text:
# Magnetron
Magnetron là một ống chân không năng lượng cao,tạo ra vi sóng bằng các tương tác của một dòng electron với một từ trường trong khi di chuyển qua một loạt các khoang kim loại mở (cộng hưởng khoang). Chùm electron đi qua các khe hở để các khoang kích thích dao động sóng trong khoang, giống như một chuỗi âm thanh của cây đàn guitar kích thích trong hộp đàn của nó. Tần số của lò vi sóng được tạo ra, tần số cộng hưởng, được xác định bởi kích thước vật lý của khoang. Không giống như các ống vi sóng khác, chẳng hạn như các klystron và ống truyền sóng (TWT), các magnetron không có chức năng như một bộ khuếch đại, tăng năng lượng của một tín hiệu vi sóng, nó chỉ tạo ra dao động, tạo ra một tín hiệu vi sóng từ dòng điện cung cấp cho ống.
Các hình thức đầu tiên của ống magnetron, magnetron split- anode, được phát minh bởi Albert Hull vào năm 1920, nhưng nó không tạo ra tần số cao và đã ít được sử dụng. Các thiết bị tương tự đã được thử nghiệm với nhiều người khác qua các thập niên 1920 và 30. Các khoang ' cộng hưởng ' ống magnetron hiện đại được phát minh bởi John Randall và Harry Boot vào năm 1940 tại Đại học Birmingham, Anh. Các xung công suất cao từ thiết bị của họ tạo ra bộ thu phát sóng ở dải tần cm, với các radar bước sóng ngắn hơn cho phép phát hiện đối tượng nhỏ hơn từ ăng-ten nhỏ hơn. Các khoang ống magnetron nhỏ gọn làm giảm đáng kể kích thước của các bộ radar để có thể được cài đặt trong máy bay chống tàu ngầm và tàu hộ tống.
Trong thời kỳ hậu chiến tranh magnetron trở nên ít sử dụng rộng rãi trong các vai trò radar. Điều này do thực tế là công suất của magnetron thay đổi về xung, cả về tần số và pha. Điều này làm cho các tín hiệu không phù hợp dễ so sánh theo xung, được sử dụng rộng rãi để phát hiện và loại bỏ tín hiệu " rác " từ màn hình radar. Các magnetron vẫn được sử dụng trong một số hệ thống radar, nhưng đã trở nên phổ biến như một nguồn vi sóng - cho lò vi sóng chi phí thấp. Trong hình thức này, khoảng một tỷ magnetron đang được sử dụng ngày nay.

## Chế tạo và vận hành

### Khái niệm cơ bản
Trong một ống chân không thông thường, các electron được phát ra từ một cathode đun nóng và bị thu hút vào anode. Các thành phần thường được sắp xếp đồng tâm, với cực âm ở trung tâm, có dạng hình trụ truyền thống. Trong ống chân không (van), dòng điện chỉ từ cực âm đến cực dương, mặc dù chức năng này thường được thực hiện bởi các diode. Một triode với mạng lưới cho phép kiểm soát dòng điện về độ lớn, và do đó cung cấp chức năng khuếch đại.
Ý tưởng sử dụng một mạng lưới kiểm soát được cấp bằng sáng chế bởi Lee de Forest. Điều này dẫn đến các thí nghiệm với ống sử dụng từ trường thay vì điện. Trong trường hợp này ống được bố trí trong các hình thức của hai điện cực đồng tâm, đặc biệt với cực âm trong là một thanh kim loại ở trung tâm, và anode như một hình trụ xung quanh nó, sau đó được đặt giữa các cực của một nam châm hình móng ngựa,sắp xếp sao cho từ trường được sắp xếp thẳng song song với trục của các điện cực.
Nếu không có từ trường, các electron sẽ chuyển động trực tiếp từ cực âm đến cực dương, hoạt động như một diode. Trong sự hiện diện của từ trường, các điện tử sẽ được trải qua một lực vuông góc với hướng chuyển động của chúng, theo quy tắc bàn tay trái. Trong trường hợp này, các electron sẽ đi theo một con đường cong giữa cathode và anode. Độ cong của các đường có thể được kiểm soát bằng cách thay đổi hoặc từ trường, như trong một nam châm điện, hoặc bằng cách thay đổi điện thế giữa các điện cực.
Nếu diều chỉnh từ trường quá cao các electron bị buộc trở lại vào cathode, gây mất điện trong lồng. Ngược lại, nếu không có từ trường, các electron được tự do lưu thông. Có một điểm giữa hai trạng thái này là giá trị quan trọng hoặc từ trường cắt Hull (và điện áp cắt), nơi mà các electron chỉ dến anode. Tại xung quanh thời điểm này, các thiết bị hoạt động tương tự như một triode. Tuy nhiên, do độ trễ và các hiệu ứng khác, thời gian kiểm soát không phải là nhanh như kiểm soát tĩnh điện trong một triode thông thường, và magnetron bị hạn chế sử dụng trong các thiết kế điện tử thông thường.

title: Magnetron

wikitext:
{{wikify}}
<!--{{Chất lượng dịch}} begin-->{{Ambox
| name = Chất lượng dịch
| type = style
| class = ambox-rough_translation
| image = [[Tập tin:Translation to english arrow.svg|50x40px|Biểu tượng mũi tên dịch thuật]]
| chữ = Bài này '''là một bản dịch thô từ ngôn ngữ khác'''. Đây có thể là kết quả của máy tính hoặc của người chưa thông thạo dịch thuật. Xin hãy giúp [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} tăng chất lượng bản dịch].
}}
[[Hình:Magnetron2.jpg|thumb|Magnetron cho thấy các khoang bên trong. Các cathode trong trung tâm không nhìn thấy được. Các ống dẫn sóng phát ra lò vi sóng ở bên trái. Các nam châm tạo ra trường song song với trục dài của thiết bị không được hiển thị.]]
[[Hình:Magnetron section transverse to axis.JPG|thumb|Một magnetron tương tự với một phần khác bị loại bỏ. Cathode trung tâm nhìn thấy được; ăng ten tiến hành lò vi sóng ở đầu; nam châm không được hiển thị.]]
[[Hình:Magnetron MI-189W.jpg|thumb|Ống magnetron 9 GHz lỗi thời và nam châm từ một radar máy bay của Liên Xô. Các ống được chấp nhận giữa các cực của hai nam châm hình móng ngựa ''(trên, dưới)'', tạo ra một từ trường dọc theo trục của ống. Các lò vi sóng được phát ra từ các ống dẫn sóng khẩu độ ''(top)'' sử dụng được gắn vào một ống dẫn sóng tiến hành lò vi sóng đến anten radar. Ống hiện đại sử dụng [[nam châm đất hiếm]].]]

Magnetron là một ống chân không năng lượng cao,tạo ra vi sóng bằng các tương tác của một dòng electron với một từ trường trong khi di chuyển qua một loạt các khoang kim loại mở (cộng hưởng khoang). Chùm electron đi qua các khe hở để các khoang kích thích dao động sóng trong khoang, giống như một chuỗi âm thanh của cây đàn guitar kích thích trong hộp đàn của nó. Tần số của lò vi sóng được tạo ra, tần số cộng hưởng, được xác định bởi kích thước vật lý của khoang. Không giống như các ống vi sóng khác, chẳng hạn như các klystron và ống truyền sóng (TWT), các magnetron không có chức năng như một bộ khuếch đại, tăng năng lượng của một tín hiệu vi sóng, nó chỉ tạo ra dao động, tạo ra một tín hiệu vi sóng từ dòng điện cung cấp cho ống.

Các hình thức đầu tiên của ống magnetron, magnetron split- anode, được phát minh bởi Albert Hull vào năm 1920, nhưng nó không tạo ra tần số cao và đã ít được sử dụng. Các thiết bị tương tự đã được thử nghiệm với nhiều người khác qua các thập niên 1920 và 30. Các khoang ' cộng hưởng ' ống magnetron hiện đại được phát minh bởi John Randall và Harry Boot vào năm 1940 tại Đại học Birmingham, Anh. Các xung công suất cao từ thiết bị của họ tạo ra bộ thu phát sóng ở dải tần cm, với các radar bước sóng ngắn hơn cho phép phát hiện đối tượng nhỏ hơn từ ăng-ten nhỏ hơn. Các khoang ống magnetron nhỏ gọn làm giảm đáng kể kích thước của các bộ radar để có thể được cài đặt trong máy bay chống tàu ngầm và tàu hộ tống.
Trong thời kỳ hậu chiến tranh magnetron trở nên ít sử dụng rộng rãi trong các vai trò radar. Điều này do thực tế là công suất của magnetron thay đổi về xung, cả về tần số và pha. Điều này làm cho các tín hiệu không phù hợp dễ so sánh theo xung, được sử dụng rộng rãi để phát hiện và loại bỏ tín hiệu " rác " từ màn hình radar. Các magnetron vẫn được sử dụng trong một số hệ thống radar, nhưng đã trở nên phổ biến như một nguồn vi sóng - cho lò vi sóng chi phí thấp. Trong hình thức này, khoảng một tỷ magnetron đang được sử dụng ngày nay.

==Chế tạo và vận hành==

===Khái niệm cơ bản ===

Trong một ống chân không thông thường, các electron được phát ra từ một cathode đun nóng và bị thu hút vào anode. Các thành phần thường được sắp xếp đồng tâm, với cực âm ở trung tâm, có dạng hình trụ truyền thống. Trong ống chân không (van), dòng điện chỉ từ cực âm đến cực dương, mặc dù chức năng này thường được thực hiện bởi các diode. Một triode với mạng lưới cho phép kiểm soát dòng điện về độ lớn, và do đó cung cấp chức năng khuếch đại.
Ý tưởng sử dụng một mạng lưới kiểm soát được cấp bằng sáng chế bởi Lee de Forest. Điều này dẫn đến các thí nghiệm với ống sử dụng từ trường thay vì điện. Trong trường hợp này ống được bố trí trong các hình thức của hai điện cực đồng tâm, đặc biệt với cực âm trong là một thanh kim loại ở trung tâm, và anode như một hình trụ xung quanh nó, sau đó được đặt giữa các cực của một nam châm hình móng ngựa,sắp xếp sao cho từ trường được sắp xếp thẳng song song với trục của các điện cực.

Nếu không có từ trường, các electron sẽ chuyển động trực tiếp từ cực âm đến cực dương, hoạt động như một diode. Trong sự hiện diện của từ trường, các điện tử sẽ được trải qua một lực vuông góc với hướng chuyển động của chúng, theo quy tắc bàn tay trái. Trong trường hợp này, các electron sẽ đi theo một con đường cong giữa cathode và anode. Độ cong của các đường có thể được kiểm soát bằng cách thay đổi hoặc từ trường, như trong một nam châm điện, hoặc bằng cách thay đổi điện thế giữa các điện cực.

Nếu diều chỉnh từ trường quá cao các electron bị buộc trở lại vào cathode, gây mất điện trong lồng. Ngược lại, nếu không có từ trường, các electron được tự do lưu thông. Có một điểm giữa hai trạng thái này là giá trị quan trọng hoặc từ trường cắt Hull (và điện áp cắt), nơi mà các electron chỉ dến anode. Tại xung quanh thời điểm này, các thiết bị hoạt động tương tự như một triode. Tuy nhiên, do độ trễ và các hiệu ứng khác, thời gian kiểm soát không phải là nhanh như kiểm soát tĩnh điện trong một triode thông thường, và magnetron bị hạn chế sử dụng trong các thiết kế điện tử thông thường.

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{Commons|Magnetron}}
;Information
*[http://www.radartutorial.eu/08.transmitters/Magnetron.en.html Magnetrons]
*[http://www.tubecollector.org/list.php?L=-M&M=Y&H=Magnetrons Magnetron collection in the Virtual Valve Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716031625/http://www.tubecollector.org/list.php?L=-M&M=Y&H=Magnetrons |date = ngày 16 tháng 7 năm 2011}}
*[http://microwavecam.com/microwavecam/Videos/Grapes/index.htm MicrowaveCam.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607091317/http://microwavecam.com/microwavecam/Videos/Grapes/index.htm |date = ngày 7 tháng 6 năm 2008}} Videos of plasmoids created in a microwave oven
*[http://www.tmd.co.uk/products/microwave_tubes/index.asp TMD Magnetrons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314042410/http://www.tmd.co.uk/products/microwave_tubes/index.asp |date = ngày 14 tháng 3 năm 2008}} Information and PDF Data Sheets
*[http://www.thehutchisoneffect.com/ws/Philadephia%20Experiment/radar-10.htm (Title is somewhat cryptic)] Concise, notably-excellent article about magnetrons; Fig. 13 is representative of a modern radar magnetron.

