text:
# Đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh)
Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh là một di tích lịch sử đã được Nhà nước Việt Nam công nhận.
Đền bà Chúa Kho Bắc Ninh là một đền thờ Mẫu nằm tại vùng quê kinh Bắc nổi tiếng văn hiến, lâu đời. Có địa chỉ cụ thể tại đền Cổ Mễ, phường Vũ Ninh thành phố Bắc Ninh. Đền được xây dựng vào thời nhà Lý với mong muốn tưởng nhớ tấm lòng bao dung, cũng như những cống hiến to lớn của Bà cho dân tộc. Truyền thuyết về đền Bà Chúa Kho Bắc Ninh luôn được người dân khắp nơi lưu giữ và truyền lại cho con cháu thế hệ đời sau như một di sản văn hóa quan trọng, quý giá.

## Truyền thuyết
Tương truyền rằng vào thời nhà Lý, tại làng quê thanh bình Quả Cảm có người con gái vừa xinh đẹp, nết na vừa giỏi giang, khéo léo. Người con gái đó không chỉ có nhan sắc tuyệt trần mà còn biết tổ chức sắp xếp các công việc sản xuất, tích trữ lương thực, thực phẩm, giúp dân chống đói, giúp quân chống giặc. Một lần hành quân qua làng Quả Cảm, vua Lý đã đem lòng cảm mến người con gái tài sắc vẹn toàn đó, và đưa bà vào cung làm hoàng hậu.
Tuy chỉ xuất thân trong gia đình nông dân, nghèo khó quanh năm gắn bó với ruộng đồng nhưng Bà lại là người rất thông minh, đa tài đa trí, cầm kỳ thi họa. Có thể nói là tài sắc vẹn toàn, người gặp là sẽ cảm mến. Khi được Vua Lý đưa vào cung làm vợ, bà đã tiến hành nhiều phương thức thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, khai hoang ruộng đất để canh tác. Đặc biệt Bà nhận thấy tại vùng quê nơi bà sinh ra đất đai còn hoang sơ, nên đã xin vua cho về quê để chiêu dân, lập ấp, gia tăng canh tác, nâng cao chất lượng đời sống của người dân nơi đây.
Vào ngày 12 tháng giêng năm Đinh Tỵ – 1077 nước ta chính thức bị quân Tống kéo quân sang xâm lược. Toàn dân được Lý Thường Kiệt lãnh đạo để kháng chiến chống lại quân Tống hung ác. Và chính tại ngôi làng của Bà – làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo… đã được chủ quân lựa chọn làm nơi đặt lương thực. Bà đã tự mình cai quản, chỉ đạo, sắp xếp, sản xuất, tiếp tế lương thực cho quân đội tại kho lương ở chiến tuyến quan trọng tại Sông Như Nguyệt. Cũng như đảm bảo lương thực đời sống cho người dân nơi đây. Trong quá trình hoạt động, khi cuộc chiến gần như đã chiến thắng thì bà bị quân giặc giết chết trong một lần đi tiếp tế cho dân.

Vua Lý khi biết tin đã vô cùng thương tiếc, nên đã phong cho bà danh hiệu Phúc Thần để nói lên những công lao to lớn, vĩ đại mà Bà đã dành cho nhân dân, cho dân tộc. Người dân cũng thương nhớ và biết ơn Bà nên đã lập đền thờ tại chính kho lương cũ ở núi Kho và đặt tên cho đền thờ là đền Bà Chúa Kho. Để thể hiện lòng tôn kính, biết ơn mà nhân dân nơi đây dành cho Bà Chúa Kho.

## Vị trí
Đền Bà Chúa Kho nằm trên lưng chừng ngọn núi Kho, tại khu Cô Mễ, phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đây không chỉ là khu di tích lịch sử có giá trị nằm trong quần thể di tích của khu Cô Mễ (gồm: Đình - Chùa - Đền) mà còn là nơi hàng năm nhân dân khắp cả nước hành hương mang tính tín ngưỡng. Ngay sau đền thờ Bà Chúa vẫn còn một đường hầm có kết cấu hình mái vòm nằm lùi sâu trong chân núi, chỗ cao nhất của đường hầm là gần 2m, đào xuyên qua lòng núi Kho để đi ra phía sông Cầu (sông Như Nguyệt), cửa hầm phía này rất khó bị phát hiện. Các bô lão nhiều đời đều nói đường hầm do Bà Chúa Kho xây dựng. Thời xa xưa, khi chưa có đê điều chống úng lụt cao rộng, kiên cố như bây giờ có lẽ cửa hầm cũng chính là bến cảng để tập kết và điều chuyển binh lực, vật lực đi các nơi. Đây cũng là cứ điểm quân sự lợi hại bởi tính bất ngờ, đặc biệt dễ thủ khó công. Khi đêm xuống quân đội Nhà Lý có thể bí mật tập kích quân địch đang đóng ở bờ bên kia sông Như Nguyệt sau đó xuôi dòng rút quân lên thành Thị Cầu. Phía trước đền Bà Chúa Kho là một đầm nước rất rộng bao quanh 3 mặt là núi có thể đi thuyền nhẹ vào tận chân núi Chùa hoặc xuyên ra hồ Thủy(nay đã bị bồi lấp) tiến theo hướng nam để về thành cổ Bắc Ninh(dọc theo đường tàu hỏa ngày nay). Suối Hoa xưa nằm trên con đường này; 1 mặt còn lại đi ra sông(nay bi chắn bởi con đê bằng bê tông). Trong những năm chiến tranh chống Mĩ nó là nơi đóng quân của tiểu đoàn cầu phà quân đội ta nên có thể suy ra rằng thời xưa có thể là nơi tập kết của thủy binh nhà Lý.
Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cô Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.
Đền Cô Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.
Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).
Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.
Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cô Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cô Mễ có từ lâu đời. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.
Đình Cô Mễ kiểu chữ nhất với năm gian, hai vì. Các mảng chạm khắc gỗ thể hiện theo các đề tài long vân khánh hội, ngũ hổ tranh châu với nghệ thuật điêu luyện. Đình thờ Trương Hống, Trương Hát là những anh hùng có công giúp Triệu Quang Phục (549-570) chống giặc Lương.

## Tranh cãi
Hiện nay một số nhà nghiên cứu công bố các công trình khảo cứu khẳng định Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh không thờ một người phụ nữ trông kho lương (dẫn chứng?) và chỉ ra các ngôi đền ở Hà Nội, Hà Tĩnh, Nam Định mới thực sự thờ (một vài) thần mẫu trông coi kho lương của triều đình (Triều Trần, Triều Nguyễn)
Tuy nhiên các công bố này hầu như không đến với người dân, hàng năm vẫn có hàng nghìn người từ các nơi trên khắp Việt Nam và nước ngoài hành hương đầu xuân về Bắc Ninh để cầu tài cầu lộc, quan trọng nhất là vay tiền Bà Chúa Kho, mong cho một năm mới công việc xuôi thuận, phát tài.
Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.
Đền Cổ Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.
Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).
Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.
Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân Đại Việt lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cổ Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cổ Mễ có từ đời lý thế kỷ XI. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.
Cũng giống như ở Bắc Ninh gồm có(Đình-Chùa-Đền) có cả chùa Tiên và Đình làng,Chùa Tiên sơn là ngôi chùa cổ có từ thời nhà lý và Đền thờ Bà Chúa Kho là nơi tưởng niệm người phụ nữ đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau Chiến thắng Như Nguyệt (1076)cũng có từ thời này sau này do chiến tranh và phong trào bài trừ tín ngưỡng dân gian nên ngôi chùa đã bị phá đổ nát, miếu Bà Chúa cũng theo đó xuống cấp,mãi tới gần cuối thế Kỷ 18 dân làng ở đây đã trùng tu lại nhỏ gọn bên cánh tả của chùa Tiên sơn phía Sau chùa Tiên Sơn là kho quân lương dành cho quân binh sĩ và tích trử cứu đói cả vùng Phủ Đức Quang,Thiên Lộc, La Sơn
Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Lịch triều hiến chương loại chí tại núi Tiên, "Minh Lang Minh Lương Vân Chàng" thuộc bộ Việt thường cổ Vương quốc kinh đô ngàn Hống cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên cạnh Sông Lam (Cựu Đô Ngàn Hống) của cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên Sông La, kênh nhà Lê (dòng Minh giang) và Sông Lam dưới chân núi Hùng Bảo Thứu Lĩnh,(cựu Đô) (Ngàn Hống)  nay là Hồng Lĩnh có 199 ngọn (Theo Ngọc Phả Hùng Vương hiện lưu giữ tại bảo tàng Hùng Vương bên cạnh Dinh Đô Quan Hoàng Mười
Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ an Thời Lý-Trần, từ năm 1030 Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành..
Sau này bà trở thành một vị hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà Vua trong việc kinh bang đất nước, giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu đỡ dân làng vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).
Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, nhân dân Minh Lương của nước Đại Việt nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa trước kia. Niên giám 1009-1225 đây là ngôi Miếu Thờ vọng bà chúa kho duy nhất của dãy đất Miền Trung nguyên mẫu sau Cổ Mễ Bắc Ninh
Đền Bà Chúa kho ở DTLSVH Tiên Sơn nhìn về hướng Bắc, phía trước đền là dải đồng lúa trũng, uốn khúc theo triền núi bên ngã ba Sông Lam,sôngla và dòng Minh Giang uốn lượn quanh làng,quanh năm dòng nước trong xanh. Đền có kiến trúc thời Lê, được bố trí theo chiều dọc, chạy từ chân lên sườn núi Tiên Sơn.
Cũng giống như ở Cổ Mễ Bắc Ninh Cổng tam quan là công trình mở đầu cho cụm kiến trúc này. Các công trình kiến trúc chính của đền, chùa bao gồm sân đền, hai dải vũ, tòa tiền tế, hậu cung... Tất cả tạo thành một thể thống nhất, uy nghi.
Hàng năm trước đây nhân dân địa phương đều tổ chức ngày giỗ rất trang trọng với những nghi thức truyền thống sau này do bị phế tích lãng quên nên nghi thức lễ hội dần mai một bây giờ mới dần khôi phục hồi sinh Đại lễ hội Đền Tiên Sơn được tổ chức trang nghiêm vào ngày 15 tháng giêng hàng năm./.

title: Đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh)

wikitext:
{{bài cùng tên|Đền Bà Chúa Kho}}
{{Thông tin đền Việt Nam
| tên = Đền Bà Chúa Kho
| di tích = [[di tích lịch sử]]
| hình = Newone - tam quan đền bà chúa kho Bắc Ninh.jpg
| chú thích = [[Cổng tam quan]] đền Bà Chúa Kho 2018
| bản đồ 1 =
| ghi chú bản đồ 1 =
| vĩ độ = 21.2062516
| vĩ phút =
| vĩ giây =
| kinh độ = 106.0838016
| kinh phút =
| kinh giây =
| tước vị =
| tên thần = Bà Chúa Kho
| tên khác =
| sinh =
| mất =
| công trạng =
| thánh tích =
| loại đền =
| đối tượng thờ = thờ tiền hiền
| địa chỉ = núi Kho, tại khu Cổ Mễ, Phường [[Vũ Ninh]], [[Bắc Ninh (thành phố)|TP Bắc Ninh]], tỉnh [[Bắc Ninh]]
| thành lập =
| người sáng lập =
| tôn tạo =
| xây mới =
| đóng cửa =
| lễ hội =
| web =
}}

'''Đền Bà Chúa Kho''' ở Bắc Ninh là một [[di tích lịch sử]] đã được Nhà nước [[Việt Nam]] công nhận.
Đền bà Chúa Kho Bắc Ninh là một đền thờ Mẫu nằm tại vùng quê kinh Bắc nổi tiếng văn hiến, lâu đời. Có địa chỉ cụ thể tại đền Cổ Mễ, phường Vũ Ninh thành phố Bắc Ninh. Đền được xây dựng vào thời nhà Lý với mong muốn tưởng nhớ tấm lòng bao dung, cũng như những cống hiến to lớn của Bà cho dân tộc. ''Truyền thuyết về đền Bà Chúa Kho Bắc Ninh'' luôn được người dân khắp nơi lưu giữ và truyền lại cho con cháu thế hệ đời sau như một di sản văn hóa quan trọng, quý giá.

==Truyền thuyết==
Tương truyền rằng vào thời nhà Lý, tại làng quê thanh bình Quả Cảm có người con gái vừa xinh đẹp, nết na vừa giỏi giang, khéo léo. Người con gái đó không chỉ có nhan sắc tuyệt trần mà còn biết tổ chức sắp xếp các công việc sản xuất, tích trữ lương thực, thực phẩm, giúp dân chống đói, giúp quân chống giặc. Một lần hành quân qua làng Quả Cảm, vua Lý đã đem lòng cảm mến người con gái tài sắc vẹn toàn đó, và đưa bà vào cung làm hoàng hậu.

