text:
# Dignomus pardoi
Dignomus pardoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1953.

wikiname: viwiki

title: Dignomus pardoi

in_language: vi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Dignomus pardoi''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Ptinidae]]
| genus = ''[[Dignomus]]''
| species = '''''D. pardoi'''''
| binomial = ''Dignomus pardoi''
| binomial_authority = [[Maurice Pic|Pic]], 1953
}}
'''''Dignomus pardoi''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Ptinidae]]. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1953.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Dignomus]]

{{Ptinidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Animalia

Ngành (phylum): Arthropoda

Lớp (class): Insecta

Bộ (ordo): Coleoptera

Họ (familia): Ptinidae

Chi (genus): Dignomus

Loài (species): D. pardoi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Dignomus pardoi · Pic, 1953


text:
# Callicarpa denticulata
Callicarpa denticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.

title: Callicarpa denticulata

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Callicarpa denticulata''
| status =
| status_sysem =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Hoa môi|Lamiales]]
| familia = [[Họ Hoa môi|Lamiaceae]]
| genus = ''[[Chi Tử châu|Callicarpa]]''
| species = '''''C. denticulata'''''
| binomial = ''Callicarpa denticulata''
| binomial_authority = Merr., 1909
}}
'''''Callicarpa denticulata''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hoa môi]]. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-30737| title=''Callicarpa denticulata''|access-date =ngày 5 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons-inline|Callicarpa denticulata}}
*{{Wikispecies nội dòng|Callicarpa denticulata}}

[[Thể loại:Chi Tử châu]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909]]

{{Lamiaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots

Bộ (ordo): Lamiales

Họ (familia): Lamiaceae

Chi (genus): Callicarpa

Loài (species): C. denticulata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Callicarpa denticulata · Merr., 1909


text:
# Dzhebel (huyện)
Dzhebel là một huyện thuộc tỉnh Kardzhali, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2001 là 8661 người.

title: Dzhebel (huyện)

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Dzhebel
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Huyện
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =Map of Dzhebel municipality (Kardzhali Province).png
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Location in Bungaria
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{Lá cờ|Bulgaria}}
|subdivision_type1 =[[Tỉnh của Bulgaria|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Kardzhali (tỉnh)|Kardzhali]]

|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2010
|population_footnotes =
|population_total =8661 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Dzhebel''' là một [[Huyện của Bulgaria|huyện]] thuộc tỉnh [[Kardzhali (tỉnh)|Kardzhali]], [[Bulgaria|Bungaria]]. Dân số thời điểm năm 2001 là 8661 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.statoids.com/ybg.html|publisher=statoids.com| title= Municipalities of Bulgaria|access-date=ngày 10 tháng 9 năm 2012}}</ref>

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

{{Sơ khai Bulgaria}}

[[Thể loại:Tỉnh Kardzhali]]
[[Thể loại:Đô thị Bulgaria]]

title: Dzhebel

Quốc gia: Bulgaria

Tỉnh: Kardzhali

Thủ phủ: Dzhebel

title: Dân số (2010)

• Tổng cộng: 8.661 người

• Mùa hè (DST): EEST (UTC+3)


text:
# Grumman F-11 Tiger
Chiếc Grumman F11F/F-11 Tiger là một kiểu máy bay tiêm kích một chỗ ngồi hoạt động trên tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ trong những năm 1950 và 1960. Chiếc máy bay này nguyên được đặt tên là F11F Tiger vào tháng 4 năm 1955 theo cách đặt tên cũ của Hải quân, nhưng được đổi tên thành F-11 Tiger theo Hệ thống định danh máy bay thống nhất được đưa ra áp dụng vào năm 1962.
Chiếc F11F/F-11 được đội thao diễn hàng không Blue Angels của Hải quân Mỹ sử dụng từ năm 1957 đến năm 1969. Grumman Aircraft Corporation đã chế tạo khoảng 200 chiếc Tiger, và chiếc cuối cùng được giao hàng vào ngày 23 tháng 1 năm 1959.

## Thiết kế và phát triển
Nguồn gốc của chiếc F11F (F-11) Tiger được bắt đầu từ một dự án đầu tư riêng của Grumman vào năm 1952 nhằm hiện đại hóa chiếc F9F-6/7 Cougar bằng cách bổ sung lý thuyết quy luật khu vực và các tiến bộ khác. Dự án này của nội bộ công ty Grumman được biết đến dưới tên G-98, và đến cuối cùng đã hoàn toàn khác biệt so với chiếc Cougar.
Tiềm năng của kiểu thiết kế về tính năng bay siêu thanh và giảm lực cản ở tốc độ cận âm đã dấy lên được sự quan tâm của Hải quân. Đến năm 1953, việc tái thiết kế đã đưa đến một kiểu máy bay hoàn toàn mới chỉ mang dáng dấp họ hàng với chiếc Cougar. Kiểu cánh mới có cánh phụ mép trước (slat) suốt bề rộng cánh và cánh nắp ở mép sau cánh, trong khi việc điều khiển lộn vòng lại dựa vào các tấm lái ngang thay vì các bánh lái lượn truyền thống. Để xếp được trên các tàu sân bay, cánh của chiếc F-11 Tiger được gấp bằng tay xuôi xuống. Được chuẩn bị cho tính năng bay ở tốc độ siêu thanh, cánh đuôi được thiết kế di động toàn bộ. Động cơ trang bị là kiểu turbo phản lực Wright J65, một phiên bản chế tạo theo giấy phép nhượng quyền của kiểu động cơ Armstrong Siddeley Sapphire.
Cơ quan Hàng không Hải quân đã chịu ấn tượng đáng kể về kiểu thiết kế nên đã đặt hàng hai chiếc nguyên mẫu, đặt tên là XF9F-8 cho dù chiếc máy bay rõ ràng là một thiết kế mới. Làm cho vấn đề càng thêm lẫn lộn, chiếc nguyên mẫu lại được đặt lại tên là XF9F-9 trong khi tên gọi XF9F-8 lại dành cho một kiểu thiết kế gần gũi hơn với kiểu Cougar chính thống. Do phiên bản có đốt sau của loại động cơ J65 chưa sẵn sàng, chiếc nguyên mẫu bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 30 tháng 7 năm 1954 với một động cơ không có đốt sau. Cho dù như thế, chiếc nguyên mẫu đã gần đạt được tốc độ Mach 1 ngay trong chuyến bay đầu tiên. Chiếc nguyên mẫu thứ hai được trang bị động cơ đốt sau, đã trở thành chiếc máy bay siêu thanh thứ hai của Hải quân (sau chiếc Douglas F4D Skyray). Vào tháng 4 năm 1955, chiếc máy bay được nhận tên gọi mới là F11F-1 (sau này trở thành F-11A sau khi áp dụng Hệ thống định danh máy bay Thống nhất vào năm 1962). Việc thử nghiệm hoạt động trên tàu sân bay được bắt đầu vào ngày 4 tháng 4 năm 1956 khi một chiếc F11F-1 Tiger hạ cánh và được phóng lên từ tàu sân bay USS Forrestal.
Cùng với chiếc máy bay tiêm kích F-11A (F11F-1), Grumman cũng đề nghị một phiên bản tiên tiến hơn trên cùng khung máy bay được biết đến dưới tên gọi F11F-1F Super Tiger. Đây là kết quả của công trình nghiên cứu vào năm 1955 nhằm trang bị kiểu động cơ mới General Electric J79 lên khung máy bay F-11. Hải quân đã quan tâm đến kế hoạch này nên đã chấp thuận cải biến hai chiếc F11F-1 phiên bản sản xuất có cửa hút gió mở rộng hơn và trang bị kiểu động cơ turbo phản lực YJ79-GE-3, và kiểu máy bay này được đặt tên là F11F-2. Chiếc máy bay này bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 25 tháng 5 năm 1956, đạt được tốc độ Mach 1,44 ở một trong những chuyến bay của nó. Sau khi bổ sung thêmnhững miếng đệm 60° ở gốc cánh, thân được kéo dài thêm 35 cm (13,5 in), một phiên bản động cơ J79 được nâng cấp, chiếc F11F-2 đạt được tốc độ rất ấn tượng Mach 2,04 và một trần bay 24.466 m (80.250 ft). Không may là Hải quân đã không yêu cầu đưa chiếc này vào sản xuất. Chiếc F11F-2 sau đó được đổi lại tên là F11F-1F, nhằm nêu lên đặc tính phiên bản F11F-1 sản xuất với kiểu động cơ đặc biệt. Thất bại trong việc đạt được hợp đồng sản xuất cùng hải quân Mỹ, Grumman tiếp thị kiểu Super Tiger cho các khách hàng nước ngoài. Không quân Đức, Không lực Phòng vệ Nhật Bản và Không quân Hoàng gia Canada đã tỏ ý định quan tâm đến nó, nhưng sau đó đã đặt mua kiểu Lockheed F-104 Starfighter thay thế.

## Lịch sử hoạt động
Trong phục vụ, chiếc Tiger đã hoạt động trên các tàu sân bay USS Ranger, USS Intrepid, USS Bon Homme Richard, USS Forrestal, và USS Saratoga. Sự nghiệp phục vụ của chiếc F-11 chỉ kéo dài được bốn năm vì tính năng bay của nó kém hơn so với chiếc Vought F-8 Crusader và kiểu động cơ J65 tỏ ra kém tin cậy. Do đó, Hải quân đã hủy bỏ mọi đơn đặt hàng cho phiên bản trinh sát hình ảnh F11F-1P và chỉ có 199 chiếc phiên bản tiêm kích F-11A (F11F-1) được chế tạo. Chiếc máy bay được rút khỏi hoạt động trên tàu sân bay vào năm 1961, tuy nhiên chúng tiếp tục được sử dụng trong vai trò huấn luyện tại Beeville và Kingsville, Texas, cho đến cuối những năm 1960. Học viên được huấn luyện bay nâng cao trên những chiếc F-9 Cougar, và sau khi hoàn thành đợt học đó, họ được nếm qua khả năng bay siêu thanh trên chiếc Tiger trước khi chuyển loại sang những chiếc máy bay tiêm kích hạm đội.
Chiếc F-11 Tiger đã chịu tiếng xấu là máy bay phản lực đầu tiên đã tự bắn rơi mình. Vào ngày 21 tháng 9 năm 1956, trong khi bắn thử các khẩu pháo 20 mm, phi công Tom Attridge đã bắn hai loạt đạn vào khoảng không trong khi đang bổ nhào nông. Do lưu tốc và đường đạn của đầu đạn giảm dần, chúng sau đó đã giao nhau với đường bay của chiếc Tiger vốn đang tiếp tục hạ thấp, và gây hư hỏng đến mức làm rơi chiếc máy bay. May mắn là phi công đã sống sót.
Trong khi sự nghiệp tiêm kích của chiếc F-11 khá ngắn ngủi, Đội thao diễn hàng không Blue Angels đã thao diễn trên những chiếc máy bay này từ năm 1957 cho đến năm 1969, khi những chiếc Tiger được thay thế bởi những chiếc McDonnell Douglas F-4 Phantom II.

## Các phiên bản
YF9F-9Tên ban đầu của chiếc nguyên mẫu.
F-11F-1Phiên bản máy bay tiêm kích một chỗ ngồi dành cho Hải quân Hoa Kỳ, Được đổi tên thành F-11A vào năm 1962.
F11F-1PTên dự định đặt cho phiên bản trinh sát dành cho Hải quân. Bị hủy bỏ.
F-11F-1F Super TigerPhiên bản F11F-1 trang bị động cơ J-79-GE-3
F-11F-2Tên ban đầu của phiên bản F11F-1F

## Các nước sử dụng
Hoa Kỳ
- Hải quân Hoa Kỳ

## Đặc điểm kỹ thuật (F-11F-1/F-11A)

### Đặc tính chung
- Đội bay: 01 người
- Chiều dài: 14,3 m (46 ft 11 in)
- Sải cánh: 9,6 m (31 ft 8 in)
- Chiều cao: 4,0 m (13 ft 3 in)
- Diện tích bề mặt cánh: 23 m² (250 ft²)
- Lực nâng của cánh: 420 kg/m² (85 lb/ft²)
- Trọng lượng không tải: 6.500 kg (14.330 lb)
- Trọng lượng có tải: 9.650 kg (21.280 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 10.900 kg (24.000 lb)
- Động cơ: 1 x động cơ Wright J65-W-18 turbo phản lực có đốt sau, lực đẩy 7.400 lbf (32,9 kN), lực đẩy có đốt sau 10.500 lbf (46,7 kN)

### Đặc tính bay
- Tốc độ lớn nhất: 1.170 km/h (Mach 1,1, 727 mph) ở 11.000 m (35.000 ft)
- Tốc độ bay đường trường: 929 km/h (577 mph)
- Tầm bay tối đa: 2.050 km (1.110 nm, 1.275 mi)
- Trần bay: 12.800 m (42.000 ft)
- Tốc độ lên cao: 27 m/s (5.315 ft/min)
- Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng: 0,49

### Vũ khí
- 4 x pháo Colt Mk 12 20 mm, 125 viên đạn mỗi khẩu
- 4 đế cánh dành cho:
  - tên lửa không-đối-không AIM-9 Sidewinder
  - bom
  - rocket không điều khiển
  - thùng nhiên liệu phụ 577 L (150 US gal)

## Nội dung liên quan

### Máy bay liên quan
- F-9 Cougar

### Máy bay tương tự
- F5D Skylancer
- F-8 Crusader
- Supermarine Scimitar

### Trình tự thiết kế
Trình tự Hải quân (trước năm 1962):
- F8F - F9F Panther/F-9 Cougar - F10F - F11F - XF12F

Trình tự Thống nhất các binh chủng (sau năm 1962):
- F-8 - F-9 - F-10 - F-11 - YF-12 - F-14 - F-15

