text:
# از گور برخاسته (فیلم ۲۰۱۵)
از گور برخاسته (به انگلیسی: The Revenant) که در فارسی به بازگشته و جان‌یافته و برخاسته از گور نیز ترجمه شده است، فیلمی آمریکایی در ژانر وسترن متجدد حماسی به کارگردانی الخاندرو گونسالس اینیاریتو است که در سال ۲۰۱۵ میلادی منتشر شد. فیلم‌نامه از داستانی به همین نام نوشتهٔ مایکل پانک اقتباس شده و نویسندگی آن را آلخاندرو اینیاریتو و مارک اسمیت بر عهده داشتند. بازیگرانی همچون لئوناردو دی‌کاپریو، تام هاردی، ویل پولتر و دامنل گلیسون در این فیلم به ایفای نقش می‌پردازند. از گور برخاسته برای نخستین بار در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵ در تئاتر چینی تی‌سی‌ال اکران شد و اکران عمومی آن درایالات متحده ۲۵ دسامبر ۲۰۱۵ میلادی بوده است و پخش جهانی آن نیز از ۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶ آغاز شد.
در آغاز قرار بود پارک چان ووک فیلم را با حضور ساموئل ال. جکسون در نقش اصلی بسازد اما پس از مدتی چان ووک از پروژه کنار رفت و جان هیلکات جای او را گرفت. هیلکات می‌خواست نقش اصلی را به کریستین بیل بدهد اما بیل سرگرم بازی در شوالیه تاریکی شد و هیلکات هم از پروژه کنار رفت. سال ۲۰۱۰ الخاندرو گونسالس اینیاریتو به پروژه پیوست و نقش را به لئوناردو دی‌کاپریو سپرد.
دی‌کاپریو برای بازی در این فیلم قید حضور در فیلم استیو جابز را زد. نقشی که در نهایت مایکل فاسبندر آن را ایفا کرد. اینیاریتو قصد داشت فیلم را زودتر بسازد اما دی‌کاپریو درگیر بازی در فیلم گرگ وال استریت بود و برای همین هم اینیاریتو سراغ بردمن رفت و آن را ساخت که به‌خاطرش جایزهٔ اسکار بهترین فیلم و کارگردانی را دریافت کرد. با عقب افتادن از برنامه برف‌های زمستانی لوکیشن کانادا آب شدند و کل گروه مجبور شدند بخاطر دسترسی به برف به شمال آرژانتین بروند.
شرایط سخت فیلمبرداری و بداخلاقی‌های اینیاریتو باعث شد خیلی از عوامل یا استعفا کنند یا اخراج بشوند. از آنجا که اینیاریتو می‌خواست از جلوه‌های ویژهٔ رایانه‌ای برای آفرینش لوکیشن استفاده نکند مجبور شد فیلم را در دوازده لوکیشن در سه کشور گوناگون فیلمبرداری کند. وضع بد آب و هوا، دور بودن لوکیشن و پا فشردن اینیاریتو و امانوئل لوبزکی برای بهره‌گیری از نور طبیعی موجب شد فیلمبرداری نه ماه به درازا بکشد. دی‌کاپریوی گیاه‌خوار برای بازی در این فیلم ناچار شد جگر خام گاومیش بخورد، روش‌های درمانی سنتی بیاموزد، آتش درست کند و به دو زبان بومی آمریکایی سخن بگوید. او بازی کردن در این فیلم را سخت‌ترین تجربه زندگیش می‌داند.
اینیاریتو برای نقش فیتز جرالد ابتدا شان پن را در نظر داشت اما پن به دلیل تداخل برنامه‌هایش نتوانست در فیلم بازی کند. بدین ترتیب نقش به تام هاردی رسید. بعد از فیلم تلقین این دومین بار است که لئوناردو دی‌کاپریو و تام هاردی با یکدیگر همبازی می‌شوند. ساخت فیلم در نهایت ۱۳۵ میلیون دلار هزینه برداشت. پس از فیلم مردی در برهوت که ریچارد سارافیان در سال ۱۹۷۱ با حضور ریچارد هریس آن را ساخت، از گور برخاسته دومین فیلمی است که دربارهٔ هیو گلس ساخته شده است. از گور برخاسته در هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار با بیشترین شمار نامزدی در ۱۲ رشته، در جایگاه نخست قرار داشت و توانست سه جایزه از جمله بهترین کارگردانی، بهترین فیلمبرداری و بهترین بازیگر نقش اول مرد را از آن خود کند.

## داستان
داستان این فیلم دربارهٔ یک گروه شکارچی ۴۲ نفرهٔ سفیدپوست است که تحت سرپرستی یک بازرگان پوست در سدهٔ نوزدهم به شکار می‌روند اما به علت دزدیده شدن دختری سرخپوست به‌دست دو مرد سفیدپوست، با حملهٔ سرخپوست‌ها مواجه می‌شوند و ۳۲ تَن از آن‌ها در نتیجهٔ یورش کشته می‌شوند.
بعد از آن، گروه ده‌تَنی با به جا گذاشتن بخشی از پوست‌ها سوار بر یک قایق بزرگ (لنج) شده و از مهلکه می‌گریزند اما سرخپوست‌ها برای انتقام گرفتن سایه به سایه در تعقیب آن‌ها هستند. در ادامهٔ مسیر با راهنمایی هیو گلاس (لئوناردو دی‌کاپریو) از آنجایی که سفر بر روی رودخانه احتمال مواجه شدن با سرخپوستان را به شدت افزایش می‌دهد، گروه از لنج پیاده شده و پای پیاده از مسیر جنگل و کوهستان به سوی دهکدهٔ خود راه می‌پیمایند. اما صبح یک روز، هیو گلاس به‌دست یک خرس گریزلی به شدت زخمی می‌شود و حتی رشتهٔ عصبی سمپاتیک وی نیز آسیب می‌بیند.
زان‌پس همراهانش وی را بر روی تخت چوبی بسته و به راه خود ادامه می‌دهند اما به علت صعب العبور بودن گذرگاه کوهستانی و جابجایی دشوار تخت، سرپرست آن‌ها سه تَن داوطلب را که شامل جان فیتز جرالد، جیم بریجر و هاوک فرزند گلاس – دورگهٔ سفید و سرخ – است، بر می‌گزیند تا همان‌جا منتظر بمانند و بعد از مرگ گلاس (از آنجایی که به نظر می‌رسد وی به زودی خواهد مرد) وی را محترمانه به خاک سپرده و سپس به سمت دهکده راهپیمایی کنند اما فیتز جرالد بد ذات (تام هاردی) که از خطر سرخ‌پوست‌ها به شدت نگران و ذاتاً نیز شریر و شیاد است تصمیم می‌گیرد که گلاس را دور از چشم همراهانش به قتل برساند تا هر چه زودتر به طرف دهکده حرکت کنند اما فرزند گلاس بلافاصله سر رسیده و شروع به فریاد زدن می‌کند.
در این هنگام فیتز جرالد که از فریادهای هاوک عصبی شده است وی را جلوی چشمان پدرش می‌کشد. اندکی بعد جیم که به کنار رودخانه رفته بود باز می‌گردد. فیتز جرالد که جسد هاوک را پنهان کرده است به جیم می‌گوید که هاوک جایی رفته و هنوز باز نگشته است. روز بعد، فیتز جرالد، جیم را مجبور می‌کند که گلاس را زنده رها کرده و به سمت دهکده بروند. اکنون گلاس زخمی و تنها در جنگل رها شده و ممکن است به زودی بمیرد ولی او به دهکده بر گشته و فیتز جرالد را کشته و انتقام پسرش را می‌گیرد.