Tuy chỉ xuất thân trong gia đình nông dân, nghèo khó quanh năm gắn bó với ruộng đồng nhưng Bà lại là người rất thông minh, đa tài đa trí, cầm kỳ thi họa. Có thể nói là tài sắc vẹn toàn, người gặp là sẽ cảm mến. Khi được Vua Lý đưa vào cung làm vợ, bà đã tiến hành nhiều phương thức thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, khai hoang ruộng đất để canh tác. Đặc biệt Bà nhận thấy tại vùng quê nơi bà sinh ra đất đai còn hoang sơ, nên đã xin vua cho về quê để chiêu dân, lập ấp, gia tăng canh tác, nâng cao chất lượng đời sống của người dân nơi đây.

Vào ngày 12 tháng giêng năm Đinh Tỵ – 1077 nước ta chính thức bị quân Tống kéo quân sang xâm lược. Toàn dân được Lý Thường Kiệt lãnh đạo để kháng chiến chống lại quân Tống hung ác. Và chính tại ngôi làng của Bà – làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo… đã được chủ quân lựa chọn làm nơi đặt lương thực. Bà đã tự mình cai quản, chỉ đạo, sắp xếp, sản xuất, tiếp tế lương thực cho quân đội tại kho lương ở chiến tuyến quan trọng tại Sông Như Nguyệt. Cũng như đảm bảo lương thực đời sống cho người dân nơi đây. Trong quá trình hoạt động, khi cuộc chiến gần như đã chiến thắng thì bà bị quân giặc giết chết trong một lần đi tiếp tế cho dân.

Vua Lý khi biết tin đã vô cùng thương tiếc, nên đã phong cho bà danh hiệu Phúc Thần để nói lên những công lao to lớn, vĩ đại mà Bà đã dành cho nhân dân, cho dân tộc. Người dân cũng thương nhớ và biết ơn Bà nên đã lập đền thờ tại chính kho lương cũ ở núi Kho và đặt tên cho đền thờ là đền Bà Chúa Kho. Để thể hiện lòng tôn kính, biết ơn mà nhân dân nơi đây dành cho Bà Chúa Kho.{{chú thích trong bài}}

== Vị trí ==
[[Tập tin:Den Ba Chua Kho map.jpg|nhỏ|trái|250px|Sơ đồ địa điểm tham quan, hành lễ tại đền Bà chúa Kho]]
Đền Bà Chúa Kho nằm trên lưng chừng ngọn núi Kho, tại khu Cô Mễ, phường [[Vũ Ninh]], [[Bắc Ninh (thành phố)|TP Bắc Ninh]], tỉnh [[Bắc Ninh]]. Đây không chỉ là khu di tích lịch sử có giá trị nằm trong quần thể di tích của khu Cô Mễ (gồm: Đình - Chùa - Đền) mà còn là nơi hàng năm nhân dân khắp cả nước hành hương mang tính tín ngưỡng. Ngay sau đền thờ Bà Chúa vẫn còn một đường hầm có kết cấu hình mái vòm nằm lùi sâu trong chân núi, chỗ cao nhất của đường hầm là gần 2m, đào xuyên qua lòng núi Kho để đi ra phía sông Cầu ([[sông Như Nguyệt]]), cửa hầm phía này rất khó bị phát hiện. Các bô lão nhiều đời đều nói đường hầm do Bà Chúa Kho xây dựng.{{ai nói}} Thời xa xưa, khi chưa có đê điều chống úng lụt cao rộng, kiên cố như bây giờ{{khi nào}} có lẽ cửa hầm cũng chính là bến cảng để tập kết và điều chuyển binh lực, vật lực đi các nơi. Đây cũng là cứ điểm quân sự lợi hại bởi tính bất ngờ, đặc biệt dễ thủ khó công. Khi đêm xuống quân đội Nhà Lý có thể bí mật tập kích quân địch đang đóng ở bờ bên kia sông Như Nguyệt sau đó xuôi dòng rút quân lên thành Thị Cầu. Phía trước đền Bà Chúa Kho là một đầm nước rất rộng bao quanh 3 mặt là núi có thể đi thuyền nhẹ vào tận chân núi Chùa hoặc xuyên ra hồ Thủy(nay đã bị bồi lấp) tiến theo hướng nam để về thành cổ Bắc Ninh(dọc theo đường tàu hỏa ngày nay). Suối Hoa xưa nằm trên con đường này; 1 mặt còn lại đi ra sông(nay bi chắn bởi con đê bằng bê tông). Trong những năm chiến tranh chống Mĩ nó là nơi đóng quân của tiểu đoàn cầu phà quân đội ta nên có thể suy ra rằng thời xưa có thể là nơi tập kết của thủy binh nhà Lý.

Ngôi đền có liên quan đến sự kiện [[Lý Thường Kiệt]] lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm [[1076]]. Vào thời đó ở làng Cô Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt ([[Sông Cầu]]). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ [[Lạng Sơn]] qua [[sông Cầu]] về [[Thăng Long]] xưa.

Đền Cô Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ [[Việt Nam]] đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.

Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm [[Đinh Tỵ]] (1077).

Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.

Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cô Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cô Mễ có từ lâu đời. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.

Đình Cô Mễ kiểu chữ nhất với năm gian, hai vì. Các mảng chạm khắc gỗ thể hiện theo các đề tài long vân khánh hội, ngũ hổ tranh châu với nghệ thuật điêu luyện. Đình thờ [[Trương Hống]], [[Trương Hát]] là những anh hùng có công giúp [[Triệu Quang Phục]] (549-570) chống giặc Lương.

== Tranh cãi ==
Hiện nay một số nhà nghiên cứu công bố các công trình khảo cứu khẳng định Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh không thờ một người phụ nữ trông kho lương (dẫn chứng?) và chỉ ra các ngôi đền ở Hà Nội, Hà Tĩnh, Nam Định mới thực sự thờ (một vài) thần mẫu trông coi kho lương của triều đình (Triều Trần, Triều Nguyễn)

Tuy nhiên các công bố này hầu như không đến với người dân, hàng năm vẫn có hàng nghìn người từ các nơi trên khắp Việt Nam và nước ngoài hành hương đầu xuân về Bắc Ninh để cầu tài cầu lộc, quan trọng nhất là vay tiền Bà Chúa Kho, mong cho một năm mới công việc xuôi thuận, phát tài.
Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.
Đền Cổ Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.
Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).
Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.
Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân Đại Việt lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cổ Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cổ Mễ có từ đời lý thế kỷ XI. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.

Cũng giống như ở Bắc Ninh gồm có(Đình-Chùa-Đền) có cả chùa Tiên và Đình làng,Chùa Tiên sơn là ngôi chùa cổ có từ thời nhà lý và Đền thờ Bà Chúa Kho là nơi tưởng niệm người phụ nữ đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau Chiến thắng Như Nguyệt (1076)cũng có từ thời này sau này do chiến tranh và phong trào bài trừ tín ngưỡng dân gian nên ngôi chùa đã bị phá đổ nát, miếu Bà Chúa cũng theo đó xuống cấp,mãi tới gần cuối thế Kỷ 18 dân làng ở đây đã trùng tu lại nhỏ gọn bên cánh tả của chùa Tiên sơn phía Sau chùa Tiên Sơn là kho quân lương dành cho quân binh sĩ và tích trử cứu đói cả vùng Phủ Đức Quang,Thiên Lộc, La Sơn

''Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Lịch triều hiến chương loại chí tại núi Tiên, "Minh Lang Minh Lương Vân Chàng" thuộc bộ Việt thường cổ Vương quốc kinh đô ngàn Hống cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên cạnh Sông Lam (Cựu Đô Ngàn Hống) của cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên Sông La, kênh nhà Lê (dòng Minh giang) và Sông Lam dưới chân núi Hùng Bảo Thứu Lĩnh,(cựu Đô) (Ngàn Hống)  nay là Hồng Lĩnh có 199 ngọn (Theo Ngọc Phả Hùng Vương hiện lưu giữ tại bảo tàng Hùng Vương bên cạnh Dinh Đô Quan Hoàng Mười''

Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ an Thời Lý-Trần, từ năm 1030 Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành..

Sau này bà trở thành một vị hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà Vua trong việc kinh bang đất nước, giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu đỡ dân làng vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).

Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, nhân dân Minh Lương của nước Đại Việt nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa trước kia. Niên giám 1009-1225 đây là ngôi Miếu Thờ vọng bà chúa kho duy nhất của dãy đất Miền Trung nguyên mẫu sau Cổ Mễ Bắc Ninh

Đền Bà Chúa kho ở DTLSVH Tiên Sơn nhìn về hướng Bắc, phía trước đền là dải đồng lúa trũng, uốn khúc theo triền núi bên ngã ba Sông Lam,sôngla và dòng Minh Giang uốn lượn quanh làng,quanh năm dòng nước trong xanh. Đền có kiến trúc thời Lê, được bố trí theo chiều dọc, chạy từ chân lên sườn núi Tiên Sơn.

Cũng giống như ở Cổ Mễ Bắc Ninh Cổng tam quan là công trình mở đầu cho cụm kiến trúc này. Các công trình kiến trúc chính của đền, chùa bao gồm sân đền, hai dải vũ, tòa tiền tế, hậu cung... Tất cả tạo thành một thể thống nhất, uy nghi.

Hàng năm trước đây nhân dân địa phương đều tổ chức ngày giỗ rất trang trọng với những nghi thức truyền thống sau này do bị phế tích lãng quên nên nghi thức lễ hội dần mai một bây giờ mới dần khôi phục hồi sinh Đại lễ hội Đền Tiên Sơn được tổ chức trang nghiêm vào ngày 15 tháng giêng hàng năm./.

== Chú thích ==
{{Tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*[http://www.bacninh.gov.vn/Story/VanHoaDuLich/DiTichDiSanVanHoa/2005/6/497.html Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102133653/http://www.bacninh.gov.vn/Story/VanHoaDuLich/DiTichDiSanVanHoa/2005/6/497.html |date=2007-11-02 }}
* [http://www.hanoitv.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=7906:ha-ni-hay-bc-ninh-th-ba-chua-coi-kho&catid=82:ha-noi-cua-chung-ta&Itemid=110 Hà Nội hay Bắc Ninh thờ Bà chúa coi kho?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110211201952/http://www.hanoitv.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=7906:ha-ni-hay-bc-ninh-th-ba-chua-coi-kho&catid=82:ha-noi-cua-chung-ta&Itemid=110 |date=2011-02-11 }}
* Bàn về sự tích Bà Chúa Kho {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091202081334/http://www.toquoc.gov.vn/Thongtin/Cua-So-Van-Hoa/Ban-Ve-Su-Tich-Ba-Chua-Kho.html |date=2009-12-02 }}

{{sơ khai Bắc Ninh}}

{{Đền tại Việt Nam}}

[[Thể loại:Di tích tại Bắc Ninh]]
[[Thể loại:Đền tại Việt Nam|Bà Chúa Kho]]
[[Thể loại:Bắc Ninh (thành phố)]]
[[Thể loại:Tôn giáo tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Du lịch Bắc Ninh]]
[[Thể loại:Tín ngưỡng dân gian Việt Nam]]

title: Thờ phụng

Thờ phụng: Bà Chúa Kho

title: Thông tin đền

Thờ: thờ tiền hiền

Địa chỉ: núi Kho, tại khu Cổ Mễ, Phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam

Thông tin đền: x t s


text:
# Juban (huyện)
Huyện Juban là một huyện thuộc tỉnh Al Dali', Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 42397 người

wikiname: viwiki

title: Juban (huyện)

in_language: vi

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Huyện Juban
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = [[Huyện của Yemen|Huyện]]
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
| image_map =
| mapsize =
| map_caption =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =
|pushpin_map_caption =
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region = YE
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Yemen}}
|subdivision_type1 =[[Tỉnh của Yemen|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Al Dali']]
| seat_type =
| seat =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2003
|population_footnotes =
|population_total =42397 người
|population_density_km2 =
|timezone =Giờ chuẩn Yemen
|utc_offset = +3
|latd=|latm= |lats= |latNS=N
|longd= |longm= |longs= |longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}
'''Huyện Juban''' là một [[huyện của Yemen|huyện]] thuộc [[Al Dali' (tỉnh)|tỉnh Al Dali']], [[Yemen]]. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 42397 người<ref>{{chú thích web|url=http://www.statoids.com/yye.html|title=Districts of Yemen|publisher=Statoids|accessdate=2012-06-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129043227/http://statoids.com/yye.html|archivedate=2010-11-29|url-status=dead}}</ref>
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{tỉnh Al Dali'}}
{{sơ khai Yemen}}

[[Thể loại:Tỉnh Al Dali']]
[[Thể loại:Huyện của Yemen]]

title: Huyện Juban

Quốc gia: Yemen

Tỉnh: Al Dali'

title: Dân số (2003)


text:
# Thanh Tòng
Thanh Tòng (22 tháng 4, 1948 – 22 tháng 9 năm 2016) là nghệ sĩ cải lương nổi tiếng Việt Nam. Ông được báo chí mệnh danh là "Vua cải lương Hồ quảng". Là vị "Thống soái" của làng cải lương tuồng cổ Việt Nam.

