Brasil

Bang: Rio Grande do Norte

Vùng thuộc bang: Agreste Potiguar

Tiểu vùng: Agreste Potiguar

title: Diện tích

title: Dân số (2007)


text:
# Ptilotus
Ptilotus là chi thực vật có hoa trong họ Amaranthaceae.

title: Ptilotus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image = Ptilotus obovatus.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicots]]
| ordo = [[Caryophyllales]]
| familia = [[Amaranthaceae]]
| genus = ''Ptilotus''
| genus_authority = [[Robert Brown (nhà thực vật học)|R.Br.]]
| subdivision_ranks = [[Loài|Các loài]]
| subdivision = See [[List of ''Ptilotus'' species]]
| synonyms = *''Dipteranthemum'' F.Muell.
*''Trichinium'' R.Br.
| name = ''Ptilotus''
}}
'''''Ptilotus''''' là chi [[thực vật có hoa]] trong họ [[Amaranthaceae]].<ref>{{chú thích web| url=http://www.theplantlist.org/browse/A/Amaranthaceae/Ptilotus/ |title=''Ptilotus''| work=The Plant List |access-date = ngày 16 tháng 6 năm 2013}}</ref>

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Ptilotus-exaltatus.jpg
Tập tin:Abeja (Bombus terrestris) en un Ptilotus exaltatus, jardín botánico de Tallin, Estonia, 2012-08-12, DD 01.JPG
Tập tin:Ptilotus macrocephalus.jpg
Tập tin:Pilotusplatinumwallaby.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

*{{commonscat-inline|Ptilotus}}
*{{wikispecies-inline|Ptilotus}}

[[Thể loại:Ptilotus| ]]
[[Thể loại:Thực vật khu vực sinh thái Australasia]]

{{Amaranthoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Caryophyllales

Họ (familia): Amaranthaceae

Chi (genus): Ptilotus · R.Br.

title: Các loài

Các loài: See List of ''Ptilotus'' species

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Dipteranthemum F.Muell. - Trichinium R.Br.


text:
# Hapten
Hapten là phân tử nhỏ (tự nhiên hay nhân tạo) một mình không có khả năng gây ra đáp ứng miễn dịch nhưng vẫn được nhận biết bởi các sản phẩm của đáp ứng này (nếu có). Như vậy hapten có tính đặc hiệu nhưng không có tính sinh miễn dịch. Khi hapten gắn với một protein tải thành một phức hợp thì phức hợp này có tính sinh miễn dịch. Điều đó có nghĩa là nếu chỉ đưa hapten vào cơ thể thì không có đáp ứng miễn dịch đặc hiệu xảy ra, nhưng nếu đưa phức hợp Protein-hapten vào thì cơ thể sẽ đáp ứng bằng cách sản xuất KT chống lại cả protein lẫn hapten. Kháng thể chống hapten do phức hợp kích thích tạo ra có thể phản ứng cả với hapten tự do.Trong trường hợp này ta có thể xem hapten như là một quyết định KN được thêm vào bên cạnh những quyết định KN khác đã có mặt trên phân tử protein.
Các cơ chế không đáp ứng miễn dịch có thể thay đổi và liên quan đến các cơ chế miễn dịch phức tạp, nhưng có thể bao gồm các tín hiệu đồng kích thích vắng mặt hoặc không đủ từ các tế bào trình kháng nguyên.
Haptens đã được sử dụng để nghiên cứu viêm da tiếp xúc dị ứng (ACD) và các cơ chế của bệnh viêm ruột (IBD) để gây ra phản ứng tự miễn dịch.
Khái niệm về haptens nổi lên từ công trình của Karl Landsteiner Karl Landsteiner, người cũng đi tiên phong trong việc sử dụng haptens tổng hợp để nghiên cứu các hiện tượng miễn dịch.

title: Hapten

wikitext:
'''Hapten''' là phân tử nhỏ (tự nhiên hay nhân tạo) một mình không có khả năng gây ra đáp ứng miễn dịch nhưng vẫn được nhận biết bởi các sản phẩm của đáp ứng này (nếu có). Như vậy hapten có tính đặc hiệu nhưng không có tính sinh miễn dịch. Khi hapten gắn với một [[protein]] tải thành một phức hợp thì phức hợp này có tính sinh miễn dịch. Điều đó có nghĩa là nếu chỉ đưa hapten vào cơ thể thì không có đáp ứng miễn dịch đặc hiệu xảy ra, nhưng nếu đưa phức hợp Protein-hapten vào thì cơ thể sẽ đáp ứng bằng cách sản xuất KT chống lại cả protein lẫn hapten. [[Kháng thể]] chống hapten do phức hợp kích thích tạo ra có thể phản ứng cả với hapten tự do.Trong trường hợp này ta có thể xem hapten như là một quyết định KN được thêm vào bên cạnh những quyết định KN khác đã có mặt trên phân tử protein.