;Patents
*{{patent|US|2123728|Hans Erich Hollmann/Telefunken GmbH: „Magnetron" filed ngày 27 tháng 11 năm 1935}}
*{{patent|US|2315313|Buchholz, H. (1943). ''[[Cavity resonator]]''}}
*{{patent|US|2357313|Carter, P.S. (1944). ''High frequency resonator and circuit therefor''}}
*{{patent|US|2357314|Carter, P.S. (1944). ''Cavity resonator circuit''}}
*{{patent|US|2408236|Spencer, P.L. (1946). ''Magnetron casing''}}
*{{patent|US|2444152|Carter, P.S. (1948). ''Cavity resonator circuit''}}
*{{patent|US|2611094|Rex, H.B. (1952). ''Inductance-capacitance resonance circuit''}}
*{{patent|GB|879677|Dexter, S.A. (1959). ''Valve oscillator circuits; radio frequency output couplings''}}

== Liên kết ngoài ==
{{Sơ khai kỹ thuật}}
{{Linh kiện điện tử}}

[[Thể loại:Bài dịch có chất lượng kém|Magnetron]]<!--{{Rough translation}} end-->
[[Thể loại:Linh kiện điện tử]]
[[Thể loại:Phát minh Anh]]
[[Thể loại:Radar]]


text:
# Manfreda littoralis
Manfreda littoralis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được García-Mend., A.Castañeda & S.Franco mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.

wikiname: viwiki

title: Manfreda littoralis

in_language: vi

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Manfreda littoralis''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocot]]
| ordo = [[Asparagales]]
| familia = [[Asparagaceae]]
| genus = ''[[Manfreda]]''
| species = '''''M. littoralis'''''
| binomial = ''Manfreda littoralis''
| binomial_authority = García-Mend., A.Castañeda & S.Franco, 2000
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Manfreda littoralis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Măng tây]]. Loài này được García-Mend., A.Castañeda & S.Franco mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-281519| title=''Manfreda littoralis''|accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Manfreda littoralis}}
*{{wikispecies-inline|Manfreda littoralis}}
*{{IPNI2|Manfreda littoralis|1014564-1|accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013}}

[[Thể loại:Manfreda]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000]]

{{Agavoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Monocot

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Asparagaceae

Chi (genus): Manfreda

Loài (species): M. littoralis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Manfreda littoralis · García-Mend., A.Castañeda & S.Franco, 2000


text:
# Mohammed Al-Menhali
Mohammed Al-Menhali (Arabic:محمد المنهالى) (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hiện tại anh thi đấu cho Al-Wahda.

title: Mohammed Al-Menhali

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 7 2020}}
{{Infobox football biography
| name = Mohammed Al-Menhali
| image =
| fullname = Mohammed Saleh Barqesh Al Menhali
| birth_date = {{birth date and age|1990|10|27|df=yes}}
| birth_place = [[Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất]]
| height = {{height|m=1,75}}
| years1 = 2010–2013
| clubs1 = [[Al Jazira Club|Al Jazira]]
| years2 = 2013–2014
| clubs2 = [[Baniyas SC|Baniyas]]
| years3 = 2014–
| clubs3 = [[Al-Wahda F.C.|Al-Wahda]]
| currentclub = [[Al-Wahda F.C.|Al-Wahda]]
| clubnumber = 2
| position = [[Hậu vệ (bóng đá)|Hậu vệ]]
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[Al Jazira Club|Al Jazira]]
|nationalyears1 = 2019–
|nationalteam1 = {{nft|UAE}}
|nationalcaps1 = 22
|nationalgoals1 = 0
}}
'''Mohammed Al-Menhali''' ([[Arabic]]:محمد المنهالى) (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1990) là một [[cầu thủ bóng đá]] người [[Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất]]. Hiện tại anh thi đấu cho [[Al-Wahda F.C.|Al-Wahda]].<ref name="agleague">{{Chú thích web|url=http://uae.agleague.ae/ar/players/details.html?player_id=13993|tiêu đề=محمد برغش|tác giả 1=XS Studios|nhà xuất bản=uae.agleague.ae|ngày truy cập=2016-05-23}}</ref>

==Liên kết ngoài==
* {{soccerway|mohammed-barqash/178137}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{Đội hình Al Wahda FC}}

{{sơ khai}}

{{DEFAULTSORT:Menhali, Mohammed}}
[[Thể loại:Cầu thủ bóng đá nam Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất]]
[[Thể loại:Sinh năm 1990]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Cầu thủ bóng đá Al Jazira Club]]
[[Thể loại:Cầu thủ bóng đá Al Wahda FC]]
[[Thể loại:Cầu thủ bóng đá Baniyas Club]]
[[Thể loại:Hậu vệ bóng đá]]
[[Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất]]

title: Mohammed Al-Menhali

Tên đầy đủ: Mohammed Saleh Barqesh Al Menhali

Nơi sinh: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Vị trí: Hậu vệ

title: Thông tin đội

Đội hiện nay: Al-Wahda

title: Sự nghiệp cầu thủ trẻ

Năm: Đội

title: Sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp*

Năm: Đội · ST · (BT)

Al Jazira

Baniyas

Al-Wahda

title: Sự nghiệp đội tuyển quốc gia

UAE · 22 · (0)

Sự nghiệp đội tuyển quốc gia: *Số trận ra sân và số bàn thắng ở câu lạc bộ tại giải quốc gia


text:
# Kibatalia laurifolia
Kibatalia laurifolia là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Ridl.) Woodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.

title: Kibatalia laurifolia

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Kibatalia laurifolia''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[họ La bố ma|Apocynaceae]]
| genus = ''[[Kibatalia]]''
| species = '''''K. laurifolia'''''
| binomial = ''Kibatalia laurifolia''
| binomial_authority = ([[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]) R. E. Woodson
}}
'''''Kibatalia laurifolia''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ La bố ma]]. Loài này được (Ridl.) Woodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-105932| title=''Kibatalia laurifolia''|access-date=ngày 10 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Kibatalia laurifolia}}
*{{wikispecies-inline|Kibatalia laurifolia}}
*{{IPNI2|Kibatalia laurifolia|79456-1|access-date=ngày 10 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Kibatalia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936]]

{{Apocynoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Apocynaceae

Chi (genus): Kibatalia

Loài (species): K. laurifolia

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Kibatalia laurifolia · (Ridl.) R. E. Woodson


text:
# Dendrobates arboreus
Dendrobates arboreus (tên tiếng Anh: Polkadot Poison Frog) là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

title: Dendrobates arboreus

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 7 2018}}
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image =
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Động vật lưỡng cư|Amphibia]]
| ordo = [[Bộ Không đuôi|Anura]]
| familia = [[Dendrobatidae]]
| genus = ''[[Oophaga]]''
| species = '''''O. arborea'''''
| binomial = ''Oophaga arborea''
| binomial_authority = ([[Charles William Myers|Myers]], [[John William Daly|Daly]] & [[Victor Martínez|Martínez]], [[1984]])
| synonyms =
*''Dendrobates arboreus'' Myers, Daly and Martínez, 1984
*''Oophaga arboreus'' (Myers, Daly & Martínez, 1984)
| name = ''Oophaga arborea''
| status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN2014.2|assessors=Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C.; Fuenmayor, Q.|year=2010|id=55173|title=Oophaga arborea|downloaded=2014-08-04}}</ref>
}}
'''''Dendrobates arboreus''''' (tên tiếng Anh: ''Polkadot Poison Frog'') là một loài [[bộ Không đuôi|ếch]] thuộc họ [[Dendrobatidae]].
Đây là loài [[đặc hữu]] của [[Panama]].
[[Môi sinh|Môi trường sống]] tự nhiên của chúng là [[rừng]] ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và [[vùng núi]] ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì [[mất môi trường sống]].

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C. & Fuenmayor, Q. 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/55173/all Dendrobates arboreus]. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

[[Thể loại:Dendrobates]]
[[Thể loại:Oophaga]]
[[Thể loại:Động vật lưỡng cư Panama]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1984]]
[[Thể loại:Động vật đặc hữu Panama]]

{{Dendrobatidae-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Nguy cấp (IUCN 3.1)

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Amphibia

Bộ (ordo): Anura

Họ (familia): Dendrobatidae

Chi (genus): Oophaga

Loài (species): O. arborea

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Oophaga arborea · (Myers, Daly & Martínez, 1984)

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Dendrobates arboreus Myers, Daly and Martínez, 1984 - Oophaga arboreus (Myers, Daly & Martínez, 1984)


text:
# Myrteta similaria
Myrteta similaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

title: Myrteta similaria

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Myrteta similaria''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Myrteta]]''
| species = '''''M. similaria'''''
| binomial = ''Myrteta similaria''
| binomial_authority = Swinhoe, 1915
| synonyms =
}}
'''''Myrteta similaria''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Myrteta+similaria/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Myrteta similaria}}
*{{commonscat-inline|Myrteta similaria}}

{{wikispecies|Myrteta similaria}}

[[Thể loại:Myrteta]]

{{Caberini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Geometridae

Chi (genus): Myrteta

Loài (species): M. similaria

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Myrteta similaria · Swinhoe, 1915


text:
# Hội chứng chùm đuôi ngựa
Hội chứng chùm đuôi ngựa (CES) là một tình trạng xảy ra khi bó dây thần kinh dưới đầu tủy sống được gọi là chùm đuôi ngựa bị tổn thương. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm đau thắt lưng, đau lan xuống chân, tê quanh hậu môn và mất kiểm soát ruột hoặc bàng quang. Khởi phát có thể nhanh hoặc dần dần.
Nguyên nhân thường là thoát vị đĩa đệm ở vùng dưới của lưng. Các nguyên nhân khác bao gồm hẹp cột sống, ung thư, chấn thương, áp xe ngoài màng cứng và tụ máu ngoài màng cứng. Chẩn đoán được nghi ngờ dựa trên các triệu chứng và được xác nhận bằng hình ảnh y tế như chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp vi tính.
CES thường được điều trị bằng phẫu thuật thông qua phẫu thuật cắt bảng sống toàn phần.  Các vấn đề bàng quang vĩnh viễn, rối loạn chức năng tình dục hoặc tê có thể xảy ra mặc dù phẫu thuật. Một kết quả tồi tệ xảy ra ở khoảng 20% số người mặc dù có điều trị.  Khoảng 1 trong 70.000 người bị ảnh hưởng hàng năm. Hội chứng này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1934.

## Dấu hiệu và triệu chứng
- Đau lưng dữ dội
- Mất cảm giác vùng yên ngựa (xem sơ đồ), không có cảm giác hoặc dị cảm liên quan đến các vùng da được chi phối bởi S3 - S5,[5] :26 bao gồm đáy chậu, cơ quan sinh dục ngoài và hậu môn; hoặc mô tả nhiều hơn, cảm giác tê hoặc "kim và kim" của háng và đùi bên trong sẽ tiếp xúc với yên xe khi cưỡi ngựa.
- Rối loạn chức năng bàng quang và ruột,  :216 gây ra do giảm trương lực cơ thắt tiết niệu và hậu môn. Điểm yếu Detrusor gây bí tiểu và tiểu không tự chủ sau khi đánh giá bằng cách quét bàng quang bệnh nhân sau khi bệnh nhân đã đi tiểu.
- Đau thần kinh tọa ở một bên hoặc cả hai bên, mặc dù cơn đau có thể vắng mặt hoàn toàn
- Yếu cơ bắp chân dưới (thường bị liệt)
- Phản xạ Achilles (mắt cá chân) không có ở cả hai bên chân.[6] :216
- Rối loạn chức năng tình dục
- Không có phản xạ hậu môn và phản xạ tubocavernosus
- Rối loạn hoạt động đi lại

Đau lưng dữ dội, gây tê vùng yên ngựa, không tự chủ và rối loạn chức năng tình dục được coi là "tín hiệu đỏ", tức là các tính năng cần điều tra khẩn cấp.

