text:
# Người Ukraina
Người Ukraina (tiếng Ukraina: українці, đã Latinh hoá: ukraintsi, phát âm [ʊkrɐˈjinʲts⁽ʲ⁾i]) là một dân tộc Đông Slav bản địa tại Ukraina. Bản ngữ của người Ukraina là tiếng Ukraina. Đa số người Ukraina là tín đồ Chính thống giáo Đông phương, một số người Ukraina theo Công giáo.
Dưới thời Thịnh vượng chung Ba Lan–Litva, Đế quốc Áo rồi Áo-Hung, cư dân Đông Slav sống tại lãnh thổ nay là Ukraina được gọi là người Ruthenia, ám chỉ đến lãnh thổ Ruthenia; người Ukraina sống dưới quyền Đế quốc Nga được gọi là người Tiểu Nga, đặt theo lãnh thổ Tiểu Nga. Tên dân tộc Ukraina là một thuật ngữ có liên hệ với Quốc gia hetman Cossack, được sử dụng sau phong trào phục hưng dân tộc Ukraina. Di sản Cossack thường xuyên được nhấn mạnh, chẳng hạn như trong quốc ca Ukraina.
Các công dân của Ukraina cũng được gọi là người Ukraina bất kể nguồn gốc dân tộc của họ.

## Tên dân tộc
Tên dân tộc người Ukraina chỉ được sử dụng rộng rãi trong thế kỷ 20 sau khi lãnh thổ Ukraina giành được địa vị quốc gia riêng biệt vào năm 1917. Từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 16, phần phía tây của lãnh thổ nay là Nga thuộc châu Âu, cùng với lãnh thổ miền bắc Ukraina và Belarus (Tây Rus) phần lớn được gọi là Rus, kế tục truyền thống của Kiev Rus'. Người dân trên các lãnh thổ này thường được gọi là Rus hoặc Rusyn (gọi là Ruthenia tại Tây Âu và Trung Âu).
Tiếng Ukraina giống như tiếng Nga và Belarus hiện đại đều bắt nguồn từ tiếng Đông Slav Cổ. Tại Tây Âu và Trung Âu thì ngôn ngữ này được gọi là "tiếng Ruthenia". Trong thế kỷ 16 và 17, khi Sich Zaporozhia được thành lập, tên gọi Ukraina và người Ukraina bắt đầu được sử dụng tại Sloboda Ukraina. Sau khi Sich Zaporozhia suy tàn và Đế quốc Nga thiết lập quyền bá chủ tại Ukraina tả ngạn, người Nga gọi người Ukraina một cách rộng rãi hơn bằng tên gọi "người Tiểu Nga" (Malorossy), đa số giới tinh hoa Ukraina tán thành danh tính Tiểu Nga và tiếp nhận tiếng Nga (do tiếng Ukraina bị đặt ngoài vòng pháp luật trong hầu hết bối cảnh). Ngoại danh này (ngày nay được cho là một sự áp đặt nhục nhã của đế quốc) không được phổ biến rộng rãi trong tầng lớp nông dân vốn chiếm đa số trong dân cư. Các nông dân Ukraina vẫn gọi quốc gia của họ là "Ukraina" (một tên gọi có liên hệ với Sich Zaporozhia, với Quốc gia hetman và với cuộc đấu tranh chống lại người Ba Lan, người Nga, người Thổ Nhĩ Kỳ và người Tatar Krym) và gọi bản thân cùng ngôn ngữ của họ là người Ruthenia/tiếng Ruthenia.
Cuốn sách Eneyida (Aeneid) của Ivan Kotliarevsky được xuất bản vào năm 1798 đã giúp thiết lập ngôn ngữ Ukraina hiện đại, cùng với sự hồi sinh sau đó của truyền thống và văn hóa dân tộc, tên dân tộc Ukraina và khái niệm về ngôn ngữ Ukraina trở nên nổi bật hơn vào đầu thế kỷ 19 và dần dần thay thế các từ "Rusyn" và "Ruthenia". Ở những khu vực nằm ngoài quyền kiểm soát của nhà nước Nga/Liên Xô cho đến giữa thế kỷ 20 (Tây Ukraina), người Ukraina được gọi bằng những cái tên đã có từ trước của họ. Tên gọi người Ukraina ban đầu được sử dụng phổ biến tại miền Trung Ukraina và không có chỗ đứng vững chắc tại Galicia và Bukovina cho đến cuối thế kỷ 19, tại Ngoại Karpat cho đến thập niên 1930, và tại vùng Prešov cho đến cuối thập niên 1940.
Tên gọi hiện đại Ukraintsi (người Ukraina) bắt nguồn từ Ukraina, một tên gọi được ghi lại lần đầu vào năm 1187. Một số thuyết khoa học cố gắng giải thích từ nguyên của thuật ngữ này. Theo thuyết truyền thống, nó bắt nguồn từ gốc Slav nguyên thủy *kraj-, có hai nghĩa, một nghĩa là quê hương như trong "nash rodnoi kraj" (quê hương chúng ta), và nghĩa khác là "rìa, ranh giới", và ban đầu có nghĩa là "ngoại vi", "miền biên giới" hay "khu vực biên giới". Theo thuyết khác thì thuật ngữ ukraina cần được phân biệt với thuật ngữ okraina: trong khi thuật ngữ sau có nghĩa là "miền biên giới", thuật ngữ trước mang nghĩa "mảnh đất bị cắt" nên mang hàm nghĩa "đất của chúng tôi", "đất được giao cho chúng tôi".
Trong ba thế kỷ qua, dân cư Ukraina trải qua các thời kỳ Ba Lan hoá và Nga hóa, nhưng họ vẫn bảo tồn một nền văn hóa chung và ý thức về bản sắc chung.

## Phân bổ địa lý
Hầu hết người dân tộc Ukraina sinh sống tại Ukraina, tại quốc gia này họ chiếm khoảng 3/4 dân số. Cộng đồng người Ukraina đông nhất bên ngoài Ukraina là tại Nga với khoảng 1,9 triệu công dân Nga nhận là thuộc dân tộc Ukraina, trong khi hàng triệu công dân Nga khác (chủ yếu tại miền Nam Nga) có một phần tổ tiên là người Ukraina. Chẳng hạn như cư dân vùng Kuban bị dao động giữa ba danh tính: Ukraina, Nga (một danh tính được chế độ Xô viết ủng hộ) và "Cossack". Khoảng 800.000 người có tổ tiên Ukraina sống tại Viễn Đông Nga trong một khu vực từng được gọi là "Ukraina Xanh".
Trong một cuộc thăm dò quốc gia năm 2011 tại Ukraina, 49% người Ukraina cho biết họ có người thân sống tại Nga.
Theo một số giả định trước đây, ước tính có gần 2,4 triệu người có nguồn gốc Ukraina sống tại Bắc Mỹ (1.359.655 tại Canada và 1.028.492 tại Hoa Kỳ). Một lượng lớn người gốc Ukraina sống tại Brazil (600.000), Kazakhstan (338.022), Moldova (325.235), Argentina (305.000), (Đức) (272.000), Ý (234.354), Belarus (225.734), Uzbekistan (124.602), Cộng hoà Séc (110.245), Tây Ban Nha (90.530–100.000) và Romania (51.703–200.000). Ngoài ra còn có các cộng đồng người Ukraina đông đảo tại các quốc gia như Latvia, Bồ Đào Nha, Pháp, Úc, Paraguay, Anh, Israel, Slovakia, Kyrgyzstan, Áo, Uruguay và Nam Tư cũ. Nói chung, cộng đồng người Ukraina có mặt ở hơn 120 quốc gia trên thế giới.
Số người Ukraina tại Ba Lan lên khoảng 51.000 người vào năm 2011 (theo điều tra dân số Ba Lan). Kể từ năm 2014, người Ukraina gia tăng mạnh việc nhập cư sang Ba Lan. Dữ liệu cho thấy lượng công nhân nhập cư Ukraina tại Ba Lan ở mức 1,2 – 1,3 triệu vào năm 2016.
Trong những thập niên cuối của thế kỷ 19, nhiều người Ukraina bị chế độ chuyên quyền Sa hoàng Nga buộc phải chuyển đến các khu vực thuộc Nga tại châu Á, trong khi nhiều người Slav dưới quyền cai trị của Áo-Hung đã di cư đến Tân Thế giới để tìm kiếm việc làm và cơ hội kinh tế tốt hơn. Ngày nay, các cộng đồng dân tộc thiểu số Ukraina quy mô lớn cư trú tại Nga, Canada, Hoa Kỳ, Brazil, Kazakhstan, Ý và Argentina. Theo một số nguồn tin, khoảng 20 triệu người bên ngoài Ukraina được xác định là có nguồn gốc dân tộc Ukraina, tuy nhiên dữ liệu chính thức của các quốc gia tương ứng đưa ra cộng lại không quá 10 triệu. Người Ukraina có một trong những cộng đồng tha hương lớn nhất trên thế giới.