## بازیگران
- لئوناردو دی‌کاپریو در نقش هیو گلاس
- تام هاردی در نقش جان فیتزجرالد
- دامنل گلیسون در نقش آندرو هنری
- ویل پولتر در نقش جیم بریجر
- فرست گودلاک در نقش هاوک، پسر گلاس
- پل اندرسون در نقش اندرسون
- ایشیا توتوسیس در نقش کودکی هاوک
- آرتور ردکلاد در نقش هیکوچ
- گریس داو در نقش همسر هیو گلاس
- برندن فلچر در نقش فریمن
- کریستوفر یونر در نقش مورفی
- جاشوا برگ در نقش استابی بیل
- ملوا ناکه کو در نقش پائوکا
- دوئن هاوارد در نقش الک داگ، پدر پائوکا
- برد کارتر در نقش جانی
- لوکاس هاس در نقش جونز
- تایسون وود در نقش وستون

## جوایز
- برندهٔ جایزه اسکار بهترین کارگردانی برای الخاندرو گونسالس اینیاریتو از هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار
- برندهٔ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد برای لئوناردو دی‌کاپریو از هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار
- برندهٔ جایزه اسکار بهترین فیلم‌برداری برای امانوئل لوبزکی از هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار
- نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای تام هاردی از هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار
- نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم از هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار
- برنده جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی برای الخاندرو گونسالس اینیاریتو از هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب
- برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام برای لئوناردو دی‌کاپریو از هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب
- برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام از هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب
- برنده جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد برای لئوناردو دی‌کاپریو از شصت و نهمین دوره جوایز بفتا
- برنده جایزه بفتای بهترین فیلم‌برداری برای امانوئل لوبزکی از شصت و نهمین دوره جوایز بفتا
- برنده جایزه بفتای بهترین کارگردانی برای الخاندرو گونسالس اینیاریتو از شصت و نهمین دوره جوایز بفتا
- برنده جایزه بفتای بهترین صدا برای مجموعه از شصت و نهمین دوره جوایز بفتا
- برنده جایزه بفتای بهترین فیلم از شصت و نهمین دوره جوایز بفتا
- برنده جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر مرد برای لئوناردو دی‌کاپریو
- برنده جایزه ستلایت بهترین بازیگر نقش اول مرد برای لئوناردو دی‌کاپریو

## بن‌مایه‌ها
1. ↑  BBFC (December 28, 2015). "The Revenant". London, ENG: British Board of Film Classification. Retrieved December 28, 2015. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
2. ↑  Waxman, Sharon (October 16, 2015). "'The Revenant' Budget Soars to $135 Million As New Regency Foots the Bill (Exclusive)". TheWrap. Retrieved December 28, 2015.
3. ↑  "The Revenant (2015)". Box Office Mojo. Retrieved February 15, 2016.
4. ↑  «برخاسته از گور؛ نامزد بیشترین جوایز اسکار». BBC News فارسی. ۲۰۱۶-۰۱-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۰۳.
5. ↑  عبدی، محمد (۲۰۱۶-۰۱-۱۸). ««از گور برخاسته»: دی‌کاپریو در جدال با طبیعت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۰۳.

title: از گور برخاسته (فیلم ۲۰۱۵)

wikitext:
{{Infobox film
| name                 = از گور برخاسته
| image                = The Revenant 2015 film poster.jpg
| alt                  =
| caption              =پوستر رسمی فیلم
| director             = [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]]
| producer             = {{فهرست ساده|
* [[آرنان میلشان]]
* [[استیو گولین]]
* [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]]
* [[ماری پارنت]]
* [[کیث ردمن]]
* جیمز دبلیو اسکاتچداپل
}}
| screenplay           = {{فهرست ساده|
* [[مارک ال. اسمیت]]
* [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]]
}}
| based on             = {{Based on|''از گور برخاسته''|مایکل پانک}}
| starring             = {{فهرست ساده|
* [[لئوناردو دی‌کاپریو]]
* [[تام هاردی]]
* [[دامنل گلیسون]]
* [[ویل پولتر]]
}}
| music                = {{فهرست ساده|
* [[ریوئیچی ساکاموتو]]
* آلوا نوتو
}}
| cinematography       = [[امانوئل لوبزکی]]
| editing              = [[استیون میریون]]
| studio = {{فهرست ساده|
* [[ریجنسی انترتینمنت]]
* [[انانیمس کانتنت]]
* محصولات م
* [[اپین وی پروداکشنز]]
* نیو ریجنسی
* [[رت‌پک انترتینمنت]]
}}
| distributor          = [[فاکس قرن بیستم]]
| released             = {{Film date|۲۰۱۵|۱۲|۱۶|[[تئاتر چینی تی‌سی‌ال]]|۲۰۱۵|۱۲|۲۵|آمریکا}}<!--- First release (premiere/festival) and countries of production per [[الگو:جعبه اطلاعات فیلم]] --->
| runtime              = ۱۵۶ دقیقه<!--زمان اجرا تماشاخانه: ۱۵۶:۱۰--><ref>{{cite journal |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=revenant.htm| title=The Revenant | author=BBFC | date = December 28, 2015 | journal = | publisher = British Board of Film Classification | location = London, ENG | accessdate= December 28, 2015}}</ref>
| country              = [[ایالات متحده آمریکا]]
| language             = [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]
| budget               = ۱۳۵ میلیون دلار <ref name="TheWrap">{{cite web|url=http://www.thewrap.com/revenant-budget-soars-to-165-million-with-new-regency-footing-most-of-bill-exclusive/|title='The Revenant' Budget Soars to $135 Million As New Regency Foots the Bill (Exclusive)|author=Waxman, Sharon |date=October 16, 2015|work=TheWrap|accessdate=December 28, 2015}}</ref>
| gross                = ۵۳۳ میلیون دلار<ref>{{cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=revenant.htm |title=The Revenant (2015) |work = [[باکس آفیس موجو|Box Office Mojo]] |accessdate=February 15, 2016}}</ref>
}}
'''''از گور برخاسته'''''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=برخاسته از گور؛ نامزد بیشترین جوایز اسکار|نشانی=https://www.bbc.com/persian/arts/2016/01/160117_l51_oscar_revenant_cinema|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2016-01-17|بازبینی=2025-03-03|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=«از گور برخاسته»: دی‌کاپریو در جدال با طبیعت|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f35_revenant_abdi/27493613.html|کوشش=رادیو فردا|تاریخ=2016-01-18|تاریخ بازبینی=2025-03-03|زبان=fa|نام=محمد|نام خانوادگی=عبدی}}</ref> {{انگلیسی|The Revenant}} که در فارسی به '''''بازگشته''''' و '''''جان‌یافته''''' و '''''برخاسته از گور''''' نیز ترجمه شده است، فیلمی آمریکایی در ژانر [[وسترن متجدد]] حماسی به کارگردانی [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]] است که در سال ۲۰۱۵ میلادی منتشر شد. فیلم‌نامه از داستانی به همین نام نوشتهٔ مایکل پانک اقتباس شده و نویسندگی آن را آلخاندرو اینیاریتو و مارک اسمیت بر عهده داشتند. بازیگرانی همچون [[لئوناردو دی‌کاپریو]]، [[تام هاردی]]، [[ویل پولتر]] و [[دامنل گلیسون]] در این فیلم به ایفای نقش می‌پردازند. ''از گور برخاسته'' برای نخستین بار در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵ در [[تئاتر چینی تی‌سی‌ال]] اکران شد و اکران عمومی آن در[[ایالات متحده]] ۲۵ دسامبر ۲۰۱۵ میلادی بوده است و پخش جهانی آن نیز از ۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶ آغاز شد.

در آغاز قرار بود [[پارک چان-ووک|پارک چان ووک]] فیلم را با حضور [[ساموئل ال. جکسون]] در نقش اصلی بسازد اما پس از مدتی چان ووک از پروژه کنار رفت و [[جان هیلکات]] جای او را گرفت. هیلکات می‌خواست نقش اصلی را به [[کریستین بیل]] بدهد اما بیل سرگرم بازی در ''[[شوالیه تاریکی (فیلم)|شوالیه تاریکی]]'' شد و هیلکات هم از پروژه کنار رفت. سال ۲۰۱۰ [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]] به پروژه پیوست و نقش را به لئوناردو دی‌کاپریو سپرد.

