text:
# Psychotria noxia
Psychotria noxia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được A.St.-Hil. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.

title: Psychotria noxia

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Psychotria noxia''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Psychotria]]''
| species = '''''P. noxia'''''
| binomial = ''Psychotria noxia''
| binomial_authority = A.St.-Hil., 1825
}}
'''''Psychotria noxia''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được A.St.-Hil. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-169006| title=''Psychotria noxia''|access-date =ngày 3 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Psychotria noxia}}
*{{wikispecies-inline|Psychotria noxia}}
*{{IPNI2|Psychotria noxia|762810-1|access-date =ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Psychotria|N]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825]]

{{Psychotrieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Psychotria

Loài (species): P. noxia

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Psychotria noxia · A.St.-Hil., 1825


text:
# Pontiothauma pacei
Pontiothauma pacei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

wikiname: viwiki

title: Pontiothauma pacei

in_language: vi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Pontiothauma pacei''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật thân mềm|Mollusca]]
| classis = [[Lớp Chân bụng|Gastropoda]]
| unranked_familia = nhánh [[Caenogastropoda]]
 nhánh [[Hypsogastropoda]]
 nhánh [[Neogastropoda]]
| superfamilia = [[Conoidea]]
| familia = [[Conidae]]
| subfamilia = [[Raphitominae]]
| genus = ''[[Pontiothauma]]''
| species = '''''P. pacei'''''
| binomial = ''Pontiothauma pacei''
| binomial_authority = Smith E. A., 1906
| synonyms_ref =
| synonyms =
}}
'''''Pontiothauma pacei''''' là một loài [[ốc biển]], là [[động vật thân mềm]] [[động vật chân bụng|chân bụng]] sống ở biển trong họ [[Conidae]].<ref name="WoRMS">{{WRMS species|434722|''Pontiothauma pacei'' Smith E. A., 1906||5 tháng 4 năm 2010}}</ref>

== Miêu tả ==

== Phân bố ==

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
*

{{DEFAULTSORT:Pontiothauma Pacei}}
[[Thể loại:Pontiothauma]]

{{Raphitominae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Mollusca

Lớp (class): Gastropoda

Liên họ (superfamilia): Conoidea

(không phân hạng): nhánh Caenogastropoda · nhánh Hypsogastropoda · nhánh Neogastropoda

Họ (familia): Conidae

Phân họ (subfamilia): Raphitominae

Chi (genus): Pontiothauma

Loài (species): P. pacei

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pontiothauma pacei · Smith E. A., 1906


text:
# Châteauneuf-du-Rhône
 Châteauneuf-du-Rhône  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Châteauneuf-du-Rhône nằm ở khu vực có độ cao từ 55-335 mét trên mực nước biển.

title: Châteauneuf-du-Rhône

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name = Châteauneuf-du-Rhône
|region = [[Auvergne-Rhône-Alpes]]
|department = [[Drôme (tỉnh)|Drôme]]
|arrondissement = [[Nyons (quận)|Nyons]]
|canton = [[Tổng Montélimar-2|Montélimar-2]]
|INSEE = 26085
|postal code = 26780
|mayor = Christian Mandrin
|term = 2008–2014
|intercommunality = [[Liên xã Montélimar-Sésame]]
|longitude = 4.71722222222
|latitude = 44.4866666667
|elevation min m = 55
|elevation max m = 335
|area km2 = 27.27
|population = 2244
|population date = 2006
}}

''' Châteauneuf-du-Rhône ''' là một [[Xã của Pháp|xã]] thuộc [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Drôme]] trong [[vùng của Pháp|vùng]] [[Auvergne-Rhône-Alpes]] đông nam nước [[Pháp]]. Xã Châteauneuf-du-Rhône nằm ở khu vực có độ cao từ 55-335 [[mét]] trên [[mực nước biển]].

{{Xã của Drôme}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{DEFAULTSORT:Chateauneuf-Du-Rhone}}
[[Thể loại:Xã của Drôme|Chateauneufdurhone]]

{{Drome-stub}}

title: Hành chính

Quốc gia: Pháp

Vùng: Auvergne-Rhône-Alpes

Tỉnh: Drôme

Quận: Nyons

Xã (thị) trưởng: Christian Mandrin · (2008–2014)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 27,27 km2 (10,53 dặm vuông Anh)

Thống kê: 1 Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 acre) cũng như các cửa sông.

Thống kê: 2 Dân số không tính hai lần: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần.


text:
# Chiroderma
Chiroderma là một chi động vật có vú trong họ Dơi mũi lá, bộ Dơi. Chi này được Peters miêu tả năm 1860. Loài điển hình của chi này là Chiroderma villosum Peters, 1860.

## Các loài
Chi này gồm các loài:

title: Chiroderma

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image = Chiroderma salvini.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Lớp Thú|Mammalia]]
| ordo = [[Bộ Dơi|Chiroptera]]
| familia = [[Họ Dơi mũi lá|Phyllostomidae]]
| genus = ''Chiroderma''
| genus_authority = [[Wilhelm Peters|Peters]], [[1860]]<ref name=msw3>{{MSW3 | id=13801400 |pages=|heading=''Chiroderma''}}</ref>
| type_species = ''Chiroderma villosum'' Peters, 1860.
| type_species_authority =
| synonyms = ''Mimetops'' Gray, 1866.
| subdivision_ranks = [[Loài|Các loài]]
| subdivision = {{collapsible list| bullets = true
| ''[[Chiroderma doriae]]''

''[[Chiroderma improvisum]]''

''[[Chiroderma salvini]]''

''[[Chiroderma trinitatum]]''

''[[Chiroderma villosum]]''
}}
| name = ''Chiroderma''
}}
'''''Chiroderma''''' là một [[Chi (sinh học)|chi]] [[lớp Thú|động vật có vú]] trong [[họ Dơi mũi lá]], [[bộ Dơi]]. Chi này được Peters miêu tả năm 1860.<ref name=msw3/> Loài điển hình của chi này là ''Chiroderma villosum'' Peters, 1860.

==Các loài==
Chi này gồm các loài:

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Họ Dơi mũi lá]]
[[Thể loại:Chi động vật có vú]]

{{Chiroptera-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Chordata

Lớp (class): Mammalia

Bộ (ordo): Chiroptera

Họ (familia): Phyllostomidae

Chi (genus): Chiroderma · Peters, 1860

title: Loài điển hình

Loài điển hình: Chiroderma villosum Peters, 1860.

title: Các loài

Các loài: Danh sách - Chiroderma doriae · Chiroderma improvisum · Chiroderma salvini · Chiroderma trinitatum · Chiroderma villosum

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: Mimetops Gray, 1866.


text:
# Sphenoraia punctipennis
Sphenoraia punctipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jiang miêu tả khoa học năm 1992.

title: Sphenoraia punctipennis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Sphenoraia punctipennis''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]
| genus = ''[[Sphenoraia]]''
| species = '''''S. punctipennis'''''
| binomial = ''Sphenoraia punctipennis''
| binomial_authority = Jiang, 1992
}}
'''''Sphenoraia punctipennis''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Họ Ánh kim|Chrysomelidae]]. Loài này được Jiang miêu tả khoa học năm 1992.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World ngày 13 tháng 12 năm 2008]</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Sphenoraia]]

{{Sermylini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Chrysomelidae

Chi (genus): Sphenoraia

Loài (species): S. punctipennis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Sphenoraia punctipennis · Jiang, 1992


text:
# Colubrina decipiens
Colubrina decipiens là một loài thực vật có hoa trong họ Táo. Loài này được (Baill.) Capuron mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.

title: Colubrina decipiens

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 2020}}
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Colubrina decipiens''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Hoa hồng|Rosales]]
| familia = [[Họ Táo|Rhamnaceae]]
| genus = ''[[Colubrina]]''
| species = '''''C. decipiens'''''
| binomial = ''Colubrina decipiens''
| binomial_authority = (Baill.) Capuron, 1966
}}
'''''Colubrina decipiens''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Táo]]. Loài này được (Baill.) Capuron mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2731476| title=''Colubrina decipiens''|accessdate=ngày 18 tháng 9 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Colubrina decipiens}}
*{{wikispecies-inline|Colubrina decipiens}}
*{{IPNI2|Colubrina decipiens|717071-1|accessdate=ngày 18 tháng 9 năm 2013}}

[[Thể loại:Colubrina]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966]]

{{Rhamnaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Rosids

Bộ (ordo): Rosales

Họ (familia): Rhamnaceae

Chi (genus): Colubrina

Loài (species): C. decipiens

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Colubrina decipiens · (Baill.) Capuron, 1966


text:
# Crotalus durissus
Tên thông thường (tiếng Anh): South American rattlesnake, tropical rattlesnake,
Crotalus durissus là một loài rắn trong họ Rắn lục. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758. Được tìm thấy ở Nam Mỹ. Nó là loài phân bố rộng nhất trong chi Crotalus.

## Mô tả
Chúng có thể đạt chiều dài tới 1,5 m (4,9 ft), và chiều dài tối đa hiếm thấy là 1,9 m (6,2 ft).

## Tên thông thường
Tên thông thường của loài này bao gồm: tiếng Anh: South American rattlesnake, tropical rattlesnake, neotropical rattlesnake, Guiana rattlesnake (trước đây được dùng cho C. d. dryinus). và tiếng Tây Ban Nha: víbora de cascabel, cascabel, cascabela, và cascavel. Ở Suriname tên nó là Sakasneki.

## Nọc độc
Các triệu chứng của vết cắn rất khác với các triệu chứng của các loài Nearctic do sự hiện diện của độc tố thần kinh (crotoxin và crotamine) gây tê liệt tiến triển. Vết cắn từ Crotalus durissus đặc biệt, trường hợp này có thể dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù hoàn toàn, rối loạn thính giác, rối loạn thính giác, tê liệt các cơ ngoại vi, đặc biệt là cổ, trở nên mềm nhũn như bị gãy, và cuối cùng là liệt hô hấp đe dọa tính mạng. Các rối loạn về mắt đôi khi dẫn đến mù vĩnh viễn. Độc tố thần kinh Phospholipase A2 cũng gây tổn thương cơ xương và có thể cả tim, gây đau nhức toàn thân, đau nhức và ê ẩm. Myoglobin phóng thích vào máu dẫn đến nước tiểu sẫm màu. Các biến chứng nghiêm trọng khác có thể do rối loạn toàn thân (máu không đông và chảy máu tự phát nói chung), hạ huyết áp và sốc. Nọc độc có thể có xuất huyết, nhưng bất kỳ tác động nào tương ứng đều bị lu mờ hoàn toàn bởi các triệu chứng ngộ độc thần kinh nghiêm trọng và gây giật mình. Giá trị LD50 là 0,047 mg / kg (IV), 0,0478 mg / kg (SC), 0,048 mg/kg (IP) và 1,4

