text:
# Consolidated PBY Catalina
Consolidated PBY Catalina là một loại tàu bay của Hoa Kỳ trong thập niên 1930 và 1940, do hãng Consolidated Aircraft chế tạo. Nó là một trong những loại máy bay đa năng được sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh thế giới II. Catalina phục vụ mọi quân chủng của quân đội Hoa Kỳ, cũng như quân đội các nước khác.

## Tính năng kỹ chiến thuật (PBY-5A)
Dữ liệu lấy từ Encyclopedia of World Air Power Jane's Fighting Aircraft of World War II Handbook of Erection and Maintenance Instructions for Navy Model PBY-5 and PBY-5A Airplanes. and Quest for Performance
Đặc điểm tổng quát
- Kíp lái: 8
- Chiều dài: 63 ft 10 7/16 in (19,46 m)
- Sải cánh: 104 ft 0 in (31,70 m)
- Chiều cao: 21 ft 1 in (6,15 m)
- Diện tích cánh: 1.400 ft² (130 m²)
- Trọng lượng rỗng: 20.910 lb (9.485 kg)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 35.420 lb (16.066 kg)
- Động cơ: 2 × Pratt & Whitney R-1830-92 Twin Wasp, 1.200 hp (895 kW mỗi chiếc)  mỗi chiếc

 Hiệu suất bay
- Vận tốc cực đại: 196 mph (314 km/h)
- Vận tốc hành trình: 125 mph (201 km/h)
- Tầm bay: 2.520 mi (4.030 km)
- Trần bay: 15.800 ft (4.000 m)
- Vận tốc lên cao: 1.000 ft/phút (5,1 m/s)
- Tải trên cánh: 25,3 lb/ft² (123,6 kg/m²)
- Công suất/trọng lượng: 0,034 hp/lb (0,056 kW/kg)

Trang bị vũ khí

- 3× súng máy M1919 Browning.30 cal (7,62 mm)
- 2× súng máy M2 Browning.50 cal (12.7 mm)
- 4.000 lb (1.814 kg) bom hoặc bom chống tàu ngầm

title: Consolidated PBY Catalina

wikitext:
{|{{Infobox aircraft begin
|name = PBY Catalina
|image = Image:PBY Catalina landing.jpg
|caption = PBY-5 hạ cánh tại [[Căn cứ Không quân Hải quân Jacksonville]].
}}{{Infobox aircraft type
|manufacturer = [[Consolidated Aircraft]]
|type = [[tàu bay (thủy phi cơ)|Tàu bay]]
|designer = [[Isaac M. Laddon]]
|first flight = 28 tháng 3 năm 1935
|introduced = Tháng 10, 1936, [[Hải quân Hoa Kỳ]]
|retired = Tháng 1, 1957, [[Lực lượng dự bị Hải quân Hoa Kỳ]]
|primary user = {{Flagicon|Hoa Kỳ}} [[Hải quân Hoa Kỳ]]
|more users = {{Flagicon|Hoa Kỳ}} [[Không quân Lục quân Hoa Kỳ]]
{{Flagicon|Liên hiệp Anh}} [[Không quân Hoàng gia Anh|Không quân Hoàng gia]]
{{Flagicon|Canada|1921}} [[Không quân Hoàng gia Canada]]
{{Flagicon|Australia}} [[Không quân Hoàng gia Australia]]
|produced = 1936–1945
|number built = 4.051 (ước lượng)
|unit cost = 90.000 USD (1935)
|variants with their own articles = [[Bird Innovator]]
}}
|}
'''Consolidated PBY Catalina''' là một loại [[tàu bay (thủy phi cơ)|tàu bay]] của Hoa Kỳ trong thập niên 1930 và 1940, do hãng [[Consolidated Aircraft]] chế tạo. Nó là một trong những loại máy bay đa năng được sử dụng rộng rãi trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Chiến tranh thế giới II]]. Catalina phục vụ mọi quân chủng của quân đội Hoa Kỳ, cũng như quân đội các nước khác.

==Quốc gia sử dụng==
{{chính|Danh sách các quốc gia sử dụng PBY Catalina}}

==Tính năng kỹ chiến thuật (PBY-5A)==
[[Tập tin:Consolidated PBY-6A Catalina BuAer 3 side view.jpg|nhỏ|300px]]
{{Thông số kỹ thuật máy bay

|ref=''Encyclopedia of World Air Power''<ref>Gunston, Bill, ed. ''Encyclopedia of World Air Power.'' London: Aerospace Publishing Ltd, 1981. ISBN 0-517-53754-0.</ref> ''Jane's Fighting Aircraft of World War II''<ref name=janes>Bridgeman 1946, p. 218.</ref> ''Handbook of Erection and Maintenance Instructions for Navy Model PBY-5 and PBY-5A Airplanes''.<ref>''Handbook of Erection and Maintenance Instructions for Navy Model PBY-5 and PBY-5A Airplanes''.</ref> ''and'' Quest for Performance<ref>Loftin, L.K. Jr. [http://www.hq.nasa.gov/pao/History/SP-468/cover.htm "Quest for Performance: The Evolution of Modern Aircraft."] ''NASA SP-468.'' Retrieved: ngày 18 tháng 6 năm 2010.</ref>
|plane or copter?=plane
|jet or prop?=prop

|crew=8
|span main=104 ft 0 in
|span alt=31,70 m
|length main=63 ft 10 7/16 in
|length alt=19,46 m
|height main=21 ft 1 in
|height alt=6,15 m
|area main=1.400 ft²
|area alt=130 m²
|empty weight main=20.910 lb
|empty weight alt=9.485 kg
|max takeoff weight main= 35.420 lb
|max takeoff weight alt=16.066 kg
|more general=
|engine (prop)=[[Pratt & Whitney R-1830]]-92 Twin Wasp
|type of prop=
|number of props=2
|power main=1.200 hp
|power alt=895 kW mỗi chiếc
|max speed main=196 mph
|max speed alt=314 km/h
|cruise speed main=125 mph
|cruise speed alt=201 km/h
|climb rate main=1.000 ft/phút
|climb rate alt=5,1 m/s
|ceiling main=15.800 ft
|ceiling alt=4.000 m
|range main=2.520 mi
|range alt=4.030 km
|loading main=25,3 lb/ft²
|loading alt=123,6 kg/m²
|power/mass main=0,034 hp/lb
|power/mass alt=0,056 kW/kg
|more performance=
|armament=
* 3× [[súng máy M1919 Browning]].30 cal (7,62 mm)
* 2× [[súng máy M2 Browning]].50 cal (12.7 mm)
* 4.000 lb (1.814 kg) bom hoặc bom chống tàu ngầm
}}

==Xem thêm==
{{Aircontent
|related=
* [[Consolidated PB2Y Coronado]]
|similar aircraft=
* [[Douglas P3D]]
* [[Dornier Do 24]]
* [[Kawanishi H6K]]
* [[Short Sunderland]]
|lists=
* [[Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới]]
* [[Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II]]
|see also=
}}

==Tham khảo==
;Ghi chú
{{Tham khảo|group=N}}
;Chú thích
{{Tham khảo|30em}}
;Tài liệu
{{đầu tham khảo}}
* Bridgeman, Leonard. "The Consolidated Vultee Model 28 Catalina." ''Jane's Fighting Aircraft of World War II''. London: Studio, 1946. ISBN 1-85170-493-0.
* Cacutt, Len, ed. "PBY Catalina: Ocean Patroller." ''Great Aircraft of the World''. London: Marshall Cavendish, 1989. ISBN 1-85435-250-4.
* Creed, Roscoe. ''PBY: The Catalina Flying Boat''. Annapolis, Maryland: US Naval Institute Press, 1986. ISBN 0-87021-526-4.
* Crocker, Mel. ''Black Cats and Dumbos: WW II's Fighting PBYs''. Huntington Beach, California: Crocker Media Expressions, 2002. ISBN 0-9712901-0-5.
* Dorny, Louis B. ''US Navy PBY Catalina Units of the Pacific War''. Botley, Oxford, UK: Osprey Publishing, 2007. ISBN 1-84176-911-8.
* Gaunt, Coral and Robert Cleworth. ''Cats at War: Story of RAAF Catalinas in the Asia Pacific Theatre of War.'' Roseville, NSW Australia: J.R. Cleworth, 2000. ISBN 978-1-86408-586-0.
* Greenhous, Brereton et al. ''The Crucible of War 1939-1945: The Official History of the Không quân Hoàng gia Canada, Vol. III.'' Toronto: University of Toronto Press, 1994. ISBN 978-0-8020-0574-8.
* Hendrie, Andrew. ''Flying Cats: The Catalina Aircraft in World War II''. Annapolis, Maryland: US Naval Institute Press, 1988. ISBN 0-87021-213-3.
* Kinzey, Bert. ''PBY Catalina in Detail & Scale''. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, Inc., 2000. ISBN 1-888974-19-2.
* Knott, Richard C. ''Black Cat Raiders of World War II''. Annapolis, Maryland: US Naval Institute Press, 2000. ISBN 1-55750-471-7.
* Legg, David. ''Consolidated PBY Catalina: The Peacetime Record''. Annapolis, MD: US Naval Institute Press, 2002. ISBN 1-55750-245-5.
* Ragnarsson, Ragnar. ''US Navy PBY Catalina Units of the Atlantic War''. Botley, Oxford, UK: Osprey Publishing, 2006. ISBN 1-84176-910-X.
* Scarborough, William E. ''PBY Catalina in Action (Aircraft number 62)''. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, Inc., 1983. ISBN 0-89747-149-0.
* Scarborough, William E. ''PBY Catalina: Walk Around''. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, Inc., 1996. ISBN 0-89747-357-4.
* Wagner, Ray. ''The Story of the PBY Catalina'' (Aero Biographies Volume 1). San Diego, California: Flight Classics, 1972. ISBN 978-0-911721-30-0.
{{cuối tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{commons|PBY Catalina}}
*[http://www.scribd.com/doc/69424602 (1945) AN 01-5M-3 Handbook of Structural Repair for Navy Models PBY-5, PBY-5A, PBY-6A Army Model OA-10 Airplanes]
* [http://www.catalinaaircrafttrust.com/ Catalina Aircraft Trust]
* [http://books.google.com/books?id=xdYDAAAAMBAJ&pg=PA19&dq=Popular+Mechanics+February+1943+New+Magic+From+Test+Tubes&hl=en&ei=4W6QTNzUDtH2nAeJvPm0DA&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=2&ved=0CDMQ6wEwAQ#v=onepage&q&f=true ''Popular Mechanics'', February 1943, '' "Here Comes The Cats" ''] very large and detailed article
* [http://www.airliners.net/open.file/1105585/M/ Picture of PH-PBY, a Consolidated PBY-5A Catalina]
* [http://www.pbycat.org PBY Catalina Foundation]
* [http://www.pbycia.org PBY Catalina International Association]
* [http://pbyma.org PBY Memorial Association]
* [http://www.pbyrescue.com/ Second Emergency Rescue Squadron Memorial Page]
* [http://www.pacificwrecks.com/people/veterans/gordon.html Lt. Nathan Gordon, PBY pilot and Medal of Honor recipient] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100724160939/http://www.pacificwrecks.com/people/veterans/gordon.html |date=2010-07-24 }}
* [http://www.catalina.org.nz/index.htm Catalina Group of New Zealand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106113520/http://www.catalina.org.nz/index.htm |date=2009-01-06 }}
* [http://www.daveswarbirds.com/blackcat/ Black Cats: U.S. Navy PBY Catalinas fighting in the Pacific during WWII]
* [http://zingo.typepad.com/couleur_alentejo/2006/03/naissance_dun_p.html (bằng tiếng Pháp) ''Naissance d'un PBY 6A Catalina "Calypso"'' (Birth of PBY 6A Catalina ''Calypso'')]
* [http://www.catalina.org.uk The Catalina Society (Plane Sailing) UK]
* [http://www.michaelprophet.com/News_articles/PBY_CAT.html Catalina images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120521082521/http://www.michaelprophet.com/News_articles/PBY_CAT.html |date=2012-05-21 }}
* {{Internet Archive film clip|id=gov.archives.arc.12990|description="Story of the Black Cats", a Hoa Kỳ Navy film}}
*[http://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205209763 The Catalina ''P9630'' pictured at the [[Marine Aircraft Experimental Establishment|MAEE]], Felixstowe]

{{Consolidated aircraft}}
{{USN patrol aircraft}}
{{USAAF observation aircraft}}
{{Swedish military aircraft}}
{{Canadian Vickers aircraft}}
{{Aviation lists}}

[[Thể loại:Máy bay Consolidated|PB1Y]]
[[Thể loại:Máy bay Naval Aircraft Factory|PBN Nomad]]
[[Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1930]]
[[Thể loại:Tàu bay]]
[[Thể loại:Thủy phi cơ]]
[[Thể loại:Máy bay chiến đấu]]
[[Thể loại:Máy bay tuần tra]]
[[Thể loại:Máy bay ném bom]]
[[Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt]]
[[Thể loại:Máy bay cánh trên]]

title: PBY Catalina

Kiểu: Tàu bay

Hãng sản xuất: Consolidated Aircraft

Thiết kế: Isaac M. Laddon

Chuyến bay đầu tiên: 28 tháng 3 năm 1935

Bắt đầu · được trang bị · vào lúc: Tháng 10, 1936, Hải quân Hoa Kỳ

Ngừng hoạt động: Tháng 1, 1957, Lực lượng dự bị Hải quân Hoa Kỳ

Trang bị cho: Hải quân Hoa Kỳ · Không quân Lục quân Hoa Kỳ · Không quân Hoàng gia · Không quân Hoàng gia Canada · Không quân Hoàng gia Australia

Số lượng sản xuất: 4.051 (ước lượng)

Biến thể: Bird Innovator


text:
# Lê Minh Xuân
Lê Minh Xuân (1935-1968) là một liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