Các cơ chế không đáp ứng miễn dịch có thể thay đổi và liên quan đến các cơ chế miễn dịch phức tạp, nhưng có thể bao gồm các tín hiệu đồng kích thích vắng mặt hoặc không đủ từ các tế bào trình kháng nguyên.

Haptens đã được sử dụng để nghiên cứu [[viêm da tiếp xúc]] dị ứng (ACD) và các cơ chế của bệnh viêm ruột (IBD) để gây ra phản ứng tự miễn dịch.<ref>{{chú thích web|last1=Erkes|first1=Dan|last2=Selvan|first2=Senthamil|title=Hapten-Induced Contact Hypersensitivity, Autoimmune Reactions, and Tumor Regression: Plausibility of Mediating Antitumor Immunity|url=https://www.hindawi.com/journals/jir/2014/175265/|website=Journal of Immunology Research|publisher=Hindawi|access-date =ngày 21 tháng 4 năm 2017}}</ref>

Khái niệm về haptens nổi lên từ công trình của Karl Landsteiner [[Karl Landsteiner]]<ref>{{chú thích sách
| last=Landsteiner
| first=Karl
| title=The Specificity of Serological Reactions
| url=https://archive.org/details/b32747883
| publisher=Harvard Univ. Press
| location=Cambridge
| year=1945
}}</ref><ref>{{chú thích sách
| last=Landsteiner
| first=Karl
| title=The Specificity of Serological Reactions, 2nd Edition, revised
| publisher=Courier Dover Publications
| year=1990
| isbn=0-486-66203-9
}}</ref>, người cũng đi tiên phong trong việc sử dụng haptens tổng hợp để nghiên cứu các hiện tượng miễn dịch<ref>{{chú thích tạp chí
| title=Synthetic Haptens as Probes of Antibody Response and Immunorecognition
| last=Shreder
| first=Kevin
| journal=Methods
| volume=20
| issue=3
|date=March 2000
| pages=372–379
| doi=10.1006/meth.1999.0929
| publisher=Academic Press
| pmid=10694458
}}</ref>.
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{sơ khai}}

[[Thể loại:Hệ miễn dịch]]


text:
# Psychotria verticissaxi
Psychotria verticissaxi là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.

title: Psychotria verticissaxi

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Psychotria verticissaxi''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Psychotria]]''
| species = '''''P. verticissaxi'''''
| binomial = ''Psychotria verticissaxi''
| binomial_authority = [[Theodoric Valeton|Valeton]]
}}
'''''Psychotria verticissaxi''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-170106| title=''Psychotria verticissaxi''|accessdate = ngày 3 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Psychotria verticissaxi}}
*{{wikispecies-inline|Psychotria verticissaxi}}
*{{IPNI2|Psychotria verticissaxi|763727-1|accessdate = ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Psychotria|V]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927]]

{{Psychotrieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Psychotria

Loài (species): P. verticissaxi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Psychotria verticissaxi · Valeton


text:
# Núi Iwaki
Núi Iwaki (岩木山 Iwaki-san) là một núi lửa dạng tầng tọa lạc tại phía tây tỉnh Aomori, Tohoku, Nhật Bản. Nó cũng được gọi là Tsugaru-Fuji do hình dạng núi. Núi được liệt kê là một trong 100 núi nổi tiếng Nhật Bản trong một cuốn sách soạn thảo năm 1964 bởi nhà leo núi/tác giả Kyūya Fukada. Núi và môi trường xung quanh nằm trong ranh giới vườn quốc gia Tsugaru Quasi.

