text:
# Botrychium tenellum
Botrychium tenellum là một loài dương xỉ trong họ Ophioglossaceae. Loài này được Ångstr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Botrychium tenellum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Botrychium tenellum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Psilotopsida]]
| ordo = [[Ophioglossales]]
| familia = [[Ophioglossaceae]]
| genus = ''[[Botrychium]]''
| species = '''''B. tenellum'''''
| binomial = ''Botrychium tenellum''
| binomial_authority = Ångstr., 1854
}}
'''''Botrychium tenellum''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Ophioglossaceae]]. Loài này được Ångstr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-36101| title=''Botrychium tenellum''|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Botrychium tenellum}}
*{{wikispecies-inline|Botrychium tenellum}}
*{{IPNI2|Botrychium tenellum|17061580-1|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014}}
{{sơ khai dương xỉ}}

[[Thể loại:Botrychium]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

[[es:Botrychium tenellum]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Psilotopsida

Bộ (ordo): Ophioglossales

Họ (familia): Ophioglossaceae

Chi (genus): Botrychium

Loài (species): B. tenellum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Botrychium tenellum · Ångstr., 1854


text:
# Bất đẳng thức Agmon
Trong giải tích toán học, các bất đẳng thức Agmon bao gồm hai bất đẳng thức nội suy có liên quan chặt chẽ giữa các không gian {\displaystyle L^{\infty }} và không gian Sobolev {\displaystyle H^{s}}, rất hữu ích trong việc nghiên cứu các phương trình đạo hàm riêng. Kết quả này được đặt tên theo Shmuel Agmon, nhà toán học người Israel.

## Phát biểu
Cho {\displaystyle u\in H^{2}(\Omega )\cap H_{0}^{1}(\Omega )}, trong đó {\displaystyle \Omega \subset \mathbb {R} ^{k}} với {\displaystyle k=2,3} khi đó bất đẳng thức Agmon khẳng định tồn tại hằng số {\displaystyle C} sao cho
- Trường hợp {\displaystyle k=2}:

{\displaystyle \|u\|_{L^{\infty }(\Omega )}\leq C\|u\|_{L^{2}(\Omega )}^{1/2}\|u\|_{H^{2}(\Omega )}^{1/2}}
- Trường hợp {\displaystyle k=3}:

{\displaystyle \|u\|_{L^{\infty }(\Omega )}\leq C\|u\|_{H^{1}(\Omega )}^{1/2}\|u\|_{H^{2}(\Omega )}^{1/2}}
và
{\displaystyle \|u\|_{L^{\infty }(\Omega )}\leq C\|u\|_{L^{2}(\Omega )}^{1/4}\|u\|_{H^{2}(\Omega )}^{3/4}}.
- Đối với trường hợp tổng quát {\displaystyle n-}chiều: chọn {\displaystyle s_{1},s_{2}} sao cho {\displaystyle s_{1}<{\frac {n}{2}}<s_{2}}. Khi đó, nếu {\displaystyle 0<\theta <1} và {\displaystyle {\frac {n}{2}}=\theta s_{1}+(1-\theta )s_{2}}, tồn tại hằng số {\displaystyle C} sao cho

{\displaystyle \|u\|_{L^{\infty }(\Omega )}\leq C\|u\|_{H^{s_{1}}(\Omega )}^{\theta }\|u\|_{H^{s_{2}}(\Omega )}^{1-\theta }}
với mọi {\displaystyle u\in H^{s_{2}}(\Omega )}.

wikiname: viwiki

title: Bất đẳng thức Agmon

in_language: vi

wikitext:
Trong [[giải tích toán học]], các '''bất đẳng thức Agmon''' bao gồm hai bất đẳng thức nội suy có liên quan chặt chẽ giữa các không gian <math>L^\infty</math> và [[không gian Sobolev]] <math>H^s</math>, rất hữu ích trong việc nghiên cứu các [[Phương trình vi phân riêng phần|phương trình đạo hàm riêng]]. Kết quả này được đặt tên theo [[Shmuel Agmon]], nhà toán học người [[Israel]].<ref>Lemma 13.2, in: Agmon, Shmuel,  ''Lectures on Elliptic Boundary Value Problems'', AMS Chelsea Publishing, Providence, RI, 2010. <nowiki>ISBN 978-0-8218-4910-1</nowiki>.</ref>

== Phát biểu ==
Cho <math>u\in H^2(\Omega)\cap H^1_0(\Omega)</math>, trong đó <math>\Omega\subset\mathbb{R}^k
</math> với <math>k=2,3
</math> khi đó bất đẳng thức Agmon khẳng định tồn tại hằng số <math>C
</math> sao cho

* '''Trường hợp <math>k
=2
</math>:'''

<math>\|u\|_{L^\infty(\Omega)}\le C\|u\|_{L^2 (\Omega)}^{1/2}\|u\|_{H^2(\Omega)}^{1/2}
</math>

* '''Trường hợp <math>k= 3

</math>:'''

<math>\|u\|_{L^\infty(\Omega)}\le C\|u\|_{H^1(\Omega)}^{1/2}\|u\|_{H^2(\Omega)}^{1/2}
</math>

và

<math>\|u\|_{L^\infty(\Omega)}\le C\|u\|_{L^2(\Omega)}^{1/4}\|u\|_{H^2(\Omega)}^{3/4}
</math>.

* '''Đối với trường hợp tổng quát <math>n-

</math>chiều:''' chọn <math>s_1,s_2

</math> sao cho <math>s_1<\frac{n}{2}< s_2

</math>. Khi đó, nếu <math>0<\theta <1

</math> và <math>\frac{n}{2}=\theta s_1 + (1-\theta)s_2

</math>, tồn tại hằng số <math>C

</math> sao cho

<math>\|u\|_{L^\infty(\Omega)}\le C\|u\|_{H^{s_1}(\Omega)}^{\theta}\|u\|_{H^{s_2}(\Omega)}^{1-\theta}

</math>

với mọi <math>u\in H^{s_2}(\Omega)

</math>.

== Xem thêm ==

* [[Bất đẳng thức Ladyzhenskaya]]

== Tài liệu tham khảo ==
{{tham khảo}}

* Agmon, Shmuel (2010). ''Lectures on elliptic boundary value problems''. Providence, RI: AMS Chelsea Publishing. ISBN <bdi>978-0-8218-4910-1</bdi>.
* Foias, Ciprian; Manley, O.; Rosa, R.; Temam, R. (2001). ''[[iarchive:navierstokesequa0000unse|Navier-Stokes Equations and Turbulence]]''. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN <bdi>0-521-36032-3</bdi>.

[[Thể loại:Bất đẳng thức]]
[[Thể loại:Định lý trong giải tích]]


text:
# Crévic
 Crévic  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

title: Crévic

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name = Crévic[[Tập tin:Blason Crevic 54.svg|80 px]]
|region = [[Lorraine (region)|Lorraine]]
|department = [[Meurthe-et-Moselle]]
|arrondissement = [[Lunéville (quận)|Quận Lunéville]]
|canton = [[Tổng Lunéville-Nord]]
|INSEE = 54145
|postal code = 54110
|mayor = Jean-Paul Henry
|term = 2008–2014
|intercommunality = [[Liên xã Pays du Sânon]]
|longitude = 6.40472222222
|latitude = 48.6397222222
|elevation m = 220
|elevation min m = 205
|elevation max m = 315
|area km2 = 10.69
|population = 917
|population date = 1999
}}

''' Crévic ''' là một [[Xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle|xã]] của [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Meurthe-et-Moselle]], thuộc [[vùng của Pháp|vùng]] [[Grand Est]], đông bắc nước [[Pháp]]. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 [[mét]] trên [[mực nước biển]].

{{Xã của Meurthe-et-Moselle}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{DEFAULTSORT:Crevic}}
[[Thể loại:Xã của Meurthe-et-Moselle]]

{{MeurtheMoselle-stub}}

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Grand Est

Tỉnh: Meurthe-et-Moselle

Quận: Quận Lunéville

Tổng: Tổng Lunéville-Nord

Xã (thị) trưởng: Jean-Paul Henry · (2008–2014)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 10,69 km2 (4,13 dặm vuông Anh)

Thống kê: 1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.

Thống kê: 2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.


text:
# Topaz
Topaz hay hoàng ngọc là một khoáng vật silicat của nhôm và flo có công thức hóa học là Al2[SiO4](F,OH)2. Lần đầu tiên topaz được sử dụng làm đá quý trong đồ trang sức năm 1737 do Henekel (khi ông mô tả mỏ Saxon) bởi lẽ topaz có độ cứng tương đối cao, ánh thủy tinh tương đối mạnh và đặc biệt là có màu sắc đa dạng. Tên gọi của Topaz bắt nguồn từ chữ Hy Lạp là topazos có nghĩa là tìm kiếm, theo ngôn ngữ Phạn cổ topaz có nghĩa là lửa. Trước đây, một số loại đá quý có màu vàng, thậm chí cả những loại màu lục cũng được gọi là topaz.