title: Người Ukraina

wikitext:
{{short description|dân tộc Đông Slav}}
{{distinguish|Ukrani}}
{{Infobox ethnic group
| group = Người Ukraina
| native_name = Українці
| native_name_lang = uk
| image =
| caption =
| population = {{circa}} ''36-42 triệu''<ref name="resource.history.org.ua">{{chú thích web |title=УКРАЇНЦІ |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ukraintsi |access-date=2023-08-04 |website=resource.history.org.ua |archive-date=20 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020175531/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ukraintsi |url-status=live }}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://www.president.gov.ua/en/news/inavguracijna-promova-prezidenta-ukrayini-volodimira-zelensk-55489|title=Volodymyr Zelenskyy's Inaugural Address|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128022433/https://www.president.gov.ua/en/news/inavguracijna-promova-prezidenta-ukrayini-volodimira-zelensk-55489|archive-date=28 January 2022|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web |url=https://www.president.gov.ua/en/news/volodimir-zelenskij-iniciyuye-zaprovadzhennya-mnozhinnogo-gr-71809 |title=Volodymyr Zelenskyy initiates the introduction of multiple citizenship for Ukrainians |access-date=5 August 2023 |archive-date=5 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230805082807/https://www.president.gov.ua/en/news/volodimir-zelenskij-iniciyuye-zaprovadzhennya-mnozhinnogo-gr-71809 |url-status=live }}</ref>
[[Tập tin:Map of the Ukrainian Diaspora in the World.svg|center|frameless|260x260px]]
| popplace = [[Ukraina]] 38.641.693 (2023)
| region1 = [[Nga]]
| pop1 = 1.864.000 (2023)
| region2 = [[Ba Lan]]
| pop2 = 1.651.918 (2023)
| ref2 = <ref>{{chú thích web|url=https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/kapital-ludzki/populacja-cudzoziemcow-w-polsce-w-czasie-covid-19,12,1.html|title=Populacja cudzoziemców w Polsce w czasie COVID-19|access-date=20 January 2022|archive-date=20 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120135627/https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/kapital-ludzki/populacja-cudzoziemcow-w-polsce-w-czasie-covid-19,12,1.html|url-status=live}}</ref>
| region3 = [[Canada]]
| pop3 = 1.359.655 (2016)
| ref3 = <ref>{{chú thích web|url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=Ethnic%20origin&TABID=1|title=Census Profile, 2016 Census: Ethnic origin population|work=Statistics Canada|access-date=22 April 2018|date=8 February 2017|archive-date=22 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422053324/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=Ethnic%20origin&TABID=1|url-status=live}}</ref>
| region4 = [[Đức]]
| pop4 = 1.125.000 (2023)
| ref4 = <ref>{{chú thích web|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html|title=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im weiteren Sinn nach ausgewählten Geburtsstaaten|website=Statistisches Bundesamt|access-date=10 February 2022|archive-date=20 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420232930/https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html/|url-status=live}}</ref>
| region5 = [[Hoa Kỳ]]
| pop5 = 1.028.492 (2016)
| ref5 = <ref>{{chú thích web|url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_16_1YR_DP02&prodType=table|title=Selected Social Characteristics in the United States 2010–2016 American Community Survey 1-Year Estimates|work=United States Census Bureau|access-date=19 November 2017|archive-date=14 February 2020|archive-url=https://archive.today/20200214010655/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_16_1YR_DP02&prodType=table|url-status=dead}}</ref>
| region6 = [[Brazil]]
| pop6 = 600.000–1.500.000 (2015)
| ref6 = <ref>{{chú thích web|url=https://www.ukrainianworldcongress.org/country-info/brazil/|title=Brazil|publisher=The Ukrainian World Congress|access-date=17 December 2020|archive-date=24 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424230057/https://www.ukrainianworldcongress.org/country-info/brazil/|url-status=live}}</ref>
| region7 = [[Cộng hòa Séc]]
| pop7 = 636.282 (2023)
| ref7 = <ref>{{chú thích web |url=https://cesky.radio.cz/na-konci-roku-2022-zilo-v-cesku-legalne-pres-636-tisic-ukrajincu-predloni-jich-8773042|title=Archived copy |access-date=3 February 2019 |archive-date=4 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204014351/https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/1812_c01t11.pdf/ddfa8a3d-8875-4b38-8d3a-e7245706b6f7?version=1.0 |url-status=dead }}</ref>
| region8 = [[Ý]]
| pop8 = 347.183 (2023)
| ref8 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.tuttitalia.it/statistiche/cittadini-stranieri/ucraina/|title=Ucraini in Italia|publisher=tuttitalia.it(Elaborazioni su dati ISTAT-L'Istituto nazionale di statistica)|access-date=14 February 2022|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090351/https://www.tuttitalia.it/statistiche/cittadini-stranieri/ucraina/|url-status=live}}</ref>
| region9 = [[Kazakhstan]]
| pop9 = 387.000 (2021)
| ref9 = <ref name="auto">{{chú thích web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 1990–2015|publisher=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2015)|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226173148/http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|archive-date=26 December 2017|access-date=22 November 2017}}</ref>
| region10 = [[Argentina]]
| pop10 = 305.000 (2007)
| ref10 = <ref name="Ucrania.com">{{chú thích web|url=http://www.ucrania.com/Articulos/tabid/57/ctl/Details/mid/388/ItemID/1/language/en-US/Default.aspx|title=Inmigración Ucrania a la República Argentina|trans-title=Ukrainian immigration to Argentina|language=es|work=Ucrania.com|date=3 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227233709/http://www.ucrania.com/Articulos/tabid/57/ctl/Details/mid/388/ItemID/1/language/en-US/Default.aspx|archive-date=27 December 2013}}</ref><ref name="Article">{{chú thích web|url=http://www.ucrania.com/article_read.asp?id=69|title=La inmigración Ucrania a la República Argentina|trans-title=Ukrainian immigration to Argentina|language=es|access-date=5 August 2007|work=Ucrania.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050207175738/http://ucrania.com/article_read.asp?id=69|archive-date=7 February 2005}}</ref>
| region11 = [[Tây Ban Nha]]
| pop11 = 264.528 (2023)
| ref11 = <ref>{{chú thích web|title=Población extranjera por Nacionalidad, comunidades, Sexo y Año. Datos provisionales 2020.|url=https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p08/l0/&file=02005.px#!tabs-tabla|publisher=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|INE]]|access-date=9 November 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027160218/https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=%2Ft20%2Fe245%2Fp08%2Fl0%2F&file=02005.px#!tabs-tabla|url-status=live}}</ref>
| region12 = [[Romania]]
| pop12 = 251.923 (2023)
| ref12 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|title=Romanian 2011 census|publisher=edrc.ro|access-date=13 December 2011|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802060014/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://buktolerance.com.ua/?page_id=8|script-title=uk:Українська діаспора в Румунії|trans-title=Ukrainian diaspora in Romania|language=uk|publisher=Буковина толерантна|access-date=5 November 2017|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107031942/http://buktolerance.com.ua/?page_id=8|url-status=live}}</ref>
| region13 = [[Slovakia]]
| pop13 = 228.637 (2023)
| ref13 = <ref>{{chú thích web |title=SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-narodnosti/SR/SK0/SR |access-date=25 August 2022 |website=www.scitanie.sk |archive-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531025903/https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-narodnosti/SR/SK0/SR |url-status=live }}</ref><ref>{{chú thích web |title=SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-dalsej-narodnosti/SR/SK0/SR |access-date=25 August 2022 |website=www.scitanie.sk |archive-date=15 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715111536/https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-dalsej-narodnosti/SR/SK0/SR |url-status=live }}</ref>
| region14 = [[Moldova]]
| pop14 = 181.035 (2014)
| ref14 = <ref>{{chú thích web|url=https://www.statistica.md/pageview.php?l=en&idc=479|title=Population and Housing Census in the Republic of Moldova, May 12–25, 2014|publisher=Biroul Național de Statistică al Republicii Moldova|access-date=30 September 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114194151/http://www.statistica.md/pageview.php?l=en&idc=479|archive-date=14 November 2017}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://mer.gospmr.org/gosudarstvennaya-sluzhba-statistiki/informacziya/ezhegodnik-gosudarstvennoj-sluzhby-statistiki/statisticheskij-ezhegodnik-2017.html|title=Статистический ежегодник 2017|publisher=Министерство экономического развития, Государственная служба статистики Приднестровской Молдавской Республики|access-date=30 September 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170927202651/http://mer.gospmr.org/gosudarstvennaya-sluzhba-statistiki/informacziya/ezhegodnik-gosudarstvennoj-sluzhby-statistiki/statisticheskij-ezhegodnik-2017.html|archive-date=27 September 2017}}</ref>
| region15 = [[Belarus]]
| pop15 = 159.656 (2019)
| ref15 = [https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_17854/]
| region16 = [[Uzbekistan]]
| pop16 = 124.602 (2015)
| ref16 = <ref name="auto" />
| region17 = [[Pháp]]
| pop17 = 106.697 (2017)
| ref17 = <ref>{{chú thích web|url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/european-countries|title=European countries|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|access-date=20 November 2021|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226124308/https://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/european-countries|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.atout-france.fr/notre-reseau/ukraine|title=Ukraine|date=2 March 2015|access-date=10 February 2022|archive-date=25 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225163637/https://www.atout-france.fr/notre-reseau/ukraine|url-status=live}}</ref>
| region40 = [[Hà Lan]]
| pop40 = 98.010 (2023)
| ref40 = <ref>{{chú thích web|url=https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/opvang-vluchtelingen-uit-oekraine/cijfers-opvang-vluchtelingen-uit-oekraine-in-nederland|title=Cijfers opvang vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland|publisher=Rijksoverheid|access-date=12 September 2023|archive-date=23 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220723170721/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/opvang-vluchtelingen-uit-oekraine/cijfers-opvang-vluchtelingen-uit-oekraine-in-nederland|url-status=live}}</ref>
| region18 = [[Thổ Nhĩ Kỳ]]
| pop18 = 95.000 (2022)
| ref18 = <ref>{{chú thích web|url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/european-countries|title=European countries|access-date=8 November 2017|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226124308/https://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/european-countries|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://svitua.com.ua/news/201706/4027-turechchyni-pidrahuvaly-kilkist-ukrayinciv-cyfra-vrazhaye|title=У Туреччині підрахували кількість українців. Цифра вражає|publisher=svitua.com.ua|access-date=12 October 2017|date=20 June 2017|archive-date=22 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822215220/http://svitua.com.ua/news/201706/4027-turechchyni-pidrahuvaly-kilkist-ukrayinciv-cyfra-vrazhaye|url-status=dead}}</ref>
| region19 = [[Latvia]]
| pop19 = 50.699 (2018)
| ref19 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/1aaaa/ISVN_Latvija_pec_TTB_VPD.pdf|title=Latvijas iedzīvotāju sadalījums pēc nacionālā sastāva un valstiskās piederības|publisher=Latvijas Republikas Iekšlietu ministrijas. Pilsonības un migrācijas lietu pārvalde|access-date=17 May 2018|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125191614/https://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/1aaaa/ISVN_Latvija_pec_TTB_VPD.pdf|url-status=dead}}</ref>
| region20 = [[Bồ Đào Nha]]
| pop20 = 45.051 (2015)
| ref20 = <ref name="auto"/>
| region21 = [[Australia]]
| pop21 = 38.791 (2014)
| ref21 = <ref>{{chú thích web |url=http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/ukraine.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116133105/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/ukraine.htm |archive-date=16 January 2014|title=Ukrainian Australians|author=Australian Government – Department of Immigration and Border Protection|access-date=1 October 2017}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/asia-and-oceania|title=Asia and Oceania countries|author=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|access-date=8 November 2017|archive-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720123015/https://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/asia-and-oceania|url-status=dead}}</ref>
| region22 = [[Hy Lạp]]
| pop22 = 32.000 (2016)
| ref22 = <ref>{{chú thích web|url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/ukrainians-abroad|title=Ukrainians Аbroad|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|access-date=22 November 2017|archive-date=1 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001003523/https://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/ukrainians-abroad|url-status=dead}}</ref>
| region23 = [[Israel]]
| pop23 = 30.000–90.000 (2016)
| ref23 = <ref>{{chú thích web|url=http://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/nest-africa|title=Middle East and Africa|access-date=8 November 2017|archive-date=1 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001003522/https://mfa.gov.ua/en/about-ukraine/bilateral-cooperation/nest-africa|url-status=dead}}</ref>
| region24 = [[Anh Quốc|Anh]]
| pop24 = 23.414 (2015)
| ref24 = <ref name="auto" />
| region25 = [[Estonia]]
| pop25 = 23.183 (2017)
| ref25 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.stat.ee/34267|title=Population by ethnic nationality, 1 January, years|publisher=Eesti Statistika|access-date=28 October 2017|archive-date=4 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104172617/http://www.stat.ee/34267|url-status=dead}}</ref>
| region26 = [[Gruzia]]
| pop26 = 22.263 (2015)
| ref26 = <ref name="auto"/>
| region27 = [[Azerbaijan]]
| pop27 = 21.509 (2009)
| ref27 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|title=Censuses of Republic of Azerbaijan 1979, 1989, 1999, 2009|publisher=State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan|access-date=1 October 2017|archive-date=30 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121130101713/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|url-status=live}}</ref>
| region28 = [[Kyrgyzstan]]
| pop28 = 12.691 (2016)
| ref28 = <ref>{{chú thích web|url=http://pop-stat.mashke.org/kyrgyzstan-ethnic2016reg.htm|title=Ethnic composition: 2016 estimation (data for regions)|publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|access-date=6 November 2017|archive-date=21 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321205540/http://pop-stat.mashke.org/kyrgyzstan-ethnic2016reg.htm|url-status=live}}</ref>
| region29 = [[Litva]]
| pop29 = 12.248 (2015)
| ref29 = <ref name="auto"/>
| region30 = [[Đan Mạch]]
| pop30 = 12.144 (2018)
| ref30 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.statbank.dk/10024|title=Population at the first day of the quarter by country of origin, ancestry, age, sex, region and time – Ukraine|publisher=Statistics Denmark|access-date=27 May 2018|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316064152/https://www.statbank.dk/10024|url-status=live}}</ref>
| region31 = [[Paraguay]]
| pop31 = 12.000–40.000 (2014)
| ref31 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/327|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820100348/http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/327|url-status=dead|archive-date=20 August 2019|title=PARAGUAY|publisher=Ukrainian World Congress|access-date=10 November 2017}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://argentina.mfa.gov.ua/es/ukraine-paraguay/culture|title=La cooperación cultural y humanitaria entre Ucrania y Paraguay|publisher=Ministerio de Relaciones Exteriores de Ucrania|access-date=10 November 2017|archive-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720194828/https://argentina.mfa.gov.ua/es/ukraine-paraguay/culture|url-status=dead}}</ref>
| region32 = [[Áo]]
| pop32 = 12.000 (2016)
| ref32 = <ref>{{chú thích web|url=http://austria.mfa.gov.ua/ua/ukraine-at/ukrainians-in-%D0%B0t|script-title=uk:Українці в Австрії|publisher=Botschaft der Ukraine in der Republik Österreich|access-date=5 October 2017|archive-date=13 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013061824/http://austria.mfa.gov.ua/ua/ukraine-at/ukrainians-in-%D0%B0t|url-status=dead}}</ref>
| region33 = [[UAE]]
| pop33 = 11.145 (2017)
| ref33 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.chasipodii.net/article/18749/|title=Євгеній Семенов: "Українська громада в ОАЕ об'єднується, не чекаючи жодних офіційних статусів чи закликів, і це – головне!"|publisher=chasipodii.net|access-date=13 October 2017|archive-date=16 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171016112836/http://www.chasipodii.net/article/18749|url-status=live}}</ref>
| region34 = [[Thụy Điển]]
| pop34 = 11.069 (2019)
| ref34 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__BE__BE0101__BE0101E/FodelselandArK/table/tableViewLayout1/|title=Befolkning efter födelseland, ålder, kön och år|publisher=Statistiska centralbyrån|access-date=25 February 2020|archive-date=20 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081220091841/http://celade.cepal.org/cgibin/RpWebEngine.exe/PortalAction?&MODE=MAIN&BASE=CPVBLZ2000&MAIN=WebServerMain.inl|url-status=live}}</ref>
| region35 = [[Hungary]]
| pop35 = 10.996 (2016)
| ref35 = <ref name="KSH">{{chú thích sách|last=Vukovich|first=Gabriella|url=http://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/mikrocenzus2016/mikrocenzus_2016_12.pdf|title=Mikrocenzus 2016 – 12. Nemzetiségi adatok|trans-title=2016 microcensus – 12. Ethnic data|language=hu|work=Hungarian Central Statistical Office|location=Budapest|year=2018|access-date=9 January 2019|isbn=978-963-235-542-9|archive-date=9 October 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/mikrocenzus2016/mikrocenzus_2016_12.pdf|url-status=live}}</ref>
| region36 = [[Uruguay]]
| pop36 = 10.000–15.000 (1990)
| ref36 = <ref>{{chú thích web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003091041/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-|url-status=dead|archive-date=3 October 2017|title=Our color-all over the world|publisher=State Migration Service of Ukraine and Foundation for assistance to refugees and displaced people "Compassion"|access-date=25 September 2017}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.ebk.net.ua/Book/history/makarchuk_eiu/part17/1703.htm|title=С. А. Макарчук, Етнічна історія України|publisher=ebk.net.ua|access-date=2 October 2017|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820102651/http://www.ebk.net.ua/Book/history/makarchuk_eiu/part17/1703.htm|url-status=live}}</ref>
| region37 = [[Thụy Sĩ]]
| pop37 = 6.681 (2017)
| ref37 = <ref>{{chú thích web|url=http://switzerland.mfa.gov.ua/ua/ukraine-switzerland/ukrainians-in-switzerland|script-title=uk:Українці в Швейцарії|publisher=Botschaft der Ukraine in der Schweizerischen Eidgenossenschaft|access-date=5 November 2017|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715064822/https://switzerland.mfa.gov.ua/ua/ukraine-switzerland/ukrainians-in-switzerland|url-status=dead}}</ref>
| region38 = [[Phần Lan]]
| pop38 = 5.000 (2016)
| ref38 = <ref>{{chú thích web|url=http://finland.mfa.gov.ua/en/ukraine-finland/ukrainians-in-finland|title=Ukrainians in Finland|publisher=Embassy of Ukraine in the Republic of Finland|access-date=5 November 2017|archive-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906130348/https://finland.mfa.gov.ua/en/ukraine-finland/ukrainians-in-finland|url-status=dead}}</ref>
| region39 = [[Jordan]]
| pop39 = 5.000 (2016)
| ref39 = <ref>{{chú thích web|url=http://jordan.mfa.gov.ua/en/ukraine-jo/ukrainians-in-jo|title=Ukrainian community in Jordan|publisher=Embassy of Ukraine in the Hashemite Kingdom of Jordan|access-date=12 October 2017|archive-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190906130348/https://jordan.mfa.gov.ua/en/ukraine-jo/ukrainians-in-jo|url-status=dead}}</ref>
| langs = [[tiếng Ukraina|Ukraina]],<ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm Ukrainians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411031257/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm |date=11 April 2022 }} ... Ukrainians are people whose native language is Ukrainian (an objective criterion) whether or not they are nationally conscious, and all those who identify themselves as Ukrainian (a subjective criterion) whether or not they speak Ukrainian ...</ref>
| rels = Đa số theo [[Chính thống giáo Đông phương]], thiểu số theo [[Giáo hội Công giáo tại Ukraina|Công giáo]] ([[Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina|Công giáo Hy Lạp Ukraina]] và [[Giáo hội Latinh tại Ukraina|Công giáo Latinh]])
| related = [[Người Đông Slav]] khác<br/>như [[người Nga|Nga]], [[người Belarus|Belarus]], [[người Cossack|Cossack]]
}}
'''Người Ukraina''' ({{langx|uk|українці|ukraintsi}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinʲts⁽ʲ⁾i|pron}})<ref>{{chú thích web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/ukrainians?show=0&t=1293151953|title=Ukrainian: definition|work=Merriam-Webster Online Dictionary|access-date=15 March 2016|archive-date=26 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226143926/https://www.merriam-webster.com/dictionary/ukrainians?show=0&t=1293151953|url-status=live}}</ref> là một dân tộc [[người Đông Slav|Đông Slav]] bản địa tại [[Ukraina]]. Bản ngữ của người Ukraina là [[tiếng Ukraina]]. Đa số người Ukraina là tín đồ [[Giáo hội Chính thống giáo Đông phương|Chính thống giáo Đông phương]], một số người Ukraina theo [[Giáo hội Công giáo tại Ukraina|Công giáo]].