title: Núi Iwaki

wikitext:
{{Infobox mountain
| name = Núi Iwaki
| other_name = 岩木山
| photo = Iwakisan 02.jpg
| photo_caption = Núi Iwaki và vườn táo
| elevation_m = 1624,7
| elevation_ref =
| prominence =
| prominence_ref =
| map = Japan
| map_caption =
| map_size = 280
| label_position =
| listing = [[Danh sách núi đồi Nhật Bản theo độ cao]]<br />[[Danh sách núi lửa Nhật Bản]]
| location = [[Aomori]], [[Nhật Bản]]
| range =
| lat_d = 40 | lat_m = 39 | lat_s = 12 | lat_NS = N
| long_d = 140 | long_m = 18 | long_s = 24 | long_EW = E
| topo =
| type = [[núi lửa dạng tầng]]
| age =
| volcanic_arc/belt =
| last_eruption = tháng 3 năm 1863
| first_ascent =
| easiest_route =
}}

{{nihongo|'''Núi Iwaki'''|岩木山|Iwaki-san}} là một [[núi lửa dạng tầng]] tọa lạc tại phía tây tỉnh [[Aomori]], [[Tohoku]], [[Nhật Bản]]. Nó cũng được gọi là Tsugaru-Fuji do hình dạng núi.<ref>{{cite gvp | vnum=0803-27= | name=Iwaki }}</ref> Núi được liệt kê là một trong [[100 núi nổi tiếng Nhật Bản]] trong một cuốn sách soạn thảo năm 1964 bởi [[nhà leo núi]]/[[tác giả]] [[Kyūya Fukada]].<ref name="hyakumeizan">[http://www.japangazetteer.com/ Hyakumeizan, Hiking Japan!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070109090538/http://www.japangazetteer.com/ |date=2007-01-09 }}. Japan Gazetteer. Truy cập ngày 27 tháng 6 năm 2008.</ref> Núi và môi trường xung quanh nằm trong ranh giới [[vườn quốc gia Tsugaru Quasi]].

==Chú thích==
{{tham khảo}}
{{sơ khai địa lý Nhật Bản}}

{{100 núi nổi tiếng Nhật Bản}}

[[Thể loại:Núi Nhật Bản]]
[[Thể loại:Núi lửa dạng tầng]]

title: Núi Iwaki

Danh sách: Danh sách núi đồi Nhật Bản theo độ cao · Danh sách núi lửa Nhật Bản

title: Vị trí

Vị trí: Núi IwakiAomori, Nhật Bản

title: Địa chất

Kiểu: núi lửa dạng tầng

Phun trào gần nhất: tháng 3 năm 1863


text:
# Andriasa mitchelli
Andriasa mitchelli là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Malawi.
Chiều dài cánh trước là 34.8-35.2 mm đối với con đực. Nó giống với Andriasa contraria contraria, nhưng lớn hơn.

title: Andriasa mitchelli

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Andriasa mitchelli''
| image = Andriasa mitchelli, male, upperside. Zambia, Chowo Forest, Nyika Plateau.jpg
| image_width = 220px
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Sphingidae]]
| subfamilia = [[Smerinthinae]]
| genus = ''[[Andriasa]]''
| species = '''''A. mitchelli'''''
| binomial = ''Andriasa mitchelli''
| binomial_authority = Hayes, 1973
| synonyms =
}}
'''''Andriasa mitchelli''''' là một loài [[bướm đêm]] thuộc họ [[Sphingidae]]. Nó được tìm thấy ở [[Malawi]].
Chiều dài cánh trước là 34.8-35.2 mm đối với con đực. Nó giống với ''[[Andriasa contraria|Andriasa contraria contraria]]'', nhưng lớn hơn.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Andriasa/mitchelli.html |ngày truy cập=2011-02-28 |tựa đề=CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae |archive-date = ngày 3 tháng 12 năm 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203020454/http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Andriasa/mitchelli.html }}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Andriasa]]
[[Thể loại:Động vật Zambia]]
[[Thể loại:Bướm đêm Châu Phi]]
[[Thể loại:Smerinthini]]