### Danh sách liên quan
- Danh sách máy bay chiến đấu
- Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ

title: Grumman F-11 Tiger

wikitext:
{{thiếu nguồn gốc}}
{{Thông tin máy bay
|tên= F11F/F-11 Tiger
|hình= F11f grumman tiger.jpg
|chú thích=
|kiểu=[[Máy bay tiêm kích]]
|hãng sản xuất=[[Grumman Aircraft Engineering Corporation|Grumman]]
|hãng thiết kế=
|chuyến bay đầu tiên=[[30 tháng 7]] năm [[Hàng không năm 1954|1954]]
|được giới thiệu=[[Hàng không năm 1956|1956]]
|được nghỉ hưu=[[Hàng không năm 1961|1961]] (Tàu sân bay)
[[Hàng không năm 1967|1967]] (Huấn luyện)
[[Hàng không năm 1969|1969]] (Đội Blue Angels)
|tình trạng=
|hãng sử dụng chính=[[Hải quân Hoa Kỳ]]
|được chế tạo=[[Hàng không năm 1954|1954]]-[[Hàng không năm 1959|1959]]
|số lượng được sản xuất=200
|chi phí dự án=
|chi phí máy bay=
|được phát triển từ=
|phương án tương tự=
}}

Chiếc '''[[Grumman Aircraft Engineering Corporation|Grumman]] F11F/F-11 Tiger''' là một kiểu [[máy bay tiêm kích]] một chỗ ngồi hoạt động trên [[tàu sân bay]] của [[Hải quân Hoa Kỳ]] trong những năm [[Thập niên 1950|1950]] và [[Thập niên 1960|1960]]. Chiếc máy bay này nguyên được đặt tên là '''F11F Tiger''' vào [[tháng tư|tháng 4]] năm [[Hàng không năm 1955|1955]] theo cách đặt tên cũ của Hải quân, nhưng được đổi tên thành '''F-11 Tiger''' theo [[Hệ thống định danh máy bay Thống nhất các binh chủng Hoa Kỳ (1962)|Hệ thống định danh máy bay thống nhất]] được đưa ra áp dụng vào năm [[Hàng không năm 1962|1962]].

Chiếc F11F/F-11 được [[thao diễn hàng không|đội thao diễn hàng không]] [[Blue Angels]] của [[Hải quân Hoa Kỳ|Hải quân Mỹ]] sử dụng từ năm [[Hàng không năm 1957|1957]] đến năm [[Hàng không năm 1969|1969]]. Grumman Aircraft Corporation đã chế tạo khoảng 200 chiếc Tiger, và chiếc cuối cùng được giao hàng vào ngày [[23 tháng 1]] năm [[Hàng không năm 1959|1959]].

== Thiết kế và phát triển ==
Nguồn gốc của chiếc F11F (F-11) Tiger được bắt đầu từ một dự án đầu tư riêng của Grumman vào năm [[Hàng không năm 1952|1952]] nhằm hiện đại hóa chiếc [[Grumman F-9 Cougar|F9F-6/7 Cougar]] bằng cách bổ sung lý thuyết [[quy luật khu vực]] và các tiến bộ khác. Dự án này của nội bộ công ty Grumman được biết đến dưới tên '''G-98''', và đến cuối cùng đã hoàn toàn khác biệt so với chiếc Cougar.

Tiềm năng của kiểu thiết kế về tính năng bay siêu thanh và giảm lực cản ở tốc độ cận âm đã dấy lên được sự quan tâm của [[Hải quân Hoa Kỳ|Hải quân]]. Đến năm [[Hàng không năm 1953|1953]], việc tái thiết kế đã đưa đến một kiểu máy bay hoàn toàn mới chỉ mang dáng dấp họ hàng với chiếc Cougar. Kiểu cánh mới có [[cánh phụ mép trước]] (slat) suốt bề rộng cánh và [[cánh nắp]] ở mép sau cánh, trong khi việc điều khiển lộn vòng lại dựa vào các [[tấm lái ngang]] thay vì các [[bánh lái lượn]] truyền thống. Để xếp được trên các [[tàu sân bay]], cánh của chiếc F-11 Tiger được gấp bằng tay xuôi xuống. Được chuẩn bị cho tính năng bay ở tốc độ [[tốc độ siêu thanh|siêu thanh]], cánh đuôi được thiết kế di động toàn bộ. Động cơ trang bị là kiểu [[turbo phản lực]] [[Wright J65]], một phiên bản chế tạo theo giấy phép nhượng quyền của kiểu động cơ [[Armstrong Siddeley Sapphire]].

[[Cơ quan Hàng không]] Hải quân đã chịu ấn tượng đáng kể về kiểu thiết kế nên đã đặt hàng hai chiếc nguyên mẫu, đặt tên là '''XF9F-8''' cho dù chiếc máy bay rõ ràng là một thiết kế mới. Làm cho vấn đề càng thêm lẫn lộn, chiếc nguyên mẫu lại được đặt lại tên là '''XF9F-9''' trong khi tên gọi XF9F-8 lại dành cho một kiểu thiết kế gần gũi hơn với kiểu Cougar chính thống. Do phiên bản có [[đốt sau]] của loại động cơ J65 chưa sẵn sàng, chiếc nguyên mẫu bay chuyến bay đầu tiên vào ngày [[30 tháng 7]] năm [[Hàng không năm 1954|1954]] với một động cơ không có đốt sau. Cho dù như thế, chiếc nguyên mẫu đã gần đạt được tốc độ [[Mach]] 1 ngay trong chuyến bay đầu tiên. Chiếc nguyên mẫu thứ hai được trang bị động cơ đốt sau, đã trở thành chiếc máy bay siêu thanh thứ hai của Hải quân (sau chiếc [[Douglas Aircraft Company|Douglas]] [[Douglas F4D Skyray|F4D Skyray]]). Vào [[tháng tư|tháng 4]] năm [[Hàng không năm 1955|1955]], chiếc máy bay được nhận tên gọi mới là '''F11F-1''' (sau này trở thành '''F-11A''' sau khi áp dụng [[Hệ thống định danh máy bay Thống nhất các binh chủng (1962)|Hệ thống định danh máy bay Thống nhất]] vào năm [[Hàng không năm 1962|1962]]). Việc thử nghiệm hoạt động trên [[tàu sân bay]] được bắt đầu vào ngày [[4 tháng 4]] năm [[Hàng không năm 1956|1956]] khi một chiếc F11F-1 Tiger hạ cánh và được phóng lên từ tàu sân bay [[USS Forrestal (CV-59)|USS ''Forrestal'']].

Cùng với chiếc máy bay tiêm kích F-11A (F11F-1), Grumman cũng đề nghị một phiên bản tiên tiến hơn trên cùng khung máy bay được biết đến dưới tên gọi '''F11F-1F Super Tiger'''. Đây là kết quả của công trình nghiên cứu vào năm [[Hàng không năm 1955|1955]] nhằm trang bị kiểu động cơ mới [[General Electric J79]] lên khung máy bay F-11. Hải quân đã quan tâm đến kế hoạch này nên đã chấp thuận cải biến hai chiếc F11F-1 phiên bản sản xuất có cửa hút gió mở rộng hơn và trang bị kiểu động cơ [[turbo phản lực]] YJ79-GE-3, và kiểu máy bay này được đặt tên là '''F11F-2'''. Chiếc máy bay này bay chuyến bay đầu tiên vào ngày [[25 tháng 5]] năm [[Hàng không năm 1956|1956]], đạt được tốc độ Mach 1,44 ở một trong những chuyến bay của nó. Sau khi bổ sung thêmnhững miếng đệm 60° ở gốc cánh, thân được kéo dài thêm 35 cm (13,5 in), một phiên bản động cơ J79 được nâng cấp, chiếc F11F-2 đạt được tốc độ rất ấn tượng Mach 2,04 và một trần bay 24.466 m (80.250 ft). Không may là Hải quân đã không yêu cầu đưa chiếc này vào sản xuất. Chiếc F11F-2 sau đó được đổi lại tên là F11F-1F, nhằm nêu lên đặc tính phiên bản F11F-1 sản xuất với kiểu động cơ đặc biệt. Thất bại trong việc đạt được hợp đồng sản xuất cùng hải quân Mỹ, Grumman tiếp thị kiểu Super Tiger cho các khách hàng nước ngoài. [[Không quân Đức]], [[Không lực Phòng vệ Nhật Bản]] và [[Không quân Hoàng gia Canada]] đã tỏ ý định quan tâm đến nó, nhưng sau đó đã đặt mua kiểu [[Lockheed Corporation|Lockheed]] [[Lockheed F-104 Starfighter|F-104 Starfighter]] thay thế.

== Lịch sử hoạt động ==
[[Tập tin:1958 Blue Angels F11F.jpg|nhỏ|Ảnh toàn đội thao diễn hàng không [[Blue Angels]] cùng chiếc F11F-1 năm 1958]]
Trong phục vụ, chiếc Tiger đã hoạt động trên các tàu sân bay [[USS Ranger (CVA-61)|USS ''Ranger'']], [[USS Intrepid (CV-11)|USS ''Intrepid'']], [[USS Bon Homme Richard (CVA-31)|USS ''Bon Homme Richard'']], [[USS Forrestal (CV-59)|USS ''Forrestal'']], và [[USS Saratoga (CV-60)|USS ''Saratoga'']]. Sự nghiệp phục vụ của chiếc F-11 chỉ kéo dài được bốn năm vì tính năng bay của nó kém hơn so với chiếc [[Vought]] [[Vought F-8 Crusader|F-8 Crusader]] và kiểu động cơ J65 tỏ ra kém tin cậy. Do đó, Hải quân đã hủy bỏ mọi đơn đặt hàng cho phiên bản trinh sát hình ảnh '''F11F-1P''' và chỉ có 199 chiếc phiên bản tiêm kích F-11A (F11F-1) được chế tạo. Chiếc máy bay được rút khỏi hoạt động trên tàu sân bay vào năm [[Hàng không năm 1961|1961]], tuy nhiên chúng tiếp tục được sử dụng trong vai trò huấn luyện tại [[Beeville, Texas|Beeville]] và [[Kingsville, Texas|Kingsville]], [[Texas]], cho đến cuối những năm [[Thập niên 1960|1960]]. Học viên được huấn luyện bay nâng cao trên những chiếc [[Grumman F-9 Cougar|F-9 Cougar]], và sau khi hoàn thành đợt học đó, họ được nếm qua khả năng bay siêu thanh trên chiếc Tiger trước khi chuyển loại sang những chiếc máy bay tiêm kích hạm đội.

Chiếc F-11 Tiger đã chịu tiếng xấu là máy bay phản lực đầu tiên đã tự bắn rơi mình. Vào ngày [[21 tháng 9]] năm [[Hàng không năm 1956|1956]], trong khi bắn thử các khẩu pháo 20 mm, phi công Tom Attridge đã bắn hai loạt đạn vào khoảng không trong khi đang bổ nhào nông. Do lưu tốc và [[đường đạn]] của đầu đạn giảm dần, chúng sau đó đã giao nhau với đường bay của chiếc Tiger vốn đang tiếp tục hạ thấp, và gây hư hỏng đến mức làm rơi chiếc máy bay. May mắn là phi công đã sống sót.<ref>"A Tiger Bites Its Tail". ''Aerofiles''. [http://www.aerofiles.com/tiger-tail.html Tiger tail] Access date: 1 tháng 4 năm 2007.</ref><ref>"An Unlucky First - The Shootdown of Tiger #620" ''Check-Six.com''. [http://www.check-six.com/Crash_Sites/Tiger138260.htm] Access date: 1 tháng 4 năm 2007.</ref>

Trong khi sự nghiệp tiêm kích của chiếc F-11 khá ngắn ngủi, Đội thao diễn hàng không [[Blue Angels]] đã thao diễn trên những chiếc máy bay này từ năm [[Hàng không năm 1957|1957]] cho đến năm [[Hàng không năm 1969|1969]], khi những chiếc Tiger được thay thế bởi những chiếc [[McDonnell Douglas]] [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II|F-4 Phantom II]].