Dưới thời [[Thịnh vượng chung Ba Lan–Litva]], [[Đế quốc Áo]] rồi [[Áo-Hung]], cư dân Đông Slav sống tại lãnh thổ nay là Ukraina được gọi là [[người Ruthenia]],<ref>{{chú thích web|url=http://www.litopys.org.ua/rizne/magocie.htm|title=The Rusyn Question|work=litopys.org.ua|author=Paul Robert Magosci|access-date=19 June 2020|archive-date=18 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518191803/http://litopys.org.ua/rizne/magocie.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://ww1.habsburger.net/en/chapters/poles-and-ruthenians-habsburg-monarchy|title=Poles and Ruthenians in the Habsburg Monarchy|work=habsburger.net|access-date=19 June 2020|archive-date=13 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413192155/https://ww1.habsburger.net/en/chapters/poles-and-ruthenians-habsburg-monarchy|url-status=live}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/topic/Rusyn-people|title=Rusyn people|encyclopedia=britannica|access-date=19 June 2020|archive-date=9 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109212541/https://www.britannica.com/topic/Rusyn-people|url-status=live}}</ref> ám chỉ đến lãnh thổ [[Ruthenia]]; người Ukraina sống dưới quyền [[Đế quốc Nga]] được gọi là người Tiểu Nga, đặt theo lãnh thổ [[Tiểu Nga]]. Tên dân tộc Ukraina là một thuật ngữ có liên hệ với [[Quốc gia hetman Cossack]], được sử dụng sau phong trào phục hưng dân tộc Ukraina. Di sản [[người Cossack|Cossack]] thường xuyên được nhấn mạnh, chẳng hạn như trong [[Shche ne vmerla Ukraina|quốc ca Ukraina]].

Các công dân của Ukraina cũng được gọi là người Ukraina bất kể nguồn gốc dân tộc của họ.<ref name="resource.history.org.ua">{{chú thích web |title=УКРАЇНЦІ |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ukraintsi |access-date=2023-08-04 |website=resource.history.org.ua |archive-date=20 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020175531/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ukraintsi |url-status=live }}</ref>

==Tên dân tộc==
{{further|Tên gọi Ukraina}}
Tên dân tộc ''người Ukraina'' chỉ được sử dụng rộng rãi trong thế kỷ 20 sau khi lãnh thổ Ukraina giành được [[Cộng hòa Nhân dân Ukraina|địa vị quốc gia]] riêng biệt vào năm 1917. Từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 16, phần phía tây của lãnh thổ nay là Nga thuộc châu Âu, cùng với lãnh thổ miền bắc Ukraina và Belarus ([[Ruthenia|Tây Rus]]) phần lớn được gọi là ''Rus'', kế tục truyền thống của [[Kiev Rus']]. Người dân trên các lãnh thổ này thường được gọi là ''[[Ruthenia|Rus]]'' hoặc ''[[người Ruthenia|Rusyn]]'' (gọi là Ruthenia tại [[Tây Âu]] và [[Trung Âu]]).<ref>{{chú thích web | url= http://www.encyclopediaofukraine.com/people.asp#Topic_9 | title= The Ukrainian Highlanders: Hutsuls, Boikos, and Lemkos | work= People | publisher= Encyclopediaofukraine.com | date= 16 July 1990 | access-date= 2 November 2012 | quote= The oldest recorded names used for the Ukrainians are Rusyny, Rusychi, and Rusy (from Rus'). | archive-date= 27 November 2020 | archive-url= https://web.archive.org/web/20201127014517/http://www.encyclopediaofukraine.com/people.asp#Topic_9 | url-status= live }}</ref>

[[Tiếng Ukraina]] giống như [[tiếng Nga]] và [[Tiếng Belarus|Belarus]] hiện đại đều bắt nguồn từ [[tiếng Đông Slav Cổ]].<ref>Yermolenko S. Y. (2000). ''[http://litopys.org.ua/ukrmova/um26.htm History of the Ukrainian literary language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191003215442/http://litopys.org.ua/ukrmova/um26.htm|date=3 October 2019}}'' // [[Potebnia Institute of Linguistics]] ([[National Academy of Sciences of Ukraine|NASU]]). ''In Ukrainian''</ref><ref>Rusanivsky V. M. (2000). [http://litopys.org.ua/ukrmova/um27.htm History of the Ukrainian language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409173100/http://www.litopys.org.ua/ukrmova/um27.htm |date=9 April 2022 }} // Potebnia Institute of Linguistics (NASU). ''In Ukrainian''</ref> Tại Tây Âu và Trung Âu thì ngôn ngữ này được gọi là "tiếng Ruthenia". Trong thế kỷ 16 và 17, khi [[Sich Zaporozhia]] được thành lập, tên gọi Ukraina và người Ukraina bắt đầu được sử dụng tại [[Sloboda Ukraina]].<ref>Wilson, Andrew. Ukrainian nationalism in the 1990s: a minority faith. Cambridge University Press, 1997.</ref> Sau khi Sich Zaporozhia suy tàn và [[Đế quốc Nga]] thiết lập quyền bá chủ tại [[Ukraina tả ngạn]], người Nga gọi người Ukraina một cách rộng rãi hơn bằng tên gọi "''người Tiểu Nga"'' (''Malorossy''), đa số giới tinh hoa Ukraina tán thành danh tính Tiểu Nga và tiếp nhận tiếng Nga (do tiếng Ukraina bị đặt ngoài vòng pháp luật trong hầu hết bối cảnh).<ref name="luchenko.com">{{chú thích web|first= Valentyn|last= Luchenko|url= http://luchenko.com/index.php?option=com_content&task=view&id=301&Itemid=50|script-title= uk:Походження назви "Україна"|trans-title= Origin of the name "Ukraine"|language= uk|publisher= luchenko.com|date= 11 February 2009|access-date= 16 March 2016|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20160309161655/http://luchenko.com/index.php?id=301&itemid=50&option=com_content&task=view|archive-date= 9 March 2016}}</ref><ref name="http://litopys.org.ua">{{chú thích web |url= http://litopys.org.ua/ |script-title= uk:Історія України IX-XVIII ст. Першоджерела та інтерпретації |trans-title= History of Ukraine IX-XVIII centuries. Primary Sources and Interpretations |language= uk |publisher= Litopys.org.ua |access-date= 16 March 2016 |archive-date= 10 December 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121210163342/http://litopys.org.ua/anton/ant18.htm |url-status= live }}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite encyclopedia |url= http://litopys.org.ua/rizne/nazva_eu.htm |script-title= uk:Україна. Русь. Назви території і народу |trans-title= Ukraine. Rus'. Names of territories and nationality |language= uk |encyclopedia= Encyclopedia of Ukraine – I |publisher= Litopys.org.ua |year= 1949 |volume= 1 |issue= 12–16 |access-date= 16 March 2016 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211082051/http://litopys.org.ua/rizne/nazva_eu.htm |url-status= live }}</ref> Ngoại danh này (ngày nay được cho là một sự áp đặt nhục nhã của đế quốc) không được phổ biến rộng rãi trong tầng lớp nông dân vốn chiếm đa số trong dân cư.<ref name="Plokhy2008">{{chú thích sách|author= Serhii Plokhy|author-link= Serhii Plokhii|title= Ukraine and Russia: Representations of the Past|url= https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok|url-access= registration|access-date= 16 March 2016|year= 2008|publisher= University of Toronto Press|isbn= 978-0-8020-9327-1|page= [https://archive.org/details/ukrainerussiarep0000plok/page/139 139]}}</ref> Các nông dân Ukraina vẫn gọi quốc gia của họ là "Ukraina" (một tên gọi có liên hệ với Sich Zaporozhia, với [[Quốc gia hetman Cossack|Quốc gia hetman]] và với cuộc đấu tranh chống lại người Ba Lan, người Nga, [[Đế quốc Ottoman|người Thổ Nhĩ Kỳ]] và [[Hãn quốc Krym|người Tatar Krym]]) và gọi bản thân cùng ngôn ngữ của họ là [[người Rusyn|người Ruthenia]]/[[tiếng Ruthenia]].<ref name="http://litopys.org.ua"/><ref name="ReferenceA"/>{{qn|date= January 2016}}

Cuốn sách ''Eneyida'' (Aeneid) của [[Ivan Kotliarevsky]] được xuất bản vào năm 1798 đã giúp thiết lập ngôn ngữ Ukraina hiện đại, cùng với sự hồi sinh sau đó của truyền thống và văn hóa dân tộc, tên dân tộc ''Ukraina'' và khái niệm về ngôn ngữ Ukraina trở nên nổi bật hơn vào đầu thế kỷ 19 và dần dần thay thế các từ "Rusyn" và "Ruthenia". Ở những khu vực nằm ngoài quyền kiểm soát của nhà nước Nga/Liên Xô cho đến giữa thế kỷ 20 ([[Tây Ukraina]]), người Ukraina được gọi bằng những cái tên đã có từ trước của họ.<ref name="luchenko.com"/><ref name="http://litopys.org.ua"/><ref name="ReferenceA"/><ref name="Wolczuk2001">{{chú thích sách|author= Kataryna Wolczuk|title= The Moulding of Ukraine: The Constitutional Politics of State Formation|url= https://books.google.com/books?id=Fj3WXcl_kcoC&pg=PA32|access-date= 16 March 2016|year= 2001|publisher= Central European University Press|isbn= 978-963-9241-25-1|page= 32|archive-date= 10 April 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230410143409/https://books.google.com/books?id=Fj3WXcl_kcoC&pg=PA32|url-status= live}}</ref> Tên gọi ''người Ukraina'' ban đầu được sử dụng phổ biến tại miền [[Trung Ukraina]]<ref>{{chú thích web|url= http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CA%5CL%5CAll6UkrainianNationalCongress.htm|title= All-Ukrainian National Congress|publisher= Encyclopediaofukraine.com|year= 1984|access-date= 16 March 2016|archive-date= 1 November 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20201101211327/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CA%5CL%5CAll6UkrainianNationalCongress.htm|url-status= live}}</ref><ref>{{chú thích web |url= http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CN%5CUniversalsoftheCentralRada.htm |title= Universals of the Central Rada |publisher= Encyclopediaofukraine.com |access-date= 2 November 2012 |archive-date= 1 November 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201101211332/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CN%5CUniversalsoftheCentralRada.htm |url-status= live }}</ref> và không có chỗ đứng vững chắc tại [[Galicia (Đông Âu)|Galicia]] và [[Bukovina]] cho đến cuối thế kỷ 19, tại [[Ruthenia Karpat|Ngoại Karpat]] cho đến thập niên 1930, và tại [[vùng Prešov]] cho đến cuối thập niên 1940.<ref>{{chú thích web|author= Himka, John-Paul|author-link= John-Paul Himka|url= http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CR%5CU%5CRuthenians.htm|title= Ruthenians|publisher= Encyclopediaofukraine.com|year= 1993|access-date= 16 March 2016|archive-date= 1 November 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20201101211335/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CR%5CU%5CRuthenians.htm|url-status= live}} "A historic name for Ukrainians corresponding to the Ukrainian rusyny"</ref><ref>{{chú thích web|author1= Lev, Vasyl|author2= Vytanovych, Illia|url= http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CP%5CO%5CPopulismWesternUkrainian.htm|title= Populism, Western Ukrainian|publisher= Encyclopediaofukraine.com|year= 1993|access-date= 16 March 2016|archive-date= 1 November 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20201101211341/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CP%5CO%5CPopulismWesternUkrainian.htm|url-status= live}}</ref><ref>{{chú thích web|author= Baranovska N. M.|url=http://ena.lp.edu.ua:8080/bitstream/ntb/14054/1/20_130-135_Vis724_Armiya.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219012625/http://ena.lp.edu.ua:8080/bitstream/ntb/14054/1/20_130-135_Vis724_Armiya.pdf|archive-date=19 December 2013|script-title=uk:Актуалізація ідей автономізму та федералізму в умовах національної революції 1917–1921 рр. як шлях відстоювання державницького розвитку України|trans-title=Actualization of ideas of autonomy and federalism in the conditions of the national revolution of 1917–1921 as a path to defending the development of the statehood of Ukraine|language=uk|publisher=Lviv Polytechnic National University|year=2012|access-date=15 March 2016}}</ref>

Tên gọi hiện đại ''Ukraintsi'' (người Ukraina) bắt nguồn từ ''Ukraina'', một tên gọi được ghi lại lần đầu vào năm 1187.<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/people.asp#Topic_1|title=Ukrainians and the Ukrainian Language|publisher=Encyclopediaofukraine.com|year=1990|access-date=16 March 2016|archive-date=27 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127014517/http://www.encyclopediaofukraine.com/people.asp#Topic_1|url-status=live}}</ref> Một số thuyết khoa học cố gắng giải thích [[từ nguyên]] của thuật ngữ này. Theo thuyết truyền thống, nó bắt nguồn từ gốc Slav nguyên thủy *kraj-, có hai nghĩa, một nghĩa là quê hương như trong "''nash rodnoi kraj''" (quê hương chúng ta), và nghĩa khác là "rìa, ranh giới", và ban đầu có nghĩa là "ngoại vi", "miền biên giới" hay "khu vực biên giới".<ref name="litopys.org.ua"/><ref>{{chú thích sách|last=Vasmer|first=Max|author-link=Max Vasmer|title=Russisches etymologisches Wörterbuch|publisher=Winter|location=[[Heidelberg]]|year=1953–1958|volume=1–3|language=de}}; Russian translation:{{chú thích sách|last=Fasmer|first=Maks|author-link=Max Vasmer|others=transl. Oleg N. Trubačev|title=Ėtimologičeskij slovar' russkogo jazyka|publisher=Progress|location=Moscow|year=1964–1973|volume=1–4|url=http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=%2Fusr%2Flocal%2Fshare%2Fstarling%2Fmorpho&basename=%5Cusr%5Clocal%5Cshare%5Cstarling%5Cmorpho%5Cvasmer%5Cvasmer&text_word=%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&method_word=beginning|access-date=31 October 2011|archive-date=19 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919205412/https://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=%2Fusr%2Flocal%2Fshare%2Fstarling%2Fmorpho&basename=%5Cusr%5Clocal%5Cshare%5Cstarling%5Cmorpho%5Cvasmer%5Cvasmer&text_word=%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0&method_word=beginning|url-status=live}}</ref><ref name="gaida">{{chú thích web|title=Ф.А. Гайда. От Рязани и Москвы до Закарпатья. Происхождение и употребление слова "украинцы" // Родина. 2011. № 1. С. 82–85|publisher=Edrus.org|url=http://www.edrus.org/content/view/22784/56/|access-date=30 October 2012|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923233814/http://www.edrus.org/content/view/22784/56/|url-status=dead}}</ref> Theo thuyết khác thì thuật ngữ ''ukraina'' cần được phân biệt với thuật ngữ ''okraina'': trong khi thuật ngữ sau có nghĩa là "miền biên giới", thuật ngữ trước mang nghĩa "mảnh đất bị cắt" nên mang hàm nghĩa "đất của chúng tôi", "đất được giao cho chúng tôi".<ref name="litopys.org.ua">{{chú thích web|url=http://litopys.org.ua/rizne/nazva_eu.htm|title=З Енциклопедії Українознавства; Назва "Україна"|publisher=Litopys.org.ua|access-date=2 November 2012|archive-date=11 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211082051/http://litopys.org.ua/rizne/nazva_eu.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm|title=Україна" – це не "окраїна|publisher=Litopys.org.ua|access-date=2 November 2012|archive-date=16 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116034417/http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm|url-status=live}}</ref>