## Cuộc đời và sự nghiệp
Ông tên thật là Nguyễn Thanh Tòng, quê ở Sài Gòn. Ông xuất thân từ gia tộc Vĩnh Xuân ban, bắt nguồn từ đoàn hát lấy theo tên tổ phụ và tổ mẫu là kép Vĩnh và đào Xuân. Ông nội ông là Nguyễn Văn Thắng, con của kép Vĩnh và đào Xuân, còn được biết với biệt danh bầu Thắng hay kép Hai Thắng, một nghệ sĩ hát bội lừng danh đầu thế kỷ 20. Thân sinh ông là nghệ sĩ Minh Tơ, tên thật là Nguyễn Văn Tơ. Tính từ bầu Thắng thì Thanh Tòng được tính là thế hệ thứ 3. Gia tộc Vĩnh Xuân ban được xem là một trong Ngũ đại gia tộc của sân khấu cải lương Việt Nam.
Thanh Tòng là người con thứ 4 trong gia đình nghệ sĩ Minh Tơ. Do ảnh hưởng gia đình, từ nhỏ ông đã sớm tiếp cận môi trường nghệ thuật. Năm lên 3 tuổi, ông lần đầu tiên trình diễn trên sân khấu cùng ông nội trong vở "Hoàng Phi Hổ quy Châu và San Hậu". Năm lên 6, ông được cha cho đi học cải lương, tân nhạc, nhảy thiết hài. Năm lên 10, ông được giao hát vai Lữ Bố trong đoàn Đồng ấu Minh Tơ. Lên 11, ông được các ký giả Sài Gòn thời đó phong cho danh hiệu "thần đồng sân khấu" và diễn được đủ vai, từ văn tới võ, hát bội cũng hay, mà ca cải lương cũng ngọt. Bất cứ nghề nào có liên quan đến sân khấu là ông đều học hỏi am tường.
Năm 14 tuổi, Thanh Tòng học đàn cổ và những trích đoạn kinh điển. Năm 20 tuổi, ông gia nhập đoàn Minh Tơ và trở thành tác giả kịch bản của nhiều vở tuồng như: Dưới cờ Tây Sơn, Thanh gươm và nữ tướng, Gió lộng bến Bình Than và con đường nghệ thuật của ông bắt đầu từ đây. Ông đã dàn dựng vở Bao Công vô lò gạch tra án Quách Hòe trên sân khấu Khánh Hồng - Minh Tơ như khởi nghiệp cho nghề đạo diễn về sau.
Ông để lại ấn tượng sâu sắc trong khán giả với nhiều vai diễn đa tính cách. Năm 1968, báo chí thời đó phong ông là "Vua cải lương Hồ quảng". Những vở Phạm Lãi – Tây Thi và Võ Tòng sát tẩu của ông được khán giả yêu thích.
Năm 2007, Thanh Tòng được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.
Ông qua đời sáng 22 tháng 9 năm 2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 68 tuổi (do bệnh gout ảnh hưởng đến tim, thận và thấp khớp).

## Gia đình
Thanh Tòng thuộc thế hệ thứ tư của đại gia đình cải lương tuồng cổ nổi tiếng ở miền Nam. Ông nội của Thanh Tòng là bầu Thắng, còn cha là nghệ sĩ Minh Tơ. Chị em ruột của ông có Xuân Yến, Thanh Loan, Minh Tâm, Thanh Sơn, Xuân Thu và Công Minh. Các tên tuổi như: Bạch Lê, Bạch Lựu, Bạch Lý, Bạch Long, Thành Lộc và đạo diễn Phượng Hoàng. là em cô cậu ruột của ông. Tú Sương, Trinh Trinh và Thanh Thảo là các cháu của ông. Kim Tử Long (chồng Trinh Trinh) là cháu rể của ông. Nghệ sĩ nhân dân Quế Trân là con gái ruột của nghệ sĩ Thanh Tòng.

## Những vở cải lương ông đã tham gia
- Tô Ánh Nguyệt
- Đời cô Lựu
- Lữ Bố hí Điêu Thuyền
- Thần nữ dâng ngũ linh kỳ
- Phụng Nghi Đình
- Bức ngôn đồ Đại Việt
- Gánh cải Trạng nguyên
- Lý Đạo Thành xử án Thượng Dương
- Thầy bói gả con (vai thầy bói)

title: Thanh Tòng

wikitext:
{{chú thích trong bài}}
{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = [[Nghệ sĩ Nhân dân]]
| nền = diễn viên sân khấu
| tên = Thanh Tòng
| hình = Thanh Tong.jpeg
| tên khai sinh = Nguyễn Thanh Tòng
| ngày sinh = {{ngày sinh|1948|4|22}}
| nơi sinh = [[Sài Gòn]], [[Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ]]
| ngày mất = {{ngày mất và tuổi|2016|9|22|1948|4|22}}
| nơi mất = [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Việt Nam]]
| quốc tịch = {{VIE}}
| nghề nghiệp = {{hlist|Diễn viên|soạn giả|nhà viết kịch|đạo diễn}}
| field = {{hlist|Cải lương|tuồng|Hồ quảng|hát bội}}
| spouse = {{marriage|Nguyễn Ngọc Nhung||2016|end=wid.}}
| con = [[Quế Trân|Nguyễn Ngọc Quế Trân]]
| cha = [[Minh Tơ|Nguyễn Văn Tơ]]
| danh hiệu = [[Nghệ sĩ ưu tú]] (1993)<br>[[Nghệ sĩ nhân dân]] (2007)
| giải thưởng 1 = [[Giải Mai Vàng]]
| năm 1 = (1996)
| hạng mục 1 = Nam diễn viên sân khấu
}}
'''Thanh Tòng''' ([[22 tháng 4]], [[1948]] – [[22 tháng 9]] năm [[2016]]) là [[nghệ sĩ]] cải lương nổi tiếng [[Việt Nam]]. Ông được báo chí mệnh danh là "Vua cải lương Hồ quảng".<ref>[http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/nghe-si-cai-luong-thanh-tong-qua-doi-3472352.html Nghệ sĩ cải lương Thanh Tòng qua đời]</ref> Là vị "Thống soái" của làng cải lương tuồng cổ [[Việt Nam]].

==Cuộc đời và sự nghiệp ==
Ông tên thật là '''Nguyễn Thanh Tòng''', quê ở [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]]. Ông xuất thân từ gia tộc Vĩnh Xuân ban, bắt nguồn từ đoàn hát lấy theo tên tổ phụ và tổ mẫu là kép Vĩnh và đào Xuân. Ông nội ông là Nguyễn Văn Thắng, con của kép Vĩnh và đào Xuân, còn được biết với biệt danh bầu Thắng hay kép Hai Thắng, một nghệ sĩ hát bội lừng danh đầu [[thế kỷ 20]].<ref>[http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/rang-danh-5-doi-theo-nghe-hat-20090616010629998.htm Rạng danh 5 đời theo nghề hát]</ref><ref>tài liệu của "Hội Khuyến lệ cổ ca" do ông Đốc phủ Đỗ Văn Rỡ làm Hội trưởng, ông Hữu Thoại, ông Thành Tôn làm biện tuồng</ref> Thân sinh ông là nghệ sĩ [[Minh Tơ]], tên thật là Nguyễn Văn Tơ. Tính từ bầu Thắng thì Thanh Tòng được tính là thế hệ thứ 3. Gia tộc Vĩnh Xuân ban được xem là một trong Ngũ đại gia tộc của sân khấu [[cải lương]] Việt Nam.

Thanh Tòng là người con thứ 4 trong [[gia đình]] nghệ sĩ Minh Tơ. Do ảnh hưởng gia đình, từ nhỏ ông đã sớm tiếp cận môi trường nghệ thuật. Năm lên 3 tuổi, ông lần đầu tiên trình diễn trên [[sân khấu]] cùng ông nội trong vở "Hoàng Phi Hổ quy Châu và San Hậu". Năm lên 6, ông được cha cho đi học [[cải lương]], [[Tân nhạc Việt Nam|tân nhạc]], nhảy thiết hài. Năm lên 10, ông được giao hát vai Lữ Bố trong đoàn Đồng ấu Minh Tơ. Lên 11, ông được các [[ký giả]] Sài Gòn thời đó phong cho danh hiệu "thần đồng sân khấu" và diễn được đủ vai, từ văn tới võ, [[hát bội]] cũng hay, mà ca cải lương cũng ngọt. Bất cứ nghề nào có liên quan đến sân khấu là ông đều học hỏi am tường.

Năm 14 tuổi, Thanh Tòng học đàn cổ và những trích đoạn kinh điển. Năm 20 tuổi, ông gia nhập đoàn Minh Tơ và trở thành tác giả kịch bản của nhiều vở tuồng như: ''Dưới cờ Tây Sơn, Thanh gươm và nữ tướng, Gió lộng bến Bình Than'' và con đường nghệ thuật của ông bắt đầu từ đây. Ông đã dàn dựng vở ''Bao Công vô lò gạch tra án Quách Hòe'' trên sân khấu Khánh Hồng - Minh Tơ như khởi nghiệp cho nghề [[đạo diễn]] về sau.

Ông để lại ấn tượng sâu sắc trong khán giả với nhiều vai diễn đa tính cách. Năm [[1968]], báo chí thời đó phong ông là "Vua cải lương Hồ quảng". Những vở ''Phạm Lãi – Tây Thi'' và ''Võ Tòng sát tẩu'' của ông được khán giả yêu thích.

Năm [[2007]], Thanh Tòng được trao tặng danh hiệu [[Nghệ sĩ nhân dân (Việt Nam)|Nghệ sĩ Nhân dân]].

Ông qua đời sáng [[22 tháng 9]] năm [[2016]] tại [[Thành phố Hồ Chí Minh]], hưởng thọ 68 tuổi (do bệnh [[Bệnh gút|gout]] ảnh hưởng đến tim, thận và thấp khớp).

==Gia đình==
Thanh Tòng thuộc thế hệ thứ tư của đại gia đình cải lương tuồng cổ nổi tiếng ở [[Nam Bộ|miền Nam]]. Ông nội của Thanh Tòng là bầu Thắng, còn cha là nghệ sĩ Minh Tơ. Chị em ruột của ông có Xuân Yến, Thanh Loan, Minh Tâm, Thanh Sơn, Xuân Thu và [[Công Minh]]. Các tên tuổi như: Bạch Lê, Bạch Lựu, Bạch Lý, Bạch Long, [[Thành Lộc]] và đạo diễn Phượng Hoàng. là em cô cậu ruột của ông. [[Tú Sương]], Trinh Trinh và Thanh Thảo là các cháu của ông. [[Kim Tử Long]] (chồng Trinh Trinh) là cháu rể của ông. Nghệ sĩ nhân dân [[Quế Trân]] là con gái ruột của nghệ sĩ Thanh Tòng.

== Những vở cải lương ông đã tham gia ==
* ''[[Tô Ánh Nguyệt]]''
* ''[[Đời cô Lựu]]''
* ''Lữ Bố hí Điêu Thuyền''
* ''Thần nữ dâng ngũ linh kỳ''
* ''Phụng Nghi Đình''
* ''Bức ngôn đồ Đại Việt''
* ''Gánh cải Trạng nguyên
* ''Lý Đạo Thành xử án Thượng Dương''
* ''Thầy bói gả con'' (vai [[thầy bói]])

==Xem thêm==
*Trường Sơn
*[[Tú Sương]]
*[[Quế Trân]]
*[[Kim Tử Long]]

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* [http://tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20160922/nghe-si-cai-luong-thanh-tong-qua-doi/1175742.html Nghệ sĩ cải lương Thanh Tòng qua đời]
* [http://connguoi.laodong.com.vn/nhan-vat/vinh-biet-nsnd-thanh-tong-cay-dai-thu-cua-lang-cai-luong-viet-nam-594599.bld Vĩnh biệt NSND Thanh Tòng - cây đại thụ của làng cải lương Việt Nam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923182651/http://connguoi.laodong.com.vn/nhan-vat/vinh-biet-nsnd-thanh-tong-cay-dai-thu-cua-lang-cai-luong-viet-nam-594599.bld |date=2016-09-23 }}

{{Giải Mai vàng cho Nam diễn viên sân khấu}}
{{Thời gian sống|1948|2016}}
{{Ông hoàng cải lương}}
{{sơ khai nhân vật Việt Nam}}

[[Thể loại:Người Sài Gòn]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ cải lương]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam]]
[[Thể loại:Soạn giả cải lương]]
[[Thể loại:Người giành giải Mai vàng]]
[[Thể loại:Nam diễn viên sân khấu Việt Nam]]
[[Thể loại:Nam diễn viên Việt Nam thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nam diễn viên Việt Nam thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Nhà viết kịch Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà soạn kịch thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Nhà soạn kịch thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Đạo diễn sân khấu Việt Nam]]

title: Thông tin cá nhân

Tên khai sinh: Nguyễn Thanh Tòng

Nơi sinh: Sài Gòn, Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ

Nơi mất: Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Giới tính: nam

Quốc tịch: Việt Nam

Nghề nghiệp: Diễn viên soạn giả nhà viết kịch đạo diễn

Cha: Minh Tơ

Hôn nhân: Nguyễn Ngọc Nhung (trước góa2016)

Con cái: Nguyễn Ngọc Quế Trân

Lĩnh vực: Cải lương tuồng Hồ quảng hát bội

Danh hiệu: Nghệ sĩ ưu tú (1993) · Nghệ sĩ nhân dân (2007)

title: Giải thưởng

Giải thưởng: Giải Mai Vàng (1996) · Nam diễn viên sân khấu


text:
# Yeniköy, Erfelek
Yeniköy là một xã thuộc huyện Erfelek, tỉnh Sinop, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 122 người.

title: Yeniköy, Erfelek

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Yeniköy
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Sinop (tỉnh)|Sinop]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Erfelek]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =122 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Yeniköy''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Erfelek]], tỉnh [[Sinop (tỉnh)|Sinop]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 122 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=57&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Sinop|accessdate=ngày 23 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-14|archive-url=https://archive.today/20120714005414/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=57&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|url-status=dead}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sinop]]

{{Sinop-geo-stub}}

title: Yeniköy

Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ

Tỉnh: Sinop

Huyện: Erfelek

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 122 người

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)


text:
# Hiệu quả phân bổ
Hiệu quả phân bổ là tình trạng của nền kinh tế mà trong đó quá trình sản xuất được điều chỉnh để phù hợp với sở thích của người tiêu dùng; cụ thể là mọi hàng hóa và dịch vụ sẽ được sản xuất cho tới khi mà đơn vị hàng hóa cuối cùng sản xuất ra đem lại lợi ích cận biên cho người tiêu dùng ngang bằng với chi phí cận biên của quá trình sản xuất.