== Các phiên bản ==
;YF9F-9: Tên ban đầu của chiếc nguyên mẫu.
;F-11F-1: Phiên bản máy bay tiêm kích một chỗ ngồi dành cho [[Hải quân Hoa Kỳ]], Được đổi tên thành '''F-11A''' vào năm 1962.
;F11F-1P: Tên dự định đặt cho phiên bản trinh sát dành cho Hải quân. Bị hủy bỏ.
;F-11F-1F Super Tiger: Phiên bản F11F-1 trang bị động cơ J-79-GE-3
;F-11F-2: Tên ban đầu của phiên bản F11F-1F

== Các nước sử dụng ==
;{{USA}}
*[[Hải quân Hoa Kỳ]]

== Đặc điểm kỹ thuật (F-11F-1/F-11A) ==
[[Tập tin:Grumman F-11F-1 Tiger 3sd NAN9-73.jpg|thumb|F-11F-1]]
=== '''Đặc tính chung''' ===
* Đội bay: 01 người
* Chiều dài: 14,3 m (46 ft 11 in)
* [[Sải cánh]]: 9,6 m (31 ft 8 in)
* [[Chiều cao]]: 4,0 m (13 ft 3 in)
* Diện tích bề mặt cánh: 23 m² (250 ft²)
* [[Lực nâng của cánh]]: 420 kg/m² (85 lb/ft²)
* Trọng lượng không tải: 6.500 kg (14.330 lb)
* Trọng lượng có tải: 9.650 kg (21.280 lb)
* [[Trọng lượng cất cánh tối đa]]: 10.900 kg (24.000 lb)
* Động cơ: 1 x động cơ [[Wright J65]]-W-18 [[động cơ turbo phản lực|turbo phản lực]] có [[động cơ đốt sau|đốt sau]], lực đẩy 7.400 lbf (32,9 kN), lực đẩy có đốt sau 10.500 lbf (46,7 kN)

=== '''Đặc tính bay''' ===
* [[Tốc độ lớn nhất]]: 1.170 km/h ([[Mach]] 1,1, 727 mph) ở 11.000 m (35.000 ft)
* [[Tốc độ bay đường trường]]: 929 km/h (577 mph)
* [[Tầm bay tối đa]]: 2.050 km (1.110 nm, 1.275 mi)
* [[Trần bay]]: 12.800 m (42.000 ft)
* [[Tốc độ lên cao]]: 27 m/s (5.315 ft/min)
* [[Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng]]: 0,49

=== '''Vũ khí''' ===
* 4 x pháo [[Colt Mk 12]] 20 mm, 125 viên đạn mỗi khẩu
* 4 đế cánh dành cho:
** [[tên lửa không-đối-không]] [[AIM-9 Sidewinder]]
** bom
** rocket không điều khiển
** thùng nhiên liệu phụ 577 L (150 US gal)

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
{{đầu tham khảo}}
* Baugher, Joe. [http://home.att.net/~jbaugher1/f11_1.html Grumman F11F-1 Tiger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070716150933/http://home.att.net/~jbaugher1/f11_1.html |date = ngày 16 tháng 7 năm 2007}}
* Crosby, Francis. ''Fighter Aircraft''. London: Lorenz Books, 2002. ISBN 0-7548-0990-0.
* Gunston, Bill. ''Fighters of the Fifties''. Oscela, Wisconsin: Specialty Press, 1981. ISBN 0-933424-32-9.
* Thruelsen, Richard. ''The Grumman Story''. New York: Praeger Publishers, Inc., 1976. ISBN 0-275-54260-2.
{{cuối tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.military.cz/usa/air/post_war/f11/f11_en.htm Jirka Wagner's American postwar aircraft:Grumman F11F-1 Tiger]

== Nội dung liên quan ==
{{thể loại Commons|F11F Tiger}}
=== Máy bay liên quan ===
* [[Grumman F-9 Cougar|F-9 Cougar]]
=== Máy bay tương tự ===
* [[Douglas F5D Skylancer|F5D Skylancer]]
* [[Vought F-8 Crusader|F-8 Crusader]]
* [[Supermarine Scimitar]]
=== Trình tự thiết kế ===
'''Trình tự Hải quân''' (trước năm [[Hàng không năm 1962|1962]]):
* [[Grumman F8F Bearcat|F8F]] - [[Grumman F9F Panther|F9F Panther]]/[[Grumman F-9 Cougar|F-9 Cougar]] - [[F10F Jaguar|F10F]] - '''F11F''' - [[Grumman XF12F|XF12F]]
'''Trình tự Thống nhất các binh chủng''' (sau năm [[Hàng không năm 1962|1962]]):
* [[Vought F-8 Crusader|F-8]] - [[Grumman F-9 Cougar|F-9]] - [[Douglas F3D Skyknight|F-10]] - '''F-11''' - [[Lockheed YF-12|YF-12]] - [[Grumman F-14 Tomcat|F-14]] - [[McDonnell Douglas F-15 Eagle|F-15]]
=== Danh sách liên quan ===
* [[Danh sách máy bay chiến đấu]]
* [[Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ]]

{{Máy bay Grumman}}
{{USN fighters}}
{{US fighters}}
{{airlistbox}}

[[Thể loại:Máy bay hoạt động trên tàu sân bay]]
[[Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1950|F-1011 Tiger]]
[[Thể loại:Máy bay Grumman|F-011 Tiger]]
[[Thể loại:Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Máy bay một động cơ]]
[[Thể loại:Máy bay phản lực]]
[[Thể loại:Máy bay cánh giữa]]
[[Thể loại:Máy bay phản lực một động cơ]]

title: F11F/F-11 Tiger

Kiểu: Máy bay tiêm kích

Hãng sản xuất: Grumman

Chuyến bay đầu tiên: 30 tháng 7 năm 1954

Khách hàng chính: Hải quân Hoa Kỳ


text:
# Timandra rectistrigaria
Timandra rectistrigaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

title: Timandra rectistrigaria

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Timandra rectistrigaria''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Timandra]]''
| species = '''''T. rectistrigaria'''''
| binomial = ''Timandra rectistrigaria''
| binomial_authority = [[Eduard Friedrich Eversmann|Eversmann]], 1851
| synonyms =
}}
'''''Timandra rectistrigaria''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Timandra+rectistrigaria/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Timandra rectistrigaria}}
*{{commonscat-inline|Timandra rectistrigaria}}

{{wikispecies|Timandra rectistrigaria}}

[[Thể loại:Timandra]]

{{Sterrhinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Lepidoptera

Họ (familia): Geometridae

Chi (genus): Timandra

Loài (species): T. rectistrigaria

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Timandra rectistrigaria · Eversmann, 1851


text:
# Ithycaulon minus
Ithycaulon minus là một loài dương xỉ trong họ Saccolomataceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.

title: Ithycaulon minus

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ithycaulon minus''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| divisio = [[Pteridophyta]]
| classis = [[Polypodiopsida]]
| ordo = [[Polypodiales]]
| familia = [[Saccolomataceae]]
| genus = ''[[Ithycaulon]]''
| species = '''''I. minus'''''
| binomial = ''Ithycaulon minus''
| binomial_authority = C.Chr., 1934
}}
'''''Ithycaulon minus''''' là một loài [[dương xỉ]] trong họ [[Saccolomataceae]]. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ifn-14849| title=''Ithycaulon minus''|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014| author=The Plant List | year =2010}}</ref>
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Ithycaulon minus}}
*{{wikispecies-inline|Ithycaulon minus}}
*{{IPNI2|Ithycaulon minus|17336040-1|access-date =ngày 28 tháng 5 năm 2014}}

[[Thể loại:Ithycaulon]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934]]
[[Thể loại:Unresolved names]]

{{Dennstaedtiaceae-stub}}

[[es:Ithycaulon minus]]

title: Phân loại khoa học

Ngành (divisio): Pteridophyta

Lớp (class): Polypodiopsida

Bộ (ordo): Polypodiales

Họ (familia): Saccolomataceae

Chi (genus): Ithycaulon

Loài (species): I. minus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ithycaulon minus · C.Chr., 1934


text:
# Karakoç, İpekyolu
Karakoç là một xã thuộc huyện İpekyolu, tỉnh Van, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.218 người.

title: Karakoç, İpekyolu

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Karakoç
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{flag|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Van (tỉnh)|Van]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[İpekyolu]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =1.218 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Karakoç''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[İpekyolu]], tỉnh [[Van (tỉnh)|Van]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.218 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=65&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Van|access-date=ngày 23 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-13|archive-url=https://archive.today/20120713233054/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=65&p_yil=2011&p_dil=1&desformat=html|url-status=bot: unknown}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{Xã thuộc huyện İpekyolu}}

{{Van-geo-stub}}

title: Karakoç

Quốc gia: Thổ Nhĩ Kỳ

Tỉnh: Van

Huyện: İpekyolu

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 1,218 người

Múi giờ: UTC+3, Giờ ở Thổ Nhĩ Kỳ


text:
# Notolaemus riartus
Notolaemus riartus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Lefkovitch miêu tả khoa học năm 1962.

title: Notolaemus riartus

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 năm 2020}}

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Notolaemus riartus''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Laemophloeidae]]
| genus = ''[[Notolaemus]]''
| species = '''''N. riartus'''''
| binomial = ''Notolaemus riartus''
| binomial_authority = Lefkovitch, 1962
}}
'''''Notolaemus riartus''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Laemophloeidae]]. Loài này được Lefkovitch miêu tả khoa học năm 1962.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Notolaemus]]

{{Laemophloeidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Laemophloeidae

Chi (genus): Notolaemus

Loài (species): N. riartus

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Notolaemus riartus · Lefkovitch, 1962


text:
# Scopifera eurystiba
Scopifera eurystiba là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Scopifera eurystiba

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Scopifera eurystiba''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Scopifera]]''
| species = '''''S. eurystiba'''''
| binomial = ''Scopifera eurystiba''
| binomial_authority = [[George Francis Hampson|Hampson]]
| synonyms =
}}
'''''Scopifera eurystiba''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Scopifera+eurystiba/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|access-date = ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Scopifera eurystiba|''Scopifera eurystiba''}}
*{{commonscat-inline|Scopifera eurystiba|''Scopifera eurystiba''}}

[[Thể loại:Scopifera]]

{{Erebidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Noctuidae

Chi (genus): Scopifera

Loài (species): S. eurystiba

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Scopifera eurystiba · Hampson


text:
# Nausibius sahlbergi
Nausibius sahlbergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1896.

title: Nausibius sahlbergi

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Nausibius sahlbergi''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| familia = [[Silvanidae]]
| genus = ''[[Nausibius]]''
| species = '''''N. sahlbergi'''''
| binomial = ''Nausibius sahlbergi''
| binomial_authority = [[Antoine Henri Grouvelle|Grouvelle]], 1896
}}
'''''Nausibius sahlbergi''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Silvanidae]]. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1896.<ref>{{Reftabel|2010-Hallan|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

[[Thể loại:Nausibius]]

{{Silvanidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Silvanidae

Chi (genus): Nausibius

Loài (species): N. sahlbergi

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Nausibius sahlbergi · Grouvelle, 1896


text:
# Nội chiến Afghanistan (1989–1992)
Bài viết này đề cập đến lịch sử Afghanistan từ khi Liên Xô rút khỏi Afghanistan vào ngày 15 tháng 2 năm 1989 cho đến ngày 27 tháng 4 năm 1992, một ngày sau khi tuyên bố Hiệp định Peshawar tuyên bố một chính phủ lâm thời Afghanistan mới bắt đầu hoạt động vào ngày 28 tháng 4 năm 1992.
Các nhóm Mujahideen, một số ít nhiều đoàn kết trong Tổ chức Thống nhất Hồi giáo Afghanistan Mujahideen, trong những năm 1989–1992, tuyên bố xác tín rằng họ đang chiến đấu với “ chế độ bù nhìn ” thù địch (Cộng hòa Afghanistan) ở Kabul. Vào tháng 3 năm 1989, các chiến binh thánh chiến nhóm Hezb-e Islami Gulbuddin và Ittehad-e Islami phối hợp với Pakistan Cơ quan Tình báo Liên ngành (ISI) đã tấn công Jalalabad nhưng đã bị đánh bại vào tháng Sáu.
Vào tháng 3 năm 1991, một liên minh mujahideen đã nhanh chóng đánh chiếm thành phố Khost. Vào tháng 3 năm 1992, mất đi những tàn dư cuối cùng trong sự ủng hộ của Liên Xô, cố Tổng thống Mohammad Najibullah đã đồng ý từ bỏ và nhường chỗ cho một chính phủ liên minh mujahideen. Một nhóm mujahideen, Hezb-e Islami Gulbuddin, đã từ chối trao đổi và thảo luận về một chính phủ liên minh theo Hiệp định Hòa bình Peshawar do Pakistan tài trợ và xâm lược Kabul. Cuộc tấn công này khởi đầu cho một cuộc nội chiến, bắt đầu từ ngày 25 tháng 4 năm 1992, giữa ba nhóm lúc ban đầu, nhưng chỉ sau vài tuần đã tăng lên thành năm hoặc sáu nhóm hoặc quân đội mujahideen.

## Những bên tham chiến

### Cộng hòa dân chủ Afghanistan
Sau khi Liên Xô rút quân khỏi Afghanistan vào năm 1989, Đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan và chính phủ Afghanistan phải tự chiến đấu để chống chọi lại với các phiến quân Mujahideen. Với tính trạng vốn đã suy yếu, CIA đã ước tính rằng Cộng hòa Dân chủ Afghanistan chỉ có thể chống chọi trong vòng từ 3 tuần đến 6 tháng.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, quân đội Afghanistan vẫn còn 1568 xe tăng, 828 xe thiết giáp, 4880 pháo binh, 126 máy bay chiến đầu và 14 máy bay trực thăng chiến đấu. Đồng thời họ cũng nhân 1 khoảng viện trợ khá lớn từ Liên Xô và sự hỗ trợ bằng hỏa lực từ tên lửa Liên Xô, khiến cho lực lượng Mujahideen tổn thất đáng kể.

### Mujahideen

#### Jamiat-e Islami
Sau khi Liên Xô rút quân, Jamiat đã gần như không nhận được bất kỳ hoặc ít từ các khoảng viện trợ của Hoa Kỳ. Đổng thời số vũ khí đó cũng bị kiểm soát bởi Pakistan, sau đó mới qua tay họ.
Vào thời điểm đó, Ahmad Shah Massoud là lãnh đạo của phe nhưng Pakistan lại ủng hộ Gulbuddin Hekmatyar, người tự coi mình là kẻ thù không đội trời chung của Massoud.

#### Hezb-e Islami Gulbuddin
Suốt cuộc nội chiến, Hezb-e Islami Gulbuddin luôn nhận được sự ủng hộ của Pakistan và luôn nhận được khoảng viện trợ đáng kể từ Hoa Kỳ được phân phối bởi Pakistan.
Cũng vì thế mà lãnh đạo của họ, Gulbuddin Hekmatyar đã được Cơ quan tình báo Pakistan thuê để có thể chinh phục Afghanistan cho lợi ích của họ, tuy nhiên điều này đã bị trì hoãn và hủy bỏ sau đó bởi Hoa Kỳ.

