text:
# Vườn quốc gia Hồ Crater
Vườn quốc gia Hồ Crater là một vườn quốc gia Hoa Kỳ nằm ở phía Nam tiểu bang Oregon. Được thành lập vào năm 1902, đây là vườn quốc gia lâu đời thứ năm của Hoa Kỳ và cũng là vườn quốc gia duy nhất nằm ở tiểu bang Oregon. Tính năng chính của vườn quốc gia chính là Hồ Crater, một hồ hình thành trong miệng núi lửa, tàn dư của một ngọn núi lửa đã tắt, Núi Mazama, khu vực xung quanh là những ngọn đồi và rừng tạo ra một cảnh quan tuyệt đẹp.
Hồ Crater có độ sâu 1.943 feet (592 mét) tại điểm sâu nhất, khiến nó trở thành hồ sâu nhất tại Hoa Kỳ, sâu thứ hai ở Bắc Mỹ và thứ chín trên thế giới. Trước đây, hồ Crater thường được biết là hồ sâu thứ bảy trên thế giới, nhưng danh sách này chưa tính đến Hồ Vostok ở Nam Cực sâu 3000 feet (910 m) (nằm ở độ cao 13.000 feet (4.000 m) nên nước đáy hồ đóng băng và hồ chỉ sâu trung bình khoảng 344 m), và báo cáo gần đây của Hồ O'Higgins/San Martín có độ sâu tối đa lên tới 2.740 feet (840 m), nằm trên biên giới của Chile và Argentina. Tuy nhiên, khi so sánh độ sâu trung bình thì độ sâu trung bình của hồ là 1.148 feet (350 m) khiến Hồ Crater trở thành hồ sâu nhất ở Tây bán cầu và thứ ba thế giới. Độ sâu trung bình của hồ núi lửa này là do miệng núi lửa sâu 4.000 feet (1.200 m) gần như là đối xứng, hình thành 7.700 năm trước trong các đợt phun trào và tắt dần của núi Mazama, cùng với khí hậu tương đối ẩm ướt điển hình của các đỉnh núi trong dãy Cascade.
Vành miệng núi lửa ở độ cao từ 7.000 đến 8.000 foot (2.100 đến 2.400 m). Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ lấy độ cao chuẩn của vành miệng núi lửa là 6.178 feet (1.883 m). Vườn quốc gia này có diện tích 183.225 mẫu Anh (286,29 dặm vuông Anh; 741,49 km2). Hồ Crater không có bất kỳ dòng chảy vào hay ra khỏi nó. Nước trong hồ bị mất đi là do sự bốc hơi hoặc thẩm thấu. Nước hồ thường có màu xanh dương đậm nổi bật và trong, chính là nhờ nguồn nước mưa (mưa và mưa tuyết) cung cấp cho hồ khiến hồ Crater là một trong những hồ nước trong và sạch nhất thế giới và được biết đến với tên "Hồ Xanh".

## Khí hậu
Tuyết là hiện tượng tương đối hiếm ở những khu vực đất thấp ở miền tây Oregon, nhưng nó là phổ biến ở những vùng có độ cao cao hơn, đặc biệt là ở Hồ Crater. Tại trụ sở của vườn quốc gia có độ cao là 6.475 foot (1.974 m) so với mực nước biển, cho thấy tuyết rơi thường xuyên hơn so với bất kỳ khu vực thời tiết nào khác của Oregon. Mùa đông tại vườn quốc gia là vào tháng 9 và kéo dài cho tới hết tháng 6 năm kế tiếp, trung bình tuyết rơi trong khoảng 98 ngày. Tuyết rơi dày có thể lên tới 37 inch (94 cm) trong một ngày (vào năm 1937, 1951, và 1971), 313 inch (800 cm) trong một tháng (tháng 1 năm 1950), và 903 inch (2.290 cm) trong một năm (năm 1950).
Tuyết tích tụ trong vườn quốc gia thường dày từ 10 đến 15 foot (3,0 đến 4,6 m) vào đầu mùa xuân. Hầu hết các tuyến đường của vườn quốc gia bị đóng cửa vào cuối mùa xuân, và mở cửa trở lại vào mùa hè. Vào tháng 7 và tháng 8 chính là khoảng thời gian đẹp nhất tại vườn quốc gia.
Tháng Giêng là tháng lạnh nhất trong năm tại đây, khi mức nhiệt trung bình cao nhất chỉ khoảng 35 °F (2 °C) và thấp nhất lên tới 18 °F (−8 °C). Tháng 8 là tháng có nhiệt độ cao nhất, với nhiệt độ trung bình khoảng 69 °F (21 °C) và thấp nhất là 40 °F (4 °C). Từ năm 1962 đến năm 1990, nhiệt độ cao nhất ghi nhận được tại vườn quốc gia là 90 °F (32 °C), và thấp nhất là −21 °F (−29 °C). Lượng mưa hàng năm trung bình khoảng 66 inch (1.700 mm)  và tháng 12 là khoảng thời gian ẩm ướt nhất, khi lượng mưa trung bình đạt 11 inch (280 mm).
Mặc dù tuyết rơi hầu hết trong suốt tám tháng đầu năm (lượng tuyết rơi trung bình hàng năm là 533 in (1.350 cm)) nhưng hồ Crater hiếm khi đóng băng. Điều này một phần là do một dòng chảy ven bờ tương đối ôn hòa từ Thái Bình Dương. Lần cuối cùng nước trong hồ đóng băng là vào năm 1949, khi mùa đông rất lạnh và kéo dài. Vào năm 1985, khoảng 95% bề mặt của hồ cũng từng bị đóng băng. Do hồ Crater sâu và rộng, hoạt động như một hồ chứa nhiệt hấp thụ và giữ nhiệt, duy trì nhiệt độ ở mức trung bình là 55 °F (12,8 °C) trên bề mặt và 38 °F (3,3 °C) dưới lòng hồ trong suốt cả năm. Nhiệt độ bề mặt dao động một chút, nhưng nhiệt dưới lòng hồ khá ổn định.
| Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) | Dữ liệu khí hậu của Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010) |
| Tháng                                                     | 1                                                         | 2                                                         | 3                                                         | 4                                                         | 5                                                         | 6                                                         | 7                                                         | 8                                                         | 9                                                         | 10                                                        | 11                                                        | 12                                                        | Năm                                                       |
| --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------- |
| Trung bình ngày tối đa °F (°C)                            | 34.6 (1.4)                                                | 35.1 (1.7)                                                | 37.5 (3.1)                                                | 41.7 (5.4)                                                | 49.4 (9.7)                                                | 57.9 (14.4)                                               | 68.8 (20.4)                                               | 69.7 (20.9)                                               | 63.2 (17.3)                                               | 52.1 (11.2)                                               | 38.2 (3.4)                                                | 34.0 (1.1)                                                | 48.5 (9.2)                                                |
| Tối thiểu trung bình ngày °F (°C)                         | 19.0 (−7.2)                                               | 18.5 (−7.5)                                               | 19.8 (−6.8)                                               | 23.0 (−5.0)                                               | 28.3 (−2.1)                                               | 33.3 (0.7)                                                | 40.5 (4.7)                                                | 40.6 (4.8)                                                | 36.2 (2.3)                                                | 30.1 (−1.1)                                               | 22.6 (−5.2)                                               | 18.8 (−7.3)                                               | 27.6 (−2.5)                                               |
| Lượng Giáng thủy trung bình inches (mm)                   | 9.32 (237)                                                | 7.75 (197)                                                | 7.48 (190)                                                | 5.37 (136)                                                | 3.55 (90)                                                 | 2.22 (56)                                                 | 1.02 (26)                                                 | 1.00 (25)                                                 | 1.85 (47)                                                 | 4.44 (113)                                                | 10.29 (261)                                               | 11.41 (290)                                               | 65.7 (1.668)                                              |
| Lượng tuyết rơi trung bình inches (cm)                    | 85.5 (217)                                                | 73.8 (187)                                                | 73.4 (186)                                                | 48.8 (124)                                                | 17.4 (44)                                                 | 4.1 (10)                                                  | 0.2 (0.51)                                                | 0 (0)                                                     | 3.1 (7.9)                                                 | 17.3 (44)                                                 | 71.1 (181)                                                | 92.7 (235)                                                | 487.4 (1.236,41)                                          |
| Số ngày giáng thủy trung bình (≥ 0.01 in)                 | 17.9                                                      | 15.9                                                      | 18.1                                                      | 15.5                                                      | 11.2                                                      | 8.1                                                       | 3.9                                                       | 4.0                                                       | 5.8                                                       | 9.8                                                       | 17.5                                                      | 18.0                                                      | 145.7                                                     |
| Số ngày tuyết rơi trung bình (≥ 0.1 in)                   | 15.9                                                      | 14.3                                                      | 16.1                                                      | 12.6                                                      | 6.0                                                       | 2.0                                                       | 0.2                                                       | 0.1                                                       | 1.0                                                       | 4.7                                                       | 13.2                                                      | 16.4                                                      | 102.5                                                     |
| Nguồn: NOAA                                               |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |                                                           |

## Tính năng
Một số tính năng đáng chú ý được được hình thành sau những đợt phun trào núi lửa tại vườn quốc gia này là:
- Sa mạc đá bọt: một lớp đá bọt và tro nằm xa về hướng bắc của núi Mazama. Ngay cả sau hàng ngàn năm, khu vực này phần lớn là không có loài thực vật nào do độ xốp quá mức (đất không giữ được nước) và nghèo dinh dưỡng, chủ yếu là gồm chủ yếu là Regolith.
- Các đồi tháp nhọn: Khi tro núi lửa và đá bọt ở khu vực gần ngọn núi lửa, nó được hình thành độ cao lên tới 200–300 feet (60–90 m). Những năm sau đó, khí nóng di chuyển lên bề mặt và từ từ gắn tro và đá bọt với nhau trong khi tạo ra các rãnh và lỗ phun khí. Do sự xói mòn, hầu hết các tro lỏng xung quanh và đá bọt bị loại bỏ, tạo thành các tháp nhọn cao.

Một số tính năng khác trong vườn quốc gia:
- Núi Scott: là một núi lửa dạng tầng có địa chất là đá Andesit dốc, hình nón có dung nham từ macma của núi Mazama; các nhà địa chất gọi ngọn núi lửa như một núi vệ tinh của núi Mazama.
- Ở góc phía tây nam của vườn quốc gia là đỉnh Union, một ngọn núi lửa đã tắt có dạng Núi lửa hình khiên lớn, đó là dung nham rắn lại ở vành của núi lửa.
- Miệng núi lửa Timber là một ngọn núi lửa hình khiên nằm ở góc đông bắc của vườn quốc gia. Cũng giống như Union, nó được hình thành bởi các dòng dung nham bazan và andexit, nhưng khác là nó có dạng hai nón xỉ.
- Rim Drive là con đường đi bộ phổ biến nhất để đi tham quan Hồ Crater.
- Llao Rock là khối đá cao 1.800 feet (550 m) nằm về phía bắc của hồ.[11]
- Đường mòn Pacific Crest là một đường mòn đi bộ trải dài từ Mexico tới biên giới Canada chạy qua vườn quốc gia.
- Khu rừng nguyên sinh có diện tích  50.000 mẫu Anh (20.000 ha)[12]

wikiname: viwiki

title: Vườn quốc gia Hồ Crater

in_language: vi

wikitext:
{{Infobox Protected area
| name = Vườn quốc gia Hồ Crater
| iucn_category = II
| map = USA relief
| map_caption = Vị trí của Hồ Crater tại [[Hoa Kỳ]]
| location = [[Quận Klamath, Oregon]], [[Hoa Kỳ]]
| nearest_city = [[Klamath Falls, Oregon|Klamath Falls]]
| lat_d = 42.91183
| long_d = -122.14807
| region = US-OR
| area = {{convert|183,224|acre}}<ref name="area">{{NPS area |year=2011 |access-date ={{date|ngày 24 tháng 9 năm 2013|mdy}}}}</ref>
| established = {{start date|1902|5|22}}
| visitation_num = 447.251
| visitation_year = 2012
| visitation_ref = <ref name="visits">{{NPS visitation |access-date ={{date|ngày 24 tháng 9 năm 2013|mdy}}}}</ref>
| governing_body = [[Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ]]
}}
'''Vườn quốc gia Hồ Crater''' là một vườn quốc gia [[Hoa Kỳ]] nằm ở phía Nam tiểu bang [[Oregon]]. Được thành lập vào năm 1902, đây là vườn quốc gia lâu đời thứ năm của Hoa Kỳ và cũng là vườn quốc gia duy nhất nằm ở tiểu bang Oregon.<ref name="nps">{{chú thích web |url=http://www.nps.gov/crla/ |title=Hồ Crater |publisher=Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ |access-date ={{date|ngày 18 tháng 8 năm 2006|mdy}}}}</ref> Tính năng chính của vườn quốc gia chính là [[Hồ Crater]], một hồ hình thành trong miệng núi lửa, tàn dư của một ngọn núi lửa đã tắt, [[Núi Mazama]], khu vực xung quanh là những ngọn đồi và rừng tạo ra một cảnh quan tuyệt đẹp.

