text:
# Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Toruń
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên của Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường của Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń (tiếng Ba Lan: Muzeum Przyrodnicze Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UMK w Toruniu) là một bảo tàng tồn tại trong các năm 1973-2017, từng tọa lạc tại số 9 Phố Gagarina, Toruń, Ba Lan.

## Lịch sử
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên được thành lập vào ngày 14 tháng 11 năm 1973 theo khởi xướng của Giáo sư Mikulski, với sự hỗ trợ của hiệu trưởng của trường đại học lúc bấy giờ là Giáo sư Witold Łukaszewicz. Trụ sở của Bảo tàng là Viện Sinh học và Khoa học Trái Đất, sau này được chuyển đổi thành Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường.
Triển lãm đầu tiên tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên được tổ chức vào năm 1974 với sự kiện trưng bày 12.000 con bướm. Các bộ sưu tập của Bảo tàng chủ yếu bao gồm các hiện vật được mang về từ các cuộc thám hiểm khoa học, các bộ sưu tập tư nhân và quà tặng từ các trường ở Toruń. Tháng 1 năm 2017, Hội đồng Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường quyết định đóng cửa Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, và trưng bày các hiện vật của Bảo tàng tại hội trường của Khoa. Mặt khác, trụ sở của Bảo tàng được cải tạo để phục vụ mục đích giáo dục, thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục với sự tham gia của trẻ em và thanh thiếu niên.

title: Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Toruń

wikitext:
{{Infobox museum|name=Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên của Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường của Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń|native_name=Muzeum Przyrodnicze Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UMK w Toruniu|native_name_lang=tiếng Ba Lan|image=Budynek Instytutu Nauk Pedagogicznych UMK w Toruniu.jpg|coordinates=53,021276°N 18,569663°E|established=1973|location=Số 9 Phố Gagarina, [[Toruń]], Ba Lan|website=http://www.mp.umk.pl/}}

'''Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên của Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường của Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń''' ([[tiếng Ba Lan]]: ''Muzeum Przyrodnicze Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UMK w Toruniu'') là một [[Viện bảo tàng|bảo tàng]] tồn tại trong các năm 1973-2017, từng tọa lạc tại số 9 Phố Gagarina, [[Toruń]], [[Ba Lan]].

== Lịch sử ==
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên được thành lập vào ngày 14 tháng 11 năm 1973 theo khởi xướng của Giáo sư Mikulski, với sự hỗ trợ của hiệu trưởng của trường đại học lúc bấy giờ là Giáo sư Witold Łukaszewicz. Trụ sở của Bảo tàng là Viện Sinh học và Khoa học Trái Đất, sau này được chuyển đổi thành Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường.<ref>''[http://pojezierze-chelminsko-dobrzynskie.wyjade.pl/torun/muzea/muzeum-przyrodnicze-uniwersytetu-mikolaja-kopernika-418 Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - Toruń | Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie wyjade.pl - turystyczna Polska]'', pojezierze-chelminsko-dobrzynskie.wyjade.pl [dostęp 2018-12-05].</ref>

Triển lãm đầu tiên tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên được tổ chức vào năm 1974 với sự kiện trưng bày 12.000 con [[bướm]]. Các bộ sưu tập của Bảo tàng chủ yếu bao gồm các hiện vật được mang về từ các cuộc [[thám hiểm]] [[khoa học]], các bộ sưu tập tư nhân và quà tặng từ các trường ở Toruń.<ref>[http://www.odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl/opisy/2/torunumk.htm ''Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Miko�aja Kopernika w Toruniu''<nowiki>], www.odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pttk.pl [dostęp 2018-12-05].</nowiki>]</ref> Tháng 1 năm 2017, Hội đồng Khoa Sinh học và Bảo vệ Môi trường quyết định đóng cửa Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên,<ref>Alicja Cichocka-Bielicka, ''[https://nowosci.com.pl/koniec-muzeum-przyrodniczego-na-umk/ar/11782869 Koniec Muzeum Przyrodniczego na UMK!]'', nowosci.com.pl [dostęp 2018-12-05] (bằng tiếng Ba Lan).</ref> và trưng bày các hiện vật của Bảo tàng tại hội trường của Khoa. Mặt khác, trụ sở của Bảo tàng được cải tạo để phục vụ mục đích [[giáo dục]], thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục với sự tham gia của [[trẻ em]] và [[thanh thiếu niên]].<ref>[http://www.museo.pl/content/view/435/108/ ''<nowiki>Muzeum Przyrodnicze WBiNoZ UMK [Muzea w Polsce, Toru�]</nowiki>''<nowiki>], www.museo.pl [dostęp 2018-12-05].</nowiki>]</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Bảo tàng Ba Lan]]

Vị trí: Số 9 Phố Gagarina, Toruń, Ba Lan


text:
# Saint-Cirq-Souillaguet
Saint-Cirq-Souillaguet là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 8,54 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 128 người. Khu vực này có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

wikiname: viwiki

title: Saint-Cirq-Souillaguet

in_language: vi

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Saint-Cirq-Souillaguet
|région=[[Occitanie]]
|département=Lot
|arrondissement=Gourdon
|canton=Gourdon
|insee=46258
|cp=46300
|maire=Philippe Ferrand
|mandat=2001-2008
|intercomm=Quercy-Bouriane
|longitude=1.45916666667
|latitude=44.7086111111
|alt moy=260
|alt mini=220
|alt maxi=380
|hectares=854
|km²=8.54
|sans=128
|date-sans=1999
|dens=14|}}

'''Saint-Cirq-Souillaguet''' là một [[Xã của Pháp|xã]] thuộc [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Lot, Midi-Pyrénées|Lot]] tây nam [[Pháp]]. Xã có [[diện tích]] 8,54 [[km²]], [[dân số]] theo điều tra năm [[1999]] là 128 người. Khu vực này có độ cao trung bình 260 [[mét]] trên [[mực nước biển]].

== Xem thêm ==
* [[Communes of the Lot department]]

== Tham khảo ==
* [http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/fichecommunale.asp?codedep=46&codecom=258 INSEE commune file]
{{Tham khảo}}

{{Sơ khai Pháp}}
{{Xã của Lot}}

[[Thể loại:Xã của Lot|Saintcirqsouillaguet]]

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Occitanie

Tỉnh: Lot

Quận: Gourdon

Tổng: Gourdon

Liên xã: Quercy-Bouriane

Xã (thị) trưởng: Philippe Ferrand · (2001-2008)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 8,54 km2 (3,30 dặm vuông Anh)


text:
# Chthonocephalus
Chthonocephalus là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).

## Loài
Chi Chthonocephalus gồm các loài:

title: Chthonocephalus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Chthonocephalus''
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Cúc|Asteraceae]]
| genus = '''''Chthonocephalus'''''
| genus_authority =
| synonyms =
}}
'''''Chthonocephalus''''' là một chi [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cúc]] (Asteraceae).<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/browse/A/Compositae/Chthonocephalus| title=''Chthonocephalus''|accessdate=ngày 25 tháng 9 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Loài==
Chi ''Chthonocephalus'' gồm các loài:

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Chthonocephalus}}
*{{wikispecies-inline|Chthonocephalus}}

[[Thể loại:Chthonocephalus| ]]

{{Gnaphalieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Asteraceae

Chi (genus): Chthonocephalus


text:
# Anthurium aroense
Anthurium aroense là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được G.S.Bunting miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.

title: Anthurium aroense

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Anthurium aroense''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Trạch tả|Alismatales]]
| familia = [[Họ Ráy|Araceae]]
| genus = ''[[Chi Hồng môn|Anthurium]]''
| species = '''''A. aroense'''''
| binomial = ''Anthurium aroense''
| binomial_authority = [[George Sydney Bunting|G.S.Bunting]]
}}
'''''Anthurium aroense''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Ráy]] (Araceae). Loài này được G.S.Bunting miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-10665| title=''Anthurium aroense''|access-date =ngày 3 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Chi Hồng môn|A]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986]]

{{Pothoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Alismatales

Họ (familia): Araceae

Chi (genus): Anthurium

Loài (species): A. aroense

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Anthurium aroense · G.S.Bunting


text:
# Protoneura scintilla
Protoneura scintilla là loài chuồn chuồn trong họ Protoneuridae. Loài này được Gloyd mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.

title: Protoneura scintilla

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Chuồn chuồn|Odonata]]
| familia = [[Protoneuridae]]
| genus = ''[[Protoneura]]''
| species = '''''P. scintilla'''''
| binomial = ''Protoneura scintilla''
| binomial_authority = [[Howard Kay Gloyd|Gloyd]], 1939
| name = ''Protoneura scintilla''
}}
'''''Protoneura scintilla''''' là loài [[chuồn chuồn]] trong họ [[Protoneuridae]]. Loài này được Gloyd mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.<ref>{{chú thích web| url=http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/| title=scintilla| work=World Odonata List| access-date=ngày 17 tháng 6 năm 2013| archive-date=2010-08-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20100828091754/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/| url-status=dead}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Tham khảo==

*{{Thể loại Commons nội dòng|Protoneura scintilla}}
*{{Wikispecies nội dòng|Protoneura scintilla}}

[[Thể loại:Protoneura]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1939]]

{{Odonata-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Odonata

Họ (familia): Protoneuridae

Chi (genus): Protoneura

Loài (species): P. scintilla

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Protoneura scintilla · Gloyd, 1939


text:
# Apocynum pictum
Apocynum pictum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Schrenk mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.

title: Apocynum pictum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Apocynum pictum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[họ La bố ma|Apocynaceae]]
| genus = ''[[Chi La bố ma|Apocynum]]''
| species = '''''A. pictum'''''
| binomial = ''Apocynum pictum''
| binomial_authority = [[Alexander Gustav von Schrenk|Schrenk]]
}}
'''''Apocynum pictum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ La bố ma]]. Loài này được Schrenk mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-12925| title=''Apocynum pictum''|access-date =ngày 10 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Apocynum pictum}}
*{{wikispecies-inline|Apocynum pictum}}
*{{IPNI2|Apocynum pictum|77225-1|access-date =ngày 10 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi La bố ma]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844]]
[[Thể loại:Tông La bố ma]]
[[Thể loại:Thực vật Trung Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật Kazakhstan]]
[[Thể loại:Thực vật Kyrgyzstan]]
[[Thể loại:Thực vật Mông Cổ]]
[[Thể loại:Thực vật Tajikistan]]

{{Apocynoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Apocynaceae

Chi (genus): Apocynum

Loài (species): A. pictum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Apocynum pictum · Schrenk


text:
# Plesiosauridae
Plesiosauridae là một họ bò sát trong bộ Plesiosauria.
Họ Plesiosauridae được John Edward Gray đặt tên năm 1825.

title: Plesiosauridae

wikitext:
{{Bảng phân loại
| fossil_range = {{fossilrange|199|145}} [[Kỷ Jura|Jura sớm]] - Jura muộn
| image = Plesiosaurus2.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Hình vẽ mô phỏng ''Plesiosaurus dolichodeirus''
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Động vật bò sát|Reptilia]]
[[Sauropsida]]
{{không phân hạng|taxon = [[Diapsida]]}}
{{không phân hạng|taxon = [[Neodiapsida]]}}
| infraclassis = [[Lepidosauromorpha]]
| superordo = [[Tuyệt chủng|†]] [[Sauropterygia]]
| ordo = [[Tuyệt chủng|†]] [[Plesiosauria]]
| superfamilia = [[Tuyệt chủng|†]] [[Plesiosauroidea]]
| familia = [[Tuyệt chủng|†]] '''Plesiosauridae'''
| familia_authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1825
| subdivision_ranks = [[Chi (sinh học)|Các chi]]
| subdivision = ''[[Hydrorion]]''

''[[Lusonectes]]''

''[[Microcleidus]]''

''[[Occitanosaurus]]''

''[[Plesiosaurus]]''

''[[Seeleyosaurus]]''

''[[Westphaliasaurus]]''
}}
'''Plesiosauridae''' là một họ bò sát trong bộ [[Plesiosauria]].<ref name="Ketchum2010">Ketchum, H. F., and Benson, R. B. J., 2010. "Global interrelationships of Plesiosauria (Reptilia, Sauropterygia) and the pivotal role of taxon sampling in determining the outcome of phylogenetic analyses". ''Biological Reviews'', v. 85, p. 361-392 {{doi|10.1111/j.1469-185X.2009.00107.x}} PMID 20002391</ref>

Họ Plesiosauridae được [[John Edward Gray]] đặt tên năm 1825.<ref>John Edward Gray, 1825, They were Pliosaurs [[Pliosaurs|Pliosauroidea]] and Plesiosaurs [[Plesiosaur]]ia "A Synopsis of the Genera of Reptiles and Amphibia, with a Description of some new Species", ''Annals of Philosophy (British Museum)'' '''10''': 193–217</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{Wikispecies nội dòng|Plesiosauridae}}
* {{Thể loại Commons nội dòng|Plesiosauridae}}

[[Thể loại:Plesiosauridae|Plesiosauridae]]
[[Thể loại:Plesiosauria]]

{{Reptilia-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Reptilia · Sauropsida

Nhánh: Diapsida Neodiapsida

Phân thứ lớp (infraclass): Lepidosauromorpha

Liên bộ (superordo): † Sauropterygia

Bộ (ordo): † Plesiosauria

Liên họ (superfamilia): † Plesiosauroidea

Họ (familia): † Plesiosauridae · Gray, 1825

title: Các chi

Các chi: Hydrorion · Lusonectes · Microcleidus · Occitanosaurus · Plesiosaurus · Seeleyosaurus · Westphaliasaurus


text:
# Trichomanes translucens
Trichomanes translucens là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Kunze mô tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Trichomanes translucens

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Trichomanes translucens''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Hymenophyllales]]
| familia = [[Hymenophyllaceae]]
| genus = ''[[Trichomanes]]''
| species = '''''T. translucens'''''
| binomial = ''Trichomanes translucens''
| binomial_authority = Kunze, 1847
}}
'''''Trichomanes translucens''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Hymenophyllaceae]]. Loài này được Kunze mô tả khoa học đầu tiên năm 1847.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-32825| title=''Trichomanes translucens''|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Trichomanes translucens}}
*{{wikispecies-inline|Trichomanes translucens}}
*{{IPNI2|Trichomanes translucens|17232820-1|access-date = ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Trichomanes]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Hymenophyllales-stub}}

[[es:Trichomanes translucens]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Polypodiopsida

Bộ (ordo): Hymenophyllales

Họ (familia): Hymenophyllaceae

Chi (genus): Trichomanes

Loài (species): T. translucens

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Trichomanes translucens · Kunze, 1847


text:
# Neolaetana neavei
Neolaetana neavei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1923.

title: Neolaetana neavei

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Neolaetana neavei''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]
| genus = ''[[Neolaetana]]''
| species = '''''N. neavei'''''
| binomial = ''Neolaetana neavei''
| binomial_authority = Laboissiere, 1923
}}
'''''Neolaetana neavei''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1923.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Neolaetana]]

{{Luperini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Chrysomelidae

Chi (genus): Neolaetana

Loài (species): N. neavei

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Neolaetana neavei · Laboissiere, 1923


text:
# Rhyacophila kadphises
Rhyacophila kadphises là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

title: Rhyacophila kadphises

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Rhyacophila kadphises''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]]
| familia = [[Rhyacophilidae]]
| genus = ''[[Rhyacophila]]''
| species = '''''R. kadphises'''''
| binomial = ''Rhyacophila kadphises''
| binomial_authority = F Schmid, 1959
}}
'''''Rhyacophila kadphises''''' là một loài [[Bộ Cánh lông|Trichoptera]] trong họ [[Rhyacophilidae]]. Chúng phân bố ở [[miền Ấn Độ - Mã Lai]].