## Cấu trúc tinh thể
Các thành phần nguyên tố trong topaz gồm: Al2O3 chiếm 62-48%;  SiO2: 39,0 - 28,2%;  F: 13 - 20,4%;  H2O: 2,45%. F & OH có thể thay thế cho nhau vì vậy topaz không có OH sẽ có công thức là Al2F2SiO4 và không có F là topaz hydroxyl Al2(OH)2SiO4.
Đối với topaz không màu, màu lam, màu nâu loại giàu F thường có các bao thể hang hốc chứa 2 hoặc 3 pha. Các hang hốc thường có dạng giọt nước và dạng bóng, một trong chúng có thể là khí CO2.
Ngoài ra còn có các bao thể rắn như: anbit dạng tấm, apatit, brucit, muscovit, fluorit, gotit, granat, hematit...
Topaz kết tinh theo hệ trực thoi với các yếu tố đối xứng: 3L23PC. Các dạng tập hợp thường gặp là lăng trụ có các khía sâu chạy song song với chiều dài tinh thể. Dạng tinh thể hoàn chỉnh 2 tháp hiếm gặp mà thường có một tháp dạng vòm còn đầu kia là mặt cát khai cơ sở do nó bị vỡ tách ra từ đá gốc. Các tinh thể đẹp chỉ thấy trong các hốc, chúng có nhiều mặt hoàn hảo, kích thước lớn (có khi nặng tới 25 – 32 kg). Dạng phổ biến nhất là lăng trụ với các hình đơn [110]; [120]; [041] song diện [001], lưỡng tháp [111], [223]...
Do tính cát khai hoàn toàn theo mặt cơ sở nên topaz thường được mài cắt có chiều dài của hình oval hoặc hình giọt nước chạy theo chiều dài tinh thể sẽ có khuynh hướng nứt đôi viên đá thậm chí bị vỡ làm 2 phần. Những viên có màu đậm trung bình được mài cắt kiểu emơrôt (cắt bậc).
Độ cứng tuyệt đối:  1427 kg/mm².

## Các tính chất quang học
- Topaz thường không màu, màu lam, lam-lục giống màu aquamarin, màu vàng, còn hồng và đỏ thì hiếm.
- Lưỡng chiết: 0,008 - /gamemode creative
- Ánh: topaz có ánh thủy tinh và có đặc tính trơn, nhưng có một chút ánh lửa.
- Topaz luôn luôn trong suốt, trừ những trường hợp có nhiều bao thể tạo hiện tượng đám mây.
- Tính đa sắc: Rõ nhưng không mạnh, trừ trường hợp màu hồng có ánh lửa: màu hồng và không màu.

Những viên màu đỏ vàng (màu Sherry) cho 3 màu: vàng mật ong, vàng đỏ, vàng hồng nhạt.
Màu lam: màu lam, hồng nhạt, xanh lam.
- Dưới kính lọc Chelsea những viên màu lam cho màu lam phớt lục.
- Phổ hấp thụ: Phổ hấp thụ của topaz không thể quan sát để giám định trừ màu Sherry; màu này do nguyên tố Cr, nhưng nó không cho phổ hấp thụ. Tuy nhiên khi chúng được xử lý nhiệt sẽ có vạch kép tại 6828, và có thể nhìn thấy tốt hơn nếu ánh sáng đi vào viên đá được lọc bằng CuSO4.
- Tính phát quang: Thay đổi tuỳ theo hai loại giàu hydroxyl (OH) và loại giàu F: Topaz màu xanh lam và không màu phát quang màu vàng nhạt, lục nhạt yếu dưới sóng dài, còn dưới sóng ngắn thì cường độ yếu hơn nhiều.

## Các phương pháp xử lý và tổng hợp
Topaz thường bị nhạt màu đi khi nung ở nhiệt độ cao. Topaz màu đỏ nâu của Brasil chuyển sang không màu ở nhiệt độ 450 °C, nhưng khi nguội nó chuyển sang màu hồng cá hồi đến màu đỏ tím tuỳ theo màu sắc ban đầu và độ mạnh của nhiệt độ. Topaz không được tổng hợp cho mục đích công nghiệp.

title: Topaz

wikitext:
{{Thông tin khoáng vật
| boxbgcolor = #8f573f
| boxtextcolor = #ffffff
| tên       = Topaz
| thể loại   = [[Khoáng vật silicat]]
| chiều rộng hộp   =
| màu  nền hộp =
| hình      = TopazeRose2.jpg
| tiêu đề hình    = topaz
| công thức    = Al2SiO4(F,OH)2
| màu      = trong suốt (không lẫn tạp chất), xanh, nâu, cam, xám, vàng, lục, hồng và hồng đậm.
| dạng thường  = lăng trụ
| hệ tinh thể     = [[hệ tinh thể trực thoi|hệ trực thoi]]
| song tinh    =
| cát khai    = hoàn toàn theo [001]
| vết vỡ   = [[vỏ sò]]
| mohs       = 8
| ánh      = Thủy tinh
| khúc xạ  = nα = 1,606–1,629
nβ = 1,609–1,631
nγ = 1,616–1,638
| thuộc tính quang = hai trục (+)
| dispersion = 0,014
| khúc xạ kép = δ = 0,010
| đa sắc = yếu trên mẫu lát mỏng
| màu vết vạch     = trắng
| tỷ trọng    = 3,49–3,57
| tính trong mờ = trong suốt
| khác       = huỳnh quang, tia tử ngoại ngắn =vàng cam, tia tử ngoại dài=kem
| tham chiếu = <ref>Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, ''Manual of Mineralogy'', 20th ed., ISBN 0-471-80580-7</ref><ref name=Handbook>http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/topaz.pdf Sổ tay khoáng vật học</ref><ref name=Mindat>http://www.mindat.org/show.php?id=3996&ld=1&pho= Mindat</ref><ref name=Webmineral>http://webmineral.com/data/Topaz.shtml Webmineral</ref>
}}
'''Topaz''' hay '''hoàng ngọc'''<ref>Nguyễn Ngọc Phách. ''Chữ Nho và Đời Sống Mới''. Arlington, VA: Tổ hợp Xuất bản Miền Đông, 2004. Tr 286</ref> là một [[khoáng vật silicat]] của [[nhôm]] và [[flo]] có công thức hóa học là [[nhôm|Al]]2[SiO4]([[flo|F]],OH)2. Lần đầu tiên topaz được sử dụng làm đá quý trong đồ trang sức năm 1737 do [[Henekel]] (khi ông mô tả mỏ Saxon) bởi lẽ topaz có độ cứng tương đối cao, ánh thủy tinh tương đối mạnh và đặc biệt là có màu sắc đa dạng. Tên gọi của Topaz bắt nguồn từ chữ Hy Lạp là topazos có nghĩa là tìm kiếm, theo ngôn ngữ Phạn cổ topaz có nghĩa là lửa. Trước đây, một số loại [[ngọc|đá quý]] có màu vàng, thậm chí cả những loại màu lục cũng được gọi là topaz.

== Cấu trúc tinh thể ==

Các thành phần nguyên tố trong topaz gồm: Al2O3 chiếm 62-48%;  SiO2: 39,0 - 28,2%;  F: 13 - 20,4%;  H2O: 2,45%. F & OH có thể thay thế cho nhau vì vậy topaz không có OH sẽ có công thức là Al2F2SiO4 và không có F là topaz hydroxyl Al2(OH)2SiO4.

Đối với topaz không màu, màu lam, màu nâu loại giàu F thường có các bao thể hang hốc chứa 2 hoặc 3 pha. Các hang hốc thường có dạng giọt nước và dạng bóng, một trong chúng có thể là khí CO2.
Ngoài ra còn có các bao thể rắn như: [[albit|anbit]] dạng tấm, [[apatit]], [[brucit]], [[muscovit]], [[fluorit]], [[gotit]], [[granat]], [[hematit]]...

Topaz kết tinh theo [[hệ tinh thể trực thoi|hệ trực thoi]] với các yếu tố đối xứng: 3L23PC. Các dạng tập hợp thường gặp là lăng trụ có các khía sâu chạy song song với [[chiều dài]] tinh thể. Dạng tinh thể hoàn chỉnh 2 tháp hiếm gặp mà thường có một tháp dạng vòm còn đầu kia là mặt [[cát khai]] cơ sở do nó bị vỡ tách ra từ đá gốc. Các tinh thể đẹp chỉ thấy trong các hốc, chúng có nhiều mặt hoàn hảo, kích thước lớn (có khi nặng tới 25 – 32 kg). Dạng phổ biến nhất là lăng trụ với các hình đơn [110]; [120]; [041] song diện [001], lưỡng tháp [111], [223]...