## Tiểu sử
Ông sinh năm 1935 trong một gia đình bần nông, quê ở xã Tân Mỹ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, tham gia Việt Minh năm 1959.
Năm 1959, để trả thù cho mâu thuẫn gia đình và chính quyền Việt Nam Cộng hòa (do chính sách Tố Cộng của Ngô Đình Diệm gây phẫn nộ lớn trong dư luận), Lê Minh Xuân tham gia lực lượng bí mật của Việt Minh. Năm 1961 chiến tranh Việt Nam chính thức bùng nổ và lan rộng toàn lãnh thổ, Lê Minh Xuân hoạt động ở đội du kích xã Đức Hòa. Trong chiến đấu ông được đánh giá là một chiến sĩ thông minh, bản lĩnh, gan dạ, xông xáo. Tháng 6 năm 1961, ông được đề bạt làm xã đội trưởng du kích xã Tân Bình, quận Bình Tân, tỉnh Gia Định.
Lực lượng vũ trang Bình Tân phát triển mạnh, Lê Minh Xuân được điều lên huyện đội, làm chỉ huy trung đội, sau làm huyện đội phó. Trong thời gian này ông chứng minh được năng lực chỉ huy chiến đấu, phát động quần chúng, xây dựng cơ sở giỏi, nên được cử đi học trường H.123 của Trung ương Cục miền Nam.
Sau khi học về, ông được đề bạt làm Đại đội trưởng. Từ năm 1964 đến 1967, Lê Minh Xuân tham gia tác chiến trên 100 trận đánh lớn nhỏ. Ông lần lượt giữ chức Tiểu đoàn phó, rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6 Bình Tân.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, Lê Minh Xuân chỉ huy Tiểu đoàn 6 Bình Tân - thuộc Trung đoàn Gia Định số 2, từ hướng Tây Nam đánh thọc sâu vào nội thành Sài Gòn. Đơn vị của ông là đơn vị mũi nhọn, đã dũng cảm trụ lại trong vùng ven thành dài ngày nhất, đánh tan hàng chục đợt phản công kích ác liệt, hạ hàng trăm binh lính Hoa Kỳ - QLVNCH. Tuy nhiên, lực lượng tiểu đoàn 6 tổn thất nặng, ông được lệnh rút về phân khu 2.
Đầu năm 1969, Lê Minh Xuân - Trung đoàn Phó, được giao làm Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh phân khu 2, cùng Hai Châm - Phó Ban binh vận Y4, chỉ đạo xây dựng cơ sở đánh địch, đóng tại gò nhà ông Tư Quay (ấp 2 Tân Kiên). Liên quân Hoa Kỳ - QLVNCH càn vào khu vực đóng quân, bị đơn vị bảo vệ Lê Minh Xuân nổ súng tiêu diệt được 10 lính Mỹ. Sau đó, những tổ bảo vệ bí mật đưa cán bộ và chỉ huy rút dần về cầu Hưng Nhơn, lúc này đã xế chiều và nóng lòng mở đường máu để thoát vây, Lê Minh Xuân và Hai Châm vượt Bờ Ngựa gần cầu Hưng Nhơn, bị đối phương phát hiện và nổ súng, cả 2 đã hy sinh.

## Vinh danh
Lê Minh Xuân đã được tặng thưởng: 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 9 bằng khen và là Chiến sĩ diệt Mĩ 2 năm liền 1965-1966.
Ngày 5 tháng 6 năm 1970, Lê Minh Xuân được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Khi hy sinh ông là trung đoàn phó, Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh Phân khu 2, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Để tưởng nhớ  ông, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh lấy tên Lê Minh Xuân đặt tên cho một con đường ở quận Tân Bình. Ở huyện Bình Chánh tên ông được đặt cho tên của một xã, một nông trường và 3 trường học: trường tiểu học, THCS, THPT.

wikiname: viwiki

title: Lê Minh Xuân

in_language: vi

wikitext:
{{Chú thích trong bài}}
'''Lê Minh Xuân''' ([[1935]]-[[1968]]) là một liệt sĩ, [[Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân]] [[Việt Nam]].

== Tiểu sử ==
Ông sinh năm [[1935]] trong một gia đình bần nông, quê ở xã [[Tân Mỹ, Đức Hòa|Tân Mỹ]], huyện [[Đức Hòa]], tỉnh [[Long An]], tham gia Việt Minh năm [[1959]].

Năm 1959, để trả thù cho mâu thuẫn gia đình và chính quyền Việt Nam Cộng hòa (do chính sách Tố Cộng của Ngô Đình Diệm gây phẫn nộ lớn trong dư luận), Lê Minh Xuân tham gia lực lượng bí mật của Việt Minh. Năm [[1961]] chiến tranh Việt Nam chính thức bùng nổ và lan rộng toàn lãnh thổ, Lê Minh Xuân hoạt động ở đội du kích xã Đức Hòa. Trong chiến đấu ông được đánh giá là một chiến sĩ thông minh, bản lĩnh, gan dạ, xông xáo. Tháng 6 năm 1961, ông được đề bạt làm xã đội trưởng du kích xã Tân Bình, quận [[Bình Tân (quận)|Bình Tân]], tỉnh [[Gia Định]].

Lực lượng vũ trang Bình Tân phát triển mạnh, Lê Minh Xuân được điều lên huyện đội, làm chỉ huy trung đội, sau làm huyện đội phó. Trong thời gian này ông chứng minh được năng lực chỉ huy chiến đấu, phát động quần chúng, xây dựng cơ sở giỏi, nên được cử đi học trường H.123 của [[Trung ương Cục miền Nam]].

Sau khi học về, ông được đề bạt làm Đại đội trưởng. Từ năm 1964 đến 1967, Lê Minh Xuân tham gia tác chiến trên 100 trận đánh lớn nhỏ. Ông lần lượt giữ chức Tiểu đoàn phó, rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6 Bình Tân.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết [[Mậu Thân]] 1968, Lê Minh Xuân chỉ huy Tiểu đoàn 6 Bình Tân - thuộc Trung đoàn Gia Định số 2, từ hướng Tây Nam đánh thọc sâu vào nội thành Sài Gòn. Đơn vị của ông là đơn vị mũi nhọn, đã dũng cảm trụ lại trong vùng ven thành dài ngày nhất, đánh tan hàng chục đợt phản công kích ác liệt, hạ hàng trăm binh lính Hoa Kỳ - QLVNCH. Tuy nhiên, lực lượng tiểu đoàn 6 tổn thất nặng, ông được lệnh rút về phân khu 2.

Đầu năm 1969, Lê Minh Xuân - Trung đoàn Phó, được giao làm Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh phân khu 2, cùng Hai Châm - Phó Ban binh vận Y4, chỉ đạo xây dựng cơ sở đánh địch, đóng tại gò nhà ông Tư Quay (ấp 2 [[Tân Kiên]]). Liên quân Hoa Kỳ - QLVNCH càn vào khu vực đóng quân, bị đơn vị bảo vệ Lê Minh Xuân nổ súng tiêu diệt được 10 lính Mỹ. Sau đó, những tổ bảo vệ bí mật đưa cán bộ và chỉ huy rút dần về cầu Hưng Nhơn, lúc này đã xế chiều và nóng lòng mở đường máu để thoát vây, Lê Minh Xuân và Hai Châm vượt Bờ Ngựa gần cầu Hưng Nhơn, bị đối phương phát hiện và nổ súng, cả 2 đã hy sinh.

== Vinh danh ==
Lê Minh Xuân đã được tặng thưởng: 1 [[Huân chương Chiến công]] giải phóng hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 9 bằng khen và là Chiến sĩ diệt Mĩ 2 năm liền 1965-1966.

Ngày 5 tháng 6 năm 1970, Lê Minh Xuân được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Khi hy sinh ông là trung đoàn phó, Tư lệnh phó Bộ Tư lệnh Phân khu 2, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Để tưởng nhớ  ông, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh lấy tên Lê Minh Xuân đặt tên cho một con đường ở quận [[Tân Bình]]. Ở huyện [[Bình Chánh]] tên ông được đặt cho tên của một [[Lê Minh Xuân (xã)|xã]], một nông trường và 3 trường học: trường tiểu học, THCS, THPT.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]]


text:
# Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí
Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 (Pub.L. 84–159, ch. 360, 69 Stat. 322) là Đạo luật Không khí sạch (Hoa Kỳ) đầu tiên được Quốc hội ban hành nhằm giải quyết vấn đề môi trường quốc gia về ô nhiễm không khí vào ngày 14 tháng 7 năm 1955. Đây là "một đạo luật cung cấp nghiên cứu và hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến kiểm soát ô nhiễm không khí". Đạo luật này "khiến các bang chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm không khí tại nguồn". Đạo luật tuyên bố rằng ô nhiễm không khí là một mối nguy hiểm đối với sức khỏe và phúc lợi cộng đồng, nhưng vẫn duy trì "trách nhiệm và quyền của các bang và chính quyền địa phương trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí".
Đạo luật này đặt chính quyền liên bang vào vai trò thông tin thuần túy, ủy quyền cho United States Surgeon General tiến hành nghiên cứu, điều tra và cung cấp thông tin "liên quan đến ô nhiễm không khí và việc ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm không khí". Do đó, Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí không có điều khoản nào quy định chính phủ liên bang phải tích cực chống ô nhiễm không khí bằng cách trừng phạt những người gây ô nhiễm. Tuyên bố tiếp theo của Quốc hội về ô nhiễm không khí sẽ đi kèm với Đạo luật Không khí sạch năm 1963.
Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí là tinh túy của nhiều nghiên cứu được thực hiện về phát thải nhiên liệu của chính phủ liên bang trong những năm 1930 và 1940. Luật bổ sung đã được thông qua vào năm 1963 để xác định đầy đủ hơn các tiêu chí chất lượng không khí và trao nhiều quyền hơn trong việc xác định chất lượng không khí cho Bộ trưởng Bộ Y tế, Giáo dục và Phúc lợi. Luật bổ sung này sẽ cung cấp các khoản tài trợ cho cả các cơ quan địa phương và nhà nước. Như một sự thay thế, Đạo luật Không khí sạch (Hoa Kỳ) (CAA) đã được ban hành để thay thế Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955. Một thập kỷ sau, Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí xe cơ giới được ban hành nhằm tập trung cụ thể hơn vào các tiêu chuẩn khí thải ô tô. Chỉ hai năm sau, Đạo luật Chất lượng không khí Liên bang được ban hành để xác định "các khu vực kiểm soát chất lượng không khí" một cách khoa học dựa trên địa lý và khí tượng của ô nhiễm không khí.
California là bang đầu tiên hành động chống lại ô nhiễm không khí khi chất lượng không khí của thành phố Los Angeles bắt đầu xấu đi. Vị trí của Los Angeles càng làm ô nhiễm không khí trở nên trầm trọng do một số vấn đề về địa lý và khí tượng đặc thù của khu vực này.

## Trước năm 1955
Trước khi có Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955, có rất ít bước tiến trong việc chống lại ô nhiễm không khí. Các thành phố Chicago và Cincinnati của Hoa Kỳ lần đầu tiên thiết lập pháp lệnh về khói năm 1881. Năm 1904, Philadelphia thông qua sắc lệnh hạn chế lượng khói trong ống khói và không gian mở. Sắc lệnh đã đưa ra hình phạt nếu không đáp ứng được tất cả sự kiểm tra về khói. Mãi đến năm 1947, California mới cho phép thành lập các Khu kiểm soát ô nhiễm không khí ở mọi quận của bang.

## Sửa đổi Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955
Đã có một số sửa đổi đối với Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955. Sửa đổi đầu tiên là năm 1960, kéo dài kinh phí nghiên cứu trong 4 năm. Lần sửa đổi tiếp theo được thực hiện vào năm 1962 và về cơ bản đã thực thi các điều khoản nguyên tắc của đạo luật ban đầu. Ngoài ra, sửa đổi này cũng kêu gọi sự nghiên cứu từ Surgeon General. Năm 1967, Đạo luật Chất lượng không khí năm 1967 đã được thông qua nhằm mở rộng các hoạt động của chính quyền liên bang. Theo đạo luật này, các thủ tục đã được áp dụng tại các khu vực chịu sự ô nhiễm không khí giữa các bang. Sửa đổi này cho phép các bang ban hành tiêu chuẩn khí thải ô tô. Thượng nghị sĩ  Edmond Muskie (D-Maine) nói rằng đây là "sự kiểm soát ô nhiễm không khí toàn diện đầu tiên của liên bang." Sau đó, Cơ quan Kiểm soát ô nhiễm không khí quốc gia đã cung cấp thông tin kỹ thuật cho các bang sử dụng để phát triển các tiêu chuẩn chất lượng không khí. Cơ quan Kiểm soát ô nhiễm không khí quốc gia sau đó có quyền phủ quyết bất kỳ tiêu chuẩn phát thải nào được đề xuất của các bang. Việc sửa đổi này không hiệu quả như dự định, chỉ có 36 vùng kiểm soát ô nhiễm được chỉ định và cũng không có bang nào xây dựng đầy đủ các chương trình kiểm soát ô nhiễm. Năm 1969, một sửa đổi khác đã được thực hiện. Sửa đổi này mở rộng hơn nữa nghiên cứu về lượng khí thải, nhiên liệu và ô tô.
Các sửa đổi năm 1970, còn được gọi là Đạo luật Không khí sạch, đã viết lại hoàn toàn đạo luật năm 1967. Đặc biệt, các sửa đổi bổ sung năm 1970 còn yêu cầu Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ mới thành lập phải thiết lập Tiêu chuẩn Chất lượng không khí xung quanh quốc gia dựa trên công nghệ và các chương trình quản lý chất lượng không khí của nhà nước để bảo vệ sức khỏe và phúc lợi cộng đồng. Ngoài ra, các sửa đổi năm 1970 yêu cầu các bang đệ trình các kế hoạch thực hiện của bang để đạt được và duy trì Tiêu chuẩn Chất lượng không khí xung quanh quốc gia và yêu cầu sử dụng hệ thống giám sát không khí để xác định xem các kế hoạch có được thực hiện thành công hay không. Các tiêu chuẩn khí thải bắt buộc cũng được đặt cho các xe ô tô mới. Sửa đổi này cho phép công dân có khả năng kiện những người gây ô nhiễm hoặc các cơ quan chính phủ vì không tuân thủ đạo luật. Cuối cùng, bản sửa đổi yêu cầu rằng vào năm 1975, toàn bộ Hoa Kỳ sẽ đạt được trạng thái không khí sạch.
Năm 1990 là lần sửa đổi gần đây nhất đối với đạo luật dưới thời Tổng thống George H.W. Bush. Các sửa đổi bổ sung năm 1990 đã trao cho chính quyền liên bang nhiều quyền hạn hơn bất kỳ Đạo luật Chất lượng không khí nào trước đây. 9 đối tượng đã được xác định trong bản sửa đổi này, bao gồm khói bụi, mưa axit, khí thải xe cơ giới và ô nhiễm không khí độc hại trong số đó. 5 phân loại mức độ nghiêm trọng đã được xác định để đo lường khói. Để kiểm soát mưa axit tốt hơn, các chương trình điều tiết mới đã được thiết lập. Các tiêu chuẩn khí thải mới và nghiêm ngặt hơn đã được tạo ra cho các loại xe có động cơ bắt đầu từ năm 1995. Chương trình Tiêu chuẩn khí thải quốc gia về các chất gây ô nhiễm không khí nguy hiểm đã được thiết lập để mở rộng các ngành và hoạt động cần kiểm soát ô nhiễm không khí.