Trong ba thế kỷ qua, dân cư Ukraina trải qua các thời kỳ [[Ba Lan hoá]] và [[Nga hóa]], nhưng họ vẫn bảo tồn một nền văn hóa chung và ý thức về bản sắc chung.<ref name="encyclopediaofukraine.com">{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CS%5CT%5CStruggleforIndependence1917hD720.htm|title=Struggle for Independence (1917–20)|publisher=Encyclopediaofukraine.com|access-date=2 November 2012|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211351/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CS%5CT%5CStruggleforIndependence1917hD720.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web
|author=Mace, James
|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainization.htm
|title=Ukrainization
|publisher=Encyclopedia of Ukraine
|year=1993
|access-date=16 March 2016
|archive-date=1 November 2020
|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211356/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainization.htm
|url-status=live
}}</ref>

==Phân bổ địa lý==
[[Tập tin:Uk1920.png|left|thumb|Người Ukraina định cư trên khắp thế giới vào năm 1920]]
[[Tập tin:Ethnic-Ukrainians.jpg|left|thumb|"Bản đồ dân tộc học Ukraina" được in ngay sau [[Chiến tranh thế giới thứ hai]]. Vùng đất có nhiều người dân tộc Ukraina sinh sống có màu hoa hồng.]]
[[Tập tin:Ukraine census 2001 Ukrainians.svg|left|thumb|Dân số người dân tộc Ukraina tại Ukraina theo tỉnh (2001)]]
{{Main|người Ukraina tha hương}}

Hầu hết người dân tộc Ukraina sinh sống tại Ukraina, tại quốc gia này họ chiếm khoảng 3/4 dân số. Cộng đồng người Ukraina đông nhất bên ngoài Ukraina là tại Nga với khoảng 1,9 triệu công dân Nga nhận là thuộc dân tộc Ukraina, trong khi hàng triệu công dân Nga khác (chủ yếu tại miền Nam Nga) có một phần tổ tiên là người Ukraina.<ref name="rus2010">[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls Ethnic composition of the population of the Russian Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105043245/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls |date=5 January 2016 }} / [http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm Information materials on the final results of the 2010 Russian census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140322063857/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm |date=22 March 2014 }} {{in lang|ru}}</ref> Chẳng hạn như cư dân vùng [[Kuban]] bị dao động giữa ba danh tính: Ukraina, Nga (một danh tính được chế độ Xô viết ủng hộ) và "[[Cossack]]".<ref name="Ukrainians_IEU">{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm |title=Ukrainians |publisher=Encyclopediaofukraine.com |date=16 July 1990 |access-date=30 October 2012 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090354/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm%20 |url-status=live }} in: Roman Senkus et al. (eds.), ''The Internet Encyclopedia of Ukraine'', revised and updated content based on the five-volume Encyclopedia of Ukraine (University of Toronto Press, 1984–93) edited by Volodymyr Kubijovyc (vols. 1–2) and Danylo Husar Struk (vols. 3–5). Canadian Institute of Ukrainian Studies (CIUS) (University of Alberta/University of Toronto).</ref> Khoảng 800.000 người có tổ tiên Ukraina sống tại [[Viễn Đông Nga]] trong một khu vực từng được gọi là "[[Ukraina Xanh]]".<ref>[http://www.ukrweekly.com/old/archive/2003/180304.shtml Ukrainians in Russia's Far East try to maintain community life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304051255/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2003/180304.shtml |date=4 March 2016 }}. ''The Ukrainian Weekly''. 4 May 2003.</ref>

Trong một cuộc thăm dò quốc gia năm 2011 tại Ukraina, 49% người Ukraina cho biết họ có người thân sống tại Nga.<ref name="al-jazeera">{{chú thích báo |title=Why ethnopolitics doesn't work in Ukraine |url=https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/ethnopolitics-doesn-work-ukraine-190409093526620.html |work=al-Jazeera |date=9 April 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418161131/https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/ethnopolitics-doesn-work-ukraine-190409093526620.html |url-status=live }}</ref>

Theo một số giả định trước đây, ước tính có gần 2,4 triệu người có nguồn gốc Ukraina sống tại Bắc Mỹ (1.359.655 tại Canada và 1.028.492 tại Hoa Kỳ). Một lượng lớn người gốc Ukraina sống tại Brazil (600.000), Kazakhstan (338.022), Moldova (325.235), Argentina (305.000), (Đức) (272.000), Ý (234.354), Belarus (225.734), Uzbekistan (124.602), Cộng hoà Séc (110.245), Tây Ban Nha (90.530–100.000) và Romania (51.703–200.000). Ngoài ra còn có các cộng đồng người Ukraina đông đảo tại các quốc gia như Latvia, Bồ Đào Nha, Pháp, Úc, Paraguay, Anh, Israel, Slovakia, Kyrgyzstan, Áo, Uruguay và [[Nam Tư]] cũ. Nói chung, cộng đồng người Ukraina có mặt ở hơn 120 quốc gia trên thế giới.

Số người Ukraina tại Ba Lan lên khoảng 51.000 người vào năm 2011 (theo điều tra dân số Ba Lan).<ref>{{chú thích web|title=Przynależność narodowo-etniczna ludności – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011. Materiał na konferencję prasową w dniu 29. 01. 2013|url=http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf|website=stat.gov.pl|publisher=[[Central Statistical Office of Poland]]|access-date=19 June 2017|pages=3|archive-date=15 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200515165423/https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Przynaleznosc_narodowo-etniczna_w_2011_NSP.pdf|url-status=live}}</ref> Kể từ năm 2014, người Ukraina gia tăng mạnh việc nhập cư sang Ba Lan.<ref>{{chú thích web|url=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2015-10-19/migration-ukrainians-times-crisis|title=The migration of Ukrainians in times of crisis|date=19 October 2015|access-date=18 June 2017|archive-date=13 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413194712/https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2015-10-19/migration-ukrainians-times-crisis|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://www.reddit.com/r/europe/comments/3xu6a6/there_is_almost_as_many_ukrainian_immigrants_in/|title=There is almost as many Ukrainian immigrants in Poland as 2015 refugees in Europe. r/europe|website=reddit|date=22 December 2015|access-date=18 June 2017|archive-date=8 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220408142823/https://www.reddit.com/r/europe/comments/3xu6a6/there_is_almost_as_many_ukrainian_immigrants_in/|url-status=live}}</ref> Dữ liệu cho thấy lượng công nhân nhập cư Ukraina tại Ba Lan ở mức 1,2<ref name="interia">{{chú thích web|url=http://praca.interia.pl/news-w-polsce-pracuje-ponad-milion-ukraincow,nId,2391654|title=Over 1.2 million Ukrainians working in Poland|website=praca.interia.pl|access-date=20 June 2017|archive-date=2 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102211446/https://praca.interia.pl/news-w-polsce-pracuje-ponad-milion-ukraincow,nId,2391654|url-status=live}}</ref> – 1,3 triệu vào năm 2016.<ref>{{chú thích web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-06/million-migrants-fleeing-putin-score-a-policy-jackpot-for-poland|title=Poland Can't Get Enough of Ukrainian Migrants|date=6 March 2017|access-date=20 June 2017|publisher=Bloomberg L.P.|archive-date=16 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116125947/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-06/million-migrants-fleeing-putin-score-a-policy-jackpot-for-poland|url-status=live}}</ref>

Trong những thập niên cuối của thế kỷ 19, nhiều người Ukraina bị chế độ chuyên quyền Sa hoàng Nga buộc phải chuyển đến các khu vực thuộc Nga tại châu Á, trong khi nhiều người Slav dưới quyền cai trị của [[Áo-Hung]] đã di cư đến [[Tân Thế giới]] để tìm kiếm việc làm và cơ hội kinh tế tốt hơn.<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/picturedisplay.asp?linkpath=pic%5CU%5CK%5CUkrainians_Map.jpg|title=See map: Ukrainians: World Distribution|encyclopedia=[[Encyclopedia of Ukraine]]|access-date=30 October 2012|archive-date=17 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200917163527/http://www.encyclopediaofukraine.com/picturedisplay.asp?linkpath=pic%5CU%5CK%5CUkrainians_Map.jpg|url-status=live}}</ref> Ngày nay, các cộng đồng dân tộc thiểu số Ukraina quy mô lớn cư trú tại [[Người Ukraina tại Nga|Nga]], [[Người Canada gốc Ukraina|Canada]], [[Người Mỹ gốc Ukraina|Hoa Kỳ]], [[Người Brazil gốc Ukraina|Brazil]], [[Người Ukraina tại Kazakhstan|Kazakhstan]], Ý và [[Người Argentina gốc Ukraina|Argentina]]. Theo một số nguồn tin, khoảng 20 triệu người bên ngoài Ukraina được xác định là có nguồn gốc dân tộc Ukraina,<ref name="ucc.ca">{{chú thích web|url=http://www.ucc.ca/2010/05/25/support-the-ukrainian-world-congress-connecting-ukrainians-around-the-world/|title=UWC continually and diligently defends the interests of over 20 million Ukrainians|publisher=[[Ukrainian Canadian Congress]]|date=25 May 2010|access-date=2 November 2012|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225162019/http://www.ucc.ca/2010/05/25/support-the-ukrainian-world-congress-connecting-ukrainians-around-the-world/|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.ukrinform.ua/eng/order/?id=168280|title=Ukrainian diaspora abroad makes up over 20 million|publisher=Ukrinform.ua|date=28 August 2009|access-date=2 November 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120105155543/http://www.ukrinform.ua/eng/order/?id=168280|archive-date=5 January 2012}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.ukraine-travel-advisor.com/ukraine-people.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070329005214/http://www.ukraine-travel-advisor.com/ukraine-people.html|archive-date=29 March 2007|title=20 million Ukrainians live in 46 different countries of the world|publisher=Ukraine-travel-advisor.com|date=5 December 2001|access-date=2 November 2012}}</ref> tuy nhiên dữ liệu chính thức của các quốc gia tương ứng đưa ra cộng lại không quá 10 triệu. Người Ukraina có một trong những cộng đồng tha hương lớn nhất trên thế giới.{{citation needed|date=December 2014}}

==Nguồn gốc==
{{further|người Slav sơ khởi|người Đông Slav|người Ruthenia| Ukraina thời tiền sử}}
[[Người Đông Slav]] xuất hiện từ [[Người Slav Sơ Khai|người Slav sơ khởi]] trong các cuộc di cư của người Slav vào thế kỷ 6 và 7. Nhà nước [[Kiev Rus']] thống nhất người Đông Slav vào thế kỷ 9 đến 13. Các bộ lạc Đông Slav được cho là "người Ukraina nguyên thủy" bao gồm người Volyn, người Drevlya, người Poliania, và người Severia và ít quan trọng hơn là người Ulich, người [[Tivertsi]], và [[người Croat Trắng]].<ref>So sánh:
{{cite encyclopedia
 |article = Ukrainians
 |editor = Volodymyr Kubijovyc
 |editor2 = Danylo Husar Struk
 |encyclopedia = Encyclopedia of Ukraine
 |article-url = http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm
 |publisher = Canadian Institute of Ukrainian Studies (CIUS) (University of Alberta/University of Toronto)
 |date = 1990
 |quote = From the 7th century AD on, proto-Ukrainian tribes are known to have inhabited Ukrainian territory: the Volhynians, Derevlianians, Polianians, and Siverianians and the less significant Ulychians, Tivertsians, and White Croatians.
 |title = Archived copy
 |access-date = 10 November 2009
 |archive-date = 7 January 2019
 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190107090354/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm%20
 |url-status = live
}}</ref> Sử gia [[người Goth]] [[Jordanes]] và các tác gia [[Byzantine]] thế kỷ 6 kể tên hai nhóm người sống tại phần đông-nam của châu Âu: ''Sclavin'' (Tây Slav) và Antes. Người Poliania được xác định là nhóm người sáng lập thành phố [[Kyiv]] và đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhà nước Kiev Rus'.<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CP%5CO%5CPolianians.htm |title=Polianians (poliany) |publisher=Encyclopediaofukraine.com |access-date=2 November 2012 |archive-date=1 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211419/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CP%5CO%5CPolianians.htm |url-status=live }}</ref> Vào đầu thế kỷ thứ 9, [[người Varangia]] sử dụng các tuyến đường thủy của Đông Âu để tấn công quân sự và cho mậu dịch, đặc biệt là [[tuyến đường mậu dịch từ người Varangia đến người Hy Lạp]]. Cho đến thế kỷ 11, những người Varangia này còn có vai trò là những đội quân đánh thuê chủ chốt cho một số vương công tại Kyiv thời trung cổ, cũng như cho một số [[Danh sách hoàng đế Đông La Mã|hoàng đế Byzantine]], trong khi những người khác chiếm giữ các vị trí hành chính quan trọng trong xã hội Kiev Rus', và cuối cùng bị Slav hoá.<ref>{{chú thích web|author=Zhukovsky, Arkadii|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CV%5CA%5CVarangians.htm|title=Varangians|publisher=Encyclopediaofukraine.com|access-date=2 November 2012|quote=...Varangians assimilated rapidly with the local population.|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211425/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CV%5CA%5CVarangians.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web |title=Kyivan Rus' |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyivanRushDA.htm |access-date=2023-04-01 |year=1988 |website=www.encyclopediaofukraine.com |quote=According to some sources, the first Varangian rulers of Rus' were Askold and Dyr. |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326031245/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyivanRushDA.htm |url-status=live }}</ref> Một số tên gọi tiếng Ukraina còn cho thấy dấu vết nguồn gốc [[người Norse|Norse]] do ảnh hưởng từ thời kỳ này, ngoài ra còn có các dấu vết văn hóa khác.<ref>{{chú thích báo|author=Ihor Lysyj|url=http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml|title=The Viking "drakkar" and the Kozak "chaika"|newspaper=[[The Ukrainian Weekly]]|location=Parsippany, New Jersey|date=10 July 2005|access-date=2 November 2012|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211434/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2005/280528.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích web|author=Andriy Pyrohiv|url=http://www.wumag.kiev.ua/wumag_old/archiv/2_98/lavra.htm|title=Vikings and the Lavra Monastery|publisher=Wumag.kiev.ua|year=1998|access-date=2 November 2012|archive-date=1 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120901175358/http://www.wumag.kiev.ua/wumag_old/archiv/2_98/lavra.htm|url-status=live}}</ref>

Các nhóm Đông Slav riêng biệt bắt đầu xuất hiện sự khác biệt vào cuối thời kỳ trung cổ, và dải phương ngữ liên tục Đông Slav được phát triển trong [[Thịnh vượng chung Ba Lan–Litva]], khi [[tiếng Ruthenia]] nổi lên thành một tiêu chuẩn văn viết. Sự phát triển tích cực về khái niệm dân tộc Ukraina và ngôn ngữ Ukraina bắt đầu từ phong trào phục hưng dân tộc Ukraina vào đầu thế kỷ 19, khi người Ruthenia (Руські) đổi tên theo tên khu vực. Trong thời kỳ Xô viết (1917–1991), sử học chính thức nhấn mạnh "sự thống nhất văn hóa của 'người Ukraina nguyên thủy' và 'người Nga nguyên thủy' trong thế kỷ thứ năm và thế kỷ thứ sáu".<ref name="Yekelchyk2004">{{chú thích sách|author=Serhy Yekelchyk|author-link=Serhy Yekelchyk|title=Stalin's Empire of Memory: Russian-Ukrainian Relations in the Soviet Historical Imagination|url=https://books.google.com/books?id=IzSEEqjp9vUC&pg=PA94|access-date=19 March 2016|year=2004|publisher=University of Toronto Press|isbn=978-0-8020-8808-6|page=94|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410144227/https://books.google.com/books?id=IzSEEqjp9vUC&pg=PA94|url-status=live}}</ref>