## Nguyên nhân
Đứng sau conus medullaris, chùm đuôi ngựa chứa một khối các dây thần kinh phân nhánh từ đầu dưới của tủy sống và chứa các rễ thần kinh từ L1-5 và S1-5. Rễ thần kinh từ L4-S4 tham gia vào đám rối thần kinh tọa ảnh hưởng đến dây thần kinh tọa, di chuyển theo chiều dọc (về phía bàn chân). Nén, chấn thương hoặc thiệt hại khác cho khu vực này của ống sống có thể dẫn đến hội chứng chùm đuôi ngựa.
Các triệu chứng cũng có thể xuất hiện dưới dạng tác dụng phụ tạm thời của thuốc tiêm ngoài màng cứng:

title: Hội chứng chùm đuôi ngựa

wikitext:
'''Hội chứng chùm đuôi ngựa''' ('''CES''') là một tình trạng xảy ra khi bó [[dây thần kinh]] dưới đầu [[tủy sống]] được gọi là chùm đuôi ngựa bị tổn thương.<ref name="NIH2015">{{Chú thích web|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10987/cauda-equina-syndrome|title=Cauda equina syndrome|date=2015|website=Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)|language=en|access-date=ngày 9 tháng 11 năm 2017|archive-date=2017-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109191531/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10987/cauda-equina-syndrome|url-status=dead}}</ref> Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm [[Đau lưng dưới|đau thắt lưng]], [[Đau thần kinh tọa|đau lan xuống chân]], tê quanh hậu môn và mất kiểm soát ruột hoặc [[bàng quang]].<ref name="Gar2011">{{Chú thích tạp chí|last=Gardner|first=A|last2=Gardner|first2=E|last3=Morley|first3=T|date=May 2011|title=Cauda equina syndrome: a review of the current clinical and medico-legal position.|journal=European Spine Journal|volume=20|issue=5|pages=690–7|doi=10.1007/s00586-010-1668-3|pmc=3082683|pmid=21193933}}</ref> Khởi phát có thể nhanh hoặc dần dần.

Nguyên nhân thường là [[thoát vị đĩa đệm]] ở vùng [[Đốt sống thắt lưng|dưới của lưng]].<ref name="Gar2011"/> Các nguyên nhân khác bao gồm [[hẹp cột sống]], [[ung thư]], chấn thương, [[Áp-xe|áp xe]] ngoài màng cứng và [[tụ máu ngoài màng cứng]].<ref name="NIH2015"/> Chẩn đoán được nghi ngờ dựa trên các triệu chứng và được xác nhận bằng [[Hình ảnh y khoa|hình ảnh y tế]] như [[chụp cộng hưởng từ]] hoặc [[chụp cắt lớp vi tính]].<ref name="AO2014">{{Chú thích web|url=http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00362|title=Cauda Equina Syndrome-OrthoInfo - AAOS|date=March 2014|website=orthoinfo.aaos.org|access-date=ngày 9 tháng 11 năm 2017}}</ref>

CES thường được điều trị bằng phẫu thuật thông qua phẫu thuật cắt bảng sống toàn phần.  Các vấn đề bàng quang vĩnh viễn, [[Yếu sinh lý|rối loạn chức năng tình dục]] hoặc tê có thể xảy ra mặc dù phẫu thuật.<ref name="AO2014"/> Một kết quả tồi tệ xảy ra ở khoảng 20% số người mặc dù có điều trị.  Khoảng 1 trong 70.000 người bị ảnh hưởng hàng năm.<ref name="Gar2011"/> Hội chứng này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1934.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Chau|first=AM|last2=Xu|first2=LL|last3=Pelzer|first3=NR|last4=Gragnaniello|first4=C|date=2014|title=Timing of surgical intervention in cauda equina syndrome: a systematic critical review.|journal=World Neurosurgery|volume=81|issue=3–4|pages=640–50|doi=10.1016/j.wneu.2013.11.007|pmid=24240024}}</ref>

== Dấu hiệu và triệu chứng ==
[[Tập tin:Saddle_anesthesia.png|nhỏ|Khu vực gần đúng của "gây mê yên ngựa" nhìn từ phía sau (màu vàng sáng)]]

* Đau lưng dữ dội
* Mất cảm giác vùng yên ngựa (xem sơ đồ), không có cảm giác hoặc dị cảm liên quan đến các vùng da được chi phối bởi [[Thần kinh sống cùng III|S3]] - [[Thần kinh sống cùng V|S5]],<ref name="Larner2006">{{Chú thích sách|title=A Dictionary of Neurological Signs|url=https://archive.org/details/dictionaryofneur0000larn|last=Larner|first=A.J.|date=2006|publisher=Springer Science+Business Media, Inc.|isbn=9780387262147|edition=2nd|location=[New York]}}</ref> {{Rp|26}} bao gồm [[Tầng sinh môn|đáy chậu]], [[Cơ quan sinh dục|cơ quan sinh dục ngoài]] và [[hậu môn]]; hoặc mô tả nhiều hơn, cảm giác tê hoặc "kim và kim" của háng và đùi bên trong sẽ tiếp xúc với yên xe khi cưỡi ngựa.
* Rối loạn chức năng bàng quang và ruột,  {{Rp|216}} gây ra do giảm trương lực cơ thắt tiết niệu và hậu môn. Điểm yếu Detrusor gây [[Nước tiểu|bí tiểu]] và [[Tiểu tiện không tự chủ|tiểu không tự chủ sau]] khi đánh giá bằng cách quét bàng quang bệnh nhân sau khi bệnh nhân đã [[Tiểu tiện|đi tiểu]].
* [[Đau thần kinh tọa]] ở một bên hoặc cả hai bên, mặc dù cơn đau có thể vắng mặt hoàn toàn
* [[Yếu cơ]] bắp chân dưới (thường bị liệt)
* Phản xạ Achilles (mắt cá chân) không có ở cả hai bên chân.<ref name="Kraemer2009">{{Chú thích sách|title=Intervertebral disk diseases causes, diagnosis, treatment, and prophylaxis|last=Kraemer|first=Juergen|last2=Christiane|last3=Solodkoff, Michael von|date=2009|publisher=Thieme|isbn=9783131495617|edition=3rd|location=Stuttgart}}</ref> {{Rp|216}}
* [[Yếu sinh lý|Rối loạn chức năng tình dục]]
* Không có [[phản xạ hậu môn]] và phản xạ tubocavernosus
* Rối loạn hoạt động đi lại

Đau lưng dữ dội, gây tê vùng yên ngựa, không tự chủ và rối loạn chức năng tình dục được coi là "tín hiệu đỏ", tức là các tính năng cần điều tra khẩn cấp.<ref name="GARDNER2010">{{Chú thích tạp chí|last=Gardner|first=Alan|last2=Gardner, Edward|last3=Morley, Tim|date=ngày 31 tháng 12 năm 2010|title=Cauda equina syndrome: a review of the current clinical and medico-legal position|journal=European Spine Journal|volume=20|issue=5|pages=690–697|doi=10.1007/s00586-010-1668-3|pmc=3082683|pmid=21193933}}</ref>

== Nguyên nhân ==
Đứng sau conus medullaris, chùm đuôi ngựa chứa một khối các dây thần kinh phân nhánh từ đầu dưới của tủy sống và chứa các rễ thần kinh từ L1-5 và S1-5. Rễ thần kinh từ L4-S4 tham gia vào đám rối thần kinh tọa ảnh hưởng đến dây thần kinh tọa, di chuyển theo chiều dọc (về phía bàn chân). Nén, chấn thương hoặc thiệt hại khác cho khu vực này của ống sống có thể dẫn đến hội chứng chùm đuôi ngựa.

Các triệu chứng cũng có thể xuất hiện dưới dạng tác dụng phụ tạm thời của thuốc tiêm ngoài màng cứng:<ref name="Backache from Occiput to Coccyx Gerald L Burke, MD">{{Chú thích web|url=http://www.macdonaldpublishing.com/Chapter_8.html|title=Backache from Occiput to Coccyx|author=Gerald L Burke, MD|access-date=ngày 23 tháng 7 năm 2014|archive-date=2017-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817162016/http://www.macdonaldpublishing.com/Chapter_8.html|url-status=dead}}</ref>

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

{{Medical resources
|   DiseasesDB     = 31115
|   ICD10          = {{ICD10|G|83|4|g|80}}
|   ICD9           = {{ICD9|344.6}}
|   ICDO           =
|   OMIM           =
|   MedlinePlus    =
|   eMedicineSubj  = emerg
|   eMedicineTopic = 85
|   eMedicine_mult = {{eMedicine2|orthoped|39}}
| meshName        = Cauda+Equina+Syndrome
| meshNumber      = C10.668.829.800.750.700
}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:RTT]]
[[Thể loại:Bất thường bẩm sinh]]
[[Thể loại:Hội chứng]]
[[Thể loại:Rối loạn thần kinh]]
[[Thể loại:Chấn thương học]]


text:
# Dicentra pauciflora
Dicentra pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được S.Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.

title: Dicentra pauciflora

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 2020}}
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Dicentra pauciflora''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = Dicentrapauciflora.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Mao lương|Ranunculales]]
| familia = [[Papaveraceae]]
| genus = ''[[Dicentra]]''
| species = '''''D. pauciflora'''''
| binomial = ''Dicentra pauciflora''
| binomial_authority = [[Sereno Watson|S.Wats.]]
}}
'''''Dicentra pauciflora''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Anh túc]]. Loài này được S.Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2765622| title=''Dicentra pauciflora''|accessdate=ngày 21 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Dicentra pauciflora}}
*{{wikispecies-inline|Dicentra pauciflora}}
*{{IPNI2|Dicentra pauciflora|672650-1|accessdate=ngày 21 tháng 8 năm 2013}}

[[Thể loại:Dicentra]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1880]]
[[Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ]]
[[Thể loại:Thực vật California]]
[[Thể loại:Thực vật Oregon]]

{{Papaveraceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Ranunculales

Họ (familia): Papaveraceae

Chi (genus): Dicentra

Loài (species): D. pauciflora

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Dicentra pauciflora · S.Wats.


text:
# Commelina trilobosperma
Commelina trilobosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.

title: Commelina trilobosperma

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Commelina trilobosperma''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Thài lài|Commelinales]]
| familia = [[Họ Thài lài|Commelinaceae]]
| genus = ''[[Chi Thài lài|Commelina]]''
| species = '''''C. trilobosperma'''''
| binomial = ''Commelina trilobosperma''
| binomial_authority = K.Schum., 1895
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
'''''Commelina trilobosperma''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong họ [[Họ Thài lài|Commelinaceae]]. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-234242| title=''Commelina trilobosperma''|accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Commelina trilobosperma}}
*{{wikispecies-inline|Commelina trilobosperma}}
*{{IPNI2|Commelina trilobosperma|172388-1|accessdate=ngày 16 tháng 7 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Thài lài|T]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895]]

{{Commelinales-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Commelinales

Họ (familia): Commelinaceae

Chi (genus): Commelina

Loài (species): C. trilobosperma

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Commelina trilobosperma · K.Schum., 1895


text:
# Sympagus buckleyi
Sympagus buckleyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Sympagus buckleyi

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Sympagus buckleyi''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Cerambycidae]]
| genus = ''[[Sympagus]]''
| species = '''''S. buckleyi'''''
| binomial = ''Sympagus buckleyi''
| binomial_authority = (Bates, 1885)
| synonyms =
}}
'''''Sympagus buckleyi''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Sympagus+buckleyi/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date= ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
{{commonscat|Sympagus buckleyi}}

[[Thể loại:Sympagus]]
[[Thể loại:Acanthocinini]]