دی‌کاپریو برای بازی در این فیلم قید حضور در فیلم ''[[استیو جابز (فیلم)|استیو جابز]]'' را زد. نقشی که در نهایت [[مایکل فاسبندر]] آن را ایفا کرد. اینیاریتو قصد داشت فیلم را زودتر بسازد اما دی‌کاپریو درگیر بازی در فیلم ''[[گرگ وال استریت]]'' بود و برای همین هم اینیاریتو سراغ ''[[بردمن (فیلم)|بردمن]]'' رفت و آن را ساخت که به‌خاطرش جایزهٔ اسکار بهترین فیلم و کارگردانی را دریافت کرد. با عقب افتادن از برنامه برف‌های زمستانی لوکیشن [[کانادا]] آب شدند و کل گروه مجبور شدند بخاطر دسترسی به برف به شمال [[آرژانتین]] بروند.

شرایط سخت فیلمبرداری و بداخلاقی‌های اینیاریتو باعث شد خیلی از عوامل یا استعفا کنند یا اخراج بشوند. از آنجا که اینیاریتو می‌خواست از جلوه‌های ویژهٔ رایانه‌ای برای آفرینش لوکیشن استفاده نکند مجبور شد فیلم را در دوازده لوکیشن در سه کشور گوناگون فیلمبرداری کند. وضع بد آب و هوا، دور بودن لوکیشن و پا فشردن اینیاریتو و [[امانوئل لوبزکی]] برای بهره‌گیری از نور طبیعی موجب شد فیلمبرداری نه ماه به درازا بکشد. دی‌کاپریوی گیاه‌خوار برای بازی در این فیلم ناچار شد جگر خام گاومیش بخورد، روش‌های درمانی سنتی بیاموزد، آتش درست کند و به دو زبان بومی آمریکایی سخن بگوید. او بازی کردن در این فیلم را سخت‌ترین تجربه زندگیش می‌داند.

اینیاریتو برای نقش فیتز جرالد ابتدا [[شان پن]] را در نظر داشت اما پن به دلیل تداخل برنامه‌هایش نتوانست در فیلم بازی کند. بدین ترتیب نقش به [[تام هاردی]] رسید. بعد از فیلم ''[[تلقین (فیلم)|تلقین]]'' این دومین بار است که لئوناردو دی‌کاپریو و تام هاردی با یکدیگر همبازی می‌شوند. ساخت فیلم در نهایت ۱۳۵ میلیون دلار هزینه برداشت. پس از فیلم ''[[مردی در برهوت]]'' که ریچارد سارافیان در سال ۱۹۷۱ با حضور [[ریچارد هریس]] آن را ساخت، ''از گور برخاسته'' دومین فیلمی است که دربارهٔ [[هیو گلاس|هیو گلس]] ساخته شده است. ''از گور برخاسته'' در [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]] با بیشترین شمار نامزدی در ۱۲ رشته، در جایگاه نخست قرار داشت و توانست سه جایزه از جمله بهترین کارگردانی، بهترین فیلمبرداری و بهترین بازیگر نقش اول مرد را از آن خود کند.

== داستان ==
داستان این فیلم دربارهٔ یک گروه شکارچی ۴۲ نفرهٔ سفیدپوست است که تحت سرپرستی یک بازرگان پوست در [[سده نوزدهم میلادی|سدهٔ نوزدهم]] به شکار می‌روند اما به علت دزدیده شدن دختری سرخپوست به‌دست دو مرد سفیدپوست، با حملهٔ سرخپوست‌ها مواجه می‌شوند و ۳۲ تَن از آن‌ها در نتیجهٔ یورش کشته می‌شوند.

بعد از آن، گروه ده‌تَنی با به جا گذاشتن بخشی از پوست‌ها سوار بر یک قایق بزرگ ([[لنج]]) شده و از مهلکه می‌گریزند اما سرخپوست‌ها برای انتقام گرفتن سایه به سایه در تعقیب آن‌ها هستند. در ادامهٔ مسیر با راهنمایی [[هیو گلاس]] ([[لئوناردو دی‌کاپریو]]) از آنجایی که سفر بر روی رودخانه احتمال مواجه شدن با سرخپوستان را به شدت افزایش می‌دهد، گروه از [[لنج]] پیاده شده و پای پیاده از مسیر جنگل و کوهستان به سوی دهکدهٔ خود راه می‌پیمایند. اما صبح یک روز، هیو گلاس به‌دست یک [[خرس گریزلی]] به شدت زخمی می‌شود و حتی رشتهٔ عصبی [[سمپاتیک]] وی نیز آسیب می‌بیند.

زان‌پس همراهانش وی را بر روی تخت چوبی بسته و به راه خود ادامه می‌دهند اما به علت صعب العبور بودن گذرگاه کوهستانی و جابجایی دشوار تخت، سرپرست آن‌ها سه تَن داوطلب را که شامل جان فیتز جرالد، جیم بریجر و هاوک فرزند گلاس – دورگهٔ سفید و سرخ – است، بر می‌گزیند تا همان‌جا منتظر بمانند و بعد از مرگ گلاس (از آنجایی که به نظر می‌رسد وی به زودی خواهد مرد) وی را محترمانه به خاک سپرده و سپس به سمت دهکده راهپیمایی کنند اما فیتز جرالد بد ذات ([[تام هاردی]]) که از خطر سرخ‌پوست‌ها به شدت نگران و ذاتاً نیز شریر و شیاد است تصمیم می‌گیرد که گلاس را دور از چشم همراهانش به قتل برساند تا هر چه زودتر به طرف دهکده حرکت کنند اما فرزند گلاس بلافاصله سر رسیده و شروع به فریاد زدن می‌کند.

در این هنگام فیتز جرالد که از فریادهای هاوک عصبی شده است وی را جلوی چشمان پدرش می‌کشد. اندکی بعد جیم که به کنار رودخانه رفته بود باز می‌گردد. فیتز جرالد که جسد هاوک را پنهان کرده است به جیم می‌گوید که هاوک جایی رفته و هنوز باز نگشته است. روز بعد، فیتز جرالد، جیم را مجبور می‌کند که گلاس را زنده رها کرده و به سمت دهکده بروند. اکنون گلاس زخمی و تنها در جنگل رها شده و ممکن است به زودی بمیرد ولی او به دهکده بر گشته و فیتز جرالد را کشته و انتقام پسرش را می‌گیرد.

== بازیگران ==
* [[لئوناردو دی‌کاپریو]] در نقش هیو گلاس
* [[تام هاردی]] در نقش جان فیتزجرالد
* [[دامنل گلیسون]] در نقش آندرو هنری
* [[ویل پولتر]] در نقش جیم بریجر
*فرست گودلاک در نقش هاوک، پسر گلاس
* [[پاول اندرسن|پل اندرسون]] در نقش اندرسون
* ایشیا توتوسیس در نقش کودکی هاوک
* آرتور ردکلاد در نقش هیکوچ
* [[گریس داو]] در نقش همسر هیو گلاس
* [[برندن فلچر]] در نقش فریمن
* [[کریستوفر یونر]] در نقش مورفی
* جاشوا برگ در نقش استابی بیل
* ملوا ناکه کو در نقش پائوکا
* دوئن هاوارد در نقش الک داگ، پدر پائوکا
* [[برد کارتر]] در نقش جانی
* [[لوکاس هاس]] در نقش جونز
* تایسون وود در نقش وستون