[[Hồ Crater]] có độ sâu 1.943 feet (592 mét) tại điểm sâu nhất,<ref name="deepest">{{chú thích web |url=http://www.nps.gov/crla/planyourvisit/upload/2010-deepest-lakes-sb.pdf |title=Các hồ sâu trên thế giới |format=PDF |publisher=Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ |access-date ={{date|ngày 14 tháng 3 năm 2012|mdy}}}}</ref> khiến nó trở thành hồ sâu nhất tại Hoa Kỳ, sâu thứ hai ở [[Bắc Mỹ]] và thứ chín trên thế giới. Trước đây, hồ Crater thường được biết là hồ sâu thứ bảy trên thế giới, nhưng danh sách này chưa tính đến [[Hồ Vostok]] ở Nam Cực sâu 3000 feet (910 m) (nằm ở độ cao 13.000 feet (4.000 m) nên nước đáy hồ đóng băng và hồ chỉ sâu trung bình khoảng 344 m), và báo cáo gần đây của [[Hồ O'Higgins/San Martín]] có độ sâu tối đa lên tới 2.740 feet (840 m), nằm trên biên giới của [[Chile]] và [[Argentina]]. Tuy nhiên, khi so sánh độ sâu trung bình thì độ sâu trung bình của hồ là 1.148 feet (350 m) khiến Hồ Crater trở thành hồ sâu nhất ở Tây bán cầu và thứ ba thế giới. Độ sâu trung bình của hồ núi lửa này là do miệng núi lửa sâu 4.000 feet (1.200 m) gần như là đối xứng, hình thành 7.700 năm trước trong các đợt phun trào và tắt dần của núi Mazama, cùng với khí hậu tương đối ẩm ướt điển hình của các đỉnh núi trong [[dãy Cascade]].

Vành miệng núi lửa ở độ cao từ {{convert|7000|to|8000|ft}}. [[Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ]] lấy độ cao chuẩn của vành miệng núi lửa là 6.178 feet (1.883 m). Vườn quốc gia này có diện tích {{convert|183225|acre|mi2 km2|2}}.<ref name="area"/> Hồ Crater không có bất kỳ dòng chảy vào hay ra khỏi nó. Nước trong hồ bị mất đi là do sự bốc hơi hoặc thẩm thấu. Nước hồ thường có màu xanh dương đậm nổi bật và trong, chính là nhờ nguồn nước mưa (mưa và mưa tuyết) cung cấp cho hồ khiến hồ Crater là một trong những hồ nước trong và sạch nhất thế giới và được biết đến với tên "Hồ Xanh".
==Khí hậu==
[[Tập tin:Crater Lake winter pano.jpg|thumb|320px|Toàn cảnh của hồ vào tháng 11 từ [[Khu vực Lịch sử Làng Rim|Làng Rim]]. Trong suốt mùa đông, con đường đến làng Rim thường được cào tuyết nhưng [[Rim Driver]] vẫn bị đóng cửa.]]
Tuyết là hiện tượng tương đối hiếm ở những khu vực đất thấp ở miền tây Oregon, nhưng nó là phổ biến ở những vùng có độ cao cao hơn, đặc biệt là ở Hồ Crater. Tại trụ sở của vườn quốc gia có độ cao là {{convert|6475|ft|m}} so với mực nước biển, cho thấy tuyết rơi thường xuyên hơn so với bất kỳ khu vực thời tiết nào khác của Oregon. Mùa đông tại vườn quốc gia là vào tháng 9 và kéo dài cho tới hết tháng 6 năm kế tiếp, trung bình tuyết rơi trong khoảng 98 ngày. Tuyết rơi dày có thể lên tới {{convert|37|in|cm}} trong một ngày (vào năm 1937, 1951, và 1971), {{convert|313|in|cm}} trong một tháng (tháng 1 năm 1950), và {{convert|903|in|cm}} trong một năm (năm 1950).<ref name="Taylor 39-41">Taylor and Hannan, pp. 39–41</ref>

Tuyết tích tụ trong vườn quốc gia thường dày từ {{convert|10|to|15|ft|m}} vào đầu mùa xuân. Hầu hết các tuyến đường của vườn quốc gia bị đóng cửa vào cuối mùa xuân, và mở cửa trở lại vào mùa hè. Vào tháng 7 và tháng 8 chính là khoảng thời gian đẹp nhất tại vườn quốc gia.<ref>{{chú thích web|title=Kế hoạch Du lịch của bạn|url=http://www.nps.gov/crla/planyourvisit/index.htm|publisher=Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ|year=2011|access-date =ngày 11 tháng 11 năm 2011}}</ref>

Tháng Giêng là tháng lạnh nhất trong năm tại đây, khi mức nhiệt trung bình cao nhất chỉ khoảng {{convert|35|F|C}} và thấp nhất lên tới {{convert|18|F|C}}.<ref name="Taylor 24">Taylor and Hannan, p. 24</ref> Tháng 8 là tháng có nhiệt độ cao nhất, với nhiệt độ trung bình khoảng {{convert|69|F|C}} và thấp nhất là {{convert|40|F|C}}.<ref name="Taylor 24">Taylor and Hannan, p. 24</ref> Từ năm 1962 đến năm 1990, nhiệt độ cao nhất ghi nhận được tại vườn quốc gia là {{convert|90|F|C}}, và thấp nhất là {{convert|-21|F|C}}.<ref>Taylor and Hannan, p. 118</ref> Lượng mưa hàng năm trung bình khoảng {{convert|66|in|mm}} <ref name="Taylor 11">Taylor and Hannan, p. 11</ref> và tháng 12 là khoảng thời gian ẩm ướt nhất, khi lượng mưa trung bình đạt {{convert|11|in|mm}}.<ref name="Taylor 11">Taylor and Hannan, p. 11</ref>

Mặc dù tuyết rơi hầu hết trong suốt tám tháng đầu năm (lượng tuyết rơi trung bình hàng năm là {{convert|533|in|cm|abbr=on}}) nhưng hồ Crater hiếm khi đóng băng. Điều này một phần là do một dòng chảy ven bờ tương đối ôn hòa từ Thái Bình Dương. Lần cuối cùng nước trong hồ đóng băng là vào năm 1949, khi mùa đông rất lạnh và kéo dài. Vào năm 1985, khoảng 95% bề mặt của hồ cũng từng bị đóng băng. Do hồ Crater sâu và rộng, hoạt động như một hồ chứa nhiệt hấp thụ và giữ nhiệt, duy trì nhiệt độ ở mức trung bình là 55 °F (12,8 °C) trên bề mặt và 38 °F (3,3 °C) dưới lòng hồ trong suốt cả năm. Nhiệt độ bề mặt dao động một chút, nhưng nhiệt dưới lòng hồ khá ổn định.

{{Weather box
|location = Hồ Crater (thông thường từ 1981–2010)
|single line = Yes
|Jan high F = 34.6
|Feb high F = 35.1
|Mar high F = 37.5
|Apr high F = 41.7
|May high F = 49.4
|Jun high F = 57.9
|Jul high F = 68.8
|Aug high F = 69.7
|Sep high F = 63.2
|Oct high F = 52.1
|Nov high F = 38.2
|Dec high F = 34.0
|Jan low F = 19.0
|Feb low F = 18.5
|Mar low F = 19.8
|Apr low F = 23.0
|May low F = 28.3
|Jun low F = 33.3
|Jul low F = 40.5
|Aug low F = 40.6
|Sep low F = 36.2
|Oct low F = 30.1
|Nov low F = 22.6
|Dec low F = 18.8
|Jan precipitation inch = 9.32
|Feb precipitation inch = 7.75
|Mar precipitation inch = 7.48
|Apr precipitation inch = 5.37
|May precipitation inch = 3.55
|Jun precipitation inch = 2.22
|Jul precipitation inch = 1.02
|Aug precipitation inch = 1.00
|Sep precipitation inch = 1.85
|Oct precipitation inch = 4.44
|Nov precipitation inch = 10.29
|Dec precipitation inch = 11.41
|precipitation colour = green
|Jan snow inch = 85.5
|Feb snow inch = 73.8
|Mar snow inch = 73.4
|Apr snow inch = 48.8
|May snow inch = 17.4
|Jun snow inch = 4.1
|Jul snow inch = 0.2
|Aug snow inch = 0
|Sep snow inch = 3.1
|Oct snow inch = 17.3
|Nov snow inch = 71.1
|Dec snow inch = 92.7
|unit precipitation days = 0.01 in
|unit snow days = 0.1 in
|Jan precipitation days = 17.9
|Feb precipitation days = 15.9
|Mar precipitation days = 18.1
|Apr precipitation days = 15.5
|May precipitation days = 11.2
|Jun precipitation days = 8.1
|Jul precipitation days = 3.9
|Aug precipitation days = 4.0
|Sep precipitation days = 5.8
|Oct precipitation days = 9.8
|Nov precipitation days = 17.5
|Dec precipitation days = 18.0
|Jan snow days = 15.9
|Feb snow days = 14.3
|Mar snow days = 16.1
|Apr snow days = 12.6
|May snow days = 6.0
|Jun snow days = 2.0
|Jul snow days = 0.2
|Aug snow days = 0.1
|Sep snow days = 1.0
|Oct snow days = 4.7
|Nov snow days = 13.2
|Dec snow days = 16.4
|source 1 = NOAA <ref name = NOAA >
{{chú thích web
  |url = http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=mfr
  |title = NowData – NOAA Dữ liệu thời tiết trực tuyến
  |publisher = [[Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ|Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia]]
  |access-date = ngày 26 tháng 5 năm 2012}}</ref>
|date=tháng 3 năm 2012
}}

==Tính năng==
[[Tập tin:Crater Lake Comfort Station 4 1941.jpg|thumb|[[Nghi trạm số 72|Nghi trạm số 4]]]]
[[Tập tin:Pinnacles1.jpg|thumb|Các tháp nhọn và rừng.]]
Một số tính năng đáng chú ý được được hình thành sau những đợt phun trào núi lửa tại vườn quốc gia này là:
* Sa mạc đá bọt: một lớp đá bọt và tro nằm xa về hướng bắc của núi Mazama. Ngay cả sau hàng ngàn năm, khu vực này phần lớn là không có loài thực vật nào do độ xốp quá mức (đất không giữ được nước) và nghèo dinh dưỡng, chủ yếu là gồm chủ yếu là [[Regolith]].
* Các đồi tháp nhọn: Khi tro núi lửa và đá bọt ở khu vực gần ngọn núi lửa, nó được hình thành độ cao lên tới 200–300 feet (60–90 m). Những năm sau đó, khí nóng di chuyển lên bề mặt và từ từ gắn tro và đá bọt với nhau trong khi tạo ra các rãnh và lỗ phun khí. Do sự xói mòn, hầu hết các tro lỏng xung quanh và đá bọt bị loại bỏ, tạo thành các tháp nhọn cao.