{{Acanthocinini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Coleoptera

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Sympagus

Loài (species): S. buckleyi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Sympagus buckleyi · (Bates, 1885)


text:
# 510 Mabella
510 Mabella
510 Mabella là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Raymond Smith Dugan
phát hiện ngày 20.5.1903 ở Heidelberg và được đặt theo tên Mabel Loomis Todd, con gái của nhà thiên văn học kiêm nhà toán học Elias Loomis, và là vợ của nhà thiên văn học David Peck Todd.

title: 510 Mabella

wikitext:
'''510 Mabella'''
{| width="280" style="border-color: #999999; border-style: solid; border-width: 1px;"
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Tên
|-
| '''Tên'''
| Mabella
|-
| '''Tên chỉ định'''
| 1903 LT
|-
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Phát hiện
|-
| width="140" | '''Người phát hiện'''
| [[Raymond Smith Dugan]]
|-
| '''Ngày phát hiện'''
| 20 tháng 5 năm 1903
|-
| '''Nơi phát hiện'''
| [[Heidelberg]]
|-
! bgcolor="#ffffcc" colspan="2" | Thông số quỹ đạo
|-
| colspan="2" align="center" | [[Kỷ nguyên (thiên văn học)|KNTV]] 18 tháng 8 năm 2005 ([[Ngày Julius|ngJ]] 2453600.5)
|-
| '''[[Độ lệch tâm quỹ đạo|Độ lệch tâm]] ''(e)'''''
| 0.192
|-
| '''[[Bán trục lớn]] ''(a)'''''
| 2.610 [[Đơn vị thiên văn|ĐVTV]]
|-
| '''[[Củng điểm quỹ đạo#Cận điểm quỹ đạo|Cận điểm quỹ đạo]] ''(q)'''''
| 2.108 [[Đơn vị thiên văn|ĐVTV]]
|-
| '''[[Củng điểm quỹ đạo#Viễn điểm quỹ đạo|Viễn điểm quỹ đạo]] ''(Q)'''''
| 3.112 [[Đơn vị thiên văn|ĐVTV]]
|-
| '''[[Chu kỳ quỹ đạo]] ''(P)'''''
| 4.217 [[Năm Julius (thiên văn)|NJ]]
|-
| '''[[Độ nghiêng quỹ đạo]] ''(i)'''''
| 9.521°
|-
| '''[[Kinh độ của điểm nút lên|Kinh độ]] ''(Ω)'''''
| 202.887°
|-
| '''[[Acgumen của cận điểm|Acgumen]] ''(ω)'''''
| 91.031°
|-
| '''[[Độ bất thường trung bình]] ''(M)'''''
| 54.773°
|}

'''510 Mabella''' là một [[tiểu hành tinh]] ở [[vành đai tiểu hành tinh|vành đai chính]]. Nó được [[Raymond Smith Dugan]]
phát hiện ngày 20.5.1903 ở [[Heidelberg]] và được đặt theo tên Mabel Loomis Todd, con gái của nhà [[thiên văn học]] kiêm nhà [[toán học]] [[Elias Loomis]], và là vợ của nhà thiên văn học David Peck Todd<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Meanings_of_minor_planet_names:_1%E2%80%93500 Ý nghĩa của tên tiểu hành tinh từ 1-1500 trên Wikipedia tiếng Anh]</ref>.

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=510;orb=1 Orbital simulation] from JPL (Java) / [http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=sb&sstr=510 Ephemeris]

{{MinorPlanets Navigator|509 Iolanda|511 Davida}}
{{MinorPlanets_Footer}}

{{Sơ khai vành đai chính}}

{{DEFAULTSORT:Mabella}}
[[Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1903]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh được đánh số]]
[[Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên]]

title: Tên

Tên: Mabella

title: Phát hiện

Người phát hiện: Raymond Smith Dugan

Ngày phát hiện: 20 tháng 5 năm 1903

Nơi phát hiện: Heidelberg

title: Thông số quỹ đạo


text:
# Trochosa praetecta
Trochosa praetecta là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Trochosa. Trochosa praetecta được Ludwig Carl Christian Koch miêu tả năm 1875.

title: Trochosa praetecta

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Trochosa praetecta''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia = [[Lycosidae]]
| genus = ''[[Trochosa]]''
| species = '''''T. praetecta'''''
| binomial = ''Trochosa praetecta''
| binomial_authority = [[Ludwig Carl Christian Koch|L. Koch]], 1875
}}
'''''Trochosa praetecta''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Lycosidae]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''.</ref>

Loài này thuộc chi ''[[Trochosa]]''. ''Trochosa praetecta'' được [[Ludwig Carl Christian Koch]] miêu tả năm 1875.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline|Trochosa praetecta}}

[[Thể loại:Trochosa]]

{{Lycosinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Lycosidae

Chi (genus): Trochosa

Loài (species): T. praetecta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Trochosa praetecta · L. Koch, 1875


text:
# Aeluroscalabotes felinus
Tắc kè mèo (theo tên tiếng Anh cat gecko), tên khoa học Aeluroscalabotes felinus, là một loài tắc kè được tìm thấy tại Indonesia, Malaysia, Singapore, Campuchia và Thái Lan. Đây là loài duy nhất trong chi Aeluroscalabotes, và chi duy nhất trong phân họ Aeluroscalabotinae. Nó thường được gọi là tắc kè mèo vì thói quen uốn đuôi xung quanh chính nó khi nó ngủ, tương tự như một con mèo.

## Hành vi
Tắc kè mèo là loài bán sống trên cây và thích môi trường sống rừng nhiệt đới mát mẻ, ẩm ướt. Tắc kè mèo chủ yếu sống về đêm và ăn côn trùng, tiêu thụ nhiều loại côn trùng nhỏ.

## Phân loại
Loài này đã được phân loại lại bởi một số nhà phân loại khác nhau, dẫn đến một số nhầm lẫn trong phân loại của nó, nhưng khác biệt hình thái đặc điểm rõ rệt của nó đã làm rõ cấp bật của nó.
Có hai phân loài được công nhận của Aeluroscalabotes felinus:
- Aeluroscalabotes felinus felinus (Günther, 1864)
- Aeluroscalabotes felinus multituberculatus (Kopstein, 1927)

## Trong điều kiện nuôi nhốt
Tắc kè mèo là một lựa chọn phổ biến như tắc kè cảnh, mặc dù chúng không phải là rất thường có sẵn và nuôi sinh sản được biết đến là rất khó khăn. Mẫu vật hoang dã thường có ký sinh trùng nặng, và chúng có thể dễ dàng bị căng thẳng, vì vậy chăm sóc có thể rất khó khăn.

## Tình trạng bảo tồn
Quần thể chính xác của tắc kè mèo chưa được biết, mặc dù nó không được coi là phổ biến. Nó không có bất kỳ tình trạng bảo tồn nào đặc biệt, ngoại trừ Thái Lan, nơi nhập và xuất khẩu đều bị cấm.

title: Aeluroscalabotes felinus

wikitext:
{{italictitle}}
{{Bảng phân loại
| name =
| image = Aeluroscalabotes_felinus.jpg
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Reptilia]]
| ordo = [[Squamata]]
| infraordo = [[Gekkota]]
| familia = [[Eublepharidae]]
| subfamilia = '''Aeluroscalabotinae'''
| genus = '''''Aeluroscalabotes'''''
| genus_authority = [[George Albert Boulenger|Boulender]], 1885
| species = '''''A. felinus'''''
| binomial = ''Aeluroscalabotes felinus''
| binomial_authority = [[Albert C. L. G. Günther|Günther]], 1864
| synonyms =
* ''Pentadactylus felinus''
* ''Pentadactylus borneensis''
* ''Pentadactylus dorsalis''
* ''Aelurosaurus felinus''
* ''Aelurosaurus dorsalis''
* ''Aeluroscalabotes longicaudatus''
* ''Aeluroscalabotes dorsalis''
}}

'''Tắc kè mèo''' (theo tên tiếng Anh ''cat gecko''), tên khoa học '''''Aeluroscalabotes felinus''''', là một loài tắc kè được tìm thấy tại [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Singapore]], [[Campuchia]] và [[Thái Lan]]. Đây là loài duy nhất trong chi '''Aeluroscalabotes''', và chi duy nhất trong phân họ '''Aeluroscalabotinae'''. Nó thường được gọi là tắc kè mèo vì thói quen uốn đuôi xung quanh chính nó khi nó ngủ, tương tự như một con mèo.

==Hành vi==
Tắc kè mèo là loài bán sống trên cây và thích môi trường sống rừng nhiệt đới mát mẻ, ẩm ướt. Tắc kè mèo chủ yếu sống về đêm và ăn côn trùng, tiêu thụ nhiều loại côn trùng nhỏ.

==Phân loại==
[[Tập tin:Aeluroscalabotes felinus2.jpg|200px|trái|nhỏ]]
Loài này đã được phân loại lại bởi một số nhà phân loại khác nhau, dẫn đến một số nhầm lẫn trong phân loại của nó, nhưng khác biệt hình thái đặc điểm rõ rệt của nó đã làm rõ cấp bật của nó.

Có hai phân loài được công nhận của Aeluroscalabotes felinus:
* ''Aeluroscalabotes felinus felinus'' ([[Albert C. L. G. Günther|Günther]], 1864)
* ''Aeluroscalabotes felinus multituberculatus'' ([[F. Kopstein|Kopstein]], 1927)

==Trong điều kiện nuôi nhốt==
Tắc kè mèo là một lựa chọn phổ biến như tắc kè cảnh, mặc dù chúng không phải là rất thường có sẵn và nuôi sinh sản được biết đến là rất khó khăn. Mẫu vật hoang dã thường có ký sinh trùng nặng, và chúng có thể dễ dàng bị căng thẳng, vì vậy chăm sóc có thể rất khó khăn.

==Tình trạng bảo tồn==
Quần thể chính xác của tắc kè mèo chưa được biết, mặc dù nó không được coi là phổ biến. Nó không có bất kỳ tình trạng bảo tồn nào đặc biệt, ngoại trừ [[Thái Lan]], nơi nhập và xuất khẩu đều bị cấm.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline|Aeluroscalabotes felinus}}
* {{commonscat-inline|Aeluroscalabotes felinus}}
* {{EMBL species|genus=Aeluroscalabotes|species=felinus}}
* [http://www.geckosunlimited.com/care_a.felinus.htm Care Sheet for the Malaysian cat gecko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808013520/http://geckosunlimited.com/care_a.felinus.htm |date=2007-08-08 }}
{{Taxonbar|from=Q1089098}}

[[Thể loại:Aeluroscalabotes|F]]
[[Thể loại:Pentadactylus|F]]
[[Thể loại:Aelurosaurus|F]]
[[Thể loại:Thằn lằn]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1864]]
[[Thể loại:Họ Thạch sùng mí]]
[[Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN]]
[[Thể loại:Nhóm loài do Albert Günther đặt tên]]

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Reptilia

Bộ (ordo): Squamata

Phân thứ bộ (infraordo): Gekkota

Họ (familia): Eublepharidae

Phân họ (subfamilia): Aeluroscalabotinae

Chi (genus): Aeluroscalabotes · Boulender, 1885

Loài (species): A. felinus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Aeluroscalabotes felinus · Günther, 1864

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Pentadactylus felinus - Pentadactylus borneensis - Pentadactylus dorsalis - Aelurosaurus felinus - Aelurosaurus dorsalis - Aeluroscalabotes longicaudatus - Aeluroscalabotes dorsalis


text:
# Vân Đồn
Vân Đồn là một đặc khu thuộc tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.