== جوایز ==
* برندهٔ [[جایزه اسکار بهترین کارگردانی]] برای [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]] از [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]]
* برندهٔ [[جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد]] برای [[لئوناردو دی‌کاپریو]] از [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]]
* برندهٔ [[جایزه اسکار بهترین فیلم‌برداری]] برای [[امانوئل لوبزکی]] از [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]]
* نامزد [[جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد]] برای [[تام هاردی]] از [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]]
* نامزد [[جایزه اسکار بهترین فیلم]] از [[هشتاد و هشتمین دوره جوایز اسکار]]
* برنده [[جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی]] برای [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]] از [[هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب]]
* برنده [[جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام]] برای [[لئوناردو دی‌کاپریو]] از [[هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب]]
* برنده [[جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام]] از [[هفتاد و سومین مراسم گلدن گلوب]]
* برنده [[جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد]] برای [[لئوناردو دی‌کاپریو]] از [[شصت و نهمین دوره جوایز بفتا]]
* برنده [[جایزه بفتای بهترین فیلم‌برداری]] برای [[امانوئل لوبزکی]] از [[شصت و نهمین دوره جوایز بفتا]]
* برنده جایزه بفتای بهترین کارگردانی برای [[الخاندرو گونسالس اینیاریتو]] از [[شصت و نهمین دوره جوایز بفتا]]
* برنده جایزه بفتای بهترین صدا برای مجموعه از [[شصت و نهمین دوره جوایز بفتا]]
* برنده [[جایزه بفتای بهترین فیلم]] از [[شصت و نهمین دوره جوایز بفتا]]
* برنده [[جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر مرد]] برای [[لئوناردو دی‌کاپریو]]
* برنده [[جایزه ستلایت]] بهترین بازیگر نقش اول مرد برای [[لئوناردو دی‌کاپریو]]

== بن‌مایه‌ها ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌گفتاورد}}
* {{Imdb title|۱۶۶۳۲۰۲|از گور برخاسته}}

{{آلخاندرو گونزالز اینیاریتو}}
{{گلدن گلوب بهترین فیلم درام}}
{{بفتا بهترین فیلم}}
{{امپایر بهترین فیلم}}

[[رده:برندگان جایزه آنی]]
[[رده:برندگان جایزه امپایر بهترین فیلم]]
[[رده:برندگان جایزه بفتای بهترین فیلم]]
[[رده:فیلم‌نامه‌های الخاندرو گونسالس اینیاریتو]]
[[رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی]]
[[رده:فیلم‌ها به کارگردانی آلخاندرو گونزالز اینیاریتو]]
[[رده:فیلم‌های ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های آمریکایی درباره انتقام]]
[[رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های آی‌مکس]]
[[رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های اکشن-ماجراجویی آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های اکشن-ماجراجویی]]
[[رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:فیلم‌های بر پایه اقتباس]]
[[رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد]]
[[رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری]]
[[رده:فیلم‌های برنده جایزه کارگردانی گلدن گلوب]]
[[رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام]]
[[رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام]]
[[رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی استیو گولین]]
[[رده:فیلم‌های حماسی آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های حماسی]]
[[رده:فیلم‌های در مورد بقا]]
[[رده:فیلم‌های درام ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های درام دلهره‌آور آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های درام دلهره‌آور دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های درباره انتقام]]
[[رده:فیلم‌های درباره بومیان آمریکا]]
[[رده:فیلم‌های درباره خرس‌ها]]
[[رده:فیلم‌های دلهره‌آور ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های دلهره‌آور دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های رت‌پک انترتینمنت]]
[[رده:فیلم‌های رجنسی اینترپرایز]]
[[رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های فاکس قرن بیستم]]
[[رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در کلگری]]
[[رده:فیلم‌های فیلم‌برداری شده در آرژانتین]]
[[رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در آلبرتا]]
[[رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در بریتیش کلمبیا]]
[[رده:فیلم‌های ماجراجویی آمریکایی درام]]
[[رده:فیلم‌های ماجراجویی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های مهیج آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در ایالت مونتانا]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در جنگل]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در داکوتای جنوبی]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۸۲۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در سده ۱۹ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های وسترن ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های وسترن آمریکایی]]
[[رده:فیلم‌های وسترن اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی]]
[[رده:فیلم‌های وسترن دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های وسترن]]
[[رده:فیلم‌هایی که کارگردان‌شان جایزه اسکار گرفته‌اند]]
[[رده:وسترن غریب]]
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]

title: از گور برخاسته

کارگردان: الخاندرو گونسالس اینیاریتو

تهیهکننده: - آرنان میلشان - استیو گولین - الخاندرو گونسالس اینیاریتو - ماری پارنت - کیث ردمن - جیمز دبلیو اسکاتچداپل

فیلمنامهنویس: - مارک ال. اسمیت - الخاندرو گونسالس اینیاریتو

بر پایه: از گور برخاسته · اثر مایکل پانک

بازیگران: - لئوناردو دی‌کاپریو - تام هاردی - دامنل گلیسون - ویل پولتر

موسیقی: - ریوئیچی ساکاموتو - آلوا نوتو

فیلمبردار: امانوئل لوبزکی

تدوینگر: استیون میریون

شرکت · تولید: - ریجنسی انترتینمنت - انانیمس کانتنت - محصولات م - اپین وی پروداکشنز - نیو ریجنسی - رت‌پک انترتینمنت

توزیعکننده: فاکس قرن بیستم

تاریخهای انتشار: - ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵ (تئاتر چینی تی‌سی‌ال) - ۲۵ دسامبر ۲۰۱۵ (آمریکا)

مدت زمان: ۱۵۶ دقیقه

کشور: ایالات متحده آمریکا

هزینهٔ فیلم: ۱۳۵ میلیون دلار

فروش گیشه: ۵۳۳ میلیون دلار


text:
# شهرستان گارمن
شهرستان گارمن (به بلغاری: Garmen Municipality) یک شهرستان در بلغارستان است که در استان بلاگووگراد واقع شده‌است. شهرستان گارمن ۳۸۸٫۴۸ کیلومتر مربع مساحت و ۱۴٬۹۸۱ نفر جمعیت دارد و ۶۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

wikiname: fawiki

title: شهرستان گارمن

in_language: fa

wikitext:
{{Infobox settlement
|name=شهرستان گارمن
|native_name=Община Гърмен
|native_name_lang=bg
|settlement_type=[[شهرداری‌های بلغارستان|شهرداری]] (Obshtina)
|image_skyline=
|image_shield=Coat of arms of Garmen.png
|image_map=Map of Garmen municipality (Blagoevgrad Province).png
|map_caption=موقعیت شهرستان گارمن در نقشه
|subdivision_name=[[بلغارستان]]
|subdivision_type1=[[استان‌های بلغارستان|استان]] (Oblast)
|subdivision_name1=[[استان بلاگووگراد]]
|seat_type=
|seat=[[Garmen]]
|leader_title=شهردار
|leader_name=Minka Kapitanova
|leader_party=local coalition
|area_total_km2=۳۸۸٫۴۸
|elevation_m=۶۰۵
|population_total=۱۴۹۸۱
|population_footnotes=
|population_as_of=۲۰۱۱
|population_density_km2=۳۸٫۵۶
|population_demonym=
|timezone=[[زمان اروپای شرقی|EET]]
|utc_offset=+۲
|timezone_DST=[[ساعت تابستانی اروپای شرقی|EEST]]
|utc_offset_DST=+۳
|postal_code_type=
|postal_code=
|area_code=
|website={{URL|http://www.garmen.bg}}}}
'''شهرستان گارمن''' {{به بلغاری|Garmen Municipality}} یک شهرستان در [[بلغارستان]] است که در [[استان بلاگووگراد]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Garmen_Municipality&redirect=no&oldid=817178283 |عنوان=Garmen Municipality|بازیابی  = ۳ ژانویه ۲۰۱۹ |زبان=انگلیسی}}</ref> شهرستان گارمن ۳۸۸٫۴۸ [[کیلومتر مربع]] مساحت و ۱۴٬۹۸۱ نفر جمعیت دارد و ۶۰۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای بلغارستان]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Garmen Municipality}}
{{استان بلاگووگراد}}

{{بلغارستان-خرد}}

[[رده:شهرستان‌های استان بلاگووگراد]]
[[رده:شهرستان‌های بلغارستان]]

title: شهرستان گارمن Община Гърмен

استان (Oblast): استان بلاگووگراد

کرسی: Garmen

title: حکومت

• شهردار: Minka Kapitanova (local coalition)

title: مساحت

• کل: ۳۸۸٫۴۸ کیلومتر مربع (۱۴۹٫۹۹ مایل مربع)

ارتفاع: ۶۰۵ متر (۱۹۸۵ فوت)

title: جمعیت (۲۰۱۱)