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya]]
[[Thể loại:Rhyacophila]]

{{Rhyacophilidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Trichoptera

Họ (familia): Rhyacophilidae

Chi (genus): Rhyacophila

Loài (species): R. kadphises

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Rhyacophila kadphises · F Schmid, 1959


text:
# Aulacoderus bradfordi
Aulacoderus bradfordi là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được van Hille miêu tả khoa học năm 1984.

title: Aulacoderus bradfordi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Aulacoderus bradfordi''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Anthicidae]]
| genus = ''[[Aulacoderus]]''
| species = '''''A. bradfordi'''''
| binomial = ''Aulacoderus bradfordi''
| binomial_authority = van Hille, 1984
}}
'''''Aulacoderus bradfordi''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Anthicidae]]. Loài này được van Hille miêu tả khoa học năm 1984.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Aulacoderus]]

{{Microhorini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Anthicidae

Chi (genus): Aulacoderus

Loài (species): A. bradfordi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Aulacoderus bradfordi · van Hille, 1984


text:
# Sân bay Sansanné-Mango
Sân bay Sansanné-Mango (ICAO: DXMG) là một sân bay ở Mango, vùng Savanes, Togo.

## Vị trí và cơ sở vật chất
Sân bay nằm trên độ cao 460 ft (140 m) so với mực nước biển và có một đường băng dài 1200 m.

title: Sân bay Sansanné-Mango

wikitext:
{{Infobox airport|name=Sân bay Sansanné-Mango|pushpin_image=|coordinates={{coord|10|22|20|N|0|28|15|E|display=inline,title}}|website=|image_map=|image_mapsize=|image_map_alt=|image_map_caption=|pushpin_map=Togo|pushpin_label_position=|pushpin_label='''DXMG'''|pushpin_map_alt=|pushpin_mapsize=|pushpin_map_caption=|elevation-f=460|r1-number=04/22|r1-length-f=3770|r1-length-m=1200|r1-surface=Không trải nhựa|metric-rwy=|h1-number=|h1-length-f=|h1-length-m=|h1-surface=<!-- up to h12 -->|stat1-header=|stat1-data=<!-- up to stat4 -->|stat-year=|elevation-m=|metric-elev=|nativename=|TC=|nativename-a=|nativename-r=|image=|image-width=<!-- if less than 200 -->|caption=|image2=|image2-width=<!-- if less than 200 -->|caption2=|IATA=|ICAO=DXMG|FAA=|LID=|occupants=<!-- military airports -->|GPS=|WMO=|type=Công cộng|owner-oper=|owner=|operator=|city-served=[[Mango, Togo|Mango]]|location=[[Mango, Togo|Mango]], [[Savanes (vùng)|vùng Savanes]], [[Togo]]|hub=|built=<!-- military airports -->|used=<!-- military airports -->|commander=<!-- military airports -->|footnotes=Nguồn: Google Maps<ref>[https://maps.google.com/?ll=10.37337,0.471146&spn=0.020052,0.017166&t=h&z=16 Google Maps - Sansanné-Mango]</ref>}}'''Sân bay Sansanné-Mango''' {{Airport codes||DXMG}} là một sân bay ở [[Mango, Togo|Mango]], vùng [[Savanes (vùng của Togo)|Savanes]], [[Togo]].

== Vị trí và cơ sở vật chất ==
Sân bay nằm trên độ cao 460 ft (140 m) so với mực nước biển và có một đường băng dài 1200 m.

== Xem thêm ==

* [[Danh sách sân bay tại Togo]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [https://www.openstreetmap.org/search?query=Sansann%C3%A9-Mango%20Airport#map=16/10.3725/0.4714 OpenStreetMap - Sansanné-Mango]
* [http://ourairports.com/airports/DXMG/ OurAirports - Sansanné-Mango]
{{Sân bay Togo}}
{{sơ khai}}

[[Thể loại:Sân bay Togo]]
[[Thể loại:Vùng Savanes]]

title: Sân bay Sansanné-Mango

Mã IATA · -: Mã ICAO · DXMG

title: Thông tin chung

Kiểu sân bay: Công cộng

Thành phố: Mango

Vị trí: Mango, vùng Savanes, Togo

title: Bản đồ

Bản đồ: DXMG

title: Đường băng

Hướng: Chiều dài · Bề mặt

m: ft

1200 · 3770 · Không trải nhựa


text:
# Đức Thọ (thị trấn)
Đức Thọ là thị trấn huyện lỵ của huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

## Địa lý
Thị trấn Đức Thọ nằm ở phía tây bắc huyện Đức Thọ, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp xã Bùi La Nhân
- Phía tây giáp xã Tùng Ảnh
- Phía nam giáp xã Tân Dân
- Phía bắc giáp xã Liên Minh và xã Trường Sơn.

Thị trấn Đức Thọ có diện tích 6,70 km², dân số năm 2018 là 11.728 người, mật độ dân số đạt 1.750 người/km².

## Lịch sử
Địa bàn thị trấn Đức Thọ hiện nay trước đây vốn là xã Đức Yên thuộc huyện Đức Thọ.
Thị trấn Đức Thọ được thành lập vào năm 1953 trên cơ sở tách hai làng Đông Yên và Yên Trung thuộc xã Đức Yên. Trong đó, làng Yên Trung là nơi đặt lỵ sở của phủ Đức Thọ trước năm 1945.
Ngày 8 tháng 6 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 48-CP. Theo đó, sáp nhập toàn bộ 197 ha với 1.730 người của thôn Mai Hồ thuộc xã Đức Yên vào thị trấn Đức Thọ.
Sau khi sáp nhập, thị trấn Đức Thọ có diện tích tự nhiên 312,03 ha với 6.164 người. Xã Đức Yên còn lại 308,9 ha diện tích tự nhiên với 3.066 người.
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 3,26 km² diện tích tự nhiên và 4.167 người của xã Đức Yên vào thị trấn Đức Thọ.
Sau khi sáp nhập, thị trấn Đức Thọ có diện tích 6,70 km², dân số là 11.728 người.

title: Đức Thọ (thị trấn)

wikitext:
{{bài cùng tên|Đức Thọ (định hướng)}}
{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam|thị trấn
| tên = Đức Thọ
| hình =
| ghi chú hình =
| vĩ độ = 18
| kinh độ = 105
| vĩ phút = 32
| vĩ giây = 0
| kinh phút = 34
| kinh giây = 51
| diện tích = 6,70 km²
| dân số = 11.728 người
| thời điểm dân số = 2018
| mật độ dân số = 1.750 người/km²
| vùng = [[Bắc Trung Bộ]]
| tỉnh = [[Hà Tĩnh]]
| huyện = [[Đức Thọ]]
| thành lập = 1953<ref name=":0" />
| trụ sở UBND =
| mã hành chính = 18229<ref>[https://danhmuchanhchinh.gso.gov.vn/ Tổng cục Thống kê]</ref>
| mã bưu chính =
}}

'''Đức Thọ''' là [[Thị trấn (Việt Nam)|thị trấn]] huyện lỵ của huyện [[Đức Thọ]], tỉnh [[Hà Tĩnh]], [[Việt Nam]].

==Địa lý==
Thị trấn Đức Thọ nằm ở phía tây bắc huyện [[Đức Thọ]], có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp xã [[Bùi La Nhân]]
*Phía tây giáp xã [[Tùng Ảnh]]
*Phía nam giáp xã [[Tân Dân, Đức Thọ|Tân Dân]]
*Phía bắc giáp xã [[Liên Minh, Đức Thọ|Liên Minh]] và xã [[Trường Sơn, Đức Thọ|Trường Sơn]].

Thị trấn Đức Thọ có diện tích 6,70 km², dân số năm 2018 là 11.728 người, mật độ dân số đạt 1.750 người/km².<ref name="NQ819"/>

==Lịch sử==
Địa bàn thị trấn Đức Thọ hiện nay trước đây vốn là xã Đức Yên thuộc huyện Đức Thọ.

Thị trấn Đức Thọ được thành lập vào năm 1953 trên cơ sở tách hai làng Đông Yên và Yên Trung thuộc xã Đức Yên<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://thitranductho.hatinh.gov.vn/thi-tran-duc-tho-dat-nuoccon-nguoi-1602119726.html|tựa đề=Thị trấn Đức Thọ: Đất nước, con người|tác giả=|họ=|tên=|ngày=2020-10-08|website=Trang thông tin điện tử UBND thị trấn Đức Thọ|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210121062846/http://thitranductho.hatinh.gov.vn/thi-tran-duc-tho-dat-nuoccon-nguoi-1602119726.html|ngày lưu trữ=2021-01-21|ngày truy cập=|url-status=dead}}</ref>. Trong đó, làng Yên Trung là nơi đặt lỵ sở của phủ [[Đức Thọ (phủ)|Đức Thọ]] trước năm 1945.<ref>{{chú thích sách|tác giả=Thái Kim Đỉnh|tựa đề=Địa chí huyện Đức Thọ|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Lao Động|year=2004|nơi=|trang=585|url=https://www.google.com/books/edition/Địa_ch%C3%AD_huyện_Đức_Th%E1%BB%8D/K3huAAAAMAAJ|doi=|id=|isbn=}}</ref>

Ngày [[8 tháng 6]] năm [[1994]], Chính phủ ban hành Nghị định số 48-CP<ref>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Nghi-dinh-48-CP-thanh-lap-thi-tran-Xuan-An-huyen-Nghi-Xuan-va-sap-nhap-thon-Mai-Ho-vao-thi-tran-Duc-Tho-tinh-Ha-Tinh-38807.aspx|tựa đề=Nghị định 48-CP năm 1994 về việc thành lập thị trấn Xuân An, huyện Nghi Xuân và sáp nhập thôn Mai Hồ vào thị trấn Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>. Theo đó, sáp nhập toàn bộ 197 ha với 1.730 người của thôn Mai Hồ thuộc xã Đức Yên vào thị trấn Đức Thọ.

Sau khi sáp nhập, thị trấn Đức Thọ có diện tích tự nhiên 312,03 ha với 6.164 người. Xã Đức Yên còn lại 308,9 ha diện tích tự nhiên với 3.066 người.

Ngày [[21 tháng 11]] năm [[2019]], Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày [[1 tháng 1]] năm [[2020]])<ref name=NQ819>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-819-NQ-UBTVQH14-2019-sap-xep-don-vi-hanh-chinh-cap-xa-thuoc-tinh-Ha-Tinh-430539.aspx|tựa đề=Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 năm 2019 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>. Theo đó, sáp nhập toàn bộ 3,26 km² diện tích tự nhiên và 4.167 người của xã Đức Yên vào thị trấn Đức Thọ.

Sau khi sáp nhập, thị trấn Đức Thọ có diện tích 6,70 km², dân số là 11.728 người.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Xem thêm==
*[[Danh sách thị trấn tại Việt Nam]]
{{sơ khai Hà Tĩnh}}
{{Đơn vị hành chính thuộc huyện Đức Thọ}}

[[Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam]]

title: Hành chính

Quốc gia: Việt Nam

Vùng: Bắc Trung Bộ

Tỉnh: Hà Tĩnh

Huyện: Đức Thọ

title: Địa lý

title: Dân số (2018)

Mật độ: 1.750 người/km²

title: Khác

Khác: x t s


text:
# Landolphia utilis
Landolphia utilis là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (A.Chev.) Pichon mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.

title: Landolphia utilis

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Landolphia utilis''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[họ La bố ma|Apocynaceae]]
| genus = ''[[Landolphia]]''
| species = '''''L. utilis'''''
| binomial = ''Landolphia utilis''
| binomial_authority = ([[Auguste Jean Baptiste Chevalier|A.Chev.]]) [[Marcel Pichon|Pichon]]
}}
'''''Landolphia utilis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ La bố ma]]. Loài này được (A.Chev.) Pichon mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-107825| title=''Landolphia utilis''|accessdate=ngày 10 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Landolphia utilis}}
*{{wikispecies-inline|Landolphia utilis}}
*{{IPNI2|Landolphia utilis|79722-1|accessdate=ngày 10 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Landolphia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953]]

{{Rauvolfioideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Landolphia

Loài (species): L. utilis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Landolphia utilis · (A.Chev.) Pichon


text:
# Bussiares
Bussiares là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

title: Bussiares

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name=Bussiares
|région=[[Hauts-de-France]]
|département=Aisne
|arrondissement=Château-Thierry
|canton=Neuilly-Saint-Front
|insee=02137
|cp=02810
|maire=Francis Fraeyman
|mandat=2001-2008
|intercomm=Ourcq et Clignon
|longitude=3.257778
|latitude=49.091389
|alt moy=150
|alt mini=79
|alt maxi=203
|hectares=740
|km²=7.4
|sans=101
|date-sans=1999
|dens=13|}}

'''Bussiares''' là một [[Xã của tỉnh Aisne|xã]] ở [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Aisne]], [[vùng của Pháp|vùng]] [[Hauts-de-France]] thuộc miền bắc nước [[Pháp]].