## Mô tả
Theo lý thuyết hợp đồng, hiệu quả phân bổ đạt được trong một hợp đồng khi những kỹ năng cần có của bên đề nghị và bên tiếp nhận là như nhau.
Hiệu quả phân bổ nguồn lực bao gồm hai khía cạnh:
Trên khía cạnh vĩ mô, đó là hiệu quả phân bổ các nguồn lực xã hội, đạt được thông qua việc điều hành hệ thống kinh tế của toàn bộ xã hội.
Trên khía cạnh vi mô, đó là việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, được hiểu như là hiệu quả sản xuất của tổ chức, có thể được cải thiện thông qua quá trình đổi mới bên trong tổ chức.
Mặc dù có nhiều tiêu chuẩn đánh giá khác nhau về khái niệm hiệu quả phân bổ, khái niệm cơ bản khẳng định rằng trong bất kỳ hệ thống kinh tế nào, những quyết định phân bổ nguồn lực tạo ra cả “người thắng” và “kẻ thua” liên quan đến các lựa chọn đang được cân nhắc. Các nguyên tắc lựa chọn hợp lý, tối đa hóa cá nhân, chủ nghĩa vị lợi và lý thuyết thị trường giả định rằng các kết quả cho người thắng kẻ thua có thể được xác định, so sánh và đo lường. Dựa trên những tiền đề cơ bản này, mục đích của việc đạt được hiệu quả phân phối có thể được xác định thông qua một số nguyên tắc; trong đó, một số cách phân bổ về mặt chủ quan tốt hơn so với những cách phân bổ khác. Ví dụ, một nhà kinh tế có thể nói rằng chính sách thay đổi là một sự cải thiện miễn là những người được hưởng lợi từ sự thay đổi đó (người thắng) nhận được nhiều hơn những người thua cuộc (Hiệu quả Kaldor–Hicks).
Một nền kinh tế phân bổ hiệu quả tạo ra một hỗn hợp hàng hóa tối ưu. Một công ty phân bổ hiệu quả khi giá của nó bằng với chi phí cận biên (nghĩa là P = MC) trong một thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Đường cầu trùng với đường lợi ích cận biên (đường đo lường lợi ích cá nhân thu được trên mỗi đơn vị bổ sung), trong khi đường cung trùng với đường chi phí cận biên (đường đo lường chi phí cá nhân phải bỏ ra trên mỗi đơn vị bổ sung). Trong một thị trường hoàn hảo, không có các ngoại ứng thì đường cầu cũng đo lường lợi ích xã hội của đơn vị bổ sung, trong khi đường cung đo lường chi phí xã hội của đơn vị bổ sung. Do đó, điểm cân bằng của thị trường, nơi cung gặp cầu, cũng là điểm mà lợi ích cận biên ngang bằng với chi phí cận biên. Tại điểm này, lợi ích ròng của xã hội được tối ưu hóa, nghĩa là đây là điểm đạt được hiệu quả phân bổ. Khi một thị trường thất bại trong việc phân bổ các nguồn lực một cách có hiệu quả, người ta gọi đó là thất bại thị trường. Thất bại thị trường có thể xảy ra do kiến thức không hoàn hảo, hàng hóa khác biệt, tập trung sức mạnh thị trường (ví dụ như độc quyền thuần túy hay độc quyền nhóm) hoặc ngoại ứng.
Trong mô hình đơn giá, tại điểm đạt được hiệu quả phân phối, giá bằng với chi phí cận biên. Tại điểm đó, thặng dư xã hội được tối ưu hóa và không có phần mất không đối với xã hội (là giá trị xã hội hội đạt được ở một mức sản lượng trừ đi giá trị của các nguồn lực được sử dụng để đạt được mức đó). Hiệu quả phân bổ chính là công cụ chủ yếu của phân tích phúc lợi để đo lường tác động của thị trường và chính sách công đối với xã hội và các nhóm thiểu số đang tốt hơn hay tệ hơn.
Đôi khi có thể xảy ra hiệu quả Pareto mà không có hiệu quả phân bổ: trong tình huống đó, việc tái phân bổ các nguồn lực theo cách mà mọi người đều được lợi mà không ai chịu tổn thất là bất khả thi (do đó chúng ta có hiệu quả Pareto) nhưng vẫn có thể tái phân bổ các nguồn lực theo cách mà những người được lợi sẽ nhận được nhiều hơn phần mà những người bị thiệt mất đi (do đó với cách phân bổ lại như vậy, chúng ta không thu được hiệu quả phân bổ).
Ngoài ra, để thảo luận sâu hơn về các dạng hiệu quả phân bổ trong bối cảnh sản xuất và ước tính, hãy xem Sickles và Zelenyuk (2019, Chương 3, v.v.). Theo quan điểm của phương pháp đo lường hiệu quả Pareto, việc đạt được hiệu quả phân bổ là rất khó trong hoạt động thực tế, bao gồm việc sử dụng các nguồn nhân lực và vật lực, rất khó để có thể đạt được hiệu quả phân bổ một cách đầy đủ mà chủ yếu là đưa ra đánh giá từ việc phân bổ các quỹ như phân tích các quỹ trên thị trường chứng khoán. Hiệu quả phân bổ được sử dụng để xác định hiệu quả của việc phân bổ các nguồn lực trên thị trường vốn.
Trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, các nguồn lực của thị trường vốn được phân bổ theo nguyên tắc lợi ích cận biên cao nhất. Vì vậy, tiêu chí đo lường quan trọng nhất trên thị trường vốn là quan sát xem liệu dòng vốn chảy vào các doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động tốt nhất hay không. Các công ty hoạt động hiệu quả nhất cũng nên nhận được một lượng vốn đầu tư lớn, và những công ty hoạt động kém hiệu quả hơn sẽ nhận được ít vốn đầu tư hơn. Có ba điều kiện đi kèm với hiệu quả Pareto:
Kết quả thương mại tốt nhất
Dù cho có tiếp tục giao dịch, các cá nhân không thể thu được lợi ích lớn hơn. Ở thời điểm này, đối với hai người tiêu dùng bất kỳ, tỷ lệ thay thế cận biên của hai hàng hóa là như nhau và đồng thời lợi ích thu được của người tiêu dùng cũng được tối đa hóa.
Tối ưu quá trình sản xuất
Nền kinh tế này phải nằm trong giới hạn khả năng sản xuất của nó. Ở thời điểm này, đối với hai người sản xuất bất kỳ, tỷ lệ thay thế kỹ thuật cận biên là như nhau đối với hai yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất là như nhau và sản lượng đầu ra cũng là tối đa.
Hỗn hợp sản phẩm tối ưu
Sự kết hợp của các sản phẩm do nền kinh tế sản xuất ra phản ánh thị hiếu của người tiêu dùng. Tại thời điểm này, tỷ lệ thay thế cận biên của hai hàng hóa bất kỳ là như nhau và bằng tỷ lệ chuyển đổi cận biên của bất kỳ nhà sản xuất nào sản xuất hai hàng hóa này.

## Ví dụ
Một ví dụ về hiệu quả phân bổ
Hiệu quả phân bổ xảy ra khi có sự phân phối hàng hóa và dịch vụ tối ưu, có cân nhắc đến thị hiếu của người tiêu dùng. Khi giá bằng với chi phí sản xuất cận biên thì mức sản lượng đầu ra tại điểm đó đạt được hiệu quả phân bổ. Điều này là do mức phân phối tối ưu đạt được khi lợi ích cận biên của hàng hóa bằng với chi phí cận biên. Mức giá mà người tiêu dùng sẵn sàng trả bằng với lợi ích cận biên của người tiêu dùng.
Một ví dụ về phân bổ không hiệu quả
Bằng sức mạnh thị trường, hãng độc quyền có thể tăng giá để thu được lợi nhuận siêu ngạch. Các công ty độc quyền có thể đặt giá cao hơn mức chi phí sản xuất cận biên. Trong trường hợp này, việc phân bổ không đạt được hiệu quả. Nó dẫn đến phần mất không của toàn xã hội. Trong thực tế, các chính sách can thiệp vào các hãng độc quyền của chính phủ sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ. Một công ty dầu khí với quy mô lớn với những sản phẩm chất lượng hơn nhìn chung có năng lực cạnh tranh hơn các công ty khác. Giá bán buôn của họ sẽ thấp hơn của đối thủ cạnh tranh. Nó có lợi cho việc nâng cao hiệu quả phân bổ. Ind erst và Shaffer (2009) nhận thấy rằng những lệnh cấm về giá sẽ làm giảm hiệu quả phân bổ và dẫn tới giá bán buôn cao hơn cho toàn bộ các doanh nghiệp. Quan trọng hơn, phúc lợi xã hội, lợi nhuận ngành và thặng dư của người tiêu dùng đều sẽ bị giảm.

title: Hiệu quả phân bổ

wikitext:
'''Hiệu quả phân bổ''' là tình trạng của nền kinh tế mà trong đó quá trình sản xuất được điều chỉnh để phù hợp với sở thích của người tiêu dùng; cụ thể là mọi hàng hóa và dịch vụ sẽ được sản xuất cho tới khi mà đơn vị hàng hóa cuối cùng sản xuất ra đem lại lợi ích cận biên cho người tiêu dùng ngang bằng với chi phí cận biên của quá trình sản xuất.

== Mô tả ==
Theo [[lý thuyết hợp đồng]], hiệu quả phân bổ đạt được trong một hợp đồng khi những kỹ năng cần có của bên đề nghị và bên tiếp nhận là như nhau.

Hiệu quả phân bổ nguồn lực bao gồm hai khía cạnh:

Trên khía cạnh vĩ mô, đó là hiệu quả phân bổ các nguồn lực xã hội, đạt được thông qua việc điều hành hệ thống kinh tế của toàn bộ xã hội.

Trên khía cạnh vi mô, đó là việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, được hiểu như là hiệu quả sản xuất của tổ chức, có thể được cải thiện thông qua quá trình đổi mới bên trong tổ chức.

Mặc dù có nhiều tiêu chuẩn đánh giá khác nhau về khái niệm hiệu quả phân bổ, khái niệm cơ bản khẳng định rằng trong bất kỳ hệ thống kinh tế nào, những quyết định phân bổ nguồn lực tạo ra cả “người thắng” và “kẻ thua” liên quan đến các lựa chọn đang được cân nhắc. Các nguyên tắc lựa chọn hợp lý, tối đa hóa cá nhân, chủ nghĩa vị lợi và lý thuyết thị trường giả định rằng các kết quả cho người thắng kẻ thua có thể được xác định, so sánh và đo lường. Dựa trên những tiền đề cơ bản này, mục đích của việc đạt được hiệu quả phân phối có thể được xác định thông qua một số nguyên tắc; trong đó, một số cách phân bổ về mặt chủ quan tốt hơn so với những cách phân bổ khác. Ví dụ, một nhà kinh tế có thể nói rằng chính sách thay đổi là một sự cải thiện miễn là những người được hưởng lợi từ sự thay đổi đó (người thắng) nhận được nhiều hơn những người thua cuộc (Hiệu quả Kaldor–Hicks).