## Hội nghị chuyên đề về ô nhiễm không khí quốc gia
Hội nghị chuyên đề về ô nhiễm không khí quốc gia đầu tiên ở Hoa Kỳ được tổ chức vào năm 1949 và do Viện nghiên cứu Stanford (nay là SRI International) đăng cai tổ chức. Lúc đầu, các chính quyền nhỏ hơn phải chịu trách nhiệm thông qua và thực thi đạo luật đó. Mục đích chính của Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 là cung cấp hỗ trợ nghiên cứu để tìm ra cách kiểm soát ô nhiễm không khí tại nguồn. Tổng cộng 5 triệu đô đã được cấp cho dịch vụ y tế công cộng trong 5 năm để thực hiện việc nghiên cứu này. Theo một trang web tư nhân, số tiền này là 3 triệu đô được phân bổ mỗi năm cho 5 năm nghiên cứu.

## Hiệu lực của đạo luật
Đây là đạo luật đầu tiên của chính phủ khiến công dân và các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ nhận thức được vấn đề toàn cầu này. Thật không may, hành động này đã giúp rất ít trong việc ngăn chặn ô nhiễm không khí, nhưng ít nhất nó cũng khiến chính phủ nhận thức được rằng đây là một vấn đề mang tính quốc gia. Đạo luật cho phép Quốc hội bảo lưu quyền kiểm soát vấn đề ngày càng gia tăng này.
Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 là đạo luật liên bang đầu tiên về ô nhiễm không khí. Đạo luật này bắt đầu khiến người dân nhận thức về mối nguy hiểm của ô nhiễm không khí và chi tiết về các tiêu chuẩn khí thải mới. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tỉ lệ người Mỹ coi ô nhiễm không khí là vấn đề nghiêm trọng đã tăng gần gấp đôi từ 28% vào năm 1965 lên 55% vào năm 1968 với việc bổ sung tất cả các sửa đổi được thực hiện đối với Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí ban đầu năm 1955.
Mặc dù có thuật ngữ "kiểm soát" trong tiêu đề của đạo luật, đạo luật này lại không có quy định về kiểm soát. Vào đầu những năm 1950, Quốc hội không muốn can thiệp vào quyền của các bang; như vậy, các đạo luật ban đầu không có ảnh hưởng mạnh mẽ. Đạo luật này thiết lập vai trò của chính phủ trong việc nghiên cứu các tác động và kiểm soát ô nhiễm không khí. Do đó, đây là bước đi đầu trong phòng trào chống ô nhiễm không khí cho đến ngày nay. Chính phủ thường xuyên sửa đổi bổ sung Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 cũng như Đạo luật Không khí sạch, cũng như tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này và cải thiện chất lượng không khí.

title: Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí

wikitext:
{{Thông tin pháp luật Hoa Kỳ|longtitle=Đạo luật cung cấp nghiên cứu và hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến kiểm soát ô nhiễm không khí.|signeddate=ngày 14 tháng 7 năm 1955|agreedbody3=<!-- used when the other body agrees without going into committee -->|agreeddate3=<!-- used when the other body agrees without going into committee -->|agreedvote3=<!-- used when the other body agrees without going into committee -->|agreedbody4=<!-- used if agreedbody3 further amends legislation -->|agreeddate4=<!-- used if agreedbody3 further amends legislation -->|agreedvote4=<!-- used if agreedbody3 further amends legislation -->|passedbody4=|passeddate4=|passedvote4=|signedpresident=[[Dwight D. Eisenhower]]|unsignedpresident=<!-- used when passed without presidential signing -->|passeddate3=|unsigneddate=<!-- used when passed without presidential signing -->|vetoedpresident=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|vetoeddate=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddenbody1=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddendate1=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddenvote1=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddenbody2=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddendate2=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|overriddenvote2=<!-- used when passed by overriding presidential veto -->|amendments=|passedvote3=|passedbody3=|colloquialacronym=APCA|sections amended=|nickname=Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955|enacted by=84th|effective date=ngày 14 tháng 7 năm 1955|public law url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/STATUTE-69/pdf/STATUTE-69-Pg322.pdf|cite public law=84-159|cite statutes at large={{usstat|69|322}}|acts amended=|acts repealed=|title amended=[[Title 42 of the United States Code|42 U.S.C.: Public Health and Social Welfare]]|sections created={{Usc-title-chap|42|85}} § 7401 et seq.|introducedin=Senate|conferencedate=|introducedbill={{USBill|84|S.|928}}|introducedby=<!--sponsor(s)-->|introduceddate=|committees=|passedbody1=|passeddate1=|passedvote1=|passedbody2=|passedas2=<!-- used if the second body changes the name of the legislation -->|passeddate2=|passedvote2=|SCOTUS cases=}}
[[Tập tin:Air_pollution_by_industrial_chimneys.jpg|phải|nhỏ|240x240px|Trước khi có Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm Không khí năm 1955, ô nhiễm không khí không được coi là một vấn đề môi trường quốc gia.]]
'''Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí''' năm 1955 ({{USPL|84|159}}, ch. 360, {{USStat|69|322}}) là Đạo luật Không khí sạch (Hoa Kỳ) đầu tiên được [[Quốc hội Hoa Kỳ|Quốc hội]] ban hành nhằm giải quyết [[vấn đề môi trường]] quốc gia về [[ô nhiễm không khí]] vào ngày 14 tháng 7 năm 1955. Đây là "một đạo luật cung cấp nghiên cứu và hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến kiểm soát ô nhiễm không khí".<ref name="amet">{{Chú thích web|url=http://www.ametsoc.org/sloan/cleanair/cleanairlegisl.html|tựa đề=Legislation: a look at U.S. air pollution laws and their amendments|nhà xuất bản=[[American Meteorological Society]]|ngày truy cập=2012-08-27|ngày lưu trữ=2012-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120609184408/http://www.ametsoc.org/sloan/cleanair/cleanairlegisl.html|url-status=dead}}</ref> Đạo luật này "khiến các bang chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm không khí tại nguồn".<ref name="handbook">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=2pAh8ronYWIC&pg=PA13&lpg=PA13&dq=air+pollution+control+act+of+1955#v=onepage&q=air%20pollution%20control%20act%20of%201955&f=false|title=Air Pollution Control Technology Handbook|last=Karl B. Schnelle, Jr.|last2=Charles A. Brown|date = ngày 18 tháng 10 năm 2001 |isbn=9781420036435|chapter=Clean Air Act}}</ref> Đạo luật tuyên bố rằng ô nhiễm không khí là một mối nguy hiểm đối với sức khỏe và phúc lợi cộng đồng, nhưng vẫn duy trì "trách nhiệm và quyền của các bang và chính quyền địa phương trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí".<ref>69 Stat. 322 (1955)</ref>

Đạo luật này đặt [[Chính quyền liên bang Hoa Kỳ|chính quyền liên bang]] vào vai trò thông tin thuần túy, ủy quyền cho [[United States Surgeon General]] tiến hành nghiên cứu, điều tra và cung cấp thông tin "liên quan đến ô nhiễm không khí và việc ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm không khí".<ref>Air Pollution Control Act of 1955, Sec. 2</ref> Do đó, Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí không có điều khoản nào quy định chính phủ liên bang phải tích cực chống ô nhiễm không khí bằng cách trừng phạt những người gây ô nhiễm. Tuyên bố tiếp theo của Quốc hội về ô nhiễm không khí sẽ đi kèm với [[Đạo luật Không khí sạch năm 1963]].

Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí là tinh túy của nhiều nghiên cứu được thực hiện về phát thải nhiên liệu của chính phủ liên bang trong những năm 1930 và 1940. Luật bổ sung đã được thông qua vào năm 1963 để xác định đầy đủ hơn các tiêu chí chất lượng không khí và trao nhiều quyền hơn trong việc xác định chất lượng không khí cho Bộ trưởng Bộ Y tế, Giáo dục và Phúc lợi. Luật bổ sung này sẽ cung cấp các khoản tài trợ cho cả các cơ quan địa phương và nhà nước. Như một sự thay thế, [[Đạo luật Không khí sạch (Hoa Kỳ)]] (CAA) đã được ban hành để thay thế Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955. Một thập kỷ sau, [[Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí xe cơ giới]] được ban hành nhằm tập trung cụ thể hơn vào các tiêu chuẩn khí thải ô tô. Chỉ hai năm sau, Đạo luật Chất lượng không khí Liên bang được ban hành để xác định "các khu vực kiểm soát chất lượng không khí" một cách khoa học dựa trên địa lý và khí tượng của ô nhiễm không khí.

[[California]] là bang đầu tiên hành động chống lại ô nhiễm không khí khi chất lượng không khí của thành phố [[Los Angeles]] bắt đầu xấu đi. Vị trí của Los Angeles càng làm ô nhiễm không khí trở nên trầm trọng do một số vấn đề về địa lý và khí tượng đặc thù của khu vực này.<ref name="handbook"/>

== Trước năm 1955 ==
Trước khi có Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955, có rất ít bước tiến trong việc chống lại ô nhiễm không khí. Các thành phố Chicago và Cincinnati của Hoa Kỳ lần đầu tiên thiết lập pháp lệnh về khói năm 1881. Năm 1904, Philadelphia thông qua sắc lệnh hạn chế lượng khói trong ống khói và không gian mở. Sắc lệnh đã đưa ra hình phạt nếu không đáp ứng được tất cả sự kiểm tra về khói. Mãi đến năm 1947, California mới cho phép thành lập các Khu kiểm soát ô nhiễm không khí ở mọi quận của bang.<ref name="overview">{{Chú thích báo|url=http://www.fhwa.dot.gov/resourcecenter/teams/airquality/teamaq_law.pdf|title=An Overview of Federal Air Quality Legislation|last=Tianjia Tang|access-date = ngày 27 tháng 8 năm 2012 |publisher=[[Federal Highway Administration]]|last2=Bob O'Loughlin|last3=Mike Roberts|last4=Edward Dancausse}}</ref>

== Sửa đổi Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 ==
Đã có một số sửa đổi đối với Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955. Sửa đổi đầu tiên là năm 1960, kéo dài kinh phí nghiên cứu trong 4 năm. Lần sửa đổi tiếp theo được thực hiện vào năm 1962 và về cơ bản đã thực thi các điều khoản nguyên tắc của đạo luật ban đầu. Ngoài ra, sửa đổi này cũng kêu gọi sự nghiên cứu từ [[Surgeon General]]. Năm 1967, Đạo luật Chất lượng không khí năm 1967 đã được thông qua nhằm mở rộng các hoạt động của chính quyền liên bang. Theo đạo luật này, các thủ tục đã được áp dụng tại các khu vực chịu sự ô nhiễm không khí giữa các bang. Sửa đổi này cho phép các bang ban hành tiêu chuẩn khí thải ô tô. Thượng nghị sĩ  Edmond Muskie (D-Maine) nói rằng đây là "sự kiểm soát ô nhiễm không khí toàn diện đầu tiên của liên bang." Sau đó, [[Cơ quan Kiểm soát ô nhiễm không khí quốc gia]] đã cung cấp thông tin kỹ thuật cho các bang sử dụng để phát triển các tiêu chuẩn chất lượng không khí. Cơ quan Kiểm soát ô nhiễm không khí quốc gia sau đó có quyền phủ quyết bất kỳ tiêu chuẩn phát thải nào được đề xuất của các bang. Việc sửa đổi này không hiệu quả như dự định, chỉ có 36 vùng kiểm soát ô nhiễm được chỉ định và cũng không có bang nào xây dựng đầy đủ các chương trình kiểm soát ô nhiễm.<ref name="rice">{{Chú thích web|url=http://www.ruf.rice.edu/~eesi/scs/SIP.pdf|tựa đề=Clean Air Act Implementation in Houston: An Historical Perspective: 1970-2005|tác giả=Clayton D. Forswall and Kathryn E. Higgins|ngày=February 2005|nhà xuất bản=[[Rice University]]|ngày truy cập=2012-08-27}}</ref> Năm 1969, một sửa đổi khác đã được thực hiện. Sửa đổi này mở rộng hơn nữa nghiên cứu về lượng khí thải, nhiên liệu và ô tô.