• کل: ۱۴۹۸۱

• تراکم: ۳۸٫۵۶/کیلومتر مربع (۹۹٫۹/مایل مربع)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۲ (EET)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی +۳ (EEST)


text:
# مجله انجمن پزشکی کانادا
مجله انجمن پزشکی کانادا (انگلیسی: Canadian Medical Association Journal) یک ژورنال پزشکی عمومی با داوری همتا است که توسط انجمن پزشکی کانادا منتشر می‌شود. این ژورنال پژوهش‌های بالینی اصلی، تحلیل‌ها، بررسی‌ها، اخبار، به‌روزرسانی‌های عملی، و سرمقاله‌ها را منتشر می‌کند.

title: مجله انجمن پزشکی کانادا

wikitext:
{{Infobox journal|title=مجله انجمن پزشکی کانادا|impact-year=۲۰۱۸|ISSN=۰۸۲۰–۳۹۴۶|CODEN=|LCCN=۸۷۰۳۹۰۴۷|OCLC=۱۲۷۴۸۸۱۳|JSTOR=|link2-name=آرشیو آنلاین|link2=http://www.cmaj.ca/content/by/year|link1-name=دسترسی آنلاین|link1=http://www.cmaj.ca/content/current|website=http://www.cmaj.ca|impact=۶٫۹۳۸|cover=[[File:Canadian Medical Association Journal.gif]]|license=|openaccess=دسترسی رایگان فوری<ref>http://cmajnews.com/2020/01/14/cmaj-drops-paywall/</ref>|history=۱۹۱۱-اکنون|frequency=۱۸/سال|country=کانادا|publisher=[[انجمن پزشکی کانادا]]|abbreviation=Can. Med. Assoc. J.|language=انگلیسی با مقداری فرانسوی|discipline=[[پزشکی]]|editor=دایان کلسال|eISSN=1488-2329}}
'''مجله انجمن پزشکی کانادا''' ({{lang-en|Canadian Medical Association Journal}}) یک [[ژورنال پزشکی]]<nowiki/> عمومی با [[داوری همتا]] است که توسط انجمن پزشکی کانادا منتشر می‌شود. این ژورنال پژوهش‌های بالینی اصلی، تحلیل‌ها، بررسی‌ها، اخبار، به‌روزرسانی‌های عملی، و سرمقاله‌ها را منتشر می‌کند.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند=//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Canadian_Medical_Association_Journal&oldid=1062654763|عنوان=Canadian Medical Association Journal|زبان=انگلیسی|بازیابی=۱۶ ژانویه ۲۰۲۲}}

== پیوند به بیرون ==
* {{رسمی|http://www.cmaj.ca/}}

{{موضوع-خرد}}

[[رده:ژورنال‌های دوهفته‌نامه]]
[[رده:مجله‌های دسترسی آزاد]]
[[رده:نشریه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۱ (میلادی)]]
[[رده:نشریه‌های چندزبانه]]
[[رده:ژورنال‌های با اجازه‌نامه کرییتیو کامنز تخصیص یافته]]
[[رده:ژورنال‌های ماهانه]]

title: مجله انجمن پزشکی کانادا

کوتهنوشت (سازمان بینالمللی استانداردسازی): Can. Med. Assoc. J.

رشته: پزشکی

زبان: انگلیسی با مقداری فرانسوی

سردبیر: دایان کلسال

title: مشخصات ناشر

ناشر: انجمن پزشکی کانادا (کانادا)

تاریخچهٔ انتشار: ۱۹۱۱-اکنون

بسامد: ۱۸/سال

دسترسی آزاد: دسترسی رایگان فوری

ضریب تاثیر · (۲۰۱۸): ۶٫۹۳۸

title: طبقه‌بندی

شاپا: ۰۸۲۰–۳۹۴۶ (چاپی) · ۱۴۸۸-۲۳۲۹ (الکترونیکی)

السیسیان: ۸۷۰۳۹۰۴۷

شمارهٔ اُسیالسی: ۱۲۷۴۸۸۱۳

title: پیوندها

پیوندها: - وبگاه رسمی - دسترسی آنلاین - آرشیو آنلاین


text:
# آلبرتو فرناندز (دوچرخه‌سوار)
آلبرتو فرناندز (اسپانیایی: Alberto Fernández; ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۵۵ – ۱۴ دسامبر ۱۹۸۴) دوچرخه‌سوار اهل اسپانیا بود. وی در مسابقات جیرو دیتالیا شرکت کرده است.

title: آلبرتو فرناندز (دوچرخه‌سوار)

wikitext:
{{Infobox cyclist
| name = آلبرتو فرناندز (دوچرخه‌سوار)
| image =
| fullname = Alberto Fernández Blanco
| nickname = ''El Galleta'' (The Biscuit)
| birth_date = {{birth date|1955|1|15|df=y}}
| birth_place =
| death_date = {{death date and age|1984|12|14|1955|1|15|df=y}}
| death_place = [[آراندا د دوئرو]]
| discipline = Road
| role = Rider
| ridertype = All-rounder
| proyears1 = ۱۹۷۸
| proteam1 = Novostil-Helios
| proyears2 = ۱۹۷۹
| proteam2 = Moliner-Vereco
| proyears3 = ۱۹۸۰–۱۹۸۲
| proteam3 = Teka
| proyears4 = ۱۹۸۳–۱۹۸۴
| proteam4 = Zor-Gemeaz
| majorwins = [[تور دوچرخه‌سواری کاتالونیا]] (1982){{سخ}}[[تور دوچرخه‌سواری باسک]] (1980){{سخ}}[[جیرو دیتالیا]]، 2 stages{{سخ}}[[بوئلتا آ اسپانیا]]، 1 stage
| updated = ۶ سپتامبر ۲۰۰۷
| sport = [[دوچرخه‌سواری جاده]]
| nationality = [[اسپانیا]]
}}
'''آلبرتو فرناندز''' ({{lang-es|Alberto Fernández}}; {{birth date|1955|1|15|df=y}} – {{death date|1984|12|14|1955|1|15|df=y}}) [[دوچرخه‌سوار]] اهل [[اسپانیا]] بود. وی در مسابقات جیرو دیتالیا شرکت کرده است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alberto_Fernández_(cyclist)&oldid=791619843|عنوان = Alberto Fernández (cyclist)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۵ مه ۲۰۱۸}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{دوچرخه‌سوار-خرد}}

[[رده:برندگان مرحله جیرو دیتالیا اهل اسپانیا]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۸۴ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان حادثه جاده‌ای در اسپانیا]]
[[رده:دوچرخه‌سواران جیرو دیتالیا]]
[[رده:دوچرخه‌سواران مرد اهل اسپانیا]]
[[رده:دوچرخه‌سواران ووئلتا اسپانیا]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)]]
[[رده:موارد تأیید شده دوپینگ در دوچرخه‌سواری]]
[[رده:ورزشکاران اهل اسپانیا در میان موارد تاییدشده دوپینگ]]

title: آلبرتو فرناندز (دوچرخه‌سوار)

نام کامل: Alberto Fernández Blanco

نام مستعار: El Galleta (The Biscuit)