Một nền kinh tế phân bổ hiệu quả tạo ra một hỗn hợp hàng hóa tối ưu<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Kim|first=Aehyung|date=2008-02-20|title=Decentralization And The Provision Of Public Services : Framework And Implementation|url=http://dx.doi.org/10.1596/1813-9450-4503|journal=Policy Research Working Papers|doi=10.1596/1813-9450-4503|issn=1813-9450}}</ref>. Một công ty phân bổ hiệu quả khi giá của nó bằng với chi phí cận biên (nghĩa là P = MC) trong một thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Đường cầu trùng với đường lợi ích cận biên (đường đo lường lợi ích cá nhân thu được trên mỗi đơn vị bổ sung), trong khi đường cung trùng với đường chi phí cận biên (đường đo lường chi phí cá nhân phải bỏ ra trên mỗi đơn vị bổ sung). Trong một thị trường hoàn hảo, không có các ngoại ứng thì đường cầu cũng đo lường lợi ích xã hội của đơn vị bổ sung, trong khi đường cung đo lường chi phí xã hội của đơn vị bổ sung. Do đó, điểm cân bằng của thị trường, nơi cung gặp cầu, cũng là điểm mà lợi ích cận biên ngang bằng với chi phí cận biên. Tại điểm này, lợi ích ròng của xã hội được tối ưu hóa, nghĩa là đây là điểm đạt được hiệu quả phân bổ. Khi một thị trường thất bại trong việc phân bổ các nguồn lực một cách có hiệu quả, người ta gọi đó là thất bại thị trường. Thất bại thị trường có thể xảy ra do kiến thức không hoàn hảo, hàng hóa khác biệt, tập trung sức mạnh thị trường (ví dụ như độc quyền thuần túy hay độc quyền nhóm) hoặc ngoại ứng.

Trong mô hình đơn giá, tại điểm đạt được hiệu quả phân phối, giá bằng với chi phí cận biên.<ref>{{Chú thích sách|url=https://www.worldcat.org/oclc/45844056|title=Matters of principle : legitimate legal argument and constitutional interpretation|last=Markovits|first=Richard S.|date=1998|publisher=New York University Press|isbn=0-585-33594-X|location=New York|oclc=45844056}}</ref> <ref>{{Chú thích sách|url=https://www.worldcat.org/oclc/654662537|title=Truth or economics : on the definition, prediction, and relevance of economic efficiency|last=Markovits|first=Richard S.|date=2008|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-14522-9|location=New Haven, Conn.|oclc=654662537}}</ref>Tại điểm đó, thặng dư xã hội được tối ưu hóa và không có phần mất không đối với xã hội (là giá trị xã hội hội đạt được ở một mức sản lượng trừ đi giá trị của các nguồn lực được sử dụng để đạt được mức đó). Hiệu quả phân bổ chính là công cụ chủ yếu của phân tích phúc lợi để đo lường tác động của thị trường và chính sách công đối với xã hội và các nhóm thiểu số đang tốt hơn hay tệ hơn.

Đôi khi có thể xảy ra hiệu quả Pareto mà không có hiệu quả phân bổ: trong tình huống đó, việc tái phân bổ các nguồn lực theo cách mà mọi người đều được lợi mà không ai chịu tổn thất là bất khả thi (do đó chúng ta có hiệu quả Pareto) nhưng vẫn có thể tái phân bổ các nguồn lực theo cách mà những người được lợi sẽ nhận được nhiều hơn phần mà những người bị thiệt mất đi (do đó với cách phân bổ lại như vậy, chúng ta không thu được hiệu quả phân bổ).

Ngoài ra, để thảo luận sâu hơn về các dạng hiệu quả phân bổ trong bối cảnh sản xuất và ước tính, hãy xem Sickles và Zelenyuk (2019, Chương 3, v.v.). Theo quan điểm của phương pháp đo lường hiệu quả Pareto, việc đạt được hiệu quả phân bổ là rất khó trong hoạt động thực tế, bao gồm việc sử dụng các nguồn nhân lực và vật lực, rất khó để có thể đạt được hiệu quả phân bổ một cách đầy đủ mà chủ yếu là đưa ra đánh giá từ việc phân bổ các quỹ như phân tích các quỹ trên thị trường chứng khoán. Hiệu quả phân bổ được sử dụng để xác định hiệu quả của việc phân bổ các nguồn lực trên thị trường vốn.

Trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, các nguồn lực của thị trường vốn được phân bổ theo nguyên tắc lợi ích cận biên cao nhất. Vì vậy, tiêu chí đo lường quan trọng nhất trên thị trường vốn là quan sát xem liệu dòng vốn chảy vào các doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động tốt nhất hay không. Các công ty hoạt động hiệu quả nhất cũng nên nhận được một lượng vốn đầu tư lớn, và những công ty hoạt động kém hiệu quả hơn sẽ nhận được ít vốn đầu tư hơn. Có ba điều kiện đi kèm với hiệu quả Pareto:

'''Kết quả thương mại tốt nhất'''

Dù cho có tiếp tục giao dịch, các cá nhân không thể thu được lợi ích lớn hơn. Ở thời điểm này, đối với hai người tiêu dùng bất kỳ, tỷ lệ thay thế cận biên của hai hàng hóa là như nhau và đồng thời lợi ích thu được của người tiêu dùng cũng được tối đa hóa.

'''Tối ưu quá trình sản xuất'''

Nền kinh tế này phải nằm trong giới hạn khả năng sản xuất của nó. Ở thời điểm này, đối với hai người sản xuất bất kỳ, tỷ lệ thay thế kỹ thuật cận biên là như nhau đối với hai yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất là như nhau và sản lượng đầu ra cũng là tối đa.

'''Hỗn hợp sản phẩm tối ưu

Sự kết hợp của các sản phẩm do nền kinh tế sản xuất ra phản ánh thị hiếu của người tiêu dùng. Tại thời điểm này, tỷ lệ thay thế cận biên của hai hàng hóa bất kỳ là như nhau và bằng tỷ lệ chuyển đổi cận biên của bất kỳ nhà sản xuất nào sản xuất hai hàng hóa này.

== Ví dụ ==
'''Một ví dụ về hiệu quả phân bổ'''

Hiệu quả phân bổ xảy ra khi có sự phân phối hàng hóa và dịch vụ tối ưu, có cân nhắc đến thị hiếu của người tiêu dùng. Khi giá bằng với chi phí sản xuất cận biên thì mức sản lượng đầu ra tại điểm đó đạt được hiệu quả phân bổ. Điều này là do mức phân phối tối ưu đạt được khi lợi ích cận biên của hàng hóa bằng với chi phí cận biên. Mức giá mà người tiêu dùng sẵn sàng trả bằng với lợi ích cận biên của người tiêu dùng.

'''Một ví dụ về phân bổ không hiệu quả'''

Bằng sức mạnh thị trường, hãng độc quyền có thể tăng giá để thu được lợi nhuận siêu ngạch. Các công ty độc quyền có thể đặt giá cao hơn mức chi phí sản xuất cận biên. Trong trường hợp này, việc phân bổ không đạt được hiệu quả. Nó dẫn đến phần mất không của toàn xã hội. Trong thực tế, các chính sách can thiệp vào các hãng độc quyền của chính phủ sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ. Một công ty dầu khí với quy mô lớn với những sản phẩm chất lượng hơn nhìn chung có năng lực cạnh tranh hơn các công ty khác. Giá bán buôn của họ sẽ thấp hơn của đối thủ cạnh tranh. Nó có lợi cho việc nâng cao hiệu quả phân bổ. Ind erst và Shaffer (2009) nhận thấy rằng những lệnh cấm về giá sẽ làm giảm hiệu quả phân bổ và dẫn tới giá bán buôn cao hơn cho toàn bộ các doanh nghiệp. Quan trọng hơn, phúc lợi xã hội, lợi nhuận ngành và thặng dư của người tiêu dùng đều sẽ bị giảm.

== Chú thích ==
{{tham khảo}}
[[Thể loại:Hiệu quả Pareto]]


text:
# Eugenia serrasuela
Eugenia serrasuela là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Krug & Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

title: Eugenia serrasuela

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Eugenia serrasuela''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Đào kim nương|Myrtales]]
| familia = [[Họ Đào kim nương|Myrtaceae]]
| genus = ''[[Eugenia]]''
| species = '''''E. serrasuela'''''
| binomial = ''Eugenia serrasuela''
| binomial_authority = Krug & Urb., 1895
}}
'''''Eugenia serrasuela''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[Họ Đào kim nương]]. Loài này được Krug & Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-76807| title=''Eugenia serrasuela''|access-date =ngày 7 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Eugenia serrasuela}}
*{{Wikispecies nội dòng|Eugenia serrasuela}}
*{{IPNI2|Eugenia serrasuela|296109-2|access-date =ngày 7 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Eugenia|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895]]

{{Myrteae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Myrtales

Họ (familia): Myrtaceae

Chi (genus): Eugenia

Loài (species): E. serrasuela

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Eugenia serrasuela · Krug & Urb., 1895


text:
# Xã Emmet, Quận Nevada, Arkansas
Xã Emmet (tiếng Anh: Emmet Township) là một xã thuộc quận Nevada, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 678 người.

title: Xã Emmet, Quận Nevada, Arkansas

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
 | tên bản địa = Emmet Township
 | ngôn ngữ tên bản địa = en
| tên = Xã Emmet
| settlement_type = [[Xã của Hoa Kỳ|Xã]]
 | tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ =Nevada County Arkansas 2010 Township Map large.jpg| ctbd = Vị trí trong [[Quận Nevada, Arkansas|Quận Nevada]], [[Arkansas]]
| bản đồ 1 = Map of Arkansas highlighting Nevada County.svg
| ctbd1 = Vị trí quận Nevada trong tiểu bang Arkansas ở Hoa Kỷ
 | subdivision_type = [[Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Tiểu bang Hoa Kỳ|Tiểu bang]]
 | subdivision_type2 = [[Danh sách các quận ở Arkansas|Quận]]
 | subdivision_name = [[Hoa Kỳ]]
 | subdivision_name1 = [[Arkansas]]
 | subdivision_name2 = [[Quận Nevada, Arkansas|Quận Nevada]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=2010
 | population_footnotes =
 | population_total = 678
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Múi giờ miền Trung (Bắc Mỹ)|CST]]
 | utc_offset = -5 | timezone_DST = '''CDT'''
 | utc_offset_DST = -4
 | latd = | latm = | lats = | latNS = N
 | longd = | longm = | longs = | longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Xã Emmet''' ({{langx|en|Emmet Township}}) là một [[Xã của Hoa Kỳ|xã]] thuộc [[Quận Nevada, Arkansas|quận Nevada]], tiểu bang [[Arkansas]], [[Hoa Kỳ]]. Năm 2010, dân số của xã này là 678 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html|title=2010 Census Gazetteer Files|publisher=[[Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ]]|access-date = ngày 13 tháng 10 năm 2012}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Tham khảo==
* [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST16&prodType=table American FactFinder]

{{Sơ khai Arkansas}}

{{DEFAULTSORT:Emmet, Nevada, Arkansas}}
[[Thể loại:Xã của Arkansas]]
[[Thể loại:Quận Nevada, Arkansas]]

title: Xã Emmet · Emmet Township

Quốc gia: Hoa Kỳ

Tiểu bang: Arkansas

Quận: Quận Nevada

title: Dân số (2010)

• Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)


text:
# Lopholejeunea minutilobula
Lopholejeunea minutilobula là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Horik. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.

title: Lopholejeunea minutilobula

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Lopholejeunea minutilobula''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Marchantiophyta]]
| classis = [[Jungermanniopsida]]
| ordo = [[Jungermanniales]]
| familia = [[Lejeuneaceae]]
| genus = ''[[Lopholejeunea]]''
| species = '''''L. minutilobula'''''
| binomial = ''Lopholejeunea minutilobula''
| binomial_authority = Horik., 1934
}}
'''''Lopholejeunea minutilobula''''' là một loài [[Rêu]] trong họ [[Lejeuneaceae]]. Loài này được Horik. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-35213753| title=''Lopholejeunea minutilobula''|accessdate = ngày 1 tháng 6 năm 2014 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Lopholejeunea minutilobula}}
*{{wikispecies-inline|Lopholejeunea minutilobula}}
*{{TRO|Lopholejeunea minutilobula|35213753|accessdate = ngày 1 tháng 6 năm 2014}}

[[Thể loại:Lopholejeunea]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934]]

{{Lejeuneaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Marchantiophyta

Lớp (class): Jungermanniopsida

Bộ (ordo): Jungermanniales

Họ (familia): Lejeuneaceae

Chi (genus): Lopholejeunea

Loài (species): L. minutilobula

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Lopholejeunea minutilobula · Horik., 1934


text:
# Ctenicera idahoensis
Ctenicera idahoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Knull miêu tả khoa học năm 1958.

title: Ctenicera idahoensis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ctenicera idahoensis''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Bổ củi|Elateridae]]
| genus = ''[[Ctenicera]]''
| species = '''''C. idahoensis'''''
| binomial = ''Ctenicera idahoensis''
| binomial_authority = Knull, 1958
}}
'''''Ctenicera idahoensis''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Bổ củi|Elateridae]]. Loài này được Knull miêu tả khoa học năm 1958.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Elateridae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Ctenicera]]

{{Prosternini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Elateridae

Chi (genus): Ctenicera

Loài (species): C. idahoensis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ctenicera idahoensis · Knull, 1958


text:
# Chaetodon citrinellus
Chaetodon citrinellus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Exornator) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

## Từ nguyên
Tính từ định danh citrinellus trong tiếng Latinh có nghĩa là "có màu vàng chanh", hàm ý đề cập đến màu vàng nhạt của loài cá này.

## Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bờ biển Đông Phi, C. citrinellus được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), quần đảo Marquises và Tuamotu (Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc (gồm cả đảo Lord Howe) và Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp).
Ở Việt Nam, C. citrinellus được ghi nhận tại quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; cũng như tại quần đảo Trường Sa.
C. citrinellus sống tập trung trên các rạn viền bờ và đầm phá, có khi ở những khu vực thưa san hô, độ sâu đến ít nhất là 36 m.

## Mô tả
C. citrinellus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm. Loài này có màu vàng nhạt với các hàng chấm màu xanh tím và nâu ở hai bên thân. Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt. Vây lưng có viền màu trắng xanh. Vây hậu môn có một dải viền đen sát rìa, phía trong là một dải trắng. Vây đuôi trong mờ, lốm đốm cam.
Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 20–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 36–42.
So với C. citrinellus, Chaetodon guentheri có màu trắng (trừ thân sau màu vàng), Chaetodon miliaris có một đốm đen lớn trên cuống đuôi, còn Chaetodon dolosus có thân sau sẫm màu đen.

## Sinh thái học
C. citrinellus là loài ăn tạp; thức ăn của chúng bao gồm tảo, giun nhiều tơ và một số loài thủy sinh không xương sống nhỏ. Loài này cũng ăn cả san hô nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.
C. citrinellus thường kết đôi với nhau, cũng có khi sống đơn độc. Cá con của C. citrinellus thường hợp thành đàn và bơi lẫn vào đàn cá con khác loài, nhất là Chaetodon kleinii.

## Thương mại
C. citrinellus ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

title: Chaetodon citrinellus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Chaetodon citrinellus''
| image = Speckled butterflyfish (Chaetodon citrinellus) (43543354131).jpg
| image_size = 250px
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Acanthuriformes]]
| familia = [[Chaetodontidae]]
| genus = ''[[Chaetodon]]''
| subgenus = ''Exornator''
| species = '''''C. citrinellus'''''
| binomial = ''Chaetodon citrinellus''
| binomial_authority = [[Georges Cuvier|Cuvier]], 1831
| synonyms =
* ''Chaetodon nigripes'' {{small|[[Charles Walter De Vis|De Vis]], 1884}}
* ''Chaetodon citrinellus semipunctatus'' {{small|[[Ernst Ahl|Ahl]], 1923}}
}}
'''''Chaetodon citrinellus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc [[chi Cá bướm]] ([[phân chi]] ''Exornator''<ref name="fessler">{{Chú thích tạp chí|last=Fessler|first=Jennifer L.|last2=Westneat|first2=Mark W.|year=2007|title=Molecular phylogenetics of the butterflyfishes (Chaetodontidae): Taxonomy and biogeography of a global coral reef fish family|url=https://www.researchgate.net/publication/6212097_Molecular_phylogenetics_of_the_butterflyfishes_Chaetodontidae_Taxonomy_and_biogeography_of_a_global_coral_reef_fish_family.pdf|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=45|issue=1|pages=50–68|doi=10.1016/j.ympev.2007.05.018|issn=1055-7903|pmid=17625921}}</ref>) trong [[họ Cá bướm]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1831]].

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''citrinellus'' trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "có màu [[vàng chanh]]", hàm ý đề cập đến màu vàng nhạt của loài cá này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/acanthuriformes1/|tựa đề=Order Acanthuriformes (part 1): Families Lobotidae, Pomacanthidae, Drepaneidae and Chaetodontidae|tác giả=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-04-04}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ bờ biển [[Đông Phi]], ''C. citrinellus'' được phân bố trải dài về phía đông đến [[quần đảo Hawaii]] ([[Hoa Kỳ]]), [[quần đảo Marquises]] và [[Tuamotu]] ([[Polynésie thuộc Pháp]]), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam [[Nhật Bản]], xa về phía nam đến [[Úc]] (gồm cả [[đảo Lord Howe]]) và [[Rapa Iti]] ([[Polynésie thuộc Pháp]]).<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Chaetodon citrinellus''|page=e.T165668A6085813|year=2010|volume=2010|access-date=2022-04-04|last1 = Myers | first1 = R. | last2 = Pratchett |first2 = M.|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165668A6085813.en}}</ref>

Ở [[Việt Nam]], ''C. citrinellus'' được ghi nhận tại [[quần đảo Hoàng Sa]];<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Astakhov|first=D. A.|last2=Savinkin|first2=O. V.|last3=Ponomarev|first3=S. A.|last4=Phuong|first4=Lai Duy|last5=Thu|first5=Dao Duy|year=2016|title=Preliminary annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii) from Ly Son Islands (South China Sea, Central Vietnam)|url=https://www.researchgate.net/publication/299406835_Preliminary_annotated_list_of_species_of_the_family_Chaetodontidae_Actinopterygii_from_Ly_Son_Islands_South_China_Sea_Central_Vietnam.pdf|journal=Journal of Ichthyology|volume=56|issue=1|pages=154–158|doi=10.1134/S003294521601001X|issn=1555-6425}}</ref> [[Phú Yên]];<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Văn Long|year=2013|title=Nguồn lợi cá rạn san hô vùng biển ven bờ Phú Yên|url=https://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/3504/pdf|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=13|issue=1|pages=31-40|issn=1859-3097}}</ref> [[vịnh Nha Trang]] ([[Khánh Hòa]]);<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Astakhov|first=D. A.|year=2010|title=Annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii, Perciformes) from Nha Trang Bay (South China Sea, Central Vietnam)|url=https://www.researchgate.net/publication/225844822_Annotated_list_of_species_of_the_family_Chaetodontidae_Actinopterygii_Perciformes_from_Nha_Trang_Bay_South_China_Sea_Central_Vietnam.pdf|journal=Journal of Ichthyology|volume=50|issue=10|pages=914–931|doi=10.1134/S0032945210100024|issn=1555-6425}}</ref> [[Ninh Thuận]];<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Mai Xuân Đạt|author2=Nguyễn Văn Long|author3=Phan Thị Kim Hồng|year=2020|title=Cá rạn san hô ở vùng biển ven bờ tỉnh Ninh Thuận|url=https://aquadocs.org/bitstream/handle/1834/41486/Mai%20Xuan%20Dat%20-%20Reef%20fish.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển|volume=20|issue=4A|pages=125–139|doi=10.15625/1859-3097/15656|issn=1859-3097}}</ref> một số đảo đá ngoài khơi [[Bình Thuận]];<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Mai Xuân Đạt|year=2019|title=Cá rạn san hô trong các bãi ngầm và đảo đá ở vùng biển ngoài khơi tỉnh Bình Thuận|url=https://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/14590/103810383748|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển|volume=19|issue=4A|pages=259–271|doi=10.15625/1859-3097/19/4A/14590|issn=1859-3097}}{{Liên kết hỏng|date=2022-11-15 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> cũng như tại [[quần đảo Trường Sa]].<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Hữu Phụng|year=2002|title=Thành phần cá rạn san hô biển Việt Nam|url=http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|journal=Tuyển tập Báo cáo Khoa học Hội nghị Khoa học "Biển Đông-2002"|pages=275-308}}</ref>

''C. citrinellus'' sống tập trung trên các [[rạn viền bờ]] và [[đầm phá]], có khi ở những khu vực thưa [[san hô]], độ sâu đến ít nhất là 36 m.<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
''C. citrinellus'' có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 13 cm.<ref name="fishbase">{{FishBase species|Chaetodon|citrinellus}}</ref> Loài này có màu vàng nhạt với các hàng chấm màu xanh tím và nâu ở hai bên thân. Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt. Vây lưng có viền màu trắng xanh. Vây hậu môn có một dải viền đen sát rìa, phía trong là một dải trắng. Vây đuôi trong mờ, lốm đốm cam.

Số gai ở vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 20–22; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–17; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy [[đường bên]]: 36–42.<ref name="randall98">{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=Q2suD8z5um4C&lpg=PT222&dq=&hl=vi&pg=PA222#v=onepage&q&f=false|title=The Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea|author1=John E. Randall|author2=Gerald R. Allen|author3=Roger C. Steene|publisher=Nhà xuất bản [[Đại học Hawaii]]|year=1998|isbn=978-0824818951|page=222}}</ref>

So với ''C. citrinellus'', ''[[Chaetodon guentheri]]'' có màu trắng (trừ thân sau màu vàng), ''[[Chaetodon miliaris]]'' có một đốm đen lớn trên cuống đuôi, còn ''[[Chaetodon dolosus]]'' có thân sau sẫm màu đen.

== Sinh thái học ==
[[Tập tin:Speckled butterflyfish (Chaetodon citrinellus) - 49150550163.jpg|nhỏ|209x209px|''C. citrinellus'']]
''C. citrinellus'' là loài [[ăn tạp]]; thức ăn của chúng bao gồm [[tảo]], [[giun nhiều tơ]] và một số loài [[thủy sinh không xương sống]] nhỏ.<ref name="fishbase" /> Loài này cũng ăn cả [[san hô]] nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thức ăn này.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Cole|first=Andrew|last2=Pratchett|first2=Morgan|last3=Jones|first3=Geoffrey|year=2008|title=Diversity and functional importance of coral-feeding fishes on tropical coral reefs|url=https://www.researchgate.net/publication/227815012_Diversity_and_functional_importance_of_coral-feeding_fishes_on_tropical_coral_reefs.pdf|journal=Fish and Fisheries|volume=9|pages=286–307|doi=10.1111/j.1467-2979.2008.00290.x}}</ref>

''C. citrinellus'' thường kết đôi với nhau, cũng có khi sống đơn độc. Cá con của ''C. citrinellus'' thường hợp thành đàn và bơi lẫn vào đàn cá con khác loài, nhất là ''[[Chaetodon kleinii]]''.<ref name="fishbase" />

== Thương mại ==
''C. citrinellus'' ít được xuất khẩu trong ngành thương mại [[cá cảnh]].<ref name="fao">{{chú thích sách|url=https://www.fao.org/3/y0770e/y0770e43.pdf|title=The living marine resources of the Western Central Pacific. Volume 5. Bony Fishes Part 3 (Menidae to Pomacentridae)|author=R. Pyle|publisher=[[FAO]]|year=2001|isbn=978-9251045879|editor=K. E. Carpenter; V. H. Niem|series=FAO Species Identification Guide for Fishery Purposes|page=3238|chapter=Chaetodontidae}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Cá bướm|C]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Kenya]]
[[Thể loại:Cá Tanzania]]
[[Thể loại:Cá Maldives]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Cá châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Cá Hawaii]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831]]

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Ít quan tâm (IUCN 3.1)

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Actinopterygii

Bộ (ordo): Acanthuriformes

Họ (familia): Chaetodontidae

Chi (genus): Chaetodon

Phân chi (subgenus): Exornator

Loài (species): C. citrinellus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Chaetodon citrinellus · Cuvier, 1831

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Chaetodon nigripes De Vis, 1884 - Chaetodon citrinellus semipunctatus Ahl, 1923


text:
# Đài phun nước Matthias
Đài phun nước Matthias (tiếng Hungary: Mátyás kútja) là một đài phun nước hoành tráng với một nhóm các tác phẩm điêu khắc độc đáo, tọa lạc ở phía tây lâu đài Buda, Budapest, Hungary.
Công trình này mang phong cách Tân Baroque, là tác phẩm chung của nhà điêu khắc Alajos Stróbl và bậc thầy xây dựng Alajos Hauszmann. Đài phun nước Matthias được khánh thành vào năm 1904. Đây là một trong những địa danh thu hút du khách yêu thích chụp ảnh mỗi khi có dịp đến thủ đô Budapest.