Các sửa đổi năm 1970, còn được gọi là [[Đạo luật Không khí sạch]], đã viết lại hoàn toàn đạo luật năm 1967. Đặc biệt, các sửa đổi bổ sung năm 1970 còn yêu cầu Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ mới thành lập phải thiết lập Tiêu chuẩn Chất lượng không khí xung quanh quốc gia dựa trên công nghệ và các chương trình quản lý chất lượng không khí của nhà nước để bảo vệ sức khỏe và phúc lợi cộng đồng.<ref name=":0">John Bachmann, David Calkins, Margo Oge. [http://www.epaalumni.org/hcp/air.pdf “Cleaning the Air We Breathe: A Half Century of Progress.”] EPA Alumni Association. September 2017. Pages 11, 12.</ref> Ngoài ra, các sửa đổi năm 1970 yêu cầu các bang đệ trình các kế hoạch thực hiện của bang để đạt được và duy trì Tiêu chuẩn Chất lượng không khí xung quanh quốc gia và yêu cầu sử dụng hệ thống giám sát không khí để xác định xem các kế hoạch có được thực hiện thành công hay không.<ref name=":0" /> Các tiêu chuẩn khí thải bắt buộc cũng được đặt cho các xe ô tô mới.<ref name=":0" /> Sửa đổi này cho phép công dân có khả năng kiện những người gây ô nhiễm hoặc các cơ quan chính phủ vì không tuân thủ đạo luật. Cuối cùng, bản sửa đổi yêu cầu rằng vào năm 1975, toàn bộ Hoa Kỳ sẽ đạt được trạng thái không khí sạch.<ref name="overview"/>

Năm 1990 là lần sửa đổi gần đây nhất đối với đạo luật dưới thời Tổng thống [[George H. W. Bush|George H.W. Bush]]. Các sửa đổi bổ sung năm 1990 đã trao cho chính quyền liên bang nhiều quyền hạn hơn bất kỳ Đạo luật Chất lượng không khí nào trước đây. 9 đối tượng đã được xác định trong bản sửa đổi này, bao gồm khói bụi, [[mưa axit]], khí thải xe cơ giới và ô nhiễm không khí độc hại trong số đó. 5 phân loại mức độ nghiêm trọng đã được xác định để đo lường khói. Để kiểm soát mưa axit tốt hơn, các chương trình điều tiết mới đã được thiết lập. Các tiêu chuẩn khí thải mới và nghiêm ngặt hơn đã được tạo ra cho các loại xe có động cơ bắt đầu từ năm 1995. Chương trình Tiêu chuẩn khí thải quốc gia về các chất gây ô nhiễm không khí nguy hiểm đã được thiết lập để mở rộng các ngành và hoạt động cần kiểm soát ô nhiễm không khí.<ref name="overview"/>

== Hội nghị chuyên đề về ô nhiễm không khí quốc gia ==
[[Tập tin:SRI_Air_Pollution_study_1949.jpg|phải|nhỏ|225x225px|[[Paul Magill]], người tham gia SRI thảo luận về khói mù vào Thứ Sáu Đen ở Los Angeles tại hội nghị ô nhiễm không khí đầu tiên vào năm 1949]]
[[Hội nghị chuyên đề về ô nhiễm không khí quốc gia]] đầu tiên ở Hoa Kỳ được tổ chức vào năm 1949 và do Viện nghiên cứu Stanford (nay là [[SRI International]]) đăng cai tổ chức.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.sri.com/work/timeline/first-national-air-pollution-symposium|tựa đề=The First National Air Pollution Symposium|nhà xuất bản=[[SRI International]]|ngày truy cập=2012-08-27|archive-date = ngày 7 tháng 6 năm 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607081402/http://www.sri.com/work/timeline/first-national-air-pollution-symposium|url-status=dead}}</ref> Lúc đầu, các chính quyền nhỏ hơn phải chịu trách nhiệm thông qua và thực thi đạo luật đó.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.epa.gov/apti/course422/apc1.html|tựa đề=Origins of Modern Air Pollution Regulations|nhà xuất bản=[[United States Environmental Protection Agency|Environmental Protection Agency]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20120830121935/http://www.epa.gov/apti/course422/apc1.html|ngày lưu trữ=2012-08-30|ngày truy cập=2012-08-27}}</ref> Mục đích chính của Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 là cung cấp hỗ trợ nghiên cứu để tìm ra cách kiểm soát ô nhiễm không khí tại nguồn. Tổng cộng 5 triệu đô đã được cấp cho dịch vụ [[y tế công cộng]] trong 5 năm để thực hiện việc nghiên cứu này.<ref name="rice"/> Theo một trang web tư nhân, số tiền này là 3 triệu đô được phân bổ mỗi năm cho 5 năm nghiên cứu.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.pollutionissues.com/A-Bo/Air-Pollution-Control-Act.html|tựa đề=Air Pollution Control Act - effects, human, health|website=www.pollutionissues.com}}</ref>

== Hiệu lực của đạo luật ==
Đây là đạo luật đầu tiên của chính phủ khiến công dân và các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ nhận thức được vấn đề toàn cầu này. Thật không may, hành động này đã giúp rất ít trong việc ngăn chặn ô nhiễm không khí, nhưng ít nhất nó cũng khiến chính phủ nhận thức được rằng đây là một vấn đề mang tính quốc gia. Đạo luật cho phép Quốc hội bảo lưu quyền kiểm soát vấn đề ngày càng gia tăng này.<ref>{{Chú thích web|url=https://editors.eol.org/eoearth/wiki/Special:Search|tựa đề=Search - The Encyclopedia of Earth|website=editors.eol.org}}</ref>
Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 là đạo luật liên bang đầu tiên về ô nhiễm không khí. Đạo luật này bắt đầu khiến người dân nhận thức về mối nguy hiểm của ô nhiễm không khí và chi tiết về các tiêu chuẩn khí thải mới. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tỉ lệ người Mỹ coi ô nhiễm không khí là vấn đề nghiêm trọng đã tăng gần gấp đôi từ 28% vào năm 1965 lên 55% vào năm 1968 với việc bổ sung tất cả các sửa đổi được thực hiện đối với Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí ban đầu năm 1955.<ref name="rice"/>

Mặc dù có thuật ngữ "kiểm soát" trong tiêu đề của đạo luật, đạo luật này lại không có quy định về kiểm soát.<ref>{{Chú thích web|url=https://justlists.wordpress.com/2010/01/19/6-u-s-clean-air-act-milestones/|tựa đề=6 U.S. Clean Air Act Milestones|ngày=ngày 19 tháng 1 năm 2010}}</ref> Vào đầu những năm 1950, Quốc hội không muốn can thiệp vào quyền của các bang; như vậy, các đạo luật ban đầu không có ảnh hưởng mạnh mẽ. Đạo luật này thiết lập vai trò của chính phủ trong việc nghiên cứu các tác động và kiểm soát ô nhiễm không khí. Do đó, đây là bước đi đầu trong phòng trào chống ô nhiễm không khí cho đến ngày nay. Chính phủ thường xuyên sửa đổi bổ sung Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí năm 1955 cũng như Đạo luật Không khí sạch, cũng như tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này và cải thiện chất lượng không khí.

== Xem thêm ==

* [[Bảo vệ môi trường|Bảo vệ môi trương]]
* Quận Quản lý Chất lượng Không khí Bờ biển Nam
* Đạo luật không khí sạch của Hoa Kỳ
* Khu kiểm soát ô nhiễm không khí của hạt Ventura

== Chú thích ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.epaalumni.org/hcp/air.pdf “Làm sạch không khí mà chúng ta hít thở: Một nửa thế kỷ tiến bộ,” Hiệp hội cựu sinh viên EPA]
* [https://revolveurdu.blogspot.com/2020/01/how-to-reduce-air-pollution.html “Phần hành động kiểm soát như thế nào,”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128091749/https://revolveurdu.blogspot.com/2020/01/how-to-reduce-air-pollution.html |date = ngày 28 tháng 1 năm 2020}}

[[Thể loại:Môi trường năm 1955]]
[[Thể loại:Luật năm 1955]]
[[Thể loại:Ô nhiễm không khí ở Mỹ]]
[[Thể loại:Quốc hội Hoa Kỳ thứ 84]]
[[Thể loại:Luật môi trường liên bang]]

title: Đạo luật Kiểm soát ô nhiễm không khí

Viết tắt: APCA

Ban hành bởi: Quốc hội Hoa Kỳ thứ 84th

Hiệu lực: ngày 14 tháng 7 năm 1955

title: Trích dẫn

title: Điều lệ

title: Quá trình lập pháp

Quá trình lập pháp: - Giới thiệu vào Quốc Hội Senate với tên S. 928 bởi vào - Được Tổng thống Dwight D. Eisenhower ký thành luật vào ngày 14 tháng 7 năm 1955


text:
# Alpes Bergamo
Alpes Bergamo (tiếng Ý: Prealpi Orobie) là một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales, nằm ở miền bắc vùng Lombardia (Ý). Rặng núi này được đặt theo tên thành phố Bergamo, ở phía nam rặng này.
Rặng Alpes Bergamo trải dài giữa hồ Como và hồ Iseo, và chia cách với rặng Bregaglia cùng dãy núi Bernina ở phía bắc bởi thung lũng sông Adda River (Valtellina); chia cách với rặng Ortles-Cevedale ở phía đông bắc bởi đèo Aprica; chia cách với nhóm núi Adamello-Presanella ở phía đông bởi thung lũng Oglio (Val Camonica).

## Các ngọn núi chính
| Ngọn                  | Độ cao | Độ cao |
| Ngọn                  | (m)    | (ft)   |
| --------------------- | ------ | ------ |
| Pizzo di Coca         | 3,052  | 10,014 |
| Pizzo di Scais        | 3,040  | 9,974  |
| Pizzo di Redorta      | 3,037  | 9,964  |
| Pizzo del Diavolo     | 2,915  | 9,564  |
| Pizzo Recastello      | 2,888  | 9,475  |
| Monte Gleno           | 2,883  | 9,459  |
| Monte Tornello        | 2,688  | 8,819  |
| Corno Stella          | 2,620  | 8,596  |
| Monte Legnone         | 2,610  | 8,563  |
| Pizzo dei Tre Signori | 2,554  | 8,380  |
| Monte Toro            | 2,524  | 8,281  |
| Pizzo Arera           | 2,512  | 8,241  |
| Pizzo di Presolana    | 2,511  | 8,239  |
| Pizzo Camino          | 2,492  | 8,224  |
| Grigna                | 2,410  | 7,907  |
| Monte Resegone        | 1,876  | 6,155  |

## Các đèo chính
| Đèo                                 | Vị trí                     | Loại          | Độ cao (m/ft) | Độ cao (m/ft) |
| ----------------------------------- | -------------------------- | ------------- | ------------- | ------------- |
| Passo di Val Morta hoặc del Diavolo | Valle Seriana tới Sondrio  | đường đi bộ   | 2,601         | 8,534         |
| Passo di Venina                     | Valle Brembana tới Sondrio | đường đi bộ   | 2,433         | 7,983         |
| Passo del Serio                     | Valle Seriana tới Sondrio  | đường đi bộ   | 2,419         | 7937          |
| Passo del Venerocolo                | Val di Scalve tới Aprica   | đường xe ngựa | 2,315         | 7,595         |
| Passo di Dordona                    | Valle Brembana tới Sondrio | đường đi bộ   | 2,080         | 6,824         |
| Passo di San Marco                  | Bergamo tới Morbegno       | đường xe      | 1,985         | 6,513         |
| Passo del Vivione                   | Val di Scalve tới Edolo    | đường xe      | 1,819         | 5,968         |
| Passo della Presolana               | Clusone tới Val di Scalve  | đường xe      | 1,286         | 4,219         |
| Aprica Pass                         | Edolo tới Sondrio          | đường xe      | 1,181         | 3,875         |

## Các trạm thể thao mùa đông
- Albino
- Aprica
- Ardesio
- Aviatico
- Barzio
- Borno
- Carona
- Castione della Presolana
- Colere
- Foppolo
- Gerola Alta
- Gromo
- Lecco
- Margno
- Moggio
- Oltre il Colle
- Piazzatorre
- Schilpario
- Selvino
- Valbondione
- Valtorta

title: Alpes Bergamo

wikitext:
{{Geobox|Dãy núi
| name=Alpes Bergamo
| image=Orobie 5.jpg
| image_caption=Cảnh quan Bergamo Alps nhìn từ [[Val Seriana]]
| country=Ý
| region= Lombardia
| parent=Alpes orientales centrales
| border=Dãy núi Bregaglia| border1=Dãy núi Bernina| border2=Ortles-Cevedale| border3=Adamello-Presanella
| area= | length= | length_orientation=
| width= | width_orientation=
| highest=Pizzo di Coca
| highest_elevation=3052
| highest_lat_d=46|highest_lat_m=05|highest_lat_s=|highest_lat_NS=N
| highest_long_d=09|highest_long_m=47|highest_long_s=|highest_long_EW=E
| map=| map_caption=Vị trí của Bergamo Alps
}}

'''Alpes Bergamo''' ([[tiếng Ý]]: ''Prealpi Orobie'') là một rặng núi thuộc rặng [[Anpơ Trung Đông|Alpes orientales centrales]], nằm ở miền bắc vùng [[Lombardia]] ([[Ý]]). Rặng núi này được đặt theo tên thành phố [[Bergamo]], ở phía nam rặng này.

Rặng Alpes Bergamo trải dài giữa hồ [[Como]] và hồ [[Iseo]], và chia cách với rặng [[Bregaglia Range|Bregaglia]] cùng [[dãy núi Bernina]] ở phía bắc bởi thung lũng sông [[Adda River]] ([[Valtellina]]); chia cách với rặng [[Ortles-Cevedale]] ở phía đông bắc bởi đèo [[Aprica]]; chia cách với nhóm núi [[Adamello-Presanella]] ở phía đông bởi thung lũng [[Oglio]] ([[Val Camonica]]).

==Các ngọn núi chính==
{| class="wikitable"
! rowspan=2|Ngọn !! colspan="2"|Độ cao
|-
! ([[mét|m]]) || ([[foot|ft]])
|-
| [[Pizzo di Coca]] || 3,052 || 10,014
|-
| Pizzo di Scais || 3,040 || 9,974
|-
| Pizzo di Redorta || 3,037 || 9,964
|-
| Pizzo del Diavolo || 2,915 || 9,564
|-
| Pizzo Recastello || 2,888 || 9,475
|-
| Monte Gleno || 2,883 || 9,459
|-
| Monte Tornello || 2,688 || 8,819
|-
| Corno Stella || 2,620 || 8,596
|-
| Monte Legnone || 2,610 || 8,563
|-
| [[Pizzo dei Tre Signori]] || 2,554 || 8,380
|-
| Monte Toro || 2,524|| 8,281
|-
| Pizzo Arera || 2,512|| 8,241
|-
| Pizzo di Presolana || 2,511 || 8,239
|-
| Pizzo Camino || 2,492 || 8,224
|-
| Grigna || 2,410 || 7,907
|-
| Monte Resegone || 1,876 || 6,155
|}

==Các đèo chính==

{| class="wikitable"
! Đèo !!Vị trí!!Loại !! colspan=2|Độ cao ([[mét|m]]/[[foot|ft]])
|-
| Passo di Val Morta hoặc del Diavolo ||Valle Seriana tới [[Sondrio]]|| đường đi bộ || 2,601 || 8,534
|-
| Passo di Venina ||Valle Brembana tới Sondrio|| đường đi bộ || 2,433 || 7,983
|-
| Passo del Serio ||Valle Seriana tới Sondrio|| đường đi bộ || 2,419 || 7937
|-
| Passo del Venerocolo ||Val di Scalve tới [[Aprica]]|| đường xe ngựa || 2,315 || 7,595
|-
| Passo di Dordona ||Valle Brembana tới Sondrio|| đường đi bộ || 2,080 || 6,824
|-
| Passo di San Marco ||[[Bergamo]] tới [[Morbegno]]|| đường xe || 1,985 || 6,513
|-
| Passo del Vivione ||Val di Scalve tới [[Edolo]]|| đường xe || 1,819 || 5,968
|-
| Passo della Presolana ||[[Clusone]] tới Val di Scalve|| đường xe || 1,286 || 4,219
|-
| [[Aprica Pass]] ||Edolo tới Sondrio|| đường xe || 1,181 || 3,875
|}