## Địa lý
Đặc khu Vân Đồn nằm ở phía đông tỉnh Quảng Ninh, là một vùng biển nằm trong vịnh Bắc Bộ với 600 hòn đảo lớn nhỏ thuộc hai quần đảo Cái Bầu (tên cũ là Kế Bào) và Vân Hải. Đảo lớn nhất và tập trung đông dân nhất của huyện là đảo Cái Bầu (tên cũ là Kế Bào) với diện tích tự nhiên 17.212 ha, cách đất liền qua lạch biển Cửa Ông và sông Voi Lớn. Huyện lỵ của huyện là thị trấn Cái Rồng nằm trên đảo Cái Bầu, cách thành phố Hạ Long khoảng 50 km, cách Cửa Ông 7 km theo đường tỉnh lộ 334 qua cầu Vân Đồn. Quần đảo Vân Hải nằm ở rìa phía đông nam huyện, gồm các đảo lớn như: Trà Bản, Ba Mùn (Cao Lô), Cảnh Cước (Quan Lạn), Đống Chén, Thẻ Vàng, Ngọc Vừng,... và hàng trăm đảo nhỏ khác. Các đảo đều có địa hình núi đá vôi, thường chỉ cao 200–300 m so với mặt biển, có nhiều hang động karst.
Vùng biển huyện Vân Đồn có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp huyện đảo Cô Tô
- Phía tây giáp thành phố Cẩm Phả và thành phố Hạ Long
- Phía nam là vùng biển ngoài khơi vịnh Bắc Bộ
- Phía bắc giáp các huyện Tiên Yên, Đầm Hà và Hải Hà.[3]

Huyện Vân Đồn có diện tích 581,8 km², dân số năm 2019 là 46.616 người, tập trung chủ yếu ở thị trấn Cái Rồng và các xã Đông Xá, Hạ Long, Quan Lạn.
Do địa hình là quần đảo chủ yếu là các đảo nhỏ, lại là núi đá vôi, nên trong toàn bộ diện tích tự nhiên của huyện, diện tích đất liền không lớn, chủ yếu là diện tích mặt biển. Huyện đảo Vân Đồn có 68% diện tích đất tự nhiên trên các đảo là rừng và đất rừng. Trên các đảo không có sông ngòi lớn mà chỉ có vài con suối trên những đảo lớn.
Cũng giống như tất cả các đảo trong vịnh Bắc Bộ các đảo của huyện Vân Đồn vốn trước kia là các đỉnh núi của phần thềm lục địa, ở vị trí Tây Bắc vịnh Bắc bộ, phần kéo dài của dãy núi Đông Triều. Sau thời kỳ biển tiến, hình thành vịnh Bắc Bộ, các đỉnh núi này còn sót lại, nằm nổi trên mặt biển thành các đảo độc lập thuộc hai vùng của vịnh Bắc Bộ là vịnh Bái Tử Long và vịnh Hạ Long. Các đảo thuộc huyện Vân Đồn chỉ là một phần trong quần đảo Tây Bắc vịnh Bắc Bộ. Các ngọn núi trên các đảo của huyện tiêu biểu có:
- Núi Nàng Tiên ở đảo Trà Bản, trên địa phận xã Bản Sen, cao 450 m;
- Núi Vạn Hoa ở đảo Cái Bầu cao 397 m.

Người dân địa phương thường gọi các eo biển giữa các đảo với nhau và với đất liền là sông như: sông Voi Lớn nằm giữa đảo Cái Bầu với đất liền, sông Mang ở đảo Quan Lạn. Trên địa bàn huyện có hai hồ nhỏ là hồ Voòng Tre và hồ Mắt Rồng.
Lượng mưa bình quân hàng năm ở đây khoảng trên 2000 mm/năm.

## Hành chính
Huyện Vân Đồn có 12 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Cái Rồng (huyện lỵ) và 11 xã: Bản Sen, Bình Dân, Đài Xuyên, Đoàn Kết, Đông Xá, Hạ Long, Minh Châu, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Thắng Lợi, Vạn Yên.
Trong đó, 7 xã, thị trấn nằm trên đảo Cái Bầu và các đảo nhỏ trong vùng biển phụ cận đảo Cái Bầu là thị trấn Cái Rồng và các xã: Đông Xá, Hạ Long, Bình Dân, Đoàn Kết, Đài Xuyên, Vạn Yên
- 5 xã thuộc quần đảo Vân Hải là các xã: Minh Châu, Quan Lạn, Ngọc Vừng, Bản Sen, Thắng Lợi.

## Giao thông
Từ đất liền có thể sang đảo Cái Bầu bằng đường bộ đi qua 3 cây cầu Vân Đồn I, Vân Đồn II và Vân Đồn III. Tỉnh lộ 334 dài 40 km nối tiếp các cây cầu trên và chạy xuyên suốt 40 km trong đảo Cái Bầu. Tuy nhiên, giao thông trong huyện chủ yếu là bằng đường thủy giữa các đảo. Xã Vạn Yên (trên đảo Cái Bầu) có bến cảng Vạn Hoa, thị trấn Cái Rồng (trên đảo Cái Bầu) có cảng Cái Rồng, có thể cho xà lan, tàu thuyền tải trọng hàng trăm tấn ra vào dễ dàng, đồng thời là đầu mối giao thông qua lại giữa các đảo. Năm 2020, khai trương đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn đi qua. Ở đây còn có sân bay Vân Đồn hiện đã được đưa vào khai thác.
Trên các đảo Trà Bản, Ngọc Vừng, Quan Lạn có những đoạn đường ô tô dùng cho quân sự và lâm nghiệp, nhưng chỉ là các đoạn đường trong nội bộ các đảo. Còn giữa các đảo với nhau và với đất liền chủ yếu vẫn dùng phương tiện giao thông đường thủy.

## Lịch sử
Con người đã có mặt trên các đảo của huyện Vân Đồn từ rất sớm. Di chỉ khảo cổ ở đây có mật độ đậm đặc. Hang Soi Nhụ là một di chỉ thuộc trung kỳ đồ đá mới, trước cả văn hóa Hạ Long. Tại thôn Đá Bạc xã Minh Châu có di chỉ mộ cổ thời Hán.
Tên Vân Đồn có nguồn gốc từ tên núi Vân (núi có mây phủ) ở làng Vân (nay thuộc xã Quan Lạn) nằm trong tuyến đảo ngoài Vân Hải. Do ở cửa ngõ của vùng quần đảo hiểm yếu nên, theo sử sách, năm 980 ở đây đã có đồn Vân, trấn giữ vùng biển Đông Bắc, của quân đội nhà Tiền Lê. Sang triều Lý năm 1149 vua Lý Anh Tông chính thức lập trang Vân Đồn, đồng thời Vân Đồn biến thành thương cảng đầu tiên của Đại Việt, trong giao thương với các nước trong khu vực Đông Á và Thế giới như: Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia... Thương cảng Vân Đồn thịnh vượng suốt 3 triều đại là: Lý - Trần - Hậu Lê (Lê sơ) rồi suy thái và bị lãng quên vào thời nhà Mạc.
Di tích Thương cảng Vân Đồn còn lại vừa chứa đựng dấu ấn của nhà Trần về chiến công chống nhà Nguyên lại vừa có dấu ấn về giao thương, buôn bán. Trận Vân Đồn năm 1288 trên dòng sông Mang (Quan Lạn) gắn liền với tên tuổi của danh tướng Trần Khánh Dư. Dưới sự chỉ huy của ông, quân dân nhà Trần đã đánh tan đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ, góp phần quan trọng vào chiến thắng chung của trận Bạch Đằng năm 1288.
Sau khi Thương cảng Vân Đồn được hình thành từ thời Lý (1149), đến thời Trần đã phát triển tới hưng thịnh. Các bến thuyền cổ trung chuyển hàng hoá gồm hương liệu, gốm sứ, lâm thổ sản hình thành dọc ven sông Bạch Đằng, Cửa Lục cho tới các đảo Cống Đông, Quan Lạn. Tại đảo Cống Đông (nay là xã Thắng Lợi), các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu tích của nhiều công trình kiến trúc Phật giáo quy mô thời Trần như chùa, tháp, nhiều di vật bia đá, lan can, chân kê cột... Đây là những minh chứng rõ nhất cho sự phát triển phồn thịnh về thương mại dưới triều nhà Trần.
Trong quá trình lịch sử thì Vân Đồn đã nhiều lần thay tên và có lúc là huyện, lúc là châu. Đến tháng 12 năm 1948 thì Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định thành lập huyện Cẩm Phả (được tách ra khỏi thị xã Cẩm Phả).
Huyện Cẩm Phả khi đó gồm 12 xã: Hồng Thanh, Vân Hải, Minh Châu, Tam Khê, Thi Đua, Thụy Hà, Tràng Xá, Đoàn Kết, Lương Hà, Hạ Long, Đông Hà, Xuyên Yên.
Ngày 6 tháng 3 năm 1957, chia xã Vân Hải thành 4 xã: Quan Lạn, Bản Sen, Ngọc Vừng, Minh Châu. Ngày 12 tháng 12 năm 1957, thành lập xã Vạn Hoa.
Từ ngày 30 tháng 10 năm 1963, hai tỉnh Quảng Yên và Hải Ninh hợp nhất thành tỉnh Quảng Ninh, huyện Vân Đồn trực thuộc tỉnh Quảng Ninh.
Ngày 16 tháng 7 năm 1964, sáp nhập hai xã Cô Tô và Thanh Lân trực thuộc tỉnh Quảng Ninh vào huyện Cẩm Phả.
Ngày 26 tháng 9 năm 1966, sáp nhập xã Tân Hải thuộc thị xã Hồng Gai và xã Thắng Lợi thuộc thị xã Cẩm Phả vào huyện Cẩm Phả.
Ngày 16 tháng 1 năm 1979, sáp nhập xã Văn Châu vào xã Cộng Hòa và chuyển xã này về thị xã Cẩm Phả quản lý.
Ngày 10 tháng 9 năm 1981, thành lập thị trấn Cái Rồng, sáp nhập xã Tân Hải vào xã Ngọc Vừng và sáp nhập xã Thạch Hà vào các xã Đông Xá, Hạ Long và thị trấn Cái Rồng.
Ngày 16 tháng 4 năm 1988, sáp nhập xã Vạn Hoa vào xã Vạn Yên.
Cuối năm 1993, huyện Cẩm Phả có 1 thị trấn Cái Rồng và 13 xã: Bản Sen, Bình Dân, Cô Tô, Đài Xuyên, Đoàn Kết, Đông Xá, Hạ Long, Minh Châu, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Thắng Lợi, Thanh Lân, Vạn Yên.
Đến ngày 23 tháng 3 năm 1994, huyện Cẩm Phả được đổi tên thành huyện Vân Đồn như hiện nay. Đồng thời, tách 2 xã Cô Tô, Thanh Lân để thành lập huyện đảo Cô Tô.
Ngày 21 tháng 8 năm 2015, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 973/QĐ-BXD công nhận thị trấn Cái Rồng mở rộng là đô thị loại IV.