{{Smerinthinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Sphingidae

Phân họ (subfamilia): Smerinthinae

Chi (genus): Andriasa

Loài (species): A. mitchelli

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Andriasa mitchelli · Hayes, 1973


text:
# Callicercops iridocrossa
Callicercops iridocrossa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc (Vân Nam, Tứ Xuyên, Hồng Kông) và Nhật Bản (quần đảo Ryukyu).
Sải cánh dài 9.2-11.8 mm.
Ấu trùng ăn Bauhinia japonica. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

title: Callicercops iridocrossa

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = Callicercops iridocrossa
| image =
| image_width = 200px
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| subordo = [[Glossata]]
| infraordo [[Heteroneura]]
| unranked_familia = [[Ditrysia]]
| superfamilia = [[Gracillarioidea]]
| familia = [[Gracillariidae]]
| genus = ''[[Callicercops]]''
| species = '''''C. iridocrossa'''''
| binomial = ''Callicercops iridocrossa''
| binomial_authority = ([[Edward Meyrick|Meyrick]], 1938)
| synonyms = *''Callicercops yakusimensis'' <small>Kumata & Kuroko, 1988</small><ref>[http://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/9841/1/38_p1-111.pdf Nhật Bảnese species of the Acrocercops-group (Lepidoptera: Gracillariidae). Part I]</ref>
}}
'''''Callicercops iridocrossa''''' là một loài [[bướm đêm]] thuộc họ [[Gracillariidae]]. Nó được tìm thấy ở [[Trung Quốc]] (Vân Nam, Tứ Xuyên, Hồng Kông) và [[Nhật Bản]] (quần đảo Ryukyu).<ref>[http://gc.bebif.be/species/show/1092 Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)]{{Liên kết hỏng|date = ngày 9 tháng 2 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

[[Sải cánh]] dài 9.2-11.8 mm.

[[Ấu trùng]] ăn ''[[Bauhinia japonica]]''. Chúng có thể [[sâu ăn lá|ăn lá]] nơi chúng làm tổ.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Callicercops]]

{{Gracillariinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân bộ (subordo): Glossata

Liên họ (superfamilia): Gracillarioidea

(không phân hạng): Ditrysia

Họ (familia): Gracillariidae

Chi (genus): Callicercops

Loài (species): C. iridocrossa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Callicercops iridocrossa · (Meyrick, 1938)

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Callicercops yakusimensis Kumata & Kuroko, 1988


text:
# 25491 Meador
25491 Meador (tên chỉ định: 1999 XS84) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Granger Meador Lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2011 tại Wayback Machine, an American educator ở Bartlesville, Oklahoma.

title: 25491 Meador

wikitext:
'''25491 Meador''' (tên chỉ định: '''1999 XS84''') là một [[tiểu hành tinh]] [[vành đai tiểu hành tinh|vành đai chính]]. Nó được phát hiện bởi dự án [[Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln|Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln]] ở [[Socorro, New Mexico|Socorro]], [[New Mexico]], ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên [http://www.bps-ok.org/physics/meador.htm Granger Meador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110911031908/http://www.bps-ok.org/physics//meador.htm |date=2011-09-11 }}, an American educator ở [[Bartlesville, Oklahoma]].

== Xem thêm ==
*[[Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
== Liên kết ngoài ==
*{{JPL Small Body}}

{{MinorPlanets Navigator|25490 Kevinkelly|25492 Firnberg}}
{{MinorPlanets Footer}}

{{DEFAULTSORT:Meador}}
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999]]

{{beltasteroid-stub}}


text:
# Semaeopus sticticata
Semaeopus sticticata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

title: Semaeopus sticticata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Semaeopus sticticata''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Semaeopus]]''
| species = '''''S. sticticata'''''
| binomial = ''Semaeopus sticticata''
| binomial_authority = Warren, 1897
| synonyms =
}}
'''''Semaeopus sticticata''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{Chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Semaeopus+sticticata/match/1|tiêu đề= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|ngày truy cập = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |tác giả 1= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|năm= 2011|nhà xuất bản=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Semaeopus sticticata}}
*{{commonscat-inline|Semaeopus sticticata}}

{{wikispecies|Semaeopus sticticata}}

[[Thể loại:Semaeopus]]

{{Cosymbiini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Geometridae

Chi (genus): Semaeopus

Loài (species): S. sticticata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Semaeopus sticticata · Warren, 1897


text:
# Gnophomyia diacantha
Gnophomyia diacantha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

title: Gnophomyia diacantha

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Gnophomyia diacantha''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Limoniidae]]
| genus = ''[[Gnophomyia]]''
| species = '''''G. diacantha'''''
| binomial = ''Gnophomyia diacantha''
| binomial_authority = [[Charles Paul Alexander|Alexander]], 1967
}}
'''''Gnophomyia diacantha''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Limoniidae]].<ref name = "COL"/> Chúng phân bố ở [[vùng Tân nhiệt đới]].