Do tính cát khai hoàn toàn theo mặt cơ sở nên topaz thường được mài cắt có [[chiều dài]] của hình oval hoặc hình giọt nước chạy theo [[chiều dài]] tinh thể sẽ có khuynh hướng nứt đôi viên đá thậm chí bị vỡ làm 2 phần. Những viên có màu đậm trung bình được mài cắt kiểu emơrôt (cắt bậc).

Độ cứng tuyệt đối:  1427 kg/mm².

== Các tính chất quang học ==
* Topaz thường không màu, màu lam, lam-lục giống màu [[ngọc xanh biển|aquamarin]], màu vàng, còn hồng và đỏ thì hiếm.
* Lưỡng chiết: 0,008 - /gamemode creative
* Ánh: topaz có ánh thủy tinh và có đặc tính trơn, nhưng có một chút ánh lửa.
* Topaz luôn luôn trong suốt, trừ những trường hợp có nhiều bao thể tạo hiện tượng đám mây.
* Tính đa sắc: Rõ nhưng không mạnh, trừ trường hợp màu hồng có ánh lửa: màu hồng và không màu.
Những viên màu đỏ vàng (màu Sherry) cho 3 màu: vàng mật ong, vàng đỏ, vàng hồng nhạt.
Màu lam: màu lam, hồng nhạt, xanh lam.

* Dưới kính lọc Chelsea những viên màu lam cho màu lam phớt lục.
* Phổ hấp thụ: Phổ hấp thụ của topaz không thể quan sát để giám định trừ màu Sherry; màu này do nguyên tố [[Cr]], nhưng nó không cho phổ hấp thụ. Tuy nhiên khi chúng được xử lý nhiệt sẽ có vạch kép tại 6828, và có thể nhìn thấy tốt hơn nếu ánh sáng đi vào viên đá được lọc bằng CuSO4.
* Tính phát quang: Thay đổi tuỳ theo hai loại giàu hydroxyl (OH) và loại giàu [[F]]: Topaz màu xanh lam và không màu phát quang màu vàng nhạt, lục nhạt yếu dưới sóng dài, còn dưới sóng ngắn thì cường độ yếu hơn nhiều.

==Các phương pháp xử lý và tổng hợp==

Topaz thường bị nhạt màu đi khi nung ở nhiệt độ cao. Topaz màu đỏ nâu của [[Brasil]] chuyển sang không màu ở nhiệt độ 450 °C, nhưng khi nguội nó chuyển sang màu hồng cá hồi đến màu đỏ tím tuỳ theo màu sắc ban đầu và độ mạnh của nhiệt độ. Topaz không được tổng hợp cho mục đích công nghiệp.

==Nguồn gốc và phân bố==

Topaz phổ biến trong các thành tạo [[pecmatit|pegmatit]], cộng sinh với [[tuamalin]], [[fluorit]], [[thạch anh]], [[Ngọc lục bảo|berin]], [[felspat]]. Đôi khi cũng gặp topaz trong các [[mạch nhiệt dịch]].

Các mỏ nổi tiếng ở Brazil (bang [[Minas]], [[Gerais]]); Mỏ Lapaz của [[Mehico]] có nguồn topaz màu vàng; ở Mỹ có mỏ topaz màu hồng, vàng và xanh lam rất đẹp. Một số nước khác cũng khai thác nhiều topaz như Úc, [[Myanmar]] và đặc biệt là ở Nga khai thác nhiều topaz màu lam, màu lục ở vùng [[dãy núi Ural|núi Ural]].

Ở Việt Nam, topaz được tìm thấy trong pegmatit ở Thạch Khoán, Vĩnh Phú <ref>{{chú thích web | url = http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=48 | tiêu đề = ldjewellery.com | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 28 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản =  | ngôn ngữ =  | archive-date = 2008-12-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081205063340/http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=48 }}</ref>, đi cùng với [[thạch anh]], berin và một số khoáng vật khác.<ref>{{chú thích web | url = http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=78 | tiêu đề = ldjewellery.com | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 28 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản =  | ngôn ngữ =  | archive-date = 2009-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090211002725/http://ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=78 | url-status = dead }}</ref> Topaz vùng Xuân Lệ, Thường Xuân, Thanh Hoá cũng có nguồn gốc pegmatit, cộng sinh với aquamarin và thạch anh. Topaz Lâm Đồng trong pegmatit cộng sinh với felspat, thạch anh.

==Phân biệt topaz với các đá tự nhiên và đá tổng hợp==
===Phân biệt với đá tự nhiên===
* Thạch anh: Dùng chất lỏng [[bromoform]]: topaz chìm xuống còn thạch anh sẽ nổi lên.
* Berin <ref name="ldjewellery.com">{{Chú thích web |url=http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=68 |ngày truy cập=2008-12-14 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date=2010-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412185752/http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=68 }}</ref>, [[orthoclas]] và brazilianit cũng dùng phương pháp tỷ trọng và đo chiết suất (berin - 1,57; octolaz 1,53; brarilianit - 1,602-1,623).
* Danburit, tuamalin và apatit: dùng khúc xạ kế hoặc chất lỏng Di-iodmetan (tỷ trọng 3,33). Mặt khác apatit cho phổ hấp thụ mạnh ở vùng lục tại 511, 490 và vùng da cam 631, 622; còn 5 hay có các bao thể và vết nứt trong khi topaz thường sạch hơn.
* Corindon<ref>{{chú thích web | url = http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=65 | tiêu đề = ldjewellery.com | author =  | ngày =  | ngày truy cập = 28 tháng 9 năm 2015 | nơi xuất bản =  | ngôn ngữ =  | archive-date = 2009-02-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090211002606/http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=65 | url-status = dead }}</ref>,[[cryzoberin]]<ref name="ldjewellery.com"/> và [[zircon]]: dùng khúc xạ kế là phân biệt được rõ ràng.

===Phân biệt với đá tổng hợp===
Topaz tổng hợp đã được làm để cho mục đích nghiên cứu lý thuyết chứ không phải để thăm dò thị trường. Quá trình đã được thực hiện do tác dụng của axit [[hydrofluosilic]] trên Si và Al với sự có mặt của H2O ở nhiệt độ 500 °C.

Loại đá được gọi là topaz tổng hợp chính là [[xa-phia|sapphire]] tổng hợp có màu thích hợp với màu sắc của topaz.

==Xem thêm==
*[http://www.ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=78 Thạch anh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211002725/http://ldjewellery.com/Default.aspx?ctl=Article&aID=78 |date=2009-02-11 }}
*[[Danh sách khoáng vật]]

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}
{{thể loại Commons|Topaz}}
{{Trang sức}}

[[Thể loại:Khoáng vật silicat]]
[[Thể loại:Khoáng vật nhôm]]
[[Thể loại:Đá quý]]
[[Thể loại:Silicat đảo]]
[[Thể loại:Khoáng vật hệ thoi]]
[[Thể loại:Khoáng vật phát quang]]

title: Thông tin chung

Thể loại: Khoáng vật silicat

Hệ tinh thể: hệ trực thoi

title: Nhận dạng

Màu: Thủy tinh

Dạng thường tinh thể: lăng trụ

Cát khai: hoàn toàn theo [001]

Vết vỡ: vỏ sò

Ánh: Thủy tinh

Màu vết vạch: trắng

Tính trong mờ: trong suốt

Thuộc tính quang: hai trục (+)

Đa sắc: yếu trên mẫu lát mỏng


text:
# Crossoglossa polyblephara
Crossoglossa polyblephara là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Schltr.) Dodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.

title: Crossoglossa polyblephara

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Crossoglossa polyblephara''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| genus = ''[[Crossoglossa]]''
| species = '''''C. polyblephara'''''
| binomial = ''Crossoglossa polyblephara''
| binomial_authority = ([[Schltr. (tác giả)|Schltr.]]) Dodson
}}
'''''Crossoglossa polyblephara''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Lan]]. Loài này được (Schltr.) Dodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-49167| title=''Crossoglossa polyblephara''|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Crossoglossa polyblephara}}
*{{wikispecies-inline|Crossoglossa polyblephara}}
*{{IPNI2|Crossoglossa polyblephara|979549-1|access-date=ngày 7 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Crossoglossa]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993]]

{{Malaxideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Orchidaceae

Chi (genus): Crossoglossa

Loài (species): C. polyblephara

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Crossoglossa polyblephara · (Schltr.) Dodson


text:
# Stanhopea saccata
Stanhopea saccata là một loài lan có mặt từ México (Chiapas) to Central America.

title: Stanhopea saccata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Stanhopea saccata''
| image = Stanhopea saccata Orchi 12.jpg
| image_caption = ''Stanhopea saccata'' flower
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| subfamilia = [[Phân họ Lan biểu sinh|Epidendroideae]]
| tribus = [[Maxillarieae]]
| subtribus = [[Stanhopeinae]]
| genus = ''[[Stanhopea]]''
| species = '''''S. saccata'''''
| binomial = ''Stanhopea saccata''
| binomial_authority = [[James Bateman|Bateman]]
| synonyms = ''Stanhopea elegantula'' <small>[[Robert Allen Rolfe|Rolfe]]</small>
}}
'''''Stanhopea saccata''''' là một loài [[Họ Lan|lan]] có mặt từ [[México]] ([[Chiapas]]) to Central America.