==Các trạm thể thao mùa đông==
* [[Albino]]
* [[Aprica]]
* [[Ardesio]]
* [[Aviatico]]
* [[Barzio]]
* [[Borno]]
* [[Carona (Italie)|Carona]]
* [[Castione della Presolana]]
* [[Colere]]
* [[Foppolo]]
* [[Gerola Alta]]
* [[Gromo]]
* [[Lecco]]
* [[Margno]]
* [[Moggio]]
* [[Oltre il Colle]]
* [[Piazzatorre]]
* [[Schilpario]]
* [[Selvino]]
* [[Valbondione]]
* [[Valtorta]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons|Bergamo Alps}}
{{coord|46|00|N|10|00|E|region:IT_type:mountain|display=title}}

[[Thể loại:Dãy núi Alpes]]
[[Thể loại:Dãy núi tại Ý]]

Quốc gia: Ý

Vùng: Lombardia

Bộ phận của: Alpes orientales centrales

Ranh giới tại: Dãy núi Bregaglia, Dãy núi Bernina, Ortles-Cevedale, Adamello-Presanella

Điểm cao nhất: Pizzo di Coca


text:
# Bailya intricata
Bailya intricata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

title: Bailya intricata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Bailya intricata''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật thân mềm|Mollusca]]
| classis = [[Lớp Chân bụng|Gastropoda]]
| unranked_superfamilia = nhánh [[Caenogastropoda]]
nhánh [[Hypsogastropoda]]
nhánh [[Neogastropoda]]
| superfamilia = [[Buccinoidea]]
| familia = [[Buccinidae]]
| subfamilia =
| genus = ''[[Bailya]]''
| species = '''''B. intricata'''''
| binomial = ''Bailya intricata''
| binomial_authority = ([[William Healey Dall|Dall]], 1884)
| synonyms_ref =
| synonyms =
}}
'''''Bailya intricata''''' là một loài [[ốc biển]], là [[động vật thân mềm]] [[động vật chân bụng|chân bụng]] sống ở biển trong họ [[Buccinidae]].<ref name="WoRMS">{{WRMS species|419961|''Bailya intricata'' (Dall, 1884)||17 tháng 4 năm 2010}}</ref>

== Miêu tả ==

== Phân bố ==

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
*

{{DEFAULTSORT:Bailya Intricata}}
[[Thể loại:Bailya]]

{{Buccinoidea-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Mollusca

Lớp (class): Gastropoda

(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda · nhánh Hypsogastropoda · nhánh Neogastropoda

Liên họ (superfamilia): Buccinoidea

Họ (familia): Buccinidae

Chi (genus): Bailya

Loài (species): B. intricata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Bailya intricata · (Dall, 1884)


text:
# Erythrocera facialis
Erythrocera facialis là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

title: Erythrocera facialis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Erythrocera facialis''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Tachinidae]]
| genus = ''[[Erythrocera]]''
| species = '''''E. facialis'''''
| binomial = ''Erythrocera facialis''
| binomial_authority =
| synonyms =
}}
'''''Erythrocera facialis''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Tachinidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Erythrocera+facialis/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 20 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|2012-James}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Erythrocera facialis|''Erythrocera facialis''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Erythrocera facialis|''Erythrocera facialis''}}

[[Thể loại:Erythrocera]]

{{Goniini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Diptera

Họ (familia): Tachinidae

Chi (genus): Erythrocera

Loài (species): E. facialis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Erythrocera facialis


text:
# Alepidosceles lucidula
Alepidosceles lucidula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1998.

title: Alepidosceles lucidula

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Alepidosceles lucidula''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Họ Ong mật|Apidae]]
| subfamilia = [[Phân họ Ong mật|Apinae]]
| tribus = [[Emphorini]]
| genus = ''[[Alepidosceles]]''
| species = '''''A. lucidula'''''
| binomial = ''Alepidosceles lucidula''
| binomial_authority = [[Arturo Roig-Alsina|Roig-Alsina]], 1998
}}
'''''Alepidosceles lucidula''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Họ Ong mật|Apidae]]. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1998.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Alepidosceles]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1998]]

{{Apinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Apidae

Phân họ (subfamilia): Apinae

Tông (tribus): Emphorini

Chi (genus): Alepidosceles

Loài (species): A. lucidula

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Alepidosceles lucidula · Roig-Alsina, 1998


text:
# Cadbury
Cadbury (trước đó có tên Cadbury's và Cadbury Schweppes) là công ty bánh kẹo mứt đa quốc gia từ Anh Quốc, thuộc sở hữu của Mondelez International từ năm 2010 (trước đó là Kraft Foods). Đây là thương hiệu bánh mứt lớn thứ hai trên thế giới sau Mars.

title: Cadbury

wikitext:
{{Infobox company
| logo =
| type = [[Công ty lép vốn]]
| foundation = [[Birmingham]], Anh Quốc
 {{start date and age|df=yes|1824|p=y}}
| location = [[Uxbridge]], Luân Đôn, Anh Quốc
| founder = [[John Cadbury]]
| key_people = [[Irene Rosenfeld]] {{small|(Chủ tịch)}}
[[Dirk Van de Put]] {{small|([[Tổng giám đốc điều hành|CEO]])}}
| num_employees = 71.657 (2008)<ref name=zenobank>{{chú thích web|url=http://zenobank.com/index.php?symbol=CBY&page=quotesearch |title=Company Profile for Cadbury PLC (CBY) |access-date=ngày 1 tháng 10 năm 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006125823/http://zenobank.com/index.php?symbol=CBY&page=quotesearch |archive-date=ngày 6 tháng 10 năm 2008 }}</ref>
| industry = [[Chế biến mứt kẹo]]
| products =
| parent = [[Mondelez International]]
| homepage = {{url|www.cadbury.co.uk}} {{url|www.cadbury.com.au}}
}}
'''Cadbury''' (trước đó có tên '''Cadbury's''' và '''Cadbury Schweppes''') là công ty bánh kẹo mứt [[Công ty đa quốc gia|đa quốc gia]] từ [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh Quốc]], thuộc sở hữu của [[Mondelez International]] từ năm 2010 (trước đó là [[Kraft Foods]]). Đây là thương hiệu bánh mứt lớn thứ hai trên thế giới sau [[Mars, Incorporated|Mars]].<ref>[http://www.confectionerynews.com/Markets/Top-10-confectionery-brands-globally "Top 10 confectionery brands globally"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170612192727/http://www.confectionerynews.com/Markets/Top-10-confectionery-brands-globally |date=2017-06-12 }}. ''Confectionery News''</ref><ref name="Telegraph1">{{Chú thích báo|tên bài=GTA 5: a Great British export|địa chỉ=https://www.telegraph.co.uk/technology/video-games/10316267/GTA-5-a-Great-British-export.html}}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

== Đọc thêm ==
* {{chú thích sách |title=Cadbury's Purple Reign: The Story Behind Chocolate's Best-Loved Brand |url=https://archive.org/details/cadburyspurplere0000brad |last=Bradley |first=John |year=2008 |publisher=John Wiley and Sons Ltd |isbn=978-0-470-72524-5 }}
* {{chú thích sách |title=Chocolate Wars: The 150-Year Rivalry Between the World's Greatest Chocolate Makers |url=https://archive.org/details/isbn_9781586488208 |last=Cadbury |first=Deborah |authorlink= |year=2010 |publisher=PublicAffairs |isbn=978-1-58648-820-8 }}

==Liên kết ngoài==
{{Commons}}
* {{Official website|http://www.cadbury.co.uk/}}
* [http://www.mondelezinternational.com/ Mondelēz International]
* [http://www.archiveshub.ac.uk/data/gb150-cadbury The Cadbury Papers, 1884–1970]
* [https://web.archive.org/web/20150509174109/http://www.mithaimaid.com/cadbury-chocolate-gifts/cadbury-silk-chocolates%2C Cadbury]

[[Thể loại:Nhãn hiệu Vương quốc Liên hiệp Anh]]
[[Thể loại:Thực phẩm]]
[[Thể loại:Mứt kẹo]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1824 ở Anh]]
[[Thể loại:Mua bán và sáp nhập năm 2010]]
[[Thể loại:Công ty nắm giữ Royal Warrant]]

title: Cadbury

Loại hình: Công ty lép vốn

Ngành nghề: Chế biến mứt kẹo

Thành lập: Birmingham, Anh Quốc · 1824

Người sáng lập: John Cadbury

Trụ sở chính: Uxbridge, Luân Đôn, Anh Quốc

Thành viên chủ chốt: Irene Rosenfeld (Chủ tịch) · Dirk Van de Put (CEO)

Công ty mẹ: Mondelez International

Website: www.cadbury.co.uk www.cadbury.com.au


text:
# 700 (số)
700 (bảy trăm) là một số tự nhiên ngay sau 699 và ngay trước 701.

title: 700 (số)

title: 700

Số đếm: 700 · bảy trăm

Số thứ tự: thứ bảy trăm

title: Tính chất

title: Biểu diễn

Số La Mã: DCC

title: Số tròn trăm


text:
# Đầu tư quốc tế
Đầu tư quốc tế là một quá trình trong đó có sự di chuyển vốn từ quốc gia này sang quốc gia khác để thực hiện các dự án đầu tư nhằm đưa lại lợi ích cho các bên tham gia.
- Đầu tư quốc tế là một tất yếu khách quan do sự khác nhau về nhu cầu và khả năng tích lũy vốn của các quốc gia, do việc tím nơi kinh doanh có lợi của các doanh nghiệp, do viêc gặp gỡ lợi ích giữa các bên, do việc tránh các hàng rào thuế quan và phi thuế quan cũng như do các nguyên nhân chính trị và kinh tế xã hội khác.
- Đầu tư quốc tế đưa đến những tác động tích cực khác nhau đối với bên đi đầu tư và bên nhận đầu tư, đồng thời có thể đưa lại cả tác động tiêu cực. Điều đó phụ thuộc nhiều vào những yếu tố khách quan và chủ quan khác nhau, trước hết là phụ thuộc vào chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài và trình độ tổ chức, quản lý của cán bộ.
- Đầu tư nước ngoài ở các nhóm nước có sự khác nhau về quy mô, về cơ cấu, về chính sách cũng như đưa đến những tác động khác nhau. Việc nghiên cứu đặc điểm cơ bản của đầu tư quốc tế hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng đối với một quốc gia.
- Những loại vốn đầu tư:
  - Ngoại tệ mạnh và nội tệ.
  - Hiện vật hữu hình.
  - Hàng hóa vô hình.
  - Các phương tiện đầu tư đặc biệt khác.

## Đặc điểm của đầu tư quốc tế
- Mang đặc điểm của đầu tư nói chung
  - Tính sinh lãi.
  - Tính rủi ro.
- Chủ sở hữu đầu tư là người nước ngoài
- Các yếu tố đầu tư di chuyển ra khỏi biên giới.

## Vai trò và tác động của đầu tư quốc tế

### Đối với nước xuất khẩu vốn đầu tư
- Tác động tích cực:
  - Giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
  - Giúp xây dựng được thị trường cung cấp nguyên vật liệu ổn định.
  - Giúp bành trướng sức mạnh kinh tế,nâng cao uy tín trên thị trường quốc tế.
  - Giúp phân tán rủi ro,do tình hình kinh tế - chính trị bất ổn.
  - Giúp thay đổi cơ cấu kinh tế trong nước theo hướng có hiệu quả

- Tác động tiêu cực:
  - Chủ đầu tư có thể gặp rủi ro lớn nếu không hiểu biết về môi trường đầu tư.
  - Dẫn tới làm giảm việc làm ở nước chủ đầu tư.
  - Có thể xảy ra hiện tượng chảy máu chất xám trong quá trình chuyển giao công nghệ.
  - Nếu không có định hướng và chính sách thích hợp thì các nhà kinh doanh không muốn kinh doanh trong nước mà chỉ muốn kinh doanh ở nước ngoài,gây ra sự tụt hậu của nước chủ vốn đầu tư.

### Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư
- Đối với các nước tư bản phát triển
  - Giúp giải quyết những vấn đề khó khăn về kinh tế và xã hội trong nước.
  - Giúp cải thiện cán cân thanh toán.
  - Giúp tạo công ăn việc làm mới.
  - Giúp tăng thu ngân sách dưới hình thức các loại thuế
  - Tạo môi trường cạnh tranh để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế và thương mại.
  - Giúp học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến của nước ngoài

- Đối với các nước chậm phát triển và đang phát triển
  - Giúp đẩy nhanh tốc độ phát triển của nền kinh tế.
  - Giúp thu hút lao động, tạo việc làm, giải quyết một phần nạn thất nghiệp.
  - Góp phần cải tạo môi trường cạnh tranh.
  - Góp phần tạo điều kiện tiếp nhận khoa học công nghệ,kỹ thuật từ nước ngoài.

- Tác động tiêu cực:
  - Có thể dẫn tới tình trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách thái quá,gây hậu quả ô nhiễm môi trường một cách nghiêm trọng.
  - Gây ra sự phân hóa,tăng khoảng cách phát triển giữa các vùng và giữa các tầng lớp dân cư với nhau.
  - Có thể làm tăng các vấn đề về tệ nạn xã hội,dịch bệnh.
  - Có thể bị ảnh hưởng hoặc lệ thuộc vào những yêu cầu từ phía chủ đầu tư.

title: Đầu tư quốc tế

wikitext:
{{Không nguồn}}{{Underlinked}}
{{Bài cùng tên|Đầu tư}}
'''Đầu tư quốc tế''' là một quá trình trong đó có sự di chuyển vốn từ quốc gia này sang quốc gia khác để thực hiện các dự án đầu tư nhằm đưa lại lợi ích cho các bên tham gia.