title: Crotalus durissus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Crotalus durissus''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = Cascabelle.JPG
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Động vật bò sát|Reptilia]]
| ordo = [[Bò sát có vảy|Squamata]]
| infraordo = [[Alethinophidia]]
| subordo = [[Rắn|Serpentes]]
| familia = [[Họ Rắn lục|Viperidae]]
| genus = ''[[Crotalus]]''
| species = '''''C. durissus'''''
| binomial = ''Crotalus durissus''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]<ref>10th edition of Systema Naturae</ref>
| synonyms = {{collapsible list|bullets = true|
* ''Crotalus Dryinas'' [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758
* [''Crotalus''] ''Durissus'' [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758
* ''Caudisona orientalis'' [[Josephus Nicolaus Laurenti|Laurenti]], 1768
* ''Caudisona Gronovii'' [[Josephus Nicolaus Laurenti|Laurenti]], 1768
* ''Crotalus orientalis'' - [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788
* ''Crotalus strepitans'' var. ''dryinas'' - [[François Marie Daudin|Daudin]], 1803
* [''Urocrotalon''] ''durissus'' - [[Leopold Fitzinger|Fitzinger]], 1843
* ''Uropsophus durissus'' - [[John Edward Gray|Gray]], 1849
* ''Crotalus durissus'' - [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1896
* ''Crotalus pulvis'' [[Raymond Ditmars|Ditmars]], 1905
* [''Crotalus''] ''terrificus durissus'' - [[Afrânio Pompilo Gastos do Amaral|Amaral]], 1929
* ''Crotalus terrificus durissus'' - [[Afrânio Pompilo Gastos do Amaral|Amaral]], 1929
* [''Crotalus''] ''Gronovii'' - [[Laurence Monroe Klauber|Klauber]], 1936
* ''Crotalus durissus dryinus'' - Hoge, 1966
* ''Crotalus'' (''Crotalus'') ''durissus dryinus'' - [[James A. Peters|J. Peters]] & Orejas-Miranda, 1970<ref name="War-C&L04">{{chú thích sách| author = Jonathan A. Campbell|others = William W. Lamar, Edmund D. Brodie| title = The venomous reptiles of the Western Hemisphere| year = 2004| isbn = 978-0-8014-4141-7| page = 1500 }}</ref><ref name="McD99">{{chú thích sách| author = Roy W. MacDiarmid| title = Snake Species of the World| year = 1999| isbn = 978-1-893777-00-2 }}</ref>
}}
| range_map = Crotalus durissus distribution.png
| range_map_caption =
}}
:'''''Tên thông thường (tiếng Anh)''': South American rattlesnake,<ref name="War-C&L04"/> tropical rattlesnake,<ref name="Meh87">Mehrtens JM. 1987. Living Snakes of the World in Color. New York: Sterling Publishers. 480 pp. ISBN 0-8069-6460-X.</ref>
'''''Crotalus durissus''''' là một loài [[rắn]] trong [[họ Rắn lục]]. Loài này được [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] mô tả khoa học đầu tiên năm 1758.<ref>{{chú thích web| url=http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Crotalus&species=durissus&search_param=%28%28search%3D%27Crotalus+durissus%27%29%29 |title = ''Crotalus durissus'' |publisher =The Reptile Database | access-date = ngày 29 tháng 5 năm 2013}}</ref> Được tìm thấy ở [[Nam Mỹ]]. Nó là loài phân bố rộng nhất trong chi ''Crotalus''.<ref name="War-C&L04"/>
==Mô tả==
Chúng có thể đạt chiều dài tới {{convert|1,5|m|ft|abbr=on}}, và chiều dài tối đa hiếm thấy là {{convert|1,9|m|ft|abbr=on}}.<ref name="War-C&L04"/>
==Tên thông thường==
Tên thông thường của loài này bao gồm: tiếng Anh: South American rattlesnake,<ref name="War-C&L04"/> tropical rattlesnake,<ref name="Meh87"/> neotropical rattlesnake,<ref name="USN91">U.S. Navy. 1991. Poisonous Snakes of the World. US Govt. New York: Dover Publications Inc. 203 pp. ISBN 0-486-26629-X.</ref> Guiana rattlesnake (trước đây được dùng cho ''C. d. dryinus'').<ref name="Bro73">Brown JH. 1973. Toxicology and Pharmacology of Venoms from Poisonous Snakes. Springfield, Illinois: Charles C. Thomas. 184 pp. LCCCN 73-229. ISBN 0-398-02808-7.</ref> và [[tiếng Tây Ban Nha]]: ''víbora de cascabel, cascabel, cascabela'', và ''cascavel''.<ref name="War-C&L04"/> Ở Suriname tên nó là Sakasneki.<ref>http://www.suriname123.com/SlangenvanSuriname.html</ref>
==Nọc độc==
Các triệu chứng của vết cắn rất khác với các triệu chứng của các loài Nearctic do sự hiện diện của độc tố thần kinh ([[crotoxin]] và [[crotamine]]) gây tê liệt tiến triển. Vết cắn từ ''Crotalus durissus'' đặc biệt, trường hợp này có thể dẫn đến suy giảm thị lực hoặc mù hoàn toàn, rối loạn thính giác, rối loạn thính giác, tê liệt các cơ ngoại vi, đặc biệt là cổ, trở nên mềm nhũn như bị gãy, và cuối cùng là liệt hô hấp đe dọa tính mạng. Các rối loạn về mắt đôi khi dẫn đến mù vĩnh viễn. Độc tố thần kinh Phospholipase A2 cũng gây tổn thương cơ xương và có thể cả tim, gây đau nhức toàn thân, đau nhức và ê ẩm. Myoglobin phóng thích vào máu dẫn đến nước tiểu sẫm màu. Các biến chứng nghiêm trọng khác có thể do rối loạn toàn thân (máu không đông và chảy máu tự phát nói chung), hạ huyết áp và sốc. Nọc độc có thể có xuất huyết, nhưng bất kỳ tác động nào tương ứng đều bị lu mờ hoàn toàn bởi các triệu chứng ngộ độc thần kinh nghiêm trọng và gây giật mình. Giá trị LD50 là 0,047 mg / kg (IV), 0,0478 mg / kg (SC), 0,048 mg/kg (IP) và 1,4
== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:15' Southeastern Diamondback Rattlesnake.jpg
Tập tin:Britannica Rattlesnake.jpg
Tập tin:C. adamanteus map.jpg
Tập tin:Crotalus adamanteus (2).jpg
</gallery>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
* {{wikispecies-inline}}
* {{commonscat-inline|Crotalus adamanteus}}

[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758]]
[[Thể loại:Crotalus]]
[[Thể loại:Loài ít quan tâm]]

{{Viperidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Reptilia

Bộ (ordo): Squamata

Phân bộ (subordo): Serpentes

Phân thứ bộ (infraordo): Alethinophidia

Họ (familia): Viperidae

Chi (genus): Crotalus

Loài (species): C. durissus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần:
Crotalus durissus · Linnaeus, 1758
·

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: Danh sách - - Crotalus Dryinas Linnaeus, 1758 - [Crotalus] Durissus Linnaeus, 1758 - Caudisona orientalis Laurenti, 1768 - Caudisona Gronovii Laurenti, 1768 - Crotalus orientalis - Gmelin, 1788 - Crotalus strepitans var. dryinas - Daudin, 1803 - [Urocrotalon] durissus - Fitzinger, 1843 - Uropsophus durissus - Gray, 1849 - Crotalus durissus - Boulenger, 1896 - Crotalus pulvis Ditmars, 1905 - [Crotalus] terrificus durissus - Amaral, 1929 - Crotalus terrificus durissus - Amaral, 1929 - [Crotalus] Gronovii - Klauber, 1936 - Crotalus durissus dryinus - Hoge, 1966 - Crotalus (Crotalus) durissus dryinus - J. Peters & Orejas-Miranda, 1970


text:
# Lostanges
 Lostanges  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

title: Lostanges

wikitext:
{{Bảng thông tin thành phố Pháp
|name    = Lostanges
|region    = [[Nouvelle-Aquitaine]]
|department   = [[Corrèze]]
|arrondissement  = Brive-la-Gaillarde
|canton    = Meyssac
|INSEE   = 19119
|postal code  = 19500
|mayor   = Jérôme Madeleine
|term    = [[French municipal elections, 2008|2008]]–2014
|intercommunality  = [[Communauté de communes des Villages du Midi Corrézien]]
|longitude   = 1.76416666667
|latitude   = 45.0630555556
|elevation m  = 275
|elevation min m  = 146
|elevation max m  = 515
|area km2   = 9.46
|population   = 134
|population date  = 1999
}}

''' Lostanges ''' là một [[Xã của Pháp|xã]] thuộc [[tỉnh (Pháp)|tỉnh]] [[Corrèze]] trong [[vùng của Pháp|vùng]] [[Nouvelle-Aquitaine]] miền trung [[Pháp]].

==Xem thêm==
*[[Xã của tỉnh Corrèze]]

{{Xã của Corrèze}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Xã của Corrèze]]

{{Correze-stub}}

title: Hành chính

Vùng: Nouvelle-Aquitaine

Tỉnh: Corrèze

Quận: Brive-la-Gaillarde

Tổng: Meyssac

Xã (thị) trưởng: Jérôme Madeleine · (2008–2014)

title: Thống kê

Diện tích đất1: 9,46 km2 (3,65 dặm vuông Anh)


text:
# Ambloplites rupestris
Ambloplites rupestris là một loài cá nước ngọt thuộc họ cá thái dương (Centrarchidae) của Perciformes đặt hàng. Bề ngoài loài cá này tương tự loài cá vược miệng nhỏ, nhưng thường hơi nhỏ hơn một chút. Loài cá này có chiều dài từ 6 đến 10 inch, và hiếm khi nặng hơn một pound. Đây là loài bản địa hệ thống sông St Lawrence và Ngũ Đại Hồ, các lưu vực trung lưu và thượng lưu sông Mississippi trong Bắc Mỹ từ Québec đến Saskatchewan ở phía bắc xuống Missouri và Arkansas, và khắp miền đông Hoa Kỳ từ New York qua Kentucky và Tennessee đến các khu vực phía bắc Alabama và Georgia và Florida ở phía nam.

title: Ambloplites rupestris

wikitext:
{{italictitle}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ambloplites rupestris''
| status_ref = <ref>{{IUCN | id = 202425 | taxon =''Ambloplites rupestris''| assessor =NatureServe | assessment_year =2015 | version =4.1 | criteria-version =4.1 | access-date =ngày 25 tháng 2 năm 2016 }}</ref>
| image = Rock_Bass.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Ambloplites rupestris
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[động vật có dây sống|Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| familia = [[Centrarchidae]]
| genus = ''[[Ambloplites]]''
| species = '''''A. rupestris'''''
| binomial = ''Ambloplites rupestris''
| binomial_authority = ([[Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz|Rafinesque]], 1817)
}}
'''''Ambloplites rupestris''''' là một loài cá nước ngọt thuộc họ cá thái dương ([[Centrarchidae]]) của Perciformes đặt hàng. Bề ngoài loài cá này tương tự loài cá vược miệng nhỏ, nhưng thường hơi nhỏ hơn một chút. Loài cá này có chiều dài từ 6 đến 10 [[inch]], và hiếm khi nặng hơn một [[pound]]. Đây là loài bản địa hệ thống [[sông St Lawrence]] và [[Ngũ Đại Hồ]], các lưu vực trung lưu và thượng lưu [[sông Mississippi]] trong [[Bắc Mỹ]] từ [[Québec]] đến [[Saskatchewan]] ở phía bắc xuống Missouri và Arkansas, và khắp miền đông Hoa Kỳ từ [[New York]] qua [[Kentucky]] và [[Tennessee]] đến các khu vực phía bắc Alabama và [[Georgia]] và Florida ở phía nam.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Ambloplites|R]]
[[Thể loại:Cá Mỹ]]
[[Thể loại:Cá Ngũ Đại Hồ]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1817]]

{{Perciformes-stub}}

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Actinopterygii

Bộ (ordo): Perciformes

Họ (familia): Centrarchidae

Chi (genus): Ambloplites

Loài (species): A. rupestris

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ambloplites rupestris · (Rafinesque, 1817)


text:
# An Tử Hạ
An Tử Hạ là tên cổ của làng Nam Tử, trước kia thuộc huyện Tiên Minh, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương, nay đổi tên thành xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.
An Tử Hạ là quê của Tiến sĩ Thượng thư Nhữ Văn Lan  (ông là cha của bà Nhữ Thị Thục và là ông ngoại của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm ). Tại làng An Tử Hạ hiện này vẫn còn đền thờ vị Thượng Thư này.
Làng An Tử Hạ nổi tiếng với hương vị thuốc lào đặc trưng.

title: An Tử Hạ

wikitext:
'''An Tử Hạ''' là tên cổ của làng '''Nam Tử''', trước kia thuộc huyện [[Tiên Minh]], phủ [[Nam Sách]], trấn [[Hải Dương]], nay đổi tên thành xã [[Kiến Thiết, Tiên Lãng|Kiến Thiết]], huyện [[Tiên Lãng]], thành phố [[Hải Phòng]].