{{Commons|Stanhopea saccata}}
{{Wikispecies|Stanhopea saccata}}

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:MonographTrochi4Goul 0142.jpg
Tập tin:Stanhopea saccata Orchi 01.jpg
Tập tin:Stanhopea saccata Orchi 2012--07-05 012.jpg
Tập tin:Stanhopea saccata Orchi 2012--07-05 017.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline|Stanhopea Saccata}}

[[Thể loại:Stanhopea|saccata]]

{{Maxillarieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân họ (subfamilia): Epidendroideae

Tông (tribus): Maxillarieae

Phân tông (subtribus): Stanhopeinae

Chi (genus): Stanhopea

Loài (species): S. saccata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Stanhopea saccata · Bateman

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: Stanhopea elegantula Rolfe


text:
# Emil Karewicz
Emil Karewicz (sinh ngày 13 tháng 3 năm 1923 - mất ngày 18 tháng 3 năm 2020) là một diễn viên người Ba Lan.

## Sự nghiệp
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Emil Karewicz tốt nghiệp Trường Sân khấu Iwo Gall (cùng với Ryszard Barycz, Bronisław Pawlik và Barbara Krafftówna). Ông đã biểu diễn trên các sân khấu ở Łódź, chủ yếu là ở Nhà hát Jaracz và Nhà hát mới. Kể từ năm 1962, Emil Karewicz  chuyển đến biểu diễn ở Warsaw, cụ thể là tại Nhà hát Ateneum (Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie), Nhà hát kịch (Teatr Dramatyczny w Warszawie), và Nhà hát Mới (Teatr Nowy w Warszawie 1947-2005). Ông nghỉ hưu vào năm 1983.
Emil Karewicz qua đời vào ngày 18 tháng 3 năm 2020, chỉ 5 ngày sau khi bước sang tuổi 97.

## Thành tích nghệ thuật
- Warsaw Premiere (Warszawska premiera) (1951)
- Youth of Chopin (Młodość Chopina) (1952)
- Kanał (1956)
- Pętla  aka The Noose (1958)
- The Eighth Day of the Week (1958)
- Krzyżacy (1960)
- Tonight a City Will Die (W nocy umrze miasto) (1961)
- Na białym szlaku (1962)
- How I Unleashed World War II (Jak rozpętałem drugą wojnę światową) (1969)
- Hubal (1973)
- Wszyscy i nikt (1977)
- Sekret Enigmy (Enigma Secret) (1979)
- Polonia Restituta (1981)
- Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć (2012)

### Sê-ri phim truyền hình
- Stawka większa niż życie (1967–1968)
- Lalka (1978)[3]
- Alternatywy 4 (1983)
- Barwy szczęścia (2007–2013)

title: Emil Karewicz

wikitext:
{{Thông tin nhân vật
| tên = Emil Karewicz
| hình = Emil Karewicz (2).jpg
| ghi chú hình =
}}
[[Tập_tin:Emil_Karewicz.jpg|phải|200x200px]]
'''Emil Karewicz''' (sinh ngày 13 tháng 3 năm 1923 - mất ngày 18 tháng 3 năm 2020) là một [[diễn viên]] [[người Ba Lan]].

== Sự nghiệp ==
Sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai]], Emil Karewicz tốt nghiệp Trường Sân khấu Iwo Gall (cùng với Ryszard Barycz, [[Bronisław Pawlik]] và [[Barbara Krafftówna]]). Ông đã biểu diễn trên các sân khấu ở [[Łódź]], chủ yếu là ở Nhà hát Jaracz và Nhà hát mới. Kể từ năm 1962, Emil Karewicz  chuyển đến biểu diễn ở [[Warsaw]], cụ thể là tại Nhà hát Ateneum (''Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie''), Nhà hát kịch (''Teatr Dramatyczny w Warszawie''), và Nhà hát Mới (''Teatr Nowy w Warszawie 1947-2005'').<ref>[http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=114707 Biography] at the filmpolski.pl (in Polish). Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2014.</ref> Ông nghỉ hưu vào năm 1983.
Emil Karewicz qua đời vào ngày 18 tháng 3 năm 2020, chỉ 5 ngày sau khi bước sang tuổi 97.<ref>{{Chú thích web|url=https://kultura.onet.pl/film/wiadomosci/emil-karewicz-nie-zyje-popularny-aktor-zmarl-w-wieku-97-lat/chcnfrp|title=Emil Karewicz nie żyje. Popularny aktor zmarł w wieku 97 lat|website=kultura.onet.pl|access-date = ngày 18 tháng 3 năm 2020}}</ref>

== Thành tích nghệ thuật ==

* ''Warsaw Premiere'' (''Warszawska premiera'') (1951)
* ''Youth of Chopin'' (''Młodość Chopina'') (1952)
* ''Kanał'' (1956)
* ''Pętla''  aka ''The Noose'' (1958)
* ''The Eighth Day of the Week'' (1958)
* ''Krzyżacy'' (1960)
* ''Tonight a City Will Die'' (''W nocy umrze miasto'') (1961)
* ''Na białym szlaku'' (1962)
* ''How I Unleashed World War II'' (''Jak rozpętałem drugą wojnę światową'') (1969)
* ''Hubal'' (1973)
* ''Wszyscy i nikt'' (1977)
* ''Sekret Enigmy'' ''(Enigma Secret)'' (1979)
* ''Polonia Restituta'' (1981)
* ''Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć'' (2012)

=== Sê-ri phim truyền hình ===

* ''Stawka większa niż życie'' (1967–1968)
* ''Lalka'' (1978)<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0127384 ''Lalka (Mini-Series 1978)''] at the [[IMDb]].  Retrieved ngày 6 tháng 12 năm 2014.</ref>
* ''Alternatywy 4'' (1983)
* ''Barwy szczęścia'' (2007–2013)

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* {{IMDb name|id=0439202|name=Emil Karewicz}}
* [http://www.akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/aktorzy/emil-karewicz/123 Emil Karewicz] at the ''Akademia Polskiego Filmu'' {{in lang|pl}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Karewicz, Emil}}
[[Thể loại:Sinh năm 1923]]
[[Thể loại:Mất năm 1923]]
[[Thể loại:Diễn viên Ba Lan]]
[[Thể loại:Mất năm 2020]]
[[Thể loại:Nam diễn viên Ba Lan]]
[[Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Ba Lan]]
[[Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Ba Lan]]


text:
# Humbercamps
Humbercamps là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

## Dân số
| 1962                                                           | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| -------------------------------------------------------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 256                                                            | 262  | 240  | 254  | 266  | 251  | 235  |
| Số liệu điều tra dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần |      |      |      |      |      |      |

title: Humbercamps

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Humbercamps
|region=[[Tập tin:Blason Nord-Pas-De-Calais.svg|20px]] [[Hauts-de-France]]
|departement=[[Tập tin:Pas de Calais Arms.svg|20px]] [[Pas-de-Calais]]
|arrondissement=Arras
|canton= Pas-en-Artois
|insee=62465
|postal_code=62158
|mayor=Dominique Verdel
|term=2008-2014
|intercomm=Deux Sources
|longitude=2.575
|latitude=50.1858333333
|elevation_m=168
|elevation_min_m=148
|elevation_max_m=172
|hectares=358
|area_km2=3.58
|population=235
|date-population=2006
|density_km2=70|}}

'''Humbercamps''' là một [[Xã của Pháp|xã]] ở [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Pas-de-Calais]] ở [[vùng của Pháp|vùng]] [[Hauts-de-France]], [[Pháp]].