==Xem thêm==
*[[Xã của tỉnh Aisne]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Xã của Aisne}}

[[Thể loại:Xã của Aisne]]

{{Aisne-stub}}

title: Hành chính

Vùng: Hauts-de-France

Tỉnh: Aisne

Quận: Château-Thierry

Tổng: Neuilly-Saint-Front

Liên xã: Ourcq et Clignon

Xã (thị) trưởng: Francis Fraeyman · (2001-2008)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 7,4 km2 (2,9 dặm vuông Anh)


text:
# Alsószenterzsébet
Alsószenterzsébet là một thị trấn thuộc hạt Zala, Hungary. Thị trấn này có diện tích 9,63 km², dân số năm 2010 là 73 người, mật độ 8 người/km².

title: Alsószenterzsébet

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Alsószenterzsébet
|other_name =
|native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
|nickname =
|settlement_type =[[Thị trấn của Hungary|Thị trấn]]<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_shield =
|shield_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = Quốc gia
|subdivision_name = {{lá cờ|Hungary}}
|subdivision_type1 = [[Hạt của Hungary|Hạt]]
|subdivision_name1 = [[Hạt Zala|Zala]]
|subdivision_type2 = [[Tiểu vùng của Hungary|Tiểu vùng]]
|subdivision_name2 =[[Lenti (tiểu vùng)|Lenti]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title = <!-- Settled -->
|established_date =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
|area_footnotes =
|area_total_km2 = 9,63
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
|area_metro_km2 =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of =2010
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =73
|population_density_km2 =8
<!-- General information --------------->
|timezone = [[Giờ chuẩn Trung Âu|CET]]
|utc_offset =+1
|timezone_DST = [[Giờ Mùa hè Trung Âu|CEST]]
|utc_offset_DST =+2
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
|footnotes =
}}

'''Alsószenterzsébet''' là một [[thị trấn của Hungary|thị trấn]] thuộc hạt [[Hạt Zala|Zala]], [[Hungary]]. Thị trấn này có diện tích 9,63 km², dân số năm 2010 là 73 người,<ref>{{chú thích web|url=http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls|title=Helysegnevkonyv adattar 2010|accessdate=ngày 10 tháng 8 năm 2012|archive-date=2012-08-21|archive-url=https://www.webcitation.org/6A4QkM9n4?url=http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls|url-status=dead}}</ref> mật độ 8 người/km².

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
{{Sơ khai địa lý Hungary}}

[[Thể loại:Hạt Zala]]
[[Thể loại:Thị trấn của Hungary]]

title: Alsószenterzsébet

Quốc gia: Hungary

Hạt: Zala

Tiểu vùng: Lenti

title: Diện tích

title: Dân số (2010)

Múi giờ: Giờ chuẩn Trung Âu, UTC+1, UTC+2

• Mùa hè (DST): CEST (UTC+2)


text:
# 1011 TCN
1011 TCN là một năm trong lịch La Mã.

title: 1011 TCN

wikitext:
{{year nav BC|-1011}}

{{Năm trong lịch khác|year={{#expr: 1-1011}}|BC}}

'''1011 TCN''' là một năm trong [[lịch La Mã]].

==Sự kiện==

==Sinh==

==Mất==

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{sơ khai năm}}

[[Thể loại:Năm 1011 TCN]]

title: Thiên niên kỷ:

Thiên niên kỷ: thiên niên kỷ 2 TCN

Thế kỷ: thế kỷ 12 TCN thế kỷ 11 TCN thế kỷ 10 TCN

Thập niên: thập niên 1030 TCN thập niên 1020 TCN thập niên 1010 TCN thập niên 1000 TCN thập niên 990 TCN

title: 1011 TCN trong lịch khác

Lịch Gregory: 1011 TCN · MX TCN

Can Chi: Kỷ Tỵ (己巳年) · 1686 hoặc 1626 · — đến — · Canh Ngọ (庚午年) · 1687 hoặc 1627

Lịch Dân Quốc: 2922 trước Dân Quốc · 民前2922年


text:
# Trương Diệu Linh
Trương Diệu Linh (giản thể: 张曜灵; phồn thể: 張曜靈; bính âm: Zhāng Yàolíng) (344–355), tên tự Nguyên Thư (元舒), hay Tây Bình Ai công, là một người cai trị nước Tiền Lương vào cuối năm 353 và đầu năm 354.
Trương Diệu Linh là con trai cả của Trương Trọng Hoa và do vậy được lập làm thế tử. Khi Trương Trọng Hoa qua đời năm 353, ông kế vị phụ thân trở thành người cai trị Tiền Lương (với tước hiệu Tây Bình công), song quyền lực trên thực tế nằm trong tay bá phụ Trương Tộ. Đầu năm 354, Trương Tộ, vốn có một mối quan hệ với Mã Thái hậu, đã giành được ủng hộ để đoạt lấy quyền lực, Trương Diệu Linh bị giáng xuống làm Lương Ninh hầu.
Trương Tộ là một người cai trị tàn bạo và phù phiếm, và đã sớm có nhiều người chống đối ông ta, đặc biệt là sau khi ông tuyệt giao với nhà Tấn. Năm 355, các tướng Trương Quán (張瓘) và Tống Hỗn (宋混) nổi dậy chống lại Trương Tộ và tuyên bố rằng họ muốn phục vị cho Trương Diệu Linh. Phản ứng lại, Trương Tộ giết Trương Diệu Linh. Tuy nhiên, Trương Tộ sau đó đã sớm bị lật đổ và em trai của Trương Diệu Linh, Trương Huyền Tịnh, lên ngôi.

title: Trương Diệu Linh

wikitext:
{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Lương Ai công
| tên gốc = 涼哀公
| tước vị = chúa xứ [[Tiền Lương|Tây Bình]]
| thêm = china
| hình =
| cỡ hình =
| ghi chú hình =
| chức vị = Vua [[Tiền Lương]]
| tại vị = [[353]] – [[354]]
| kiểu tại vị = Trị vì
| tiền nhiệm = [[Trương Trọng Hoa|Lương Hoàn vương]]
| nhiếp chính =
| kế nhiệm = [[Trương Tộ|Lương Uy vương]]
| hoàng tộc = [[Tiền Lương]]
| kiểu hoàng tộc = Triều đại
| tên đầy đủ = Trương Diệu Linh (張曜靈)
| kiểu tên đầy đủ = Tên thật
| phối ngẫu
| vợ =
| chồng =
| thông tin con cái =
| con cái =
| niên hiệu =
| miếu hiệu =
| thụy hiệu = Ai công (哀公)
| cha =
| mẹ =
| sinh =[[344]]
| nơi sinh =
| mất = [[355]]
| nơi mất = [[Trung Quốc]]
| ngày an táng =
| nơi an táng =
}}
'''Trương Diệu Linh''' ({{zh|t=張曜靈|s=张曜灵|p=Zhāng Yàolíng}}) (344–355), [[Tên chữ (người)|tên tự]] '''Nguyên Thư''' (元舒), hay '''Tây Bình Ai công''', là một người cai trị nước [[Tiền Lương]] vào cuối năm 353 và đầu năm 354.

Trương Diệu Linh là con trai cả của [[Trương Trọng Hoa]] và do vậy được lập làm thế tử. Khi Trương Trọng Hoa qua đời năm 353, ông kế vị phụ thân trở thành người cai trị Tiền Lương (với tước hiệu Tây Bình công), song quyền lực trên thực tế nằm trong tay bá phụ [[Trương Tộ]]. Đầu năm 354, Trương Tộ, vốn có một mối quan hệ với [[Mã Thái hậu (Tiền Lương)|Mã Thái hậu]], đã giành được ủng hộ để đoạt lấy quyền lực, Trương Diệu Linh bị giáng xuống làm Lương Ninh hầu.

Trương Tộ là một người cai trị tàn bạo và phù phiếm, và đã sớm có nhiều người chống đối ông ta, đặc biệt là sau khi ông tuyệt giao với [[nhà Tấn]]. Năm 355, các tướng [[Trương Quán]] (張瓘) và [[Tống Hỗn]] (宋混) nổi dậy chống lại Trương Tộ và tuyên bố rằng họ muốn phục vị cho Trương Diệu Linh. Phản ứng lại, Trương Tộ giết Trương Diệu Linh. Tuy nhiên, Trương Tộ sau đó đã sớm bị lật đổ và em trai của Trương Diệu Linh, [[Trương Huyền Tịnh]], lên ngôi.

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}
* [[Tấn thư]], [[:zh:s:晉書/卷86|quyển 86]]

{{Vua Tiền Lương}}

{{sơ khai nhân vật hoàng gia Trung Quốc}}

[[Thể loại:Vua Tiền Lương]]
[[Thể loại:Vua thiếu nhi]]
[[Thể loại:Sinh năm 344]]
[[Thể loại:Mất năm 355]]

title: Vua Tiền Lương

Tiền nhiệm: Lương Hoàn vương

Kế nhiệm: Lương Uy vương

title: Thông tin chung

Mất: 355 · Trung Quốc

Triều đại: Tiền Lương


text:
# Yevpatoria
Yevpatoria (tiếng Ukraina: Євпаторія, tiếng Nga: Евпатория, tiếng Tatar Krym: Kezlev, tiếng Hy Lạp: Ευπατορία, Κερκινίτις - Eupatoria, Kerkinitis, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Gözleve, tiếng Armenia: Եվպատորիա - Yevpatoria) là một thành phố Nga, hiện do Nga quản lí. Thành phố thuộc tỉnh Krym. Dân số theo điều tra năm 2012 là 123.777 người. Thành phố có diện tích km2.
Khu định cư đầu tiên ở khu vực có tên gọi là Kerkinitis (Κερκινίτης), được xây dựng bởi thực dân Hy Lạp khoảng 500 trước Công nguyên. Cùng với phần còn lại của Crimea, Kerkinitis là một phần của DOMINIONI của Mithridates VI, Vua của Pontus, mà từ tên riêng ông, Eupatoria, thành phố được đặt tên theo.

title: Yevpatoria

wikitext:
[[Tập tin:Eupatoria 04-14 img06 sea embankment.jpg|nhỏ]]
'''Yevpatoria''' ([[tiếng Ukraina]]: Євпаторія, [[tiếng Nga]]: Евпатория, [[tiếng Tatar Krym]]: Kezlev, [[tiếng Hy Lạp]]: Ευπατορία, Κερκινίτις - Eupatoria, Kerkinitis, [[tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]]: Gözleve, [[tiếng Armenia]]: Եվպատորիա - Yevpatoria) là một [[danh sách thành phố Nga|thành phố]] [[Nga]], hiện do Nga quản lí. Thành phố thuộc [[tỉnh của Nga|tỉnh]] [[Krym]]. Dân số theo điều tra năm 2012 là 123.777 người. Thành phố có diện tích km2.

Khu định cư đầu tiên ở khu vực có tên gọi là [[Kerkinitis]] (Κερκινίτης), được xây dựng bởi thực dân [[Hy Lạp]] khoảng 500 trước Công nguyên. Cùng với phần còn lại của Crimea, Kerkinitis là một phần của DOMINIONI của [[Mithridates VI]], Vua của [[Pontus]], mà từ tên riêng ông, [[Eupatoria]], thành phố được đặt tên theo.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==

{{sơ khai Ukraina}}
{{Phân cấp hành chính Krym}}

[[Thể loại:Thành phố của Ukraina]]
[[Thể loại:Thành phố Krym]]
[[Thể loại:Yevpatoria| ]]
[[Thể loại:Biển Đen]]
[[Thể loại:Khu dân cư thành lập thiên niên kỷ 1 TCN]]


text:
# Vũ Văn Mẫu
Vũ Văn Mẫu (1914 – 1998) là học giả lớn về Luật Việt Nam, chính trị gia nổi tiếng trước năm 1975 ở Sài Gòn. Ông từng là Thượng Nghị sĩ trong Liên danh Hoa Sen, Khối Dân tộc, từng giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao rồi làm "Thủ tướng 1 ngày" của Việt Nam Cộng hòa. Ngoài ra ông còn là Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn, giáo sư thực thụ trường Đại học Luật khoa Sài Gòn.

## Tiểu sử

### Thân thế
Ông sinh ngày 25 tháng 7 năm 1914 tại làng Quất Động, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay là xã Quất Động, huyện Thường Tín thuộc về thành phố Hà Nội) trong một gia đình tư sản. Nhà ông vốn có nghề thêu, sớm rời quê hương ra định cư ở Hà Nội, mở cửa hàng thêu, hiệu Phúc Thái ở 24 phố Hàng Nón. Ông là con thứ hai trong nhà, trên ông là một bà chị, dưới ông còn 2 em trai và 2 em gái. Cụ thân sinh không may mất sớm, mẹ ông ở vậy, một mình tần tảo nuôi 6 con ăn học nên người. 3 anh em gồm Luật sư Vũ Văn Mẫu và Tiến sĩ Lý Hóa Vũ Như Canh, dược sĩ Vũ Thị Sửu mở hiệu thuốc tây ở phố Hàng Da.
Ông thông minh, học giỏi, thi đỗ vào trường Bưởi. Sau khi đỗ Tú tài I, ông nộp đơn thi vào trường Albert Sarraut theo học lớp Toán sơ cấp (Math. Elem), năm 1934 ở tuổi 20 đỗ Bac. Math. hạng Bình thứ (mention Assez Bien), không có ai đỗ hạng Bình (mention Bien). Như mọi thanh niên thuộc gia đình danh giá thời bấy giờ, ông được gia đình đưa sang học ở Pháp và tốt nghiệp Đại học Luật khoa Paris, Pháp. Ông tiếp tục theo học tại đây cho đến khi lấy được bằng Thạc sĩ và trở về hành nghề luật tại Hà Nội.
Từ năm 1934 đến năm 1937, ông theo học luật tại Trường Đại học Luật Đông Dương thuộc Viện Đại học Đông Dương. Đỗ Cử nhân Luật rồi ông thi tri huyện, được bổ làm tri huyện huyện Gia Khánh (Ninh Bình), sau chuyển đến Gia Bình (Bắc Ninh). Ông nuôi chí tiếp tục học, đăng ký học Cao học ở trường Đại học Luật, thường đạp xe về thư viện trường Luật mượn tài liệu tự học tập nghiên cứu, thi đỗ luôn 2 bằng Cao học, trong đó có bằng Cao học Kinh tế. Thống sứ Bắc Kỳ thông cảm với ông tri huyện trẻ ham học, chuyển ông về làm tri huyện Đông Anh, gần Hà Nội hơn.
Vợ ông thuộc gia đình gia giáo, danh giá, là bà Hoàng Thị Nguyệt My, con gái cụ Cử Sen Hồ Hoàng Gia Luận (em trai Tổng đốc Hà đông Hoàng Trọng Phu).
Sau Cách mạng Tháng Tám ông ở nhà, âm thầm chuẩn bị luận án tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của giáo sư Camerlynck, năm 1948 sang Paris bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Luật; trở về nước, ông được mời làm giảng sư Luật ở Trường Đại học Luật Đông Dương.
Sau đó ông về nước, tiếp tục giảng dạy ở Trường Đại học Luật Đông Dương; em ông, Tiến sĩ Lý Hóa Vũ Như Canh, cũng đã rời Đại học Paris về dạy ở trường Đại học Khoa học Hà Nội từ hai năm trước.