زاده: ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۵۵ · ، اسپانیا

درگذشت: ۱۴ دسامبر ۱۹۸۴ (۲۹ سال) · آراندا د دوئرو

title: اطلاعات تیم

نوع مسابقات: Road

نقش: Rider

نوع راندن: All-rounder

title: تیم(های) حرفه‌ای

Novostil-Helios

Moliner-Vereco

Teka

Zor-Gemeaz

title: قهرمانی‌های مهم

قهرمانیهای مهم: تور دوچرخه‌سواری کاتالونیا (1982) · تور دوچرخه‌سواری باسک (1980) · جیرو دیتالیا، 2 stages · بوئلتا آ اسپانیا، 1 stage


text:
# سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت
سنگ‌نوشته شاپور یکم در کعبه زرتشت بر دیوار ساختمان کعبه زرتشت در نقش رستم در شهرستان مرودشت استان فارس کنده شده‌است. ساختمان کعبه به صورت مکعب است و بر سه ضلع آن به سه زبان پارسی میانه، زبان پارتی و زبان یونانی سنگ‌نوشته‌هایی نگاشته شده است.
تحریر پهلوی دارای ۳۵ سطر و بر دیوار شرقی، تحریر پارتی دارای ۳۰ سطر و بر دیوار غربی و تحریر یونانی دارای ۷۰ سطر و بر دیوار جنوبی نگاشته شده‌است. تحریر یونانی و پارتی نسبت به تحریر پهلوی آسیب کمتری دیده است. همچنین در تحریر پارتی و یونانی توافق بیشتری دیده می‌شود و این دو با تحریر پهلوی تفاوت‌هایی دارند. احتمالاً شاپور یکم مطالب خود را برای دو دبیر تقریر کرده‌است و هر کدام مطالب را جداگانه نوشته‌اند که بعد در سنگ کنده شده، ظاهراً اختلاف تحریرها از اینجا ناشی شده است.
این سنگ‌نوشته دارای این بخش‌هاست. ۱. مقدمه ۲. متن اصلی ۳. خاتمهٔ سنگ‌نوشته.
- مقدمه: شامل معرفی شاپور یکم و ذکر نسب او از قوم پارس است.
- متن اصلی: خود دارای چند بخش است:

1. ذکر استان‌های کشور
2. شرح نخستین لشکرکشی شاپور علیه گردیانوس سوم قیصر روم و از میان رفتن او و جانشین شدن فیلیپ عرب و قبول پرداخت خراج
3. دومین لشکرکشی شاپور. در این بخش شاپور سرزمین‌های فتح شده، توسط سپاه ایران را برمی‌شمارد.
4. لشکرکشی سوم و به اسارت درآمدن والریانوس (والرین) قیصر و ذکر سرزمین‌هایی که به تصرف ایران درآمده‌بود.
5. ذکر تأسیس آتشکده‌هایی که شاپور در جاهای مختلف برای روان خویش یا اعضای خاندان خود بر پا داشته و نذوراتی که برای روان خویش یا خاندان سلطنتی یا بزرگان دربار به این آتشکده‌ها اختصاص داده است.

- خاتمهٔ سنگ‌نوشته: مشتمل بر این نکته است که شاپور این سرزمین‌ها را به یاری ایزدان به‌دست‌آورده و مرز شرقی ایران که شامل کاشغر تاشکند و شهر مرو بوده‌است و به آیندگان توصیه کرده‌است که در کارهای ایزدان و امور خیریه بکوشند. در پایان تحریر پارتی نام دبیر نیز ذکر شده است.

سنگ‌نوشته شاپور یکم در کعبه زرتشت از چندین جهت از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌های ساسانی است. اهمیت زبان‌شناسی آن در این است که این سنگ‌نوشته منبعی قدیمی برای مطالعهٔ ساختمان زبان پهلوی و زبان پارتی است. از نظر تاریخی شرح حوادث مهم در آن آمده است و نیز با مطالعهٔ آن تا حدی به تشکیلات اداری و مناصب مهم این دوره پی می‌بریم. علاوه بر آن، ذکر تعداد بسیاری از نام‌های خاص در این سنگ‌نوشته بر گنجینهٔ نام‌های خاص ایرانی می‌افزاید.

## متن سنگ‌نوشته
1. من مزدیسن، بغ شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر (نژاد) از ایزدان، پور مزدیسن، بغ اردشیر شاهنشاه ایران که چهر از ایزدان پورِ پور (نوه) بغ بابک شاه [است]. خداوندگار ایرانشهرم و [این] شهرها (کشورها) را دارم: پارس، پهلَو، خوزستان، میشان، آسورستان، اربایستان، آتورپاتکان، ارمنستان[۲]
2. وروچان، سیکان، اران، بلاسگان تا فراز به کوهِ کاف (=قفقاز) و [به] در (=حدود) آلانان و به همه [حدود] کوهِ پدیشخوار، ماد، گرگان، مرو، هرات و همه ابرشهر، کرمان، سکستان، توران، مکران، پارادان، هندوستان، کوشان شهر تا فراز به پیشاور و تا به کاش(=کاشغر)، سغد و چاچستان…[تا ساحل] دریا [یعنی] مزون شهر؛ و من گرفتم پیروز شاپور نامی… و من گرفتم[۳]
3. هرمزد اردشیر نامی/نام را؛ و این همه شهر (کشور) و شهریار و والیان، همگی برای ما به باج و بندگی ایستادند؛ و هنگامی که نخست من بر شهر (کشور) ایستادم (=پادشاه شدم)، گردیانوسِ قیصر از همه شهر[های] روم، گُت و ژرمن سپاه جمع کرد و از [سوی] آسورستان به سوی ایرانشهر و ما آمد؛ و در مرز آسورستان جنگی در «مشیک» جنگ بزرگی بود (=درگرفت) گردیانوسِ
4. قیصر کشته شد، سپاه رومیان از بین رفت و رومیان «فیلیپوس» را قیصر کردند و فیلیپوسِ قیصر به نمسته (=التماس و شفاعت) به سوی ما آمد و برای خون‌بها پانصد هزار دینار داد (پرداخت) [و] به باج ایستاد (=باج‌گذار شد) و ما از این رو مشیک را «پیروز شاپور» نام کردیم (=نهادیم). و قیصر دوباره دروغید، در ارمنستان گناه کرد و ما به شهر (=کشور) روم یورش کردیم و سپاه شصت هزار نفری رومیان را در «بیبالیش» [=بالس]
5. زدیم (نابود کردیم) و شهر (=سرزمین) سوریه و آنچه که در بالای شهر سوریه بود همه را آذر بیز (سوزانده)، ویران و نابود کردیم. و گرفتیم (=فتح کردیم) تنها در این نبرد از شهر (=کشور) رومیان: دژ و شهرستان «آناث» را با ناحیه‌های اطراف آن، دژ «اروپن» با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بیبالیش با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان منبوگ
6. با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان حلب با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کنشرا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان آپومیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان رنیپوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان زوما با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان گُندُروس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارمیناژ با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سلوکیه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان انطاکیه