===Di truyền học===
{{see also|Lịch sử di truyền học tại châu Âu}}
[[Tập tin:Map of Early Neolithic migrations.jpg|thumb|Các cuộc di cư thời đại đồ đá mới khoảng 5000–4000 TCN. Người thuộc [[văn hóa Sredny Stog]] Ấn-Âu nguyên thủy là kết quả của sự kết hợp di truyền giữa [[Người săn bắt hái lượm phương Đông|người săn bắt-hái lượm Đông Âu]] và [[người săn bắt–hái lượm Kavkaz]].]]
Người Ukraina, giống như hầu hết người châu Âu, phần lớn có nguồn gốc từ ba dòng dõi riêng biệt:<ref name="Indo-European"/> Những người săn bắn-hái lượm thời đại đồ đá giữa, xuất thân từ các quần thể gắn liền với nền văn hóa đồ đá cũ [[Epigravettia]];<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Posth, C., Yu, H., Ghalichi, A. |title=Palaeogenomics of Upper Palaeolithic to Neolithic European hunter-gatherers |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |date=2023 |volume=615 |issue=2 March 2023 |pages=117–126 |doi=10.1038/s41586-023-05726-0 |pmid=36859578 |pmc=9977688 |bibcode=2023Natur.615..117P }}</ref> các nông dân châu Âu sơ khởi thời đại đồ đá mới di cư từ Anatolia trong [[Cách mạng đồ đá mới]] 9.000 năm trước;<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Gibbons |first1=Ann |title=Thousands of horsemen may have swept into Bronze Age Europe, transforming the local population |journal=Science |date=21 February 2017 |url=https://www.science.org/content/article/thousands-horsemen-may-have-swept-bronze-age-europe-transforming-local-population |access-date=25 March 2023 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925154535/https://www.science.org/content/article/thousands-horsemen-may-have-swept-bronze-age-europe-transforming-local-population |url-status=live }}</ref> và các mục dân thảo nguyên [[văn hóa Yamnaya|Yamnaya]] bành trướng sang châu Âu từ [[thảo nguyên Pontic–Caspia]] của Ukraina và miền Nam Nga trong bối cảnh [[các cuộc di cư Ấn-Âu]] 5.000 năm trước.<ref name="Indo-European">{{chú thích tạp chí|last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |date=11 June 2015 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |issn=0028-0836 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |bibcode=2015Natur.522..207H |arxiv=1502.02783}}</ref>

Trong một cuộc khảo sát 97 bộ gen về tính đa dạng trong trình tự bộ gen đầy đủ của những người tự nhận là dân tộc Ukraina đến từ Ukraina, một nghiên cứu đã xác định được hơn 13 triệu biến thể di truyền, chiếm khoảng 1/4 tổng số đa dạng di truyền được phát hiện tại châu Âu.<ref>{{chú thích tạp chí |last1= Oleksyk |first1= Taras K |last2= Wolfsberger |first2= Walter W |last3= Weber |first3= Alexandra M |last4= Shchubelka |first4= Khrystyna |last5= Oleksyk |first5= Olga |last6= Levchuk |first6= Olga |last7= Patrus |first7= Alla |last8= Lazar |first8= Nelya |last9= Castro-Marquez |first9= Stephanie O |last10= Hasynets |first10= Yaroslava |last11= Boldyzhar |first11= Patricia |last12= Neymet |first12= Mikhailo |last13= Urbanovych |first13= Alina |last14= Stakhovska |first14= Viktoriya |last15= Malyar |first15= Kateryna |last16= Chervyakova |first16= Svitlana |last17= Podoroha |first17= Olena |last18= Kovalchuk |first18= Natalia |last19= Rodriguez-Flores |first19= Juan L |last20= Zhou |first20= Weichen |last21= Medley |first21= Sarah |last22= Battistuzzi |first22= Fabia |last23= Liu |first23= Ryan |last24= Hou |first24= Yong |last25= Chen |first25= Siru |last26= Yang |first26= Huanming |last27= Yeager |first27= Meredith |last28= Dean |first28= Michael |last29= Mills |first29= Ryan |last30= Smolanka |first30= Volodymyr |date= 2021 |title= Genome diversity in Ukraine |url= https://academic.oup.com/gigascience/article/10/1/giaa159/6079618 |journal= GigaScience |volume= 10 |issue= 1 |pages= |doi= 10.1093/gigascience/giaa159 |pmid= 33438729 |pmc= 7804371 |access-date= 17 January 2021 |doi-access= free |archive-date= 12 March 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220312102545/https://academic.oup.com/gigascience/article/10/1/giaa159/6079618 |url-status= live }}</ref> Trong số này, gần 500.000 biến thể trước đây không được ghi nhận và có thể là độc nhất đối với nhóm dân cư này. Các đột biến có liên quan về mặt y tế phổ biến trong bộ gen của Ukraina khác biệt đáng kể so với các trình tự bộ gen khác của châu Âu, đặc biệt là từ Tây Âu và Nga.{{citation needed|date=April 2021}} Bộ gen của người Ukraina tạo thành một cụm duy nhất nằm giữa một bên là miền Bắc, và một bên là dân cư Tây Âu.
[[Tập tin:Principal Component Analysis of European populations from the Genome Ukraine Project.png|thumb|Phân tích thành phần chính của dân cư châu Âu từ Dự án bộ gen Ukraina]]
[[Tập tin:Structure plot of European populations from the Genome Ukraine Project.jpg|thumb|Sơ đồ cấu trúc của quần thể châu Âu từ Dự án bộ gen Ukraina]]
Có sự trùng lặp đáng kể với dân cư Trung Âu cũng như với người dân từ [[Balkan]]. Ngoài khoảng cách địa lý gần gũi giữa các quần thể này, điều này cũng có thể phản ánh sự đại diện không đầy đủ của mẫu từ các quần thể xung quanh.

Nguồn gen Ukraina bao gồm các nhóm đơn bội Y sau đây, theo thứ tự từ phổ biến nhất:<ref>Kushniarevich A, Utevska O (2015) "Genetic Heritage of the Balto-Slavic Speaking Populations: A Synthesis of Autosomal, Mitochondrial and Y-Chromosomal Data"</ref>

* [[R1a]] (43%)
* [[Haplogroup I-M438|I2a]] (23%)
* [[R1b]] (8%)
* [[E1b1b]] (7%)
* [[Nhóm đơn bội I-M253|I1]] (5%)
* [[Nhóm đơn bội N-M231|N1]] (5%)
* [[Nhóm đơn bội J-M172|J2]] (4%)
* [[Nhóm đơn bội G-M201|G]] (3%)
* [[Nhóm đơn bội T-M184|T]] (1%)

Hầu như tất cả người Ukraina R1a đều mang [[R1a]]-Z282; R1a-Z282 chỉ được tìm thấy đáng kể ở Đông Âu.<ref name="Luca Giacomo Benincasa Popa 2006 pp. 132–139">{{chú thích tạp chí |format= PDF |last1= Di Luca | first1= F. | last2= Giacomo | first2= F. | last3= Benincasa | first3= T. | last4= Popa | first4= L.O. | last5= Banyko |first5= J. |last6= Kracmarova |first6= A. |last7= Malaspina |first7= P. |last8= Novelletto |first8= A. |last9= Brdicka |first9= R. |title= Y-chromosomal variation in the Czech Republic |journal= American Journal of Physical Anthropology |volume= 132 |issue= 1 |year= 2006 |pages= 132–139 |url= https://www.researchgate.net/publication/6718583 | doi= 10.1002/ajpa.20500 |access-date= 16 March 2016 |pmid= 17078035 |hdl= 2108/35058 |hdl-access= free}}</ref> [[Tỉnh Chernivtsi]] là khu vực duy nhất tại Ukraina nơi nhóm đơn bội I2a xuất hiện thường xuyên hơn R1a, thậm chí ít thường xuyên hơn nhiều so với ở [[tỉnh Ivano-Frankivsk]].<ref>{{chú thích tạp chí |last1= Utevska |first1= O. M. |last2= Chukhraeva |first2= M. I. |last3= Agdzhoyan |first3= A. T. |last4= Atramentova |first4= L. A. |last5= Balanovska |first5= E. V. |last6= Balanovsky |first6= O. P. |title= Populations of Transcarpathia and Bukovina on the genetic landscape of surrounding regions |journal= Visnyk of Dnipropetrovsk University. Biology, Medicine |date= 21 September 2015 |volume= 6 |issue= 2 |pages= 133–140 |doi= 10.15421/021524 |url= http://oaji.net/articles/2015/922-1450176147.pdf |doi-access= free |access-date= 22 October 2016 |archive-date= 24 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210224025357/http://oaji.net/articles/2015/922-1450176147.pdf |url-status= live }}</ref> So với các láng giềng phía bắc và phía đông, người Ukraina có tỷ lệ tương tự nhóm đơn bội R1a-Z280 (43%) trong dân cư của họ—so với [[người Belarus]], [[người Nga]], và [[người Litva]] và (lần lượt là 55%, 46% và 42%). Các nhóm dân cư ở Đông Âu chưa bao giờ là người Slav cũng vậy. Người Ukraina ở tỉnh Chernivtsi (gần biên giới Romania) có tỷ lệ I2a cao hơn so với R1a, điều đặc trưng của khu vực Balkan, nhưng tỷ lệ nhỏ hơn so với người Nga thuộc dòng dõi N1c1 được tìm thấy trong các nhóm người Finn, Balt và Siberia, và cũng ít R1b hơn người Tây Slav.<ref name="Semino2000">{{chú thích tạp chí | author1= Semino O. | author2= Passarino G. |author3= Oefner P.J. |author4= Lin A.A. |author5= Arbuzova S. |author6= Beckman L.E. |author7= De Benedictis G. |author8= Francalacci P. |author9= Kouvatsi A. |author10= Limborska S. |author11= Marcikiae M. |author12= Mika A. |author13= Mika B. |author14= Primorac D. |author15= Santachiara-Benerecetti A.S. |author16= Cavalli-Sforza L.L. |author17= Underhill P.A. |title= The Genetic Legacy of Paleolithic ''Homo sapiens sapiens'' in Extant Europeans: A Y Chromosome Perspective |journal= Science | volume= 290 | issue= 5494 | year= 2000 | pages= 1155–1159 |doi= 10.1126/science.290.5494.1155 |pmid= 11073453| bibcode= 2000Sci...290.1155S }}</ref><ref name="Varzari2006">Alexander Varzari, "Population History of the Dniester-Carpathians: Evidence from Alu Insertion and Y-Chromosome Polymorphisms" (2006)</ref><ref name="Pericic2005" >
Marijana Peričić et al. 2005, [https://web.archive.org/web/20110624174942/http://mbe.oxfordjournals.org/content/22/10/1964.full High-Resolution Phylogenetic Analysis of Southeastern Europe Traces Major Episodes of Paternal Gene Flow Among Slavic Populations.]
</ref> Về mặt phân bố nhóm đơn bội, kiểu gen của người Ukraina gần giống nhất với kiểu của người Belarus. Sự hiện diện của dòng dõi N1c được giải thích là do sự đóng góp của các bộ lạc Finn đã đồng hoá.<ref>
{{chú thích tạp chí
 | title= Gene Pool Structure of Eastern Ukrainians as Inferred from the Y-Chromosome Haplogroups
 | journal= Russian Journal of Genetics | volume= 40 | issue= 3
 | pages= 326–331 | date= 1 March 2004
| doi= 10.1023/B:RUGE.0000021635.80528.2f
 | last1 = Kharkov |first1 = V. N. |last2= Stepanov | first2= V. A. | last3= Borinskaya | first3= S. A. | last4= Kozhekbaeva | first4= Zh. M. | last5= Gusar | first5= V. A. | last6= Grechanina |first6= E. Ya. |last7= Puzyrev |first7= V. P. |last8= Khusnutdinova |first8= E. K. |last9= Yankovsky | first9= N. K. | s2cid= 25907265
}}
</ref>

==Dân tộc liên quan==
[[Tập tin:Huculi 1902.png|left|thumb|200px|Chân dung [[người Hutsul]], sống tại [[dãy núi Karpat]], 1902]]
Trong Ukraina và các khu vực lân cận, có một số phân nhóm dân tộc riêng biệt khác, đặc biệt là ở miền tây Ukraina: những nơi như [[Ruthenia Karpat|Zakarpattia]] và [[Galicia (Đông Âu)|Halychyna]]. Trong số đó được biết đến nhiều nhất là [[người Hutsul]],<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CH%5CU%5CHutsuls.htm |title=A Ukrainian ethnic group which until 1946 lived in the most western part of Ukraine – Hutsuls |publisher=Encyclopediaofukraine.com |date=1919-01-07 |access-date=2012-11-02 |archive-date=1 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211502/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CH%5CU%5CHutsuls.htm |url-status=live }}</ref> người Volyn, người [[Boyko]] và [[người Lemko]] (còn được gọi là [[người Rusyn|Karpat-Rusyn]] – bắt nguồn từ '' [[người Ruthenia]] Karpat''),<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CL%5CE%5CLemkos.htm |title=A Ukrainian ethnic group which until 1946 lived in the most western part of Ukraine – Lemkos |publisher=Encyclopediaofukraine.com |date=16 August 1945 |access-date=2 November 2012 |archive-date=1 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211509/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CL%5CE%5CLemkos.htm |url-status=live }}</ref> mỗi phân nhóm có khu vực định cư, phương ngữ, trang phục, loại hình nhân chủng học và truyền thống dân gian cụ thể.