#### Ittehad-e Islami
Ittehad-e Islami nhận được viên trợ từ Ả Rập Xê Út về tài chính.

#### Mạng lưới Haqqani
1 phe khác nhận được khoảng viện trợ về tài chính của Ả Rập Xê Út là mạng lưới Haqqani trong cuộc chiến chống cộng.

## Diễn biến

### Trận đánh tại Jalalabad (1989)
Mùa xuân năm, phe Mujahideen (dưới sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và Cơ quan Tính báo Pakistan) đã tấn công Jalalabad.

#### Tương quan lực lượng
Theo wikipedia Tiếng Anh, cả 2 phe có thưởng quan lực lượng không đồng đều khi mà Quân đội Afghanistan có đến 15,000 binh lính trong khi các phiến quân mujahideen chỉ có 10,000.

### Diến biến
Ngày 5 tháng 3 năm 1989, ban đầu diễn ra thuận lợi cho mujahideen, cho đến khi họ chiếm được sân bay và bị phản công ngược lại. Sau đó, quân chính phủ và 1 số thường dân đã đầu hàng phiến quân nhưng họ đã bị hành quyết ngay sau đó, điều này làm cho quân chính phủ tại đây tiếp tục chiến đấu. Do đó, phiến quân đã bị chặn đứng trước sức phòng thủ của quân đội Afghanistan tại đây, các vị trí phòng thủ tại đây cũng được bố trí tốt với boongke, dây thép gai và bãi mìn.
Quân đội sau đó đã gọi không quân đến và họ đã thực hiện 20 vụ không kích mỗi ngày trên chiến trường. Họ sử dụng máy bay vận tải An-12 đã cải tiến để bay ở độ cao nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Stinger mà các phiến quân sử dụng, đạn chùm cũng được sử dụng 1 cách hiệu quả trong cuộc chiến này.
Liên Xô cũng triển khai các đội tên lửa scud ở xung quanh Kabul đã nã vào phe mujahideen tại đây, tuy số lượng không đúng mực nhưng 400 quả tên lửa đã thực sự gây thương vong khá cao cho các phiến quân, vốn đã không thể ngăn cản được chúng. Cho đến giữa tháng 5, họ đã không tiến được bước nào trước hệ thống phòng thủ của Jalalabad. Vào tháng 7, họ đã không thể ngăn cản Quân đội Afghanistan tái chiếm Samarkhel và Jalalabad vẫn nằm chắc trong tay chính phủ của Najibullah.

#### Hậu quả
Sự thất bại trong việc không thể chiếm được Jalalabad đã khiến cho sức phục hồi và tinh thần của các phiến quân trở nên vô cùng yếu kém. Dẫn đến tướng Hamid Gul ngay lập tức bị Thủ tướng Pakistan sa thải.
Còn về phía Hoa Kỳ, theo đặc phái viên Peter Tomsen, ông coi họ là những kẻ cực đoan mà không có sự giám sát trực tiếp của Hoa Kỳ - bất kỳ phân đoạn nào của sự đoàn kết mujahideen đều sụp đổ.
Các lực lượng chính phủ tiếp tục chứng minh giá trị của họ vào tháng 4 năm 1990, trong một cuộc tấn công chống lại một khu phức hợp kiên cố tại Paghman . Sau một đợt pháo kích dữ dội và một cuộc tấn công kéo dài đến cuối tháng 6, Quân đội Afghanistan, dẫn đầu là lực lượng dân quân của Dostum, đã có thể giải phóng các chiến lũy của mujahideen.

#### Thương vong
Dưới sự khốc liệt của cuộc chiến, có khoảng hơn 3,000 binh sĩ chết ở mỗi phe, trong khi đó thường dân thiệt mạng đã lên tới con số 12,000 một ước tính khác có thể lên tới 15,000.

title: Nội chiến Afghanistan (1989–1992)

wikitext:
{{Cần biên tập}}
{{Infobox military conflict
| conflict    = Nội chiến Afghanistan
(1989–1992)
| partof      = [[Chiến tranh Lạnh]] và [[Cách mạng 1989]] và [[xung đột Afghanistan (1978–nay)|xung đột Afghanistan]]
| image       = Afghanistan politisch 1989.png
| image_size  = 300px
| caption     = Afghanistan vào năm 1989, sau khi nước Liên Xô rút quân
| date        = 15 tháng 2 năm 1989 – 27 tháng 4 năm 1992
({{Age in years, months, weeks and days|month1=02|day1=15|year1=1989|month2=04|day2=27|year2=1992}})
| place       = [[Afghanistan]]
| result       = [[Mujahideen]] chiến thắng
*Chế độ, Chính phủ [[Cộng sản]] tại nước Afghanistan sụp đổ hẳn hoàn toàn khi [[Thủ đô]] [[Kabul]] đã thất thủ ở tại ngày 27 tháng 4 năm 1992
| combatant1  = {{flagicon|Afghanistan|1987}} '''[[Cộng hòa Dân chủ Afghanistan|Cộng hoà Afghanistan]]'''
'''Ủng hộ bởi:'''
{{flagicon|Soviet Union}} [[Liên Xô]] (Cho đến 1991)
{{flagicon|India}} [[Ấn Độ]]
| combatant2  = {{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} '''[[Mujahideen]]'''

*{{flagicon image|Flag of Jamiat-e Islami.svg}} [[Jamiat-e Islami]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Shura-e Nazar]]
*{{flagicon image|Flag of Hezbi Islami Gulbuddin.svg}} [[Hezb-e Islami Gulbuddin]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Maktab al-Khadamat]]
*[[Tập tin:Logo_of_Hezb-e_Islami_Khalis.svg|25px]] [[Hezb-e Islami Khalis]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Islamic Dawah Organisation of Afghanistan|Ittehad-e Islami]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Harakat-i-Inqilab]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Jebh-e Nejat-e Melli]]
*{{flagicon image|Flag of the National Islamic Front of Afghanistan.svg}} [[National Islamic Front of Afghanistan|Mahaz-e Milli]]
*{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Harakat-i Islami]]
*[[Tập tin:Flag of Hezbe Wahdat.svg|23px]] [[Hezb-i Wahdat]]
*{{flagicon|Afghanistan|1978a}} [[Junbish-i Milli]] (Từ 1992)
'''Ủng hộ bởi:'''
{{flagicon|Pakistan}} [[Pakistan]]

*[[Tập tin:Coat of arms of Pakistan.svg|20px]] [[Tình báo|Cơ quan Tình báo Pakistan]]
{{flag|Trung Quốc}}

*{{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army.svg|23px}} [[Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc]]<ref name=shichor>{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=GXj4a3gss8wC&pg=PA157|title=Xinjiang: China's Muslim Borderland|first=S. Frederick|last=Starr|date=ngày 15 tháng 3 năm 2004|publisher=M.E. Sharpe|isbn=9780765631923|access-date =ngày 17 tháng 5 năm 2017|via=Google Books}}</ref>
{{flagicon|Saudi Arabia}} [[Ả Rập Xê Út]]

{{flagicon|Hoa Kỳ}} [[Hoa Kỳ]]

| commander1  = {{flagicon|Afghanistan|1987}} [[Mohammad Najibullah]] {{POW}}

{{flagicon|Afghanistan|1987}} [[Abdul Rashid Dostum]] (Cho đến 1992) (AWOL)

{{flagicon|Afghanistan|1987}} [[Shahnawaz Tanai]] (Cho đến 1990) (cố gắng đảo chính, trốn khỏi Afghanistan)

{{flagicon|Afghanistan|1987}} [[Mohammad Aslam Watanjar]]
| commander2  = {{nowrap|{{flagicon image|Flag of Jamiat-e Islami.svg}} [[Burhanuddin Rabbani]]}}

{{nowrap|{{flagicon image|Flag of Jamiat-e Islami.svg}} [[Ahmad Shah Massoud]]}}

{{flagicon image|Flag of Jamiat-e Islami.svg}} [[Mullah Naqib|Naqib Alikozai]]

{{flagicon image|Flag of Jamiat-e Islami.svg}} [[Ismail Khan]]

{{flagicon image|Flag of Hezbi Islami Gulbuddin.svg}} [[Gulbuddin Hekmatyar]]

{{flagicon image|Flag of Hezbi Islami Gulbuddin.svg}} [[Fazal Haq Mujahid]]
{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Abdullah Azzam]]{{KIA}}

{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Osama bin Laden]]

{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Ayman al-Zawahiri]]

{{flagicon image|Logo of Hezb-e Islami Khalis.svg}} [[Mulavi Younas Khalis]]

{{flagicon image|Logo of Hezb-e Islami Khalis.svg}} [[Abdul Haq (Afghan leader)|Abdul Haq]]

{{flagicon image|Logo of Hezb-e Islami Khalis.svg}} [[Haji Abdul Qadeer]]

{{flagicon image|Logo of Hezb-e Islami Khalis.svg}} [[Jalaluddin Haqqani]]

{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Abdul Rasul Sayyaf]]

{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Mohammad Nabi Mohammadi|Mohammad Nabi]]

{{nowrap|{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Sibghatullah Mojaddedi]]}}

{{flagicon image|Flag of the National Islamic Front of Afghanistan.svg}} [[Ahmed Gailani]]

{{flagicon image|Flag of the National Islamic Front of Afghanistan.svg}} [[Abdul Rahim Wardak]]

{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Muhammad Asif Muhsini]]

[[Tập tin:Flag of Hezbe Wahdat.svg|23px]] [[Abdul Ali Mazari]]

[[Tập tin:Flag of Hezbe Wahdat.svg|23px]] [[Sayyid Ali Beheshti]]

{{flagicon|Afghanistan|1978a}} [[Abdul Rashid Dostum]] (Từ 1992)

| strength1   = '''[[Quân đội Quốc gia Afghanistan]]:'''

55,000 (1989)<ref name="mepc.org">{{chú thích web|url=http://www.mepc.org/articles-commentary/commentary/lessons-soviet-withdrawal-afghanistan|title=Lessons of the Soviet Withdrawal from Afghanistan - Middle East Policy Council|website=www.MEPC.org|access-date =ngày 17 tháng 5 năm 2017}}</ref>

'''Lực lượng bảo vệ Chủ tịch nước:'''

10,000 (1989)<ref name="mepc.org"/>

'''[[Democratic Republic of Afghanistan#Branches|Tất cả lực lượng dưới sự kiểm soát của DRA]]:'''

khoảng 160,000 (1991),{{sfn|Jefferson|2010|p=[https://books.google.com/books?id=fqRFCkpTdUcC&pg=PA245 245]}} bao gồm lực lượng bán quân sự và [[KHAD]]

'''[[Dân quân|Lực lượng Dân quân]]:'''

lên tới 170,000 (1991){{sfn|Jefferson|2010|p=[https://books.google.com/books?id=fqRFCkpTdUcC&pg=PA245 245]}}
| strength2   = Không rõ
| casualties1 =
| casualties2 =
| notes       =
| campaignbox       = {{Hộp chiến dịch Nội chiến Afghanistan}}
}}
Bài viết này đề cập đến [[lịch sử Afghanistan]] từ '''khi [[Liên Xô rút khỏi Afghanistan]]''' vào ngày 15 tháng 2 năm 1989 cho đến ngày 27 tháng 4 năm 1992, một ngày sau khi tuyên bố [[Hiệp ước Peshawar|Hiệp định Peshawar]] tuyên bố '''một chính phủ lâm thời Afghanistan mới bắt đầu''' hoạt động vào ngày 28 tháng 4 năm 1992.

Các nhóm [[Mujahideen]], một số ít nhiều đoàn kết trong Tổ chức [[Thống nhất Hồi giáo của Afghanistan Mujahideen|Thống nhất Hồi giáo Afghanistan Mujahideen]], trong những năm 1989–1992, tuyên bố xác tín rằng họ đang chiến đấu với “ [[Chính phủ bù nhìn|chế độ bù nhìn]] ” thù địch ([[Cộng hòa Dân chủ Afghanistan|Cộng hòa Afghanistan]]) ở [[Kabul]].<ref name="Stenersen">[https://www.prio.org/utility/Download.ashx?x=228 'Mujahidin vs. Communists: Revisiting the battles of Jalalabad and Khost] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180802084503/https://www.prio.org/utility/Download.ashx?x=228 |date=2018-08-02 }}. By Anne Stenersen: a Paper presented at the conference ''COIN in Afghanistan: From Mughals to the Americans'', Peace Research Institute Oslo (PRIO), 12–ngày 13 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2018.</ref> Vào tháng 3 năm 1989, các chiến binh thánh chiến nhóm [[Hezb-e Islami Gulbuddin]] và [[Tổ chức Hồi giáo Dawah của Afghanistan|Ittehad-e Islami]] phối hợp với [[Pakistan]] [[Cơ quan Tình báo Liên ngành]] (ISI) đã tấn công [[Jalalabad]] nhưng đã bị đánh bại vào tháng Sáu.

Vào tháng 3 năm 1991, một liên minh mujahideen đã nhanh chóng đánh chiếm thành phố [[Khost]]. Vào tháng 3 năm 1992, mất đi những tàn dư cuối cùng trong sự ủng hộ của [[Liên Xô]], cố Tổng thống [[Mohammad Najibullah]] đã đồng ý từ bỏ và nhường chỗ cho một chính phủ liên minh mujahideen. Một nhóm mujahideen, [[Hezb-e Islami Gulbuddin]], đã từ chối trao đổi và thảo luận về một chính phủ liên minh theo [[Hiệp định Peshawar|Hiệp định Hòa bình Peshawar]] do Pakistan tài trợ và xâm lược Kabul. Cuộc tấn công này khởi đầu cho một cuộc nội chiến, bắt đầu từ ngày 25 tháng 4 năm 1992, giữa ba nhóm lúc ban đầu, nhưng chỉ sau vài tuần đã tăng lên thành năm hoặc sáu nhóm hoặc quân đội mujahideen.