## Mô tả
Nhóm tác phẩm điêu khắc tại đài phun nước khắc họa hình ảnh vua Matthias đang đi săn cùng với các lính sai. Vua Matthias đang đứng trên đồi đá cao nhất trong khi mặc một bộ trang phục săn bắn. Người đang cầm một chiếc nỏ bằng tay phải. Dưới chân trái đức vua có một con nai khổng lồ đang nằm chết. Trên những tảng đá thấp hơn, một tên tay sai đang thổi tù và, trong khi một tên tay sai khác đang quay lưng lại, dựa vào một tảng đá gần ba chú chó săn.
Ngoài ra, còn có hai bức tượng khác ở hai bên thành đài phun nước. Bức tượng cô gái là Szép Ilonka - nhân vật nữ chính xinh đẹp xuất hiện trong bản ballad nổi tiếng thế kỷ 19 của Mihály Vörösmarty (một nhà thơ - nhà soạn kịch nổi tiếng người Hungary). Dựa theo nội dung bản ballad, trong chuyến săn bắn, cô gái nghèo Ilonka và vua Matthias có với nhau một câu chuyện tình yêu buồn (vì vua không chịu để lộ thân phận). Khi đang yêu nhau say đắm, Ilonka bất ngờ biết được danh tính thực sự của vị vua trẻ, nên cô đã rất tuyệt vọng vì sự chênh lệch giai cấp. Cô đã chết vì trái tim tan vỡ. Bức tượng còn lại là Galeotto Marzio - sử gia người Ý làm việc trong triều đình vua Matthias. Ông đang nghỉ ngơi cùng một chú chó khác và một con chim ưng (đậu trên cánh tay ông).

title: Đài phun nước Matthias

wikitext:
[[Tập_tin:Mátyás_kút.JPG|nhỏ|300x300px|Đài phun nước Matthias (Budapest)]]
'''Đài phun nước Matthias''' ([[tiếng Hungary]]: ''Mátyás kútja'') là một [[đài phun nước]] hoành tráng với một nhóm các tác phẩm [[điêu khắc]] độc đáo, tọa lạc ở phía tây [[lâu đài Buda]], [[Budapest]], [[Hungary]].

Công trình này mang phong cách Tân [[Baroque]], là tác phẩm chung của [[nhà điêu khắc]] Alajos Stróbl và bậc thầy xây dựng Alajos Hauszmann. Đài phun nước Matthias được khánh thành vào năm 1904.<ref>[https://pestbuda.hu/cikk/20200409_bukovszki_peter_megszepul_matyas_kutja_a_budai_varban Megszépül Mátyás kútja a budai Várban] - ''pestbuda.hu'' (bằng tiếng Hungary)</ref> Đây là một trong những địa danh thu hút du khách yêu thích chụp ảnh mỗi khi có dịp đến thủ đô Budapest.<ref>[https://www.planetware.com/budapest/castle-hill-h-ps-ch.htm 13 Top-Rated Tourist Attractions of Budapest's Castle Hill] - ''planetware.com''</ref>

== Mô tả ==
Nhóm tác phẩm điêu khắc tại đài phun nước khắc họa hình ảnh vua [[Mátyás Corvin|Matthias]] đang đi săn cùng với các lính sai. Vua Matthias đang đứng trên đồi đá cao nhất trong khi mặc một bộ trang phục săn bắn. Người đang cầm một chiếc nỏ bằng tay phải. Dưới chân trái đức vua có một [[Nai|con nai]] khổng lồ đang nằm chết. Trên những tảng đá thấp hơn, một tên tay sai đang thổi [[tù và]], trong khi một tên tay sai khác đang quay lưng lại, dựa vào một tảng đá gần ba chú [[chó săn]].

Ngoài ra, còn có hai bức tượng khác ở hai bên thành đài phun nước. Bức tượng cô gái là Szép Ilonka - nhân vật nữ chính xinh đẹp xuất hiện trong bản [[ballad]] nổi tiếng [[thế kỷ 19]] của Mihály Vörösmarty (một [[nhà thơ]] - [[Nhà viết kịch|nhà soạn kịch]] nổi tiếng [[người Hungary]]). Dựa theo nội dung bản ballad, trong chuyến săn bắn, cô gái nghèo Ilonka và vua Matthias có với nhau một câu chuyện tình yêu buồn (vì vua không chịu để lộ thân phận). Khi đang yêu nhau say đắm, Ilonka bất ngờ biết được danh tính thực sự của vị vua trẻ, nên cô đã rất tuyệt vọng vì sự chênh lệch giai cấp. Cô đã chết vì trái tim tan vỡ. Bức tượng còn lại là Galeotto Marzio - sử gia [[người Ý]] làm việc trong triều đình vua Matthias. Ông đang nghỉ ngơi cùng một chú chó khác và một con [[chim ưng]] (đậu trên cánh tay ông).

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Tác phẩm nghệ thuật Hungary]]
[[Thể loại:Budapest]]
[[Thể loại:Tòa nhà và kiến trúc ở Budapest]]


text:
# Metagonia conica
Metagonia conica là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Venezuela.

title: Metagonia conica

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Metagonia conica''
| image=
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia=[[Pholcidae]]
| genus=''[[Metagonia]]''
| binomial =''Metagonia conica''
| date =1893<ref>{{Reftabel|1893d-Simon|Spin}}</ref>
| binomial_authority =[[Eugène Simon|Simon]]
| species=
}}
'''''Metagonia conica''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Pholcidae]]. Loài này được phát hiện ở [[Venezuela]].

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Metagonia (Pholcidae)]]
[[Thể loại:Loài đặc hữu của Venezuela]]

{{Pholcinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Pholcidae

Chi (genus): Metagonia

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Metagonia conica · Simon


text:
# Giáo hội
Giáo hội là cụm từ Hán-Việt trong tiếng Việt để chỉ về (một, một số hoặc tất cả) tổ chức của những tập hợp, cộng đoàn người có cùng niềm tin tôn giáo căn bản giống nhau ("giáo" là tôn giáo, "hội" là hội đoàn, hội nhóm) và cũng thường gọi là Hội thánh. Thông thường, một giáo hội sẽ có tổ chức hoặc cơ quan quản trị của giáo hội đó. Tổ chức quản trị của giáo hội có thể xem là phương thức tổ chức bộ máy của một tôn giáo, có chức sắc và giáo lý được công nhận, nhưng thông thường được áp dụng cho Kitô giáo, Phật giáo. Trong Kitô giáo (Cơ đốc giáo) bao gồm Công giáo Rôma, Chính Thống giáo Đông phương và các hệ phái Tin Lành ở Việt Nam, chữ "Giáo hội" còn đồng nhất với chữ "Hội Thánh" (tương đương với chữ "Church" viết hoa trong tiếng Anh), trong khi Phật giáo sử dụng chữ "Sangha" (Hán Việt: "Tăng đoàn") để dịch chữ "Giáo hội".

## Kitô giáo
Đối với Kitô giáo, chữ giáo hội (Latinh: Ecclesia, tiếng Anh: Church) có nguồn gốc từ chữ κκλησία (Ekkkèsia) trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "triệu tập", và được dùng để chỉ những cuộc tụ họp dân chúng thường có tính cách tôn giáo. Thật ra, các văn bản Cựu Ước cũng đã dùng chữ này để chỉ cuộc triệu tập dân tộc Israel để nghe lệnh truyền của Thiên Chúa. Sau này, các giáo hội thuộc Kitô giáo muốn nhấn mạnh họ là cộng đoàn tín hữu thánh thiện do Thiên Chúa tuyển chọn thì xưng thêm thuật ngữ là Hội Thánh (Latinh: Ecclesia Sancta, tiếng Anh: Holy Church). Ví dụ: Hội Thánh Công giáo, Hội Thánh Tin Lành...
Thông thường, chữ Giáo hội dùng để chỉ tư cách pháp nhân về tổ chức, không dừng lại ở mối quan hệ trong đạo mà còn là mối quan hệ xã hội; còn chữ Hội Thánh dùng để chỉ đặc tính thiêng liêng, một tập hợp rộng rãi cả chức sắc và tín đồ có mối quan hệ trong tôn giáo, và chỉ mang tính chất tôn giáo thuần túy. Trên thực tế, trong Kitô giáo thì hai khái niệm này rất gần nhau, thậm chí đôi khi được hiểu là một và sử dụng như nhau.

## Phật giáo
Ở Việt Nam, các cộng đồng Phật giáo cũng dùng chữ giáo hội để chỉ tổ chức của mình, ví dụ Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất... nhưng chữ giáo hội của Phật giáo không giống nghĩa của Kitô giáo. Do đó, Giáo hội trong Phật giáo không tham chiếu đến chữ Church trong tiếng Anh.

## Ở Việt Nam
Có thể định nghĩa về tổ chức quản trị của giáo hội như sau: Tổ chức quản trị của Giáo hội là cơ cấu tổ chức, bộ máy hành chính của tôn giáo và cũng là cơ quan quyền lực của tôn giáo, trong đó tập trung ở một số người. Tổ chức/cơ quan quản trị của Giáo hội là tổ chức có tư cách pháp nhân, không chỉ quan hệ trong đạo mà còn là mối quan hệ xã hội. Hội thánh là nói về phần thiêng liêng, một tập hợp rộng rãi cả chức sắc và tín đồ có mối quan hệ trong đạo, mang tính chất tôn giáo thuần túy. Trên thực tế hai khái niệm này rất gần nhau, thậm chí ở một số tôn giáo, đôi khi được hiểu là một và sử dụng như nhau.
Theo định nghĩa của Nhà nước Việt Nam, tư cách pháp nhân tổ chức tôn giáo khác với tư cách pháp nhân của tôn giáo. Theo quyền tự do tín ngưỡng, các tôn giáo hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, phù hợp với luật pháp Việt Nam, mặc nhiên được thừa nhận tư cách pháp nhân. Tuy nhiên, một tổ chức tôn giáo được công nhận tư cách pháp nhân mới được hoạt động hợp pháp về mặt tổ chức như: duy trì quan hệ trên dưới về mặt tổ chức, có quyền sử dụng tài chính, tài sản theo quy định của pháp luật, tổ chức đại hội, hội nghị, mở trường đào tạo chức sắc, phong chức, điều chuyển chức sắc, in ấn xuất bản kinh sách, xây dựng nơi thờ tự...; duy trì các mối quan hệ dân sự với các tổ chức quan hệ với các tổ chức tôn giáo khác trong và ngoài nước, và tổ chức xã hội khác; chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hoạt động của tổ chức tôn giáo mình.

## Nhầm lẫn khi dịch tiếng Việt
Nhiều người vẫn còn nhầm lẫn khi dịch sang tiếng Việt. Thực tế, những ngôn ngữ phương Tây tại các quốc gia truyền thống Kitô giáo đều viết chung một mặt chữ có gốc từ "Ecclesia", nhưng khi viết hoa và viết thường thì mang nghĩa khác nhau. Đơn cử, trong tiếng Anh, chữ "Church" viết hoa thì có nghĩa là "Giáo hội" tức là một cộng đoàn tín hữu (mang tính tổ chức) còn khi "church" viết thường thì có nghĩa là ngôi "nhà thờ" hoặc ngôi "thánh đường" (thực thể kiến trúc). Vì vậy, cần phải để ý về hình thức viết hoặc văn cảnh mới hiểu được chính xác ý nghĩa. Ví dụ, "Catholic Church" nghĩa là "Giáo hội Công giáo" chứ không phải "nhà thờ Công giáo"; nhưng "a church" nghĩa là "một ngôi nhà thờ" chứ không phải "một giáo hội".

title: Giáo hội

wikitext:
'''Giáo hội''' là cụm từ [[Từ Hán-Việt|Hán-Việt]] trong [[tiếng Việt]] để chỉ về (một, một số hoặc tất cả) tổ chức của những tập hợp, cộng đoàn người có cùng niềm tin [[tôn giáo]] căn bản giống nhau ("''giáo''" là tôn giáo, "''hội''" là hội đoàn, hội nhóm) và cũng thường gọi là '''Hội thánh'''. Thông thường, một giáo hội sẽ có tổ chức hoặc cơ quan quản trị của giáo hội đó. Tổ chức quản trị của giáo hội có thể xem là phương thức tổ chức bộ máy của một tôn giáo, có chức sắc và giáo lý được công nhận, nhưng thông thường được áp dụng cho [[Kitô giáo]], [[Phật giáo]]. Trong Kitô giáo (Cơ đốc giáo) bao gồm [[Công giáo Rôma]], [[Chính Thống giáo Đông phương]] và các hệ phái [[Tin Lành tại Việt Nam|Tin Lành ở Việt Nam]], chữ "Giáo hội" còn đồng nhất với chữ "''Hội Thánh''" (tương đương với chữ "Church" viết hoa trong [[tiếng Anh]]), trong khi Phật giáo sử dụng chữ "''Sangha''" ([[Hán Việt]]: "Tăng đoàn") để dịch chữ "''Giáo hội''".

==Kitô giáo==
Đối với Kitô giáo, chữ ''giáo hội'' ([[Latinh]]: ''Ecclesia'', [[tiếng Anh]]: ''Church'') có nguồn gốc từ chữ ''κκλησία'' (''Ekkkèsia'') trong [[tiếng Hy Lạp]] có nghĩa là "triệu tập", và được dùng để chỉ những cuộc tụ họp dân chúng thường có tính cách [[tôn giáo]]. Thật ra, các văn bản [[Cựu Ước]] cũng đã dùng chữ này để chỉ cuộc triệu tập dân tộc [[Israel]] để nghe lệnh truyền của [[Thiên Chúa]]. Sau này, các giáo hội thuộc Kitô giáo muốn nhấn mạnh họ là cộng đoàn tín hữu thánh thiện do Thiên Chúa tuyển chọn thì xưng thêm thuật ngữ là ''Hội Thánh'' ([[Latinh]]: ''Ecclesia Sancta'', [[tiếng Anh]]: ''Holy Church''). Ví dụ: [[Giáo hội Công giáo Rôma|Hội Thánh Công giáo]], [[Tin Lành|Hội Thánh Tin Lành]]...