==Dân số==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999; background: #f3fff3"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Biến động dân số
|-style="background: #ddffdd"
! 1962 !! 1968 !! 1975 !! 1982 !! 1990 !! 1999 !! 2006
|-
| align=center| 256 || align=center| 262 || align=center| 240 || align=center| 254 || align=center| 266 || align=center| 251 || align=center| 235
|-
| colspan=7 align=center| <small>Số liệu điều tra dân số từ năm 1962, dân số không tính hai lần
|}

==Xem thêm==
*[[Xã của tỉnh Pas-de-Calais]]

==Tham khảo==
*[http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp INSEE]
*[http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN IGN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080816182823/http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN |date=2008-08-16 }}
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* [http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=26507&mode=1 The CWGC cemetery]
* [http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail&id=26955&req=Humbercamps Humbercamps on the Quid website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721114459/http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail |date=2009-07-21 }} {{fr}}

{{Pas-de-Calais communes}}

[[Thể loại:Xã của Pas-de-Calais]]

{{PasdeCalais-stub}}

title: Hành chính

Vùng: Hauts-de-France

Tỉnh: Pas-de-Calais

Quận: Arras

Tổng: Pas-en-Artois

Liên xã: Deux Sources

Xã (thị) trưởng: Dominique Verdel · (2008-2014)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 3,58 km2 (1,38 dặm vuông Anh)


text:
# Lamprosema heliaula
Lamprosema heliaula là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

title: Lamprosema heliaula

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Lamprosema heliaula''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vảy|Lepidoptera]]
| familia = [[Crambidae]]
| genus = ''[[Lamprosema]]''
| species = '''''L. heliaula'''''
| binomial = ''Lamprosema heliaula''
| binomial_authority =
| synonyms =
}}
'''''Lamprosema heliaula''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Crambidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Lamprosema+heliaula/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 19 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Lamprosema heliaula|''Lamprosema heliaula''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Lamprosema heliaula|''Lamprosema heliaula''}}

[[Thể loại:Lamprosema]]

{{Hydririni-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Crambidae

Chi (genus): Lamprosema

Loài (species): L. heliaula

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Lamprosema heliaula


text:
# Pedicularis macrosiphon
Pedicularis macrosiphon là loài thực vật có hoa thuộc họ Cỏ chổi. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.

title: Pedicularis macrosiphon

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Cúc|Asterids]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Cỏ chổi|Orobanchaceae]]
| genus = ''[[Pedicularis]]''
| species = '''''P. macrosiphon'''''
| binomial = ''Pedicularis macrosiphon''
| binomial_authority = [[Adrien René Franchet|Franch.]]
| image =
| name = ''Pedicularis macrosiphon''
}}
'''''Pedicularis macrosiphon''''' là loài [[thực vật có hoa]] thuộc [[họ Cỏ chổi]]. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-29207114| title=''Pedicularis macrosiphon''|access-date=ngày 21 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Pedicularis macrosiphon}}
*{{wikispecies-inline|Pedicularis macrosiphon}}
*{{IPNI2|Pedicularis macrosiphon|807318-1|access-date=ngày 21 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Pedicularis]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1888]]

{{Orobanchaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Asterids

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Orobanchaceae

Chi (genus): Pedicularis

Loài (species): P. macrosiphon

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pedicularis macrosiphon · Franch.


text:
# Danh sách thành phố Venezuela
Danh sách thành phố Venezuela, theo thứ tự dân số giảm dần. Dân số không tính khu vực thành thị. Ước tính theo năm 2005.

## Các thành phố lớn ở Venezuela
| #   | Thành phố                  | Dân số (Est. 2010) | Bang                   |
| --- | -------------------------- | ------------------ | ---------------------- |
| 1.  | Caracas (thủ đô liên bang) | 5.576.000          | Quận đô thị và Miranda |
| 2.  | Maracaibo                  | 4.163.670          | Zulia                  |
| 3.  | Valencia                   | 2.585.202          | Carabobo               |
| 4.  | Barquisimeto               | 1.600.000          | Lara                   |
| 5.  | Maracay                    | 1.302.000          | Aragua                 |
| 6.  | Ciudad Guayana             | 946.606            | Bolívar                |
| 7.  | Barcelona                  | 750.000            | Anzoátegui             |
| 8.  | Maturín                    | 410.967            | Monagas                |
| 9.  | Turmero                    | 344.746            | Aragua                 |
| 10. | Ciudad Bolívar             | 291.170            | Bolívar                |
| 11. | Barinas                    | 284.305            | Barinas                |
| 12. | Los Teques                 | 279.424            | Miranda                |
| 13. | Cumaná                     | 257.821            | Sucre                  |
| 14. | San Cristóbal              | 246.620            | Táchira                |
| 15. | Puerto La Cruz             | 218.228            | Anzoátegui             |
| 16. | Mérida                     | 215.289            | Mérida                 |
| 17. | Cabimas                    | 200.859            | Zulia                  |
| 18. | Coro                       | 135.246            | Falcón                 |
| 19. | Guatire                    | 192.291            | Miranda                |
| 20. | Cúa                        | 182.925            | Miranda                |
| 21. | Guarenas                   | 181.657            | Miranda                |
| 22. | Los Teques                 | 173.749            | Miranda                |
| 23. | Ocumare del Tuy            | 166.112            | Miranda                |
| 24. | Puerto Cabello             | 163.886            | Carabobo               |
| 25. | Guacara                    | 151.788            | Carabobo               |
| 26. | El Tigre                   | 151.011            | Anzoátegui             |
| 27. | El Limón                   | 148.270            | Aragua                 |
| 28. | Acarigua                   | 143.739            | Portuguesa             |
| 29. | Punto Fijo                 | 131.737            | Falcón                 |
| 30. | Cabudare                   | 131.013            | Lara                   |
| 31. | Charallave                 | 129.213            | Miranda                |
| 32. | Ciudad Ojeda               | 128.941            | Zulia                  |
| 33. | Palo Negro                 | 128.895            | Aragua                 |
| 34. | Cagua                      | 119.052            | Aragua                 |
| 35. | Anaco                      | 117.605            | Anzoátegui             |
| 36. | Calabozo                   | 117.148            | Guárico                |
| 37. | Guanare                    | 112.315            | Portuguesa             |
| 38. | Carúpano                   | 112.102            | Sucre                  |
| 39. | Ejido                      | 107.056            | Mérida                 |
| 40. | Catia La Mar               | 106.850            | Vargas                 |
| 41. | Mariara                    | 105.511            | Carabobo               |
| 42. | Carora                     | 105.400            | Lara                   |

## Các thành phố khác
Các thành phố sau không lớn nhưng có tầm quan trọng về lịch sử, văn hóa, du lịch.
- Caripe
- Cumaná
- La Asunción
- La Guaira
- La Victoria
- Los Teques
- Ocumare del Tuy
- Puerto Ayacucho
- San Carlos
- San Joaquín
- San Juan de Los Morros
- San Felipe
- San Fernando de Apure
- Tucupita
- Trujillo
- Valle de la Pascua
- Ciudad Ojeda

title: Danh sách thành phố Venezuela

wikitext:
'''Danh sách thành phố [[Venezuela]]''', theo thứ tự dân số giảm dần. Dân số không tính khu vực thành thị. Ước tính theo năm 2005.
== Các thành phố lớn ở Venezuela ==
[[Tập tin:Venezuela-CIA WFB Map.png|nhỏ|phải|250px|Bản đồ Venezuela]]
[[Tập tin:Caracas dec.JPG|nhỏ|phải|250px|[[Caracas]], thủ đô [[Venezuela]]]]
[[Tập tin:Maracaibo Hotel Kristof.jpg|nhỏ|phải|250px|[[Maracaibo]]]]

[[Tập tin:Baqtoeste.jpg|nhỏ|phải|250px|[[Barquisimeto]]]]
[[Tập tin:Panorámica de Maracay.jpg|nhỏ|phải|250px|[[Maracay]]]]
[[Tập tin:Maturin cathedral in the skyline.jpg|nhỏ|phải|250px|[[Maturín]]]]
[[Tập tin:CiudadGuayanaVenezuelaVistaParcial.jpg|nhỏ|phải|250px|[[Ciudad Guayana]]]]
[[Tập tin:CentrodeSanCristobal1995.png|nhỏ|phải|250px|[[San Cristobal, Venezuela|San Cristobal]]]]