== Những bên tham chiến ==

=== Cộng hòa dân chủ Afghanistan ===
Sau khi Liên Xô rút quân khỏi Afghanistan vào năm 1989, Đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan và chính phủ Afghanistan phải tự chiến đấu để chống chọi lại với các phiến quân Mujahideen. Với tính trạng vốn đã suy yếu, CIA đã ước tính rằng Cộng hòa Dân chủ Afghanistan chỉ có thể chống chọi trong vòng từ 3 tuần đến 6 tháng.

Tuy nhiên, vào thời điểm đó, quân đội Afghanistan vẫn còn 1568 xe tăng, 828 xe thiết giáp, 4880 pháo binh, 126 máy bay chiến đầu và 14 máy bay trực thăng chiến đấu. Đồng thời họ cũng nhân 1 khoảng viện trợ khá lớn từ Liên Xô và sự hỗ trợ bằng hỏa lực từ tên lửa Liên Xô, khiến cho lực lượng Mujahideen tổn thất đáng kể.

=== Mujahideen ===

==== Jamiat-e Islami ====
Sau khi Liên Xô rút quân, Jamiat đã gần như không nhận được bất kỳ hoặc ít từ các khoảng viện trợ của Hoa Kỳ. Đổng thời số vũ khí đó cũng bị kiểm soát bởi Pakistan, sau đó mới qua tay họ.

Vào thời điểm đó, Ahmad Shah Massoud là lãnh đạo của phe nhưng Pakistan lại ủng hộ Gulbuddin Hekmatyar, người tự coi mình là kẻ thù không đội trời chung của Massoud.

==== Hezb-e Islami Gulbuddin ====
Suốt cuộc nội chiến, Hezb-e Islami Gulbuddin luôn nhận được sự ủng hộ của Pakistan và luôn nhận được khoảng viện trợ đáng kể từ Hoa Kỳ được phân phối bởi Pakistan.

Cũng vì thế mà lãnh đạo của họ, Gulbuddin Hekmatyar đã được Cơ quan tình báo Pakistan thuê để có thể chinh phục Afghanistan cho lợi ích của họ, tuy nhiên điều này đã bị trì hoãn và hủy bỏ sau đó bởi Hoa Kỳ.

==== Ittehad-e Islami ====
Ittehad-e Islami nhận được viên trợ từ Ả Rập Xê Út về tài chính.

==== Mạng lưới Haqqani ====
1 phe khác nhận được khoảng viện trợ về tài chính của Ả Rập Xê Út là mạng lưới Haqqani trong cuộc chiến chống cộng.

== Diễn biến ==

=== Trận đánh tại Jalalabad (1989) ===
Mùa xuân năm, phe Mujahideen (dưới sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và Cơ quan Tính báo Pakistan) đã tấn công [[Jalalabad]].

==== Tương quan lực lượng ====
Theo wikipedia Tiếng Anh, cả 2 phe có thưởng quan lực lượng không đồng đều khi mà Quân đội Afghanistan có đến 15,000 binh lính trong khi các phiến quân mujahideen chỉ có 10,000.

=== Diến biến ===
Ngày 5 tháng 3 năm 1989, ban đầu diễn ra thuận lợi cho mujahideen, cho đến khi họ chiếm được sân bay và bị phản công ngược lại. Sau đó, quân chính phủ và 1 số thường dân đã đầu hàng phiến quân nhưng họ đã bị hành quyết ngay sau đó, điều này làm cho quân chính phủ tại đây tiếp tục chiến đấu. Do đó, phiến quân đã bị chặn đứng trước sức phòng thủ của quân đội Afghanistan tại đây, các vị trí phòng thủ tại đây cũng được bố trí tốt với boongke, dây thép gai và bãi mìn.

Quân đội sau đó đã gọi không quân đến và họ đã thực hiện 20 vụ không kích mỗi ngày trên chiến trường. Họ sử dụng [[Antonov An-12|máy bay vận tải An-12]] đã cải tiến để bay ở độ cao nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Stinger mà các phiến quân sử dụng, đạn chùm cũng được sử dụng 1 cách hiệu quả trong cuộc chiến này.

[[Liên Xô]] cũng triển khai các đội [[Tên lửa Scud|tên lửa scud]] ở xung quanh [[Kabul]] đã nã vào phe mujahideen tại đây, tuy số lượng không đúng mực nhưng 400 quả tên lửa đã thực sự gây thương vong khá cao cho các phiến quân, vốn đã không thể ngăn cản được chúng. Cho đến giữa tháng 5, họ đã không tiến được bước nào trước hệ thống phòng thủ của Jalalabad. Vào tháng 7, họ đã không thể ngăn cản Quân đội Afghanistan tái chiếm Samarkhel và Jalalabad vẫn nằm chắc trong tay chính phủ của Najibullah.

==== Hậu quả ====
Sự thất bại trong việc không thể chiếm được Jalalabad đã khiến cho sức phục hồi và tinh thần của các phiến quân trở nên vô cùng yếu kém. Dẫn đến tướng Hamid Gul ngay lập tức bị Thủ tướng Pakistan sa thải.

Còn về phía [[Hoa Kỳ]], theo đặc phái viên Peter Tomsen, ông coi họ là những kẻ cực đoan mà không có sự giám sát trực tiếp của Hoa Kỳ - bất kỳ phân đoạn nào của sự đoàn kết mujahideen đều sụp đổ.

Các lực lượng chính phủ tiếp tục chứng minh giá trị của họ vào tháng 4 năm 1990, trong một cuộc tấn công chống lại một khu phức hợp kiên cố tại Paghman . Sau một đợt pháo kích dữ dội và một cuộc tấn công kéo dài đến cuối tháng 6, Quân đội Afghanistan, dẫn đầu là lực lượng dân quân của Dostum, đã có thể giải phóng các chiến lũy của mujahideen.

==== Thương vong ====
Dưới sự khốc liệt của cuộc chiến, có khoảng hơn 3,000 binh sĩ chết ở mỗi phe, trong khi đó thường dân thiệt mạng đã lên tới con số 12,000 một ước tính khác có thể lên tới 15,000.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}2.https://en.wikipedia.org/wiki/Afghan_Civil_War_(1989%E2%80%931992)
[[Thể loại:Chiến tranh ủy nhiệm]]
[[Thể loại:Xung đột năm 1992]]
[[Thể loại:Xung đột năm 1991]]
[[Thể loại:Xung đột năm 1990]]
[[Thể loại:Xung đột năm 1989]]
[[Thể loại:Quan hệ Afghanistan-Nga]]
[[Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Nga]]
[[Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Liên Xô]]
[[Thể loại:Hệ thống quân phiệt]]
[[Thể loại:Chiến tranh Soviet tại Afghanistan]]
[[Thể loại:Khởi nghĩa ở châu Á]]
[[Thể loại:Xung đột trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh]]
[[Thể loại:Afghanistan năm 1989]]
[[Thể loại:Afghanistan năm 1990]]
[[Thể loại:Afghanistan năm 1991]]
[[Thể loại:Afghanistan năm 1992]]
[[Thể loại:Nội chiến Afghanistan]]
[[Thể loại:Afghanistan thế kỷ 20]]

title: Nội chiến Afghanistan · (1989–1992)

Thời gian: 15 tháng 2 năm 1989 – 27 tháng 4 năm 1992 · (3 năm, 2 tháng, 1 tuần và 5 ngày)

Địa điểm: Afghanistan

Kết quả: Mujahideen chiến thắng - Chế độ, Chính phủ Cộng sản tại nước Afghanistan sụp đổ hẳn hoàn toàn khi Thủ đô Kabul đã thất thủ ở tại ngày 27 tháng 4 năm 1992

title: Tham chiến

Mujahideen · - Jamiat-e Islami - Shura-e Nazar - Hezb-e Islami Gulbuddin - Maktab al-Khadamat - Hezb-e Islami Khalis - Ittehad-e Islami - Harakat-i-Inqilab - Jebh-e Nejat-e Melli - Mahaz-e Milli - Harakat-i Islami - Hezb-i Wahdat - Junbish-i Milli (Từ 1992) Ủng hộ bởi: · Pakistan · - Cơ quan Tình báo Pakistan Trung Quốc · - Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc Ả Rập Xê Út · Hoa Kỳ

title: Chỉ huy và lãnh đạo

Burhanuddin Rabbani · Ahmad Shah Massoud · Naqib Alikozai · Ismail Khan · Gulbuddin Hekmatyar · Fazal Haq Mujahid Abdullah Azzam † · Osama bin Laden · Ayman al-Zawahiri · Mulavi Younas Khalis · Abdul Haq · Haji Abdul Qadeer · Jalaluddin Haqqani · Abdul Rasul Sayyaf · Mohammad Nabi · Sibghatullah Mojaddedi · Ahmed Gailani · Abdul Rahim Wardak · Muhammad Asif Muhsini · Abdul Ali Mazari · Sayyid Ali Beheshti · Abdul Rashid Dostum (Từ 1992)

title: Lực lượng

Không rõ


text:
# Tarenna burttii
Tarenna burttii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bridson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.

title: Tarenna burttii

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Tarenna burttii''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Long đởm|Gentianales]]
| familia = [[Họ Thiến thảo|Rubiaceae]]
| genus = ''[[Tarenna]]''
| species = '''''T. burttii'''''
| binomial = ''Tarenna burttii''
| binomial_authority = [[Diane Mary Bridson|Bridson]]
}}
'''''Tarenna burttii''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Thiến thảo]]. Loài này được Bridson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-201717| title=''Tarenna burttii''|accessdate=ngày 3 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Tarenna burttii}}
*{{wikispecies-inline|Tarenna burttii}}
*{{IPNI2|Tarenna burttii|767423-1|accessdate=ngày 5 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Tarenna]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979]]

{{Pavetteae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Gentianales

Họ (familia): Rubiaceae

Chi (genus): Tarenna

Loài (species): T. burttii

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Tarenna burttii · Bridson


text:
# Lasioglossum laevidorsum
Lasioglossum laevidorsum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.

title: Lasioglossum laevidorsum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Lasioglossum laevidorsum''
| image =
| image caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]]
| familia = [[Halictidae]]
| subfamilia = [[Halictinae]]
| tribus = [[Halictini]]
| genus = ''[[Lasioglossum]]''
| species = '''''L. laevidorsum'''''
| binomial = ''Lasioglossum laevidorsum''
| binomial_authority = (Blüthgen, 1923)
}}
'''''Lasioglossum laevidorsum''''' là một loài [[Bộ Cánh màng|Hymenoptera]] trong họ [[Halictidae]]. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.<ref>{{Reftabel|2008-ITIS|Dier}}</ref>
==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}

[[Thể loại:Lasioglossum]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923]]

{{Halictinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Hymenoptera

Họ (familia): Halictidae

Phân họ (subfamilia): Halictinae

Tông (tribus): Halictini

Chi (genus): Lasioglossum

Loài (species): L. laevidorsum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Lasioglossum laevidorsum · (Blüthgen, 1923)


text:
# Pinanga uncinata
Pinanga uncinata là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.

title: Pinanga uncinata

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh Thài lài|Commelinids]]
| ordo = [[Bộ Cau|Arecales]]
| familia = [[Họ Cau|Arecaceae]]
| genus = ''[[Pinanga]]''
| species = '''''P. uncinata'''''
| binomial = ''Pinanga uncinata''
| binomial_authority = [[Karl Ewald Maximilian Burret|Burret]]
| image =
| name = ''Pinanga uncinata''
}}
'''''Pinanga uncinata''''' là loài [[thực vật có hoa]] thuộc họ [[Họ Cau|Arecaceae]]. Loài này được Burret miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-156535| title=''Pinanga uncinata''|accessdate=ngày 18 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{commonscat-inline|Pinanga uncinata}}
*{{wikispecies-inline|Pinanga uncinata}}
*{{IPNI2|Pinanga uncinata|669167-1|accessdate=ngày 18 tháng 6 năm 2013}}

[[Thể loại:Pinanga]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940]]

{{Arecoideae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots Commelinids

Bộ (ordo): Arecales

Họ (familia): Arecaceae

Chi (genus): Pinanga

Loài (species): P. uncinata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Pinanga uncinata · Burret


text:
# Tragopogon macropogon
Tragopogon macropogon là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.A.Mey. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.

title: Tragopogon macropogon

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Tragopogon macropogon''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| ordo = [[Bộ Cúc|Asterales]]
| familia = [[Họ Cúc|Asteraceae]]
| genus = ''[[Tragopogon]]''
| species = '''''T. macropogon'''''
| binomial = ''Tragopogon macropogon''
| binomial_authority = C.A.Mey., 1838
}}
'''''Tragopogon macropogon''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Cúc]]. Loài này được C.A.Mey. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-32167| title=''Tragopogon macropogon''|access-date=ngày 4 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{commonscat|Tragopogon macropogon}}
{{Wikispecies|Tragopogon macropogon}}

[[Thể loại:Tragopogon]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838]]

{{Cichorieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Asteraceae

Chi (genus): Tragopogon

Loài (species): T. macropogon

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Tragopogon macropogon · C.A.Mey., 1838


text:
# Too Young
"Too Young" là ca khúc do Sidney Lippman sáng tác, Sylvia Dee đặt lời.Bài hát phát hành năm 1951. Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ thu âm. Phiên bản nổi tiếng nhất là của Nat King Cole.