### Trưởng khoa Luật đầu tiên Đại học Sài Gòn
Năm 1954, theo hiệp định Genève (7-1954) Việt Nam bị chia cắt làm 2 miền, ông di tản vào Sài Gòn, trong khi em ông, Tiến sĩ Vũ Như Canh, quyết định ở lại Hà Nội. Vào Sài Gòn, ông được bổ làm Chánh Nhất Tòa Phá Án, đồng thời tham gia giảng dạy ở khoa Luật trường Đại học Sài Gòn, làm Trưởng khoa Luật, trưởng khoa đầu tiên người Việt Nam. Ông nổi tiếng là một học giả lớn về Luật, là chuyên gia về Dân Luật và Cổ Luật, thành thạo nhiều ngoại ngữ Pháp, Anh, La Tinh, Hán, uyên thâm cả về cựu học lẫn tân học, được đồng nghiệp kính trọng, sinh viên tín nhiệm, quý mến.

### Trở thành Bộ trưởng Ngoại giao
Sau khi thực hiện cuộc trưng cầu dân ý miền Nam Việt Nam, 1955, phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, tân tổng thống Ngô Đình Diệm thành lập chính phủ và mời ông giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao của Việt Nam Cộng hòa. Ông giữ chức vụ này trong 8 năm, từ 1955 đến 1963. Trong cuộc khủng hoảng Phật giáo năm 1963, ông đã từ chức, cạo đầu giống như một nhà sư để phản đối. Khi ông cố gắng rời Việt Nam Cộng hòa để tham gia một cuộc hành hương đến đất phật Ấn Độ, thì bị bắt và bị quản thúc.

### Mâu thuẫn với chế độ Ngô Đình Diệm
Vốn là một nhà nghiên cứu về luật học, ông không quan tâm nhiều đến những biến động của thời cuộc bấy giờ. Tuy nhiên, là một Phật tử với pháp danh Minh Không, ông ra sức phản đối những biện pháp đàn áp khốc liệt của chính phủ Ngô Đình Diệm với Phật giáo. Ông cạo trọc đầu và sau đó từ chức Bộ trưởng ngày 22 tháng 8 năm 1963 để phản đối hành động tấn công các chùa Phật giáo của chính phủ Ngô Đình Diệm.

### Trở về Việt Nam
Suốt thời gian biến động miền Nam 1964-1967, ông hoàn toàn không tham gia vì công tác ở đại sứ tại nước ngoài. Mãi đến khi tướng Nguyễn Văn Thiệu lên nắm quyền tổng thống, ông mới được triệu hồi về nước. Ông trở thành Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn. Năm 1972, ông tranh cử Thượng nghị sĩ trong liên danh Hoa Sen và đắc cử.

### Thủ tướng 1 ngày
Trong suốt nhiệm kỳ của mình, ông luôn hoạt động tích cực cho phong trào hòa bình và hòa giải cho dân tộc. Chính vì vậy, khi tướng Dương Văn Minh trở thành tổng thống, ông được đề cử cho chức vụ Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa với mục đích tham gia thương lượng chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, ông chỉ ở trong chức vụ chỉ vỏn vẹn được một ngày thì Việt Nam Cộng hòa sụp đổ trước sức tiến công của quân đội Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Ông phải cùng tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện để tránh đổ máu thêm nữa.

### Cuối đời
Cũng như tướng Dương Văn Minh, ông là người ôn hòa, ủng hộ chủ trương bàn giao cho chính quyền quân Giải phóng. Do vậy, chính quyền Cách mạng chỉ thực hiện các biện pháp giám sát nhưng không khắt khe với ông. Sau khi tình hình ổn định, ông được cho phép xuất cảnh sang Pháp và định cư ở đây cho đến tận cuối đời. Ông mất ngày 20 tháng 8 năm 1998 tại Paris, thọ 84 tuổi.
Ông là một học giả lớn về luật của Việt Nam, uyên thâm cựu và tân học, biết nhiều thứ tiếng như Anh, Pháp, Hán và là một giáo sư giảng giải luật rất hấp dẫn. Tác phẩm của ông còn được René David và John E.C Brierley trích dẫn trong cuốn sách nổi tiếng về luật so sánh Major Legal Systems in the World Today.

## Gia đình
Ông bà sinh hạ được 5 con, tất cả đều thành đạt, hầu hết định cư ở Pháp. Ái nữ là bà Vũ Thị Việt Hương theo nghề của cha, thi đỗ vào trường Đại học Luật Sài Gòn, rồi đỗ Tiến sĩ Luật, trở về trường cũ giảng dạy, chuyên về Luật Quốc tế và Luật Đối sánh.

## Trước tác tiếng Việt
- Dân luật khái luận, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
- Dân luật lược giảng, 2 tập, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
- Pháp luật diễn giảng, 2 tập, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
- Cổ luật Việt Nam và Tư pháp sử diễn giảng, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản, 1973
- Cổ luật Việt Nam thông khảo, 2 tập, 1974
- Tiểu từ điển luật và kinh tế 350 trang; đồng tác giả với Hồ Thới Sanh, Lê Đình Chân, Lưu Văn Bình, Nguyễn Cao Hách, 1973
- Tự điển Hiến luật và Dân luật, đồng tác giả với Lê Đình Chân
- Tự điển Pháp-Việt: pháp chính kinh tài xã hội 895 trang; Viện Đại học Vạn hạnh xuất bản, 1970
- Tự điển Pháp-Việt: pháp luật, chính trị và kinh tế 125 trang, 1955.

Năm 1989 khi lấy hiệu là Minh Không, ông có viết bộ sách nói về "Hành trình mở cõi của dân tộc Việt" gồm 3 tập:
- Tập 1: Việt - ChămPa
- Tập 2: Việt - Phù Nam
- Tập 3: Việt - Campuchia

Sách được đánh máy trên khổ giấy A4, không rõ ông đã hoàn thành chưa.

title: Vũ Văn Mẫu

wikitext:
{{Chú thích trong bài|date=tháng 1/2024}}
{{Thông tin viên chức/1
|honorific-prefix = '''Giáo sư'''
|name = Vũ Văn Mẫu
|image = 19600113武文牡.jpg
|caption =
|office = [[Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa]]
|president =
|1namedata1 =
|1blankname1 =
|term_start = 28 tháng 4 năm 1975
|term_end = 30 tháng 4 năm 1975
({{số năm theo năm và ngày |1975|4|28|1975|4|30}})
|predecessor = [[Nguyễn Bá Cẩn]]
|successor = '''Không có''', ''[[Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975|Chế độ sụp đổ]]''
|office2 = [[Quốc hội Việt Nam Cộng hòa|Thượng nghị sĩ Việt Nam Cộng hòa]]
|term_start2 = 1972
|term_end2 = 1975
|predecessor2 =
|successor2 =
|office3 = Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn
|term_start3 = 1967
|term_end3 = Không rõ
|primeminister3 =
|office4 = Tổng trưởng Ngoại giao Việt Nam Cộng hòa
|term_start4 = 1955
|term_end4 = 21 tháng 8 năm 1963
|predecessor4 = '''Chức vụ thành lập'''
|successor4 = [[Phạm Đăng Lâm]]
|office5= Tổng trưởng Ngoại giao Quốc gia Việt Nam
|term_start5 = 10 tháng 5 năm 1955
|term_end5 = 23 tháng 10 năm 1955
{{số năm theo năm và ngày|1955|5|10|1955|10|23}}
|predecessor5 = [[Trần Văn Đỗ]]
|successor5 =
|office7 = Trưởng khoa Luật, Viện Đại học Sài Gòn
|term_start7 = 1955
|term_end7 = Không rõ
|office8 = Giảng sư Luật Trường Đại học Luật Đông Dương
|term_start8 = 1949
|term_end8 = Không rõ
|office9 = Tri huyện Đông Anh, [[Phúc Yên (tỉnh)|Phúc Yên]]
|office10 = Tri huyện [[Gia Bình]], [[Bắc Ninh]]
|office11 = Tri huyện Gia Khánh, [[Ninh Bình]]
|birth_date = 25 tháng 7 năm 1914
|birth_place = [[Quất Động]], [[Thường Tín]], [[Hà Đông (tỉnh)|Hà Đông]], [[Liên bang Đông Dương]]
|death_date = {{ngày mất và tuổi|1998|8|20|1914|7|25|df=y}}
|death_place = [[Paris]], [[Pháp]]
|death_cause = Tuổi già
|party = Liên danh Hoa Sen, Khối Dân tộc
|spouse = Hoàng Thị Nguyệt My
|education = [[Tiến sĩ]] Luật, [[Luật gia]]
|children = *[[Vũ Hoàng Anh]]
*[[Vũ Thị Việt Hương]]
*[[Vũ Hoàng Dũng]]
*[[Vũ Hoàng Châu]]
*[[Vũ Hoàng Đạt]]
|relatives = *Hoàng Gia Luận (cha vợ)
*[[Vũ Thị Đức]] (chị)
*[[Vũ Như Canh]] (em trai)
*[[Vũ Văn Giáp]] (em trai)
*[[Vũ Thị Sửu]] (em gái)
*[[Vũ Thị Tám]] (em gái)
|alma_mater = *[[Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội|Trường Bưởi]], Hà Nội
*[[Trường Trung học Albert Sarraut|Trường Albert Sarraut]], Hà Nội
*Đại học Luật khoa Paris, Pháp
*[[Trường Đại học Luật Đông Dương]]
|signature =
|signature_alt =
|occupation = [[Luật sư]], chính trị gia, giáo sư
|allegiance =
|branch =
|serviceyears =
|rank =
|commands =
}}
'''Vũ Văn Mẫu''' ([[1914]] – [[1998]]) là học giả lớn về Luật [[Việt Nam]], chính trị gia nổi tiếng trước năm [[1975]] ở [[Thành phố Hồ Chí Minh|Sài Gòn]]. Ông từng là Thượng Nghị sĩ trong Liên danh Hoa Sen, Khối Dân tộc, từng giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao rồi làm "Thủ tướng 1 ngày" của [[Việt Nam Cộng hòa]]. Ngoài ra ông còn là Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn, giáo sư thực thụ [[trường Đại học Luật khoa Sài Gòn]].

==Tiểu sử==
===Thân thế===
Ông sinh ngày [[25 tháng 7]] năm [[1914]] tại làng Quất Động, phủ [[Thường Tín]], tỉnh [[Hà Đông (tỉnh)|Hà Đông]] (nay là xã [[Quất Động]], huyện [[Thường Tín]] thuộc về thành phố [[Hà Nội]]) trong một gia đình tư sản. Nhà ông vốn có nghề thêu, sớm rời quê hương ra định cư ở Hà Nội, mở cửa hàng thêu, hiệu Phúc Thái ở 24 phố Hàng Nón. Ông là con thứ hai trong nhà, trên ông là một bà chị, dưới ông còn 2 em trai và 2 em gái. Cụ thân sinh không may mất sớm, mẹ ông ở vậy, một mình tần tảo nuôi 6 con ăn học nên người. 3 anh em gồm Luật sư Vũ Văn Mẫu và Tiến sĩ Lý Hóa [[Vũ Như Canh]], dược sĩ [[Vũ Thị Sửu]] mở hiệu thuốc tây ở phố Hàng Da.

Ông thông minh, học giỏi, thi đỗ vào [[trường Bưởi]]. Sau khi đỗ Tú tài I, ông nộp đơn thi vào trường Albert Sarraut theo học lớp Toán sơ cấp (Math. Elem), năm 1934 ở tuổi 20 đỗ Bac. Math. hạng Bình thứ (mention Assez Bien), không có ai đỗ hạng Bình (mention Bien). Như mọi thanh niên thuộc gia đình danh giá thời bấy giờ, ông được gia đình đưa sang học ở Pháp và tốt nghiệp Đại học Luật khoa Paris, Pháp. Ông tiếp tục theo học tại đây cho đến khi lấy được bằng Thạc sĩ và trở về hành nghề luật tại Hà Nội.

Từ năm 1934 đến năm 1937, ông theo học luật tại Trường Đại học Luật Đông Dương thuộc [[Viện Đại học Đông Dương]]. Đỗ Cử nhân Luật rồi ông thi tri huyện, được bổ làm tri huyện huyện Gia Khánh (Ninh Bình), sau chuyển đến Gia Bình (Bắc Ninh). Ông nuôi chí tiếp tục học, đăng ký học Cao học ở trường Đại học Luật, thường đạp xe về thư viện trường Luật mượn tài liệu tự học tập nghiên cứu, thi đỗ luôn 2 bằng Cao học, trong đó có bằng Cao học Kinh tế. Thống sứ Bắc Kỳ thông cảm với ông tri huyện trẻ ham học, chuyển ông về làm tri huyện Đông Anh, gần Hà Nội hơn.