*Đầu tư quốc tế là một tất yếu khách quan do sự khác nhau về nhu cầu và khả năng tích lũy vốn của các quốc gia, do việc tím nơi kinh doanh có lợi của các doanh nghiệp, do viêc gặp gỡ lợi ích giữa các bên, do việc tránh các hàng rào thuế quan và phi thuế quan cũng như do các nguyên nhân chính trị và kinh tế xã hội khác.
*Đầu tư quốc tế đưa đến những tác động tích cực khác nhau đối với bên đi đầu tư và bên nhận đầu tư, đồng thời có thể đưa lại cả tác động tiêu cực. Điều đó phụ thuộc nhiều vào những yếu tố khách quan và chủ quan khác nhau, trước hết là phụ thuộc vào chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài và trình độ tổ chức, quản lý của cán bộ.
*Đầu tư nước ngoài ở các nhóm nước có sự khác nhau về quy mô, về cơ cấu, về chính sách cũng như đưa đến những tác động khác nhau. Việc nghiên cứu đặc điểm cơ bản của đầu tư quốc tế hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng đối với một quốc gia.
*Những loại vốn đầu tư:
**[[Ngoại tệ mạnh]] và nội tệ.
**Hiện vật hữu hình.
**Hàng hóa vô hình.
**Các phương tiện đầu tư đặc biệt khác.

==Đặc điểm của đầu tư quốc tế==
*Mang đặc điểm của đầu tư nói chung
**Tính sinh lãi.
**Tính rủi ro.
*Chủ sở hữu đầu tư là người nước ngoài
*Các yếu tố đầu tư di chuyển ra khỏi biên giới.

==Vai trò và tác động của đầu tư quốc tế==

===Đối với nước xuất khẩu vốn đầu tư===

*Tác động tích cực:
**Giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
**Giúp xây dựng được thị trường cung cấp nguyên vật liệu ổn định.
**Giúp bành trướng sức mạnh kinh tế,nâng cao uy tín trên thị trường quốc tế.
**Giúp phân tán rủi ro,do tình hình kinh tế - chính trị bất ổn.
**Giúp thay đổi cơ cấu kinh tế trong nước theo hướng có hiệu quả

*Tác động tiêu cực:
**Chủ đầu tư có thể gặp rủi ro lớn nếu không hiểu biết về môi trường đầu tư.
**Dẫn tới làm giảm việc làm ở nước chủ đầu tư.
**Có thể xảy ra hiện tượng chảy máu chất xám trong quá trình [[chuyển giao công nghệ]].
**Nếu không có định hướng và chính sách thích hợp thì các nhà kinh doanh không muốn kinh doanh trong nước mà chỉ muốn kinh doanh ở nước ngoài,gây ra sự tụt hậu của nước chủ vốn đầu tư.

===Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư===

*Đối với các nước tư bản phát triển
**Giúp giải quyết những vấn đề khó khăn về kinh tế và xã hội trong nước.
**Giúp cải thiện cán cân thanh toán.
**Giúp tạo công ăn việc làm mới.
**Giúp tăng thu ngân sách dưới hình thức các loại thuế
**Tạo môi trường cạnh tranh để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế và thương mại.
**Giúp học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến của nước ngoài

*Đối với các nước chậm phát triển và đang phát triển
**Giúp đẩy nhanh tốc độ phát triển của nền kinh tế.
**Giúp thu hút lao động, tạo việc làm, giải quyết một phần nạn [[thất nghiệp]].
**Góp phần cải tạo môi trường cạnh tranh.
**Góp phần tạo điều kiện tiếp nhận khoa học công nghệ,kỹ thuật từ nước ngoài.

*Tác động tiêu cực:
**Có thể dẫn tới tình trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách thái quá,gây hậu quả ô nhiễm môi trường một cách nghiêm trọng.
**Gây ra sự phân hóa,tăng khoảng cách phát triển giữa các vùng và giữa các tầng lớp dân cư với nhau.
**Có thể làm tăng các vấn đề về tệ nạn xã hội,dịch bệnh.
**Có thể bị ảnh hưởng hoặc lệ thuộc vào những yêu cầu từ phía chủ đầu tư.

==Một số lý thuyết đầu tư quốc tế==
===Lý thuyết chi phí cận biên===

===Lý thuyết về chu kỳ sống quốc tế của sản phẩm===
===Lý thuyết về quyền lực thị trường===
===Lý thuyết chiết trung===

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
*Tài liệu Quan hệ kinh tế quốc tế - GS-PTS Tô Xuân Dân, PTS Vũ Chí Lộc

[[Thể loại:Kinh tế học quốc tế]]
[[Thể loại:Đầu tư]]
[[Thể loại:Kinh tế]]


text:
# 995 Sternberga
995 Sternberga là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện năm 1923 bởi Sergei Belyavsky ở Simeiz Observatory.

title: 995 Sternberga

wikitext:
{| align="right" width="280" style="margin: 0em 0em 0em 1em; border-color: #999999; border-style: solid; border-width: 1px;"
|+ '''995 Sternberga'''
|-
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Tên
|-
| '''Tên'''
| Sternberga
|-
| '''Tên chỉ định'''
| 1923 NP
|-
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Phát hiện
|-
| width="140" | '''Người phát hiện'''
| [[S. Beljavskij]]
|-
| '''Ngày phát hiện'''
| 8 tháng 6 năm 1923
|-
| '''Nơi phát hiện'''
| [[Simeis]]
|-
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Thông số quỹ đạo
|-
| colspan="2" align="center" | <small>[[Kỷ nguyên (thiên văn học)|Kỷ nguyên]] 18 tháng 8 năm 2005 ([[Ngày Julius|JDCT]] 2453600.5)</small>
|-
| '''[[Độ lệch tâm quỹ đạo|Độ lệch tâm]] ''(e)'''''
| 0.168
|-
| '''[[Bán trục lớn]] ''(a)'''''
| 2.615 [[Đơn vị thiên văn|AU]]
|-
| '''[[Củng điểm quỹ đạo#Cận điểm quỹ đạo|Cận điểm quỹ đạo]] ''(q)'''''
| 2.176 [[Đơn vị thiên văn|AU]]
|-
| '''[[Củng điểm quỹ đạo#Viễn điểm quỹ đạo|Viễn điểm quỹ đạo]] ''(Q)'''''
| 3.054 [[Đơn vị thiên văn|AU]]
|-
| '''[[Chu kỳ quỹ đạo]] ''(P)'''''
| 4.228 [[Năm Julius (thiên văn)|a]]
|-
| '''[[Độ nghiêng quỹ đạo]] ''(i)'''''
| 13.063°
|-
| '''[[Kinh độ của điểm nút lên|Kinh độ]] ''(Ω)'''''
| 222.018°
|-
| '''[[Acgumen của cận điểm|Acgumen]] ''(ω)'''''
| 121.754°
|-
| '''[[Độ bất thường trung bình]] ''(M)'''''
| 94.657°
|}

'''995 Sternberga''' là một [[tiểu hành tinh]] [[vành đai tiểu hành tinh|vành đai chính]] được phát hiện năm 1923 bởi [[Sergei Belyavsky]] ở [[Simeiz Observatory]].

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
== Liên kết ngoài ==
* [http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets]

{{MinorPlanets Navigator|994 Otthild|996 Hilaritas}}
{{MinorPlanets_Footer}}

{{DEFAULTSORT:Sternberga}}
[[Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính]]
[[Thể loại:Được phát hiện bởi Sergei Belyavsky]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1923]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh được đánh số]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên]]

{{beltasteroid-stub}}

title: 995 Sternberga

Tên: Sternberga

title: Phát hiện

Người phát hiện: S. Beljavskij

Ngày phát hiện: 8 tháng 6 năm 1923

Nơi phát hiện: Simeis

title: Thông số quỹ đạo

Thông số quỹ đạo: Kỷ nguyên 18 tháng 8 năm 2005 (JDCT 2453600.5)


text:
# Wagneria major
Wagneria major là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

title: Wagneria major

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Wagneria major''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Tachinidae]]
| genus = ''[[Wagneria]]''
| species = '''''W. major'''''
| binomial = ''Wagneria major''
| binomial_authority =
| synonyms =
}}
'''''Wagneria major''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Tachinidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Wagneria+major/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 20 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|2012-James}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Wagneria major|''Wagneria major''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Wagneria major|''Wagneria major''}}

[[Thể loại:Wagneria]]

{{Dexiinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Wagneria

Loài (species): W. major

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Wagneria major


text:
# Zonitoschema hebridesiensis
Zonitoschema hebridesiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1981.

title: Zonitoschema hebridesiensis

wikitext:
{{Bảng phân loại
| name = ''Zonitoschema hebridesiensis''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Coleoptera]]
| familia = [[Meloidae]]
| genus = ''[[Zonitoschema]]''
| species = '''''Z. hebridesiensis'''''
| binomial = ''Zonitoschema hebridesiensis''
| binomial_authority = Mohamedsaid, 1981
}}
'''''Zonitoschema hebridesiensis''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Meloidae]]. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1981.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Meloidae.txt Meloidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

|2011|11|18}}

[[Thể loại:Zonitoschema]]

{{Nemognathini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Meloidae

Chi (genus): Zonitoschema

Loài (species): Z. hebridesiensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Zonitoschema hebridesiensis · Mohamedsaid, 1981


text:
# Syagrus cocoides
Syagrus cocoides là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.

title: Syagrus cocoides

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Cau|Arecales]]
| familia = [[Họ Cau|Arecaceae]]
| genus = ''[[Syagrus]]''
| species = '''''S. cocoides'''''
| binomial = ''Syagrus cocoides''
| binomial_authority = [[Carl Friedrich Philipp von Martius|Mart.]]
| image = Syagrus cocoides 1a (Scott Zona).jpg
| name = ''Syagrus cocoides''
}}
'''''Syagrus cocoides''''' là loài [[thực vật có hoa]] thuộc họ [[Họ Cau|Arecaceae]]. Loài này được Mart. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-198797| title=''Syagrus cocoides''|accessdate=ngày 18 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Syagrus cocoides}}
*{{wikispecies-inline|Syagrus cocoides}}
*{{IPNI2|Syagrus cocoides|670020-1|accessdate=ngày 18 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Syagrus]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826]]

{{Arecoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Arecales

Họ (familia): Arecaceae

Chi (genus): Syagrus

Loài (species): S. cocoides

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Syagrus cocoides · Mart.


text:
# Machilus submultinervia
Machilus submultinervia là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Y.K. Li miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.

title: Machilus submultinervia

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Machilus submultinervia''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Phân lớp Mộc lan|Magnoliidae]]
| ordo = [[Bộ Nguyệt quế|Laurales]]
| familia = [[Họ Nguyệt quế|Lauraceae]]
| genus = ''[[Machilus]]''
| species = '''''M. submultinervia'''''
| binomial = ''Machilus submultinervia''
| binomial_authority = Y.K. Li, 1984
}}
'''''Machilus submultinervia''''' là loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Nguyệt quế]]. Loài này được Y.K. Li miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-50001455| title=''Machilus submultinervia''|access-date = ngày 14 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Machilus submultinervia}}
*{{Wikispecies nội dòng|Machilus submultinervia}}
*{{IPNI2|Machilus submultinervia|904631-1|access-date = ngày 14 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Machilus]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984]]

{{Lauraceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Magnoliidae

Bộ (ordo): Laurales

Họ (familia): Lauraceae

Chi (genus): Machilus

Loài (species): M. submultinervia

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Machilus submultinervia · Y.K. Li, 1984


text:
# Dầu tỏi
Dầu tỏi là một loại dầu dễ bay hơi (tinh dầu) có nguồn gốc từ tỏi. Thường được tạo ra bằng phương pháp chưng cất hơi nước, và cũng có thể sản xuất được thông qua chưng cất bằng ether. Thường được sử dụng trong nấu ăn, là một loại gia vị, dinh dưỡng bổ sung và cũng là một loại thuốc trừ sâu.

## Chuẩn bị
Dầu tỏi thường được sản xuất bằng phương pháp chưng cất hơi nước, nhờ đó tỏi nghiền được hấp với sự ngưng tụ và cho ra dầu. Dầu tỏi các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi như diallyl disulfide, là "thành phần phong phú nhất" của tinh dầu tỏi. Dầu tỏi chưng cất thường có mùi hăng và màu vàng nâu. Mùi của nó là do có sự hiện diện của diallyl disulfide. Để sản xuất khoảng 1 g dầu tỏi chưng cất nguyên chất, cần khoảng 500 g tỏi. Dầu tỏi chưng cất có sức mạnh gấp khoảng 900 lần tỏi tươi và khoảng 200 lần sức mạnh của tỏi khô.
Ether cũng có thể được sử dụng để chiết xuất dầu tỏi. Một loại dầu tỏi được sản xuất bằng cách ngâm tỏi thái hạt lựu hoặc tỏi nghiền trong dầu thực vật, nhưng đây không phải là dầu tỏi nguyên chất; thay vào đó là dầu tỏi pha.

## Công dụng
Dầu tỏi được sử dụng như một chất bổ sung dinh dưỡng, đôi khi được xuất hiện dưới dạng viên nén, nó có thể bị pha loãng với một số nguyên liệu khác. Một số chế phẩm thương mại được sản xuất với các mức độ pha loãng khác nhau, chẳng hạn như một chế phẩm có chứa 10% dầu tỏi. Văn hóa dân gian cho rằng rằng dầu tỏi có đặc tính kháng nấm và kháng sinh, nhưng không có nghiên các cứu lâm sàng để chứng minh rằng những tác dụng như vậy tồn tại. Nó cũng được bán trong các cửa hàng thực phẩm sức khỏe như một loại thuốc hỗ trợ tiêu hóa.
Dầu tỏi cũng có thể được sử dụng như một loại thuốc trừ sâu, khi đó nó được pha loãng với nước và phun lên cây.
Hỗn hợp hương vị tỏi ổn định là một hỗn hợp đơn nhất của bột tỏi khử nước thấm với dầu tỏi, làm tăng hương vị của bột tỏi.

## Dầu có vị tỏi
Dầu vị tỏi được sản xuất và sử dụng làm gia vị và dùng trong nấu ăn, đôi khi được sử dụng như một thành phần trong hỗn hợp gia vị. Điều này khác với dầu tỏi tinh khiết, và thường liên quan đến việc sử dụng tỏi xắt nhỏ, nghiền hoặc nghiền nát được đặt trong các loại dầu thực vật khác nhau để tăng hương vị cho dầu.

title: Dầu tỏi

wikitext:
[[Tập tin:Bottle_of_olive_oil.jpg|nhỏ|Một lọ dầu, có màu giống dầu tỏi.]]
'''Dầu tỏi''' là một loại [[Tinh dầu|dầu dễ bay hơi]] (tinh dầu) có nguồn gốc từ [[tỏi]].<ref name="Stanway 2012"/><ref name="Ellis Bradley Atthowe 1996"/><ref name="Singhal Kulkarni Rege 1997"/> Thường được tạo ra bằng phương pháp chưng cất hơi nước, và cũng có thể sản xuất được thông qua chưng cất bằng [[ether]]. Thường được sử dụng trong nấu ăn, là một loại gia vị, dinh dưỡng bổ sung và cũng là một [[Thuốc trừ sâu|loại thuốc trừ sâu]].