## Kinh tế
Nền kinh tế của Vân Đồn chủ yếu là kinh tế biển và khai thác khoáng sản bao gồm: nuôi trồng và đánh bắt hải sản, trồng và khai thác lâm nghiệp, dịch vụ du lịch biển, khai thác than, đá vôi, cát trắng, sắt, vàng sa khoáng. Kinh tế lâm nghiệp suy giảm do khai thác cạn kiệt, tốc độ trồng lại rừng không theo kịp tốc độ khai thác.
Vùng biển của huyện có nhiều chủng loại hải sản quý như: tôm he, cá mực, sá sùng, cua, ghẹ, ngọc trai, bào ngư... Nghề khai thác hải sản có từ lâu đời, song chủ yếu là đánh bắt trong lồng bè và ven bờ, chỉ từ năm 1995 tới nay mới phát triển đánh bắt xa bờ. Việc nuồi trồng thủy sản, đặc biệt là nghề nuôi cấy ngọc trai, từ năm 1990 mới phát triển mạnh. Sản lượng hải sản đánh bắt và nuôi trồng vào đầu những năm 1990 tăng từ 2-3 nghìn tấn/năm lên 5-6 nghìn tấn/năm.
Công nghiệp khai khoáng gồm: than đá đã được khai thác từ thời Pháp thuộc ở mỏ than Kế Bào. Trữ lượng hiện còn khoảng 107 triệu tấn. Mỏ quặng sắt Cái Bầu có trữ lượng lớn khoảng 154.000 tấn. Mỏ cát trắng Vân Hải có trữ lượng trên 13 triệu tấn, hiện đang khai thác với sản lượng 20.000 tấn/năm. Vàng sa khoáng vàng trong đới quặng sắt có ở đảo Cái Bầu.
Huyện đảo Vân Đồn, nằm ôm trọn vùng vịnh Bái Tử Long, có nhiều đảo đá vôi và những hang động đẹp, lại nối liền với vịnh Hạ Long, di sản thế giới. Các xã đảo tuyến ngoài giáp vịnh Hạ Long (tuyến đảo Vân Hải) có nhiều bãi tắm đẹp, nhiều hải sản ngon, khí hậu trong lành và những di tích lịch sử văn hóa, có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế dịch vụ du lịch.
Rừng trên nhiều đảo xưa kia có nhiều lâm sản quý, trong đó có nhiều loại cây gỗ quý như gỗ lim, gỗ táu, gỗ nghiến, gỗ mun... nhưng đang cạn kiệt do tốc độ khai thác cao hơn tốc độ tái sinh. Cây gỗ mần lái là lâm sản đặc hữu ở đây. Đình làng Quan Lạn được làm hoàn toàn từ loại gỗ này. Trong rừng có nhiều chim thú quý (khỉ lông vàng, vẹt đầu bạc, đại bàng đất, công trĩ, hươu sao...), nhiều loài có số lượng không nhiều được ghi vào sách đỏ thế giới. Nhưng ngày nay, lâm sản đã suy giảm nghiêm trọng: Rừng Ba Mùn là một khu rừng nguyên sinh từng được quy định là vườn quốc gia, nhưng sau bị khai thác bừa bãi đã suy giảm thể chất. Để thay thế và nâng cấp phạm vi bảo vệ nguồn sinh quyển quý hiếm, Chính phủ quy định toàn bộ rừng nguyên sinh trên các đảo vùng vịnh Bái Tử Long (kể cả các đảo thuộc thành phố Cẩm Phả và thành phố Hạ Long) mới được gọi là vườn quốc gia, đó là vườn quốc gia Bái Tử Long. Toàn huyện có trên 2.000 ha rừng trồng chủ yếu là rừng thông, sa mộc, bạch đàn. Việc trồng rừng này không thể khôi phục hoàn toàn sự đa dạng sinh học đã mất do khai thác rừng nguyên sinh, mà chỉ phần nào cải thiện cảnh quan môi trường.
Đất nông nghiệp của toàn huyện rất hẹp (1.242 ha) trong đó: đất trồng lúa chưa đến 600 ha, và gần 100 ha cây ăn quả. Đất nông nghiệp lại là đất bạc màu, trên núi đá lại pha cát, thiếu nước tưới vì ít sông hồ nên năng suất thấp. Tổng sản lượng lương thực hàng năm chưa đến 5.000 tấn quy thóc.
Tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn huyện có các nghề đóng thuyền, sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ mộc, chế biến hải sản.
Khu kinh tế Vân Đồn được Chính phủ phê duyệt thành lập từ năm 2007 và hiện đang được triển khai xây dựng các cơ sở hạ tầng. Theo quy hoạch, đây sẽ là một trung tâm du lịch sinh thái biển đảo chất lượng cao và dịch vụ cao cấp, đồng thời là trung tâm hàng không, đầu mối giao thương quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế ở Vân Đồn nói riêng và Quảng Ninh nói chung.

## Du lịch

### Vườn Quốc gia Bái Tử Long
Vườn quốc gia Bái Tử Long được thành lập năm 2001, trên cơ sở nâng cấp khu Bảo tồn thiên nhiên Ba Mùn về quy mô khu vực bảo vệ. Không chỉ là khu bảo tồn sinh quyển trên cạn, mà vườn quốc gia Bái Tử Long còn là nơi bảo vệ nguồn sinh vật ven biển của Việt Nam.

### Các di chỉ khảo cổ và kiến trúc cổ
- Hang Soi Nhụ
- Di chỉ mộ thời Hán tại thôn Đá Bạc
- Hệ thống các bến bãi thương cảng cổ Vân Đồn: bến Cái Làng, bến Cống Cái, bến Con Quy, bến Cái Cổng, bến Cống Yên, bến Cống Hẹp, bến Gạo Rang... và bến Cống Đông, nằm ven những lạch nước sâu, rộng và lặng sóng được gọi là sông nhưng không phải sông, đó là: sông Mang, sông Cống Đông, sông Voi Lớn,...
- Đình làng Quan Lạn

### Hệ thống hang động Karst và đảo đá kỳ thú
- Đảo hòn Đũa
- Đảo hòn Thiên Nga
- Hang Soi Nhụ

### Các bãi tắm biển hoang sơ
Từ hòn Thiên Nga ra khơi thêm 15 km, sẽ tìm thấy một chuỗi những bãi tắm nguyên sơ toàn một màu cát trắng, phẳng mịn dài hàng chục cây số trên một chuỗi các đảo Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng. Những bãi tắm này đều thoải và rộng hàng trăm mét kể từ bờ, độ sâu vừa phải nước chỉ tới ngang ngực.

title: Vân Đồn

wikitext:
{{otheruses4|huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh ngày nay|thương cảng cổ của Việt Nam thời phong kiến|Thương cảng Vân Đồn||Vân Đồn (định hướng)}}
{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam |Đặc Khu
| tên = Vân Đồn
| hình = Sơn Hào Beach, Cao Lôn Island, Vân Đồn, Quảng Ninh, Việt Nam.jpg
| ghi chú hình = Bãi biển Sơn Hào, xã Quan Lạn
| vĩ độ = 21.071111
| kinh độ = 107.420556
| bản đồ 1 = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|frame-width=280|frame-align=center|stroke-width=3}}
| diện tích = 581,8 km²<ref name=":0" />
| dân số = 46.616 người<ref name=DS2019 />
| thời điểm dân số = 2019
| dân số thành thị = 9.520 người (20,42%)
| dân số nông thôn = 37.096 người (79,58%)
| mật độ dân số = 80 người/km²
| dân tộc =
| vùng = [[Đông Bắc Bộ]] ([[Vịnh Bắc Bộ]])
| tỉnh = [[Quảng Ninh]]
| thành lập =
*26/12/1948: thành lập huyện '''Cẩm Phả'''<ref>{{Chú thích web|url=https://vandon.quangninh.gov.vn/Trang/ChiTietBVGioiThieu.aspx?bvid=254|tựa đề=Lịch sử phát triển|ngày=2021-04-08|website=Cổng thông tin điện tử huyện Vân Đồn|url-status=live}}</ref>
*23/3/1994: đổi tên thành huyện '''Vân Đồn'''<ref>{{chú thích sách|tác giả=Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh|tựa đề=Địa chí Quảng Ninh - Tập 1|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Thế giới|year=2001|nơi=|trang=37|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>
| chủ tịch UBND = Nguyễn Phương Thảo
| chủ tịch HĐND = Nguyễn Thị Bảo Ngọc
|bí thư =  Lưu Thùy Dung
| trụ sở UBND =Khu phố 5, [[Cái Rồng]]
| mã hành chính = 203<ref>[https://danhmuchanhchinh.gso.gov.vn/ Tổng cục Thống kê]</ref>
| web = {{url|vandon.quangninh.gov.vn}}
|logo=Logo Vân Đồn, Quảng Ninh.svg
|ghi chú logo=Biểu trưng}}

'''Vân Đồn''' là một đặc khu thuộc [[tỉnh]] [[Quảng Ninh]], [[Việt Nam]].

==Địa lý==
{{Xem thêm|Danh sách đảo thuộc tỉnh Quảng Ninh#Huyện Vân Đồn}}
Đặc khu Vân Đồn nằm ở phía đông tỉnh Quảng Ninh, là một vùng biển nằm trong [[vịnh Bắc Bộ]] với 600 hòn đảo lớn nhỏ thuộc hai quần đảo Cái Bầu (tên cũ là Kế Bào) và Vân Hải. Đảo lớn nhất và tập trung đông dân nhất của huyện là đảo Cái Bầu (tên cũ là Kế Bào) với diện tích tự nhiên 17.212 ha, cách đất liền qua lạch biển Cửa Ông và [[sông Voi Lớn]]. Huyện lỵ của huyện là thị trấn [[Cái Rồng]] nằm trên đảo Cái Bầu, cách thành phố [[Hạ Long]] khoảng 50 km, cách [[Cửa Ông]] 7 km theo đường tỉnh lộ 334 qua [[cầu Vân Đồn]]<ref>{{Chú thích web|url=https://thuviendientu.baoquangninh.com.vn/gioi-thieu-ve-huyen-van-don-2305246.html|tựa đề=Giới thiệu về huyện Vân Đồn|ngày=2019-03-06|website=Báo Quảng Ninh điện tử|url-status=live}}</ref>. Quần đảo Vân Hải nằm ở rìa phía đông nam huyện, gồm các đảo lớn như: Trà Bản, Ba Mùn (Cao Lô), [[Đảo Cảnh Cước|Cảnh Cước]] (Quan Lạn), Đống Chén, Thẻ Vàng, Ngọc Vừng,... và hàng trăm đảo nhỏ khác. Các đảo đều có địa hình núi đá vôi, thường chỉ cao 200–300 m so với mặt biển, có nhiều hang động [[karst]].{{Fact}}

Vùng biển huyện Vân Đồn có vị trí địa lý:
*Phía đông giáp huyện đảo [[Cô Tô]]
*Phía tây giáp thành phố [[Cẩm Phả]] và thành phố [[Hạ Long]]
*Phía nam là vùng biển ngoài khơi vịnh Bắc Bộ
*Phía bắc giáp các huyện [[Tiên Yên]], [[Đầm Hà]] và [[Hải Hà]].<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://gis.chinhphu.vn/?r=pkbEOfmuUUW6ggQz5J5e7w|tựa đề=Địa giới hành chính huyện Vân Đồn|ngày=|website=Cổng thông tin điện tử Chính phủ|url-status=live}}</ref>

Huyện Vân Đồn có diện tích 581,8 km²<ref name=":0" />, dân số năm 2019 là 46.616 người<ref name=DS2019>{{Chú thích web|url=https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2019/12/Ket-qua-toan-bo-Tong-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-2019.pdf|tựa đề=Kết quả toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019|website=Tổng cục Thống kê|url-status=live}}</ref>, tập trung chủ yếu ở thị trấn [[Cái Rồng]] và các xã [[Đông Xá, Vân Đồn|Đông Xá]], [[Hạ Long, Vân Đồn|Hạ Long]], [[Quan Lạn]].

Do địa hình là quần đảo chủ yếu là các đảo nhỏ, lại là núi đá vôi, nên trong toàn bộ diện tích tự nhiên của huyện, diện tích đất liền không lớn, chủ yếu là diện tích mặt biển. Huyện đảo Vân Đồn có 68% diện tích đất tự nhiên trên các đảo là rừng và đất rừng. Trên các đảo không có sông ngòi lớn mà chỉ có vài con suối trên những đảo lớn.

Cũng giống như tất cả các đảo trong vịnh Bắc Bộ các đảo của huyện Vân Đồn vốn trước kia là các đỉnh núi của phần thềm lục địa, ở vị trí Tây Bắc vịnh Bắc bộ, phần kéo dài của [[dãy núi Đông Triều]]. Sau thời kỳ biển tiến, hình thành vịnh Bắc Bộ, các đỉnh núi này còn sót lại, nằm nổi trên mặt biển thành các đảo độc lập thuộc hai vùng của vịnh Bắc Bộ là vịnh Bái Tử Long và vịnh Hạ Long. Các đảo thuộc huyện Vân Đồn chỉ là một phần trong quần đảo Tây Bắc vịnh Bắc Bộ. Các ngọn núi trên các đảo của huyện tiêu biểu có:
*[[Núi Nàng Tiên]] ở [[đảo Trà Bản]], trên địa phận xã Bản Sen, cao 450 m;
*[[Núi Vạn Hoa]] ở [[đảo Cái Bầu]] cao 397 m.

Người dân địa phương thường gọi các eo biển giữa các đảo với nhau và với đất liền là sông như: sông Voi Lớn nằm giữa đảo Cái Bầu với đất liền, sông Mang ở đảo [[Quan Lạn]]. Trên địa bàn huyện có hai hồ nhỏ là hồ Voòng Tre và hồ Mắt Rồng.