Vợ ông thuộc gia đình gia giáo, danh giá, là bà Hoàng Thị Nguyệt My, con gái cụ Cử Sen Hồ Hoàng Gia Luận (em trai Tổng đốc Hà đông [[Hoàng Trọng Phu]]).

Sau [[Cách mạng Tháng Tám]] ông ở nhà, âm thầm chuẩn bị luận án tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của giáo sư Camerlynck, năm 1948 sang Paris bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Luật; trở về nước, ông được mời làm giảng sư Luật ở Trường Đại học Luật Đông Dương.

Sau đó ông về nước, tiếp tục giảng dạy ở Trường Đại học Luật Đông Dương; em ông, Tiến sĩ Lý Hóa [[Vũ Như Canh]], cũng đã rời Đại học Paris về dạy ở trường Đại học Khoa học Hà Nội từ hai năm trước.

===Trưởng khoa Luật đầu tiên Đại học Sài Gòn===
Năm 1954, theo hiệp định Genève (7-1954) Việt Nam bị chia cắt làm 2 miền, ông di tản vào Sài Gòn, trong khi em ông, Tiến sĩ [[Vũ Như Canh]], quyết định ở lại Hà Nội. Vào Sài Gòn, ông được bổ làm Chánh Nhất Tòa Phá Án, đồng thời tham gia giảng dạy ở khoa Luật trường Đại học Sài Gòn, làm Trưởng khoa Luật, trưởng khoa đầu tiên người Việt Nam. Ông nổi tiếng là một học giả lớn về Luật, là chuyên gia về Dân Luật và Cổ Luật, thành thạo nhiều ngoại ngữ Pháp, Anh, La Tinh, Hán, uyên thâm cả về cựu học lẫn tân học, được đồng nghiệp kính trọng, sinh viên tín nhiệm, quý mến.

===Trở thành Bộ trưởng Ngoại giao===
Sau khi thực hiện cuộc [[trưng cầu dân ý miền Nam Việt Nam, 1955]], phế truất [[Nguyên thủ quốc gia|Quốc trưởng]] [[Bảo Đại]], tân tổng thống [[Ngô Đình Diệm]] thành lập chính phủ và mời ông giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao của [[Việt Nam Cộng hòa]]. Ông giữ chức vụ này trong 8 năm, từ [[1955]] đến [[1963]]. Trong cuộc khủng hoảng Phật giáo năm 1963, ông đã từ chức, cạo đầu giống như một nhà sư để phản đối.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9407EFD81231F937A2575AC0A96E958260 "Vu Van Mau, Last Premier Of South Vietnam, Dies at 84"], ''[[The New York Times|New York Times]]'', ngày 14 tháng 9 năm 1998</ref> Khi ông cố gắng rời Việt Nam Cộng hòa để tham gia một cuộc hành hương đến đất phật Ấn Độ, thì bị bắt và bị quản thúc.

===Mâu thuẫn với chế độ Ngô Đình Diệm===
Vốn là một nhà nghiên cứu về luật học, ông không quan tâm nhiều đến những biến động của thời cuộc bấy giờ. Tuy nhiên, là một Phật tử với pháp danh Minh Không, ông ra sức phản đối những biện pháp đàn áp khốc liệt của chính phủ Ngô Đình Diệm với Phật giáo. Ông cạo trọc đầu và sau đó từ chức Bộ trưởng ngày [[22 tháng 8]] năm [[1963]] để phản đối hành động tấn công các chùa Phật giáo của chính phủ Ngô Đình Diệm.

===Trở về Việt Nam===
Suốt thời gian biến động miền Nam 1964-1967, ông hoàn toàn không tham gia vì công tác ở đại sứ tại nước ngoài. Mãi đến khi tướng [[Nguyễn Văn Thiệu]] lên nắm quyền tổng thống, ông mới được triệu hồi về nước. Ông trở thành Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn. Năm 1972, ông tranh cử Thượng nghị sĩ trong liên danh Hoa Sen và đắc cử.

===Thủ tướng 1 ngày===
Trong suốt nhiệm kỳ của mình, ông luôn hoạt động tích cực cho phong trào hòa bình và hòa giải cho dân tộc. Chính vì vậy, khi tướng [[Dương Văn Minh]] trở thành tổng thống, ông được đề cử cho chức vụ [[Thủ tướng Việt Nam#Danh sách#Việt Nam Cộng hòa|Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa]] với mục đích tham gia thương lượng chấm dứt [[chiến tranh]]. Tuy nhiên, ông chỉ ở trong chức vụ chỉ vỏn vẹn được một ngày thì [[Việt Nam Cộng hòa]] sụp đổ trước sức tiến công của quân đội [[Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam]]. Ông phải cùng tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện để tránh đổ máu thêm nữa.

===Cuối đời===
Cũng như tướng Dương Văn Minh, ông là người ôn hòa, ủng hộ chủ trương bàn giao cho chính quyền quân Giải phóng. Do vậy, chính quyền Cách mạng chỉ thực hiện các biện pháp giám sát nhưng không khắt khe với ông. Sau khi tình hình ổn định, ông được cho phép xuất cảnh sang Pháp và định cư ở đây cho đến tận cuối đời. Ông mất ngày [[20 tháng 8]] năm 1998 tại [[Paris]], thọ 84 tuổi.

Ông là một học giả lớn về luật của Việt Nam, uyên thâm cựu và tân học, biết nhiều thứ tiếng như [[tiếng Anh|Anh]], [[tiếng Pháp|Pháp]], [[chữ Hán|Hán]] và là một giáo sư giảng giải luật rất hấp dẫn. Tác phẩm của ông còn được René David và John E.C Brierley trích dẫn trong cuốn sách nổi tiếng về luật so sánh ''Major Legal Systems in the World Today''.

==Gia đình==
Ông bà sinh hạ được 5 con, tất cả đều thành đạt, hầu hết định cư ở Pháp. Ái nữ là bà Vũ Thị Việt Hương theo nghề của cha, thi đỗ vào trường Đại học Luật Sài Gòn, rồi đỗ Tiến sĩ Luật, trở về trường cũ giảng dạy, chuyên về Luật Quốc tế và Luật Đối sánh.

==Trước tác tiếng Việt==
* ''Dân luật khái luận'', Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
* ''Dân luật lược giảng'', 2 tập, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
* ''Pháp luật diễn giảng'', 2 tập, Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản
* ''Cổ luật Việt Nam và Tư pháp sử diễn giảng'', Đại học Luật khoa Sài Gòn xuất bản, 1973
* ''Cổ luật Việt Nam thông khảo'', 2 tập, 1974
* ''Tiểu từ điển luật và kinh tế'' 350 trang; đồng tác giả với Hồ Thới Sanh, Lê Đình Chân, Lưu Văn Bình, Nguyễn Cao Hách, 1973
* ''Tự điển Hiến luật và Dân luật'', đồng tác giả với Lê Đình Chân
* ''Tự điển Pháp-Việt: pháp chính kinh tài xã hội'' 895 trang; Viện Đại học Vạn hạnh xuất bản, 1970
* ''Tự điển Pháp-Việt: pháp luật, chính trị và kinh tế'' 125 trang, 1955.
Năm 1989 khi lấy hiệu là Minh Không, ông có viết bộ sách nói về "Hành trình mở cõi của dân tộc Việt" gồm 3 tập:
* Tập 1: Việt - ChămPa
* Tập 2: Việt - Phù Nam
* Tập 3: Việt - Campuchia
Sách được đánh máy trên khổ giấy A4, không rõ ông đã hoàn thành chưa.

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Xem thêm==
*[[Thủ tướng Việt Nam]]
*[[Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa]]

{{sơ khai chính khách Việt Nam}}

{{Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa}}
{{Biến cố Phật giáo}}
{{Thanh chủ đề|Lịch sử|Lịch sử Việt Nam}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

{{Thời gian sống|Sinh=1914|Mất=1998}}

[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Sinh tại Hà Đông]]
[[Thể loại:Luật sư Việt Nam]]
[[Thể loại:Phật tử Việt Nam]]
[[Thể loại:Người chống cộng Việt Nam]]
[[Thể loại:Bộ trưởng Quốc gia Việt Nam]]
[[Thể loại:Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa]]
[[Thể loại:Chính khách Việt Nam Cộng hòa]]
[[Thể loại:Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Cộng hòa]]
[[Thể loại:Thành phần thứ ba trong chiến tranh Việt Nam]]

title: Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa

Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa: Nhiệm kỳ · 28 tháng 4 năm 1975 – 30 tháng 4 năm 1975 · (2 ngày)

Tiền nhiệm: Nguyễn Bá Cẩn

Kế nhiệm: Không có, Chế độ sụp đổ

title: Thượng nghị sĩ Việt Nam Cộng hòa

Thượng nghị sĩ Việt Nam Cộng hòa: Nhiệm kỳ · 1972–1975

title: Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn

Thẩm phán Tòa Thượng thẩm Sài Gòn: Nhiệm kỳ · 1967 – Không rõ

Tổng trưởng Ngoại giao Việt Nam Cộng hòa: Nhiệm kỳ · 1955 – 21 tháng 8 năm 1963

Tiền nhiệm: Chức vụ thành lập

Kế nhiệm: Phạm Đăng Lâm

Tổng trưởng Ngoại giao Quốc gia Việt Nam: Nhiệm kỳ · 10 tháng 5 năm 1955 – 23 tháng 10 năm 1955 · 166 ngày

Tiền nhiệm: Trần Văn Đỗ

title: Trưởng khoa Luật, Viện Đại học Sài Gòn

Trưởng khoa Luật, Viện Đại học Sài Gòn: Nhiệm kỳ · 1955 – Không rõ

Giảng sư Luật Trường Đại học Luật Đông Dương: Nhiệm kỳ · 1949 – Không rõ

title: Thông tin cá nhân

Sinh: 25 tháng 7 năm 1914 · Quất Động, Thường Tín, Hà Đông, Liên bang Đông Dương

Mất: 20 tháng 8 năm 1998 (84 tuổi) · Paris, Pháp

Nguyên nhân mất: Tuổi già

Đảng chính trị: Liên danh Hoa Sen, Khối Dân tộc

Phối ngẫu: Hoàng Thị Nguyệt My

Con cái: - Vũ Hoàng Anh - Vũ Thị Việt Hương - Vũ Hoàng Dũng - Vũ Hoàng Châu - Vũ Hoàng Đạt

Người thân: - Hoàng Gia Luận (cha vợ) - Vũ Thị Đức (chị) - Vũ Như Canh (em trai) - Vũ Văn Giáp (em trai) - Vũ Thị Sửu (em gái) - Vũ Thị Tám (em gái)

Giáo dục: Tiến sĩ Luật, Luật gia

Alma mater: - Trường Bưởi, Hà Nội - Trường Albert Sarraut, Hà Nội - Đại học Luật khoa Paris, Pháp - Trường Đại học Luật Đông Dương

Nghề nghiệp: Luật sư, chính trị gia, giáo sư


text:
# James Cook
Thuyền trưởng James Cook FRS (27 tháng 10 năm 1728 – 14 tháng 2 năm 1779) là một nhà thám hiểm, hoa tiêu và người chuyên vẽ bản đồ người Anh. Sau khi được thăng lên chức vụ thuyền trưởng trong Hải quân Hoàng gia Anh, Cook đã thực hiện ba chuyến hải trình đến Thái Bình Dương, trở thành người châu Âu đầu tiên đặt chân đến bờ biển phía đông của Úc; ông cũng là người châu Âu đầu tiên phát hiện ra quần đảo Hawaii và là người đầu tiên được ghi nhận là đi vòng quanh New Zealand.
Sau khi phục vụ trong đội thương thuyền Anh ở tuổi thiếu niên, ông tham gia Hải quân Hoàng gia vào năm 1755, tham gia Chiến tranh bảy năm, rồi sau đó nghiên cứu và vẽ bản đồ nhiều chuyến đi đến Sông Saint Lawrence trong trận vây hãm Québec. Điều này đã giúp tướng James Wolfe thực hiện cuộc đột kích nổi tiếng ở vùng đồng bằng Abraham, giúp ông có được sự chú ý của Hội đồng Đô đốc Anh (Admiralty) và Hội đồng Hoàng gia Anh (Royal Society) tại một thời điểm quyết định cả trong sự nghiệp cá nhân của ông và quá trình phát hiện những vùng đất mới của Anh Quốc, và James Cook trở thành người chỉ huy con tàu HM Bark Endeavour và chuyến đi đầu tiên trong ba chuyến hải trình đến Thái Bình Dương của ông vào năm 1766.
Ông là người đầu tiên đã vẽ chính xác hải đồ của nhiều vùng đất và ghi lại nhiều hòn đảo và đường biển trên bản đồ châu Âu. Những thành tích lớn lao đó của ông có thể do sự kết hợp của tài đi biển xuất sắc, có kỹ năng giỏi về nghiên cứu đo đạc và vẽ bản đồ, can đảm khám phá những nơi nguy hiểm để xác nhận sự thật - ví dụ như nhiều lần tìm hiểu Vòng Nam Cực (Antarctic Circle) và khám phá quanh vùng Đại Bảo Tiều (Great Barrier Reef), khả năng lãnh đạo trong những điều kiện bất lợi, sự táo bạo trong những cuộc thám hiểm và sự sẵn sàng vượt trội hơn những chỉ dẫn của bộ Hội đồng Đô đốc.
Trong lần viếng thăm thứ hai đến Hawaii, Cook đã cập bến Kealakekua (nơi được coi là cảng thiêng liêng của người Hawaii) tại thời điểm người dân địa phương đang tổ chức một lễ hội tôn giáo. Nên Cook và đoàn tùy tùng đã được chào đón như thần linh và họ cũng đã lợi dụng lòng tốt của người Hawaii trong nhiều tháng tiếp theo. Mãi đến khi một trong những thủy thủ chết, làm lộ ra rằng người châu Âu cũng chỉ là con người bình thường, thì mối quan hệ mới trở nên căng thẳng. Vào ngày 04/02/1779, đoàn tàu Anh khởi hành từ vịnh Kealakekua, nhưng biển động đã làm hư hỏng cột buồm của tàu Resolution, và chỉ sau một tuần, đoàn thám hiểm đã bị buộc phải quay trở lại Hawaii.
Người Hawaii đã "chào đón" Cook và các thủy thủ bằng cách ném đá; sau đó họ lấy trộm một chiếc thuyền nhỏ từ Discovery. Các cuộc đàm phán với vua Kalaniopuu nhằm lấy lại chiếc thuyền đã sụp đổ khi một lãnh đạo người Hawaii bị bắn chết. Đám đông người Hawaii liền tấn công đoàn của Cook. Thuyền trưởng và các thủy thủ đã nã đạn vào những người Hawaii đang tức giận, nhưng họ đã nhanh chóng bị áp đảo, và chỉ có một vài người may mắn trốn thoát an toàn đến tàu Resolution. Thuyền trưởng Cook thì bị đám đông giết chết. Một vài ngày sau, người Anh trả đũa bằng cách bắn đại bác và hỏa mai tại bờ biển, giết chết 30 người Hawaii. Sau đó, hai con tàu Resolution và Discovery cuối cùng cũng trở về nước Anh.