An Tử Hạ là quê của Tiến sĩ Thượng thư [[Nhữ Văn Lan]] <ref>{{chú thích web| url =http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BB%AF_V%C4%83n_Lan | tiêu đề =Bài viết Nhữ Văn Lan | ngày = | ngày truy cập = | nơi xuất bản=Wikipedia Tiếng Việt | ngôn ngữ = }}</ref> (ông là cha của bà [[Nhữ Thị Thục]] và là ông ngoại của Trạng Trình [[Nguyễn Bỉnh Khiêm]] <ref>{{chú thích web | url =http://haiphong.gov.vn/Portal/Detail.aspx?Organization=HVB&MenuID=900&ContentID=4732 | tiêu đề =Quê hương Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm | ngày =04/09/2008 | ngày truy cập = | nơi xuất bản = | ngôn ngữ = }}{{Liên kết hỏng|date=2021-02-04 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>). Tại làng '''An Tử Hạ''' hiện này vẫn còn đền thờ vị [[Thượng thư|Thượng Thư]] này.

Làng '''An Tử Hạ''' nổi tiếng với hương vị thuốc lào đặc trưng.<ref>{{chú thích web | url =http://haiphonginfo.vn/Portal/Detail.aspx?Organization=KTXH&MenuID=59&ContentID=914 | tiêu đề =Bảo vệ thương hiệu thuốc lào đất Tiên | ngày =09/12/2010 | ngày truy cập = | nơi xuất bản =Cổng TTKT-XH Thành phố Hải Phòng | ngôn ngữ = | archive-date =2011-10-17 | archive-url =https://web.archive.org/web/20111017121931/http://haiphonginfo.vn/Portal/Detail.aspx?Organization=KTXH&MenuID=59&ContentID=914 | url-status=dead }}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Xem thêm==
* [[Tiên Lãng]]
* [[Hải Dương]]
* [[Hải Phòng]]
* [[Nhữ Văn Lan]]
* [[Nguyễn Bỉnh Khiêm]]

{{sơ khai Hải Phòng}}

[[Thể loại:Tiên Lãng]]


text:
# Campylotropis thomsonii
Campylotropis thomsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Baker) Schindl. miêu tả khoa học đầu tiên.

title: Campylotropis thomsonii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Campylotropis thomsonii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Đậu|Fabales]]
| familia = [[Họ Đậu|Fabaceae]]
| genus = ''[[Chi Biến hướng|Campylotropis]]''
| species = '''''C. thomsonii'''''
| binomial = ''Campylotropis thomsonii''
| binomial_authority = (Baker) Schindl.
}}
'''''Campylotropis thomsonii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Đậu]]. Loài này được (Baker) Schindl. miêu tả khoa học đầu tiên.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-50934| title=''Campylotropis thomsonii''|access-date =5 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Campylotropis thomsonii}}
*{{Wikispecies nội dòng|Campylotropis thomsonii}}

[[Thể loại:Chi Biến hướng]]

{{Desmodieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Fabales

Họ (familia): Fabaceae

Chi (genus): Campylotropis

Loài (species): C. thomsonii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Campylotropis thomsonii · (Baker) Schindl.


text:
# Brachynemurus nebulosus
Brachynemurus nebulosus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Olivier miêu tả năm 1811.

title: Brachynemurus nebulosus

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Brachynemurus nebulosus''
| image_width =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh gân|Neuroptera]]
| familia = [[Họ Kiến sư tử|Myrmeleontidae]]
| subfamila = [[Myrmeleontinae]]
| tribus = [[Brachynemurini]]
| subtribus =
| genus = [[Brachynemurus]]
| species = '''''B. nebulosus'''''
| binomial = ''Brachynemurus nebulosus''
| binomial_authority = [[Guillaume-Antoine Olivier|Olivier]], 1811
| image =
}}
'''''Brachynemurus nebulosus''''' là một loài [[côn trùng]] trong họ [[Họ Kiến sư tử|Myrmeleontidae]] thuộc bộ [[Bộ Cánh gân|Neuroptera]]. Loài này được Olivier miêu tả năm 1811.<ref>[http://lacewing.tamu.edu/Species-Catalogue/scspeciesgenusresults.cfm?gencriteria=beginswith&genus=Brachynemurus&Criteria=AND&speccriteria=beginswith&species=nebulosus {{aut|Oswald, J. D.}} (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.]</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Brachynemurus]]

{{Myrmeleontidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Neuroptera

Họ (familia): Myrmeleontidae

Tông (tribus): Brachynemurini

Chi (genus): Brachynemurus

Loài (species): B. nebulosus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Brachynemurus nebulosus · Olivier, 1811


text:
# Closterium obtusum
Closterium obtusum là một loài Song tinh tảo trong họ Mesotaeniaceae, thuộc chi Closterium.

title: Closterium obtusum

wikitext:
{{Bảng phân loại
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Ngành Luân tảo|Charophyta]]
| classis = [[Lớp Song tinh tảo|Zygnematophyceae]]
| ordo = [[Bộ Song tinh tảo|Zygnematales]]
| familia = [[Mesotaeniaceae]]
| genus = [[Closterium]]
| species = '''''C. obtusum'''''
| binomial = ''Closterium obtusum''
| binomial_authority =
| name = ''Closterium obtusum''
}}
'''''Closterium obtusum''''' là một loài [[Bộ Song tinh tảo|Song tinh tảo]] trong họ [[Mesotaeniaceae]], thuộc chi [[Closterium]].<ref>{{ITIS|ID=8887|taxon=''Closterium obtusum''}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==
{{sơ khai tảo}}

[[Thể loại:Mesotaeniaceae]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Charophyta

Lớp (class): Zygnematophyceae

Bộ (ordo): Zygnematales

Họ (familia): Mesotaeniaceae

Chi (genus): Closterium

Loài (species): C. obtusum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Closterium obtusum


text:
# Bộ Giao thông và Công chính (Campuchia)
Bộ Giao thông và Công chính (tiếng Khmer: ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន) là một bộ của chính phủ chịu trách nhiệm chủ quản các công trình công cộng và giao thông vận tải ở Campuchia. Bộ này được giao nhiệm vụ "xây dựng, duy trì và quản lý tất cả các cơ sở hạ tầng giao thông vận tải như đường bộ, cầu, cảng, đường sắt, đường thủy và công trình kiến trúc" trên toàn quốc. Trụ sở của Bộ tọa lạc tại địa chỉ số 598 đường Chea Sophara, Phnôm Pênh.

## Tổ chức
| Cơ cấu tổ chức                                        | Cơ cấu tổ chức                                                    |
| ----------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------- |
| Tổng cục Hành chính Tài vụ                            | Cục Hành chính                                                    |
| Tổng cục Hành chính Tài vụ                            | Cục Nhân sự                                                       |
| Tổng cục Hành chính Tài vụ                            | Cục Tài chính                                                     |
| Tổng cục Hành chính Tài vụ                            | Cục Hợp tác Quốc tế                                               |
| Tổng cục Hành chính Tài vụ                            | Cục Pháp chế                                                      |
| Tổng cục Kế hoạch và Chính sách                       | Cục Kế hoạch                                                      |
| Tổng cục Kế hoạch và Chính sách                       | Cục Quản lý Hệ thống Thông tin                                    |
| Tổng cục Kế hoạch và Chính sách                       | Cục Chính sách                                                    |
| Tổng cục Kế hoạch và Chính sách                       | Cục Giám sát và Đánh giá                                          |
| Tổng cục Kỹ thuật                                     | Cục Hạ tầng Đường bộ                                              |
| Tổng cục Kỹ thuật                                     | Cục Hạ tầng Công cộng                                             |
| Tổng cục Kỹ thuật                                     | Cục Kỹ thuật                                                      |
| Tổng cục Kỹ thuật                                     | Viện Đào tạo Kỹ thuật Quốc gia                                    |
| Tổng cục Công chính                                   | Cục Đường Cao tốc, Cầu và Đầu tư                                  |
| Tổng cục Công chính                                   | Cục Hệ thống và Kỹ thuật Thoát nước                               |
| Tổng cục Công chính                                   | Cục Trang thiết bị và Công trình Đường bộ                         |
| Tổng cục Công chính                                   | Cục Sửa chữa và Bảo trì                                           |
| Tổng cục Giao thông Vận tải                           | Cục Vận tải Đường bộ                                              |
| Tổng cục Giao thông Vận tải                           | Cục An toàn Đường bộ                                              |
| Tổng cục Giao thông Vận tải                           | Cục Giao thông Công cộng Đô thị                                   |
| Tổng cục Giao thông Đường thủy, Hàng hải và Cảng biển | Cục Vận tải Đường thủy                                            |
| Tổng cục Giao thông Đường thủy, Hàng hải và Cảng biển | Cục Vận tải Hàng hải                                              |
| Tổng cục Giao thông Đường thủy, Hàng hải và Cảng biển | Cục Cảng vụ                                                       |
| Tổng cục Giao thông Đường thủy, Hàng hải và Cảng biển | Cục Hạ tầng Đường thủy và Xây dựng Cảng                           |
| Tổng cục Hậu cần                                      | Cục Thông tin Hậu cần                                             |
| Tổng cục Hậu cần                                      | Cục Hậu cần                                                       |
| Tổng cục Hậu cần                                      | Cục Hợp tác Hậu cần                                               |
| Tổng cục Hậu cần                                      | Cục Báo cáo Khảo sát                                              |
| Tổng Thanh tra                                        | Cục Công nghệ Thông tin và Quan hệ công chúng                     |
| Tổng Thanh tra                                        | Công đoàn Giám sát Tài chính                                      |
| Tổng Thanh tra                                        | Cục Kiểm toán Nội bộ                                              |
| Tổng Thanh tra                                        | Cục Đường sắt                                                     |
| Tổng Thanh tra                                        | Công đoàn Đấu thầu                                                |
| Cảng vụ                                               | Cảng tự trị Sihanoukville                                         |
| Cảng vụ                                               | Cảng tự trị Phnôm Pênh                                            |
| Cơ quan khác                                          | Viện Giao thông và Công chính Techo Sen                           |
| Cơ quan khác                                          | Sở Giao thông và Công chính Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương |
| Cơ quan khác                                          | Cục Vận tải Biển và Môi giới Campuchia (KAMSAB)                   |
| Cơ quan khác                                          | Phòng thí nghiệm Xây dựng và Công chính                           |

title: Bộ Giao thông và Công chính (Campuchia)

wikitext:
{{About|Bộ Giao thông và Công chính Campuchia||Bộ Giao thông và Công chính (định hướng)}}
{{Infobox government agency
|agency_name   = Bộ Giao thông và Công chính
|nativename    = {{lang|km|ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន}}
|logo          =Emblem of MPWT (Cambodia).svg
|logo_width    = 150px
|logo_caption  =
|seal          =
|seal_width    =
|seal_caption  =
|formed        = Ngày 24 tháng 1 năm 1996
|preceding1    =
|dissolved     =
|superseding   =
|jurisdiction  = {{nowrap|[[Chính phủ Hoàng gia Campuchia]]}}
|headquarters  = Số 598 Đường Chea Sophara, [[Phnôm Pênh]]
|coordinates   =
|employees     =
|budget        = 735,7 triệu đô la Mỹ (2019)<ref>{{chú thích web |url=https://www.khmertimeskh.com/544339/natl-budget-draft-for-2019-approved/ |title=Nat'l budget draft for 2019 approved |website= khmertimeskh.com/ |date=26 October 2018 |accessdate=February 23, 2020}}</ref>
|minister1_name  = [[Sun Chanthol]]
|minister1_pfo   = Bộ trưởng Bộ Giao Thông và Công chính
|child1_agency =
|child2_agency =
|website       = {{URL|mpwt.gov.kh}}
|footnotes     =
}}
'''Bộ Giao thông và Công chính''' ({{langx|km|ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន}}) là một [[Bộ (cơ quan chính phủ)|bộ]] của [[Chính phủ Hoàng gia Campuchia|chính phủ]] chịu trách nhiệm chủ quản các [[công trình công cộng]] và [[giao thông vận tải]] ở [[Campuchia]]. Bộ này được giao nhiệm vụ "xây dựng, duy trì và quản lý tất cả các cơ sở hạ tầng giao thông vận tải như [[đường bộ]], [[cầu]], [[cảng]], [[đường sắt]], [[đường thủy]] và [[Công trình xây dựng|công trình kiến trúc]]" trên toàn quốc.<ref name="mpwt.gov.kh">{{chú thích web |url=http://www.mpwt.gov.kh/ |title=Thông tin về Bộ Giao Thông và Công chính Campuchia trên trang web|website= mpwt.gov.kh/ |date=|accessdate=January 31, 2022}}</ref> [[Văn phòng|Trụ sở của Bộ]] tọa lạc tại địa chỉ số 598 đường Chea Sophara, [[Phnôm Pênh]].