title: Too Young

wikitext:
"'''Too Young'''" là ca khúc do [[Sidney Lippman]] sáng tác, [[Sylvia Dee]] đặt lời.Bài hát phát hành năm 1951. Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ thu âm. Phiên bản nổi tiếng nhất là của Nat King Cole.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{Rất sơ khai}}
{{Đĩa đơn của Michael Jackson}}

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Đĩa đơn năm 1951]]
[[Thể loại:Đĩa đơn năm 1972]]
[[Thể loại:Bài hát của Nat King Cole]]
[[Thể loại:Bài hát của Michael Jackson]]
[[Thể loại:Bài hát năm 1951]]
[[Thể loại:Bài hát của Marvin Gaye]]

title: Bài hát của Michael Jackson

Thập niên 1970: " Got to Be There " " Ain't No Sunshine " " I Wanna Be Where You Are " " Rockin' Robin " " Love Is Here and Now You're Gone " " You've Got a Friend " " Ben " " Everybody's Somebody's Fool " " My Girl " " Shoo-Be-Doo-Be-Doo-Da-Day " " We've Got a Good Thing Going " " With a Child's Heart " " Morning Glow " " All the Things You Are " " Happy " " Too Young " " Doggin' Around " " Music and Me " " We're Almost There " " Just a Little Bit of You " " You Can't Win " " Don't Stop 'Til You Get Enough " " Rock with You " " Working Day and Night " " It's the Falling in Love "

Thập niên 1980: " Off the Wall " " Girlfriend " " She's Out of My Life " " One Day in Your Life " " The Girl Is Mine " " Billie Jean " " Beat It " " Wanna Be Startin' Somethin' " " Human Nature " " P.Y.T. (Pretty Young Thing) " " Thriller " " You've Really Got a Hold on Me " " Here I Am (Come and Take Me) " " Lonely Teardrops " " That's What Love Is Made Of " " Farewell My Summer Love " " Girl You're So Together " " I Just Can't Stop Loving You " " Bad " " The Way You Make Me Feel " " Speed Demon " " Liberian Girl " " Just Good Friends " " Another Part of Me " " Man in the Mirror " " Dirty Diana " " Smooth Criminal " " Leave Me Alone " " Twenty-Five Miles "

Thập niên 1990: " Black or White " " Jam " " In the Closet " " Remember the Time " " Heal the World " " Who Is It " " Give In to Me " " Will You Be There " " Gone Too Soon " " Dangerous " " Come Together " " Scream " " Childhood " " They Don't Care About Us " " Stranger in Moscow " " This Time Around " " Earth Song " " D.S. " " You Are Not Alone " " Tabloid Junkie " " HIStory " " Smile " " Mind Is the Magic " " Blood on the Dance Floor " " Ghosts " " Is It Scary " " On the Line "

Thập niên 2000: " Speechless " " You Rock My World " " Heaven Can Wait " " Butterflies " " Cry " " One More Chance " " Cheater " " (I Like) The Way You Love Me " " Fall Again " " This Is It "

Thập niên 2010: " Hold My Hand " " Hollywood Tonight " " (I Can't Make It) Another Day " " Behind the Mask " " Don't Be Messin' 'Round " " I'm So Blue " " Price of Fame " " Love Never Felt So Good " " Chicago " " Loving You " " A Place with No Name " " Slave to the Rhythm " " Do You Know Where Your Children Are " " Blue Gangsta "

Thập niên 2020: " She's Trouble "

Khác: " We Are the World " " What More Can I Give " " We Are the World 25 for Haiti " " Blood on the Dance Floor x Dangerous " " Diamonds Are Invincible "

Hợp tác: " A Brand New Day " " Ease on Down the Road " " Who's Right, Who's Wrong " " Night Time Lover " " Papa Was a Rollin' Stone " " State of Independence " " Muscles " " Say Say Say " " Somebody's Watching Me " " Don't Stand Another Chance " " Centipede " " Tell Me I'm Not Dreamin' (Too Good to Be True) " " Eaten Alive " " Get It " " 2300 Jackson Street " " Do the Bartman " " Whatzupwitu " " Why " " I Need You " " We Be Ballin' " " Girls, Girls, Girls " " All in Your Name " " There Must Be More to Life Than This " " Low " " Don't Matter to Me "


text:
# Clubiona mutilata
Clubiona mutilata là một loài nhện trong họ Clubionidae.
Loài này thuộc chi Clubiona. Clubiona mutilata được Friedrich Wilhelm Bösenberg & Embrik Strand miêu tả năm 1906.

title: Clubiona mutilata

wikitext:
{{italictitle}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Clubiona mutilata''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| unranked_classis = [[Arachnomorpha]]
| subphylum = [[Động vật Chân kìm|Chelicerata]]
| classis = [[Lớp Hình nhện|Arachnida]]
| ordo = [[Nhện|Araneae]]
| familia = [[Clubionidae]]
| genus = ''[[Clubiona]]''
| species = '''''C. mutilata'''''
| binomial = ''Clubiona mutilata''
| binomial_authority = [[Friedrich Wilhelm Bösenberg|Bösenberg]] & [[Embrik Strand|Strand]], 1906
}}
'''''Clubiona mutilata''''' là một loài [[nhện]] trong họ [[Clubionidae]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''.</ref>

Loài này thuộc chi ''[[Clubiona]]''. ''Clubiona mutilata'' được [[Friedrich Wilhelm Bösenberg]] & [[Embrik Strand]] miêu tả năm 1906.

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline|Clubiona mutilata}}

[[Thể loại:Clubiona]]

{{Clubionidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân ngành (subphylum): Chelicerata

(không phân hạng): Arachnomorpha

Lớp (class): Arachnida

Bộ (ordo): Araneae

Họ (familia): Clubionidae

Chi (genus): Clubiona

Loài (species): C. mutilata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Clubiona mutilata · Bösenberg & Strand, 1906


text:
# Leucania completa
Leucania completa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Leucania completa

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Leucania completa''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Leucania]]''
| species = '''''L. completa'''''
| binomial = ''Leucania completa''
| binomial_authority = [[Barend J. Lempke|Lempke]], 1940
| synonyms =
}}
'''''Leucania completa''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Leucania+completa/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Leucania completa|''Leucania completa''}}
*{{commonscat-inline|Leucania completa|''Leucania completa''}}

[[Thể loại:Leucania|C]]

{{Mythimnini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Leucania

Loài (species): L. completa

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Leucania completa · Lempke, 1940


text:
# Bulbophyllum minutissimum
Bulbophyllum minutissimum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

title: Bulbophyllum minutissimum

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Bulbophyllum minutissimum''
| image =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật một lá mầm|Monocots]]
| ordo = [[Bộ Măng tây|Asparagales]]
| familia = [[Họ Lan|Orchidaceae]]
| subfamilia = [[Phân họ Lan biểu sinh|Epidendroideae]]
| genus = ''[[Bulbophyllum]]''
| species = '''''B. minutissimum'''''
| binomial = '''''Bulbophyllum minutissimum'''''
| binomial_authority = ([[Ferdinand von Mueller|F.Muell.]]) [[Ferdinand von Mueller|F.Muell.]]
| synonyms =
}}
'''''Bulbophyllum minutissimum''''' là một loài [[họ Lan|phong lan]] thuộc chi ''[[Bulbophyllum]]''.

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{commons-inline|Bulbophyllum minutissimum|''Bulbophyllum minutissimum''}}
* {{wikispecies-inline|Bulbophyllum minutissimum|''Bulbophyllum minutissimum''}}
* [http://bulbophyllum-checklist.bulbophyllum.at/ The Bulbophyllum-Checklist]
* [http://www.orchidspecies.com/indexbulb.htm The internet Orchid species Photo Encyclopedia]

{{DEFAULTSORT:Bulbophyllum Minutissimum}}
[[Thể loại:Chi Lan lọng|M]]
[[Thể loại:Thực vật New South Wales]]
[[Thể loại:Thực vật Queensland]]

{{Dendrobieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Monocots

Bộ (ordo): Asparagales

Họ (familia): Orchidaceae

Phân họ (subfamilia): Epidendroideae

Chi (genus): Bulbophyllum

Loài (species): B. minutissimum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Bulbophyllum minutissimum · (F.Muell.) F.Muell.


text:
# Hòn Đôi
Hòn Đôi hay còn gọi là hòn Đồi, hay hòn Đầu, là một hòn đảo nhỏ gần bờ biển thuộc xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Đây là vị trí Điểm A7 của Đường cơ sở trên biển của Việt Nam. Phía tây của đảo là Mũi Đôi cực đông trên đất liền của Việt Nam.

## Tự nhiên
Đảo cách đất liền tại vị trí ngay Mũi Đôi (thuộc bán đảo Hòn Gốm) khoảng 500 m. Diện tích đảo gần 20 ha (0,195 km2), độ cao lớn nhất 309 m. Tên gọi hòn Đồi là do đảo có nhiều đồi mồi. Môi trường tự nhiên trên đảo hoang sơ gần như nguyên vẹn, bề mặt đảo đầy các khối đá xen lẫn cây bụi. Đảo là nơi rất nhiều chim yến trú ngụ.
Trên đỉnh cao nhất của đảo đặt Cột mốc A7 và mốc tọa độ, hai cột cách nhau 20 m.

## Lịch sử
Năm 2005, Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Quyết định số 13 xếp hạng Mũi Đôi - Hòn Đôi là danh lam thắng cảnh quốc gia.
Vào năm 2014, chính quyền tỉnh Khánh Hòa kêu gọi doanh nghiệp du lịch đầu tư vào Mũi Đôi - Hòn Đầu, khai thác du lịch, tổ chức tham quan, dã ngoại.
Đến năm 2019, việc du lịch diễn ra tự phát thiếu đảm bảo an toàn, xảy ra nhiều vụ tai nạn nên Bộ đội biên phòng khu vực lại có văn bản đề nghị hạn chế hoạt động du lịch tại đây. Vụ nghiêm trọng nhất xảy ra vào ngày 22 tháng 9 từ một đoàn sinh viên vừa tốt nghiệp gồm 16 người đến đây tắm biển, 2 trong số đó thiệt mạng và thi thể được tìm thấy vài ngày sau đó.
Hiện tại, đảo được Công ty Yến sào Khánh Hòa quản lý để khai thác nguồn lợi yến sào. Đảo là một địa điểm hạn chế đối với khách du lịch.

### Sách
- Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam (2002). Từ điển bách khoa Việt Nam: E-M. Nhà xuất bản Từ điển bách khoa. OCLC 951286520.
- UBND tỉnh Khánh Hòa (2003). Địa chí Khánh Hòa. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. OCLC 56968041.

title: Hòn Đôi

wikitext:
{{Infobox Protected area1
 | name = Hòn Đôi
 | iucn_category =
 | photo =
 | photo_caption =
 | map = Vietnam
 | map_caption = Vị trí tại Việt Nam
 | locator_x =
 | locator_y =
 | location = xã [[Vạn Thạnh (xã)|Vạn Thạnh]], huyện [[Vạn Ninh]], tỉnh [[Khánh Hòa]], [[Việt Nam]]
 | nearest_city =
 | lat_degrees = 12
 | lat_minutes = 39
 | lat_seconds = 16
 | lat_direction = N
 | long_degrees = 109
 | long_minutes = 28
 | long_seconds = 03
 | long_direction = E
 | area = 19,5 ha
 | established =
 | visitation_num =
 | visitation_year =
 | governing_body =
}}
'''Hòn Đôi''' hay còn gọi là '''hòn Đồi''', hay '''hòn Đầu''', là một hòn đảo nhỏ gần bờ biển thuộc xã [[Vạn Thạnh (xã)|Vạn Thạnh]], huyện [[Vạn Ninh]], tỉnh [[Khánh Hòa]].<ref name="Mở đường">{{chú thích báo|url= https://nld.com.vn/diem-den-hap-dan/mo-duong-ra-cuc-dong-mui-doi-20200528204047264.htm |tiêu đề= Mở đường ra cực Đông - Mũi Đôi |tác giả= Kỳ Nam |ngày= ngày 29 tháng 5 năm 2020 |website= báo Người lao động |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref> Đây là vị trí Điểm ''A7'' của Đường cơ sở trên biển của Việt Nam.<ref name="A1">{{chú thích tạp chí|date=ngày 27 tháng 1 năm 2013|tiêu đề=Đường cơ sở theo Luật Biển Việt Nam|url=http://tapchiqptd.vn/vi/bien-dao-viet-nam/duong-co-so-theo-luat-bien-viet-nam/1732.html|journal=Tạp chí Quốc phòng toàn dân|archive-url=https://web.archive.org/web/20221010182117/http://tapchiqptd.vn/vi/bien-dao-viet-nam/duong-co-so-theo-luat-bien-viet-nam/1732.html|archive-date=2022-10-10}}</ref> Phía tây của đảo là [[Mũi Đôi]] cực đông trên đất liền của Việt Nam.{{sfn|UBND tỉnh Khánh Hòa|2003|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=pIFuAAAAMAAJ&q=%22%C4%91i%E1%BB%83m+c%E1%BB%B1c+%C4%90%C3%B4ng+tr%C3%AAn+%C4%91%E1%BA%A5t+li%E1%BB%81n%22#v=snippet&q=%22%C4%91i%E1%BB%83m%20c%E1%BB%B1c%20%C4%90%C3%B4ng%20tr%C3%AAn%20%C4%91%E1%BA%A5t%20li%E1%BB%81n%22&f=false 13, 19]}}