{| class="wikitable sortable"
|-
!'''#''' !! '''Thành phố''' !! '''Dân số
(Est. [[2010]])
''' !! '''Bang'''
|-
| 1. || [[Caracas]] (thủ đô liên bang) || 5.576.000 || Quận đô thị và Miranda <ref name="dm">Composed of the municipalities of Libertador in Distrito Capital. and Baruta. Chacao. El Hatillo. and Sucre (Petare) in Miranda state.</ref>
|-
| 2. ||[[Maracaibo]] || 4.163.670 || [[Zulia (bang)|Zulia]]
|-
| 3. || [[Valencia, Venezuela|Valencia]] || 2.585.202 || [[Carabobo State|Carabobo]]
|-
| 4. || [[Barquisimeto]] || 1.600.000 || [[Lara (bang)|Lara]]
|-
| 5. || [[Maracay]] || 1.302.000 || [[Aragua (bang)|Aragua]]
|-
| 6. || [[Ciudad Guayana]] || 946.606 || [[Bolívar (bang)|Bolívar]]
|-
| 7. || [[Barcelona, Venezuela|Barcelona]] || 750.000 || [[Anzoátegui (bang)|Anzoátegui]]
|-
| 8. || [[Maturín]] || 410.967 || [[Monagas (bang)|Monagas]]
|-
| 9. || [[Turmero]] || 344.746 || [[Aragua (bang)|Aragua]]
|-
| 10. || [[Ciudad Bolívar]] || 291.170 || [[Bolívar (bang)|Bolívar]]
|-
| 11. || [[Barinas, Barinas|Barinas]] || 284.305 || [[Barinas (bang)|Barinas]]
|-
| 12. || [[Los Teques]] || 279.424 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 13. || [[Cumaná]] || 257.821 || [[Sucre (bang)|Sucre]]
|-
| 14. || [[San Cristóbal, Táchira|San Cristóbal]] || 246.620 || [[Táchira (bang)|Táchira]]
|-
| 15. || [[Puerto La Cruz]] || 218.228 || [[Anzoátegui (bang)|Anzoátegui]]
|-
| 16. || [[Mérida, Venezuela|Mérida]] || 215.289 || [[Mérida (bang)|Mérida]]
|-
| 17. || [[Cabimas]] || 200.859 || [[Zulia (bang)|Zulia]]
|-
| 18. || [[Santa Ana de Coro|Coro]] || 135.246 || [[Falcón (bang)|Falcón]]
|-
| 19. || [[Guatire]] || 192.291 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 20. || [[Cúa]] || 182.925 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 21. || [[Guarenas]] || 181.657 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 22. || [[Los Teques]] || 173.749 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 23. || [[Ocumare del Tuy]] || 166.112 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 24. || [[Puerto Cabello]] || 163.886 || [[Carabobo (bang)|Carabobo]]
|-
| 25. || [[Guacara]] || 151.788 || [[Carabobo (bang)|Carabobo]]
|-
| 26. || [[El Tigre]] || 151.011 || [[Anzoátegui (bang)|Anzoátegui]]
|-
| 27. || [[El Limón (Venezuela)|El Limón]] || 148.270 || [[Aragua (bang)|Aragua]]
|-
| 28. || [[Acarigua]] || 143.739 || [[Portuguesa (bang)|Portuguesa]]
|-
| 29. || [[Punto Fijo]] || 131.737 || [[Falcón (bang)|Falcón]]
|-
| 30. || [[Cabudare]] || 131.013 || [[Lara (bang)|Lara]]
|-
| 31. || [[Charallave]] || 129.213 || [[Miranda, Venezuela|Miranda]]
|-
| 32. || [[Ciudad Ojeda]] || 128.941 || [[Zulia (bang)|Zulia]]
|-
| 33. || [[Palo Negro, Venezuela|Palo Negro]] || 128.895 || [[Aragua (bang)|Aragua]]
|-
| 34. || [[Cagua]] || 119.052 || [[Aragua (bang)|Aragua]]
|-
| 35. || [[Anaco]] || 117.605 || [[Anzoátegui (bang)|Anzoátegui]]
|-
| 36. || [[Calabozo]] || 117.148 || [[Guárico (bang)|Guárico]]
|-
| 37. || [[Guanare]] || 112.315 || [[Portuguesa (bang)|Portuguesa]]
|-
| 38. || [[Carúpano]] || 112.102 || [[Sucre (bang)|Sucre]]
|-
| 39. || [[Ejido, Mérida|Ejido]] || 107.056 || [[Mérida (bang)|Mérida]]
|-
| 40. || [[Catia La Mar]] || 106.850 || [[Vargas (bang)|Vargas]]
|-
| 41. || [[Mariara]] || 105.511 || [[Carabobo (bang)|Carabobo]]
|-
| 42. || [[Carora]] || 105.400 || [[Lara (bang)|Lara]]
|-
|}
==Các thành phố khác==
Các thành phố sau không lớn nhưng có tầm quan trọng về lịch sử, văn hóa, du lịch.

*[[Caripe]]
*[[Cumaná]]
*[[La Asunción]]
*[[La Guaira]]
*[[La Victoria, Venezuela|La Victoria]]
*[[Los Teques]]
*[[Ocumare del Tuy]]
*[[Puerto Ayacucho]]
*[[San Carlos, Cojedes|San Carlos]]
*[[San Joaquín, Carabobo|San Joaquín]]
*[[San Juan de Los Morros]]
*[[San Felipe, Yaracuy|San Felipe]]
*[[San Fernando de Apure]]
*[[Tucupita]]
*[[Trujillo, Venezuela|Trujillo]]
*[[Valle de la Pascua]]
*[[Ciudad Ojeda]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
* [http://www.mongabay.com/igapo/Venezuela.htm Danh sách thành phố lớn Venezuela]

[[Thể loại:Thành phố Venezuela| ]]
[[Thể loại:Khu dân cư ở Venezuela| ]]
[[Thể loại:Danh sách thành phố theo quốc gia|Venezuela]]
[[Thể loại:Danh sách thành phố theo dân số|Venezuela]]
[[Thể loại:Danh sách địa lý Venezuela|Thành phố]]
[[Thể loại:Danh sách thành phố châu Mỹ|Venezuela]]


text:
# Caupolicana mendocina
Caupolicana mendocina là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Jörgensen mô tả khoa học năm 1909.

title: Caupolicana mendocina

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Caupolicana mendocina''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Colletidae]]
| subfamilia = [[Diphaglossinae]]
| tribus = [[Caupolicanini]]
| genus = ''[[Caupolicana]]''
| species = '''''C. mendocina'''''
| binomial = ''Caupolicana mendocina''
| binomial_authority = Jörgensen, 1909
}}
'''''Caupolicana mendocina''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Colletidae]]. Loài này được Jörgensen mô tả khoa học năm 1909.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Caupolicana]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1909]]

{{Colletidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Colletidae

Phân họ (subfamilia): Diphaglossinae

Tông (tribus): Caupolicanini

Chi (genus): Caupolicana

Loài (species): C. mendocina

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Caupolicana mendocina · Jörgensen, 1909


text:
# Vibrissina albopicta
Vibrissina albopicta là một loài ruồi trong họ Tachinidae.

title: Vibrissina albopicta

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 2020}}
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Vibrissina albopicta''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Ruồi|Diptera]]
| familia = [[Tachinidae]]
| genus = ''[[Vibrissina]]''
| species = '''''V. albopicta'''''
| binomial = ''Vibrissina albopicta''
| binomial_authority =
| synonyms =
}}
'''''Vibrissina albopicta''''' là một loài [[ruồi]] trong họ [[Tachinidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Vibrissina+albopicta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 20 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|2012-James}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Vibrissina albopicta|''Vibrissina albopicta''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Vibrissina albopicta|''Vibrissina albopicta''}}

[[Thể loại:Vibrissina]]

{{Blondeliini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Diptera

Họ (familia): Tachinidae

Chi (genus): Vibrissina

Loài (species): V. albopicta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Vibrissina albopicta


text:
# Tự tình khúc
Tự tình khúc do danh sĩ nhà Nguyễn là Cao Bá Nhạ sáng tác năm 1862 (?), khi đang bị giam ở trong nhà lao chờ ngày chịu án. Theo nhà giáo Dương Quảng Hàm, thì đây là một áng văn hay, vì tình ý thiết tha, lời văn thống thiết, thật là tả hết nỗi đau đớn của một người chẳng may gặp cảnh gia biến bị nỗi oan uổng, mà vẫn giữ được lòng trung hiếu nghĩa thủy chung, khiến cho ai nấy đọc đến cũng phải cảm thương cho cái thân thế của tác giả.

## Giới thiệu
Tự tình khúc gồm 680 câu thơ song thất lục bát, được viết bằng chữ Nôm. Tác giả làm ra làm khúc ngâm này chủ ý biện hộ cho mình trước "tội lỗi" (theo quan điểm nhà Nguyễn) mà chú ông là Cao Bá Quát đã gây ra (cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương) và xin triều đình ân xá.
Theo Phạm Thế Ngũ, thì Tự tình khúc có thể chia làm 6 phần như sau:
- Mở đầu (8 câu): Sau khoảng 8 năm ẩn trốn (1854-1862), tác giả giờ đây bị bắt nên làm ra khúc ngâm này để bày tỏ tâm sự của mình.
- Giới thiệu gia thế (9-36): Tác giả họ Cao ở làng Phú Thị, đã mấy đời khoa bảng, vẫn luôn lấy sự thanh liêm và cần mẫn làm đầu.
- Gia biến và lánh nạn (37-188): Vì tội của chú (Cao Bá Quát) mà cha tác giả phải tự sát, bản thân phải trốn ở một nơi hẻo lánh (Mỹ Đức thuộc Hà Đông cũ), làm thầy đồ, tạm quên sầu muộn với sách và hoa. Tác giả nói mình đã có vợ con, bấy lâu nay chỉ ước mong sao được nhà vua ban chiếu ân xá.
- Thuật việc bị bắt (189-324): Không ngờ có người tố cáo, tác giả bị quan quân vây bắt, bị bỏ cũi giam (giải đi Hải Dương, Bắc Ninh), chịu nhiều khổ sở, nhục nhã.
- Kể tâm sự trong ngục (325-572): Tác giả buồn tủi đau đớn vì bị oan ức, nhưng vẫn cố gắng giữ lòng ngay thẳng và luôn nhớ đến cha mẹ, vợ con cùng quê nhà.
- Kết thúc (572-608): Tác giả tin tưởng vào đạo lý thánh hiền, hy vọng vào công lý của Trời và phúc đức của nhà minh.