==Tổ chức==
{| class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" colspan="2" | Cơ cấu tổ chức
|-
! rowspan="5" | Tổng cục Hành chính Tài vụ
|Cục Hành chính
|-
|Cục Nhân sự
|-
|Cục Tài chính
|-
|Cục Hợp tác Quốc tế
|-
|Cục Pháp chế
|-
! rowspan="4" |Tổng cục Kế hoạch và Chính sách
|Cục Kế hoạch
|-
|Cục Quản lý Hệ thống Thông tin
|-
|Cục Chính sách
|-
|Cục Giám sát và Đánh giá
|-
! rowspan="4" |Tổng cục Kỹ thuật
|Cục Hạ tầng Đường bộ
|-
|Cục Hạ tầng Công cộng
|-
|Cục Kỹ thuật
|-
|Viện Đào tạo Kỹ thuật Quốc gia
|-
! rowspan="4" |Tổng cục Công chính
|Cục Đường Cao tốc, Cầu và Đầu tư
|-
|Cục Hệ thống và Kỹ thuật Thoát nước
|-
|Cục Trang thiết bị và Công trình Đường bộ
|-
|Cục Sửa chữa và Bảo trì
|-
! rowspan="3" |Tổng cục Giao thông Vận tải
|Cục Vận tải Đường bộ
|-
|Cục An toàn Đường bộ
|-
|Cục Giao thông Công cộng Đô thị
|-
! rowspan="4" |Tổng cục Giao thông Đường thủy, Hàng hải và Cảng biển
|Cục Vận tải Đường thủy
|-
|Cục Vận tải Hàng hải
|-
|Cục Cảng vụ
|-
|Cục Hạ tầng Đường thủy và Xây dựng Cảng
|-
! rowspan="4" |Tổng cục Hậu cần
|Cục Thông tin Hậu cần
|-
|Cục Hậu cần
|-
|Cục Hợp tác Hậu cần
|-
|Cục Báo cáo Khảo sát
|-
! rowspan="5" | Tổng Thanh tra
|Cục Công nghệ Thông tin và Quan hệ công chúng
|-
|Công đoàn Giám sát Tài chính
|-
|Cục Kiểm toán Nội bộ
|-
|Cục Đường sắt
|-
|Công đoàn Đấu thầu
|-
! rowspan="2" | Cảng vụ
|Cảng tự trị Sihanoukville
|-
|Cảng tự trị Phnôm Pênh
|-
! rowspan="4" | Cơ quan khác
|Viện Giao thông và Công chính [[Hun Sen|Techo Sen]]
|-
|Sở Giao thông và Công chính Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương
|-
|Cục Vận tải Biển và Môi giới Campuchia (KAMSAB)
|-
|Phòng thí nghiệm Xây dựng và Công chính
|}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.mpwt.gov.kh/ Trang chủ Bộ Giao thông và Công chính Campuchia]
*[http://www.kamsab.com.kh/ Trang chủ Cục Vận tải Biển và Môi giới Campuchia (KAMSAB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190730173707/http://www.kamsab.com.kh/ |date=2019-07-30 }}

{{authority control}}

{{Sơ khai Campuchia}}

{{DEFAULTSORT:Ministry Of Public Works And Transport, Of Cambodia}}
[[Thể loại:Bộ chính phủ Campuchia]]
[[Thể loại:Giao thông Campuchia]]
[[Thể loại:Phnôm Pênh]]
[[Thể loại:Bộ Công chính]]
[[Thể loại:Bộ Giao thông Vận tải]]
[[Thể loại:Tổ chức vận tải có trụ sở tại Campuchia]]

title: Tổng quan Cơ quan

Thành lập: Ngày 24 tháng 1 năm 1996

Quyền hạn: Chính phủ Hoàng gia Campuchia

Trụ sở: Số 598 Đường Chea Sophara, Phnôm Pênh

Ngân quỹ hàng năm: 735,7 triệu đô la Mỹ (2019)

Lãnh đạo chịu trách nhiệm: - Sun Chanthol, Bộ trưởng Bộ Giao Thông và Công chính


text:
# Geranium soratae
Geranium soratae là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.

title: Geranium soratae

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Geranium soratae''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Mỏ hạc|Geraniales]]
| familia = [[Họ Mỏ hạc|Geraniaceae]]
| genus = ''[[Geranium]]''
| species = '''''G. soratae'''''
| binomial = ''Geranium soratae''
| binomial_authority = R. Knuth in Engl.
}}
'''''Geranium soratae''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Mỏ hạc]]. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2824077| title=''Geranium soratae''|access-date=ngày 28 tháng 8 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Geranium soratae}}
*{{wikispecies-inline|Geranium soratae}}
*{{IPNI2|Geranium soratae|109301-2|access-date=ngày 28 tháng 8 năm 2013}}

[[Thể loại:Chi Mỏ hạc]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912]]

{{Geraniales-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Geraniales

Họ (familia): Geraniaceae

Chi (genus): Geranium

Loài (species): G. soratae

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Geranium soratae · R. Knuth in Engl.


text:
# Beriohansa hansali
Beriohansa hansali là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Beriohansa hansali

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Beriohansa hansali''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Beriohansa]]''
| species = '''''B. hansali'''''
| binomial = ''Beriohansa hansali''
| binomial_authority = Felder, 1874
| synonyms =
}}
'''''Beriohansa hansali''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Beriohansa+hansali/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Beriohansa hansali|''Beriohansa hansali''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Beriohansa hansali|''Beriohansa hansali''}}

[[Thể loại:Beriohansa]]

{{Noctuidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Noctuidae

Chi (genus): Beriohansa

Loài (species): B. hansali

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Beriohansa hansali · Felder, 1874


text:
# Hôn nhân cùng giới ở Illinois
Hôn nhân cùng giới đã được công nhận hợp pháp tại tiểu bang Illinois của Hoa Kỳ kể từ khi luật được ký bởi Thống đốc Pat Quinn vào ngày 20 tháng 11 năm 2013 có hiệu lực vào ngày 1 tháng 6 năm 2014.
Illinois thành lập kết hợp dân sự vào ngày 1 tháng 6 năm 2011, sau khi Thống đốc Quinn ký luật vào ngày 31 tháng 1 năm 2011. Luật pháp cho phép cả các cặp cùng giới và khác giới thành lập các liên minh dân sự và cung cấp sự công nhận của nhà nước về các mối quan hệ pháp lý tương tự, bao gồm cả - hôn nhân cùng giới và kết hợp dân sự, được đưa vào các khu vực tài phán khác.
Luật hôn nhân cùng giới đã được đưa ra trong các phiên họp liên tiếp của Đại hội đồng từ năm 2007 đến 2013. Nó đã thông qua Thượng viện vào tháng 2 năm 2013, nhưng các nhà lập pháp đã trì hoãn một cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện trong khi vận động bầu cử cho đến ngày 5 tháng 11 năm 2013, khi Hạ viện thông qua phiên bản sửa đổi của dự luật bằng một biên độ hẹp. Thượng viện đã nhanh chóng phê chuẩn dự luật sửa đổi và Thống đốc Quinn đã ký nó thành luật vào ngày 20 tháng 11. Luật này có hiệu lực (toàn tiểu bang) vào ngày 1 tháng 6 năm 2014, với các cặp cùng giới có thể nộp đơn xin giấy phép kết hôn và sau đó kết hôn sau khi bắt buộc thời gian chờ đợi trong ngày.
Vào ngày 21 tháng 2 năm 2014, một thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ phán quyết rằng các cặp cùng giới ở Quận Cook có thể kết hôn ngay lập tức và không cần chờ luật pháp có hiệu lực vào ngày 1 tháng Sáu, ngày 26 tháng 2 năm 2014, các quan chức thư ký của Quận Champaign, trích dẫn Phán quyết của Quận Cook, bắt đầu cấp giấy phép kết hôn cho các cặp cùng giới. Một ý kiến của Tổng chưởng lý tiểu bang vào ngày 4 tháng 3 tuyên bố rằng phán quyết có thể áp dụng cho bất kỳ thư ký quận nào chọn cấp giấy phép kết hôn cho các cặp cùng giới. Tám quận được cấp giấy phép trước ngày 12 tháng 3: Cass, Champaign, Cook, Grundy, Jackson, Macon, McLean và St. Clair. Đến ngày 15 tháng 4, con số đó đã tăng lên 16 quận.

title: Hôn nhân cùng giới ở Illinois

wikitext:
{{Hôn nhân cùng giới}}
[[Hôn nhân cùng giới]] đã được công nhận hợp pháp tại tiểu bang [[Illinois]] của Hoa Kỳ kể từ khi luật được ký bởi Thống đốc [[Pat Quinn]] vào ngày 20 tháng 11 năm 2013 có hiệu lực vào ngày 1 tháng 6 năm 2014.

Illinois thành lập [[kết hợp dân sự]] vào ngày 1 tháng 6 năm 2011, sau khi Thống đốc Quinn ký luật vào ngày 31 tháng 1 năm 2011. Luật pháp cho phép cả các cặp cùng giới và khác giới thành lập các liên minh dân sự và cung cấp sự công nhận của nhà nước về các mối quan hệ pháp lý tương tự, bao gồm cả - hôn nhân cùng giới và kết hợp dân sự, được đưa vào các khu vực tài phán khác.

Luật hôn nhân cùng giới đã được đưa ra trong các phiên họp liên tiếp của Đại hội đồng từ năm 2007 đến 2013. Nó đã thông qua Thượng viện vào tháng 2 năm 2013, nhưng các nhà lập pháp đã trì hoãn một cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện trong khi vận động bầu cử cho đến ngày 5 tháng 11 năm 2013, khi Hạ viện thông qua phiên bản sửa đổi của dự luật bằng một biên độ hẹp. Thượng viện đã nhanh chóng phê chuẩn dự luật sửa đổi và Thống đốc Quinn đã ký nó thành luật vào ngày 20 tháng 11. Luật này có hiệu lực (toàn tiểu bang) vào ngày 1 tháng 6 năm 2014, với các cặp cùng giới có thể nộp đơn xin giấy phép kết hôn và sau đó kết hôn sau khi bắt buộc thời gian chờ đợi trong ngày.