Một số tính năng khác trong vườn quốc gia:
* [[Núi Scott (Oregon)|Núi Scott]]: là một núi lửa dạng tầng có địa chất là đá [[Andesit]] dốc, hình nón có dung nham từ macma của núi Mazama; các nhà địa chất gọi ngọn núi lửa như một núi vệ tinh của núi Mazama.
* Ở góc phía tây nam của vườn quốc gia là [[đỉnh Union]], một ngọn núi lửa đã tắt có dạng [[Núi lửa hình khiên]] lớn, đó là dung nham rắn lại ở vành của núi lửa.
* Miệng núi lửa Timber là một ngọn núi lửa hình khiên nằm ở góc đông bắc của vườn quốc gia. Cũng giống như Union, nó được hình thành bởi các dòng dung nham bazan và andexit, nhưng khác là nó có dạng hai nón xỉ.
* Rim Drive là con đường đi bộ phổ biến nhất để đi tham quan Hồ Crater.
* Llao Rock là khối đá cao 1.800 feet (550 m) nằm về phía bắc của hồ.<ref>{{chú thích báo|last=Richard|first=Terry|title=Llao Rock offers unsurpassed first-time viewing opportunity of Crater Lake|url=http://blog.oregonlive.com/terryrichard/2011/09/llao_rock_offers_unsurpassed_f.html|access-date =ngày 8 tháng 1 năm 2012|newspaper=The Oregonian|date=ngày 14 tháng 9 năm 2011}}</ref>
* [[Đường mòn Pacific Crest]] là một đường mòn đi bộ trải dài từ Mexico tới [[Biên giới Canada–Hoa Kỳ|biên giới Canada]] chạy qua vườn quốc gia.
* Khu [[rừng nguyên sinh]] có diện tích  50.000 mẫu Anh (20.000 ha)<ref name = "1993OldGrowthEstimates">{{Chú thích tạp chí
  | last1 = Bolsinger | first1 = Charles L.
  | last2 = Waddell | first2 = Karen L.
  | year = 1993
  | title = Area of old-growth forests in California, Oregon, and Washington
  | url = http://www.fs.fed.us/pnw/pubs/pnw_rb197.pdf
  | publisher = [[United States Forest Service]], Pacific Northwest Research Station
  | format = PDF
  | id = Resource Bulletin PNW-RB-197
  | access-date = {{date|ngày 14 tháng 3 năm 2012|mdy}}
}}</ref>
{{clear}}
{{Wide image|Craterlake-panorama.jpg|1778px|Ảnh chụp 180 độ toàn cảnh của Hồ Crater từ điểm gần [[Núi Scott (Oregon)|Núi Scott]], nhìn về phía tây. Hai đỉnh núi có thể được nhìn thấy trong ảnh: bên phải của hồ là [[núi Thielsen]], và ở phía bên trái là [[núi McLoughlin]].}}
==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Vườn quốc gia Hoa Kỳ|Hồ Crater]]
[[Thể loại:Hồ miệng núi lửa]]
[[Thể loại:IUCN Loại II]]

title: Vườn quốc gia Hồ Crater

Vị trí: Quận Klamath, Oregon, Hoa Kỳ

Thành phố gần nhất: Klamath Falls

Thành lập: 22 tháng 5 năm 1902

Cơ quan quản lý: Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ


text:
# Acalymma quadrivittatum
Acalymma quadrivittatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Latreille miêu tả khoa học năm 1813.

title: Acalymma quadrivittatum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Acalymma quadrivittatum''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]
| genus = ''[[Acalymma]]''
| species = '''''A. quadrivittatum'''''
| binomial = ''Acalymma quadrivittatum''
| binomial_authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1813
}}
'''''Acalymma quadrivittatum''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]. Loài này được Latreille miêu tả khoa học năm 1813.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Acalymma]]

{{Galerucini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Chrysomelidae

Chi (genus): Acalymma

Loài (species): A. quadrivittatum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Acalymma quadrivittatum · Latreille, 1813


text:
# Syzygium corticosum
Syzygium corticosum là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Lour.) Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.

title: Syzygium corticosum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Syzygium corticosum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Myrtales]]
| familia = [[Họ Đào kim nương|Myrtaceae]]
| genus = ''[[Syzygium]]''
| species = '''''S. corticosum'''''
| binomial = ''Syzygium corticosum''
| binomial_authority = (Lour.) Merr. & L.M.Perry, 1938
}}
'''''Syzygium corticosum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[Họ Đào kim nương]]. Loài này được (Lour.) Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-199460| title=''Syzygium corticosum''|accessdate = ngày 7 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Syzygium corticosum}}

*{{wikispecies-inline|Syzygium corticosum}}
*{{IPNI2|Syzygium corticosum|601587-1|accessdate = ngày 7 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Trâm|C]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938]]

{{Syzygieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Myrtales

Họ (familia): Myrtaceae

Chi (genus): Syzygium

Loài (species): S. corticosum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Syzygium corticosum · (Lour.) Merr. & L.M.Perry, 1938


text:
# Centaurea jankae
Centaurea jankae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Brândză mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.

title: Centaurea jankae

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{bảng phân loại
| name =''Centaurea jankae''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Cúc|Asteraceae]]
| genus = ''[[Centaurea]]''
| species = '''''C. jankae'''''
| binomial = ''Centaurea jankae''
| binomial_authority = Brândză, 1884
}}
'''''Centaurea jankae''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cúc]]. Loài này được Brândză mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-77898| title=''Centaurea jankae''|access-date =ngày 4 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{Commonscat|Centaurea jankae}}
{{Wikispecies|Centaurea jankae}}

[[Thể loại:Centaurea]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884]]

{{Cardueae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Asteraceae

Chi (genus): Centaurea

Loài (species): C. jankae

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Centaurea jankae · Brândză, 1884


text:
# Cải cách Atatürk
Cải cách Atatürk (1922-1938) (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Atatürk Devrimleri hoặc Atatürk İnkılapları) là một loạt các cải cách chính trị, pháp luật, xã hội và kinh tế gắn liền với chính khách Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938). Mục đích chính của cuộc cải cách này là thành lập một nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ thế tục (hủy bỏ vương quyền, giáo quyền khỏi nhà nước, hiến pháp và pháp luật), song hành với quá trình hiện đại hóa và dân chủ hóa. Mustafa Kemal đóng vai trò quan trọng, gần như một nhà độc tài để thực hiện những mục tiêu của mình.

## Cải cách chính trị
Cho đến khi nền cộng hoà được chính thức tuyên bố thành lập, Đế quốc Ottoman vẫn còn tồn tại cùng với di sản trong lĩnh vực tôn giáo và vương quyền. Vương quyền sau đó đã bị hủy bỏ bởi chính phủ Ankara, nhưng truyền thống và biểu tượng văn hoá của nó vẫn còn tồn tại trong các tầng lớp nhân dân (mặc dù ảnh hưởng này ít hơn ở tầng lớp ưu tú). Thông qua một chương trình được hoạch định cẩn thận, những cải cách chính trị của Atatürk liên quan đến nhiều thay đổi nền tảng vốn sẽ gây ra một loạt sự chấm dứt của các truyền thống và dỡ bỏ một hệ thống phức tạp đã phát triển qua nhiều thế kỷ.
Vấn đề thứ ba là Caliph (phát âm khaleef), hệ thống chính quyền của Hồi giáo dưới thời Đế chế Ottoman. Mustafa Kemal muốn chuyển đổi quyền lực từ caliphate (phát âm khilăfah) sang tay quốc hội, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 1924. Về vấn đề này, Mustafa Kemal nhận xét: "Không cần nhìn nhận quá trình này như một điều gì đó phi thường".

### Hệ thống chính trị
Cấu trúc căn bản cho nền dân chủ, bầu cử, đại hội, chính phủ, thủ tướng và tổng thống được thành lập dưới sự lãnh đạo của Mustafa Kemal trên chế độ đơn đảng: Đảng Cộng hòa Nhân dân (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Cumhuriyet Halk Fırkası), thành lập ngày 9 tháng 9 năm 1923. Quyền lực của ông đến đâu vẫn còn được chất vấn. Một số sử gia cho rằng Mustafa Kemal không hề xúc tiến quá trình dân chủ hóa, mặc dù để tạo nên một nền dân chủ cộng hòa buộc ông phải dùng những phương pháp "phi dân chủ".

### Giai đoạn đa đảng
Cuộc cách mạng văn hóa của Mustafa Kemal gặp phải nhiều chống đối. Đến năm 1925, sự thành lập một đảng chính trị khác trở nên cấp bách. Đảng Cộng hòa Cấp tiến, lãnh đạo bởi Kâzım Karabekir ra đời, đề xuất chủ nghĩa tự do đối đầu với một nhà nước theo chủ nghĩa xã hội, và các chương trình xã hội theo hướng chủ nghĩa bảo thủ so với chủ nghĩa đổi mới. Lãnh đạo của đảng nhiệt liệt ủng hộ những nhà cách mạng Kemalist, mặc dù có nhiều ý kiến khác nhau về cuộc cách mạng văn hóa và một nhà nước phi tôn giáo.
Sau một thời gian, đảng mới này bị cho là theo xu hướng Hồi giáo chính thống. Năm 1925, cuộc nổi loạn của Sheikh Said nổ ra, kết quả là Mustafa Kemal được trao toàn quyền giữ gìn luật pháp, cho phép ông giải tán các nhóm quá khích. Không lâu sau, đảng cộng hòa cấp tiến bị buộc giải tán với lý do bảo vệ nhà nước Thổ. Hành động này sau đó bị đánh giá là mang tính độc tài.
Mặc dầu vậy, đến ngày 11 tháng 8 năm 1930, Mustafa Kemal quyết định tái lập phong trào dân chủ một lần nữa bằng cách bổ nhiệm Ali Fethi Okyar thành lập một đảng mới.
Đảng tự do cộng hòa thành công khắp cả nước. Nhưng một lần nữa đảng đối lập này trở thành một đối thủ mạnh có thể đe dọa công cuộc cải cách của ông, đặc biệt trên lĩnh vực vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội. Một lần nữa Mustafa Kemal thất bại trong việc kiến tạo một chế độ đa đảng có thể thực sự tồn tại. Điều đó khiến ông đôi khi đối xử không khoan nhượng với những địch thủ của mình trên con đường dân chủ - hiện đại hóa đất nước.

## Cải cách luật pháp
Đế quốc Ottoman là một đế quốc tôn giáo mà mỗi một cộng đồng tôn giáo riêng được hưởng ít nhiều quyền tự trị, bằng một hệ thống chính quyền gọi là Millet. Mỗi chính quyền nhỏ này cai trị dựa trên hệ thống đức tin, hoặc là Luật Shariah hay Halkkha (luật của dân Do Thái), Luật Canon của Công giáo. Hệ thống pháp luật mới của Mustafa Kemal đặt ra ngăn cách hoàn toàn chính phủ và các vấn đề tôn giáo. Tòa án theo kiểu đạo Hồi và xử theo luật Shariah được thay thế bằng hệ thống pháp lý mới dựa theo kiểu mẫu của Luật Dân sự Thụy Sĩ và Luật Hình sự Ý.