1. با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کیروس با ناحیه‌های اطراف آن، دیگر شهرستان سلوکیه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان اسکندریه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان نیکوپولیس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سزار با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان حما با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارستون با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دیکور با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دورا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دولیخ با ناحیه‌ها
2. اطراف آن، شهرستان کرکسیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ژرمانیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بتنان با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان خانر با ناحیه‌های اطراف آن. اندر کاپادوکیه: شهرستان سَتَل با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دومان با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارنگلیا، با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سوش با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان شود با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان فرات با ناحیه‌های اطراف آن.
3. بر روی هم سی و هفت شهرستان با ناحیه‌های اطراف آن. سومین بار، هنگامی که ما به حرّان و الرّها حمله کردیم و حرّان و الرّها را محاصره کردیم، والریانوس قیصر به پذیره ما آمد و با [او] بود از سرزمین ژرمانیا، از سرزمین ریشیا، از سرزمین نیرکوس، از سرزمین داکیا، از سرزمین پندانیا، از سرزمین میسیا، از سرزمین آستاریا، از سرزمین اسپانیا، از سرزمین آفریقا، از سرزمین تراکیا،
4. از سرزمین بوتنیا، از سرزمین آسیا، از سرزمین پامپیا، از سرزمین آسوریا، از سرزمین لوکونیا، از سرزمین گلاتینا، از سرزمین لوکیا، از سرزمین کیلیکیه، از سرزمین کاپادوکیه، از سرزمین فریگیا، از سرزمین سوریه، از سرزمین فنیقیه، از سرزمین یهودیا، از سرزمین ارابیا، از سرزمین مورن، از سرزمین ژرمانیا، از سرزمین روتاس، از سرزمین اسنیوس.
5. از سرزمین میان رودان، سپاهی هفتاد هزار [نفر]. و در آن سوی حرّان و الرّها حمله بزرگی بر والریانوس قیصر بود (=شد) و والریانوس قیصر را، خودم، با دست‌های خویش دستگیر کردم و سایر حاکمان، سناتوران، و فرماند[هانی] که در سر (=رأس) آن سپاه بود، همه را دستگیر کردم و به پارس هدایت کردم (=آوردم) و سرزمین سوریه، کیلیکیه و سرزمین کاپادوکیه را
6. آذر بیز (سوزانده)، ویران و غارت کردم؛ و گرفتم این بار از رومیان، سرزمین اسکندریه و شهرستان کتسیوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهر شمشات با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کرترای با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ایگا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ماماسیتا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان مالوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان آدانا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ترسوس
7. با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان زفیرون با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سپستیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کورکوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان انزرپوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کاستاپلا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان نرینیاس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان پلاویاس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان تودینا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان قیصریه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کومانادیا
8. با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کوپستریا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سباستیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بیرت با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان راکوندیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان لارندیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ایکوندیا با ناحیه‌های اطراف آن، همه شهرستان‌ها با ناحیه‌های اطراف آن سی و شش؛ و از مردمان سرزمین (=کشور) روم [و] از انیران
9. آورده شده (=به عنوان اسیر آورده شد) اندر ایرانشهر، اندر پارس، پارت، خوزستان، آسورستان و دیگر سرزمین (=استان) به سرزمینی که از آنِ ما و پدر و نیاکان و پیشینیان [ما] بود، آنجا برقرار کردیم (=در آن جاها سکنی دادیم). و ما سرزمین‌های بسیار دیگری را خواستیم [و] بسیار نام (=آوازه) و نیوی(=دلیری) کردیم که اینجا ننوشتیم. اما آن چند (=مقداری) از کرده هارا فرمان دادیم نوشتن (=بنویسند) تا کسی که پس از [ما] خواهد بود.
10. این نیکنامی [کرده‌ها] و نیوی و خداوندگاری ما را بشناسد؛ و پیش از آنکه ایزدان آنگونه سرزمین‌ها را به ما بدهند (=ارزانی دارند) و با پشتی (=پشتیبانی) ایزدان این چند کشور را بخواهیم و بداریم، این چنین ما در کشور بسیار آذر بهرام نشانیدیم و بسیار مغ مردان را کرفه کردیم و ایزدان را نیایش‌های بزرگ کردیم و اینجا، در سنگ‌نوشته نوشتیم: یک آتشی معروف به شاپور
11. نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی‌مان، آتشی معروف به آذر-آناهید نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی دخترمان آذر-آناهید شهبانوی شهبانوها، آتشی معروف به هرمزد-اردشیر نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی هرمزد-اردشیر، پسرمان، بزرگ شاه ارمنیان، آتشی معروف به شاپور نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی شاپور، پسرمان، شاه میشان
12. آتشی معروف به نرسه نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی آزاده مزدیسن، نرسه، پسرمان، شاه هند [و] سکستان و توران تا ساحل دریا [برپا کردیم]. و آنچه را که بدین آذران ارزانی می‌داریم و آنچه از آیین‌ها که برپا داشتیم، هم چنین همه را بر این سند نوشتیم و از آن روی هزار بره را که افزون بر آیین بود و ما این‌ها را به آذران پیشکش کردیم، ما فرمان می‌دهیم که این‌گونه کرده شود برای [آمرزش] روان ما روز
13. به روز (=روزانه) یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب، برای [آمرزش] روان ساسان خدای و بابک شاه و شاپور شاهِ بابکان و اردشیر شاهنشاه، خورانزیم شهبانو، آذر-آناهید شهبانوی شهبانوها، شهبانوی دینی، بهرام گیلان شاه، شاپور شاهِ میشان. هرمزد-اردشیر شاه بزرگ ارمنیان، نرسه سکان شاه، شاپور-دختک
14. شهبانوی سکاها، چشمک بانو، شهزاده پیروز، مورود بانو، مادر شاپور شاهنشاه، شهزاده نرسه، رود-دخت شهزاده، دختر انوشک، وراز-دخت، دختر خورانزیم، شهبانوی استخر یاد و هرمزدک، پسر شاه ارمنیان، هرمزد و هرمزدک، اوتابخت و بهرام، شاپور پیروز پسر[ان] شاه میشان، شاپور-دختک، دختر شاه میشان و
15. هرمزد-دختک دختر سکان شاه [هرکدام] یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب؛ و از بره [هایی] که آنجا باقی می‌ماند، تا هرزمان که طول بکشد، برای [آمرزش] روان کسانی که ما فرمودیم روانشان ستوده شود و اینجا نوشته شد: برای کسانی که در زمان خداوندگاری بابک شاه بودند: ساسان ارنوکان، فردکِ فردکان، بهرام بادِ هورکان، اسپورکِ اسپورکان، پوهرکِ مرتینکان، زیک در باربد
16. شاپور بیژنکان، شاپور مهروزینکان. برای کسانی که در زمان خداوندگاری اردشیر شاهنشاه بودند: ساترپ، ابرنیک شاه، اردشیر، شاهِ مرو، اردشیر شاهِ کرمان، اردشیر سکان شاه، دینیک، مادر بابکِ شاه، رودک مادر اردشیر شاهنشاه، دینیک بابکان، شهبانوی شهبانوها، اردشیر بیدخش، بابک هزارپت، دیهینِ وراز، ساسانِ سورن، ساسان اندیکان خدای، پیروزِ کارن
17. گوکِ کارن، ابرسامِ اردشیر فر، گیلمان دماوندی (=از دماوند)، رخش سپهبد، ماردِ دبیربد، بابک درباربد (رئیس تشریفات)، پاشهرِ ویسپورکان، ویفردِ فردکان، مهرخواست بریسکان، هوم فریاد مایگان بِد (=رئیس بایگانی)، دَرَن زین بد (رئیس اسلحه خانه)، شهرک دادور (=قاضی)، وردن آخور بد، مهرگ توسرکان، زیک زبرکان، سکپوس نخچیر بد، هوتوک آذوقه بد (=رئیس آذوقه) زاهین می‌دار. کسانی که برای (=در زمان) خداوندگاری ما بودند: اردشیر شاهِ ادیابن، اردشیر
18. شاهِ کرمان، دینیک شهبانوی میشان، دستگرد شاپور، همزاسپ شاه وروچان، شاهزاده ولخشِ بابکان، شاهزاده ساسان که به وسیه فردکان نگهداری می‌شد (=پرورش یافته بود)، دیگر (=هم چنین) شاهزاده ساسان که به وسیله فردکان کدوگان نگهداری می‌شد، شاهزاده نرسه پیروز کان، شاهزاده نرسه شاپورگان، شاپور بیدخش، بابک هزارپت، پیروز اسب بد، اردشیرِ وراز، اردشیرِ سورن، نرسه اندیکان
19. خدای، اردشیرِ کارن، بهنام فرماندار، پریاک ساتراپ وه-اندیوک-شاپور، سریتود شاهموست، اردشیرِ اردشیر هشنوم، پاشهرِ تهم شاپور، اردشیر ساتراپ گودمان، چشمکِ نیوشاپور، بهنام شاپور هشنوم، تیر مهر دژبان شهرکَرد، زیک درباربد، اردوان دماوندی (=از دماوند)، گندفر آبکان رزمجوی و پاپیش،
20. پیروز-شاپور شنبیدکان، وارزن ساتراپ جی، کردسروِ بیدخش، بابک ویسپورکان، ولخش سلوکان، یزدبد، اندرزبد (=رای زن) شهبانوها، بابک سپسیردار، نرسه ساتراپ رند، تیانک ساتراپ همدان، وردبدپریستاگ بد، جود مرد رستکان، اردشیر بی فردکان، ابرسام-شاپور دریگان بد (=رئیس دربار)، نرسه بردکان، شاپور نرسکان، نرسه
21. آذوقه بد، هرمزد دبیر بد، نادوک زندانبان، بابک دربد (=دربان بد)، پاسپردِ پاسپردکان، آبداخش دژبدکان، کرتیر هیربد، رستگ، ساتراپِ وه اردشیر، اردشیر بیدخشان، مهر-خواست گنجور، شاپور فرماندار، ارشتادِ مهران، دبیرنامه‌ها، ساسانِ شبستان (=خواجه) ساسانکان، ویرایِ بازاربد (=رئیس بازاریان)، اردشیر ساتراپ نیریز، بغداد وردپتیکان (=گُلبدان) کرتیرِ اردوان، زروان دادبندگان
22. وینار ساسانکان، مانزکِ شبستان (=خواجه)، ساسانِ دادور (=قاضی)، وردن ناش پتکان، وردک (=گُلک) ورازبد (=گُرازبان) هریک، یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب. اکنون همان گونه که ما بر امور و کارهای ایزدان می‌کوشیم و ایزدان دستگردیم (=دستگرد ایزدان هستیم) و به یاری ایزدان این چند شهر (=سرزمین) را خواستیم و گرفتیم، نیکنامی و نیوی (=دلیری) کردیم، آن کسی که پس از ما خواهد بود و فرهمند بُود او چنان‌که بر امور و
23. کارهای ایزدان بکوشد. پس ایزدان او را یاور باشند و دستگرد کنند. این دست نبشته (=سنگ‌نوشته) من هرمزدِ دبیر، پسر شیلکِ دبیر[است].