Vào ngày 21 tháng 2 năm 2014, một thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ phán quyết rằng các cặp cùng giới ở [[Quận Cook, Illinois|Quận Cook]] có thể kết hôn ngay lập tức và không cần chờ luật pháp có hiệu lực vào ngày 1 tháng Sáu, ngày 26 tháng 2 năm 2014, các quan chức thư ký của [[Quận Champaign, Illinois|Quận Champaign]], trích dẫn Phán quyết của Quận Cook, bắt đầu cấp giấy phép kết hôn cho các cặp cùng giới. Một ý kiến của Tổng chưởng lý tiểu bang vào ngày 4 tháng 3 tuyên bố rằng phán quyết có thể áp dụng cho bất kỳ thư ký quận nào chọn cấp giấy phép kết hôn cho các cặp cùng giới. Tám quận được cấp giấy phép trước ngày 12 tháng 3: [[Quận Cass, Illinois|Cass]], [[Quận Champaign, Illinois|Champaign]], [[Quận Cook, Illinois|Cook]], [[Quận Grundy, Illinois|Grundy]], [[Quận Jackson, Illinois|Jackson]], [[Quận Macon, Illinois|Macon]], [[Quận McLean, Illinois|McLean]] và [[Quận St. Clair, Illinois|St. Clair]]. Đến ngày 15 tháng 4, con số đó đã tăng lên 16 quận.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{sơ khai}}


text:
# Eriopyga lycophotoides
Eriopyga lycophotoides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Eriopyga lycophotoides

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Eriopyga lycophotoides''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Eriopyga]]''
| species = '''''E. lycophotoides'''''
| binomial = ''Eriopyga lycophotoides''
| binomial_authority = D. Jones
| synonyms =
}}
'''''Eriopyga lycophotoides''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Eriopyga+lycophotoides/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{Wikispecies nội dòng|Eriopyga lycophotoides|''Eriopyga lycophotoides''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Eriopyga lycophotoides|''Eriopyga lycophotoides''}}

[[Thể loại:Eriopyga]]

{{Eriopygini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Eriopyga

Loài (species): E. lycophotoides

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Eriopyga lycophotoides · D. Jones


text:
# Androdeloscia valdezi
Androdeloscia valdezi là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Leistikow miêu tả khoa học năm 2000.

title: Androdeloscia valdezi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Androdeloscia valdezi''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| familia = [[Philosciidae]]
| classis = [[Lớp Giáp mềm|Malacostraca]]
| ordo = [[Bộ Chân đều|Isopoda]]
| genus = ''[[Androdeloscia]]''
| species = '''''A. valdezi'''''
| binomial = ''Androdeloscia valdezi''
| binomial_authority = [[Klaus Ulrich Leistikow|Leistikow]], 2000C
}}
'''''Androdeloscia valdezi''''' là một loài [[Bộ Chân đều|chân đều]] trong họ [[Philosciidae]]. Loài này được Leistikow miêu tả khoa học năm 2000.<ref>Schotte, M. (2010). ''Androdeloscia valdezi'' Leistikow, 2000C. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het [[Cơ sở dữ liệu sinh vật biển]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=258898</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}

[[Thể loại:Androdeloscia]]

{{Philosciidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Lớp (class): Malacostraca

Bộ (ordo): Isopoda

Họ (familia): Philosciidae

Chi (genus): Androdeloscia

Loài (species): A. valdezi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Androdeloscia valdezi · Leistikow, 2000C


text:
# Halictus verticalis
Halictus verticalis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1931.

title: Halictus verticalis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Halictus verticalis''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Halictidae]]
| subfamilia = [[Halictinae]]
| tribus = [[Halictini]]
| genus = ''[[Halictus]]''
| species = '''''H. verticalis'''''
| binomial = ''Halictus verticalis''
| binomial_authority = Blüthgen, 1931
}}
'''''Halictus verticalis''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Halictidae]]. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1931.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Halictus]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1931]]

{{Halictinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Halictidae

Phân họ (subfamilia): Halictinae

Tông (tribus): Halictini

Chi (genus): Halictus

Loài (species): H. verticalis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Halictus verticalis · Blüthgen, 1931


text:
# Bão
Bão hay bão tố, bão táp (Tiếng Anh: storm, typhoon (dành cho các cơn bão ở Tây Bắc Thái Bình Dương ), hurricane (dành cho các cơn bão ở Đại Tây Dương)) là một trạng thái nhiễu động của khí quyển và là 1 loại hình thời tiết cực đoan.
Ở Việt Nam, thuật ngữ "bão" thường được hiểu là bão nhiệt đới, là hiện tượng thời tiết đặc biệt nguy hiểm chỉ xuất hiện trên các vùng biển nhiệt đới, thường có gió mạnh và mưa lớn. Tuy thế, thuật ngữ này rộng hơn bao gồm cả các cơn dông và các hiện tượng khác hiếm gặp ở Việt Nam như bão tuyết, bão cát, bão bụi
Bão là xoáy thuận quy mô synop (500-1000 km) không có frông, phát triển trên miền biển nhiệt đới hay cận nhiệt đới ở mực bất kỳ và có hoàn lưu xác định.
Trong không gian ba chiều, bão là 1 cột xoáy khổng lồ, ở tầng thấp (khoảng 0–3 km) không khí nóng ẩm chuyển động xoắn trôn ốc ngược chiều kim đồng hồ (ở Bắc Bán Cầu) hội tụ vào tâm, chuyển động thẳng đứng lên trên trong thành mắt bão và toả ra ngoài ở trên đỉnh theo chiều ngược lại. Ở chính giữa trung tâm của cơn bão không khí chuyển động giáng xuống, tạo nên vùng quang mây ở mắt bão.
Các thành phần chính của bão bao gồm các dải mưa ở rìa ngoài, mắt bão nằm ở chính giữa và thành mắt bão nằm ngay sát mắt bão.
Giá trị khí áp nhỏ nhất tại tâm bão và tăng dần ra phía rìa của bão. Càng vào gần tâm, cường độ gió bão càng mạnh, khu vực tốc độ gió mạnh nhất cách tâm bão khoảng vài chục km. Vào vùng mắt bão, gió đột ngột yếu hẳn, tốc độ gió gần như bằng 0. Khi qua khỏi vùng mắt bão gió lại đột ngột mạnh lên nhưng có hướng ngược lại, đây chính là tính chất ảnh hưởng nguy hiểm nhất của bão.

## Các loại bão
- Bão tuyết: là hiện tượng tuyết rơi rất dày kèm theo gió mạnh. Thường xuất hiện ở các nước đới lạnh hoặc đới ôn hòa.
- Bão cát: là hiện tượng khí tượng phổ biến ở các vùng khô hạn hoặc bán khô hạn. Các đợt bão cát phát sinh khi một cơn gió thật mạnh bốc lớp bụi và cát lên khỏi bề mặt khô cằn. Các hạt này được vận chuyển theo các phương thức nhảy cóc và lơ lửng, đó là quá trình mang các vật liệu từ một nơi này đến tích tụ một nơi khác.
- Lốc cát: là hiện tượng cát cuốn lên rất cao, xảy ra vào giữa trưa, ở những vùng sa mạc.
- Tố: là hiện tượng gió tăng tốc một cách đột ngột, đi kèm với những cơn dông mạnh.
- Dông: là loại bão có đi kèm sấm sét, mưa to hoặc mưa đá.
- Vòi rồng: là hiện tượng 1 luồng không khí xoáy tròn mở rộng ra từ 1 đám mây dông xuống tới mặt đất.đặc biệt ở chỗ là dông có thể xuống chỗ đồng trống (nông thôn) và thành phố
- Bão lửa: là cách gọi những đám cháy dữ dội đã tự tạo cho mình 1 hệ thống đối lưu và gió riêng khiến nó trở nên cực kỳ lớn và rất khó kiểm soát hay dập tắt.
- Xoáy thuận nhiệt đới: là các hệ thống bão (storm system) quay nhanh đặc trưng bởi 1 trung tâm có áp suất thấp, gió mạnh và cấu trúc mây dông xoắn ốc tạo ra mưa lớn.

## Xoáy thuận nhiệt đới
Các cơn bão thường hình thành khi 1 tâm áp thấp phát triển với 1 hệ thống áp cao xung quanh nó. Sự kết hợp của các lực đối nghịch có thể sinh ra gió và hình thành các đám mây bão, chẳng hạn mây vũ tích.
Một định nghĩa khí tượng chặt về 1 cơn bão là có cấp gió Beaufort {\displaystyle \geq }10 (89 km/h). Ở Việt Nam, gió xoáy có cấp Beaufort từ 6 - 7 trên 1 diện rộng gọi là áp thấp nhiệt đới. Gió xoáy từ cấp 8 trở lên trên 1 diện rộng, có thể kèm theo mưa lớn gọi chung là bão.
Ngoài thang sức gió Beaufort, còn dùng các thang khác như thang bão Saffir-Simpson. Ở Việt Nam, do hầu như không có bão mạnh đến mức cần sử dụng thang bão Saffir-Simpson, nên người ta chỉ cần sử dụng thang sức gió Beaufort để mô tả sức mạnh của chúng là đủ. Các thang sức gió giúp phân loại bão theo cường độ gió kéo dài, theo áp suất tâm bão, theo mức độ tàn phá, mức độ gây ngập lụt...

## Các giai đoạn của một xoáy thuận nhiệt đới
1. Vùng áp thấp (low pressure area): có vùng áp thấp trên bản đồ khí áp bề mặt nhưng không thể xác định được vị trí trung tâm
2. Áp thấp nhiệt đới (Tropical Depression): vị trí trung tâm có thể xác định được, nhưng Vmax < 34 kt
3. Bão nhiệt đới (Tropical Storm - TS): Vmax 34-47 kt ("storm" gốc từ tiếng Hà Lan là "giông tố", tiếng Trung là "cuồng phong", ở đây tạm dịch là "bão tố")
4. Bão tố nhiệt đới dữ dội (severe TS): Vmax 48-63 kt
5. Bão cuồng phong (Typhoon): Vmax {\displaystyle \geq }64 kt. Có cơn bão quá mạnh người ta gọi là "siêu bão" (supertyphoon).

|  |  |

## Bão trong vũ trụ
Xem bài chính: Bão trong vũ trụ
Bão trong vũ trụ là dòng các vật chất trôi dạt trong vũ trụ, tập trung chuyển động tương đối theo cùng 1 hướng. Trong khoa học khí tượng-thiên văn, bão trong vũ trụ thường được hiểu là các bão vật chất chuyển động trong phạm vi Hệ Mặt Trời. Ví dụ như Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc hay Cơn Bão Trẻ.

title: Bão

wikitext:
{{chú thích trong bài}}
'''Bão''' hay '''bão tố''', '''bão táp''' ([[Tiếng Anh]]: ''storm'', ''typhoon'' (dành cho các cơn bão ở Tây Bắc Thái Bình Dương ), ''hurricane'' (dành cho các cơn bão ở Đại Tây Dương)) là một trạng thái nhiễu động của [[khí quyển]] và là 1 loại hình [[thời tiết cực đoan]].
[[Tập tin:Katrina 2005-08-28 1700Z.jpg | nhỏ | phải | Ảnh mây vệ tinh [[bão Katrina]] năm 2005 khi chuẩn bị đổ bộ vào bang Texas, Hoa Kỳ]]
{{Thời tiết}}
Ở [[Việt Nam]], thuật ngữ "bão" thường được hiểu là [[xoáy thuận nhiệt đới|bão nhiệt đới]], là [[hiện tượng]] [[thời tiết]] đặc biệt nguy hiểm chỉ xuất hiện trên các vùng [[biển]] [[nhiệt đới]], thường có [[gió]] mạnh và [[mưa]] lớn. Tuy thế, thuật ngữ này rộng hơn bao gồm cả các cơn [[dông]] và các hiện tượng khác hiếm gặp ở Việt Nam như [[bão tuyết]], [[bão cát]], [[bão bụi]]

Bão là xoáy thuận quy mô synop (500-1000[[Kilômét| km]]) không có [[Frông thời tiết|frông]], phát triển trên miền [[biển]] [[nhiệt đới]] hay [[cận nhiệt đới]] ở mực bất kỳ và có [[Hoàn lưu khí quyển|hoàn lưu]] xác định.<ref name=":0">Lê Thị Xuân Lan. (2010). Các chuyên đề khí tượng. Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ.</ref>