## Cải cách xã hội

### Quyền phụ nữ
Ngoài các bộ luật công dân mới theo kiều phương Tây, cuộc cải cách còn cố gắng bình đằng hóa quan hệ nam nữ ví dụ như phụ nữ được quyền tham gia chính trị, bỏ phiếu và sở hữu, sớm hơn rất nhiều các quốc gia châu Âu khác.

### Trang phục
Mustafa Kemal cấm việc đội mũ fez, vốn được coi là trang phục bắt buộc đặt ra bởi Sultan Mahmud II và coi đó một biểu tượng của chế độ phong kiến, mặc dầu trang phục không có liên hệ mấy đến sự thành lập của nền dân chủ và các giá trị phi tôn giáo. Đàn ông Thổ được khuyến khích mặc quần áo kiểu Tây. Bất chấp luật đạo Hồi đặc biệt nghiêm cấm đồ uống có cồn, Mustafa Kemal còn động viên và thành lập các nhà máy tư nhân cũng như quốc hữu sản xuất bia rượu như chứng minh cho cuộc cải cách của ông là thực sự phi tôn giáo.
Xã hội Thổ Nhĩ Kỳ được thúc đẩy tiến đến hiện đại hóa bằng sự áp dụng của hệ thống lịch, giờ và đo lường theo tiêu chuẩn của phương Tây.

## Cuộc cách mạng văn hóa

### Cải cách giáo dục
Cuộc cải cách giáo dục của Mustafa Kemal bắt đầu bằng việc thành lập các trường học khắp Thổ Nhĩ Kỳ, gọi là People's houses (tiếng Thổ: Halk Evleri). Các môn học được giảng dạy gồm ngôn ngữ, văn học, nghệ thuật, thư viện, xuất bản, lịch sử, kịch, thể thao, hỗ trợ xã hội, giảng dạy, và phát triển nông thôn. Hệ thống trường học này được trợ cấp từ ngân quỹ nhà nước và phục vụ cho quần chúng. Chính bản thân Ataturk cũng thường xuyên đi thị sát cả nước, giảng dạy hệ chữ cái mới. Trong thời gian này tỷ lệ biết viết biết đọc tăng từ 20% lên đến 90%.
Những vấn đề trọng tâm của cuộc cải cách là dân chủ hóa và đưa phi dân chủ vào hệ thống giáo dục.
Thứ nhất, tất cả các ban quản trị của các trường dân lập hoặc của Bộ các vấn đề tôn giáo đều đưa về dưới quyền của Bộ giáo dục nhà nước.
Thứ hai, ngân phí cho giáo dục từ ngân quỹ của Bộ các vấn đề về tôn giáo được chuyển giao cho Bộ giáo dục.
Thứ ba, Bộ giáo dục sẽ trích một phần ngân phí cho chuyên ngành tôn giáo, chẳng hạn như trường đào tạo inams (người hướng dẫn cầu nguyện).
Với sự thống nhất giáo dục, cùng với sự chấm dứt các trường đại học kiểu cũ, áp dụng một chương trình giáo dục khoa học hoàn toàn mới từ châu Âu. Viên gạch nền móng cho cuộc cải cách này là trường đại học Istanbul, bằng việc chấp nhận các nhà khoa học Đức, Áo mà đảng Nazi từ bỏ do lý do chủng tộc hoặc bất hợp tác.

### Hiện đại hóa
Ngày 1 tháng 11, năm 1928, bảng chữ cái Thổ Nhĩ Kỳ mới ra đời, thay thế hệ chữ cái Arabic cũ. Đây là một phần quan trọng trong chương trình cải cách của Mustafa Kemal, song gặp nhiều phản ứng cho rằng hệ chữ này không thích hợp và thực sự tương ứng với hệ âm vị của tiếng Thổ, mà cần cả các biểu tượng, dấu mới để diễn giải chính xác hơn. Hệ thống các từ mượn nhằm diễn giải các thuật ngữ kĩ thuật được thử nghiệm và áp dụng hết mức có thể. Việc phổ thông hóa tiếng quốc ngữ và đơn giản hóa các từ có sẵn bắt đầu, nhằm cải thiện cho ngôn ngữ của người Thổ trở nên dễ lãnh hội và bao hàm toàn ý hơn.
Song song với những thay đổi, Mustafa Kemal còn đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng của ngôn ngữ và lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ.

## Cải cách kinh tế
Mustafa Kemal tin tưởng rằng không thể có dân chủ nếu không có nền kinh tế tự chủ. Những nỗ lực cải thiện nền kinh tế đã bắt đầu trước khi sự thành lập của nền cộng hòa. Đồng thời, trong Hội nghị Lausanne, Mustafa Kemal chống lại tất cả các sự can thiệp của nước ngoài cùng những điều khoản nhượng bộ không công bằng cho người nước ngoài cũng như cho các nhóm dân tộc thiểu số. Hội nghị bị đình trệ cho đến khi Pháp và Ý giảm bớt các đòi hỏi về kinh tế.

## Chính sách kinh tế
Chính sách thúc đẩy kinh tế của Mustafa Kemal không những chỉ ở xây dựng ngành thương mại dân tộc ở mọi quy mô mà cả những ngành gần như chưa có dưới thời đế chế Ôttôman như công nghiệp của tư sản dân tộc. Tuy vậy, vấn đề đầu tiên mà chính sách này gặp trở ngại là hệ thống chính trị lạc hậu và sự tồn tại cũng như phát triển của các giai cấp không đáp ứng nổi với những chính sách trên.
Do thiếu cả những nhà đầu tư thực sự có tiềm năng để mở nhà máy riêng hay tiến hành sản xuất theo hướng công nghiệp hóa, buộc nhà nước phải thành lập hàng loạt các nhà máy chế biến nông sản, dệt, cơ khí khắp cả nước. Trong số đó phần nhiều phát triển thành những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thành công mà sau này sẽ được tư nhân hóa trong nửa sau thế kỉ 20. Atatürk coi trọng sự phát triển của hệ thống đường ray xe lửa quốc gia, lấy đó làm bước tiến quan trọng cho sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước. Năm 1927, Ngành đường sắt quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ ra đời và đã xây dựng được một hệ thống đường ray xe lửa khổng lồ trong một thời gian ngắn.

### Giai đoạn 1923-29
Mustafa Kemal và İsmet İnönü vận động cho các đề án của nhà nước, với mục đích chính là thống nhất quốc gia, loại trừ sự kiểm soát kinh tế của nước ngoài và cải tiến hệ thống thông tin-liên lạc. Istanbul, một hải cảng quan trọng trong việc trao đổi hàng hóa với các hãng quốc tế bị buộc phải đóng cửa, để các nguồn tài nguyên-tài chính được chuyển sang cho các thành phố kém phát triển hơn theo nguyên tắc tạo ra sự phát triển cân bằng trên khắp cả nước. Những lựa chon mà Mustafa Kemal áp dụng trong chính sách kinh tế là hoàn toàn hợp lý với tình hình thời bấy giờ. Nền kinh tế của đất nước dựa nhiều vào sản xuất nông nghiệp, với công cụ và phương pháp thô sơ, hệ thống đường sá nghèo nàn, và khả năng quản lý nền kinh tế còn kém.
Ngành đường sắt Thổ Nhĩ Kỳ, và những ngân hàng như Sümerbank và Etibank được thành lập trong thời gian này.

### Cuộc đại suy thoái, 1929
Cuộc đại suy thoái gây ra những hậu quả trầm trọng đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Nước cộng hòa non trẻ cũng như phần còn lại của thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế. Nhà nước không thể tiếp tục nhập khẩu những nhu yếu phẩm, tiền tệ mất giá, và nhân viên hải quan sốt sắng đi tịch thu tài sản của những nông dân không trả nổi thuế. Mustafa Kemal phải đối đầu với khả năng của một cuộc chính biến. Càng ngày càng xuất hiện những yêu cầu chấm dứt nền kinh tế tập trung và kêu gọi thu hút đầu tư nước ngoài. Theo quan điểm của Mustafa Kemal, với hoàn cảnh phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ thì điều đó là không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, do áp lực của những nhà cộng hòa, một mô hình kinh tế mới đã ra đời, dưới dạng tư bản nhà nước.

## Kết quả
Thổ Nhĩ Kỳ được kiến thiết nhanh chóng sau chiến tranh. Diện tích canh tác trong vòng 13 năm, từ 1925 đến 1938, tăng lên gấp bốn; kỹ nghệ chế tạo đường, xi măng, dệt vải phát triển nhanh nhất. Lợi tức quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ tính theo đầu người năm 1952-54, vào khoảng 250 dollar Mỹ, trên Hy Lạp, Mexico, bằng Tây Ban Nha và bỏ xa Pêru, Brasil, Ai Cập, Mã Lai, Thái Lan.

title: Cải cách Atatürk

wikitext:
[[Hình:Political cartoon commenting on women's voting rights in Quebec.jpg|nhỏ|200px|Phim hoạt hình chính trị của [[Canada]] về một người phụ nữ ở [[Québec]] đọc một dấu hiệu đọc:
"Bản tin tin tức: lần đầu tiên trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ phụ nữ sẽ bỏ phiếu và đủ điều kiện để các văn phòng công cộng trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra trong tuần này."
Phụ nữ được trao quyền bầu cử ở Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1930, nhưng quyền bỏ phiếu không được mở rộng cho phụ nữ trong các cuộc bầu cử cấp tỉnh ở Québec cho đến năm 1940.]]
'''Cải cách Atatürk''' ([[1922]]-[[1938]]) ([[tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]]: Atatürk Devrimleri hoặc Atatürk İnkılapları) là một loạt các cải cách [[chính trị]], [[luật pháp|pháp luật]], [[xã hội]] và [[kinh tế]] gắn liền với chính khách [[Mustafa Kemal Atatürk]] ([[1881]]-[[1938]]). Mục đích chính của cuộc cải cách này là thành lập một nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ thế tục (hủy bỏ vương quyền, giáo quyền khỏi nhà nước, hiến pháp và pháp luật), song hành với quá trình hiện đại hóa và [[dân chủ hóa]]. Mustafa Kemal đóng vai trò quan trọng, gần như một [[nhà độc tài]] để thực hiện những mục tiêu của mình.

==Cải cách chính trị==
{{chính|Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ}}

[[Hình:Sultanvahideddin.jpg|nhỏ|200px|[[Mehmed VI]] thoái vị, là vị Sultan cuối cùng của Đế quốc Ottoman, 1922]]

Cho đến khi nền cộng hoà được chính thức tuyên bố thành lập, [[Đế quốc Ottoman]] vẫn còn tồn tại cùng với di sản trong lĩnh vực tôn giáo và vương quyền. Vương quyền sau đó đã bị hủy bỏ bởi chính phủ [[Ankara]], nhưng truyền thống và biểu tượng văn hoá của nó vẫn còn tồn tại trong các tầng lớp nhân dân (mặc dù ảnh hưởng này ít hơn ở tầng lớp ưu tú). Thông qua một chương trình được hoạch định cẩn thận, những cải cách chính trị của Atatürk liên quan đến nhiều thay đổi nền tảng vốn sẽ gây ra một loạt sự chấm dứt của các truyền thống và dỡ bỏ một hệ thống phức tạp đã phát triển qua nhiều thế kỷ.<ref>Jacob M. Landau "Atatürk and the Modernization of Turkey" tr.
 57.</ref>

Vấn đề thứ ba là [[Khalip|Caliph]] (phát âm ''khaleef''), hệ thống chính quyền của [[Hồi giáo]] dưới thời Đế chế Ottoman. Mustafa Kemal muốn chuyển đổi quyền lực từ [[caliphate]] (phát âm ''khilăfah'') sang tay [[quốc hội]], bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 1924. Về vấn đề này, Mustafa Kemal nhận xét: "Không cần nhìn nhận quá trình này như một điều gì đó phi thường".