Lượng mưa bình quân hàng năm ở đây khoảng trên 2000 mm/năm.{{Cần chú thích}}

==Hành chính==
Huyện Vân Đồn có 12 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn [[Cái Rồng]] (huyện lỵ) và 11 xã: [[Bản Sen, Vân Đồn|Bản Sen]], [[Bình Dân, Vân Đồn|Bình Dân]], [[Đài Xuyên]], [[Đoàn Kết, Vân Đồn|Đoàn Kết]], [[Đông Xá, Vân Đồn|Đông Xá]], [[Hạ Long, Vân Đồn|Hạ Long]], [[Minh Châu, Vân Đồn|Minh Châu]], [[Ngọc Vừng]], [[Quan Lạn]], [[Thắng Lợi, Vân Đồn|Thắng Lợi]], [[Vạn Yên, Vân Đồn|Vạn Yên]].
{{Đơn vị hành chính thuộc huyện Vân Đồn}}
Trong đó, 7 xã, thị trấn nằm trên đảo Cái Bầu và các đảo nhỏ trong vùng biển phụ cận đảo Cái Bầu là thị trấn Cái Rồng và các xã: Đông Xá, Hạ Long, Bình Dân, Đoàn Kết, Đài Xuyên, Vạn Yên
*5 xã thuộc quần đảo Vân Hải là các xã: Minh Châu, Quan Lạn, Ngọc Vừng, Bản Sen, Thắng Lợi.

== Giao thông ==
Từ đất liền có thể sang đảo Cái Bầu bằng đường bộ đi qua [[Cầu Vân Đồn|3 cây cầu Vân Đồn I, Vân Đồn II và Vân Đồn III]]. Tỉnh lộ 334 dài 40 km nối tiếp các cây cầu trên và chạy xuyên suốt 40 km trong đảo Cái Bầu. Tuy nhiên, giao thông trong huyện chủ yếu là bằng đường thủy giữa các đảo. Xã Vạn Yên (trên đảo Cái Bầu) có bến [[cảng Vạn Hoa]], thị trấn Cái Rồng (trên đảo Cái Bầu) có cảng Cái Rồng, có thể cho xà lan, tàu thuyền tải trọng hàng trăm tấn ra vào dễ dàng, đồng thời là đầu mối giao thông qua lại giữa các đảo. Năm 2020, khai trương [[đường cao tốc Hải Phòng – Hạ Long – Vân Đồn – Móng Cái|đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn]] đi qua. Ở đây còn có [[sân bay Vân Đồn]] hiện đã được đưa vào khai thác.

Trên các [[đảo Trà Bản]], [[đảo Ngọc Vừng|Ngọc Vừng]], [[Quan Lạn]] có những đoạn đường ô tô dùng cho quân sự và lâm nghiệp, nhưng chỉ là các đoạn đường trong nội bộ các đảo. Còn giữa các đảo với nhau và với đất liền chủ yếu vẫn dùng phương tiện giao thông đường thủy.

==Lịch sử==
[[Loài người|Con người]] đã có mặt trên các đảo của huyện Vân Đồn từ rất sớm. Di chỉ khảo cổ ở đây có mật độ đậm đặc. [[Hang Soi Nhụ]] là một di chỉ thuộc trung kỳ [[đồ đá mới]], trước cả [[văn hóa Hạ Long]]. Tại thôn Đá Bạc xã Minh Châu có di chỉ mộ cổ thời Hán.

Tên Vân Đồn có nguồn gốc từ tên [[núi Vân]] (núi có mây phủ) ở làng Vân (nay thuộc xã [[Quan Lạn]]) nằm trong tuyến đảo ngoài Vân Hải. Do ở cửa ngõ của vùng quần đảo hiểm yếu nên, theo sử sách, năm 980 ở đây đã có đồn Vân, trấn giữ vùng biển Đông Bắc, của quân đội [[nhà Tiền Lê]]. Sang triều [[nhà Lý|Lý]] năm 1149 vua [[Lý Anh Tông]] chính thức lập trang Vân Đồn, đồng thời Vân Đồn biến thành thương cảng đầu tiên của [[Đại Việt]], trong giao thương với các nước trong khu vực Đông Á và Thế giới như: [[Nhật Bản]], [[Trung Quốc]], [[Ấn Độ]], [[Thái Lan]], [[Indonesia]]... [[Thương cảng Vân Đồn]] thịnh vượng suốt 3 triều đại là: [[nhà Lý|Lý]] - [[nhà Trần|Trần]] - Hậu Lê ([[Nhà Lê sơ|Lê sơ]]) rồi suy thái và bị lãng quên vào thời [[nhà Mạc]].<ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/van-don-thuong-cang-sam-uat-nhat-viet-nam-trong-bay-the-ky-3641633.html|tựa đề=Vân Đồn - thương cảng sầm uất nhất Việt Nam trong bảy thế kỷ|ngày=2017-09-23|website=Báo điện tử VnExpress|url-status=live}}</ref>
{{bài chi tiết|Thương cảng Vân Đồn}}

Di tích Thương cảng Vân Đồn còn lại vừa chứa đựng dấu ấn của nhà Trần về chiến công chống [[nhà Nguyên]] lại vừa có dấu ấn về giao thương, buôn bán. Trận Vân Đồn năm 1288 trên dòng sông Mang (Quan Lạn) gắn liền với tên tuổi của danh tướng [[Trần Khánh Dư]]. Dưới sự chỉ huy của ông, quân dân nhà Trần đã đánh tan đoàn thuyền lương của [[Trương Văn Hổ]], góp phần quan trọng vào chiến thắng chung của trận [[Sông Bạch Đằng|Bạch Đằng]] năm 1288.

Sau khi Thương cảng Vân Đồn được hình thành từ thời Lý (1149), đến thời Trần đã phát triển tới hưng thịnh. Các bến thuyền cổ trung chuyển hàng hoá gồm hương liệu, gốm sứ, lâm thổ sản hình thành dọc ven sông Bạch Đằng, Cửa Lục cho tới các đảo Cống Đông, Quan Lạn. Tại đảo Cống Đông (nay là xã Thắng Lợi), các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu tích của nhiều công trình kiến trúc [[Phật giáo]] quy mô thời Trần như chùa, tháp, nhiều di vật bia đá, lan can, chân kê cột... Đây là những minh chứng rõ nhất cho sự phát triển phồn thịnh về thương mại dưới triều nhà Trần.

Trong quá trình lịch sử thì Vân Đồn đã nhiều lần thay tên và có lúc là huyện, lúc là châu. Đến tháng 12 năm 1948 thì Chính phủ nước [[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa]] quyết định thành lập huyện Cẩm Phả (được tách ra khỏi thị xã [[Cẩm Phả]]).

Huyện Cẩm Phả khi đó gồm 12 xã: Hồng Thanh, Vân Hải, Minh Châu, Tam Khê, Thi Đua, Thụy Hà, Tràng Xá, Đoàn Kết, Lương Hà, Hạ Long, Đông Hà, Xuyên Yên.<ref>{{chú thích sách|tác giả=Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh|tựa đề=Địa chí Quảng Ninh - Tập 1|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Thế giới|year=2001|nơi=|trang=28|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>

Ngày [[6 tháng 3]] năm [[1957]], chia xã Vân Hải thành 4 xã: Quan Lạn, Bản Sen, Ngọc Vừng, Minh Châu<ref>{{chú thích sách|tác giả=Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh|tựa đề=Địa chí Quảng Ninh - Tập 1|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Thế giới|year=2001|nơi=|trang=29|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>. Ngày [[12 tháng 12]] năm [[1957]], thành lập xã Vạn Hoa.<ref>{{chú thích sách|tác giả=Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh|tựa đề=Địa chí Quảng Ninh - Tập 1|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Thế giới|year=2001|nơi=|trang=30|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>

Từ ngày [[30 tháng 10]] năm [[1963]], hai tỉnh [[Hồng Quảng|Quảng Yên]] và [[Hải Ninh (tỉnh)|Hải Ninh]] hợp nhất thành tỉnh [[Quảng Ninh]], huyện Vân Đồn trực thuộc tỉnh Quảng Ninh.<ref>[http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-Quyet-hop-nhat-tinh-Hai-Ninh-va-khu-Hong-Quang-va-sap-nhap-xa-Huu-San-thuoc-huyen-Dinh-Lap-tinh-Hai-Ninh-huyen-Son-Dong-tinh-Ha-Bac-vb42700t13.aspx Nghị Quyết về việc hợp nhất tỉnh Hải Ninh và khu Hồng Quảng và sáp nhập xã Hữu Sản thuộc huyện Đình Lập, tỉnh Hải Ninh, huyện Sơn Động, tỉnh Hà Bắc do Quốc hội ban hành]</ref>

Ngày [[16 tháng 7]] năm [[1964]], sáp nhập hai xã Cô Tô và Thanh Lân trực thuộc tỉnh Quảng Ninh vào huyện Cẩm Phả.<ref>{{chú thích sách|tác giả=Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh|tựa đề=Địa chí Quảng Ninh - Tập 1|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Thế giới|year=2001|nơi=|trang=32|url=|doi=|id=|isbn=}}</ref>

Ngày [[26 tháng 9]] năm [[1966]], sáp nhập xã Tân Hải thuộc thị xã Hồng Gai và xã Thắng Lợi thuộc thị xã Cẩm Phả vào huyện Cẩm Phả.<ref>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-185-CP-sap-nhap-xa-Tan-Hai-thi-xa-Hong-Gai-va-xa-Thang-loi-Cam-pha-vao-huyen-Cam-pha-tinh-Quang-ninh-18096.aspx|tựa đề=Quyết định 185-CP về việc sáp nhập xã Tân Hải thuộc thị xã Hồng Gai và xã Thắng Lợi thuộc thị xã Cẩm Phả vào huyện Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>

Ngày [[16 tháng 1]] năm [[1979]], sáp nhập xã Văn Châu vào xã Cộng Hòa và chuyển xã này về thị xã Cẩm Phả quản lý.<ref>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-17-CP-phan-vach-dia-gioi-hanh-chinh-xa-thi-tran-doi-ten-xa-thi-tran-tinh-Quang-Ninh-57454.aspx|tựa đề=Quyết định 17-CP năm 1979 về việc phân vạch địa giới hành chính một số xã, thị trấn và đổi tên một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Quảng Ninh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>

Ngày [[10 tháng 9]] năm [[1981]], thành lập thị trấn Cái Rồng, sáp nhập xã Tân Hải vào xã Ngọc Vừng và sáp nhập xã Thạch Hà vào các xã Đông Xá, Hạ Long và thị trấn Cái Rồng.<ref>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-63-HDBT-phan-vach-dia-gioi-xa-phuong-thi-tran-tinh-Quang-Ninh-43124.aspx|tựa đề=Quyết định 63-HĐBT năm 1981 về việc phân vạch địa giới một số xã, phường và thị trấn thuộc tỉnh Quảng Ninh|tác giả=|họ=|tên=|ngày=|website=|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|ngày truy cập=}}</ref>

Ngày [[16 tháng 4]] năm [[1988]], sáp nhập xã Vạn Hoa vào xã Vạn Yên.<ref>{{Chú thích web|url=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-62-HDBT-v-phan-chia-dia-gioi-hanh-chinh-mot-so-xa-cua-huyen-Cam-Pha-tinh-Quang-Ninh-37539.aspx|tựa đề=Quyết định 62-HĐBT năm 1988 về việc phân chia địa giới hành chính một số xã của huyện Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh|url-status=live}}</ref>

Cuối năm [[1993]], huyện Cẩm Phả có 1 thị trấn Cái Rồng và 13 xã: Bản Sen, Bình Dân, Cô Tô, Đài Xuyên, Đoàn Kết, Đông Xá, Hạ Long, Minh Châu, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Thắng Lợi, Thanh Lân, Vạn Yên.

Đến ngày [[23 tháng 3]] năm [[1994]], huyện Cẩm Phả được đổi tên thành huyện Vân Đồn như hiện nay. Đồng thời, tách 2 xã Cô Tô, Thanh Lân để thành lập huyện đảo [[Cô Tô]].