Trong [[không gian ba chiều]], bão là 1 cột xoáy khổng lồ, ở tầng thấp (khoảng 0–3 km) [[không khí]] nóng ẩm chuyển động xoắn trôn ốc ngược chiều kim [[đồng hồ]] (ở [[Bắc Bán cầu|Bắc Bán Cầu]]) hội tụ vào tâm, [[chuyển động thẳng]] đứng lên trên trong thành [[mắt bão]] và toả ra ngoài ở trên đỉnh theo chiều ngược lại. Ở chính giữa trung tâm của cơn bão không khí chuyển động giáng xuống, tạo nên vùng quang mây ở [[mắt bão]].<ref name=":0" />

Các thành phần chính của bão bao gồm các [[Mưa|dải mưa]] ở rìa ngoài, [[mắt bão]] nằm ở chính giữa và thành [[mắt bão]] nằm ngay sát [[mắt bão]].<ref name=":0" />

Giá trị [[Áp suất khí quyển|khí áp]] nhỏ nhất tại tâm bão và tăng dần ra phía rìa của bão. Càng vào gần tâm, cường độ gió bão càng mạnh, khu vực [[tốc độ gió]] mạnh nhất cách tâm bão khoảng vài chục km. Vào vùng mắt bão, gió đột ngột yếu hẳn, tốc độ gió gần như bằng 0. Khi qua khỏi vùng mắt bão gió lại đột ngột mạnh lên nhưng có hướng ngược lại, đây chính là tính chất ảnh hưởng nguy hiểm nhất của bão.<ref name=":0" />

== Các loại bão ==
* [[Bão tuyết]]: là hiện tượng [[tuyết]] rơi rất dày kèm theo [[gió]] mạnh. Thường xuất hiện ở các nước [[Hàn đới|đới lạnh]] hoặc [[Ôn đới|đới ôn hòa]].
* [[Bão cát]]: là hiện tượng [[khí tượng]] phổ biến ở các vùng khô hạn hoặc bán khô hạn. Các đợt bão cát phát sinh khi một cơn [[gió]] thật mạnh bốc lớp bụi và cát lên khỏi bề mặt khô cằn. Các hạt này được vận chuyển theo các phương thức nhảy cóc và lơ lửng, đó là quá trình mang các vật liệu từ một nơi này đến tích tụ một nơi khác.
* [[Lốc cát]]: là [[hiện tượng]] [[cát]] cuốn lên rất cao, xảy ra vào giữa [[trưa]], ở những vùng [[Hoang mạc|sa mạc]].
* [[Tố]]: là hiện tượng gió tăng tốc một cách đột ngột, đi kèm với những cơn dông mạnh.
* [[Dông]]: là loại bão có đi kèm [[sấm]] [[Tia sét|sét]], [[mưa]] to hoặc [[mưa đá]].
* [[Vòi rồng]]: là hiện tượng 1 luồng [[Khí quyển Trái Đất|không khí]] xoáy [[Hình tròn|tròn]] mở rộng ra từ 1 đám [[mây]] dông xuống tới mặt đất.đặc biệt ở chỗ là dông có thể xuống chỗ đồng trống (nông thôn) và thành phố
* [[Bão lửa]]: là cách gọi những đám [[cháy]] dữ dội đã tự tạo cho mình 1 hệ thống [[đối lưu]] và [[gió]] riêng khiến nó trở nên cực kỳ lớn và rất khó kiểm soát hay dập tắt.
*[[Xoáy thuận nhiệt đới]]: là các hệ thống bão (storm system) quay nhanh đặc trưng bởi 1 trung tâm có [[áp suất]] thấp, [[gió]] mạnh và cấu trúc [[Dông|mây dông]] xoắn ốc tạo ra mưa lớn.

== Xoáy thuận nhiệt đới ==
{{Main|Xoáy thuận nhiệt đới}}
Các cơn bão thường hình thành khi 1 tâm [[áp thấp]] phát triển với 1 hệ thống áp cao xung quanh nó. Sự kết hợp của các lực đối nghịch có thể sinh ra [[gió]] và hình thành các đám mây bão, chẳng hạn [[mây vũ tích]].

Một [[định nghĩa]] [[Khí tượng học|khí tượng]] chặt về 1 cơn bão là có [[Thang sức gió Beaufort|cấp gió Beaufort]] <math>\geq</math>10 (89 [[Kilômét trên giờ|km/h]]). Ở [[Việt Nam]], gió xoáy có cấp [[Thang sức gió Beaufort|Beaufort]] từ 6 - 7 trên 1 diện rộng gọi là [[áp thấp nhiệt đới]]. Gió xoáy từ cấp 8 trở lên trên 1 diện rộng, có thể kèm theo mưa lớn gọi chung là bão.

Ngoài [[thang sức gió Beaufort]], còn dùng các thang khác như [[thang bão Saffir-Simpson]]. Ở [[Việt Nam]], do hầu như không có bão mạnh đến mức cần sử dụng [[thang bão Saffir-Simpson]], nên người ta chỉ cần sử dụng thang sức gió Beaufort để mô tả sức mạnh của chúng là đủ. Các thang sức gió giúp phân loại bão theo cường độ gió kéo dài, theo [[áp suất]] [[Mắt bão|tâm bão]], theo mức độ tàn phá, mức độ gây [[Lụt|ngập lụt]]...

== Các giai đoạn của một xoáy thuận nhiệt đới ==
# '''Vùng áp thấp''' (low pressure area): có vùng áp thấp trên bản đồ khí áp bề mặt nhưng không thể xác định được vị trí trung tâm
# '''[[Áp thấp nhiệt đới]]''' (Tropical Depression): vị trí trung tâm có thể xác định được, nhưng Vmax < 34 kt
# '''[[Xoáy thuận nhiệt đới|Bão nhiệt đới]]''' (Tropical Storm - TS): Vmax 34-47 kt ("storm" gốc từ [[tiếng Hà Lan]] là "giông tố", [[Tiếng Trung Quốc|tiếng Trung]] là "cuồng phong", ở đây tạm dịch là "bão tố")
# '''Bão tố nhiệt đới dữ dội''' (severe TS): Vmax 48-63 kt
# '''[[Xoáy thuận nhiệt đới|Bão cuồng phong]]''' (Typhoon): Vmax <math>\geq</math>64 kt. Có cơn bão quá mạnh người ta gọi là "siêu bão" (supertyphoon).
{| align="center" border="0"
|-
|[[Tập tin:Rolling-thunder-cloud.jpg|nhỏ|không|280px|[[Mây dông lăn]] (''Cumulonimbus arcus'') trên [[bầu trời]] [[Enschede]], [[Hà Lan]].]]
| [[Tập tin:Typhoon in Hong Kong.jpg|nhỏ|không|280px|Bão mạnh do Cơn bão Sanvu ở [[Hồng Kông]]. Bão Sanvu là cơn bão thứ nhất đổ vào thành phố đó vào năm [[2005]].]]
|}

== Bão trong vũ trụ ==
:''Xem bài chính: [[Bão trong vũ trụ]]''
Bão trong [[vũ trụ]] là dòng các [[vật chất]] trôi dạt trong [[vũ trụ]], tập trung [[chuyển động]] tương đối theo cùng 1 hướng. Trong khoa học khí tượng-thiên văn, bão trong vũ trụ thường được hiểu là các bão vật chất chuyển động trong phạm vi [[Hệ Mặt Trời]]. Ví dụ như [[Vết Đỏ Lớn]] trên [[Sao Mộc]] hay [[Cơn Bão Trẻ]].

== Xem thêm ==
{{Wiktionarypar|bão}}
*[[Thang sức gió Beaufort]]
*[[Thang bão Saffir-Simpson]]
*[[Bão Damrey (2005)]]
*[[Bão Damrey (2017)]]
*[[Bão Haiyan  (2013)]]

==Tham khảo==
{{Tham khảo|30em}}
== Liên kết ngoài ==
{{thể loại Commons|Storms}}
* [http://www.vnbaolut.com/ Dự báo thời tiết bão lụt Việt Nam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060704101349/http://www.vnbaolut.com/ |date = ngày 4 tháng 7 năm 2006}}
* {{TĐBKVN|28015}}
* {{Britannica|567586|Storm (meteorology)}}

{{sơ khai khí hậu}}
{{Cyclones}}
{{Thảm họa tự nhiên}}

[[Thể loại:Bão| ]]
[[Thể loại:Khí tượng học]]
[[Thể loại:Thiên tai]]


text:
# Công đồng Nicaea II
Công đồng Nixêa II là một công đồng đại kết do Nữ hoàng Irene triệu tập vào năm 787 dưới triều Giáo hoàng Ađrianô I. Có khoảng 300 Giám mục Đông Phương, 2 đặc sứ tham dự 8 khóa họp từ 24-9 đến 23-10. Công đồng lên án hành vi phá hủy ảnh thánh, xác định có thể tôn kính ảnh thánh mà không bị coi là ngẫu tượng. Công đồng này được công nhận là Công đồng Đại kết thứ 7 bởi Chính thống giáo Đông phương, Công giáo Rôma và Công giáo Cổ.
Ađrianô đã viết cho nữ hoàng Irene như sau: "Mọi ảnh tượng được tạc họa nhân danh Chúa hoặc thiên thần hoặc tiên tri hoặc tử đạo hoặc người công chính đều là thánh thiêng cả, bởi lẽ người ta không kính thờ gỗ đá, nhưng thờ kính Đấng được họa lại trên gỗ đá " (Mansi: Concil.XII, 1069).
Công đồng công bố sự gắn bó của mình với giáo lý về sự tôn kính ảnh tượng. Công đồng này phân biệt giữa sự sùng kính ảnh tượng thánh và sự thờ phượng, chỉ dành cho một mình Thiên Chúa. Giáo hội Công giáo Rôma luôn luôn đồng ý với điều này, và thường dùng các hình ảnh, tranh vẽ, kính màu, tượng điêu khắc để dạy bảo và nhắc nhở giáo dân về các chân lý đức tin.

title: Công đồng Nicaea II

wikitext:
{{Hộp thông tin công đồng đại kết

| Tên công đồng = '''Công đồng Nixêa II'''

| hình = Seventh ecumenical council (Icon) big.JPG
| cỡ hình = 200px
| alt =
| chú thích = Công đồng đại kết thứ 7, thế kỷ XV, Tu viện Novodevichy, [[Moskva]].

| ngày = 787

| chấp nhận =

* Giáo hội Công giáo Rôma
* Công giáo Cổ
* Chính thống giáo Phương Đông

| trước =
*Công đồng Constantinople III (Công giáo).
*Công đồng Quinisext(Chính thống giáo)

| sau = Công đồng Constantinople IV

| triệu tập = Hoàng đế [[Konstantinos VI]] và Hoàng hậu Irene (nhiếp chính)
| chủ trì = Thượng phụ Tarasios của Constantinople, Legates của Giáo hoàng Adrian I.
| tham dự = 350 (hai đặc sứ giáo hoàng).
| chủ đề = Tôn kính ảnh tượng
| tài liệu = Việc tôn kính ảnh thánh (''icon'') được phê chuẩn.
}}
[[Hình:Iren and Constantin2.jpg|nhỏ|250px|Nữ hoàng Irene và hoàng đế Konstantinos VI tại Công đồng đại kết thứ bảy]]
'''Công đồng Nixêa II''' là một công đồng đại kết do [[Irene thành Athena|Nữ hoàng Irene]] triệu tập vào năm 787 dưới triều [[Giáo hoàng Ađrianô I]]. Có khoảng 300 Giám mục Đông Phương, 2 đặc sứ tham dự 8 khóa họp từ 24-9 đến 23-10. Công đồng lên án hành vi phá hủy ảnh thánh, xác định có thể tôn kính [[Linh ảnh|ảnh thánh]] mà không bị coi là ngẫu tượng. Công đồng này được công nhận là [[Công đồng đại kết|Công đồng Đại kết]] thứ 7 bởi [[Chính thống giáo Đông phương]], Công giáo Rôma và Công giáo Cổ.