==Liên kết ngoài==
* {{wikispecies-inline}}

==Tham khảo==
<references>
<ref name = "COL">{{chú thích web|url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Gnophomyia+diacantha/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= 5 tháng 6 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
</references>

[[Thể loại:Gnophomyia]]
[[Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic]]

{{Chioneinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Limoniidae

Chi (genus): Gnophomyia

Loài (species): G. diacantha

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Gnophomyia diacantha · Alexander, 1967


text:
# Nigidius neglectus
Nigidius neglectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được De Lisle mô tả khoa học năm 1964.

title: Nigidius neglectus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Nigidius neglectus''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_width =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Kẹp kìm|Lucanidae]]
| subfamilia = [[Lucaninae]]
| genus = ''[[Nigidius]]''
| species = '''''N. neglectus'''''
| binomial = ''Nigidius neglectus''
| binomial_authority = De Lisle, 1964
}}
'''''Nigidius neglectus''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Kẹp kìm|Lucanidae]]. Loài này được {{aut|De Lisle}} mô tả khoa học năm 1964.<ref>{{chú thích web|url=http://www3.famille.ne.jp/~kazuo/02,%20Lucanidae.xls|title=Lucanidae|access-date=ngày 6 tháng 7 năm 2015|archive-date=2015-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150706185249/http://www3.famille.ne.jp/~kazuo/02,%20Lucanidae.xls|url-status=dead}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

* {{Thể loại Commons nội dòng|Nigidius neglectus}}
* {{chú thích web|url=http://bugguide.net/node/view/3103|title=Lucanidae|access-date = ngày 6 tháng 7 năm 2015}}

[[Thể loại:Nigidius]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1964]]

{{Lucaninae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Lucanidae

Phân họ (subfamilia): Lucaninae

Chi (genus): Nigidius

Loài (species): N. neglectus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Nigidius neglectus · De Lisle, 1964


text:
# Megadrillus heteronevrus
Megadrillus heteronevrus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Megadrillus heteronevrus được Macquart miêu tả năm 1839.

title: Megadrillus heteronevrus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Megadrillus heteronevrus''
| image =
| image_width =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| subordo = [[Brachycera]]
| infraordo = [[Asilomorpha]]
| superfamilia = [[Asiloidea]]
| familia = [[Họ Ruồi ăn sâu|Asilidae]]
| genus = [[Megadrillus]]
| species = '''''M. heteronevrus'''''
| binomial = ''Megadrillus heteronevrus''
| binomial_authority = (Macquart, 1838)
}}
'''''Megadrillus heteronevrus''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Họ Ruồi ăn sâu|Asilidae]]. ''Megadrillus heteronevrus'' được Macquart miêu tả năm 1839.<ref>{{chú thích web|url=http://www.geller-grimm.de/catalog/species.htm|title=Species of Asilidae|access-date = ngày 16 tháng 7 năm 2012}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Megadrillus]]

{{Asilidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân bộ (subordo): Brachycera

Phân thứ bộ (infraordo): Asilomorpha

Liên họ (superfamilia): Asiloidea

Họ (familia): Asilidae

Chi (genus): Megadrillus

Loài (species): M. heteronevrus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Megadrillus heteronevrus · (Macquart, 1838)


text:
# Elvasia capixaba
Elvasia capixaba là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được Fraga & Saavedra mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.

title: Elvasia capixaba

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Elvasia capixaba''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Sơ ri|Malpighiales]]
| familia = [[Ochnaceae]]
| genus = ''[[Elvasia]]''
| species = '''''E. capixaba'''''
| binomial = ''Elvasia capixaba''
| binomial_authority = [[Claudio Nicoletti de Fraga|Fraga]] & Saavedra
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Elvasia capixaba''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong họ [[Ochnaceae]]. Loài này được Fraga & Saavedra mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2604266| title=''Elvasia capixaba''|accessdate=ngày 15 tháng 9 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Elvasia capixaba}}
*{{wikispecies-inline|Elvasia capixaba}}
*{{IPNI2|Elvasia capixaba|77085535-1|accessdate=ngày 15 tháng 9 năm 2013}}

[[Thể loại:Elvasia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006]]

{{Ochnaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Rosids

Bộ (ordo): Malpighiales

Họ (familia): Ochnaceae

Chi (genus): Elvasia

Loài (species): E. capixaba

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Elvasia capixaba · Fraga & Saavedra