===Hệ thống chính trị===
Cấu trúc căn bản cho nền dân chủ, bầu cử, đại hội, chính phủ, thủ tướng và tổng thống được thành lập dưới sự lãnh đạo của Mustafa Kemal trên chế độ đơn đảng: [[Đảng Cộng hòa Nhân dân (Thổ Nhĩ Kỳ)|Đảng Cộng hòa Nhân dân]] ([[tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]]: ''Cumhuriyet Halk Fırkası''), thành lập ngày 9 tháng 9 năm 1923. Quyền lực của ông đến đâu vẫn còn được chất vấn. Một số sử gia cho rằng Mustafa Kemal không hề xúc tiến quá trình dân chủ hóa, mặc dù để tạo nên một nền dân chủ cộng hòa buộc ông phải dùng những phương pháp "phi dân chủ".

===Giai đoạn đa đảng===
Cuộc cách mạng văn hóa của Mustafa Kemal gặp phải nhiều chống đối. Đến năm 1925, sự thành lập một đảng chính trị khác trở nên cấp bách. [[Đảng Cộng hòa Cấp tiến]], lãnh đạo bởi [[Kâzım Karabekir]] ra đời, đề xuất [[chủ nghĩa tự do]] đối đầu với một nhà nước theo [[chủ nghĩa xã hội]], và các chương trình xã hội theo hướng [[chủ nghĩa bảo thủ]] so với [[chủ nghĩa đổi mới]]. Lãnh đạo của đảng nhiệt liệt ủng hộ những nhà cách mạng [[Kemalist]], mặc dù có nhiều ý kiến khác nhau về cuộc cách mạng văn hóa và một nhà nước phi tôn giáo.

Sau một thời gian, đảng mới này bị cho là theo xu hướng Hồi giáo chính thống. Năm 1925, cuộc nổi loạn của [[Sheikh Said]] nổ ra, kết quả là Mustafa Kemal được trao toàn quyền giữ gìn luật pháp, cho phép ông giải tán các nhóm quá khích. Không lâu sau, [[đảng cộng hòa cấp tiến]] bị buộc giải tán với lý do bảo vệ nhà nước Thổ. Hành động này sau đó bị đánh giá là mang tính độc tài.

Mặc dầu vậy, đến ngày 11 tháng 8 năm 1930, Mustafa Kemal quyết định tái lập phong trào dân chủ một lần nữa bằng cách bổ nhiệm [[Ali Fethi Okyar]] thành lập một đảng mới.
[[Đảng tự do cộng hòa]] thành công khắp cả nước. Nhưng một lần nữa đảng đối lập này trở thành một đối thủ mạnh có thể đe dọa công cuộc cải cách của ông, đặc biệt trên lĩnh vực vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội. Một lần nữa Mustafa Kemal thất bại trong việc kiến tạo một chế độ đa đảng có thể thực sự tồn tại. Điều đó khiến ông đôi khi đối xử không khoan nhượng với những địch thủ của mình trên con đường dân chủ - hiện đại hóa đất nước.

==Cải cách luật pháp==

Đế quốc Ottoman là một đế quốc tôn giáo mà mỗi một cộng đồng tôn giáo riêng được hưởng ít nhiều quyền tự trị, bằng một hệ thống chính quyền gọi là Millet. Mỗi chính quyền nhỏ này cai trị dựa trên hệ thống đức tin, hoặc là [[Luật Shariah]] hay [[Halkkha]] (luật của dân Do Thái), [[Luật Canon]] của Công giáo. Hệ thống pháp luật mới của Mustafa Kemal đặt ra ngăn cách hoàn toàn chính phủ và các vấn đề tôn giáo. Tòa án theo kiểu [[hồi giáo|đạo Hồi]] và xử theo luật [[Shariah]] được thay thế bằng hệ thống pháp lý mới dựa theo kiểu mẫu của [[Luật Dân sự Thụy Sĩ]] và [[Luật Hình sự Ý]].

== Cải cách xã hội ==
=== Dấu hiệu tôn giáo ===
=== Quyền phụ nữ ===
Ngoài các bộ luật công dân mới theo kiều phương Tây, cuộc cải cách còn cố gắng bình đằng hóa quan hệ nam nữ ví dụ như phụ nữ được quyền tham gia chính trị, bỏ phiếu và sở hữu, sớm hơn rất nhiều các quốc gia châu Âu khác.

===Trang phục===
Mustafa Kemal cấm việc đội mũ [[fez]], vốn được coi là trang phục bắt buộc đặt ra bởi Sultan [[Mahmud II]] và coi đó một biểu tượng của [[Phong kiến|chế độ phong kiến]], mặc dầu trang phục không có liên hệ mấy đến sự thành lập của nền dân chủ và các giá trị phi tôn giáo. Đàn ông Thổ được khuyến khích mặc quần áo kiểu Tây. Bất chấp luật đạo Hồi đặc biệt nghiêm cấm đồ uống có cồn, Mustafa Kemal còn động viên và thành lập các nhà máy tư nhân cũng như quốc hữu sản xuất bia rượu như chứng minh cho cuộc cải cách của ông là thực sự phi tôn giáo.

Xã hội Thổ Nhĩ Kỳ được thúc đẩy tiến đến hiện đại hóa bằng sự áp dụng của hệ thống lịch, giờ và đo lường theo tiêu chuẩn của phương Tây.

== Cuộc cách mạng văn hóa ==

===Cải cách giáo dục===
Cuộc cải cách giáo dục của Mustafa Kemal bắt đầu bằng việc thành lập các trường học khắp Thổ Nhĩ Kỳ, gọi là People's houses (tiếng Thổ: ''Halk Evleri''). Các môn học được giảng dạy gồm ngôn ngữ, văn học, nghệ thuật, thư viện, xuất bản, lịch sử, kịch, thể thao, hỗ trợ xã hội, giảng dạy, và phát triển nông thôn. Hệ thống trường học này được trợ cấp từ ngân quỹ nhà nước và phục vụ cho quần chúng. Chính bản thân Ataturk cũng thường xuyên đi thị sát cả nước, giảng dạy hệ chữ cái mới. Trong thời gian này tỷ lệ biết viết biết đọc tăng từ 20% lên đến 90%.

Những vấn đề trọng tâm của cuộc cải cách là dân chủ hóa và đưa phi dân chủ vào hệ thống giáo dục.
Thứ nhất, tất cả các ban quản trị của các trường dân lập hoặc của Bộ các vấn đề tôn giáo đều đưa về dưới quyền của Bộ giáo dục nhà nước.
Thứ hai, ngân phí cho giáo dục từ ngân quỹ của Bộ các vấn đề về tôn giáo được chuyển giao cho Bộ giáo dục.
Thứ ba, Bộ giáo dục sẽ trích một phần ngân phí cho chuyên ngành tôn giáo, chẳng hạn như trường đào tạo [[inams]] (người hướng dẫn cầu nguyện).

Với sự thống nhất giáo dục, cùng với sự chấm dứt các trường đại học kiểu cũ, áp dụng một chương trình giáo dục khoa học hoàn toàn mới từ châu Âu. Viên gạch nền móng cho cuộc cải cách này là trường đại học Istanbul, bằng việc chấp nhận các nhà khoa học Đức, Áo mà đảng Nazi từ bỏ do lý do chủng tộc hoặc bất hợp tác.

===Hiện đại hóa===
Ngày 1 tháng 11, năm 1928, bảng chữ cái Thổ Nhĩ Kỳ mới ra đời, thay thế hệ chữ cái Arabic cũ. Đây là một phần quan trọng trong chương trình cải cách của Mustafa Kemal, song gặp nhiều phản ứng cho rằng hệ chữ này không thích hợp và thực sự tương ứng với hệ âm vị của tiếng Thổ, mà cần cả các biểu tượng, dấu mới để diễn giải chính xác hơn. Hệ thống các từ mượn nhằm diễn giải các thuật ngữ kĩ thuật được thử nghiệm và áp dụng hết mức có thể. Việc phổ thông hóa tiếng quốc ngữ và đơn giản hóa các từ có sẵn bắt đầu, nhằm cải thiện cho ngôn ngữ của người Thổ trở nên dễ lãnh hội và bao hàm toàn ý hơn.

Song song với những thay đổi, Mustafa Kemal còn đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng của ngôn ngữ và lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ.

==Cải cách kinh tế==
Mustafa Kemal tin tưởng rằng không thể có [[dân chủ]] nếu không có nền [[kinh tế]] tự chủ. Những nỗ lực cải thiện nền kinh tế đã bắt đầu trước khi sự thành lập của nền [[cộng hòa]]. Đồng thời, trong Hội nghị Lausanne, Mustafa Kemal chống lại tất cả các sự can thiệp của nước ngoài cùng những điều khoản nhượng bộ không công bằng cho người nước ngoài cũng như cho các nhóm dân tộc thiểu số. Hội nghị bị đình trệ cho đến khi [[Pháp]] và [[Ý]] giảm bớt các đòi hỏi về kinh tế.

==Chính sách kinh tế==
Chính sách thúc đẩy kinh tế của Mustafa Kemal không những chỉ ở xây dựng ngành thương mại dân tộc ở mọi quy mô mà cả những ngành gần như chưa có dưới thời [[đế quốc Ottoman|đế chế Ôttôman]] như công nghiệp của tư sản dân tộc. Tuy vậy, vấn đề đầu tiên mà chính sách này gặp trở ngại là hệ thống chính trị lạc hậu và sự tồn tại cũng như phát triển của các giai cấp không đáp ứng nổi với những chính sách trên.

Do thiếu cả những nhà đầu tư thực sự có tiềm năng để mở nhà máy riêng hay tiến hành sản xuất theo hướng [[công nghiệp hóa]], buộc nhà nước phải thành lập hàng loạt các nhà máy chế biến nông sản, dệt, cơ khí khắp cả nước. Trong số đó phần nhiều phát triển thành những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thành công mà sau này sẽ được [[tư nhân hóa]] trong nửa sau thế kỉ 20. Atatürk coi trọng sự phát triển của hệ thống đường ray xe lửa quốc gia, lấy đó làm bước tiến quan trọng cho sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước. Năm 1927, [[Ngành đường sắt quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ]] ra đời và đã xây dựng được một hệ thống đường ray xe lửa khổng lồ trong một thời gian ngắn.

===Giai đoạn 1923-29===
Mustafa Kemal và [[İsmet İnönü]] vận động cho các đề án của nhà nước, với mục đích chính là thống nhất quốc gia, loại trừ sự kiểm soát kinh tế của nước ngoài và cải tiến hệ thống thông tin-liên lạc. [[Istanbul]], một hải cảng quan trọng trong việc trao đổi hàng hóa với các hãng quốc tế bị buộc phải đóng cửa, để các nguồn tài nguyên-tài chính được chuyển sang cho các thành phố kém phát triển hơn theo nguyên tắc tạo ra sự phát triển cân bằng trên khắp cả nước. Những lựa chon mà Mustafa Kemal áp dụng trong chính sách kinh tế là hoàn toàn hợp lý {{Cần chú thích}}với tình hình thời bấy giờ. Nền kinh tế của đất nước dựa nhiều vào [[sản xuất]] [[nông nghiệp]], với công cụ và phương pháp thô sơ, hệ thống đường sá nghèo nàn, và khả năng quản lý nền kinh tế còn kém.