Ađrianô đã viết cho nữ hoàng Irene như sau: "''Mọi ảnh tượng được tạc họa nhân danh Chúa hoặc thiên thần hoặc tiên tri hoặc tử đạo hoặc người công chính đều là thánh thiêng cả, bởi lẽ người ta không kính thờ gỗ đá, nhưng thờ kính Đấng được họa lại trên gỗ đá'' " (Mansi: Concil.XII, 1069).

Công đồng công bố sự gắn bó của mình với giáo lý về sự tôn kính ảnh tượng. Công đồng này phân biệt giữa sự sùng kính ảnh tượng thánh và sự thờ phượng, chỉ dành cho một mình Thiên Chúa. [[Giáo hội Công giáo|Giáo hội Công giáo Rôma]] luôn luôn đồng ý với điều này, và thường dùng các hình ảnh, tranh vẽ, kính màu, tượng điêu khắc để dạy bảo và nhắc nhở giáo dân về các chân lý đức tin.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{sơ khai tôn giáo}}
{{công đồng đại kết}}

[[Thể loại:Công đồng đại kết|N]]

title: Công đồng Nixêa II

Chấp nhận bởi: - Giáo hội Công giáo Rôma - Công giáo Cổ - Chính thống giáo Phương Đông

Công đồng lần trước: - Công đồng Constantinople III (Công giáo). - Công đồng Quinisext(Chính thống giáo)

Công đồng lần sau: Công đồng Constantinople IV

Triệu tập bởi: Hoàng đế Konstantinos VI và Hoàng hậu Irene (nhiếp chính)

Tham dự: 350 (hai đặc sứ giáo hoàng).

Chủ đề thảo luận: Tôn kính ảnh tượng

Tín điều và tuyên bố: Việc tôn kính ảnh thánh (icon) được phê chuẩn.


text:
# Cyclosorus vestigiatus
Cyclosorus vestigiatus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Cyclosorus vestigiatus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Cyclosorus vestigiatus''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Polypodiales]]
| familia = [[Thelypteridaceae]]
| genus = ''[[Cyclosorus]]''
| species = '''''C. vestigiatus'''''
| binomial = ''Cyclosorus vestigiatus''
| binomial_authority = Copel., 1947
}}
'''''Cyclosorus vestigiatus''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Thelypteridaceae]]. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-49372| title=''Cyclosorus vestigiatus''|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Cyclosorus vestigiatus}}
*{{Wikispecies nội dòng|Cyclosorus vestigiatus}}
*{{IPNI2|Cyclosorus vestigiatus|17386760-1|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Cyclosorus]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1947]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Thelypteridaceae-stub}}

[[es:Cyclosorus vestigiatus]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Polypodiopsida

Bộ (ordo): Polypodiales

Họ (familia): Thelypteridaceae

Chi (genus): Cyclosorus

Loài (species): C. vestigiatus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Cyclosorus vestigiatus · Copel., 1947


text:
# Psychotria polyphylla
Psychotria polyphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.

title: Psychotria polyphylla

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Psychotria polyphylla''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Psychotria]]''
| species = '''''P. polyphylla'''''
| binomial = ''Psychotria polyphylla''
| binomial_authority = [[Cornelis Eliza Bertus Bremekamp|Bremek.]]
}}
'''''Psychotria polyphylla''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-169328| title=''Psychotria polyphylla''|access-date = ngày 3 tháng 6 năm 2013 | author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Psychotria polyphylla}}
*{{wikispecies-inline|Psychotria polyphylla}}
*{{IPNI2|Psychotria polyphylla|763080-1|access-date = ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Psychotria|P]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1963]]

{{Psychotrieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Loài (species): P. polyphylla

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Psychotria polyphylla · Bremek.


text:
# Crossandra nobilis
Crossandra nobilis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Benoist mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.

title: Crossandra nobilis

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 năm 2020}}
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Crossandra nobilis''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Ô rô|Acanthaceae]]
| genus = ''[[Crossandra]]''
| species = '''''C. nobilis'''''
| binomial = ''Crossandra nobilis''
| binomial_authority = [[Raymond Benoist|Benoist]]
}}
'''''Crossandra nobilis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Ô rô]]. Loài này được Benoist mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2743044| title=''Crossandra nobilis''|access-date =ngày 4 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Crossandra]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939]]

{{Acantheae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Acanthaceae

Chi (genus): Crossandra

Loài (species): C. nobilis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Crossandra nobilis · Benoist


text:
# Lambdina negata
Lambdina negata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

title: Lambdina negata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Lambdina negata''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Lambdina]]''
| species = '''''L. negata'''''
| binomial = ''Lambdina negata''
| binomial_authority = Dyar, 1918
| synonyms =
}}
'''''Lambdina negata''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Lambdina+negata/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Lambdina negata}}
*{{commonscat-inline|Lambdina negata}}

{{wikispecies|Lambdina negata}}

[[Thể loại:Lambdina]]

{{Ourapterygini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Geometridae

Chi (genus): Lambdina

Loài (species): L. negata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Lambdina negata · Dyar, 1918


text:
# Nhóm ngôn ngữ Oïl
Nhóm ngôn ngữ Oïl (Langues d'oïl) là một cụm phương ngữ bao gồm tiếng Pháp và các ngôn ngữ bản địa gần gũi được nói ở bắc Pháp, nam Bỉ và Quần đảo Eo Biển. Những ngôn ngữ này thuộc nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman lớn hơn, bao gồm các ngôn ngữ lịch sử của miền trung-đông nước Pháp và miền tây Thụy Sĩ (Arpitan), miền nam nước Pháp (Occitan), một phần của miền bắc Ý và Val d'Aran của Tây Ban Nha.
Các nhà ngôn ngữ học chia các ngôn ngữ Rôman của Pháp, và đặc biệt là tiếng Pháp trung đại, thành ba nhóm địa lý: hai nhóm đầu tiên là Oïl và Occitan, cả hai đều được đặt tên theo từ 'có, vâng, dạ' (lần lượt là oïl và òc) và thứ ba là tiếng Franco-Provençal (Arpitan).

## Ý nghĩa và định hướng
Langues d'oïl chỉ đến các ngôn ngữ Gaul-Rôman bắc cổ đại cũng như hậu duệ thời hiện đại của chúng. Chúng chia sẻ nhiều đặc điểm ngôn ngữ, một đặc điểm nổi bật là từ oïl cho từ có. (Oc đã và vẫn là từ phía nam cho từ có, do đó, langue d'oc hoặc tiếng Occitan). Ngôn ngữ Oïl hiện đại được sử dụng rộng rãi nhất là tiếng Pháp (oïl được phát âm là [o.il] hoặc [o.i], đã trở thành [wi], oui trong tiếng Pháp hiện đại).

## Tình trạng
Ngoài tiếng Pháp, một ngôn ngữ chính thức ở nhiều quốc gia, các ngôn ngữ Oïl còn lại có địa vị rất thấp trong thời gian gần đây.
Hiện tại tiếng Walloon, tiếng Lorrain (dưới tên địa phương là Gaumais) và tiếng Champenois có địa vị ngôn ngữ vùng tại Wallonie.
Các ngôn ngữ Norman của Quần đảo Eo biển được hưởng một vị thế nhất định dưới chính quyền của Bailiwick và trong khuôn khổ ngôn ngữ khu vực và ít được sử dụng bởi Hội đồng Anh-Ireland. Tiếng Norman Anh, một phương ngữ của tiếng Norman từng là ngôn ngữ chính thức tại Anh, ngày nay chủ yếu sử dụng trong nghi lễ tôn vinh ở Vương quốc Anh (nay được gọi là tiếng Pháp pháp luật).
Chính phủ Pháp công nhận các ngôn ngữ Oïl là ngôn ngữ của Pháp, nhưng Hội đồng lập hiến Pháp đã cấm phê chuẩn Hiến chương châu Âu về ngôn ngữ địa phương hoặc dân tộc thiểu số.

## Ảnh hưởng
Nhóm ngôn ngữ Oil ít nhiều bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ bản địa của các bộ lạc German chinh phục, đặc biệt là người Francia. Điều này không quá rõ rệt về mặt từ vựng (vốn vẫn tràn ngập nguồn gốc Latinh) nhưng dễ dàng thấy được trong ngữ âm và cú pháp; người Frank, Burgundia và Norman đã trở thành giới cầm quyền và tiếng nói của họ được coi là tiêu chuẩn cho phần dân cư còn lại. Điều này giải thích cho sự khác biệt tương đối giữa tiếng Pháp so với các ngôn ngữ Rôman khác.

## Ngôn ngữ và phương ngữ chịu ảnh hưởng đáng kể của Oïl
- Tất cả các ngôn ngữ trong khu vực được nói ở Pháp, ở Bỉ và ở Luxembourg
- Tiếng Limburg, đặc biệt là phương ngữ Maastricht
- Tất cả các ngôn ngữ creole dựa trên tiếng Pháp
- Tiếng Anh (Oïl ảnh hưởng đến từ vựng, thông qua tiếng Norman Anh được nói bởi các tầng lớp thượng lưu ở Anh trong các thế kỷ sau cuộc chinh phạt của người Norman và sau đó là từ tiếng Pháp)
- Tiếng Bồ Đào Nha (ảnh hưởng của ngôn ngữ Oïl và tiếng Occitan đối với từ vựng, âm vị học, đặc biệt là phương ngữ Châu Âu, Ma Cao, Brazil Châu Âu hóa, Châu Phi và trong phép chính tả).

title: Nhóm ngôn ngữ Oïl

wikitext:
{{Infobox language family|name=Nhóm ngôn ngữ Oïl|region=Bắc và trung [[Pháp]], nam [[Bỉ]], [[Thụy Sĩ]]|familycolor=Indo-European|fam2=[[Nhóm ngôn ngữ gốc Ý|gốc Ý]]|fam3=[[Nhóm ngôn ngữ Rôman|Rôman]]|fam4=[[Nhóm ngôn ngữ Tây Rôman|Tây Rôman]]|fam5=[[Nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman|Gaul-Rôman]]|child1=|glotto=oila1234|glottorefname=Oil|map=Lenguas de Oil.png|mapcaption=Phạm vi địa lý của các ngôn ngữ Oïl (trừ tiếng Pháp) là vùng màu xanh lá cây và màu vàng trên bản đồ này}}
'''Nhóm ngôn ngữ Oïl''' (Langues d'oïl)<ref>''Le [[Petit Robert]] 1'', 1990</ref> là một [[Dãy phương ngữ|cụm phương ngữ]] bao gồm [[tiếng Pháp]] và các ngôn ngữ bản địa gần gũi được nói ở bắc [[Pháp]], nam [[Bỉ]] và [[Quần đảo Eo Biển]]. Những ngôn ngữ này thuộc [[nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman]] lớn hơn, bao gồm các ngôn ngữ lịch sử của miền trung-đông nước Pháp và miền tây [[Thụy Sĩ]] ([[Tiếng Arpitan|Arpitan]]), miền nam nước Pháp ([[Tiếng Occitan|Occitan]]), một phần của miền bắc [[Ý]] và [[Val d'Aran]] của [[Tây Ban Nha]].

Các nhà ngôn ngữ học chia các [[Nhóm ngôn ngữ Rôman|ngôn ngữ Rôman]] của Pháp, và đặc biệt là [[tiếng Pháp trung đại]], thành ba nhóm địa lý: hai nhóm đầu tiên là ''Oïl'' và ''[[Tiếng Occitan|Occitan]]'', cả hai đều được đặt tên theo từ 'có, vâng, dạ' (lần lượt là ''oïl'' và ''òc'') và thứ ba là [[tiếng Franco-Provençal]] (Arpitan).

== Ý nghĩa và định hướng ==
''Langues d'oïl'' chỉ đến các ngôn ngữ Gaul-Rôman bắc cổ đại cũng như hậu duệ thời hiện đại của chúng. Chúng chia sẻ nhiều đặc điểm ngôn ngữ, một đặc điểm nổi bật là từ ''oïl'' cho từ ''có''. (''Oc'' đã và vẫn là từ phía nam cho từ ''có'', do đó, ''langue d'oc'' hoặc ''[[tiếng Occitan]]''). Ngôn ngữ Oïl hiện đại được sử dụng rộng rãi nhất là [[tiếng Pháp]] (''oïl'' được phát âm là {{IPA|[o.il]}} hoặc {{IPA|[o.i]}}, đã trở thành {{IPA|fr|wi|}}, ''oui'' trong tiếng Pháp hiện đại).