==Lịch sử==
{{further|Lịch sử Ukraina}}
===Lịch sử sơ khởi===
[[Tập tin:Ukrainians Nobility.jpg|thumb|[[Konstanty Ostrogski|Kostiantyn Ostrozkyi]] (thân vương, trên trái), [[Kirill Razumovski|Kyrylo Rozumovskyi]] (hetman, trên phải), [[Ivan Mazepa]] (hetman, dưới trái), [[Ivan Paskevich|Ivan Paskevych]] (thân vương, nguyên soái, dưới phải)]]
[[Tập tin:Ilja Jefimowitsch Repin 009.jpg|thumb|right|[[Người Zaporozhe viết thư cho sultan Thổ Nhĩ Kỳ|Hồi đáp của người Cossack Zaporozhia]] đến Sultan [[Mehmed IV]] của Ottoman. [[Ilya Repin]] vẽ từ 1880 đến 1891. Hai mâu bên trái được bao với các màu sắc truyền thống của Ukraina – xanh/vàng và đỏ/đen.]]
[[Tập tin:Іван_Франко.jpg|thumb|100px|[[Ivan Franko]], nhà văn và nhà thơ Ukraina]]
[[Tập tin:Taras Shevchenko - portrait by Ivan Kramskoi.jpg|left|thumb|100px|[[Taras Shevchenko]], thi sĩ dân tộc Ukraina]]

Ukraina có một lịch sử đầy biến động, một phần là bởi vị trí địa lý của nước này. Vào thế kỷ thứ 9, [[người Varangia]] từ [[Scandinavia]] chinh phục các bộ lạc Slav nguyên thủy trên lãnh thổ Ukraina, Belarus và miền tây nước Nga ngày nay và đặt nền móng cho nhà nước [[Kiev Rus']]. Tổ tiên của dân tộc Ukraina như người Poliania có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và văn minh hóa nhà nước Kiev Rus'. Cuộc chiến giữa các vương công Rus', bắt đầu sau khi [[Yaroslav Thông thái]] qua đời<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CY%5CA%5CYaroslavtheWise.htm |title=Grand prince of Kyiv from 1019; son of Grand Prince Volodymyr the Great and Princess Rohnida of Polatsk |publisher=Encyclopediaofukraine.com |access-date=2 November 2012 |archive-date=1 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211513/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CY%5CA%5CYaroslavtheWise.htm |url-status=live }}</ref> khiến cho nhà nước bị phân chia về chính trị thành một số thân vương quốc. Tranh chấp giữa các vương công khiến Kiev Rus' dễ bị bên ngoài tấn công, và cuối cùng [[Mông Cổ xâm lược Rus|cuộc xâm lược của quân Mông Cổ]] vào năm 1236 và 1240 đã phá hủy nhà nước. Một quốc gia quan trọng khác trong lịch sử Ukraina là [[Vương quốc Galicia–Volyn|Vương quốc Ruthenia]] (1199–1349).<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CK%5CY%5CKyivanRushDA.htm |title=The first state to arise among the Eastern Slavs |publisher=Encyclopediaofukraine.com |access-date=2 November 2012 |archive-date=1 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211518/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CK%5CY%5CKyivanRushDA.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CG%5CA%5CGalicia6VolhyniaPrincipalityof.htm |title=A state founded in 1199 by Roman Mstyslavych, the prince of Volhynia from 1170, who united Galicia and Volhynia under his rule |publisher=Encyclopediaofukraine.com |access-date=2 November 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304185446/http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?addbutton=pages%5Cg%5Ca%5Cgalicia6volhyniaprincipalityof.htm |url-status=live }}</ref>

Nhà nước quan trọng thứ ba đối với người Ukraina là [[Quốc gia hetman Cossack]]. Người Cossack của [[Zaporizhzhia (vùng)|Zaporizhzhia]] kể từ cuối thế kỷ 15 đã kiểm soát phần hạ lưu của [[sông Dnepr]], nằm giữa Nga, Ba Lan và [[Hãn quốc Krym|người Tatar Krym]], với thủ đô [[Sich Zaporozhia]] được củng cố phòng thủ. Hetman [[Bohdan Khmelnytsky]] là một trong những nhân vật chính trị nổi tiếng nhất và đồng thời gây tranh cãi nhất trong lịch sử thời kỳ cận đại của Ukraina. Ông là một nhà lãnh đạo quân sự tài năng, thành tựu lớn nhất của ông trong quá trình [[Khởi nghĩa Khmelnytsky|cách mạng dân tộc]] là việc thành lập Quốc gia hetman Cossack của Quân đoàn Zaporozhia (1648–1782). Thời kỳ [[Thời kỳ Hủy diệt (lịch sử Ukraina)|Hủy diệt]] vào cuối thế kỷ 17 trong lịch sử Ukraina có đặc trưng là chế độ nhà nước Ukrain tan rã và sự suy tàn nói chung. Trong [[thời kỳ Hủy diệt (Ukraina)|thời kỳ Hủy diệt]], Ukraina bị chia cắt dọc theo sông Dnepr thành [[Ukraina tả ngạn]] và [[Ukraina hữu ngạn]], và hai nửa này trở nên thù địch với nhau. Các nhà lãnh đạo Ukraina trong thời kỳ này được đánh giá phần lớn là những kẻ cơ hội và có ít tầm nhìn, họ không thể tập hợp được sự ủng hộ rộng rãi của quần chúng cho các chính sách của họ.<ref>{{chú thích web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CR%5CU%5CRuin.htm |title=The disintegration of Ukrainian statehood and general decline – Ruina |publisher=Encyclopediaofukraine.com |access-date=2 November 2012 |archive-date=16 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116035648/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CR%5CU%5CRuin.htm |url-status=live }}</ref> Có khoảng 4 triệu người Ukraina vào cuối thế kỷ 17.<ref>Ukraine, Orest Subtelny, page 152, 2000</ref>

Vào giai đoạn cuối của [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]], một cuộc đấu tranh mạnh mẽ [[chiến tranh giành độc lập Ukraina|vì một nhà nước Ukraina độc lập]] được phát triển trên các lãnh thổ miền trung Ukraina, cho đến năm 1917 thì vùng này vẫn là một phần của [[Đế quốc Nga]]. Chính phủ Ukraina mới thành lập được gọi là [[Rada Trung ương]], đứng đầu là [[Mykhailo Hrushevsky]]. Chính phủ ban hành bốn phổ cập, trong đó phổ cập thứ tư vào ngày 22 tháng 1 năm 1918 đã tuyên bố độc lập và chủ quyền của [[Cộng hòa Nhân dân Ukraina]] (UNR) vào ngày 25 tháng 1 năm 1918. Phiên họp của Rada Trung ương ngày 29 tháng 4 năm 1918 phê chuẩn Hiến pháp của Cộng hòa Nhân dân Ukraina và bầu Hrushevsky làm tổng thống.<ref name="encyclopediaofukraine.com"/>

===Thời Liên Xô===
{{see also|Executed Renaissance|Ukraina hóa}}
[[Tập tin:Famine Kharkov girl and goat 1933.jpg|thumb|Một cô gái tại [[Kharkiv]] trong [[Holodomor]]]]
[[Tập tin:Valentin_Glushko_on_a_2008_Russian_coin;_RR5110-0084R.png|thumb|100px|[[Valentin Glushko]], nhà thiết kế động cơ tên lửa trong chương trình không gian của Liên Xô.]]
Trong thập niên 1920, theo chính sách Ukraina hóa do nhà lãnh đạo cộng sản dân tộc [[Mykola Skrypnyk]] theo đuổi, giới lãnh đạo Liên Xô khuyến khích sự phục hưng về văn hóa và ngôn ngữ dân tộc Ukraina. Ukraina hóa là một phần trong chính sách [[Korenizatsiia]] (nghĩa đen là bản địa hóa) trên toàn Liên Xô.

Trong thời gian 1932–1933, hàng triệu người Ukraina bị chế độ Xô viết bỏ đói, dẫn đến nạn đói lớn được gọi là [[Holodomor]].<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7111296.stm Ukraine remembers famine horror] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731094354/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7111296.stm |date=31 July 2012 }}". BBC News. 24 November 2007.</ref> Chế độ Xô viết giữ im lặng về Holodomor và không cung cấp viện trợ nào cho các nạn nhân hoặc những người sống sót. Nhưng tin tức và thông tin về những gì đang diễn ra đã đến được phương Tây và gây ra phản ứng của công chúng ở Tây Ukraina do Ba Lan cai trị và trong cộng đồng người Ukraina tha hương. Kể từ thập niên 1990, nhà nước Ukraina độc lập, đặc biệt là dưới thời Tổng thống [[Viktor Yushchenko]], các phương tiện truyền thông đại chúng và các tổ chức học thuật Ukraina, nhiều chính phủ nước ngoài, hầu hết các học giả Ukraina và nhiều học giả nước ngoài đã nhìn nhận và viết về Holodomor là tội ác diệt chủng và đưa ra các tuyên bố và ấn phẩm chính thức liên quan đến vấn đề đó. Các ước tính học thuật hiện đại về thiệt hại trực tiếp về nhân mạng do nạn đói nằm trong khoảng 2,6 triệu<ref name="Vallin">France Meslè et Jacques Vallin avec des contributions de Vladimir Shkolnikov, Serhii Pyrozhkov et Serguei Adamets, [http://www.ined.fr/en/publications/cahiers/mortalite-et-causes-de-deces-en-ukraine-au-xxe-siecle-cd-rom-en/ Mortalite et cause de dècès en Ukraine au XX siècle] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180613015349/https://www.ined.fr/en/publications/cahiers/mortalite-et-causes-de-deces-en-ukraine-au-xxe-siecle-cd-rom-en/ |date=13 June 2018 }} p.28, see also France Meslé, Gilles Pison, Jacques Vallin [http://www.ined.fr/en/publications/population-and-societies/france-ukraine-demographic-twins-separated-by-history-en/ France-Ukraine: Demographic Twins Separated by History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180917220447/https://www.ined.fr/en/publications/population-and-societies/france-ukraine-demographic-twins-separated-by-history-en/ |date=17 September 2018 }}, ''Population and societies'', N°413, juin 2005</ref><ref name="Vallin2">Jacques Vallin, France Mesle, Serguei Adamets, Serhii Pyrozhkov, [http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00324720215934 A New Estimate of Ukrainian Population Losses during the Crises of the 1930s and 1940s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220323205135/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00324720215934|date=23 March 2022}}, ''[[Population Studies]]'', Vol. 56, No. 3. (November 2002), pp. 249–264</ref> (3–3,5 triệu)<ref name="HowMany">{{chú thích tạp chí|first=Stanislav |last=Kulchytsky |url=http://www.zerkalo-nedeli.com:80/nn/show/420/36833 |script-title=ru:Сколько нас погибло от Голодомора 1933 года? |trans-title=How many of us died from Holodomor in 1933? |language=ru |journal=[[Zerkalo Nedeli]] |date=23–29 November 2002 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061128150638/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/420/36833 |archive-date=28 November 2006 }}<br />{{chú thích tạp chí|first=Stanislav |last=Kulchytsky |url=http://www.zn.kiev.ua/ie/show/420/36833/ |script-title=uk:Скільки нас загинуло під Голодомору 1933 року? |trans-title=How many of us died during the Holodomor 1933? |language=uk |journal=[[Zerkalo Nedeli]] |date=23–29 November 2002 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030201130718/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/420/36833/ |archive-date=1 February 2003 }}</ref> và 12 triệu<ref>Rosefielde, Steven. "Excess Mortality in the Soviet Union: A Reconsideration of the Demographic Consequences of Forced Industrialization, 1929–1949." Soviet Studies 35 (July 1983): 385–409</ref> mặc dù các con số cao hơn nhiều thường được công bố trên các phương tiện truyền thông và được trích dẫn trong các cuộc tranh luận chính trị.<ref name=finn>Peter Finn, [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/04/26/AR2008042602039.html?sub=new Aftermath of a Soviet Famine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021072458/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/04/26/AR2008042602039.html?sub=new |date=21 October 2014 }}, ''[[The Washington Post]]'', 27 April 2008, "There are no exact figures on how many died. Modern historians place the number between 2.5 million and 3.5 million. Yushchenko and others have said at least 10 million were killed."</ref> Tính đến tháng 3 năm 2008, [[Verkhovna Rada|quốc hội Ukraina]] và chính phủ của một số quốc gia, bao gồm cả Hoa Kỳ, đã công nhận Holodomor là một hành động [[diệt chủng]].<ref>[http://www.bbc.com/ukrainian/domestic/story/2008/03/080313_latvia_holodomor_oh.shtml "Латвія визнала Голодомор ґеноцидом"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150819141112/http://www.bbc.com/ukrainian/domestic/story/2008/03/080313_latvia_holodomor_oh.shtml |date=19 August 2015 }}</ref>

Sau [[Cuộc xâm lược Ba Lan (1939)|Cuộc xâm chiếm Ba Lan]] vào tháng 9 năm 1939, quân đội Đức và Liên Xô phân chia lãnh thổ Ba Lan. Do đó, [[Đông Galicia]] và [[Volyn]] cùng dân cư Ukraina tại đó trở thành một phần của [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina|Ukraina Xô viết]]. Khi quân đội [[Chiến dịch Barbarossa|Đức xâm chiếm Liên Xô]] vào ngày 22 tháng 6 năm 1941, những khu vực đó tạm thời trở thành một phần của [[Reichskommissariat Ukraina]] do Đức Quốc xã kiểm soát. Tổng cộng, số người dân tộc Ukraina chiến đấu trong hàng ngũ Quân đội Liên Xô ước tính từ 4,5 triệu đến 7 triệu. Lực lượng du kích ủng hộ Liên Xô tại Ukraina ước tính là 47.800 người từ khi bắt đầu chiếm đóng và lên đến 500.000 người vào thời kỳ đỉnh cao trong năm 1944, với khoảng 50% là người dân tộc Ukraina. Trong số ước tính 8,6 triệu tổn thất nhân mạng của quân đội Liên Xô, có 1,4 triệu người thuộc dân tộc Ukraina.

===Bản đồ lịch sử Ukraina===
Nhà nước Ukraina đã chiếm giữ một số vùng lãnh thổ kể từ khi thành lập ban đầu. Tuy nhiên, hầu hết các lãnh thổ này đều nằm ở Đông Âu, như được mô tả trong các bản đồ trong thư viện bên dưới, đôi khi cũng đã mở rộng sang [[Âu-Á]] và Đông Nam Âu. Đôi khi nhà nước Ukraina cũng biến mất rõ ràng, vì lãnh thổ của họ trong một số trường hợp bị các nước láng giềng hùng mạnh hơn sáp nhập.
{| class="collapsible collapsed" style="border:1px solid #ddd; float:center; margin:5px 5px 0 0;"
|-
!style="background:#f5f5f5; padding:5px;"|<span style="margin:0 10px 0 20px;">Bản đồ lịch sử của Ukraine và tiền thân</span>
|-
|{{Gallery
|width=135
||Territory of Slavic peoples (6th century).
|File:East Slavic tribes peoples 8th 9th century.jpg|Lãnh thổ châu Âu có các bộ lạc Đông Slav sinh sống vào thế kỷ 8 và 9.
|File:001 Kievan Rus' Kyivan Rus' Ukraine map 1220 1240.jpg|Bản đồ lịch sử của Kiev Rus' và lãnh thổ Ukraina: 20 năm cuối của nhà nước (1220–1240).
|File:Kingdom of Galicia Volhynia Rus' Ukraine 1245 1349.jpg|[[Vương quốc Galicia–Volyn]] hay Vương quốc Halych-Volyn (1245–1349).
|File:Grand Duchy of Lithuania Rus and Samogitia 1434.jpg|Bản đồ lịch sử của [[Đại công quốc Litva]], Rus' (Ukraina) và Samogitia cho đến năm 1434.
|File:Polish Lithuanian Ruthenian Commonwealth 1658 historical map.jpg|[[Thịnh vượng chung Ba Lan–Litva–Rutheniaa]] hay Thịnh vượng chung Ba dân tộc (1658).
|File:007 Ukrainian Cossack Hetmanate and Russian Empire 1751.jpg|Bản đồ lịch sử của Quốc gia hetman Cossack của người Ukraina và lãnh thổ của người Cossack Zaporozhia dưới quyền cai trị của [[Đế quốc Nga]] (1751).
}}
|}

==Bản sắc dân tộc==
[[Tập tin:Cossack Mamay 1728.jpg|thumb|right|[[Cossack Mamay]], một trong số [[nhân cách hóa dân tộc]] của người Ukraina.]]