## Thiếu thời
James Cook sinh ở làng Marton, Yorkshire, nay là ngoại ô của Middlesbrough. Ông được rửa tội tại nhà thờ địa phương St. Cuthbert. Năm 1736, gia đình ông chuyển đến nông trại Airey Holme ở Great Ayton, nơi cho ông làm việc, Thomas Skottowe, đã cho ông vào học trường địa phương. Năm 1741, sau 5 năm đi học, ông bắt đầu làm việc với cha mình, khi cha ông được đề cử làm quản lý nông trại.

title: James Cook

wikitext:
{{1000 bài cơ bản}}{{Thông tin nhân vật
| name = James Cook
| image = Captainjamescookportrait.jpg
| image_size = 210px
| caption = James Cook, do [[Nathaniel Dance-Holland|Nathaniel Dance]] vẽ, {{circa|1775}}, [[National Maritime Museum]], [[Greenwich]]
| birth_date = {{OldStyleDate|7 tháng 11|1728|27 tháng 10}}
| birth_place = [[Marton, Middlesbrough|Marton]], [[Yorkshire]], [[Anh]]
| death_date = {{Death date and age|df=yes|1779|2|14|1728|11|7}}
| death_place = [[Hawaii]]
| education = Postgate School, [[Great Ayton]]
| occupation = Nhà thám hiểm, nhà hàng hải, nhà vẽ bản đồ
| title = [[Captain (Royal Navy)|Thuyền trưởng]]
| spouse = Elizabeth Batts
| parents = James Cook, Grace Pace
| children = James Cook, Nathaniel Cook, Elizabeth Cook, Joseph Cook, George Cook, Hugh Cook
| nationality = Anh
|signature = James Cook Signature.svg
| website =
}}
Thuyền trưởng '''James Cook''' [[Thành viên Hội Vương thất|FRS]] (27 tháng 10 năm 1728 – 14 tháng 2 năm 1779) là một nhà thám hiểm, [[hoa tiêu]] và người chuyên vẽ [[bản đồ]] người Anh. Sau khi được thăng lên chức vụ [[thuyền trưởng]] trong [[Hải quân Hoàng gia Anh]], Cook đã thực hiện ba chuyến hải trình đến [[Thái Bình Dương]], trở thành người [[châu Âu]] đầu tiên đặt chân đến bờ biển phía đông của [[Úc]]; ông cũng là người châu Âu đầu tiên phát hiện ra [[quần đảo Hawaii]] và là người đầu tiên được ghi nhận là đi vòng quanh [[New Zealand]].

Sau khi phục vụ trong đội thương thuyền Anh ở tuổi thiếu niên, ông tham gia Hải quân Hoàng gia vào năm 1755, tham gia [[Chiến tranh Bảy năm|Chiến tranh bảy năm]], rồi sau đó nghiên cứu và vẽ bản đồ nhiều chuyến đi đến [[Sông Saint Lawrence]] trong trận vây hãm [[Québec]]. Điều này đã giúp tướng [[James Wolfe]] thực hiện cuộc đột kích nổi tiếng ở vùng [[đồng bằng Abraham]], giúp ông có được sự chú ý của [[Hội đồng Đô đốc Anh]] (''Admiralty'') và [[Hội đồng Hoàng gia Anh]] (''Royal Society'') tại một thời điểm quyết định cả trong sự nghiệp cá nhân của ông và quá trình phát hiện những vùng đất mới của Anh Quốc, và James Cook trở thành người chỉ huy con tàu [[HM Bark Endeavour]] và chuyến đi đầu tiên trong ba chuyến hải trình đến [[Thái Bình Dương]] của ông vào năm 1766.

Ông là người đầu tiên đã vẽ chính xác hải đồ của nhiều vùng đất và ghi lại nhiều hòn đảo và đường biển trên bản đồ châu Âu. Những thành tích lớn lao đó của ông có thể do sự kết hợp của tài đi biển xuất sắc, có kỹ năng giỏi về nghiên cứu đo đạc và vẽ bản đồ, can đảm khám phá những nơi nguy hiểm để xác nhận sự thật - ví dụ như nhiều lần tìm hiểu [[Vòng Nam Cực]] (''Antarctic Circle'') và khám phá quanh vùng [[Rạn san hô Great Barrier|Đại Bảo Tiều]] (''Great Barrier Reef''), khả năng lãnh đạo trong những điều kiện bất lợi, sự táo bạo trong những cuộc thám hiểm và sự sẵn sàng vượt trội hơn những chỉ dẫn của bộ Hội đồng Đô đốc.

Trong lần viếng thăm thứ hai đến Hawaii, Cook đã cập bến Kealakekua (nơi được coi là cảng thiêng liêng của người Hawaii) tại thời điểm người dân địa phương đang tổ chức một lễ hội tôn giáo. Nên Cook và đoàn tùy tùng đã được chào đón như thần linh và họ cũng đã lợi dụng lòng tốt của người Hawaii trong nhiều tháng tiếp theo. Mãi đến khi một trong những thủy thủ chết, làm lộ ra rằng người châu Âu cũng chỉ là con người bình thường, thì mối quan hệ mới trở nên căng thẳng. Vào ngày 04/02/1779, đoàn tàu Anh khởi hành từ vịnh Kealakekua, nhưng biển động đã làm hư hỏng cột buồm của tàu Resolution, và chỉ sau một tuần, đoàn thám hiểm đã bị buộc phải quay trở lại Hawaii.

Người Hawaii đã "chào đón" Cook và các thủy thủ bằng cách ném đá; sau đó họ lấy trộm một chiếc thuyền nhỏ từ Discovery. Các cuộc đàm phán với vua Kalaniopuu nhằm lấy lại chiếc thuyền đã sụp đổ khi một lãnh đạo người Hawaii bị bắn chết. Đám đông người Hawaii liền tấn công đoàn của Cook. Thuyền trưởng và các thủy thủ đã nã đạn vào những người Hawaii đang tức giận, nhưng họ đã nhanh chóng bị áp đảo, và chỉ có một vài người may mắn trốn thoát an toàn đến tàu Resolution. Thuyền trưởng Cook thì bị đám đông giết chết. Một vài ngày sau, người Anh trả đũa bằng cách bắn đại bác và hỏa mai tại bờ biển, giết chết 30 người Hawaii. Sau đó, hai con tàu Resolution và Discovery cuối cùng cũng trở về nước Anh.

==Thiếu thời==
James Cook sinh ở làng [[Marton, Middlesbrough|Marton]], [[Yorkshire]], nay là ngoại ô của [[Middlesbrough]].<ref name="Rigby25" /> Ông được rửa tội tại nhà thờ địa phương St. Cuthbert.<ref name="Rigby25">{{harvnb|Rigby|van der Merwe|2002|p=25}}</ref><ref>{{harvnb|Stamp|1978|p=1}}</ref><ref name="collingridge">{{harvnb|Collingridge|2003|}}</ref> Năm 1736, gia đình ông chuyển đến nông trại Airey Holme ở [[Great Ayton]], nơi cho ông làm việc, Thomas Skottowe, đã cho ông vào học trường địa phương. Năm 1741, sau 5 năm đi học, ông bắt đầu làm việc với cha mình, khi cha ông được đề cử làm quản lý nông trại.<ref>{{harvnb|Collingridge|2003|p=15}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Tham khảo ==
* {{chú thích sách|last=Beaglehole|first=John Cawte|title=The Life of Captain James Cook| authorlink=John Cawte Beaglehole |publisher=[[A & C Black]]|year=1974 | isbn = 0-7136-1382-3 }}
* {{chú thích sách|last=Collingridge|first=Vanessa|authorlink=Vanessa Collingridge|title=Captain Cook: The Life, Death and Legacy of History's Greatest Explorer|url=https://archive.org/details/captaincooklifed0000coll|year= 2003|publisher=Ebury Press | isbn = 0-09-188898-0 }}
* {{chú thích sách|last= Fernandez-Armesto |first= Felipe |title= Pathfinders: A Global History of Exploration |url= https://archive.org/details/pathfindersgloba00fern |year= 2006 |publisher= W.W. Norton & Company | isbn = 0-393-06259-7 }}
* {{chú thích sách |last=Fisher|first=Robin|title=Captain James Cook and his times|url=http://books.google.com/books?id=dhsOAAAAQAAJ|year=1979 | isbn = 978-0-7099-0050-4|publisher=Taylor & Francis }}
* {{chú thích sách|last= Hayes |first= Derek |title= Historical Atlas of the Pacific Northwest: Maps of exploration and Discovery |year= 1999 |publisher= Sasquatch Books | isbn = 1-57061-215-3 |url= http://books.google.com/?id=sl57oHrVXGoC }}
* {{chú thích sách|last=Horwitz|first=Tony|authorlink=Tony Horwitz|title=Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before|url=https://archive.org/details/intoblueboldlygo0000horw|date=October 2003|publisher=Bloomsbury | isbn = 0-7475-6455-8 }}
* {{chú thích sách|title =Captain James Cook | first =Richard | last =Hough | year =1994 | publisher =Hodder and Stoughton|authorlink=Richard Hough| url = | isbn =0-340-82556-1 }}
* {{chú thích sách|title=The Oxford Companion to Ships and the Sea|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_t9u3|last=Kemp|first=Peter|others=I. C. B. Dear|year=2005|publisher=OUP | isbn = 978-0-19-860616-1 }}
* {{chú thích sách|title=Narrative of the voyages round the world, performed by Captain James Cook; with an account of his life during the previous and intervening periods|first=Andrew|last=Kippis|year=1788|url=http://ebooks.adelaide.edu.au/c/cook/james/c77n/|access-date=2013-06-22|archive-date=2012-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120426035955/http://ebooks.adelaide.edu.au/c/cook/james/c77n/}}
* {{chú thích sách |authorlink=Frank McLynn|last=McLynn|first=Frank|year=2011|title=Captain Cook: Master of the Seas|url=https://archive.org/details/captaincookmaste0000mcly|publisher=Yale University Press | isbn = 978-0-300-11421-8 }}
* {{chú thích sách |last=Moorhead |first=Alan |year=1966|title=Fatal Impact: An Account of the Invasion of the South Pacific, 1767–1840|publisher=H Hamilton | isbn = 0-241-90757-8 }}
* {{chú thích sách |authorlink=Gananath Obeyesekere|last = Obeyesekere |first = Gananath |year =1992 | title =The Apotheosis of Captain Cook: European Mythmaking in the Pacific|publisher = Princeton University Press. | isbn = 0-691-05752-4 }}
* {{chú thích sách | title=The Apotheosis of Captain Cook: European Mythmaking in the Pacific | publisher=Princeton University Press | authorlink=Gananath Obeyesekere|last =Obeyesekere|first= Gananath | year=1997 | isbn = 978-0-691-05752-1|quote=With new preface and afterword replying to criticism from Sahlins. }}
* {{chú thích sách|title =Captain Cook in the Pacific | first =Nigel| last =Rigby| last2=van der Merwe |first2=Pieter | year =2002 | publisher =National Maritime Museum, London UK | url =https://archive.org/details/captaincookinpac0000rigb| isbn =0-948065-43-5 }}
* {{chú thích sách|last=Robson|first=John |year=2004 |title= The Captain Cook Encyclopædia|publisher= Random House Australia | isbn = 0-7593-1011-4 }}
* {{chú thích sách|last=Robson|first=John |year=2009 |title= Captain Cook's War & Peace: The Royal Navy Years 1755–1768, Barnsley (South Yorkshire), Seaforth Books and Sydney, University of New South Wales Press, 2009. ISBN 978-1-84832-033-8 and ISBN 978 1 742231099}}
* {{chú thích sách | title=Islands of history | url=https://archive.org/details/islandsofhistory00sahl | publisher=University of Chicago Press | first=Marshall David|last=Sahlins| authorlink= Marshall David Sahlins | year=1985 | isbn = 978-0-226-73358-6 }}
* {{chú thích sách | title=How "Natives" Think: About Captain Cook, for example | url=https://archive.org/details/hownativesthinka0000sahl | publisher=University of Chicago Press | last=Sahlins |first= Marshall David| authorlink= Marshall David Sahlins | year=1995 | isbn = 978-0-226-73368-5}}
* {{chú thích sách|title=The Australian Language: An Examination of the English Language and English Speech as Used in Australia, from Convict Days to the Present|url=https://archive.org/details/australianlangua0000bake|last=Sidney |first=John Baker|location=Melbourne|publisher=Sun Books|year=1981 | isbn = 978-0-7251-0382-8 }}
* {{chú thích sách | title=James Cook Maritime Scientist | url=https://archive.org/details/jamescookmaritim0000stam | publisher=Caedmon of Whitby Press | last=Stamp|first= Tom and Cordelia | year=1978 | location=Whitby | isbn = 0-905355-04-0 }}
* {{chú thích sách|last=Sykes|first=Bryan|title=[[The Seven Daughters of Eve]]|publisher=Norton Publishing: New York City, NY and London, England | isbn = 0-393-02018-5|year=2001 }}
* {{chú thích sách|last=Wagner|first=A.R.|title=Historic Heraldry of Britain|url=https://archive.org/details/historicheraldry0000wagn|year=1972|publisher=Phillimore & Co Ltd|location=London | isbn = 978-0-85033-022-9 }}
* {{chú thích sách|title=Captain Cook's Journal during his first voyage round the world made in H.M. Bark "Endeavour" 1768-71|first=W. J. L.|last=Wharton|year=[1893]|url=http://ebooks.adelaide.edu.au/c/cook/james/c77j/|access-date=2013-06-22|archive-date=2012-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322055659/http://ebooks.adelaide.edu.au/c/cook/james/c77j/}}
* http://nghiencuuquocte.org/2017/02/14/thuyen-truong-james-cook-bi-giet-o-hawaii/