[[Ngành đường sắt Thổ Nhĩ Kỳ]], và những ngân hàng như Sümerbank và Etibank được thành lập trong thời gian này.

===Cuộc đại suy thoái, 1929===
Cuộc [[Đại khủng hoảng|đại suy thoái]] gây ra những hậu quả trầm trọng đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Nước cộng hòa non trẻ cũng như phần còn lại của thế giới rơi vào cuộc [[khủng hoảng kinh tế (Marx)|khủng hoảng kinh tế]]. Nhà nước không thể tiếp tục [[nhập khẩu]] những nhu yếu phẩm, [[tiền tệ]] mất giá, và nhân viên hải quan sốt sắng đi tịch thu [[tài sản]] của những nông dân không trả nổi [[thuế]]. Mustafa Kemal phải đối đầu với khả năng của một cuộc chính biến. Càng ngày càng xuất hiện những yêu cầu chấm dứt nền kinh tế tập trung và kêu gọi thu hút đầu tư nước ngoài. Theo quan điểm của Mustafa Kemal, với hoàn cảnh phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ thì điều đó là không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, do áp lực của những nhà cộng hòa, một mô hình kinh tế mới đã ra đời, dưới dạng [[tư bản nhà nước]].

== Kết quả ==
Thổ Nhĩ Kỳ được kiến thiết nhanh chóng sau chiến tranh. Diện tích canh tác trong vòng 13 năm, từ 1925 đến 1938, tăng lên gấp bốn; kỹ nghệ chế tạo đường, xi măng, dệt vải phát triển nhanh nhất. Lợi tức quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ tính theo đầu người năm 1952-54, vào khoảng 250 dollar Mỹ, trên Hy Lạp, Mexico, bằng Tây Ban Nha và bỏ xa Pêru, [[Brasil]], Ai Cập, Mã Lai, Thái Lan.<ref name="bdar">Bán đảo Ả Rập, Nguyễn Hiến Lê</ref>

== Chú thích ==
{{Tham khảo}}
 {{Sơ khai}}

[[Thể loại:Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ]]
[[Thể loại:Mustafa Kemal Atatürk]]
[[Thể loại:Cách mạng]]
[[Thể loại:Lịch sử của phong trào xã hội]]
[[Thể loại:Phong trào cải cách]]
[[Thể loại:Cải cách ở Thổ Nhĩ Kỳ]]


text:
# Colletes weiski
Colletes weiski là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.

title: Colletes weiski

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Colletes weiski''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Colletidae]]
| subfamilia = [[Colletinae]]
| tribus =
| genus = ''[[Colletes]]''
| species = '''''C. weiski'''''
| binomial = ''Colletes weiski''
| binomial_authority = [[Heinrich Friese|Friese]], 1912
}}
'''''Colletes weiski''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Colletidae]]. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Colletes]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912]]

{{Colletinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Colletidae

Phân họ (subfamilia): Colletinae

Chi (genus): Colletes

Loài (species): C. weiski

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Colletes weiski · Friese, 1912


text:
# Army Men: Soldiers of Misfortune
Army Men: Soldiers of Misfortune là trò chơi điện tử thuộc thể loại bắn súng góc nhìn thứ ba của loạt game Army Men do hãng Big Blue Bubble phát triển trên các hệ máy console PlayStation 2, Wii và Nintendo DS. Game được hãng DSI Games phát hành ở Bắc Mỹ năm 2008 và Zoo Games phát hành ở châu Âu năm 2009. Đây là tựa game console gia đình mới nhất trong series Army Men và là trò chơi duy nhất được phát hành trên nền tảng thế hệ thứ bảy. Ngoài ra, nó còn là trò chơi độc quyền của Nintendo tại châu Âu. Đây là một sự thay đổi lớn so với những phiên bản trước trong series khi người chơi vào vai Binh nhì Timmy Reynolds chơi đùa với những người lính đồ chơi thay vì chính những người lính đồ chơi, thu nhỏ lại kích thước của họ để tham gia vào một cuộc chiến giữa đôi bên. Game này bao gồm 15 màn chơi và nhiều loại vũ khí do người chơi cung cấp.

## Cốt truyện
Cốt truyện Army Men: Soldiers of Misfortune xoay quanh nhân vật chính Timmy Reynolds là một chú nhóc đang trong độ tuổi đi học ở thế giới thực, nhân một dịp tình cờ ra tay giải cứu một lữ đoàn của phe Green đang bị quân lính phe Tan truy đuổi, để rồi chính cậu tự nguyện giúp đỡ quân Green chống lại lực lượng xung kích của phe Tan sau khi được biết về tham vọng điên cuồng của chúng. Bằng cách tự mình tưởng tượng hóa thân vào một thế giới thu nhỏ mà cậu chỉ cao có chút xíu (khoảng gần 8 cm). Được trang bị những loại vũ khí đồ chơi quen thuộc cùng bộ quân phục yêu thích của mình và sự trợ giúp đắc lực của những người lính phe Green đã giúp Timmy đủ sức chặn đứng âm mưu thống trị toàn cầu của phe Tan thông qua việc chiếm đoạt ngôi nhà của cậu bé. Trải qua hàng loạt nhiệm vụ và thử thách khó khăn, cuối cùng Timmy và những người lính của phe Green đã tiêu diệt đội quân xâm lược của phe Tan, rồi cậu đích thân đưa tiễn những người lính này quay trở về thế giới nhựa.

## Đánh giá
Soldiers of Misfortune là phiên bản cuối cùng của loạt game Army Men. Cốt truyện của trò chơi là một sự chuyển hướng đầy tai tiếng của dòng Army Men. Không hề đề cập đến bất cứ nhân vật Army Men chính thức hoặc bất kỳ sự kiện nào xảy ra trong quá khứ của game. Phiên bản này không được coi là phần chính thức nối tiếp loạt game và cũng chẳng được coi là chuẩn mực của dòng Army Men. Game là một thất bại lớn và nhận được phần lớn các nhận xét tiêu cực tương tự như bản Major Malfunction, nhiều fan cho rằng Soldiers of Misfortune là một trong những phiên bản tồi tệ nhất của loạt game Army Men.

## Đón nhận
Army Men: Soldiers of Misfortune nhận được những đánh giá tiêu cực. Trang web tổng hợp kết quả đánh giá GameRankings và Metacritic đã cho phiên bản Nintendo DS 36,20% và 35/100, phiên bản Wii 35,00% và phiên bản PlayStation 2 22,50%.

title: Army Men: Soldiers of Misfortune

wikitext:
{{Thông tin trò chơi điện tử
| title = Army Men: Soldiers of Misfortune
| image = Army Men Soldiers of Misfortune DVD cover.jpg
| image_size = 300px
| developer = [[Big Blue Bubble]]
| publisher = [[Zoo Games]]
| series = ''[[Army Men]]''
| platforms = [[Wii]], [[Nintendo DS]], [[PlayStation 2]]
| released = '''Wii'''{{vgrelease|NA|7 tháng 10 năm 2008<ref>{{Chú thích web |date=October 7, 2008 |title=Shippin' Out October 5-10: ''Fracture'', ''NBA'' |url=https://www.gamespot.com/articles/shippin-out-october-5-10-fracture-nba/1100-6198620/ |access-date=October 8, 2024 |website=[[GameSpot]] |language=en-US}}</ref>|EU|27 tháng 2 năm 2009}}'''Nintendo DS'''{{vgrelease|NA|4 tháng 11 năm 2008|EU|6 tháng 3 năm 2009}}'''PlayStation 2'''{{vgrelease|NA|4 tháng 11 năm 2008}}
| genre = [[Bắn súng góc nhìn thứ ba]]
| modes = [[Chơi đơn]]
}}
'''''Army Men: Soldiers of Misfortune''''' là [[trò chơi điện tử]] thuộc thể loại [[bắn súng góc nhìn thứ ba]] của loạt game ''[[Army Men]]'' do hãng [[Big Blue Bubble]] phát triển trên các hệ máy [[console]] [[PlayStation 2]], [[Wii]] và [[Nintendo DS]]. Game được hãng [[DSI Games]] phát hành ở [[Bắc Mỹ]] năm 2008 và [[Zoo Games]] phát hành ở [[châu Âu]] năm 2009.<ref>{{chú thích web |url=http://www.gamefaqs.com/wii/951610-army-men-soldiers-of-misfortune/data |title=Army Men: Soldiers of Misfortune |access-date=ngày 22 tháng 12 năm 2012 |publisher=[[GameFAQs]]}}</ref> Đây là tựa game console gia đình mới nhất trong series ''Army Men'' và là trò chơi duy nhất được phát hành trên nền tảng thế hệ thứ bảy. Ngoài ra, nó còn là trò chơi độc quyền của Nintendo tại châu Âu. Đây là một sự thay đổi lớn so với những phiên bản trước trong series khi người chơi vào vai Binh nhì Timmy Reynolds chơi đùa với những người lính đồ chơi thay vì chính những người lính đồ chơi, thu nhỏ lại kích thước của họ để tham gia vào một cuộc chiến giữa đôi bên. Game này bao gồm 15 màn chơi và nhiều loại vũ khí do người chơi cung cấp.

==Cốt truyện==
Cốt truyện ''Army Men: Soldiers of Misfortune'' xoay quanh nhân vật chính Timmy Reynolds là một chú nhóc đang trong độ tuổi đi học ở thế giới thực, nhân một dịp tình cờ ra tay giải cứu một lữ đoàn của phe Green đang bị quân lính phe Tan truy đuổi, để rồi chính cậu tự nguyện giúp đỡ quân Green chống lại lực lượng xung kích của phe Tan sau khi được biết về tham vọng điên cuồng của chúng. Bằng cách tự mình tưởng tượng hóa thân vào một thế giới thu nhỏ mà cậu chỉ cao có chút xíu (khoảng gần 8 cm). Được trang bị những loại vũ khí đồ chơi quen thuộc cùng bộ quân phục yêu thích của mình và sự trợ giúp đắc lực của những người lính phe Green đã giúp Timmy đủ sức chặn đứng âm mưu thống trị toàn cầu của phe Tan thông qua việc chiếm đoạt ngôi nhà của cậu bé. Trải qua hàng loạt nhiệm vụ và thử thách khó khăn, cuối cùng Timmy và những người lính của phe Green đã tiêu diệt đội quân xâm lược của phe Tan, rồi cậu đích thân đưa tiễn những người lính này quay trở về thế giới nhựa.

==Đánh giá==
''Soldiers of Misfortune'' là phiên bản cuối cùng của loạt game ''Army Men''. Cốt truyện của trò chơi là một sự chuyển hướng đầy tai tiếng của dòng ''Army Men''. Không hề đề cập đến bất cứ nhân vật Army Men chính thức hoặc bất kỳ sự kiện nào xảy ra trong quá khứ của game. Phiên bản này không được coi là phần chính thức nối tiếp loạt game và cũng chẳng được coi là chuẩn mực của dòng ''Army Men''. Game là một thất bại lớn và nhận được phần lớn các nhận xét tiêu cực tương tự như bản ''[[Army Men: Major Malfunction|Major Malfunction]]'', nhiều fan cho rằng ''Soldiers of Misfortune'' là một trong những phiên bản tồi tệ nhất của loạt game ''Army Men''.