## Nhận xét
Trích các ý kiến của:
- Thanh Lãng:

Giống như Trần tình văn (là bài biểu, viết bằng chữ Hán, theo lối tứ lục), tác phẩm này có mục đích trần tình với vua Tự Đức nỗi oan ức và tấm lòng chân thành, thủy chung của ông (tác giả) đối với triều Nguyễn.
Mặc dù gia đình bị họa tru di, mặc dầu thân mình bị tù tội, Cao Bá Nhạ, qua Tự tình khúc, vẫn tỏ ra là một nhà Nho chính thống vẫn hăm hở hoạt động, vẫn say sưa với mộng công hầu, để có cơ hội đem tài đức ra phục vụ đắc lực cho triều đình. Chính vì tấm lòng chung thủy ấy mà Cao Bá Nhạ những chờ đợi hết "chiếu vàng" đến "xá thư" của nhà vua, chứ không khi nào ông tỏ thái độ bất bình đối với triều đình...
- Phạm Thế Ngũ:

Cái ý bao trùm cả bài là cái ý oán hận vì tác giả phải trả cái tội mà mình không làm... Đại để đó là cái tâm sự quanh co bực bội, âu sầu của người tù Cao Bá Nhạ. Qua tâm sự ấy ta nhận thấy trước hết là tư tưởng đạo nghĩa rất mạnh của nho gia... Qua tâm sự ấy, ta lại còn thấy một Cao Bá Quát giàu tình cảm: lòng nhớ quê hương, thương cha mẹ, thương vợ con và thương thân trải ra trong nhiều câu lâm ly ai oán...
Về giá trị văn chương, tác giả đã chọn một hình thức là thể ngâm, rất thích hợp cho sự giãi tỏ, than vãn những sầu hận triền miên. Có thể coi như một áng thơ trữ tình, tựa như bài Ai tư vãn của Lê Ngọc Hân... Tình cảm chan chứa, tưởng tượng dồi dào, vần điệu uyển chuyển... đó là những ưu điểm của tác phẩm. Tuy nhiên, tác giả vẫn ưa dùng chữ Hán và điển nên có chỗ hãy còn khuôn sáo hay khó hiểu...
- Đặng Thị Hảo:

Tự tình khúc (và Trần tình văn) trước hết cấp cho ta hình ảnh một Cao Bá Nhạ con người văn nhân nghèo hèn nhưng lại biết thiết tha yêu cuộc sống và chỉ có một cầu mong nhỏ nhoi là được giải oan, trở về với đời từ trong tù ngục.
Song về một phương diện khác, đấy lại cũng là một con người không chịu đánh mất bản chất trung thực bất luận hoàn cảnh bi thảm đến thế nào, một người quyết bảo vệ mình và tận trong sâu kín, vẫn khéo léo giữ gìn, không vi phạm đến hào quang của người chú mà cả dòng họ Cao cũng như biết bao người đương thời ngưỡng mộ.
Khác với chú ông, tư tưởng nhân văn của Cao Bá Nhạ không bộc lộ ở bình diện con người anh hùng đối diện với cái chết (là điều thơ văn xưa thường có), mà bộc lộ ở bình diện con người đời thường đối diện với sự sống, quý giá sự sống từng giây từng phút. Và một trong những nét độc đáo của thơ văn ông chính là ở đó...
Như trên đã nói, tuy là một bài văn xin ân xá, nhưng không vì mình mà phản chú. Những "thói hư tật xấu" của Cao Bá Quát cũng chỉ được người viết nêu ra rất vắn tắt và nhằm vào những nét thuộc tính con người như: "tính kiêu căng, phóng túng, liều lĩnh, thích đàn đúm, thỉnh thoảng túng thiếu cũng đi đây đó buôn bán chút ít đến nỗi xao nhãng cả đạo thần hôn"...Thậm chí đôi lời bình phẩm bình vô thưởng vô phạt của Cao Bá Nhạ còn như làm tôn vị lãnh tụ này...
Ở đây, Cao Bá Nhạ đã khéo chọn lối văn giàu chất trữ tình kết hợp với lối biện luận tình lý thắt buộc uyển chuyển, đạt hiệu quả thuyết phục tối đa và thực tế không có gì ảnh hưởng đến "khí tiết nhà Nho" như từng có ý kiến phê phán.
Tuy nhiên, theo Vũ Khiêu thì rất có thể Cao Bá Nhạ đã hèn hạ đổ lỗi cho chú để minh oan cho mình.

## Trích tác phẩm
| Lúc ẩn trốn: ...Vườn riêng lấy cỏ cây làm bạn, Năm dài xem én nhạn bay qua; Song hồ ngày tháng lân la, Một hai hoàng quyển năm ba tiểu đồng... Mối tâm sự rối mười phần thảm, Gánh gia tình nặng tám năm dư. Khi ngày mong bức xá thư, Khi đêm than bóng, khi trưa hỏi lòng... Lúc bị phát giác: ...Nay phó xuống Đông Thành tạm trú, Mai truyền sang Bắc Lộ ruổi ra. Thân sao như gánh hàng hoa, Sớm qua chợ sớm, chiều qua chợ chiều. -Gông ba thước ai bày nên nợ, Cũi một gian khéo giở ra trò. Mới qua là kẻ văn nho, Bỗng nay đổi dạng tù đồ, bởi đâu!... | Lúc bị giam cầm: Nỗi ly hận nói năng sao xiết, Tình tương tư nào biết bao nhiêu. Tính xem ly biệt ít nhiều, Thương cho mai cúc nặng điều tương tư. Nhờ trận gió gửi thư thăm hỏi, Mượn bóng giăng giãi mối ân cần. Giá đành phong nguyệt chủ nhân, Nỡ nào đầy đọa phong trần xót thương... ...Chút đau đớn khuê phòng gối lẻ, Bỗng vì đâu chia rẽ mối tơ. Liễu bồ đôi chút cành thơ, Bao giờ bìu ríu, bao giờ bồng mang? Đã cay đắng nhiều đường rộn rã, Lại nhục nhằn đến cả vợ con, Mấy năm chút nghĩa ôn tồn, Gieo đào, trả mận lòng còn bâng khuâng... |

title: Tự tình khúc

wikitext:
{{Bài cùng tên}}
'''Tự tình khúc''' do danh sĩ [[nhà Nguyễn]] là [[Cao Bá Nhạ]] sáng tác năm 1862 (?), khi đang bị giam ở trong nhà lao chờ ngày chịu án. Theo nhà giáo [[Dương Quảng Hàm]], thì đây ''là một áng văn hay, vì tình ý thiết tha, lời văn thống thiết, thật là tả hết nỗi đau đớn của một người chẳng may gặp cảnh gia biến bị nỗi oan uổng, mà vẫn giữ được lòng trung hiếu nghĩa thủy chung, khiến cho ai nấy đọc đến cũng phải cảm thương cho cái thân thế của tác giả''.<ref>''Việt Nam thi văn hợp tuyển'', tr.167.</ref>

==Giới thiệu==
Tự tình khúc gồm 680 câu thơ [[thơ song thất lục bát|song thất lục bát]], được viết bằng [[chữ Nôm]]. Tác giả làm ra làm khúc ngâm<ref>Dương Quảng Hàm giải thích ''ngâm là một bài văn tả những tình cảm ở trong lòng, nhất là những tình buồn, sầu, đau, thương. Các ngâm khúc trong văn Việt thường làm theo thể song thất lục bát (''Việt Nam văn học sử yếu'' (tr. 152). Xem thêm [http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacpham.asp?TPID=11768&LOAIID=33&LOAIREF=1&TGID=2074]{{Liên kết hỏng|date = ngày 2 tháng 4 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }}.</ref> này chủ ý biện hộ cho mình trước "tội lỗi" (theo quan điểm nhà Nguyễn) mà chú ông là [[Cao Bá Quát]] đã gây ra (cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương) và xin triều đình ân xá.

Theo [[Phạm Thế Ngũ]], thì ''Tự tình khúc'' có thể chia làm 6 phần như sau:
*'''Mở đầu''' (8 câu): Sau khoảng 8 năm ẩn trốn (1854-1862), tác giả giờ đây bị bắt nên làm ra khúc ngâm này để bày tỏ tâm sự của mình.
*'''Giới thiệu gia thế''' (9-36): Tác giả họ Cao ở làng Phú Thị, đã mấy đời khoa bảng, vẫn luôn lấy sự thanh liêm và cần mẫn làm đầu.
*'''Gia biến và lánh nạn''' (37-188): Vì tội của chú (Cao Bá Quát) mà cha tác giả phải tự sát, bản thân phải trốn ở một nơi hẻo lánh (Mỹ Đức thuộc Hà Đông cũ), làm thầy đồ, tạm quên sầu muộn với sách và hoa. Tác giả nói mình đã có vợ con, bấy lâu nay chỉ ước mong sao được nhà vua ban chiếu ân xá.
*'''Thuật việc bị bắt''' (189-324): Không ngờ có người tố cáo, tác giả bị quan quân vây bắt, bị bỏ cũi giam (giải đi Hải Dương, Bắc Ninh), chịu nhiều khổ sở, nhục nhã.
*'''Kể tâm sự trong ngục''' (325-572): Tác giả buồn tủi đau đớn vì bị oan ức, nhưng vẫn cố gắng giữ lòng ngay thẳng và luôn nhớ đến cha mẹ, vợ con cùng quê nhà.
*'''Kết thúc''' (572-608): Tác giả tin tưởng vào đạo lý thánh hiền, hy vọng vào công lý của Trời và phúc đức của nhà minh.