==Tự nhiên==
Đảo cách đất liền tại vị trí ngay [[Mũi Đôi]] (thuộc bán đảo Hòn Gốm) khoảng 500 m.<ref name="Mũi đôi"/><ref name="hạn chế"/> Diện tích đảo gần 20 ha (0,195 km2),<ref>{{chú thích web|url= https://www.ig-vast.ac.vn/vi/tin-tuc/tai-nguyen-vi-the-cac-dao-ven-bo-nam-trung-bo-220.html |tiêu đề= TÀI NGUYÊN VỊ THẾ CÁC ĐẢO VEN BỜ NAM TRUNG BỘ |tác giả=  |ngày= ngày 30 tháng 9 năm 2014 |website= Viện Địa lý, Viện hàn lâm khoa học công nghệ Việt Nam |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref> độ cao lớn nhất 309 m.{{sfn|Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam|2002|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=JrT7Frh7tHcC&focus=searchwithinvolume&q=%22H%C3%B2n+%C4%90%C3%B4i%22 350]}} Tên gọi hòn Đồi là do đảo có nhiều [[đồi mồi]].{{sfn|UBND tỉnh Khánh Hòa|2003|p=[https://books.google.com.vn/books?hl=vi&id=pIFuAAAAMAAJ&q=%22H%C3%B2n+%C4%90%E1%BB%93i%22#v=snippet&q=%22H%C3%B2n%20%C4%90%E1%BB%93i%22&f=false 46]}} Môi trường tự nhiên trên đảo hoang sơ gần như nguyên vẹn,<ref name="Mũi đôi">{{chú thích báo|url= https://baodaklak.vn/channel/3624/201205/mui-doi-diem-cuc-dong-cua-nuoc-viet-tren-dat-lien-2154552/ |tiêu đề= Mũi đôi – điểm cực đông của nước Việt trên đất liền |tác giả= Nguyễn Thanh Điệp |ngày= ngày 12 tháng 5 năm 2012 |website= báo Đắk Lắk |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref> bề mặt đảo đầy các khối đá xen lẫn cây bụi.<ref name="11 cột mốc">{{chú thích báo|url= https://thanhnien.vn/11-cot-moc-tren-bien-moc-a7-bao-ve-nghiem-ngat-185230707204807468.htm |tiêu đề= 11 cột mốc trên biển: Mốc A7 bảo vệ nghiêm ngặt |tác giả= Mai Thanh Hải |ngày= ngày 8 tháng 7 năm 2023 |website= báo Thanh Niên |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref> Đảo là nơi rất nhiều [[chim yến]] trú ngụ.<ref>{{chú thích báo|url= http://www.vietnam-tourism.com/index.php/tourism/items/2720/2 |tiêu đề= MŨI ĐÔI - HÒN ĐẦU |tác giả=  |ngày=  |website= Tổng cục du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref>

Trên đỉnh cao nhất của đảo đặt Cột mốc ''A7'' và mốc tọa độ, hai cột cách nhau 20 m.<ref name="11 cột mốc"/>

==Lịch sử==
[[Tập tin:SwiftletBirdNests.jpg|150px|trái|thumb|Tổ yến (minh họa) là nguồn lợi lớn từ đảo]]
Năm 2005, Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là [[Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Việt Nam)|Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch]]) ban hành Quyết định số 13 xếp hạng Mũi Đôi - Hòn Đôi là danh lam thắng cảnh quốc gia.<ref name="Mở đường"/><ref>{{chú thích báo|url= https://www.baokhanhhoa.vn/file/e7837c02857c8ca30185a8c39b582c03/dataimages/202104/original/images5448828_41083582_2097757803808338_1500709286014091264_n.jpg |tiêu đề= [bia di tích] |tác giả= Xuân Thành |ngày=  |website= báo Khánh Hòa |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref><ref>{{chú thích web|url= https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Quyet-dinh-13-2005-QD-BVHTT-xep-hang-di-tich-quoc-gia-17536.aspx |tiêu đề= Quyết định 13/2005/QĐ-BVHTT xếp hạng di tích quốc gia |tác giả=  |ngày= ngày 25 tháng 3 năm 2005 |website= thuvienphapluat.vn |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref>

Vào năm 2014, chính quyền tỉnh Khánh Hòa kêu gọi doanh nghiệp du lịch đầu tư vào Mũi Đôi - Hòn Đầu, khai thác du lịch, tổ chức tham quan, dã ngoại.<ref>{{chú thích báo|url= https://baokhanhhoa.vn/du-lich/201403/kham-pha-danh-thang-mui-doi-hon-dau-2298028/ |tiêu đề= Khám phá danh thắng Mũi Đôi – Hòn Đầu |tác giả= Xuân, Dương |ngày= ngày 6 tháng 3 năm 2014 |website= báo Khánh Hòa |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref>

Đến năm 2019, việc du lịch diễn ra tự phát thiếu đảm bảo an toàn, xảy ra nhiều vụ tai nạn nên Bộ đội biên phòng khu vực lại có văn bản đề nghị hạn chế hoạt động du lịch tại đây.<ref name="hạn chế">{{chú thích web|url= https://vov.vn/du-lich/khanh-hoa-han-che-dua-du-khach-den-khu-vuc-mui-doi-hon-dau-967899.vov |tiêu đề= Khánh Hòa hạn chế đưa du khách đến khu vực Mũi Đôi, Hòn Đầu |tác giả= Thái Bình |ngày= ngày 17 tháng 10 năm 2019 |website= VOV |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref> Vụ nghiêm trọng nhất xảy ra vào ngày 22 tháng 9 từ một đoàn sinh viên vừa tốt nghiệp gồm 16 người đến đây tắm biển, 2 trong số đó thiệt mạng và thi thể được tìm thấy vài ngày sau đó.<ref>{{chú thích báo|url= https://dantri.com.vn/du-lich/khuyen-cao-khong-dua-du-khach-den-khu-vuc-mui-doi-hon-dau-20191008094350759.htm |tiêu đề= Khuyến cáo không đưa du khách đến khu vực Mũi Đôi, Hòn Đầu |tác giả= Viết Hảo |ngày= ngày 8 tháng 10 năm 2019 |website= báo Dân trí |ngày truy cập= ngày 13 tháng 11 năm 2023}}</ref>

Hiện tại, đảo được Công ty Yến sào Khánh Hòa quản lý để khai thác nguồn lợi [[yến sào]]. Đảo là một địa điểm hạn chế đối với khách du lịch.<ref name="11 cột mốc"/>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
===Sách===
* {{Chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=JrT7Frh7tHcC |tựa đề= Từ điển bách khoa Việt Nam: E-M |tác giả= Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam |nhà xuất bản= Nhà xuất bản Từ điển bách khoa |năm= 2002 |oclc=951286520}}
* {{Chú thích sách|url= https://books.google.com.vn/books?id=pIFuAAAAMAAJ |tựa đề= Địa chí Khánh Hòa |tác giả= UBND tỉnh Khánh Hòa |nhà xuất bản= Nhà xuất bản Chính trị quốc gia |năm= 2003 |oclc=56968041}}

{{Điểm chuẩn tính Đường cơ sở Việt Nam}}

[[Thể loại:Đảo Việt Nam]]
[[Thể loại:Điểm chuẩn tính Đường cơ sở Việt Nam]]

title: Hòn Đôi

Vị trí: xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam


text:
# Andira parviflora
Andira parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.

title: Andira parviflora

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Andira parviflora''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Đậu|Fabales]]
| familia = [[Họ Đậu|Fabaceae]]
| genus = ''[[Andira]]''
| species = '''''A. parviflora'''''
| binomial = ''Andira parviflora''
| binomial_authority = Ducke
}}
'''''Andira parviflora''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Đậu]]. Loài này được Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.<ref>{{chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-15883| title=''Andira parviflora''|accessdate=ngày 5 tháng 6 năm 2013| author=The Plant List | year =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*{{commonscat-inline|Andira parviflora}}
*{{Wikispecies-inline|Andira parviflora}}

[[Thể loại:Andira]]

{{Dalbergieae-stub}}

title: Phân loại khoa học

(không phân hạng): Angiospermae Eudicots Rosids

Bộ (ordo): Fabales

Họ (familia): Fabaceae

Chi (genus): Andira

Loài (species): A. parviflora

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Andira parviflora · Ducke


text:
# Bezirhane, Karayazı
Bezirhane là một xã thuộc huyện Karayazı, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.

title: Bezirhane, Karayazı

wikitext:
{{Thông tin khu dân cư
|name = Bezirhane
|other_name =
|native_name =
|settlement_type = Xã
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|pushpin_map =
|pushpin_label_position =right
|pushpin_map_caption =Vị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ
|coordinates_display = inline,title
|coordinates_region =
|subdivision_type = [[Quốc gia]]
|subdivision_name ={{lá cờ|Thổ Nhĩ Kỳ}}
|subdivision_type1 =[[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Tỉnh]]
|subdivision_name1 = [[Erzurum (tỉnh)|Erzurum]]
|subdivision_type2 = [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|Huyện]]
|subdivision_name2 = [[Karayazı]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_total =135 người
|population_density_km2 =
|timezone=[[Giờ Đông Âu|EET]]
|utc_offset=+2
|timezone_DST=[[Giờ mùa hè Đông Âu|EEST]]
|utc_offset_DST=+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}

'''Bezirhane''' là một [[Phân cấp hành chính Thổ Nhĩ Kỳ|xã]] thuộc huyện [[Karayazı]], tỉnh [[Erzurum (tỉnh)|Erzurum]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]]. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.<ref>{{chú thích web|url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=25&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|publisher=Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ|title=Cities, towns and villages in Erzurum|access-date=ngày 16 tháng 9 năm 2012|archive-date=2012-07-14|archive-url=https://archive.today/20120714152222/http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=25&p_yil=2011&p_dil=2&desformat=html|url-status=bot: unknown}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{Xã thuộc huyện Karayazı}}

{{Erzurum-geo-stub}}

title: Bezirhane

Tỉnh: Erzurum

Huyện: Karayazı

title: Dân số (2011)

• Tổng cộng: 135 người


text:
# Zamarada trifida
Zamarada trifida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.

title: Zamarada trifida

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Zamarada trifida''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Geometridae]]
| genus = ''[[Zamarada]]''
| species = '''''Z. trifida'''''
| binomial = ''Zamarada trifida''
| binomial_authority = [[Claude Herbulot|Herbulot]], 1983
| synonyms =
}}
'''''Zamarada trifida''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Geometridae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Zamarada+trifida/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 17 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Zamarada trifida}}
*{{commonscat-inline|Zamarada trifida}}

{{wikispecies|Zamarada trifida}}

[[Thể loại:Zamarada]]

{{Cassymini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Zamarada

Loài (species): Z. trifida

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Zamarada trifida · Herbulot, 1983


text:
# Spialia depauperata
The Wandering Sandman or Deprived Grizzled Skipper (Spialia depauperata) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya to Natal và in Uganda.
Sải cánh dài 23–28 mm đối với con đực và 31–33 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm in warmer areas with peaks từ tháng 9 đến tháng 12 và từ tháng 1 đến tháng 3 in miền nam Africa.
Ấu trùng ăn Melhania species.

## Phụ loài
- Spialia depauperata depauperata
- Spialia depauperata australis de Jong, 1978 (from miền bắc KwaZulu-Natal, Swaziland và Mpumalanga to the Limpopo Province)

title: Spialia depauperata

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Spialia depauperata''
| image =
| image_width = 240px
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Họ Bướm nhảy|Hesperiidae]]
| subfamilia = [[Pyrginae]]
| genus = ''[[Spialia]]''
| species = '''''S. depauperata'''''
| binomial = ''Spialia depauperata''
| binomial_authority = (Strand, 1911)<ref>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/hesperioidea/hesperiidae/pyrginae/spialia/index.html ''Spialia''], Site of Markku Savela</ref>
| synonyms =
*''Hesperia ferax var. depauperata'' Strand, 1911
*''Syrichthus rehfousi'' Oberthür, 1912
}}
The '''Wandering Sandman''' or '''Deprived Grizzled Skipper''' (''Spialia depauperata'') là một loài [[bướm ngày]] thuộc họ [[Họ Bướm nhảy|Hesperiidae]]. Nó được tìm thấy ở [[Kenya]] to [[Natal, South Africa|Natal]] và in [[Uganda]].

[[Sải cánh]] dài 23–28 mm đối với con đực và 31–33 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm in warmer areas with peaks từ tháng 9 đến tháng 12 và từ tháng 1 đến tháng 3 in miền nam Africa<ref>Woodhall, S. Field Guide to Butterflies of South Africa, Cape Town: Struik Publishers, 2005.</ref>.

[[Ấu trùng]] ăn ''[[Melhania]]'' species.

== Phụ loài ==
*''Spialia depauperata depauperata''
*''Spialia depauperata australis'' de Jong, 1978 (from miền bắc KwaZulu-Natal, Swaziland và Mpumalanga to the Limpopo Province)

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Tham khảo==

{{wikispecies}}
{{commons}}

[[Thể loại:Spialia]]

{{Hesperiidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Hesperiidae

Phân họ (subfamilia): Pyrginae

Chi (genus): Spialia

Loài (species): S. depauperata

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Spialia depauperata · (Strand, 1911)

title: Danh pháp đồng nghĩa

Danh pháp đồng nghĩa: - Hesperia ferax var. depauperata Strand, 1911 - Syrichthus rehfousi Oberthür, 1912


text:
# Mimudea bryophilalis
Mimudea bryophilalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.

title: Mimudea bryophilalis

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Mimudea bryophilalis''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vảy|Lepidoptera]]
| familia = [[Crambidae]]
| genus = ''[[Mimudea]]''
| species = '''''M. bryophilalis'''''
| binomial = ''Mimudea bryophilalis''
| binomial_authority =
| synonyms =
}}
'''''Mimudea bryophilalis''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Crambidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Mimudea+bryophilalis/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate = ngày 19 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Mimudea bryophilalis|''Mimudea bryophilalis''}}
*{{commonscat-inline|Mimudea bryophilalis|''Mimudea bryophilalis''}}

[[Thể loại:Mimudea]]

{{Spilomelinae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Họ (familia): Crambidae

Chi (genus): Mimudea

Loài (species): M. bryophilalis

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Mimudea bryophilalis


text:
# Sariaya
The Đô thị Sariaya (Filipino: Bayan ng Sariaya) là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Quezon, Philippines.