Thời kỳ bước ngoặt trong quá trình phát triển ý thức dân tộc Ukraina hiện đại là [[Chiến tranh giành độc lập Ukraina|cuộc đấu tranh giành độc lập]] trong quá trình thành lập [[Cộng hòa Nhân dân Ukraina]] từ năm 1917 đến năm 1921.<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianNationalRepublic.htm|title=Ukrainian National Republic|publisher=Encyclopediaofukraine.com|year=1993|access-date=15 March 2016|archive-date=11 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211233234/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CK%5CUkrainianNationalRepublic.htm|url-status=live}}</ref> Chế độ [[Joseph Stalin]] bắt đầu một nỗ lực có phối hợp nhằm đảo ngược sự phát triển của ý thức dân tộc Ukraina vào cuối thập niên 1920, và tiếp tục với những gián đoạn nhỏ cho đến thời điểm gần đây. [[Holodomor|Nạn đói 1932–33]] do con người tạo ra, việc trục xuất những người được gọi là [[kulak]], sự hủy diệt về mặt thể chất của tầng lớp trí thức có ý thức dân tộc, và khủng bố nói chung được sử dụng để tiêu diệt và khuất phục dân tộc Ukraina.<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CF%5CA%5CFamine6Genocideof1932hD73.htm|title=Famine-Genocide of 1932–3 (Голодомор; Holodomor)|publisher=Encyclopediaofukraine.com|date=7 August 1932|access-date=2 November 2012|archive-date=16 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116034619/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CF%5CA%5CFamine6Genocideof1932hD73.htm|url-status=live}}</ref> Ngay cả sau khi
Joseph Stalin mất, khái niệm về một dân tộc Xô Viết đa sắc tộc nhưng Nga hóa đã chính thức được đề cao, theo đó các dân tộc không phải Nga sẽ bị xếp xuống vị thế hạng hai{{citation needed|date=March 2021}}. Mặc dù vậy, nhiều người Ukraina vẫn đóng những vai trò nổi bật tại Liên Xô, bao gồm cả những nhân vật của công chúng như [[Semyon Timoshenko|Semen Tymoshenko]].

Tuy nhiên, việc thành lập một nước Ukraina có chủ quyền và độc lập vào năm 1991 chỉ ra sự thất bại của chính sách "hợp nhất các dân tộc" và sức mạnh bền bỉ của ý thức dân tộc Ukraina. Ngày nay, một trong những hậu quả của những hành động này là [[Tâm lý bài Ukraina|chứng sợ Ukraina]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm|title=Development of modern Ukrainian national consciousness|publisher=Encyclopediaofukraine.com|date=16 July 1990|access-date=2 November 2012|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090354/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm%20|url-status=live}}</ref>

[[Chủ nghĩa song văn hóa]] đặc biệt hiện diện ở miền đông nam Ukraina, nơi có cộng đồng thiểu số người Nga đông đảo. Quá trình thuộc địa hóa trong lịch sử của Ukraina là một nguyên nhân tạo ra sự nhầm lẫn về bản sắc dân tộc cho đến ngày nay.<ref>{{chú thích web|author1=Олександр Lytvynenko, Oleksandr|author2=Yakymenko, Yuriy|url=http://www.razumkov.org.ua/eng/article.php?news_id=676|title=Russian-Speaking Citizens of Ukraine: "Imaginary Society" as it is|publisher=Razumkov Centre|date=19 May 2008|access-date=15 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319164800/http://www.razumkov.org.ua/eng/article.php?news_id=676|archive-date=19 March 2016|url-status=dead}}</ref> Nhiều công dân Ukraina đã tiếp nhận bản sắc dân tộc Ukraina trong vài chục năm qua. Theo khái niệm dân tộc thống trị ở Đông Âu, người Ukraina là những người có ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Ukraina (một tiêu chí khách quan) cho dù họ có ý thức dân tộc hay không, và tất cả những người tự nhận mình là người Ukraina (tiêu chí chủ quan) dù họ có nói hay không tiếng Ukraina.<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm|title=Viewed from a historical perspective, Ukrainians are people whose native language is Ukrainian|publisher=Encyclopediaofukraine.com|date=16 July 1990|access-date=2 November 2012|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090354/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm%20|url-status=live}}</ref>

Những nỗ lực nhằm giới thiệu một khái niệm chính trị-lãnh thổ về dân tộc Ukraina theo mô hình Tây Âu (do triết gia chính trị [[Vyacheslav Lypynsky]] trình bày) đã không thành công cho đến những năm 1990. Lòng trung thành với lãnh thổ cũng được thể hiện bởi các dân tộc thiểu số có lịch sử sống tại Ukraina. Tuyên bố chính thức về chủ quyền của Ukraina ngày 16 tháng 7 năm 1990 tuyên bố rằng "công dân nước Cộng hòa thuộc mọi dân tộc tạo thành người dân Ukraina."<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm|title=Ukrainian nationality on the Western European model (e.g., by Vyacheslav Lypynsky) were unsuccessful until the 1990s|publisher=Encyclopediaofukraine.com|date=16 July 1990|access-date=2 November 2012|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090354/http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm%20|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3763/is_200903/ai_n32127896/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623040446/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3763/is_200903/ai_n32127896/|url-status=dead|archive-date=23 June 2011|title=Ethnic Self-Identification in Ukraine.|via=Find Articles|access-date=2 November 2012}}</ref>

==Văn hóa==
{{Main|Văn hóa Ukraina}}
[[Tập tin:1860 Bryanskiy Portrait-of-Y.Daragan.jpg|thumb|right|200px|Chân dung người phụ nữ Ukraina trong trang phục dân tộc, 1860.]]
[[Tập tin:Anatoliy_Solovianenko_-_Soviet_Life,_October_1984.jpg|left|thumb|100px|[[Anatoliy Solovianenko]], một giọng nam cao opera người Ukraina]]
[[Tập tin:Sergei Bondarchuk, Sarajevo, 29. november 1969. Movie premier Battle of Neretva by Stevan Kragujevic.JPG|left|thumb|100px|Đạo diễn điện ảnh Liên Xô gốc Ukraina [[Sergei Bondarchuk]]]]
Do vị trí địa lý của Ukraina, văn hóa của họ chủ yếu thể hiện ảnh hưởng của Đông Âu cũng như ở một mức độ nào đó là từ Trung Âu (chủ yếu ở khu vực phía Tây). Qua nhiều năm, văn hoá Ukraina bị ảnh hưởng từ những nguồn như các phong trào thời [[Đế quốc Byzantine]] và thời Phục hưng.  Ngày nay, nước này có phần bị chia rẽ về mặt văn hóa, các khu vực phía tây chịu ảnh hưởng Trung Âu mạnh mẽ hơn và các khu vực phía đông thể hiện ảnh hưởng đáng kể của Nga. Một [[Kitô giáo|văn hóa Kitô giáo]] mạnh mẽ chiếm ưu thế trong nhiều thế kỷ, nhưng Ukraina cũng là trung tâm xung đột giữa các phạm vi ảnh hưởng của Công giáo, Chính thống giáo và Hồi giáo.

===Ngôn ngữ===
{{Main|Tiếng Ukraina}}
{{see also|Ivan Kotliarevsky|Nga hóa Ukraina|Surzhyk}}
[[Tập tin:Ukrainians en.svg|thumb|right|200px|Sự phổ biến của tiếng Ukraina vào đầu thế kỷ 20]]
[[Tập tin:Ukraine census 2001 Ukrainian.svg|thumb|right|200px|Dân số có tiếng mẹ đẻ là tiếng Ukraina tại Ukraina (2001)]]

Tiếng Ukraina ({{lang|uk|украї́нська мо́ва}}, ''ukraі́nska móva'') là một ngôn ngữ của [[Nhóm ngôn ngữ Slav Đông|phân nhóm Đông Slav]] của [[nhóm ngôn ngữ Slav]]. Đây là ngôn ngữ nhà nước chính thức duy nhất của Ukraina. Tiếng Ukraina dạng viết sử dụng [[bảng chữ cái Ukraina]], một trong các bảng chữ cái dựa trên [[bảng chữ cái Kirin]].

Ngôn ngữ Ukraina có nguồn gốc từ [[Tiếng Slav Đông cổ|tiếng Slav Đông Cổ]] của nhà nước [[Kiev Rus']] thời trung cổ. Trong giai đoạn đầu, nó được gọi là [[tiếng Ruthenia]] trong tiếng Latin. Tiếng Ukraina, cùng với tất cả các ngôn ngữ Đông Slav khác, là hậu duệ trực hệ của ngôn ngữ thông tục được sử dụng tại Kiev Rus' (thế kỷ 10–13).<ref>{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language|title=Ukrainian language|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=15 March 2016|archive-date=12 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220412155002/https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language|url-status=live}}</ref>

Mặc dù [[Hãn quốc Kim Trướng]] bố trí quan chức tại các khu vực quan trọng của Kiev Rus', thực hiện cưỡng bức tái định cư và thậm chí đổi tên các trung tâm đô thị cho phù hợp với ngôn ngữ của họ, nhưng người Mông Cổ không cố gắng tiêu diệt xã hội và văn hóa Kiev Rus'. Sau khi người Mông Cổ phá hủy Kiev Rus' vào thế kỷ 13, hoạt động văn học tại Ukraina suy giảm. Một cuộc hồi sinh bắt đầu vào cuối thế kỷ 18 ở miền đông Ukraina với các giai đoạn văn học và học thuật chồng chéo, vào thời điểm mà nỗi nhớ về quá khứ [[Cossack]] và sự oán giận vì mất quyền tự chủ vẫn còn đọng lại.

Ngôn ngữ này vẫn tồn tại bất chấp nhiều thời kỳ bị cấm và/hoặc bị ngăn cản trong suốt nhiều thế kỷ, nó vẫn luôn duy trì được một cơ sở đủ lớn trong người dân Ukraina, có các bài hát dân gian, [[kobzar|nhạc sĩ lưu động]] và các tác giả nổi tiếng.

Một bộ phận lớn công dân Ukraina nói tiếng Nga.<ref>[http://www.gallup.com/poll/112270/russias-language-could-ticket-migrants.aspx Russia's Language Could Be Ticket in for Migrants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904071547/http://www.gallup.com/poll/112270/Russias-Language-Could-Ticket-Migrants.aspx |date=4 September 2017 }} A large portion of Ukrainians speak Russian</ref><ref>{{chú thích web|author=Khmelko, V.|url=http://www.kiis.com.ua/materials/articles_HVE/16_linguaethnical.pdf|script-title=uk:Лінгво-етнічна структура України: Регіональні особливості та тенденції змін за року незалежності|trans-title=Linguo-Ethnic structure of Ukraine: Regional features and tendencies to changes post-independence|language=uk|publisher=Kyiv International Institute of Sociology|year=2004|access-date=15 March 2016|archive-date=14 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191014063945/http://www.kiis.com.ua/materials/articles_HVE/16_linguaethnical.pdf|url-status=live}}</ref> Theo điều tra dân số Ukraina năm 2001, 67,5% người Ukraina (công dân Ukraina) và 85,2% người dân tộc Ukraina nhận tiếng Ukraina là tiếng mẹ đẻ của họ và 14,8% nhận tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ của họ.<ref name="census">{{chú thích web|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/|script-title=uk:Про кількість та склад населення України за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року|trans-title=About the number and composition of the population of Ukraine from the results Census of 2001|language=uk|publisher=Ukrcensus.gov.ua|year=2003|access-date=2 November 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101130221837/http://www.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/|archive-date=30 November 2010}}</ref> Cuộc điều tra dân số này không bao gồm người Ukraina sống ở các nước khác.<ref name="Census 2001">{{chú thích web|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/|title=The language composition of the population of Ukraine according to the nationwide census 2001|work=State Statistics Committee of Ukraine|year=2003|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20041101075902/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/|archive-date=1 November 2004}}</ref>

===Tôn giáo===
{{Main|Tôn giáo tại Ukraina}}
[[Tập tin:P1510026-1.JPG|thumb|left| [[Nhà thờ chính tòa Thánh Sophia, Kyiv]].]]

Ukraina là nơi sinh sống của các bộ lạc ngoại giáo cho đến khi [[nghi thức Byzantine]] Cơ đốc giáo được du nhập vào thiên niên kỷ thứ nhất. Các nhà văn sau này, những người tìm cách đặt Cơ đốc giáo Kiev ngang hàng với Cơ đốc giáo Byzantine, đã tưởng tượng rằng đích thân [[Anrê Tông đồ|Sứ đồ Anrê]] đã đến thăm địa điểm nơi thành phố [[Kyiv]] được xây dựng sau này.

Tuy nhiên, chỉ đến thế kỷ thứ 10, quốc gia Kiev Rus' mới bị ảnh hưởng bởi [[Đế quốc Byzantine]];  cuộc cải đạo đầu tiên được biết đến là khi Công chúa [[Olga của Kiev|Thánh Olga]] đến [[Constantinople]] vào năm 945 hoặc 957. Vài năm sau, cháu trai của bà là Thân vương [[Vladimir Đại đế|Vladimir]] đã rửa tội cho người dân của ông ở [[sông Dnepr]]. Sự kiện này bắt đầu một lịch sử lâu dài [[Chính thống giáo Đông phương]] thống trị ở Ruthenia (Ukraina).

Người Ukraina phần lớn theo [[Giáo hội Chính thống giáo Đông phương|Chính thống giáo Đông phương]] và họ là nhóm ngôn ngữ-dân tộc lớn thứ hai trong Chính thống giáo Đông phương trên thế giới.<ref name="Pew20152016">{{chú thích web|title=Religious Belief and National Belonging in Central and Eastern Europe|url=http://www.pewforum.org/2017/05/10/religious-belief-and-national-belonging-in-central-and-eastern-europe/|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|date=10 May 2017|access-date=21 November 2020|archive-date=10 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510190714/http://www.pewforum.org/2017/05/10/religious-belief-and-national-belonging-in-central-and-eastern-europe/|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Orthodox Christianity in the 21st Century|url=https://www.pewforum.org/2017/11/08/orthodox-christianity-in-the-21st-century/|website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project|date=10 November 2017|access-date=21 November 2020|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125010533/https://www.pewforum.org/2017/11/08/orthodox-christianity-in-the-21st-century/|url-status=live}}</ref> Người Ukraina có [[Giáo hội Chính thống giáo Ukraina]] tự quyết của riêng họ do [[Epiphanius I của Ukraina|Giám mục đô thành Epiphanius]] đứng đầu, đây là giáo hội phổ biến nhất và ở các khu vực nhỏ của Ukraina còn có [[Giáo hội Chính thống giáo Ukraina (Tòa thượng phụ Moskva)|Giáo hội Chính thống giáo Ukraina]] thuộc thẩm quyền của [[Tòa thượng phụ Moskva]].  Do Nga xâm chiếm Ukraina nên bản sắc tôn giáo của người Ukraina chịu ảnh hưởng.