== Liên kết ngoài ==
{{Wikiquote}}
*{{commonscat-inline}}
* [http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010231b.htm 'Cook, James (1728 - 1779)', [[Australian Dictionary of Biography]], Volume 1, [[Melbourne University Press]], 1966, pp 243–244]
* [http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?&id_nbr=1817 Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online'']
* [http://www.captaincooksociety.com/ccsu1.htm Captain Cook Society]
* [http://nla.gov.au/nla.ms-ms1 ''The Endeavour'' journal (1)] and [http://www.nla.gov.au/pub/endeavour/ ''The Endeavour'' journal (2)], as kept by James Cook – digitised and held by the [[National Library of Australia]]
* [http://www.cptcook.com Captain James Cook: The World's Explorer]
* [http://www.honoluluacademy.org/cmshaa/academy/index.aspx?id=1381 Life in the Pacific of the 1700s: The Cook/Forster Collection of the Georg August University of Göttingen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615061534/http://www.honoluluacademy.org/cmshaa/academy/index.aspx?id=1381 |date=2006-06-15 }} exhibition at the Honolulu Academy of Arts, 23 February – 14 tháng 5 năm 2006
* [http://southseas.nla.gov.au/ The South Seas Project]: maps and online editions of the Journals of James Cook's First Pacific Voyage. 1768–1771, Includes full text of journals kept by Cook, Joseph Banks and Sydney Parkinson, as well as the complete text of John Hawkesworth's 1773 Account of Cook's first voyage.
* {{gutenberg author| id=James+Cook | name=James Cook}}
* See a {{circa|1780}} map of Cook's third voyage by Rigobert Bonne, [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-2442 ''Carte de la Côte N.O. de l'Amérique et de la Côte N.E. de l'Asie reconnues en 1778 et 1779 / par M. Bonne, Ingenieur-Hydrographe de la Marine''] hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History].
* [http://history-nz.org/discovery2.html Discovery of New Zealand]
* [http://demonstrations.wolfram.com/CaptainCooksVoyages/ Captain Cook's Voyages] by Izidor Hafner, [[Wolfram Demonstrations Project]].
* [http://www.nma.gov.au/cook/ Cook's Pacific Encounters: Cook-Forster Collection online] Images and descriptions of more than 300 artefacts collected during the three Pacific voyages of James Cook.
* [http://collections.tepapa.govt.nz/search.aspx?advanced=colAssParty%3a%22Captain+James+Cook%22 Images and descriptions of items associated with James Cook at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023173221/http://collections.tepapa.govt.nz/search.aspx?advanced=colAssParty%3a%22Captain+James+Cook%22 |date=2013-10-23 }}
* {{worldcat id|id=lccn-n78-91496}}
* {{NRA|P6407}}
* [http://badc.nerc.ac.uk/data/corral/adm55/adm55_index.html Digitised copies of log books from James Cook's voyages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606103401/http://badc.nerc.ac.uk/data/corral/adm55/adm55_index.html |date = ngày 6 tháng 6 năm 2011}} at the [http://badc.nerc.ac.uk British Atmospheric Data Centre]

{{s-start}}
{{s-ach}}
{{s-bef|before=[[Nevil Maskelyne]]}}
{{s-ttl|title=[[Huân chương Copley]]|years=1776}}
{{s-aft|after=[[John Mudge]]}}
{{s-end}}

{{sơ khai nhà khoa học}}
{{Các chủ đề|Úc|Địa lý}}
{{Authority control}}

{{Thời gian sống|sinh=1728|mất=1779|tên=Cook, James}}

{{Danh sách người nhận huy chương Copley 1751–1800}}

[[Thể loại:Nhà thiên văn Anh]]
[[Thể loại:Hải quân Hoàng gia Anh]]
[[Thể loại:Nhà thám hiểm Anh]]
[[Thể loại:Nhà hàng hải Anh]]
[[Thể loại:Lịch sử Úc]]
[[Thể loại:Lịch sử Canada]]
[[Thể loại:Người Bắc Yorkshire]]
[[Thể loại:Người Anh gốc Scotland]]
[[Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình]]
[[Thể loại:Mất năm 1779]]
[[Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt]]
[[Thể loại:Sinh năm 1728]]
[[Thể loại:Thủy thủ Anh]]
[[Thể loại:Hội viên Hội Vương thất]]
[[Thể loại:Người Anh thế kỷ 18]]
[[Thể loại:Nhân vật Lịch sử Quan trọng Quốc gia (Canada)]]

title: James Cook

Sinh: 7 tháng 11 [lịch cũ 27 tháng 10] năm 1728 · Marton, Yorkshire, Anh

Mất: 14 tháng 2 năm 1779 (50 tuổi) · Hawaii

Quốc tịch: Anh

Học vị: Postgate School, Great Ayton

Chức vị: Thuyền trưởng

Phối ngẫu: Elizabeth Batts

Cha mẹ: James Cook, Grace Pace


text:
# Sông Volkhov
Sông Volkhov (tiếng Nga: Волхов), còn được gọi là sông Olhava, là một con sông chảy qua tỉnh Novgorod và tỉnh Leningrad của Nga.

## Địa lý
Sông Volkhov chảy từ hồ Ilmen về phía bắc tới hồ Ladoga, hồ lớn nhất tại châu Âu. Nó là sông nhánh lớn thứ hai của hồ Ladoga. Chiều dài của nó là 224 km, và cao độ là khoảng 15–18 m. Toàn bộ chiều dài con sông là thuận tiện cho giao thông đường thủy. Diện tích lưu vực của con sông này, bao gồm cả lưu vực cho hồ Ilmen là khoảng 80.200 km². Lưu lượng nước thay đổi khá cao theo mùa, phụ thuộc chủ yếu vào mực nước trong hồ Ilmen: từ 44 đến 2.900 m³/s, tính trung bình khoảng 580–593 m³/s. Người ta cũng thông báo rằng sông Volkhov trong một số trường hợp ngoại lệ còn đổi ngược hướng dòng chảy. Mực nước sông này được điều chỉnh bởi đập thủy điện Volkhov (đập thủy điện đầu tiên của chính quyền Xô viết trong khu vực này, được khánh thành ngày 19 tháng 12 năm 1926 trong khuôn khổ kế hoạch GOELRO) nằm cách cửa sông 25 km. Ngoài mục đích phát điện, đập này còn tạo thuận lợi cho việc giao thông ở phần hạ lưu con sông này, mà trước đây đã gặp khó khăn các thác ghềnh.
Phần thượng lưu sông Volkhov được nối với sông Msta bằng kênh đào Siversov vòng qua hồ Ilmen. Phần hạ lưu được nối với các sông Neva, Syas và Svir bằng kênh đào Novoladozhsky vòng tránh hồ Ladoga.
Sông Volkhov bị đóng băng từ cuối tháng 11 và tan băng vào đầu tháng 4 năm sau.

## Lịch sử
Thủ đô của nước Nga cổ đại là Staraya Ladoga và một trong các thành phố chính của nước Nga thời Trung cổ là Velikiy Novgorod đều nằm dọc theo bờ sông Volkhov. Trong giai đoạn thế kỷ 9-11, sông Volkhov là một phần quan trọng trong hành trình thương mại từ người Varyag tới người Hy Lạp nối liền biển Baltic và biển Đen. Mặc dù chiều dài tương đối nhỏ, nhưng sông Volkhov đã đóng một vai trò lớn trong lịch sử và kinh tế nước Nga thời kỳ đó. Hình ảnh tượng trưng cho sông Volkhov đã xuất hiện trong số các đài kỷ niệm tượng trưng cho bốn con sông chính (Volga, Dnepr, Neva và Volkhov) của nước Nga trên các cột bằng đá granit đỏ trong quần thể kiến trúc của nhà chứng khoán St. Peterburg xây dựng đầu thế kỷ 19.

## Các thành thị dọc sông
- Velikiy Novgorod (58°32′B 31°16′Đ / 58,533°B 31,267°Đ), gần đầu nguồn
- Kirishi (59°27′B 32°00′Đ / 59,45°B 32°Đ)
- Volkhov (59°55′B 32°21′Đ / 59,917°B 32,35°Đ)
- Novaya Ladoga (60°06′B 32°18′Đ / 60,1°B 32,3°Đ), gần của sông

## Các sông nhánh chính
- Vishera (hữu ngạn), nối với nhánh sông Maly Volkhovets
- Kerest (tả ngạn)
- Oskuya (hữu ngạn)
- Pchezhva (hữu ngạn)
- Tigoda (tả ngạn)
- Chyornaya (hữu ngạn)
- Vloya (tả ngạn)
- Olomna (tả ngạn)

title: Sông Volkhov

wikitext:
{{chú thích trong bài}}
{{Thông tin sông
  | Tên sông = Sông Volkhov
  | Tên ảnh = Volkhov River in Novgorod.JPG
  | Tiêu đề = Sông Volkhov đoạn gần Velikiy Novgorod.
  | Thượng nguồn = [[hồ Ilmen]], [[Nga]]
  | Cửa sông = [[hồ Ladoga]], [[Nga]]
  | Các quốc gia lưu vực = [[Nga]]
  | Độ dài = 224 km (139 dặm)
  | Cao độ = 15-18 m (49-59 ft)
  | Lưu lượng = 44-2.900 m³/s (1.553-102.413 ft³/s)
  | Lưu vực = 80.200 km² (30.965 dặm²)
}}

'''Sông Volkhov''' ([[tiếng Nga]]: Волхов), còn được gọi là ''sông Olhava'', là một con sông chảy qua [[novgorod (tỉnh)|tỉnh Novgorod]] và [[leningrad (tỉnh)|tỉnh Leningrad]] của [[Nga]].

== Địa lý ==
Sông Volkhov chảy từ [[hồ Ilmen]] về phía bắc tới [[hồ Ladoga]], hồ lớn nhất tại [[châu Âu]]. Nó là sông nhánh lớn thứ hai của hồ Ladoga. [[Chiều dài]] của nó là 224 km, và cao độ là khoảng 15–18 m. Toàn bộ [[chiều dài]] con sông là thuận tiện cho giao thông đường thủy. Diện tích lưu vực của con sông này, bao gồm cả lưu vực cho hồ Ilmen là khoảng 80.200 km². Lưu lượng nước thay đổi khá cao theo mùa, phụ thuộc chủ yếu vào mực nước trong hồ Ilmen: từ 44 đến 2.900 m³/s, tính trung bình khoảng 580–593 m³/s. Người ta cũng thông báo rằng sông Volkhov trong một số trường hợp ngoại lệ còn đổi ngược hướng dòng chảy. Mực nước sông này được điều chỉnh bởi [[đập thủy điện Volkhov]] (đập thủy điện đầu tiên của chính quyền Xô viết trong khu vực này, được khánh thành ngày [[19 tháng 12]] năm [[1926]] trong khuôn khổ [[kế hoạch GOELRO]]) nằm cách cửa sông 25 km. Ngoài mục đích phát điện, đập này còn tạo thuận lợi cho việc giao thông ở phần hạ lưu con sông này, mà trước đây đã gặp khó khăn các thác ghềnh.

Phần thượng lưu sông Volkhov được nối với [[sông Msta]] bằng [[kênh đào Siversov]] vòng qua hồ Ilmen. Phần hạ lưu được nối với các sông Neva, [[sông Syas|Syas]] và [[sông Svir|Svir]] bằng [[kênh đào Novoladozhsky]] vòng tránh hồ Ladoga.

Sông Volkhov bị đóng băng từ cuối tháng 11 và tan băng vào đầu tháng 4 năm sau.

== Lịch sử ==

Thủ đô của nước Nga cổ đại là [[Staraya Ladoga]] và một trong các thành phố chính của nước Nga thời Trung cổ là [[Veliky Novgorod|Velikiy Novgorod]] đều nằm dọc theo bờ sông Volkhov. Trong giai đoạn [[thế kỷ 9]]-[[thế kỷ 11|11]], sông Volkhov là một phần quan trọng trong [[hành trình thương mại từ người Varyag tới người Hy Lạp]] nối liền [[biển Baltic]] và [[biển Đen]]. Mặc dù [[chiều dài]] tương đối nhỏ, nhưng sông Volkhov đã đóng một vai trò lớn trong lịch sử và kinh tế nước Nga thời kỳ đó. Hình ảnh tượng trưng cho sông Volkhov đã xuất hiện trong số các đài kỷ niệm tượng trưng cho bốn con sông chính (Volga, Dnepr, Neva và Volkhov) của nước Nga trên các cột bằng đá granit đỏ trong quần thể kiến trúc của [[nhà chứng khoán St. Peterburg]] xây dựng đầu [[thế kỷ 19]].