==Nhận xét==
Trích các ý kiến của:
*[[Thanh Lãng]]:
:''Giống như ''Trần tình văn'' (là bài biểu, viết bằng chữ Hán, theo lối tứ lục), tác phẩm này có mục đích trần tình với vua [[Tự Đức]] nỗi oan ức và tấm lòng chân thành, thủy chung của ông (tác giả) đối với triều Nguyễn. ''
:''Mặc dù gia đình bị họa tru di, mặc dầu thân mình bị tù tội, Cao Bá Nhạ, qua Tự tình khúc, vẫn tỏ ra là một nhà Nho chính thống vẫn hăm hở hoạt động, vẫn say sưa với mộng công hầu, để có cơ hội đem tài đức ra phục vụ đắc lực cho triều đình. Chính vì tấm lòng chung thủy ấy mà Cao Bá Nhạ những chờ đợi hết "chiếu vàng" đến "xá thư" của nhà vua, chứ không khi nào ông tỏ thái độ bất bình đối với triều đình''...<ref>Bảng lược đồ [[văn học Việt Nam]] (quyển thượng), tr. 813.</ref>

*[[Phạm Thế Ngũ]]:
:''Cái ý bao trùm cả bài là cái ý oán hận vì tác giả phải trả cái tội mà mình không làm... Đại để đó là cái tâm sự quanh co bực bội, âu sầu của người tù Cao Bá Nhạ. Qua tâm sự ấy ta nhận thấy trước hết là tư tưởng đạo nghĩa rất mạnh của nho gia... Qua tâm sự ấy, ta lại còn thấy một Cao Bá Quát giàu tình cảm: lòng nhớ quê hương, thương cha mẹ, thương vợ con và thương thân trải ra trong nhiều câu lâm ly ai oán...''
:''Về giá trị văn chương, tác giả đã chọn một hình thức là thể ngâm, rất thích hợp cho sự giãi tỏ, than vãn những sầu hận triền miên. Có thể coi như một áng thơ trữ tình, tựa như bài [[Ai tư vãn]] của [[Lê Ngọc Hân]]... Tình cảm chan chứa, tưởng tượng dồi dào, vần điệu uyển chuyển... đó là những ưu điểm của tác phẩm. Tuy nhiên, tác giả vẫn ưa dùng chữ Hán và điển nên có chỗ hãy còn khuôn sáo hay khó hiểu...<ref>Lược theo ''Việt Nam văn học sử giản ước tân biên'' (quyển 2), tr. 456-457.</ref>

*Đặng Thị Hảo:
:''Tự tình khúc (và Trần tình văn) trước hết cấp cho ta hình ảnh một Cao Bá Nhạ con người văn nhân nghèo hèn nhưng lại biết thiết tha yêu cuộc sống và chỉ có một cầu mong nhỏ nhoi là được giải oan, trở về với đời từ trong tù ngục.
:''Song về một phương diện khác, đấy lại cũng là một con người không chịu đánh mất bản chất trung thực bất luận hoàn cảnh bi thảm đến thế nào, một người quyết bảo vệ mình và tận trong sâu kín, vẫn khéo léo giữ gìn, không vi phạm đến hào quang của người chú mà cả dòng họ Cao cũng như biết bao người đương thời ngưỡng mộ.
:''Khác với chú ông, tư tưởng nhân văn của Cao Bá Nhạ không bộc lộ ở bình diện con người anh hùng đối diện với cái chết (là điều thơ văn xưa thường có), mà bộc lộ ở bình diện con người đời thường đối diện với sự sống, quý giá sự sống từng giây từng phút. Và một trong những nét độc đáo của thơ văn ông chính là ở đó...
:''Như trên đã nói, tuy là một bài văn xin ân xá, nhưng không vì mình mà phản chú. Những "thói hư tật xấu" của Cao Bá Quát cũng chỉ được người viết nêu ra rất vắn tắt và nhằm vào những nét thuộc tính con người như: "tính kiêu căng, phóng túng, liều lĩnh, thích đàn đúm, thỉnh thoảng túng thiếu cũng đi đây đó buôn bán chút ít đến nỗi xao nhãng cả đạo thần hôn"...Thậm chí đôi lời bình phẩm bình vô thưởng vô phạt của Cao Bá Nhạ còn như làm tôn vị lãnh tụ này...
:''Ở đây, Cao Bá Nhạ đã khéo chọn lối văn giàu chất trữ tình kết hợp với lối biện luận tình lý thắt buộc uyển chuyển, đạt hiệu quả thuyết phục tối đa và thực tế không có gì ảnh hưởng đến "khí tiết nhà Nho" như từng có ý kiến phê phán<ref>Bài "Thái độ thực chất của Cao Bá Nhạ đối với Cao Bá Quát qua Tự tình khúc và Trần tình văn" (Tạp chí Nghiên cứu Văn học số 1 năm 2008) và ''Từ điển văn học'' (bộ mới), tr. 209. Cả hai bài cùng một người soạn là TS. Đặng Thị Hảo.</ref>.

Tuy nhiên, theo [[Vũ Khiêu]] thì rất có thể Cao Bá Nhạ đã hèn hạ đổ lỗi cho chú để minh oan cho mình.<ref>''Thơ văn Cao Bá Quát''. Nhà xuất bản Văn học, 1984, tr. 11.</ref>

==Trích tác phẩm==
{|valign="top"
|
:'''Lúc ẩn trốn:'''
:''...Vườn riêng lấy cỏ cây làm bạn,
:''Năm dài xem én nhạn bay qua;
:''Song hồ ngày tháng lân la,
:''Một hai hoàng quyển năm ba tiểu đồng...
:''Mối tâm sự rối mười phần thảm,
:''Gánh gia tình nặng tám năm dư.
:''Khi ngày mong bức xá thư,
:''Khi đêm than bóng, khi trưa hỏi lòng...

:'''Lúc bị phát giác''':
:...''Nay phó xuống Đông Thành tạm trú,
:''Mai truyền sang Bắc Lộ ruổi ra.
:''Thân sao như gánh hàng hoa,
:''Sớm qua chợ sớm, chiều qua chợ chiều.
:''-Gông ba thước ai bày nên nợ,
:''Cũi một gian khéo giở ra trò.
:''Mới qua là kẻ văn nho,
:''Bỗng nay đổi dạng tù đồ, bởi đâu!...
|
:'''Lúc bị giam cầm''':
:''Nỗi ly hận nói năng sao xiết,
:''Tình tương tư nào biết bao nhiêu.
:''Tính xem ly biệt ít nhiều,
:''Thương cho mai cúc nặng điều tương tư.
:''Nhờ trận gió gửi thư thăm hỏi,
:''Mượn bóng giăng giãi mối ân cần.
:''Giá đành phong nguyệt chủ nhân,
:''Nỡ nào đầy đọa phong trần xót thương...
:''...Chút đau đớn khuê phòng gối lẻ,
:''Bỗng vì đâu chia rẽ mối tơ.
:''Liễu bồ đôi chút cành thơ,
:''Bao giờ bìu ríu, bao giờ bồng mang?
:''Đã cay đắng nhiều đường rộn rã,
:''Lại nhục nhằn đến cả vợ con,
:''Mấy năm chút nghĩa ôn tồn,
:''Gieo đào, trả mận lòng còn bâng khuâng...
|}

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==
*[[Dương Quảng Hàm]], ''Việt Nam văn học sử yếu,'' Trung tâm học liệu xuất bản tại Sài Gòn. Bản in lần thứ 10, 1968.
*[[Phạm Thế Ngũ]], ''Việt Nam văn học sử giản ước tân biên'' (quyển 2). Quốc học tùng thư xuất bản, Sài Gòn, 1963.
*[[Thanh Lãng]], ''Bảng lược đồ văn học Việt Nam'' (quyển thượng). Nhà xuất bản Trình bày, không ghi năm xuất bản.
*Nhiều người soạn, ''Từ điển Văn học'' (bộ mới, mục từ do Đặng Thị Hảo soạn). NXb Thế giới, 2004.
*Nhiều người soạn, ''Thơ văn Cao Bá Quát''. Nhà xuất bản Văn học, 1984.

[[Thể loại:Bài thơ Việt Nam]]