Thông thường, chữ ''Giáo hội'' dùng để chỉ tư cách [[pháp nhân]] về tổ chức, không dừng lại ở mối quan hệ trong đạo mà còn là mối quan hệ xã hội; còn chữ ''Hội Thánh'' dùng để chỉ đặc tính thiêng liêng, một tập hợp rộng rãi cả chức sắc và tín đồ có mối quan hệ trong tôn giáo, và chỉ mang tính chất tôn giáo thuần túy. Trên thực tế, trong Kitô giáo thì hai khái niệm này rất gần nhau, thậm chí đôi khi được hiểu là một và sử dụng như nhau<ref>[http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/241/0/1154/TIM_HIEU_TO_CHUC_GIAO_HOI_VA_VAN_DE_PHAP_NHAN_TON_GIAO Tìm hiểu tổ chức giáo hội và pháp nhân tôn giáo]</ref>.
==Phật giáo==
Ở Việt Nam, các cộng đồng [[Phật giáo]] cũng dùng chữ ''giáo hội'' để chỉ tổ chức của mình, ví dụ [[Giáo hội Phật giáo Việt Nam]], [[Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất]]... nhưng chữ ''giáo hội'' của Phật giáo không giống nghĩa của [[Kitô giáo]]. Do đó, Giáo hội trong Phật giáo không tham chiếu đến chữ ''Church'' trong [[tiếng Anh]].

==Ở Việt Nam==
Có thể định nghĩa về tổ chức quản trị của giáo hội như sau: Tổ chức quản trị của Giáo hội là cơ cấu tổ chức, bộ máy hành chính của tôn giáo và cũng là cơ quan quyền lực của tôn giáo, trong đó tập trung ở một số người. Tổ chức/cơ quan quản trị của Giáo hội là tổ chức có tư cách pháp nhân, không chỉ quan hệ trong đạo mà còn là mối quan hệ xã hội. Hội thánh là nói về phần thiêng liêng, một tập hợp rộng rãi cả chức sắc và tín đồ có mối quan hệ trong đạo, mang tính chất tôn giáo thuần túy. Trên thực tế hai khái niệm này rất gần nhau, thậm chí ở một số tôn giáo, đôi khi được hiểu là một và sử dụng như nhau.<ref>Nguyễn Cao Thanh, ''"Tìm hiểu tổ chức giáo hội và vấn đề pháp nhân tôn giáo"'' [http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/241/0/1154/TIM_HIEU_TO_CHUC_GIAO_HOI_VA_VAN_DE_PHAP_NHAN_TON_GIAO "Tìm hiểu tổ chức giáo hội và vấn đề pháp nhân tôn giáo"]. Ban Tôn giáo Chính phủ.</ref>

Theo định nghĩa của [[Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam|Nhà nước Việt Nam]], tư cách pháp nhân tổ chức tôn giáo khác với tư cách pháp nhân của tôn giáo. Theo quyền tự do tín ngưỡng, các tôn giáo hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, phù hợp với luật pháp Việt Nam, mặc nhiên được thừa nhận tư cách pháp nhân. Tuy nhiên, một tổ chức tôn giáo được công nhận tư cách pháp nhân mới được hoạt động hợp pháp về mặt tổ chức như: duy trì quan hệ trên dưới về mặt tổ chức, có quyền sử dụng tài chính, tài sản theo quy định của pháp luật, tổ chức đại hội, hội nghị, mở trường đào tạo chức sắc, phong chức, điều chuyển chức sắc, in ấn xuất bản kinh sách, xây dựng nơi thờ tự...; duy trì các mối quan hệ dân sự với các tổ chức quan hệ với các tổ chức tôn giáo khác trong và ngoài nước, và tổ chức xã hội khác; chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hoạt động của tổ chức tôn giáo mình.
== Nhầm lẫn khi dịch tiếng Việt ==
Nhiều người vẫn còn nhầm lẫn khi dịch sang tiếng Việt. Thực tế, những ngôn ngữ phương Tây tại các quốc gia truyền thống Kitô giáo đều viết chung một mặt chữ có gốc từ "Ecclesia", nhưng khi viết hoa và viết thường thì mang nghĩa khác nhau. Đơn cử, trong tiếng Anh, chữ "Church" viết hoa thì có nghĩa là "Giáo hội" tức là một cộng đoàn tín hữu (mang tính tổ chức) còn khi "church" viết thường thì có nghĩa là ngôi "nhà thờ" hoặc ngôi "thánh đường" (thực thể kiến trúc). Vì vậy, cần phải để ý về hình thức viết hoặc văn cảnh mới hiểu được chính xác ý nghĩa. Ví dụ, "Catholic Church" nghĩa là "Giáo hội Công giáo" chứ không phải "nhà thờ Công giáo"; nhưng "a church" nghĩa là "một ngôi nhà thờ" chứ không phải "một giáo hội".

==Chú thích==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Thuật ngữ tôn giáo]]


text:
# Mông Sơn
Mông Sơn là một xã thuộc huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Xã Mông Sơn có diện tích 45,86 km², dân số năm 2019 là 4.369 người, mật độ dân số đạt 95 người/km².

title: Mông Sơn

wikitext:
{{otheruses|Mông Sơn (định hướng)}}
{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam|xã
| tên = Mông Sơn
| hình =
| ghi chú hình =
| vĩ độ = 21
| vĩ phút = 52
| vĩ giây = 52
| kinh độ = 104
| kinh phút = 54
| kinh giây = 41
| diện tích = 45,86 km²
| dân số = 4.369 người<ref name=YENBAI2019/>
| thời điểm dân số = 2019
| mật độ dân số = 95 người/km²
| vùng = [[Tây Bắc Bộ]]
| tỉnh = [[Yên Bái]]
| huyện = [[Yên Bình]]
| thành lập =
| trụ sở UBND =
| mã hành chính = 04747<ref>[https://danhmuchanhchinh.gso.gov.vn/ Tổng cục Thống kê]</ref>
| mã bưu chính =
}}

'''Mông Sơn''' là một [[Xã (Việt Nam)|xã]] thuộc huyện [[Yên Bình]], tỉnh [[Yên Bái]], [[Việt Nam]].

Xã Mông Sơn có diện tích 45,86 km², dân số năm 2019 là 4.369 người<ref name=YENBAI2019>{{Chú thích web|url = http://yenbai.gov.vn/PublishingImages/Tran-Hung/2020/Thang-9/y%C3%AAn%20b%C3%A1i%20-%20bieu%201-%20dtts_huyen_xa.xls|title = Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Yên Bái|access-date = ngày 16 tháng 7 năm 2020|author = Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương|archive-date = 2022-08-05|archive-url = https://web.archive.org/web/20220805192518/https://yenbai.gov.vn/PublishingImages/Tran-Hung/2020/Thang-9/y%C3%AAn%20b%C3%A1i%20-%20bieu%201-%20dtts_huyen_xa.xls|url-status = dead}}</ref>, mật độ dân số đạt 95 người/km².

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

{{sơ khai Lào Cai}}
{{Đơn vị hành chính thuộc huyện Yên Bình}}

title: Hành chính

Quốc gia: Việt Nam

Vùng: Tây Bắc Bộ

Tỉnh: Yên Bái

Huyện: Yên Bình

title: Địa lý

title: Dân số (2019)

Tổng cộng: 4.369 người

Mật độ: 95 người/km²

title: Khác

Khác: x t s


text:
# TT3
TT3 là một lăng mộ thuộc làng Deir el-Medina, tọa lạc ở bờ tây của sông Nin. Đây là nơi chôn cất của Pashedu, một nghệ nhân sống vào những năm đầu của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập cổ đại, cùng gia quyến của ông. Pashedu còn là chủ nhân của ngôi mộ TT326.

## Chủ nhân
Pashedu (hoặc Peshedu), với danh hiệu Người hầu ở Nơi chân lý, là chủ nhân của lăng mộ TT3. Trên tường mộ, các cảnh vẽ cho biết, cha mẹ của ông là Menna và Huy; vợ của Pashedu có tên là Nezemtbehdet.

## Ngôi mộ
Ngôi mộ gồm một khoảng sân rộng và một nhà nguyện, có lối vào dẫn xuống các phòng mộ ngầm bên dưới. Những cảnh vẽ trên tường các phòng mộ hầu như vẫn còn nguyên vẹn. Tường của phòng mộ trong cùng được vẽ những bối cảnh và khắc những dòng văn tự trong Quyển sách của cái chết. Trần của phòng mộ này có hình vòm, và hình ảnh của các vị thần được vẽ trên đó. Những mảnh vỡ của cỗ quách khắc đầy văn tự trong Quyển sách của cái chết.

title: TT3

wikitext:
[[Tập tin:Tomb TT3 of Pashedu (Kairoinfo4u).jpg|nhỏ|Cảnh vẽ trên trần của ngôi mộ TT3]]
{{Hiero|Pasedu|<hiero>G40-A-V22:d-V1:D40</hiero>|align=right|era=nk}}
'''TT3''' là một lăng mộ thuộc làng [[Deir el-Medina]], tọa lạc ở bờ tây của [[sông Nin]]. Đây là nơi chôn cất của Pashedu, một nghệ nhân sống vào những năm đầu của [[Vương triều thứ Mười Chín của Ai Cập|Vương triều thứ 19]] trong lịch sử [[Ai Cập cổ đại]], cùng gia quyến của ông. Pashedu còn là chủ nhân của ngôi mộ TT326.

== Chủ nhân ==
Pashedu (hoặc Peshedu), với danh hiệu ''Người hầu ở Nơi chân lý'', là chủ nhân của lăng mộ TT3. Trên tường mộ, các cảnh vẽ cho biết, cha mẹ của ông là Menna và Huy; vợ của Pashedu có tên là Nezemtbehdet.

== Ngôi mộ ==
Ngôi mộ gồm một khoảng sân rộng và một [[nhà nguyện]], có lối vào dẫn xuống các phòng mộ ngầm bên dưới. Những cảnh vẽ trên tường các phòng mộ hầu như vẫn còn nguyên vẹn. Tường của phòng mộ trong cùng được vẽ những bối cảnh và khắc những dòng văn tự trong ''[[Quyển sách của cái chết]]''. Trần của phòng mộ này có hình vòm, và hình ảnh của các vị thần được vẽ trên đó. Những mảnh vỡ của cỗ [[Quách (đồ vật)|quách]] khắc đầy văn tự trong ''[[Quyển sách của cái chết]]''.

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
* Bertha Porter & Rosalind Moss (1964), ''[http://www.griffith.ox.ac.uk/topbib/pdf/pm1-1.pdf Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Statues, Reliefs and Paintings Volume I: The Theban Necropolis. Part 1: Private Tombs]'', Griffith Institute, tr.9-10

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Vương triều thứ Mười chín của Ai Cập]]
[[Thể loại:Lăng mộ Thebes]]


text:
# Buddelundia bulbosa
Buddelundia bulbosa là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Wahrberg miêu tả khoa học năm 1922.

title: Buddelundia bulbosa

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Buddelundia bulbosa''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| familia = [[Armadillidae]]
| classis = [[Lớp Giáp mềm|Malacostraca]]
| ordo = [[Bộ Chân đều|Isopoda]]
| genus = ''[[Buddelundia]]''
| species = '''''B. bulbosa'''''
| binomial = ''Buddelundia bulbosa''
| binomial_authority = Wahrberg, 1922A
}}
'''''Buddelundia bulbosa''''' là một loài [[Bộ Chân đều|chân đều]] trong họ [[Armadillidae]]. Loài này được Wahrberg miêu tả khoa học năm 1922.<ref>Schotte, M. (2010). ''Buddelundia bulbosa'' Wahrberg, 1922A. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het [[Cơ sở dữ liệu sinh vật biển]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=259409</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Buddelundia]]

{{Armadillidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Malacostraca

Bộ (ordo): Isopoda

Họ (familia): Armadillidae

Chi (genus): Buddelundia

Loài (species): B. bulbosa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Buddelundia bulbosa · Wahrberg, 1922A


text:
# Melanotus umbrosus
Melanotus umbrosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

title: Melanotus umbrosus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Melanotus umbrosus''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Bổ củi|Elateridae]]
| genus = ''[[Melanotus]]''
| species = '''''M. umbrosus'''''
| binomial = ''Melanotus umbrosus''
| binomial_authority = [[Giuseppe Platia|Platia]] & [[Rainer Schimmel|Schimmel]], 2001
}}
'''''Melanotus umbrosus''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Bổ củi|Elateridae]]. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Elateridae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}
* {{Thể loại Commons nội dòng}}

[[Thể loại:Melanotus]]

{{Elaterinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Melanotus

Loài (species): M. umbrosus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Melanotus umbrosus · Platia & Schimmel, 2001