Ngày [[21 tháng 8]] năm [[2015]], Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 973/QĐ-BXD công nhận thị trấn Cái Rồng mở rộng là [[Đô thị Việt Nam#Đô thị loại IV|đô thị loại IV]].

== Kinh tế ==
Nền kinh tế của Vân Đồn chủ yếu là kinh tế biển và khai thác [[khoáng sản]] bao gồm: nuôi trồng và đánh bắt hải sản, trồng và khai thác lâm nghiệp, dịch vụ du lịch biển, khai thác [[than đá|than]], [[đá vôi]], cát trắng, [[sắt]], vàng sa khoáng. Kinh tế lâm nghiệp suy giảm do khai thác cạn kiệt, tốc độ trồng lại rừng không theo kịp tốc độ khai thác.

Vùng biển của huyện có nhiều chủng loại hải sản quý như: [[tôm he]], [[cá mực]], [[sá sùng]], [[phân thứ bộ Cua|cua]], [[ghẹ]], [[ngọc trai]], [[bào ngư]]... Nghề khai thác hải sản có từ lâu đời, song chủ yếu là đánh bắt trong lồng bè và ven bờ, chỉ từ năm 1995 tới nay mới phát triển đánh bắt xa bờ. Việc nuồi trồng thủy sản, đặc biệt là nghề nuôi cấy [[ngọc trai]], từ năm 1990 mới phát triển mạnh. Sản lượng hải sản đánh bắt và nuôi trồng vào đầu những năm 1990 tăng từ 2-3 nghìn [[tấn]]/năm lên 5-6 nghìn tấn/năm.

Công nghiệp khai khoáng gồm: than đá đã được khai thác từ [[pháp thuộc|thời Pháp thuộc]] ở [[mỏ than Kế Bào]]. Trữ lượng hiện còn khoảng 107 triệu tấn. Mỏ quặng sắt Cái Bầu có trữ lượng lớn khoảng 154.000 tấn. Mỏ cát trắng Vân Hải có trữ lượng trên 13 triệu tấn, hiện đang khai thác với sản lượng 20.000 tấn/năm. Vàng sa khoáng vàng trong đới quặng sắt có ở đảo Cái Bầu.

Huyện đảo Vân Đồn, nằm ôm trọn vùng [[bái Tử Long|vịnh Bái Tử Long]], có nhiều đảo đá vôi và những hang động đẹp, lại nối liền với vịnh Hạ Long, [[di sản thế giới]]. Các xã đảo tuyến ngoài giáp vịnh Hạ Long (tuyến đảo Vân Hải) có nhiều bãi tắm đẹp, nhiều hải sản ngon, khí hậu trong lành và những di tích lịch sử văn hóa, có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế dịch vụ du lịch.

Rừng trên nhiều đảo xưa kia có nhiều lâm sản quý, trong đó có nhiều loại cây gỗ quý như [[gỗ lim]], [[gỗ táu]], [[gỗ nghiến]], [[mun|gỗ mun]]... nhưng đang cạn kiệt do tốc độ khai thác cao hơn tốc độ tái sinh. Cây [[gỗ mần lái]] là lâm sản đặc hữu ở đây. Đình làng Quan Lạn được làm hoàn toàn từ loại gỗ này. Trong rừng có nhiều chim thú quý ([[khỉ lông vàng]], [[vẹt đầu bạc]], [[đại bàng đất]], công trĩ, [[hươu sao]]...), nhiều loài có số lượng không nhiều được ghi vào [[sách đỏ IUCN|sách đỏ thế giới]]. Nhưng ngày nay, lâm sản đã suy giảm nghiêm trọng: Rừng Ba Mùn là một khu [[rừng nguyên sinh]] từng được quy định là [[vườn quốc gia]], nhưng sau bị khai thác bừa bãi đã suy giảm thể chất. Để thay thế và nâng cấp phạm vi bảo vệ nguồn sinh quyển quý hiếm, Chính phủ quy định toàn bộ rừng nguyên sinh trên các đảo vùng vịnh [[Bái Tử Long]] (kể cả các đảo thuộc thành phố Cẩm Phả và thành phố Hạ Long) mới được gọi là vườn quốc gia, đó là [[vườn quốc gia Bái Tử Long]]. Toàn huyện có trên 2.000 [[hecta|ha]] rừng trồng chủ yếu là rừng [[chi Thông|thông]], [[sa mộc]], [[bạch đàn]]. Việc trồng rừng này không thể khôi phục hoàn toàn sự đa dạng sinh học đã mất do khai thác rừng nguyên sinh, mà chỉ phần nào cải thiện cảnh quan môi trường.

Đất nông nghiệp của toàn huyện rất hẹp (1.242 ha) trong đó: đất trồng [[lúa]] chưa đến 600 ha, và gần 100 ha [[cây ăn quả]]. Đất nông nghiệp lại là đất bạc màu, trên núi đá lại pha cát, thiếu nước tưới vì ít sông hồ nên năng suất thấp. Tổng sản lượng lương thực hàng năm chưa đến 5.000 tấn quy thóc.

Tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn huyện có các nghề đóng thuyền, sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ mộc, chế biến hải sản.

[[Khu kinh tế Vân Đồn]] được Chính phủ phê duyệt thành lập từ năm 2007 và hiện đang được triển khai xây dựng các cơ sở hạ tầng. Theo quy hoạch, đây sẽ là một trung tâm du lịch sinh thái biển đảo chất lượng cao và dịch vụ cao cấp, đồng thời là trung tâm hàng không, đầu mối giao thương quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế ở Vân Đồn nói riêng và Quảng Ninh nói chung.

==Du lịch==

===Vườn Quốc gia Bái Tử Long===
[[Vườn quốc gia Bái Tử Long]] được thành lập năm 2001, trên cơ sở nâng cấp khu Bảo tồn thiên nhiên Ba Mùn về quy mô khu vực bảo vệ. Không chỉ là khu bảo tồn sinh quyển trên cạn, mà [[vườn quốc gia Bái Tử Long]] còn là nơi bảo vệ nguồn sinh vật ven biển của Việt Nam.

=== Các di chỉ khảo cổ và kiến trúc cổ ===
*Hang Soi Nhụ
*Di chỉ mộ thời Hán tại thôn Đá Bạc
*Hệ thống các bến bãi [[thương cảng cổ Vân Đồn]]: bến Cái Làng, bến Cống Cái, bến Con Quy, bến Cái Cổng, bến Cống Yên, bến Cống Hẹp, bến Gạo Rang... và bến Cống Đông, nằm ven những lạch nước sâu, rộng và lặng sóng được gọi là ''sông'' nhưng không phải sông, đó là: sông Mang, sông Cống Đông, sông Voi Lớn,...
*Đình làng Quan Lạn

=== Hệ thống hang động Karst và đảo đá kỳ thú ===
*Đảo hòn Đũa
*Đảo hòn Thiên Nga
*Hang Soi Nhụ

=== Các bãi tắm biển hoang sơ ===
Từ hòn Thiên Nga ra khơi thêm 15 km, sẽ tìm thấy một chuỗi những bãi tắm nguyên sơ toàn một màu cát trắng, phẳng mịn dài hàng chục cây số trên một chuỗi các đảo Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng. Những bãi tắm này đều thoải và rộng hàng trăm mét kể từ bờ, độ sâu vừa phải nước chỉ tới ngang ngực.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Xem thêm ==
* [[Khu kinh tế Vân Đồn]]

==Liên kết ngoài==
* {{Trang web chính thức|http://quangninh.gov.vn/vi-VN/huyenthi/huyenvandon/Trang/default.aspx}}
* [http://123.30.50.129/UBND_HVD.aspx Trang lưu trữ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316211124/http://123.30.50.129/UBND_HVD.aspx |date = ngày 16 tháng 3 năm 2012}}
* [http://lichsu.tnus.edu.vn/chi-tiet/388-Co-mot-Van-Don-o-giua-Yen-Bang-Yen-Quang-khong-tinh-lang Có một Vân Đôn ở giữa Yên Bang, Yên Quảng không tĩnh lặng]
*[http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=72847&ChannelID=100 Nối dài di sản] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929124619/http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=72847&ChannelID=100 |date=2007-09-29 }}
*[http://www.quehuong.org.vn/vi/nr050307131435/nr050106094245/nr050112153408/ns051010141848 Vân Đồn – Kỳ quan đất dựng giữa trời cao] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818095120/http://www.quehuong.org.vn/vi/nr050307131435/nr050106094245/nr050112153408/ns051010141848 |date = ngày 18 tháng 8 năm 2007}}
*[http://www11.dantri.com.vn/giaitri/anchoi/2007/6/183952.vip Nghỉ hè ở Vân Đồn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821210532/http://www9.dantri.com.vn/giaitri/anchoi/2007/6/183952.vip |date=2007-08-21 }}
*[https://khudothithongnhatvandon.com/ Khu đô thị Thống Nhất Vân Đồn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306042052/https://khudothithongnhatvandon.com/ |date=2021-03-06 }}

{{sơ khai Quảng Ninh}}
{{Huyện thị Quảng Ninh}}
{{Đơn vị hành chính hải đảo Việt Nam}}
{{Du lịch Việt Nam}}

[[Thể loại:Vân Đồn]]
[[Thể loại:Huyện đảo Việt Nam]]
[[Thể loại:Đặc khu Việt Nam]]

title: Hành chính

Quốc gia: Việt Nam

Vùng: Đông Bắc Bộ (Vịnh Bắc Bộ)

Tỉnh: Quảng Ninh

Trụ sở UBND: Khu phố 5, Cái Rồng

Thành lập: - 26/12/1948: thành lập huyện Cẩm Phả - 23/3/1994: đổi tên thành huyện Vân Đồn

title: Tổ chức lãnh đạo

Chủ tịch UBND: Nguyễn Phương Thảo

Chủ tịch HĐND: Nguyễn Thị Bảo Ngọc

Bí thư Đảng ủy: Lưu Thùy Dung

title: Địa lý

title: Dân số (2019)

Mật độ: 80 người/km²

title: Khác

Khác: x t s


text:
# Dơi lá đuôi
Dơi lá đuôi (danh pháp hai phần: Rhinolophus affinis) là loài động vật có vú trong họ Dơi lá mũi, bộ Dơi. Loài này được Horsfield mô tả năm 1823.

title: Dơi lá đuôi

wikitext:
{{Bảng phân loại
| image =
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN |assessors=Walston, J., Kingston, T. and Hutson, A. M. |year=2008 |taxon=Rhinolophus affinis |id=19522 |version=2012.2}}</ref>
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Lớp Thú|Mammalia]]
| ordo = [[Bộ Dơi|Chiroptera]]
| familia = [[Họ Dơi lá mũi|Rhinolophidae]]
| genus = ''[[Rhinolophus]]''
| species = '''''R. affinis'''''
| binomial = ''Rhinolophus affinis''
| binomial_authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1823)<ref name=msw3>{{MSW3 | id=13800453 |pages=|heading=''Rhinolophus affinis''}}</ref>
| range_map = Rhinolophus affinis area.png
| name = ''Rhinolophus affinis''
}}
'''Dơi lá đuôi''' (danh pháp hai phần: '''''Rhinolophus affinis''''') là loài [[lớp Thú|động vật có vú]] trong [[họ Dơi lá mũi]], [[bộ Dơi]]. Loài này được Horsfield mô tả năm 1823.<ref name=msw3/>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

== Liên kết ngoài ==
{{Commonscat-inline|Rhinolophus affinis}}

[[Thể loại:Chi Dơi lá mũi|A]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1823]]
[[Thể loại:Động vật có vú Ấn Độ]]
[[Thể loại:Động vật có vú Bangladesh]]
[[Thể loại:Động vật có vú Bhutan]]
[[Thể loại:Động vật có vú Nepal]]

{{Chiroptera-stub}}

title: Tình trạng bảo tồn

Tình trạng bảo tồn: · Ít quan tâm (IUCN 3.1)

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Mammalia

Bộ (ordo): Chiroptera

Họ (familia): Rhinolophidae

Chi (genus): Rhinolophus

Loài (species): R. affinis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần:
Rhinolophus affinis · (Horsfield, 1823)
·