### Các đơn vị hành chính
Sariaya, về mặt hành chính, được chia thành 43 khu phố (barangay).
- Poblacion 1 - also known as "Muntingbayan"
- Poblacion 2 - the largest Poblacion
- Poblacion 3 - public market area
- Poblacion 4 - public elementary school area together with Poblacion 5
- Poblacion 5 - public elementary school area together with Poblacion 4
- Poblacion 6 - municipal hall and park area
- Antipolo
- Balubal
- Bignay 1
- Bignay 2
- Bucal
- Canda
- Castañas - near the sea
- Concepcion I
- Concepcion Banahaw - near Mt. Banahaw
- Concepcion Palasan
- Concepcion Pinagbakuran
- Gibanga - near the Đô thị Tayabas
- Guisguis-San Roque
- Guisguis-Talon
- Janagdong 1
- Janagdong 2
- Limbon
- Lutucan 1
- Lutucan Bata
- Lutucan Malabag
- Mamala I - near Mt. Banahaw
- Mamala II
- Manggalang 1
- Manggalang Tulo-tulo
- Manggalang-Bantilan
- Manggalang-Kiling
- Montecillo
- Morong
- Pili
- Sampaloc 1 - near Mt. Banahaw
- Sampaloc 2
- Sampaloc Bogon - near Mt. Banahaw
- Santo Cristo
- Talaan Aplaya - near the sea
- Talaan Pantoc
- Tumbaga 1
- Tumbaga 2

title: Sariaya

wikitext:
{{Infobox Philippine municipality |
 infoboxtitle =Đô thị Sariaya, Quezon |
 Bayan ng Sariaya,Quezon |
 seal = available |
 sealfile = |
 locatormapfile = Ph_locator_quezon_sariaya.png |
 caption = Bản đồ của [[Quezon]] với vị trí của Sariaya. |
 region = [[CALABARZON]] (Vùng IV-A) |
 province = [[Quezon]] |
 founded = ngày 4 tháng 10 năm 1599 (Castanas) |
 districts = Huyện thứ hai của Quezon |
 barangays = 43 |
 class = 1st class; đô thị hóa một phần |
 mayor = Rosauro Masilang ([[Kabalikat ng Malayang Pilipino|Kampi]]) |
 website = |
 areakm2 = 239.8 |
 pop2007 = 128,248 |
 popden2007 = 535 |
 coordinates = 13° 58' 1.2" N, 121° 31' 58.8" E|
 rivers = Sadyaya, Lagnas, Mamala, Gibanga|
}}

The '''Đô thị Sariaya''' ([[Tiếng Filipino|Filipino]]: ''Bayan ng Sariaya'') là một [[Đô thị tự trị của Philippines|đô thị]] hạng 1 ở [[tỉnh (Philippines)|tỉnh]] [[Quezon (tỉnh)|Quezon]], [[Philippines]].

===Các đơn vị hành chính===
Sariaya, về mặt hành chính, được chia thành 43 khu phố ([[barangay]]).

<div style="-moz-column-count:3; column-count:3;">
* Poblacion 1 - also known as "Muntingbayan"
* Poblacion 2 - the largest Poblacion
* Poblacion 3 - public market area
* Poblacion 4 - public elementary school area together with Poblacion 5
* Poblacion 5 - public elementary school area together with Poblacion 4
* Poblacion 6 - municipal hall and park area
* Antipolo
* Balubal
* Bignay 1
* Bignay 2
* Bucal
* Canda
* Castañas - near the sea
* Concepcion I
* Concepcion Banahaw - near Mt. Banahaw
* Concepcion Palasan
* Concepcion Pinagbakuran
* Gibanga - near the Đô thị Tayabas
* Guisguis-San Roque
* [[Guisguis-Talon]]
* [[Janagdong 1]]
* Janagdong 2
* Limbon
* Lutucan 1
* Lutucan Bata
* Lutucan Malabag
* Mamala I - near Mt. Banahaw
* Mamala II
* Manggalang 1
* Manggalang Tulo-tulo
* Manggalang-Bantilan
* Manggalang-Kiling
* Montecillo
* Morong
* Pili
* Sampaloc 1 - near Mt. Banahaw
* Sampaloc 2
* Sampaloc Bogon - near Mt. Banahaw
* Santo Cristo
* Talaan Aplaya - near the sea
* Talaan Pantoc
* Tumbaga 1
* Tumbaga 2
</div>

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.sariaya.net Sariaya, Quezon, Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306124648/http://sariaya.net/ |date=2016-03-06 }}
*[http://www.sialumni.sariaya.net/ Sariaya Institute Alumni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819075931/http://sialumni.sariaya.net/ |date=2009-08-19 }}
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Mã địa lý chuẩn Philipin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.t-macs.com/kiso/local/ 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }}

{{Quezon}}

{{coord|13|58|1.2|N|121|31|58.8|E|source:enwiki-plaintext-parser|display=title}}

[[Thể loại:Đô thị của Quezon]]

title: Vị trí

Vị trí: Bản đồ của Quezon với vị trí của Sariaya.

title: Chính quyền

Vùng: CALABARZON (Vùng IV-A)

Tỉnh: Quezon

Huyện: Huyện thứ hai của Quezon

Cấp: 1st class; đô thị hóa một phần

Thời gian thành lập: ngày 4 tháng 10 năm 1599 (Castanas)

Thị trưởng: Rosauro Masilang (Kampi)

title: Số liệu thống kê


text:
# Phaseolodes rostratum
Phaseolodes rostratum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Miq.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.

title: Phaseolodes rostratum

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Phaseolodes rostratum''
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Thực vật|Plantae]]
| unranked_divisio = [[Thực vật có hoa|Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Thực vật hai lá mầm thật sự|Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Nhánh hoa Hồng|Rosids]]
| ordo = [[Bộ Đậu|Fabales]]
| familia = [[Họ Đậu|Fabaceae]]
| genus = ''[[Phaseolodes]]''
| species = '''''P. rostratum'''''
| binomial = ''Phaseolodes rostratum''
| binomial_authority = (Miq.) Kuntze, 1891
| synonyms =
}}
'''''Phaseolodes rostratum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Đậu]]. Loài này được (Miq.) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-13059368| tiêu đề=''Phaseolodes rostratum''|ngày truy cập = ngày 6 tháng 6 năm 2013 | tác giả 1=The Plant List | năm =2010}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Phaseolodes rostratum}}
*{{Wikispecies nội dòng|Phaseolodes rostratum}}

[[Thể loại:Phaseolodes]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891]]

{{Fabaceae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Phaseolodes

Loài (species): P. rostratum

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Phaseolodes rostratum · (Miq.) Kuntze, 1891


text:
# Xã Tippecanoe, Quận Pulaski, Indiana
Xã Tippecanoe (tiếng Anh: Tippecanoe Township) là một xã thuộc quận Pulaski, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.104 người.

title: Xã Tippecanoe, Quận Pulaski, Indiana

wikitext:
{{Mồ côi|date=tháng 8 2020}}
{{Thông tin khu dân cư
 | tên bản địa = Tippecanoe Township
 | ngôn ngữ tên bản địa = en
| tên = Xã Tippecanoe
| settlement_type = [[Xã của Hoa Kỳ|Xã]]
 | tên hiệu =
 | khẩu hiệu =
 | hình nền trời =
 | hình cờ =
 | hình con dấu =
 | bản đồ =Map highlighting Tippecanoe Township, Pulaski County, Indiana.svg | ctbd = Vị trí trong [[Quận Pulaski, Indiana|Quận Pulaski]], [[Indiana]]
| bản đồ 1 = Map of Indiana highlighting Pulaski County.svg
| ctbd1 = Vị trí quận Pulaski trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ
 | subdivision_type = [[Quốc gia]]
 | subdivision_type1 = [[Tiểu bang Hoa Kỳ|Tiểu bang]]
 | subdivision_type2 = [[Danh sách các quận ở Indiana|Quận]]
 | subdivision_name = [[Hoa Kỳ]]
 | subdivision_name1 = [[Indiana]]
 | subdivision_name2 = [[Quận Pulaski, Indiana|Quận Pulaski]]
 | established_title =
 | established_date =
 | established_title2 =
 | established_date2 =
 | government_type =
 | leader_title =
 | leader_tên =
 | area_magnitude =
 | area_total_sq_mi =
 | area_total_km2 =
 | area_land_sq_mi =
 | area_land_km2 =
 | area_water_sq_mi =
 | area_water_km2 =
 | area_urban_sq_mi =
 | area_urban_km2 =
 | area_metro_km2 =
 | area_metro_sq_mi =
 | population_as_of=2010
 | population_footnotes =
 | population_total = 1104
 | population_urban =
 | population_metro =
 | population_density_sq_mi =
 | population_density_km2 =
 | timezone = [[Múi giờ miền Trung (Bắc Mỹ)|CST]]
 | utc_offset = -5 | timezone_DST = '''CDT'''
 | utc_offset_DST = -4
 | latd = | latm = | lats = | latNS = N
 | longd = | longm = | longs = | longEW = W
 | elevation_footnotes=
 | elevation_ft =
 | elevation_m =
 | website =
 | footnotes =
}}
'''Xã Tippecanoe''' ({{langx|en|Tippecanoe Township}}) là một [[Xã của Hoa Kỳ|xã]] thuộc [[Quận Pulaski, Indiana|quận Pulaski]], tiểu bang [[Indiana]], [[Hoa Kỳ]]. Năm 2010, dân số của xã này là 1.104 người.<ref>{{chú thích web|url=http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html|title=2010 Census Gazetteer Files|publisher=[[Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ]]|access-date = ngày 13 tháng 10 năm 2012}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Tham khảo==
* [http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_PL_GCTPL2.ST16&prodType=table American FactFinder]

{{DEFAULTSORT:Tippecanoe, Pulaski, Indiana}}
[[Thể loại:Xã của Indiana]]
[[Thể loại:Quận Pulaski, Indiana]]

{{Indiana-stub}}

title: Xã Tippecanoe · Tippecanoe Township

Quốc gia: Hoa Kỳ

Tiểu bang: Indiana

Quận: Quận Pulaski

title: Dân số (2010)

• Mùa hè (DST): CDT (UTC-4)


text:
# Amphipyra conjuncta
Amphipyra conjuncta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.

title: Amphipyra conjuncta

wikitext:
{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Amphipyra conjuncta''
| image =
| image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bộ Cánh vẩy|Lepidoptera]]
| familia = [[Noctuidae]]
| genus = ''[[Amphipyra]]''
| species = '''''A. conjuncta'''''
| binomial = ''Amphipyra conjuncta''
| binomial_authority = [[Barend J. Lempke|Lempke]], 1949
| synonyms =
}}
'''''Amphipyra conjuncta''''' là một loài [[bướm đêm]] trong họ [[Noctuidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Amphipyra+conjuncta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= ngày 28 tháng 6 năm 2014 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref><ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref>

==Chú thích==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*{{wikispecies-inline|Amphipyra conjuncta|''Amphipyra conjuncta''}}
*{{commonscat-inline|Amphipyra conjuncta|''Amphipyra conjuncta''}}

[[Thể loại:Amphipyra]]

{{Noctuidae-stub}}

title: Phân loại khoa học

Chi (genus): Amphipyra

Loài (species): A. conjuncta

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Amphipyra conjuncta · Lempke, 1949


text:
# Ombrosaga boettcheri
Ombrosaga boettcheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.

title: Ombrosaga boettcheri

wikitext:
{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Ombrosaga boettcheri''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum = [[Động vật Chân khớp|Arthropoda]]
| classis = [[Côn trùng|Insecta]]
| ordo = [[Bọ cánh cứng|Coleoptera]]
| subordo = [[Polyphaga]]
| superfamilia = [[Cerambycoidea]]
| familia = [[Cerambycidae]]
| genus = ''[[Ombrosaga]]''
| species = '''''O. boettcheri'''''
| binomial = ''Ombrosaga boettcheri''
| binomial_authority = Aurivillius, 1922
| synonyms =
}}
'''''Ombrosaga boettcheri''''' là một loài [[bọ cánh cứng]] trong họ [[Cerambycidae]].<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Ombrosaga+boettcheri/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|accessdate= ngày 24 tháng 9 năm 2012 |author= Bisby |first = F.A. |last2 = Roskov |first2 = Y.R. |last3 = Orrell |first3 = T.M. |last4 = Nicolson |first4 = D. |last5 = Paglinawan |first5 = L.E. |last6 = Bailly |first6 = N. |last7 = Kirk |first7 = P.M. |last8 = Bourgoin |first8 = T. |last9 = Baillargeon |first9= G. |last10 = Ouvrard |first10 = D.|year= 2011|publisher=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies-inline}}
{{commonscat|Ombrosaga boettcheri}}

[[Thể loại:Ombrosaga]]

{{Acanthocinini-stub}}

title: Phân loại khoa học

Phân bộ (subordo): Polyphaga

Liên họ (superfamilia): Cerambycoidea

Họ (familia): Cerambycidae

Chi (genus): Ombrosaga

Loài (species): O. boettcheri

title: Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Ombrosaga boettcheri · Aurivillius, 1922