== Các thành thị dọc sông ==

* [[Veliky Novgorod|Velikiy Novgorod]] ({{coor dm|58|32|N|31|16|E}}), gần đầu nguồn
* [[Kirishi]] ({{coor dm|59|27|N|32|00|E}})
* [[Volkhov]] ({{coor dm|59|55|N|32|21|E}})
* [[Novaya Ladoga]] ({{coor dm|60|06|N|32|18|E}}), gần của sông

== Các sông nhánh chính ==

* [[Sông Vishera (Novgorod)|Vishera]] (hữu ngạn), nối với nhánh sông [[sông Maly Volkhovets|Maly Volkhovets]]
* [[Sông Kerest|Kerest]] (tả ngạn)
* [[Sông Oskuya|Oskuya]] (hữu ngạn)
* [[Sông Pchevzha|Pchezhva]] (hữu ngạn)
* [[Sông Tigoda|Tigoda]] (tả ngạn)
* [[Sông Chyornaya|Chyornaya]] (hữu ngạn)
* [[Sông Vloya|Vloya]] (tả ngạn)
* [[Sông Olomna|Olomna]] (tả ngạn)
{{thể loại Commons|Volkhov River}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Tỉnh Leningrad|Volkhov, sông]]
[[Thể loại:Tỉnh Novgorod|Volkhov, sông]]
[[Thể loại:Sông của Nga|Volkhov, sông]]

title: Vị trí

Quốc gia: Nga

title: Đặc điểm địa lý

Thượng nguồn: hồ Ilmen, Nga

Cửa sông: hồ Ladoga, Nga


text:
# Balasagodu, Sagar
Balasagodu là một làng thuộc tehsil Sagar, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.

title: Balasagodu, Sagar

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
 | tên = Balasagodu
 | settlement_type=[[Làng]]
 | tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ =
 | ctbd =
 | subdivision_type = [[Danh sách quốc gia|Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Phân cấp hành chính ở Ấn Độ|Bang]]
 | subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính ở Ấn Độ|Huyện]]
 | subdivision_name = {{flag|Ấn Độ}}
 | subdivision_name1 = [[Karnataka]]
 | subdivision_name2 = [[Shimoga (huyện)|Shimoga]]
 | subdivision_type3 = [[Tehsil|Thành phố/thị trấn]]
| subdivision_name3 = [[Sagar]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=
 | population_footnotes =
 | population_total =
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Giờ chuẩn Ấn Độ|IST]]
 | utc_offset = +5:30
 | timezone_DST =
 | utc_offset_DST =
 | latd = | latm = | lats = | latNS = N
 | longd = | longm = | longs =| longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Balasagodu''' là một [[làng]] thuộc [[tehsil]] [[Sagar]], huyện [[Shimoga (huyện)|Shimoga]], bang [[Karnataka]], [[Ấn Độ]].<ref>{{chú thích web|url=http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/List_of_Villages/List_of_Villages_Alphabetical.aspx?cki=&ComboState_Code=29|title=Danh sách làng thuộc bang Karnataka|publisher=[[Bộ Nhà ở Ấn Độ]]|accessdate = ngày 27 tháng 10 năm 2012}}</ref><ref>{{chú thích web| url =http://www.onefivenine.com/india/villages/Shimoga/Sagar/Balasagodu|publisher=Onefivenine.com|title= Làng Balasagodu|accessdate = ngày 27 tháng 10 năm 2012}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

{{Shimoga}}

[[Thể loại:Shimoga (huyện)]]

{{Karnataka-stub}}

title: Balasagodu

Quốc gia: Ấn Độ

Bang: Karnataka

Huyện: Shimoga

Thành phố/thị trấn: Sagar


text:
# Cacia monstrabilis
Cacia monstrabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Cacia monstrabilis

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Cacia monstrabilis''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]]
| genus = ''[[Cacia]]''
| species = '''''C. monstrabilis'''''
| binomial = ''Cacia monstrabilis''
| binomial_authority = Heller, 1915
| synonyms =
}}
'''''Cacia monstrabilis''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Xén tóc|Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Cacia+monstrabilis/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{commonscat|Cacia monstrabilis}}

[[Thể loại:Cacia]]

{{Mesosini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Cacia

Loài (species): C. monstrabilis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Cacia monstrabilis · Heller, 1915


text:
# Amegilla mesopyrrha
Amegilla mesopyrrha là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

title: Amegilla mesopyrrha

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Amegilla mesopyrrha''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Họ Ong mật|Apidae]]
| subfamilia = [[Phân họ Ong mật|Apinae]]
| tribus = [[Anthophorini]]
| genus = ''[[Amegilla]]''
| species = '''''A. mesopyrrha'''''
| binomial = ''Amegilla mesopyrrha''
| binomial_authority = [[Theodore Dru Allison Cockerell|Cockerell]], 1930
}}
'''''Amegilla mesopyrrha''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Họ Ong mật|Apidae]]. Loài này được [[Theodore Dru Allison Cockerell|Cockerell]] mô tả khoa học năm 1930.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Amegilla]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1930]]

{{Anthophorini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Apidae

Phân họ (subfamilia): Apinae

Tông (tribus): Anthophorini

Chi (genus): Amegilla

Loài (species): A. mesopyrrha

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Amegilla mesopyrrha · Cockerell, 1930


text:
# Mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân
Mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân là một phần trung tâm của việc chăm sóc sức khỏe và thực hành y học. Mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân là một trong những nền tảng của đạo đức y học đương đại.

## Tầm quan trọng
Một bệnh nhân phải có niềm tin vào năng lực của bác sĩ và phải cảm thấy rằng họ có thể tâm sự với bác sĩ ấy. Đối với hầu hết các bác sĩ, việc thiết lập mối quan hệ tốt với bệnh nhân là điều quan trọng. Một số chuyên khoa y tế, chẳng hạn như tâm thần học và y học gia đình nhấn mạnh mối quan hệ giữa bác sĩ - bệnh nhân nhiều hơn những chuyên khoa khác, chẳng hạn như bệnh lý học hoặc khoa X quang, khi mà có rất ít tiếp xúc với bệnh nhân.
Chất lượng của mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân là điều quan trọng đối với cả hai bên. Các giá trị và quan điểm của bác sĩ và bệnh nhân về bệnh tật, cuộc sống và thời gian đóng một vai trò trong việc xây dựng mối quan hệ này. Mối quan hệ mạnh mẽ giữa bác sĩ và bệnh nhân  đảm bảo chất lượng thông tin thường xuyên hơn về bệnh tật của bệnh nhân và giúp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho cả bệnh nhân và gia đình của họ. Tăng độ chuẩn xác của chẩn đoán và nâng cao kiến thức cho bệnh nhân cũng đóng góp một mối quan hệ tốt giữa bác sĩ và bệnh nhân. Nhưng trong trường hợp mối quan hệ này trở nên lỏng lẽo thì việc đánh giá đầy đủ của bác sĩ rất dễ dẫn đến thiếu sót, điều này làm cho bệnh nhân mất niềm tin vào chẩn đoán và phương pháp điều trị, làm giảm sự tuân thủ thực sự các chỉ dẫn y tế, dẫn đến kết quả sức khỏe kém cho bệnh nhân. Trong những trường hợp này và cũng trong trường hợp có sự khác biệt chính xác về quan điểm y tế, thì một ý kiến thứ hai từ một bác sĩ khác có thể được bệnh nhân tìm kiếm hoặc bệnh nhân có thể chọn đi đến một bác sĩ khác mà họ tin tưởng nhiều hơn. Ngoài ra, lợi ích của bất kỳ hiệu ứng giả dược nào cũng dựa trên đánh giá chủ quan của bệnh nhân (ý thức hoặc bất tỉnh) về sự tin cậy và kỹ năng của bác sĩ.

## Hành vi của bệnh nhân
Hành vi của bệnh nhân ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân. Hành vi thô lỗ hoặc hung dữ của bệnh nhân hoặc thành viên gia đình của họ có thể làm sao lãng các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và khiến họ kém hiệu quả hơn hoặc phạm sai lầm trong một thủ tục chẩn đoán y khoa. Khi xử lý các tình huống trong bất kỳ môi trường chăm sóc sức khỏe nào, luôn có sức ép làm nhân viên y tế phải thực hiện công việc của họ một cách có hiệu quả. Trong khi có nhiều yếu tố làm ảnh hưởng đến công việc đang thực hiện của họ, sự thô lỗ và thái độ không tốt của bệnh nhân đóng một vai trò lớn. Nghiên cứu được thực hiện bởi Tiến sĩ Pete Hamburger, phó giám đốc nghiên cứu tại Đại học Tel Aviv, đã chứng minh thực tế này. Nghiên cứu của ông cho thấy thái độ thô lỗ và khó chịu của bệnh nhân đối với các nhân viên y tế đã làm giảm năng lực xử lý hiệu quả các công việc đơn giản và phải làm nhiều thủ tục hơn. Điều này rất quan trọng vì nếu nhân viên y tế không thực hiện đầy đủ các công việc đơn giản, thì khả năng làm việc hiệu quả trong các tình huống quan trọng sẽ bị suy giảm. Mặc dù hoàn toàn dễ hiểu rằng bệnh nhân đang trải qua một thời gian cực kỳ khó khăn do căng thẳng từ các yếu tố bên ngoài cũng như bên trong khác, điều quan trọng là bác sĩ và nhân viên y tế cần phải cẩn trọng đề phòng xảy ra thái độ thô lỗ từ phía bệnh nhân.

title: Mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân

wikitext:
'''Mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân''' là một phần trung tâm của việc chăm sóc sức khỏe và thực hành y học. Mối quan hệ giữa [[bác sĩ]] và bệnh nhân là một trong những nền tảng của [[đạo đức y học]] đương đại.

== Tầm quan trọng ==
[[Tập tin:Doctor_explains_x-ray_to_patient.jpg|nhỏ|Một [[Bác sĩ|nhân viên y tế]] giải thích một phim x-ray cho bệnh nhân.
]]
[[Tập tin:Doctor_advises_patient.jpg|nhỏ|Bác sĩ đang tư vấn y tế cho bệnh nhân.
]]
[[Tập tin:Doctor_examines_patient.jpg|nhỏ|Một bác sĩ thực hiện một kiểm tra thể chất tiêu chuẩn trên bệnh nhân của mình.]]
Một bệnh nhân phải có niềm tin vào năng lực của bác sĩ và phải cảm thấy rằng họ có thể tâm sự với bác sĩ ấy. Đối với hầu hết các bác sĩ, việc thiết lập mối quan hệ tốt với bệnh nhân là điều quan trọng. Một số chuyên khoa y tế, chẳng hạn như [[tâm thần học]] và [[y học gia đình]] nhấn mạnh mối quan hệ giữa bác sĩ - bệnh nhân nhiều hơn những chuyên khoa khác, chẳng hạn như [[bệnh lý học]] hoặc [[khoa X quang]], khi mà có rất ít tiếp xúc với bệnh nhân.

Chất lượng của mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân là điều quan trọng đối với cả hai bên. Các giá trị và quan điểm của bác sĩ và bệnh nhân về [[bệnh tật]], cuộc sống và thời gian đóng một vai trò trong việc xây dựng mối quan hệ này. Mối quan hệ mạnh mẽ giữa bác sĩ và bệnh nhân  đảm bảo chất lượng thông tin thường xuyên hơn về bệnh tật của bệnh nhân và giúp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho cả bệnh nhân và gia đình của họ. Tăng độ chuẩn xác của chẩn đoán và nâng cao kiến thức cho bệnh nhân cũng đóng góp một mối quan hệ tốt giữa bác sĩ và bệnh nhân. Nhưng trong trường hợp mối quan hệ này trở nên lỏng lẽo thì việc đánh giá đầy đủ của bác sĩ rất dễ dẫn đến thiếu sót, điều này làm cho bệnh nhân mất niềm tin vào chẩn đoán và phương pháp điều trị, làm giảm sự tuân thủ thực sự các chỉ dẫn y tế, dẫn đến kết quả sức khỏe kém cho bệnh nhân. Trong những trường hợp này và cũng trong trường hợp có sự khác biệt chính xác về quan điểm y tế, thì một ý kiến thứ hai từ một bác sĩ khác có thể được bệnh nhân tìm kiếm hoặc bệnh nhân có thể chọn đi đến một bác sĩ khác mà họ tin tưởng nhiều hơn. Ngoài ra, lợi ích của bất kỳ [[hiệu ứng giả dược]] nào cũng dựa trên đánh giá chủ quan của bệnh nhân (ý thức hoặc bất tỉnh) về sự tin cậy và kỹ năng của bác sĩ.
== Hành vi của bệnh nhân ==
Hành vi của bệnh nhân ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân. Hành vi thô lỗ hoặc hung dữ của bệnh nhân hoặc thành viên gia đình của họ có thể làm sao lãng các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và khiến họ kém hiệu quả hơn hoặc phạm sai lầm trong một thủ tục chẩn đoán y khoa. Khi xử lý các tình huống trong bất kỳ môi trường chăm sóc sức khỏe nào, luôn có sức ép làm nhân viên y tế phải thực hiện công việc của họ một cách có hiệu quả. Trong khi có nhiều yếu tố làm ảnh hưởng đến công việc đang thực hiện của họ, sự thô lỗ và thái độ không tốt của bệnh nhân đóng một vai trò lớn. Nghiên cứu được thực hiện bởi Tiến sĩ Pete Hamburger, phó giám đốc nghiên cứu tại Đại học Tel Aviv, đã chứng minh thực tế này. Nghiên cứu của ông cho thấy thái độ thô lỗ và khó chịu của bệnh nhân đối với các nhân viên y tế đã làm giảm năng lực xử lý hiệu quả các công việc đơn giản và phải làm nhiều thủ tục hơn. Điều này rất quan trọng vì nếu nhân viên y tế không thực hiện đầy đủ các công việc đơn giản, thì khả năng làm việc hiệu quả trong các tình huống quan trọng sẽ bị suy giảm. Mặc dù hoàn toàn dễ hiểu rằng bệnh nhân đang trải qua một thời gian cực kỳ khó khăn do căng thẳng từ các yếu tố bên ngoài cũng như bên trong khác, điều quan trọng là bác sĩ và nhân viên y tế cần phải cẩn trọng đề phòng xảy ra thái độ thô lỗ từ phía bệnh nhân.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.nytimes.com/2017/02/27/well/family/what-happens-when-parents-are-rude-in-the-hospital.html|title=What Happens When Parents Are Rude in the Hospital|last=Klass|first=Perri|date=ngày 27 tháng 2 năm 2017|work=The New York Times|access-date=ngày 2 tháng 3 năm 2017|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Chú thích tạp chí|last=Riskin|first=Arieh|last2=Erez|first2=Amir|last3=Foulk|first3=Trevor A.|last4=Riskin-Geuz|first4=Kinneret S.|last5=Ziv|first5=Amitai|last6=Sela|first6=Rina|last7=Pessach-Gelblum|first7=Liat|last8=Bamberger|first8=Peter A.|date=ngày 1 tháng 2 năm 2017|title=Rudeness and Medical Team Performance|journal=Pediatrics|volume=139|issue=2|doi=10.1542/peds.2016-2305|issn=1098-4275|pmid=28073958}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Đạo đức y học]]
[[Thể loại:Y học trong xã hội]]
[[Thể loại:Bác sĩ]]