== Tình trạng ==
[[Tập tin:Fosses-la-Ville_JPG06W.jpg|nhỏ| Bảng hiệu song ngữ cho ''quảng trường chợ'' bằng tiếng Pháp và [[Tiếng Wallon|tiếng Walloon]] ]]
Ngoài tiếng Pháp, một ngôn ngữ chính thức ở nhiều quốc gia, các ngôn ngữ Oïl còn lại có địa vị rất thấp trong thời gian gần đây.

Hiện tại [[tiếng Walloon]], [[tiếng Lorrain]] (dưới tên địa phương là ''Gaumais'') và [[tiếng Champenois]] có địa vị ngôn ngữ vùng tại [[Wallonie]].

Các ngôn ngữ [[Tiếng Norman|Norman]] của Quần đảo Eo biển được hưởng một vị thế nhất định dưới chính quyền của [[Bailiwick of Guernsey|Bailiwick]] và trong khuôn khổ ngôn ngữ khu vực và ít được sử dụng bởi [[Hội đồng Anh-Ailen|Hội đồng Anh-Ireland]]. Tiếng Norman Anh, một phương ngữ của tiếng Norman từng là ngôn ngữ chính thức tại Anh, ngày nay chủ yếu sử dụng trong nghi lễ tôn vinh ở Vương quốc Anh (nay được gọi là ''[[tiếng Pháp pháp luật]]'').

Chính phủ Pháp công nhận các ngôn ngữ Oïl là ngôn ngữ của Pháp, nhưng [[Hội đồng lập hiến Pháp]] đã cấm phê chuẩn [[Hiến chương châu Âu về ngôn ngữ địa phương hoặc dân tộc thiểu số]].<ref>[http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/root/bank_mm/anglais/a99412dc.pdf Constitutional Council Decision 99-412 DC, European Charter for regional or minority languages]</ref>

== Ảnh hưởng ==
Nhóm ngôn ngữ Oil ít nhiều bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ bản địa của các [[Các dân tộc German|bộ lạc German]] chinh phục, đặc biệt là [[người Francia]]. Điều này không quá rõ rệt về mặt từ vựng (vốn vẫn tràn ngập nguồn gốc Latinh) nhưng dễ dàng thấy được trong ngữ âm và cú pháp; người Frank, Burgundia và Norman đã trở thành giới cầm quyền và tiếng nói của họ được coi là tiêu chuẩn cho phần dân cư còn lại. Điều này giải thích cho sự khác biệt tương đối giữa tiếng Pháp so với các ngôn ngữ Rôman khác.

== Ngôn ngữ và phương ngữ chịu ảnh hưởng đáng kể của Oïl ==

* Tất cả các ngôn ngữ trong khu vực được nói [[Ngôn ngữ tại Pháp|ở Pháp]], [[Ngôn ngữ tại Bỉ|ở Bỉ]] và [[Ngôn ngữ tại Luxembourg|ở Luxembourg]]
* [[Tiếng Limburg]], đặc biệt là [[phương ngữ Maastricht]]
* Tất cả các [[ngôn ngữ creole dựa trên tiếng Pháp]]
* [[Tiếng Anh]] (Oïl ảnh hưởng đến từ vựng, thông qua [[tiếng Norman Anh]] được nói bởi các [[Giới thượng lưu|tầng lớp thượng lưu]] ở Anh trong các thế kỷ sau [[Cuộc xâm lược Anh của người Norman|cuộc chinh phạt của người Norman]] và sau đó là từ tiếng Pháp)
* [[Tiếng Bồ Đào Nha]] (ảnh hưởng của ngôn ngữ Oïl và tiếng Occitan đối với từ vựng, âm vị học, đặc biệt là phương ngữ [[Tiếng Bồ Đào Nha châu Âu|Châu Âu]], [[Tiếng Bồ Đào Nha Ma Cao|Ma Cao]], [[Tiếng Bồ Đào Nha Brasil|Brazil]] Châu Âu hóa, [[Tiếng Bồ Đào Nha tại châu Phi|Châu Phi]] và trong phép chính tả).

== Xem thêm ==

* [[Tiếng Pháp cổ]]
* [[Luật của Bartsch]]
* [[Tiếng Occitan|Lenga d'òc]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

== Tài liệu ==
{{Đầu tham khảo}}
*''Paroles d'Oïl'', Défense et promotion des Langues d'Oïl, Mougon 1994, {{ISBN|2-905061-95-2}}
*''Les langues régionales'', Jean Sibille, 2000, {{ISBN|2-08-035731-X}}
{{Cuối tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://projetbabel.org/oil/index.html Bài hát bằng ngôn ngữ oïl]
{{Ngôn ngữ tại Pháp}}
{{Ngôn ngữ tại Bỉ}}
{{Ngôn ngữ tại Thụy Sĩ}}

{{DEFAULTSORT:Oil}}
[[Thể loại:Ngôn ngữ Trung Cổ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ Oïl]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Pháp]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Bỉ]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Thụy Sĩ]]

title: Nhóm ngôn ngữ Oïl

Phân bố · địa lý: Bắc và trung Pháp, nam Bỉ, Thụy Sĩ

Phân loại ngôn ngữ học: Ấn-Âu- gốc Ý - Rôman - Tây Rôman - Gaul-Rôman - Nhóm ngôn ngữ Oïl


text:
# Digitaria megasthenes
Digitaria megasthenes là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Goetgh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.

title: Digitaria megasthenes

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Digitaria megasthenes''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Hòa thảo|Poales]]
| familia = [[Họ Hòa thảo|Poaceae]]
| genus = ''[[Digitaria]]''
| species = '''''D. megasthenes'''''
| binomial = ''Digitaria megasthenes''
| binomial_authority = [[Paul Goetghebeur|Goetgh.]]
}}
'''''Digitaria megasthenes''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hòa thảo]]. Loài này được Goetgh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-409179| title=''Digitaria megasthenes''|access-date =ngày 6 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Digitaria megasthenes}}
*{{Wikispecies-inline|Digitaria megasthenes}}

[[Thể loại:Digitaria]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975]]

{{Paniceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Poales

Họ (familia): Poaceae

Chi (genus): Digitaria

Loài (species): D. megasthenes

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Digitaria megasthenes · Goetgh.


text:
# Xã Airport, Quận St. Louis, Missouri
Xã Airport (tiếng Anh: Airport Township) là một xã thuộc quận St. Louis, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 35.821 người.

title: Xã Airport, Quận St. Louis, Missouri

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
 | tên bản địa = Airport Township
 | ngôn ngữ tên bản địa = en
| tên = Xã Airport
 |settlement_type = [[Xã của Hoa Kỳ|Xã]]
| tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ = Map highlighting Airport Township, Saint Louis County, Missouri.svg
| ctbd = Vị trí trong [[Quận St. Louis, Missouri|Quận St. Louis]], [[Missouri]]
| bản đồ 1 = Map of Missouri highlighting Saint Louis County.svg
| ctbd1 = Vị trí quận St. Louis trong tiểu bang Missouri ở Hoa Kỳ
 | subdivision_type = [[Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Tiểu bang Hoa Kỳ|Tiểu bang]]
 | subdivision_type2 = [[Danh dách các quận ở Missouri|Quận]]
 | subdivision_name = [[Hoa Kỳ]]
 | subdivision_name1 = [[Missouri]]
 | subdivision_name2 = [[Quận St. Louis, Missouri|Quận St. Louis]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=2010
 | population_footnotes =
 | population_total = 35821
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Múi giờ miền Trung (Bắc Mỹ)|CST]]
 | utc_offset = -6
 | timezone_DST = '''CDT'''
 | utc_offset_DST = -5
 | latd = | latm =  | lats =  | latNS = N
 | longd =  | longm = | longs =  | longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Xã Airport''' ({{langx|en|Airport Township}}) là một [[Xã của Hoa Kỳ|xã]] thuộc [[Quận St. Louis, Missouri|quận St. Louis]], tiểu bang [[Missouri]], [[Hoa Kỳ]]. Năm 2010, dân số của xã này là 35.821 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html|title=2010 Census Gazetteer Files|publisher=[[Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ]]|access-date = ngày 8 tháng 10 năm 2012}}</ref>

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

== Xem thêm ==
*[http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST16&prodType=table American FactFinder]

{{Sơ khai Missouri}}

{{DEFAULTSORT:Airport, Saint Louis, Missouri}}
[[Thể loại:Xã của Missouri]]
[[Thể loại:Quận St. Louis, Missouri]]

title: Xã Airport · Airport Township

Quốc gia: Hoa Kỳ

Tiểu bang: Missouri

Quận: Quận St. Louis

title: Dân số (2010)

Múi giờ: Múi giờ miền Trung

• Mùa hè (DST): CDT (UTC-5)


text:
# Asplenium bradeanum
Asplenium bradeanum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Handro mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Asplenium bradeanum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Asplenium bradeanum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Polypodiales]]
| familia = [[Aspleniaceae]]
| genus = ''[[Asplenium]]''
| species = '''''A. bradeanum'''''
| binomial = ''Asplenium bradeanum''
| binomial_authority = [[Osvaldo Handro|Handro]]
}}
'''''Asplenium bradeanum''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Aspleniaceae]]. Loài này được Handro mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-5205| title=''Asplenium bradeanum''|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Asplenium bradeanum}}
*{{wikispecies-inline|Asplenium bradeanum}}
*{{IPNI2|Asplenium bradeanum|22263-2|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Asplenium]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Aspleniaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Aspleniaceae

Chi (genus): Asplenium

Loài (species): A. bradeanum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Asplenium bradeanum · Handro


text:
# Cayratia cannabina
Cayratia cannabina là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1946.

title: Cayratia cannabina

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name =''Cayratia cannabina''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption=
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis =[[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Họ Nho|Vitales]]
| familia = [[Họ Nho|Vitidaceae]]
| genus = ''[[Cayratia]]''
| species = '''''C. cannabina'''''
| binomial = ''Cayratia cannabina''
| binomial_authority = [[François Gagnepain|Gagnep.]], 1946
}}
'''''Cayratia cannabina''''' là một loài [[thực vật hai lá mầm]] trong [[họ Nho]]. Loài này được Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1946.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2706516| title=''Cayratia cannabina''|access-date =ngày 8 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Cayratia cannabina}}
*{{IPNI2|Cayratia cannabina|869673-1|access-date =ngày 8 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Cayratia]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1946]]

{{Vitales-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Vitales

Họ (familia): Vitidaceae

Chi (genus): Cayratia

Loài (species): C. cannabina

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Cayratia cannabina · Gagnep., 1946


text:
# Glypta kunashirica
Glypta kunashirica là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.

title: Glypta kunashirica

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 năm 2020}}
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Glypta kunashirica''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Ichneumonidae]]
| genus = ''[[Glypta]]''
| species = '''''G. kunashirica'''''
| binomial = ''Glypta kunashirica''
| binomial_authority = Kuslitzky, 2007
| synonyms =
}}
'''''Glypta kunashirica''''' là một loài [[tò vò]] trong họ [[Ichneumonidae]].<ref name = "COL">{{Chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Glypta+kunashirica/match/1|tiêu đề= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|ngày truy cập= ngày 22 tháng 6 năm 2014 |tác giả 1= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|năm= 2011|nhà xuất bản=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Glypta kunashirica|''Glypta kunashirica''}}
*{{Thể loại Commons nội dòng|Glypta kunashirica|''Glypta kunashirica''}}

[[Thể loại:Glypta]]

{{Glyptini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Ichneumonidae

Chi (genus): Glypta

Loài (species): G. kunashirica

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Glypta kunashirica · Kuslitzky, 2007