[[Tập tin:Feast of Transfiguration in Spas village 12.jpg|thumb|Lễ rước của [[Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina|Công giáo Hy Lạp Ukraina]]]]
Ở khu vực miền Tây được gọi là [[Galicia (Đông Âu)|Halychyna]], [[Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraina]], một trong các [[Giáo hội Công giáo Đông phương|Giáo hội Công giáo nghi thức Đông phương]], có số lượng thành viên đông đảo. Kể từ khi [[Liên Xô]] sụp đổ đã có sự phát triển của các nhà thờ [[Tin lành]] và [[tín ngưỡng bản địa Slav|Rodnovery]], một tôn giáo ngoại giáo Slav đương đại.<ref>Adrian Ivakhiv. ''[http://www.uvm.edu/~aivakhiv/Insearch.pdf In Search of Deeper Identities: Neopaganism and Native Faith in Contemporary Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814193521/http://www.uvm.edu/~aivakhiv/Insearch.pdf|date=14 August 2021}}''. [[Nova Religio]], 2005.</ref>

Một cuộc khảo sát năm 2020 do [[Trung tâm Razumkov]] thực hiện cho thấy phần lớn người dân Ukraina theo đạo Cơ đốc (81,9%). Trong số những người theo đạo Cơ đốc này, 75,4% theo Chính thống giáo Đông phương (34% theo Giáo hội Chính thống giáo Ukraina và 13,8% theo Tòa Thượng phụ Moskva, và 27,6% chỉ trả lời là theo Chính thống giáo), 8,2% là người Công giáo Hy Lạp, 7,1% người chỉ trả lời là theo Cơ đốc giáo, 1,9% là người theo đạo Tin lành và 0,4% là [[Giáo hội Latinh tại Ukraina|người Công giáo Latinh]].<ref>{{chú thích web|url=https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichni-doslidzhennia/konfesiina-ta-tserkovna-nalezhnist-gromadian-ukrainy-sichen-2020r|title=Конфесійна та церковна належність громадян України (січень 2020р. соціологія)|first=Разумков|last=Центр|website=razumkov.org.ua|access-date=25 May 2021|archive-date=31 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731061208/https://razumkov.org.ua/napriamky/sotsiologichni-doslidzhennia/konfesiina-ta-tserkovna-nalezhnist-gromadian-ukrainy-sichen-2020r|url-status=live}}</ref> Tính đến năm 2016, 16,3% dân số không theo tôn giáo nào và 1,7% theo các tôn giáo khác.<ref name="Razumkov2016">{{citation|date=26 May 2016|url=http://old.razumkov.org.ua/upload/Religiya_200516_A4.compressed.pdf|pages=22, 27, 29, 31|trans-title=Religion, Church, Society and State: Two Years after Maidan|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422181327/http://old.razumkov.org.ua/upload/Religiya_200516_A4.compressed.pdf|place=Kyiv|publisher=[[Razumkov Center]] in collaboration with the All-Ukrainian Council of Churches|language=uk|access-date=28 April 2017|archive-date=22 April 2017|script-title=uk:Релігія, Церква, суспільство і держава: два роки після Майдану|url-status=dead}}</ref> Theo cuộc khảo sát tương tự, 70% dân số Ukraina tuyên bố là tín đồ, nhưng không thuộc bất kỳ nhà thờ nào. 8,8% không tự nhận mình theo bất kỳ giáo phái nào và 5,6% khác tự nhận mình là người không tín ngưỡng.<ref name=Razumkov2016/>

===Âm nhạc===
[[Tập tin:Театр оперы и балета. Зал.jpg|thumbnail|[[Nhà hát Opera và Ballet Odesa|Nhà hát Opera Odesa]]]]
{{Main|Âm nhạc Ukraina}}
Âm nhạc Ukraina kết hợp nhiều ảnh hưởng văn hóa từ bên ngoài. Nó cũng có những điểm độc đáo Slav và Cơ đốc bản địa rất mạnh mẽ, có các yếu tố được sử dụng bởi các dân tộc láng giềng.<ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/alphasearch.asp?q=music|title=Ukrainian Music Elements|work=Canadian Institute of Ukrainian Studies|year=2001|access-date=19 November 2012|archive-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101211707/http://www.encyclopediaofukraine.com/alphasearch.asp?q=music|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/Culture.asp#Topic_3|title=Ukrainian Wandering Bards: Kobzars, Bandurysts, and Lirnyks|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies|year=2001|access-date=15 March 2016|quote=The artistic tradition of Ukrainian wandering bards, the kobzars (kobza players), bandurysts (bandura players), and lirnyks (lira players) is one of the most distinctive elements of Ukraine's cultural heritage.|archive-date=17 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200917160307/http://www.encyclopediaofukraine.com/Culture.asp#Topic_3|url-status=live}}</ref>

Văn học truyền khẩu dân gian, thơ ca và các bài hát (chẳng hạn như duma) của Ukraina là một trong những đặc điểm văn hóa dân tộc đặc biệt nhất của người Ukraina. Âm nhạc tôn giáo tồn tại ở Ukraina trước khi Cơ đốc giáo chính thức được tiếp nhận, dưới hình thức bài hát đơn giản "obychnyi spiv" hay "musica practica". Âm nhạc truyền thống Ukraina dễ dàng được nhận ra bởi giai điệu có phần u sầu. Nó lần đầu tiên được biết đến bên ngoài Ukraina vào thế kỷ 15 khi các nhạc sĩ từ Ukraina biểu diễn trước triều đình Ba Lan (sau này là ở Nga).

Một số lượng lớn các nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới đã được đào tạo hoặc sinh ra tại Ukraina, trong số đó có những cái tên nổi tiếng như [[Dmitry Bortniansky]], [[Sergei Prokofiev]], [[Myroslav Skoryk]]. Ukraina cũng có khi được thừa nhận là trung tâm âm nhạc của [[Đế quốc Nga]] trước đây, là nơi có học viện âm nhạc chuyên nghiệp đầu tiên của đế quốc được mở cửa vào giữa thế kỷ 18 và sản sinh ra nhiều nhạc sĩ và nhà soạn nhạc ban đầu.<ref>{{chú thích web|url=http://worldmusic.nationalgeographic.com/view/page.basic/country/content.country/ukraine/en_US|title=Ukraine is the rarely acknowledged musical heartland of the former Russian Empire|work=National Geographic Society|year=2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110515005555/http://worldmusic.nationalgeographic.com/view/page.basic/country/content.country/ukraine/en_US|archive-date=15 May 2011}}</ref>

===Vũ đạo===
{{Main|Vũ đạo Ukraina}}
[[Tập tin:Hopak at Rapid Trident 2014.jpg|thumb|Vũ đạo Ukraina ''[[Hopak]]''.]]
[[Vũ đạo Ukraina]] đề cập đến [[vũ đạo dân gian]] truyền thống của các dân tộc Ukraina. Ngày nay, vũ đạo Ukraina chủ yếu được thể hiện bởi những gì các nhà dân tộc học, các nhà nghiên cứu dân gian và các nhà sử học khiêu vũ gọi là "Các vũ đạo sân khấu-dân gian Ukraina", là sự thể hiện cách điệu của các điệu múa truyền thống và các chuyển động đặc trưng của chúng, được biên đạo cho các buổi biểu diễn vũ đạo hòa nhạc. Loại hình nghệ thuật cách điệu này đã thấm vào [[văn hóa Ukraina]] đến mức rất ít hình thức vũ đạo truyền thống thuần túy của Ukraina nào còn tồn tại cho đến ngày nay.

Vũ đạo Ukraina thường được mô tả là tràn đầy năng lượng, nhịp độ nhanh và mang tính giải trí, cùng với những quả trứng Phục sinh truyền thống (''[[pysanky]]''), nó là một ví dụ điển hình về văn hóa Ukraina được công nhận và đánh giá cao trên toàn thế giới.

===Biểu tượng===
{{Main|Quốc kỳ Ukraina|Quốc huy Ukraina}}
<gallery>
File:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|[[Quốc huy Ukraina]]
File:Flag of Ukraine.svg|[[Quốc kỳ Ukraina]]
</gallery>

Quốc kỳ Ukraina có hình chữ nhật với hai màu xanh lam và vàng. Các khoảng màu có cùng hình thức và kích thước bằng nhau. Màu sắc của lá cờ tượng trưng cho bầu trời xanh trên những cánh đồng lúa mì vàng.<ref>{{chú thích web|url=http://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article%3Fart_id%3D235970%26cat_id%3D32672|title=Government portal- State symbols of Ukraine|publisher=Kmu.gov.ua|date=24 October 2012|access-date=2 November 2012|archive-date=9 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161009182405/http://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article%3Fart_id%3D235970%26cat_id%3D32672|url-status=live}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|author=Whitney Smith|url=http://www.britannica.com/topic/flag-of-Ukraine#949947.hook|title=Flag of Ukraine|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=15 March 2016|archive-date=7 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407224036/https://www.britannica.com/topic/flag-of-Ukraine#949947.hook|url-status=live}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/flags/up-flag.html|title=Flag of Ukraine|work=The World Factbook|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070613014250/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/flags/up-flag.html|archive-date=13 June 2007}}</ref> Quốc kỳ được thiết kế cho hội nghị của [[Hội đồng Ruthenia Tối cao]] họp tại [[Lviv]] vào tháng 10 năm 1848. Màu sắc của nó dựa trên quốc huy của [[Vương quốc Galicia–Volyn|Vương quốc Ruthenia]].<ref>{{chú thích web|author=Weeks, Andrew|url=http://www.crwflags.com/FOTW/FLAGS/ua-flhis.html#ori|title=Ukraine – History of the Flag|publisher=Crwflags.com|date=29 December 2012|access-date=15 March 2016|archive-date=20 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920000602/https://www.crwflags.com/FOTW/FLAGS/ua-flhis.html#ori|url-status=live}}</ref>

[[Quốc huy Ukraina]] có cùng màu sắc trên [[quốc kỳ Ukraina]]: [[khiên]] màu xanh với [[cây đinh ba]] màu vàng—biểu tượng của các bộ lạc Đông Slav cổ đại từng sống tại Ukraina, sau này được những người cai trị Ruthenia và Kiev Rus' tiếp nhận.

==Xem thêm==
{{Portal|Ukraina}}
* [[Nhân khẩu Ukraina]]
* [[Danh sách những người cai trị Ukraina]]
* [[Danh sách người Ukraina]]
* [[Di chuyển dân cư Liên Xô]]
* [[Phương ngữ tiếng Ukraina]]
==Tham khảo==
===Ghi chú===
{{tham khảo}}

===Nguồn===
{{Refbegin}}
* {{chú thích sách |last=Wilson|first=Andrew|author-link=Andrew Wilson (historian)|title=The Ukrainians: Unexpected Nation|url=https://archive.org/details/ukrainiansunexpe0000wils|year=2002|edition=2nd|publisher=[[Yale University Press]]|location=[[New Haven, Connecticut]]|isbn=978-0-300-09309-4}}
* {{chú thích sách |last=Magocsi|first=Paul R.|author-link=Paul Robert Magocsi|title=A History of Ukraine|year=1996|publisher=[[University of Toronto Press]]|location=[[Toronto]]|isbn=978-0-300-09309-4}}
{{Refend}}

==Đọc thêm==
{{Refbegin}}
* Vasyl Balushok, ''"How Rusyns Became Ukrainians"'', [[Zerkalo Nedeli]] (''the Mirror Weekly''), July 2005. Available [https://web.archive.org/web/20051125025057/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/555/50610/ in Russian] and [https://web.archive.org/web/20051112171542/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/555/50610/ in Ukrainian].
* Vasyl Balushok, ''"When was the Ukrainian nation born?"'', [[Zerkalo Nedeli]] (''the Mirror Weekly''), 23 April – 6 May 2005. Available [https://web.archive.org/web/20050426004858/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/543/49862/ in Russian] and [https://web.archive.org/web/20051104020412/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/543/49862/ in Ukrainian].
* Dmytro Kyianskyi, ''"We are more "Russian" then they are: history without myths and sensationalism"'', [[Zerkalo Nedeli]] (''the Mirror Weekly''), 27 January – 2 February 2001. Available [https://web.archive.org/web/20051125043717/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/328/29376/ in Russian] and [https://web.archive.org/web/20051106071949/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/328/29376/ in Ukrainian].
* Oleg Chirkov, ''"External migration – the main reason for the presence of a non-Ukrainian ethnic population in contemporary Ukraine"''. [[Zerkalo Nedeli]] (''the Mirror Weekly''), 26 January – 1 February 2002. Available [https://web.archive.org/web/20051201052452/http://www.zerkalo-nedeli.com/nn/show/378/33582/ in Russian] and [https://web.archive.org/web/20051105214750/http://www.zn.kiev.ua/ie/show/378/33582/ in Ukrainian].
* [[Halyna Lozko]], ''"Ukrainian ethnology. Ethnographic division of Ukraine"'' Available [http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_ukr02/etnografia/et01.htm in Ukrainian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407191016/http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/r_mowa/strony_ukr02/etnografia/et01.htm |date=7 April 2022 }}.
{{Refend}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Ukrainians}}
* [http://www.ukrainianworldcongress.org/ Ukrainian World Congress.]
* [http://www.ukrainiandiaspora.ca/ Ukrainian diaspora in Canada and the U.S.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141209124848/http://www.ukrainiandiaspora.ca/ |date=9 December 2014 }}
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages%5CU%5CK%5CUkrainians.htm Ukrainians] at ''[[Encyclopedia of Ukraine]]''
* [http://www.gutenberg-e.org/osc01/images/osc05a.html Races of Europe 1942–1943]
* [http://www.anesi.com/rmap2.jpg Hammond's Racial map of Europe, 1919] "National Alumni" 1920, vol.7
* [https://web.archive.org/web/20030105195047/http://coletta.de/kolonien/Die%20Voelker%20Europas%201914%20xxl.jpg Peoples of Europe / Die Voelker Europas 1914] {{in lang|de}}
* [https://web.archive.org/web/20080303112904/http://cla.calpoly.edu/~mriedlsp/History315/Maps/map2.html Ethno-Linguistic Map of Europe Before 1914]
* [https://web.archive.org/web/20160404043154/https://www2.bc.edu/~heineman/maps/ethnic.jpg Linguistic Divisions of Europe in 1914] {{in lang|de}}
* [https://www.bestkievguide.com/illuminating-ukrainian-anthropology-typical-physical-traits-of-ukrainians/ Illuminating Ukrainian Anthropology: Typical Physical Traits of Ukrainians] (in English) June, 2023

{{Chủ đề Ukraina}}
{{Các dân tộc Slav}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Người Ukraina]]
[[Thể loại:Đông Slav]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Azerbaijan]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Krym]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Kazakhstan]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Kyrgyzstan]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Ba Lan]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Nga]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Ukraina]]
[[Thể loại:Nghiên cứu Ukraina]]
[[Thể loại:Nhóm sắc tộc phân chia bởi biên giới quốc tế]]

title: Tổng dân số

Tổng dân số: k. 36-42 triệu

title: Khu vực có số dân đáng kể

title: Ngôn ngữ

Ngôn ngữ: Ukraina,

title: Tôn giáo

Tôn giáo: Đa số theo Chính thống giáo Đông phương, thiểu số theo Công giáo (Công giáo Hy Lạp Ukraina và Công giáo Latinh)

title: Sắc tộc có liên quan

Sắc tộc có liên quan: Người Đông Slav khác · như Nga, Belarus, Cossack