==Đón nhận==
{{Video game reviews
| GR = (DS) 36.20%<ref name="GRDS">{{Chú thích web |url=http://www.gamerankings.com/ds/951611-army-men-soldiers-of-misfortune/index.html |title=Army Men: Soldiers of Misfortune for DS |publisher=[[GameRankings]] |access-date=August 9, 2018}}</ref>
(Wii) 35.00%<ref name="GRWII">{{Chú thích web |url=http://www.gamerankings.com/wii/951610-army-men-soldiers-of-misfortune/index.html |title=Army Men: Soldiers of Misfortune for Wii |publisher=[[GameRankings]] |access-date=August 9, 2018}}</ref>
(PS2) 22.50%<ref name="GRPS2">{{Chú thích web |url=http://www.gamerankings.com/ps2/951612-army-men-soldiers-of-misfortune/index.html |title=Army Men: Soldiers of Misfortune for PlayStation 2 |publisher=[[GameRankings]] |access-date=August 9, 2018}}</ref>
| MC = (DS) 35/100<ref name="MCDS">{{Chú thích web |url=https://www.metacritic.com/game/army-men-soldiers-of-misfortune/critic-reviews/?platform=ds |title=Army Men: Soldiers of Misfortune for DS Reviews |publisher=[[Metacritic]] |access-date=August 9, 2018}}</ref>
}}
''Army Men: Soldiers of Misfortune'' nhận được những đánh giá tiêu cực. Trang web tổng hợp kết quả đánh giá [[GameRankings]] và [[Metacritic]] đã cho phiên bản Nintendo DS 36,20% và 35/100,<ref name="GRDS"/><ref name="MCDS"/> phiên bản Wii 35,00%<ref name="GRWII"/> và phiên bản PlayStation 2 22,50%.<ref name="GRPS2"/>

{{clear}}

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{moby game|id=-group/army-men-soldiers-of-misfortune|name=''Army Men: Soldiers of Misfortune''}}

{{Army Men}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2008]]
[[Thể loại:Army Men]]
[[Thể loại:Trò chơi Wii]]
[[Thể loại:Trò chơi platform]]
[[Thể loại:Trò chơi Nintendo DS]]
[[Thể loại:Trò chơi PlayStation 2]]
[[Thể loại:Trò chơi của Big Blue Bubble]]
[[Thể loại:Trò chơi điện tử về lính nhựa]]
[[Thể loại:Trò chơi điện tử một người chơi]]
[[Thể loại:Trò chơi điện tử phát triển ở Canada]]
[[Thể loại:Trò chơi điện tử về thay đổi kích thước]]
[[Thể loại:Trò chơi điện tử bắn súng góc nhìn người thứ ba]]

title: Army Men: Soldiers of Misfortune

Nhà phát triển: Big Blue Bubble

Nhà phát hành: Zoo Games

Dòng trò chơi: Army Men

Nền tảng: Wii, Nintendo DS, PlayStation 2

Phát hành: Wii- NA: 7 tháng 10 năm 2008 - EU: 27 tháng 2 năm 2009 Nintendo DS- NA: 4 tháng 11 năm 2008 - EU: 6 tháng 3 năm 2009 PlayStation 2- NA: 4 tháng 11 năm 2008

Thể loại: Bắn súng góc nhìn thứ ba

Chế độ chơi: Chơi đơn

title: Đón nhận

Nhà tổng gộp: Điểm số


text:
# Buton
Buton (còn gọi là Butung, Boeton hoặc Button) là một đảo tại Indonesia nằm ngoài khơi bán đảo đông nam của đảo Sulawesi. Đảo có diện tích khoảng 4.727 km2, ngang với đảo Madura; đây là đảo lớn thứ 129 trên thế giới và là đảo lớn thứ 19 của Indonesia.

## Lịch sử
Vào thời kỳ tiền thuộc địa, đảo khi đó thường được gọi là Butung, nằm trong vùng ảnh hưởng của Ternate. Đặc biệt là vào thế kỷ 16, Buton đóng vai trò là một trung tâm khu vực thứ cấp quan trọng trong Đế quốc Ternate, kiểm soát mậu dịch khu vực và thu thập đồ cống nạp để gửi đến Ternate.
Vương quốc Hồi giáo Buton cai trị đảo từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 20. Sultan Murhum là quân chủ Hồi giáo đầu tiên trên đảo, ông được nhớ đến khi tên được đặt cho cảng chính của đảo là cảng Murhum tại Baubau.

## Địa lý
Đô thị lớn nhất trên đảo là Baubau, là nơi nói tiếng Wolio và Cia-Cia. Các đảo lớn lân cận bao gồm Wawonii (ở phía bắc), Muna và Kabaena (ở phía tây) và Siumpu (ở phía tây nam). Quần đảo Tukangbesi nằm ngay phía đông, là nơi nói tiếng Tukang Besi, và tách biệt qua vịnh Kolowana Watabo. Đảo Batuatas nằm ở phía nam. Hành lang Bouton (như tên vào thời tiền độc lập) là một điểm hàng hải liên đảo quan trọng của phần phía bắc biển Flores.

## Sinh thái
Phần lớn đảo có rừng mưa bao phủ và nổi tiếng về đời sống hoang dã. Đây là một trong hai môi trường sống của loài trâu đặc hữu của đảo Sulawesi là anoa.

## Cư dân
Các ngôn ngữ được nói trên đảo Buton gồm có Wolio, Cia-Cia, nhiều phương ngữ của tiếng Muna, Tukang Besi, Kumbewaha, Lasalimu, Kamaru, Pancana, Busoa, Taloki, Kulisusu and Kioko. Ngôn ngữ quốc gia tiếng Indonesia cũng được dùng rộng rãi và được dạy trong trường học.
Năm 2009, bộ lạc Cia-Cia ở thành phố Baubau bắt đầu sử dụng bảng chữ cái Hangul của Hàn Quốc cho ngôn ngữ của họ, dựa trên sách giáo khoa do Hiệp hội Hunminjeongeum tạo ra, một hiệp hội ngôn ngữ ở Seoul, nhưng vào năm 2012, có thông tin cho rằng việc áp dụng cuối cùng đã thất bại và bị hủy bỏ.

## Kinh tế
Đảo này có trữ lượng lớn nhựa đường tự nhiên và một số khoáng sản khác. Nhựa đường từ Buton có thể được sử dụng làm chất điều chỉnh bitum  cũng như thay thế cho nhựa đường dầu mỏ. Do đó, nhựa đường tự nhiên có thể được sử dụng để giảm sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên dựa trên hóa thạch truyền thống.

## Hành chính
Về mặt hành chính, đảo Buton được chia thành 5 đơn vị hành chính loại hai (Daerah Tingkat II): Thành phố Baubau, huyện Buton, (một phần) huyện Nam Buton (bao gồm các đảo nhỏ ở phía tây và nam của Buton), huyện Bắc Buton và (một phần) huyện Muna.
| Kabupaten                 | Diện tích (km2) | Dân số điều tra 2010 | Dân số điều tra 2020 | Bao gồm                                                                   |
| ------------------------- | --------------- | -------------------- | -------------------- | ------------------------------------------------------------------------- |
| Huyện Bắc Buton           | 1.923,03        | 54.736               | 66.653               | Tất cả các khu                                                            |
| Huyện Muna (bộ phận)      | 400,78          | 19.488               | 22.534               | Các khu Pasih Putih, Pasi Kolaga, Wakorumba Selatan, Batukara và Maligano |
| Huyện Buton               | 1.648,04        | 94.388               | 115.207              | Tất cả các khu                                                            |
| Thành phố Baubau          | 295,07          | 136.991              | 159.248              | Tất cả các khu                                                            |
| Huyện Nam Buton (bộ phận) | 460,15          | 41.886               | 51.257               | Các khu Sampolawa, Lapandewa và Batauga                                   |
| Tổng cộng                 | 4.727,07        | 347.489              | 414.899              |                                                                           |

Tuy nhiên, quần đảo Buton được quản lý bởi thêm bốn huyện: phần còn lại của huyện Muna và huyện Nam Buton, cùng với huyện Tây Muna, huyện Wakatobi, huyện Trung Buton (không bao gồm bất kỳ phần nào của đảo Buton), và (một phần của) huyện Bombana

title: Buton

wikitext:
{{Infobox islands
|name = Buton
|image_name =
|image_caption =
|locator_map =
|native_name =
|native_name_link =
|location = [[Đông Nam Á]]
|coordinates= {{coord|5|3|S|122|53|E|region:ID_type:isle_scale:1000000|display=inline,title}}
|archipelago =
|total_islands =
|major_islands =
|area_km2 = 4727.07
|highest_mount =
|elevation_m = 1100
|country = {{flag|Indonesia}}
|country_admin_divisions_title = Tỉnh
|country_admin_divisions = {{flag|Đông Nam Sulawesi}}
|country_largest_city = [[Baubau]]
|country_largest_city_population = 159248
|population = 414899
|population_as_of = điều tra 2020
|density_km2 = 87.8
|ethnic_groups = [[người Buton]]
| pushpin_map             = Indonesia Sulawesi
}}
[[File:Buton Topography.png|thumb|Buton và các đảo xung quanh]]
'''Buton''' (còn gọi là '''Butung''', '''Boeton''' hoặc '''Button''') là một đảo tại [[Indonesia]] nằm ngoài khơi bán đảo đông nam của đảo [[Sulawesi]]. Đảo có diện tích khoảng 4.727 km2, ngang với đảo [[Madura]]; đây là đảo [[danh sách đảo theo diện tích|lớn thứ 129 trên thế giới]] và là đảo lớn thứ 19 của Indonesia.

==Lịch sử==
[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Eerste minister van Buton Zuid-Celebes TMnr 10001614.jpg|thumb|Thủ tướng của Buton]]
Vào thời kỳ tiền thuộc địa, đảo khi đó thường được gọi là Butung, nằm trong vùng ảnh hưởng của [[Vương quốc Hồi giáo Ternate|Ternate]]. Đặc biệt là vào thế kỷ 16, Buton đóng vai trò là một trung tâm khu vực thứ cấp quan trọng trong Đế quốc Ternate, kiểm soát mậu dịch khu vực và thu thập đồ cống nạp để gửi đến Ternate.

[[Vương quốc Hồi giáo Buton]] cai trị đảo từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 20.<ref name=":0">{{Chú thích tạp chí |last=Purwanto |first=Muhammad Roy |date=October 2017 |title=SISTEM PEMERINTAHAN ISLAM DAN UNDANG-UNDANG KESULTANAN BUTON DI SULAWESI TENGGARA |url=https://dspace.uii.ac.id/handle/123456789/5177 |journal=Kecamatan Galang Dalam Angka |language=en |issn=0852-7504}}</ref> Sultan Murhum là quân chủ Hồi giáo đầu tiên trên đảo, ông được nhớ đến khi tên được đặt cho cảng chính của đảo là cảng Murhum tại Baubau.

==Địa lý==
Đô thị lớn nhất trên đảo là [[Baubau]], là nơi nói tiếng [[tiếng Wolio|Wolio]] và [[tiếng Cia-Cia|Cia-Cia]]. Các đảo lớn lân cận bao gồm [[Wowoni (đảo)|Wawonii]] (ở phía bắc), [[Muna (đảo)|Muna]] và [[Kabaena]] (ở phía tây) và Siumpu (ở phía tây nam). [[Quần đảo Tukangbesi]] nằm ngay phía đông, là nơi nói tiếng [[Tukang Besi]], và tách biệt qua [[vịnh Kolowana Watabo]]. Đảo [[Batuatas]] nằm ở phía nam. ''Hành lang Bouton'' (như tên vào thời tiền độc lập) là một điểm hàng hải liên đảo quan trọng của phần phía bắc [[biển Flores]].<ref>Goodall, George (biên tập)(1943) ''Philips' International Atlas'' London, George Philip and Son map 'East Indies' pp.91-92</ref>

==Sinh thái==
Phần lớn đảo có rừng mưa bao phủ và nổi tiếng về đời sống hoang dã. Đây là một trong hai môi trường sống của loài trâu đặc hữu của đảo Sulawesi là [[anoa]].