== Chuẩn bị ==
Dầu tỏi thường được sản xuất bằng phương pháp chưng cất hơi nước, nhờ đó tỏi nghiền được hấp với sự ngưng tụ và cho ra dầu.<ref name="Stanway 2012"/> Dầu tỏi các hợp chất [[lưu huỳnh]] dễ bay hơi như [[diallyl disulfide]], là "thành phần phong phú nhất" của tinh dầu tỏi.<ref name="Stanway 2012"/><ref name="Mckenna Jones Hughes Tyler 2012"/><ref name="Farrell 1998"/><ref name="Linskens Adams Crespo Jackson 2012"/> Dầu tỏi chưng cất thường có mùi hăng và màu vàng nâu.<ref name="Farrell 1998"/> Mùi của nó là do có sự hiện diện của diallyl disulfide.<ref name="Farrell 1998"/> Để sản xuất khoảng 1 g dầu tỏi chưng cất nguyên chất, cần khoảng 500 g tỏi.<ref name="Stanway 2012"/> Dầu tỏi chưng cất có sức mạnh gấp khoảng 900 lần tỏi tươi và khoảng 200 lần sức mạnh của tỏi khô.<ref name="Farrell 1998"/>

[[Ete|Ether]] cũng có thể được sử dụng để chiết xuất dầu tỏi.<ref name="Stanway 2012"/> Một loại dầu tỏi được sản xuất bằng cách ngâm tỏi thái hạt lựu hoặc tỏi nghiền trong [[dầu thực vật]], nhưng đây không phải là dầu tỏi nguyên chất; thay vào đó là dầu tỏi pha.<ref name="Stanway 2012"/>

== Công dụng ==
Dầu tỏi được sử dụng như một chất bổ sung dinh dưỡng, đôi khi được xuất hiện dưới dạng viên nén, nó có thể bị pha loãng với một số nguyên liệu khác.<ref name="Stanway 2012"/><ref name="Farrell 1998"/> Một số chế phẩm thương mại được sản xuất với các mức độ pha loãng khác nhau, chẳng hạn như một chế phẩm có chứa 10% dầu tỏi.<ref name="Farrell 1998"/> [[Văn hóa dân gian]] cho rằng rằng dầu tỏi có đặc tính [[kháng nấm]] và kháng sinh,<ref name="Ellis Bradley Atthowe 1996"/> nhưng không có nghiên các cứu lâm sàng để chứng minh rằng những tác dụng như vậy tồn tại. Nó cũng được bán trong các cửa hàng thực phẩm sức khỏe như một loại thuốc hỗ trợ tiêu hóa.<ref name="Rosenbaum 1990"/>

Dầu tỏi cũng có thể được sử dụng như một loại thuốc trừ sâu, khi đó nó được pha loãng với nước và phun lên cây.<ref name="Ellis Bradley Atthowe 1996"/><ref name="Baser Buchbauer 2015"/>

Hỗn hợp hương vị tỏi ổn định là một hỗn hợp đơn nhất của bột tỏi khử nước thấm với dầu tỏi, làm tăng hương vị của bột tỏi.<ref name="Council 1996" />

== Dầu có vị tỏi ==
[[Tập tin:Garlic_oil.jpg|nhỏ|Dầu có hương vị tỏi: dầu thực vật  với tỏi được sử dụng như gia vị. Cái lọ này này không phải là dầu tỏi tinh khiết.<br />]]
Dầu vị tỏi được sản xuất và sử dụng làm gia vị và dùng trong nấu ăn, đôi khi được sử dụng như một thành phần trong hỗn hợp gia vị.<ref name="Stanway 2012"/><ref name="Farrell 1998"/> Điều này khác với dầu tỏi tinh khiết, và thường liên quan đến việc sử dụng tỏi xắt nhỏ, nghiền hoặc nghiền nát được đặt trong các loại dầu thực vật khác nhau để tăng hương vị cho dầu.

== Xem thêm ==
* [[Nước sốt tỏi]]
* [[Danh sách các loại tinh dầu]]
* [[Danh sách các món tỏi]]
* [[Theodor Wertheim]] – thực hiện các nhiên cứu về dầu tỏi

== Tài liệu tham khảo ==
{{tham khảo|30em|refs=<ref name="Stanway 2012">{{chú thích sách | last=Stanway | first=P. | title=The Miracle of Garlic: Practical Tips for Health & Home | publisher=Watkins Media | year=2012 | isbn=978-1-78028-607-5 | url=https://books.google.com/books?id=PW48CgAAQBAJ&pg=PT25 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=25}}</ref>
<ref name="Ellis Bradley Atthowe 1996">{{chú thích sách | last=Ellis | first=B.W. | last2=Bradley | first2=F.M. | last3=Atthowe | first3=H. | title=The Organic Gardener's Handbook of Natural Insect and Disease Control: A Complete Problem-Solving Guide to Keeping Your Garden and Yard Healthy Without Chemicals | publisher=Rodale Books | year=1996 | isbn=978-0-87596-753-0 | url=https://books.google.com/books?id=v5We-H9B4kcC&pg=PA473 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=473}}</ref>
<ref name="Singhal Kulkarni Rege 1997">{{chú thích sách | last=Singhal | first=R. | last2=Kulkarni | first2=P.R. | last3=Rege | first3=D.V. | title=Handbook of Indices of Food Quality and Authenticity | publisher=Taylor & Francis | series=Woodhead Publishing Series in Food Science, Technology and Nutrition Series | year=1997 | isbn=978-1-85573-299-5 | url=https://books.google.com/books?id=gRSyiTDkxvYC&pg=PA403 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=403}}</ref>
<ref name="Mckenna Jones Hughes Tyler 2012">{{chú thích sách | last=Mckenna | first=D.J. | last2=Jones | first2=K. | last3=Hughes | first3=K. | last4=Tyler | first4=V.M. | title=Botanical Medicines: The Desk Reference for Major Herbal Supplements, Second Edition | publisher=Taylor & Francis | year=2012 | isbn=978-1-136-39363-1 | url=https://books.google.com/books?id=ugLDOtZypNYC&pg=PA377 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=377}}</ref>
<ref name="Farrell 1998">{{chú thích sách | last=Farrell | first=K.T. | title=Spices, Condiments and Seasonings | publisher=Springer US | series=Chapman & Hall food science book | year=1998 | isbn=978-0-8342-1337-1 | url=https://books.google.com/books?id=ehAFUhWV4QMC&pg=PA101 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=101}}</ref>
<ref name="Linskens Adams Crespo Jackson 2012">{{chú thích sách | last=Linskens | first=H.F. | last2=Adams | first2=R.P. | last3=Crespo | first3=M.E. | last4=Jackson | first4=J.F. | last5=Deans | first5=S.G. | last6=Dobson | first6=H.E.M. | last7=Dunlop | first7=P. | last8=Erdelmeier | first8=C.A.J. | last9=Ghosh | first9=A. | last10=Hammond | first10=E.G. | title=Essential Oils and Waxes | publisher=Springer Berlin Heidelberg | series=Molecular Methods of Plant Analysis | year=2012 | isbn=978-3-642-84023-4 | url=https://books.google.com/books?id=eKz1CAAAQBAJ&pg=PA105 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=105}}</ref>
<ref name="Rosenbaum 1990">{{chú thích sách | last=Rosenbaum | first=M.D. | title=Editorial Research Reports, 1989 | publisher=Cq Press | series=CQ RESEARCHER | issue=v. 2 | year=1990 | isbn=978-0-87187-552-5 | url=https://books.google.com/books?id=hotxbFerIroC | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=778}}</ref>
<ref name="Baser Buchbauer 2015">{{chú thích sách | last=Baser | first=K.H.C. | last2=Buchbauer | first2=G. | title=Handbook of Essential Oils: Science, Technology, and Applications, Second Edition | publisher=CRC Press | year=2015 | isbn=978-1-4665-9047-2 | url=https://books.google.com/books?id=JXe9CgAAQBAJ&pg=PA659 | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=659}}</ref>
<ref name="Council 1996">{{chú thích sách | title=Indian Spices | publisher=Spices Export Promotion Council. | issue=v. 33-35 | year=1996 | url=https://books.google.com/books?id=yFtEAAAAYAAJ | access-date =ngày 29 tháng 12 năm 2017 | page=46}}</ref>}}

== Đọc thêm ==
{{refbegin}}
* {{chú thích tạp chí | last=Berthold | first=Heiner K. | last2=Sudhop | first2=Thomas | last3=Bergmann | first3=Klaus von | title=Effect of a Garlic Oil Preparation on Serum Lipoproteins and Cholesterol Metabolism | journal=JAMA | volume=279 | issue=23 | date=ngày 17 tháng 6 năm 1998 | issn=0098-7484 | doi=10.1001/jama.279.23.1900 | pages=1900–1902 | url=https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/187635 | access-date=ngày 29 tháng 12 năm 2017}}
* {{chú thích tạp chí | title=Allylsulfide constituents of garlic volatile oil as antimicrobial agents | journal=Phytomedicine | volume=7 | issue=3 | date=ngày 1 tháng 5 năm 2000 | issn=0944-7113 | doi=10.1016/S0944-7113(00)80010-0 | pages=239–243 | url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0944711300800100 | ref={{sfnref | Phytomedicine | 2000}} | access-date=ngày 29 tháng 12 năm 2017| last1=Avato | first1=P. | last2=Tursi | first2=F. | last3=Vitali | first3=C. | last4=Miccolis | first4=V. | last5=Candido | first5=V. }}
* {{chú thích tạp chí | last=Ross | first=Z. M. | last2=O'Gara | first2=E. A. | last3=Hill | first3=D. J. | last4=Sleightholme | first4=H. V. | last5=Maslin | first5=D. J. | title=Antimicrobial Properties of Garlic Oil against Human Enteric Bacteria: Evaluation of Methodologies and Comparisons with Garlic Oil Sulfides and Garlic Powder | journal=Applied and Environmental Microbiology | volume=67 | issue=1 | date=ngày 1 tháng 12 năm 2000 | issn=0099-2240 | pmid=11133485 | doi=10.1128/AEM.67.1.475-480.2001 | pages=475–480 | url=http://aem.asm.org/content/67/1/475.short | access-date=ngày 29 tháng 12 năm 2017| pmc=92605 }}
* {{chú thích tạp chí | title=Effect of Garlic Oil and Four of its Compounds on Rumen Microbial Fermentation | journal=Journal of Dairy Science | volume=88 | issue=12 | date=ngày 1 tháng 11 năm 2005 | issn=0022-0302 | doi=10.3168/jds.S0022-0302(05)73126-X | pmid=16291631 | pages=4393–4404 | url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S002203020573126X | ref={{sfnref | Journal of Dairy Science | 2005}} | access-date=ngày 29 tháng 12 năm 2017| last1=Busquet | first1=M. | last2=Calsamiglia | first2=S. | last3=Ferret | first3=A. | last4=Carro | first4=M.D. | last5=Kamel | first5=C. }}
{{refend}}

[[Thể loại:Gia vị]]


text:
# Ii Naosuke
Ii Naosuke (井伊 直弼 (Tỉnh Y Trực Bặt) 29 tháng 11 năm 1815 – 24 tháng 3 năm 1860) là một daimyō của Hikone (1850-1860) và cũng là Đại lão (大老; Tairō) của Mạc phủ Tokugawa, tại vị từ ngày 23 tháng 4 năm 1858 cho đến khi ông qua đời vào ngày 24 tháng 3 năm 1860. Ông nổi tiếng trong sự kiện ký Hiệp ước Harris với Hoa Kỳ, cấp phép tiếp cận các cảng thương mại cho các thương gia và thủy thủ người Hoa và ngoài lãnh thổ đối với công dân Mỹ. Ông cũng là bậc thầy trà đạo theo phong tục Sekishūryū, các ghi chép của ông bao gồm ít nhất hai tác phẩm về nghi thức thưởng trà.
Dưới sự dẫn dắt của Ii Naosuke, Mạc phủ Tokugawa đã trải qua một cuộc thanh trừng đẫm máu và vô nhân đạo liên quan đến việc tranh chấp quyền kế vị sau khi tướng quân Iesada qua đời khiến hàng trăm người chết. Ii Naosuke cố gắng dâng quyền lực và vị thế Mạc phủ Tokugawa lên cao trong xã hội Nhật Bản đương thời trước khi bắt đầu thời kỳ Minh Trị. Ii Naosuke bị ám sát trong biến sự cổng Sakurada bởi một nhóm 17 samurai từ phiên Mito và 1 samurai từ phiên Satsuma vào ngày 24 tháng 3 năm 1860.

title: Ii Naosuke

wikitext:
{{Japanese name|Ii}}
{{Infobox officeholder
| name= Ii Naosuke
| order=[[Daimyō]] của [[Hikone]]
| image= Ii Naosuke.jpg
| caption=
| predecessor= [[Ii Naoaki]]
| successor= [[Ii Naonori]]
| birth_date={{birth date|1815|11|29|mf=y}}
| birth_place=[[Edo]], Nhật Bản
| death_date={{death date and age|1860|3|24|1815|11|29|mf=y}}
| death_place= [[Edo]], Nhật Bản
| nationality=Nhật Bản
| spouse=
|thumb
| term_start= 1846
| term_end= 1860
}}

{{nihongo|'''Ii Naosuke'''|井伊 直弼||hanviet=Tỉnh Y Trực Bặt|kyu=|hg=|kk=|29 tháng 11 năm 1815 – 24 tháng 3 năm 1860}}<ref>Lịch Gregoria thứ bảy ngày 24/3/1860, tương đương với ngày 3/7 năm An Chính ''Ansei'' (安政七年三月三日).</ref> là một ''[[daimyō]]'' của [[Hikone]] (1850-1860) và cũng là Đại lão (大老; Tairō) của [[Mạc phủ Tokugawa]], tại vị từ ngày 23 tháng 4 năm 1858 cho đến khi ông qua đời vào ngày 24 tháng 3 năm 1860. Ông nổi tiếng trong sự kiện ký Hiệp ước Harris với Hoa Kỳ, cấp phép tiếp cận các cảng thương mại cho các thương gia và thủy thủ người Hoa và ngoài lãnh thổ đối với công dân Mỹ. Ông cũng là bậc thầy trà đạo theo phong tục Sekishūryū, các ghi chép của ông bao gồm ít nhất hai tác phẩm về nghi thức thưởng trà.