== Cư dân ==
[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Portret van een gezantschap van Buton Sulawesi TMnr 10020641.jpg|thumb|Chân dung một phái đoàn từ Buton|trái]]
Các ngôn ngữ được nói trên đảo Buton gồm có [[tiếng Wolio|Wolio]], [[tiếng Cia-Cia|Cia-Cia]], nhiều phương ngữ của tiếng [[tiếng Muna|Muna]], [[Tukang Besi]], [[tiếng Kumbewaha|Kumbewaha]], [[tiếng Lasalimu|Lasalimu]], [[tiếng Kamaru |Kamaru]], [[tiếng Pancana |Pancana]], [[tiếng Busoa |Busoa]], [[tiếng Taloki |Taloki]], [[tiếng Kulisusu |Kulisusu]] and [[tiếng Kioko |Kioko]].<ref>{{Chú thích sách |title=Excursies in Celebes |last=van den Berg |first=Rene |year=1991 |isbn=90-6718-032-7 |page=305 |chapter=Preliminary Notes on the Cia-Cia language (South Buton)}}</ref><ref>{{Chú thích web |url=https://www.google.com/custom?q=%22buton+island%22+site%3Aethnologue.com& |tựa đề=Ethnologue |ngày truy cập=2009-10-11}}</ref> Ngôn ngữ quốc gia [[tiếng Indonesia]] cũng được dùng rộng rãi và được dạy trong trường học.

Năm 2009, bộ lạc Cia-Cia ở thành phố Baubau bắt đầu sử dụng bảng chữ cái [[Hangul]] của Hàn Quốc cho ngôn ngữ của họ, dựa trên sách giáo khoa do Hiệp hội Hunminjeongeum tạo ra, một hiệp hội ngôn ngữ ở Seoul,<ref>{{Chú thích web |url=http://www.hani.co.kr/arti/english_edition/e_international/369998.html |tựa đề=Cia-Cia adopts Hangul to preserve spoken language |ngày=7 August 2009}}</ref> nhưng vào năm 2012, có thông tin cho rằng việc áp dụng cuối cùng đã thất bại và bị hủy bỏ.<ref>[http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2011/10/10/2011101001151.html "Adoption of Hangeul by Indonesian Tribe Hits Snag"], ''The chosunibo''</ref>

==Kinh tế==
Đảo này có trữ lượng lớn [[nhựa đường]] tự nhiên và một số khoáng sản khác. Nhựa đường từ Buton có thể được sử dụng làm chất điều chỉnh bitum <ref>{{Chú thích web |url=http://www.bai.co.id/ |tựa đề=Buton Asphalt Indonesia |access-date=2023-04-22 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163407/http://bai.co.id/ |url-status=dead }}</ref> cũng như thay thế cho nhựa đường dầu mỏ. Do đó, nhựa đường tự nhiên có thể được sử dụng để giảm sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên dựa trên hóa thạch truyền thống.

==Hành chính==
Về mặt hành chính, đảo Buton được chia thành 5 đơn vị hành chính loại hai (''Daerah Tingkat II''): Thành phố [[Baubau]], huyện [[Buton (huyện)|Buton]], (một phần) huyện [[Nam Buton (huyện)|Nam Buton]] (bao gồm các đảo nhỏ ở phía tây và nam của Buton), huyện [[Bắc Buton (huyện)|Bắc Buton]] và (một phần) huyện [[Muna (huyện)|Muna]].

{| class="sortable wikitable"
|-
! Kabupaten  || Diện tích (km2)||Dân số
điều tra 2010<ref>Biro Pusat Statistik, Jakarta, 2011.</ref>||Dân số
điều tra 2020<ref>Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2021.</ref>|| Bao gồm
|-
| Huyện Bắc Buton || align="right" |1.923,03||align="right"|54.736||align="right"|66.653||Tất cả các khu
|-
| Huyện Muna (bộ phận)|| align="right" |400,78||align="right"|19.488||align="right"|22.534|| Các khu Pasih Putih, Pasi Kolaga, Wakorumba Selatan, Batukara và Maligano
|-
| Huyện Buton || align="right" |1.648,04||align="right"|94.388||align="right"|115.207||Tất cả các khu
|-
| Thành phố Baubau || align="right" |295,07||align="right"|136.991||align="right"|159.248||Tất cả các khu
|-
| Huyện Nam Buton (bộ phận)|| align="right" |460,15||align="right"|41.886||align="right"|51.257||Các khu Sampolawa, Lapandewa và Batauga
|-
| '''Tổng cộng'''|| align="right" |'''4.727,07'''|| align="right" |'''347.489'''|| align="right" |'''414.899'''||
|-
|}

Tuy nhiên, quần đảo Buton được quản lý bởi thêm bốn huyện: phần còn lại của huyện Muna và huyện Nam Buton, cùng với huyện [[Tây Muna (huyện)|Tây Muna]], huyện [[Wakatobi (huyện)|Wakatobi]], huyện [[Trung Buton (huyện)|Trung Buton]] (không bao gồm bất kỳ phần nào của đảo Buton), và (một phần của) huyện [[Bombana (huyện)|Bombana]]

==Tham khảo==
{{reflist}}

[[Thể loại:Đảo Indonesia]]
[[Category:Tỉnh Đông Nam Sulawesi]]
[[Thể loại:Khu dân cư ở Indonesia]]

title: Địa lý

Vị trí: Đông Nam Á

title: Hành chính

Hành chính: Indonesia

Tỉnh: Đông Nam Sulawesi

title: Nhân khẩu học


text:
# Thiania bhamoensis
Thiania bhamoensis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Thiania. Thiania bhamoensis được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1887.

title: Thiania bhamoensis

wikitext:
{{italictitle}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Thiania bhamoensis''
| image = Thiania bhamoensis.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia = [[Salticidae]]
| genus = ''[[Thiania]]''
| species = '''''T. bhamoensis'''''
| binomial = ''Thiania bhamoensis''
| binomial_authority = [[Tord Tamerlan Teodor Thorell|Thorell]], 1887
| synonyms = <small>
''[[Marptusa]] oppressa''<br />
''Thiania oppressa''
</small>
}}
'''''Thiania bhamoensis''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Salticidae]].<ref>{{Reftabel|2012-Platnick|Spin}}</ref>

Loài này thuộc chi ''[[Thiania]]''. ''Thiania bhamoensis'' được [[Tord Tamerlan Teodor Thorell]] miêu tả năm 1887.

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{Thể loại Commons|Thiania bhamoensis}}

{{DEFAULTSORT:Thiania bhamoensis}}
[[Thể loại:Thiania]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1887]]
[[Thể loại:Salticidae]]
[[Thể loại:Nhện châu Á]]

{{Euophryinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Salticidae

Chi (genus): Thiania

Loài (species): T. bhamoensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Thiania bhamoensis · Thorell, 1887

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: Marptusa oppressa · Thiania oppressa


text:
# Malthinus rothi
Malthinus rothi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Fender miêu tả khoa học năm 1972.

title: Malthinus rothi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Malthinus rothi''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Cantharidae]]
| genus = ''[[Malthinus]]''
| species = '''''M. rothi'''''
| binomial = ''Malthinus rothi''
| binomial_authority = Fender, 1972
}}
'''''Malthinus rothi''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cantharidae]]. Loài này được Fender miêu tả khoa học năm 1972.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Malthinus]]

{{Malthininae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Cantharidae

Chi (genus): Malthinus

Loài (species): M. rothi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Malthinus rothi · Fender, 1972


text:
# Pandanus adpressus
Pandanus adpressus là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được H.St.John miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.

title: Pandanus adpressus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Pandanus adpressus''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Dứa dại|Pandanales]]
| familia = [[Họ Dứa dại|Pandanaceae]]
| genus = ''[[Pandanus]]''
| species = '''''P. adpressus'''''
| binomial = ''Pandanus adpressus''
| binomial_authority = H.St.John, 1989
}}
'''''Pandanus adpressus''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Dứa dại]]. Loài này được H.St.John miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-285158| title=''Pandanus adpressus''|access-date =ngày 8 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng}}
* {{Thể loại Commons nội dòng|Pandanus adpressus}}
*{{IPNI2|Pandanus adpressus|938507-1|access-date =ngày 8 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Dứa dại|A]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989]]

{{Pandanaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Pandanales

Họ (familia): Pandanaceae

Chi (genus): Pandanus

Loài (species): P. adpressus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pandanus adpressus · H.St.John, 1989


text:
# Sân bay Long Lellang
Sân bay Long Lellang (IATA: LGL, ICAO: WBGF) là một sân bay phục vụ Long Lellang ở bang Sarawak của Malaysia. Sân bay này có một đường băng dài 780 m bề mặt bitum.

## Các hãng hàng không và các tuyến điểm
- Malaysia Airlines[3]
  - MASwings (Marudi, Miri)

title: Sân bay Long Lellang

wikitext:
{{Infobox Airport
| name         = Sân bay Long Lellang
| nativename   = Lapangan Terbang Long Lellang
| image        =
| IATA         = LGL<ref>{{GCM|LGL}}</ref>
| ICAO         = WBGF<ref name=AIP>[http://aip.dca.gov.my/aip%20pdf/AD/AD4/Index%20To%20Aerodromes.pdf AIP Malaysia: Index to Aerodromes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722232921/http://aip.dca.gov.my/aip%20pdf/AD/AD4/Index%20To%20Aerodromes.pdf |date=2011-07-22 }} at Department of Civil Aviation Malaysia</ref>
| type         = công
| owner        =
| operator     = Malaysia Airports Sdn. Bhd.
| city-served  = [[Long Lellang]], [[Sarawak]], [[Malaysia]]
| location     =
| elevation-f  = 1400
| elevation-m  = 426
| coordinates  = {{nowrap|{{coord|03|27|34|N|115|10|43|E|region:MY_type:airport}}}}
| website      =
| metric-rwy   = y
| r1-number    = 04/22
| r1-length-m  = 780
| r1-length-f  = 2.559
| r1-surface   = [[Bitum]]
| footnotes    = Nguồn: [[Aeronautical Information Publication|AIP]] Malaysia<ref name=AIP />
}}

'''Sân bay Long Lellang''' {{airport codes|LGL|WBGF}} là một [[sân bay]] phục vụ [[Long Lellang]] ở bang [[Sarawak]] của [[Malaysia]]. Sân bay này có một [[đường băng]] dài 780 m bề mặt [[bitum]].

==Các hãng hàng không và các tuyến điểm==
*[[Malaysia Airlines]]<ref>[http://www.farecompare.com/flights/Long_Lellang-LGL/city.html Long Lellang destinations] at FareCompare.com</ref>
**[[MASwings]] (Marudi, Miri)

==Xem thêm==
* [[Danh sách sân bay Malaysia]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=17&pg=55&ac=190 Short Take-Off and Landing Airports (STOL)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719064410/http://www.malaysiaairports.com.my/index.php?ch=17&pg=55&ac=190 |date=2011-07-19 }} at [[Malaysia Airports Holdings Berhad]]
*{{ASN|LGL}}

<!--Navigation boxes--><br />
{{Airports in Malaysia}}

{{Sơ khai sân bay}}

[[Thể loại:Sân bay Malaysia]]

title: Sân bay Long Lellang

Mã IATA · LGL: Mã ICAO · WBGF

title: Thông tin chung

Kiểu sân bay: công

Cơ quan quản lý: Malaysia Airports Sdn. Bhd.

Thành phố: Long Lellang, Sarawak, Malaysia

title: Đường băng

Hướng: Chiều dài · Bề mặt

m: ft