Dưới sự dẫn dắt của Ii Naosuke, Mạc phủ Tokugawa đã trải qua một cuộc [[Thanh trừng Ansei|thanh trừng]] đẫm máu và vô nhân đạo liên quan đến việc tranh chấp quyền kế vị sau khi tướng quân Iesada qua đời khiến hàng trăm người chết. Ii Naosuke cố gắng dâng quyền lực và vị thế Mạc phủ Tokugawa lên cao trong xã hội Nhật Bản đương thời trước khi bắt đầu thời kỳ Minh Trị. Ii Naosuke bị ám sát trong [[Sự kiện Sakuradamon (1860)|biến sự cổng Sakurada]] bởi một nhóm 17 samurai từ [[phiên Mito]] và 1 samurai từ [[phiên Satsuma]] vào ngày 24 tháng 3 năm 1860<ref>McClain, James L. 2002. Japan: A Modern History, p. 119.</ref>.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{thời gian sống|1815|1860}}
{{sơ khai nhân vật Nhật Bản}}

title: Daimyō của Hikone

Tiền nhiệm: Ii Naoaki

Kế nhiệm: Ii Naonori

title: Thông tin cá nhân

Quốc tịch: Nhật Bản

Sinh: 29 tháng 11, 1815 · Edo, Nhật Bản

Mất: 24 tháng 3, 1860 (44 tuổi) · Edo, Nhật Bản


text:
# Sapindus drummondii
Sapindus drummondii là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Hook. & Arn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.

title: Sapindus drummondii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Sapindus drummondii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Bồ hòn|Sapindales]]
| familia = [[Họ Bồ hòn|Sapindaceae]]
| genus = ''[[Sapindus]]''
| species = '''''S. drummondii'''''
| binomial = ''Sapindus drummondii''
| binomial_authority = Hook. & Arn., 1838
}}
'''''Sapindus drummondii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Bồ hòn]]. Loài này được Hook. & Arn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-28600899| tiêu đề=''Sapindus drummondii''|ngày truy cập = ngày 13 tháng 6 năm 2013 | tác giả 1=The Plant List | năm =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Sapindus drummondii}}
*{{Wikispecies nội dòng|Sapindus drummondii}}
*{{IPNI2|Sapindus drummondii|227434-2|access-date = ngày 13 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Sapindus]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838]]

{{Sapindoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Sapindales

Họ (familia): Sapindaceae

Chi (genus): Sapindus

Loài (species): S. drummondii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Sapindus drummondii · Hook. & Arn., 1838


text:
# Bản thảo cương mục
Bản thảo cương mục (giản thể: 本草纲目; phồn thể: 本草綱目) là một từ điển bách khoa của Trung Quốc về dược vật học được thầy thuốc Lý Thời Trân biên soạn vào thế kỷ 16 đầu thời nhà Minh. Đây được coi là tác phẩm y học hoàn chỉnh và chi tiết nhất trong lịch sử Đông y. Tại kỳ họp ở Ma Cao ngày 9 tháng 3 năm 2010, Bản thảo cương mục đã được MOWCAP (Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương) của UNESCO ghi danh là di sản tư liệu thế giới của Trung Quốc, cùng Hoàng Đế nội kinh.

## Lịch sử biên soạn
Ước tính Lý Thời Trân đã bỏ ra 27 năm để sưu tầm trên 800 tài liệu khác nhau và đích thân đến các địa phương để khảo sát các loại cây cỏ, loài vật và những thứ có thể dùng làm thuốc trong Đông y. Sự hết mình vì nghề thuốc khiến Lý Thời Trân được so sánh với Thần Nông, nhân vật huyền thoại trong Lịch sử Trung Quốc từng dạy nghề nông và nghề y cho người dân. Trải qua 3 lần viết lại, Bản thảo cương mục được ông hoàn thành vào năm Vạn Lịch thứ 6 đời nhà Minh, tức năm 1578. Đây được coi là bộ sách dược vật hoàn chỉnh nhất của Đông y, tiếp nối tài liệu tham khảo chính của Lý Thời Trân là Chứng loại bản thảo (證類本草) của Đường Thận Vy (唐慎微) đời nhà Tống. Năm 30 thời Càn Long nhà Thanh, tức năm 1765, nhà dược vật học Triệu Học Mẫn đã soạn sách Bản thảo cương mục thập di (本草綱目拾遺) với mục đích bổ chính cho Bản thảo cương mục, tác phẩm này đã bổ sung thêm 716 loại cây thuốc, 161 loại đơn thuốc và chỉnh sửa 34 lỗi trong bộ sách ban đầu của Lý Thời Trân.

## Kết cấu
Bản thảo cương mục có tổng cộng 52 quyển tập hợp 1892 chủng loại cây, con, vật thuốc khác nhau trong đó có 374 loại do đích thân Lý Thời Trân tìm ra. Bộ sách liệt kê 11.096 đơn thuốc (phương tễ) trong đó có 8.000 do Lý Thời Trân sưu tập mới hoặc tự sáng chế. Ước tính toàn bộ sách có tới 160 vạn chữ được chia thành 16 bộ, 60 loại, từng chủng loại cây, con, vật thuốc đều được chú rõ tên, tập tính, lịch sử khai thác, phương pháp chế biến, đặc tính, công dụng.

## Giá trị
Bản thảo cương mục là tác phẩm có tầm quan trọng bậc nhất trong việc phân loại thuốc của Đông y. Tác phẩm này cũng góp phần chính xác hóa cách sử dụng và tên gọi các loại cây, con thuốc ở Trung Quốc cũng như điều chỉnh các đơn thuốc để tránh những nhầm lẫn xảy ra trong quá trình điều trị. Nội dung đồ sộ của Bản thảo cương mục còn có giá trị vượt quá phạm vi dược vật học vì nó cung cấp rất nhiều thông tin đa dạng khác về sinh vật học, địa lý học, khoáng vật học và cả lịch sử xoay quanh các loại cây, con thuốc. Bộ sách sau đó đã được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau và cho đến nay vẫn được coi là tác phẩm tham khảo rất có giá trị về Đông y.

title: Bản thảo cương mục

wikitext:
{{Thông tin sách
| name = Bản thảo cương mục
| title_orig = 本草綱目
| image = Siku_quanshu_Bencao_Gangmu.jpg
| image_caption = The [[Tứ khố toàn thư|Siku Quanshu]] edition
| author = [[Lý Thời Trân]]
| illustrator =
| cover_artist =
| country = [[Nhà Minh]]
| language = [[Tiếng Trung Quốc]]
| series =
| subject =
| genre = Sách [[dược vật học]]
| publisher =
| release_date = 1578
| media_type =
| pages =
| isbn =
| preceded_by =
| followed_by =
| người dịch =
| nhà xuất bản =
| phát hành =
| số trang =
| Nhà xuất bản VN =
| phát hành tại VN =
| kiểu sách tại VN =
| số trang tại VN =
}}
{{Infobox Chinese
|title             = Tên gọi
|collapse          = no
|pic               = Compendium of Materia Medica.png
|piccap            = Bản in năm 1593
|t                 = 本草綱目
|s                 = 本草纲目
|p                 = Běncǎo Gāngmù
|w                 = Pen3-ts'ao3 Kang1-mu4
|j                 =bun2 cou2 gong1 muk6
}}

'''''Bản thảo cương mục''''' ({{zh|t=本草綱目|s=本草纲目}}) là một [[bách khoa toàn thư Trung Quốc|từ điển bách khoa của Trung Quốc]] về [[dược vật học]] được thầy thuốc [[Lý Thời Trân]] biên soạn vào [[thế kỷ 16]] đầu thời [[nhà Minh]]. Đây được coi là tác phẩm y học hoàn chỉnh và chi tiết nhất trong lịch sử [[Đông y]]. Tại kỳ họp ở [[Ma Cao]] ngày 9 tháng 3 năm 2010, Bản thảo cương mục đã được MOWCAP (Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương) của UNESCO ghi danh là di sản tư liệu thế giới<ref name=MOWCAP4>[http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=29638&URL_DO=DO_PRINTPAGE&URL_SECTION=201.html First inscription from Macao on Memory of the World Register at MOWCAP 4]</ref> của Trung Quốc, cùng [[Hoàng Đế nội kinh]].<ref name=MOWCAP4 />

== Lịch sử biên soạn ==
Ước tính [[Lý Thời Trân]] đã bỏ ra 27 năm để sưu tầm trên 800 tài liệu khác nhau và đích thân đến các địa phương để khảo sát các loại cây cỏ, loài vật và những thứ có thể dùng làm thuốc trong Đông y. Sự hết mình vì nghề thuốc khiến Lý Thời Trân được so sánh với [[Thần Nông]], nhân vật huyền thoại trong [[Lịch sử Trung Quốc]] từng dạy nghề nông và nghề y cho người dân. Trải qua 3 lần viết lại, ''Bản thảo cương mục'' được ông hoàn thành vào năm [[Vạn Lịch]] thứ 6 đời [[nhà Minh]], tức năm [[1578]]. Đây được coi là bộ sách dược vật hoàn chỉnh nhất của Đông y, tiếp nối tài liệu tham khảo chính của Lý Thời Trân là ''[[Chứng loại bản thảo]]'' (證類本草) của [[Đường Thận Vy]] (唐慎微) đời [[nhà Tống]]. Năm 30 thời [[Càn Long]] [[nhà Thanh]], tức năm [[1765]], nhà dược vật học [[Triệu Học Mẫn]] đã soạn sách ''[[Bản thảo cương mục thập di]]'' (本草綱目拾遺) với mục đích bổ chính cho ''Bản thảo cương mục'', tác phẩm này đã bổ sung thêm 716 loại cây thuốc, 161 loại đơn thuốc và chỉnh sửa 34 lỗi trong bộ sách ban đầu của Lý Thời Trân.

== Kết cấu ==
''Bản thảo cương mục'' có tổng cộng 52 quyển tập hợp 1892 chủng loại cây, con, vật thuốc khác nhau trong đó có 374 loại do đích thân Lý Thời Trân tìm ra. Bộ sách liệt kê 11.096 đơn thuốc ([[phương tễ]]) trong đó có 8.000 do Lý Thời Trân sưu tập mới hoặc tự sáng chế. Ước tính toàn bộ sách có tới 160 vạn [[chữ Hán|chữ]] được chia thành 16 bộ, 60 loại, từng chủng loại cây, con, vật thuốc đều được chú rõ tên, tập tính, lịch sử khai thác, phương pháp chế biến, đặc tính, công dụng.

== Giá trị==
''Bản thảo cương mục'' là tác phẩm có tầm quan trọng bậc nhất trong việc phân loại thuốc của [[Đông y]]. Tác phẩm này cũng góp phần chính xác hóa cách sử dụng và tên gọi các loại cây, con thuốc ở [[Trung Quốc]] cũng như điều chỉnh các đơn thuốc để tránh những nhầm lẫn xảy ra trong quá trình điều trị. Nội dung đồ sộ của ''Bản thảo cương mục'' còn có giá trị vượt quá phạm vi [[dược vật học]] vì nó cung cấp rất nhiều thông tin đa dạng khác về [[sinh học|sinh vật học]], [[địa lý|địa lý học]], [[khoáng vật học]] và cả [[lịch sử]] xoay quanh các loại cây, con thuốc. Bộ sách sau đó đã được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau và cho đến nay vẫn được coi là tác phẩm tham khảo rất có giá trị về Đông y.

== Tham khảo ==
*Luo Xiwen, tr. ''Bencao Gangmu: Compendium of Materia Medica''. 6 vols. Foreign Languages Press. 2003. ISBN 7-119-03260-7. ([http://www.china.org.cn/english/2006/Sep/180652.htm Review], Edward B. Jelks)
*Unschuld, Paul U. ''Medicine in China: A History of Pharmaceutics''. University of California Press. 1986. ISBN 0-520-05025-8

==Ghi chú==
{{Thể loại Commons|Bencao Gangmu}}
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
*[http://www.chinaknowledge.de/Literature/Science/bencaogangmu.html ''Bản thảo cương mục''] trên trang ChinaKnowledge
*[http://www.nlm.nih.gov/hmd/chinese/images/017c.jpg ''Bản thảo cương mục''], bản in 1672

[[Thể loại:Từ điển bách khoa Trung Quốc]]
[[Thể loại:Tác phẩm y học Trung Quốc]]
[[Thể loại:Sách dược vật học]]
[[Thể loại:Văn học thời nhà Minh]]
[[Thể loại:Dược lý học]]
[[Thể loại:Sách năm 1578]]
[[Thể loại:Di sản tư liệu thế giới]]

title: Thông tin sách

Tác giả: Lý Thời Trân

Quốc gia: Nhà Minh

Ngôn ngữ: Tiếng Trung Quốc

Thể loại: Sách dược vật học

Phồn thể: 本草綱目

Giản thể: 本草纲目

Bính âm Hán ngữ: Běncǎo Gāngmù

Wade–Giles: Pen3-ts'ao3 Kang1-mu4

Việt bính: bun2 cou2 gong1 muk6


text:
# Freycinetia pseudoinsignis
Freycinetia pseudoinsignis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Warb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.

title: Freycinetia pseudoinsignis

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Freycinetia pseudoinsignis''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Dứa dại|Pandanales]]
| familia = [[Họ Dứa dại|Pandanaceae]]
| genus = ''[[Freycinetia]]''
| species = '''''F. pseudoinsignis'''''
| binomial = ''Freycinetia pseudoinsignis''
| binomial_authority = Warb., 1900
}}
'''''Freycinetia pseudoinsignis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Dứa dại]]. Loài này được Warb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-306392| title=''Freycinetia pseudoinsignis''|access-date=ngày 8 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Freycinetia pseudoinsignis}}
*{{IPNI2|Freycinetia pseudoinsignis|670579-1|access-date=ngày 8 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Freycinetia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900]]

{{Pandanaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Pandanales

Họ (familia): Pandanaceae

Chi (genus): Freycinetia

Loài (species): F. pseudoinsignis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Freycinetia pseudoinsignis · Warb., 1900