## اهمیت تاریخی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت
سنگ‌نوشته پهلوی کعبه زرتشت که تاکنون از لحاظ کمیت و کیفیت بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سند و سنگ‌نوشته پهلوی ساسانی و به منزله یک صفحه درخشان و غیرقابل انکار تاریخ شاپور اول و کشور گشائی او و حدود و ثغور کشور پهناور ایران ساسانی می‌باشد. کعبه زرتشت که نگاهبان این اعتبار و سند پرارج و بهاست و سنگ‌نوشته به سه خط پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و یونانی بر بدنه آن کنده شده یک بنای چهارگوش ساده و در عین حال زیبا و باهیمنه ایست که دوازده متر ارتفاع دارد و از شانزده ردیف سنگ‌های گران وزن مرمرنما در فاصله چهل و شش متری کوه مقدس حاجی‌آباد برابر آرامگاه ابدی شاهنشاهان هخامنشی و در همان دوران بنا گردیده که فکر حمل چنین سنگ‌های عظیم‌الجثه ئی انسان را مات و مبهوت می‌سازد.

## بررسی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت
راجع به اینکه کعبه زرتشت برای چه منظوری بنا گردیده اقوال و عقاید مختلف است بعضی آن را مقبره و پاره‌ای جایگاه آتش مقدس و دسته‌ای محل نگاهداری کتاب مقدس اوستا و پرچم‌های سلطنتی دانسته‌اند.
این سنگ‌نوشته که بی‌تردید مهم‌ترین سنگ‌نوشته فارسی میانه است به سه زبان پارتی سی سطر بر دیوار غربی، پهلوی سی و پنج سطر بر دیوار شرقی و یونانی هفتاد سطر بر دیوار جنوبی کعبه زرتشت تحریر شده‌است. تحریر پهلوی آسیب بسیار دیده ولی تحریر پارتی و یونانی آن با آسیب دیدگی کمتری کاملاً قابل قرائت می‌باشد. از این روی تحریر پارتی سنگ‌نوشته در اینجا مورد پژوهش قرار گرفته‌است. این سنگ‌نوشته از سه بخش مقدمه شامل معرفی و نسب شاپور متن اصلی شامل محدوده جغرافیائی ایران ساسانی، شرح سه لشکرکشی شاپور به امپراتوری روم و برپاکردن آتشکده‌ها و موخره شامل توصیه‌های شاپور به آیندگان ترکیب یافته‌است. این سنگ‌نوشته بی‌شک نمونه باز ساخته سنگ‌نوشته بیستون داریوش است از جنبه‌های گوناگونی از جمله ارزش‌های زبانی، اعلام اشخاص، نام‌های جغرافیائی ایرانی و نیز امپراتوری روم؛ منصب‌های دولتی و اطلاعات تاریخی بسیار باارزش است.
در این سنگ‌نوشته شاپور به معرفی خود و به شرح ایالات امپراتوری خود پرداخته، به نبرد با امپراتوران روم اشاره نموده و از کسانی‌که رومی‌ها را همراهی کرده‌اند نام برده و از شهرهائی که از رومیان گرفته و نام آن‌ها را به نام‌های دلخواهش چون پیروز شاه تغییر داده نام می‌برد. ازمناصب شاهزادگان یاد می‌کند. وقوفات و نذورات خود را شرح داده و از بنای چند آتشکده سخن رانده‌است. همچنین در این سنگ‌نوشته فهرستی از مناصب کشوری و لشکری، روحانی وجود دارد که در مطالعه و فهم مناصب دوره ساسانیان بسیار مهم و ارزشمند است.

### مناصب یادشده در سنگ‌نوشته کعبه زرتشت
از مناصب یادشده در این سنگ‌نوشته:
بیدخش: مرزبانان ارمنستان و گرجستان ابتدا با لقب بیدخش (بدشخ) داشتند. بیدخش علاوه بر حکومت، ریاست اسواران ولایتی را هم عهده‌دار بوده‌است.
هزاربد: ارمنی‌ها در نامه‌ای که به به مهرنرسه صدراعظم یزدگرد دوم نوشته‌اند او را هزارپت ایران و انیران گفته‌اند.
فرمادار: فرمادار همان فرماندار است که در اصطلاح روحانیان زرتشتی به یکی از مقامات بزرگ گفته می‌شد.
وردبد: از مأموران عالیرتبه روحانی بوده (استاد عمل) که نمی‌توان حدود وظایفشان راتعیین کرد.
شهرب: همان شهربان، ساتراپ و والی است.
گنجور: همان خزانه دار سلطنتی است و نگهبان مسکوکات گهبد نام داشته‌است.
بازاربد: رئیس بازار محسوب می‌شده.
هیربذ:یعنی مربی و آتشبان و نگاهبان آتشکده‌ها در برهان قاطع خدمتکار آتش معنی شده. در هر صورت این سمت یکی از مناصب مهم و پس از موبدان موبد اعتبار و اهمیتی شایان داشته‌است.
هزاربد: را به صدراعظم ایران می‌گفتند.
دادور: هم احتمالاً یک مقام قضائی بوده وردبد و پرسته بد هم جزو مقامات روحانی بوده‌اند.
دبیر بد: رئیس دبیران
سپاهبد: رئیس جنگیان که فرمانده کل قوا نیز بوده و اختیارات او فراتر از یک فرمانده ارتش امروزی بوده‌است.
واسپوهران :در درجه دوم اهمیت و پس از شاهان محلی و منتسب به خانواده‌های با اهمیت بوده‌اند. هفت خانواده بودند که در زمان ساسانیان از بقیه مقدمتربودند. (کارن-سورن-اسپهبد-اسپندیاد-مهران-زیک) املاک واسپوهران در سراسر کشور ایران پراکنده بوده، مخصوصاً در ماد و پارت که مهد دولت اشکانی محسوب می‌شود و در ایالت پارس که منشأ دودمان ساسانی است. املاک خاندان‌های مزبور در این ایالات نزدیک بهم قرار داشت و تشکیل اقطاعات وسیعه و تیولات در آنجا ممکن نبود. ظاهراً همین نکته یکی از علل عمده‌ای بوده‌است که به تدریج تیولداران بزرگ را در طی دوره ساسانی مجبور کرد تا در زمره نجبا و اشراف درباری درآمدند و تا حدی وضع ملوک الطوایف را از دست دادند. اما تا زمانیکه جامعه قدیم باقی بود، واسپوهران علاقه و انتساب باستانی خود را با دیه (ویس) نگاهداشتند.
از مناصب مذکور دیگر درین سنگ‌نوشته: دژبد، نویدبد، نخجیربد، گرستبد، آخوربد، می‌دار، گرازبد، زندان بد می‌باشد.

### فهرست ایالات شاهنشاهی ساسانی بر اساس سنگ‌نوشته زرتشت
سنگ‌نوشته شاپور با فهرستی از ایالاتی که به دولت ساسانی متعلق است آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که شاهنشاهی شاپور بیشتر از آنچه که تاکنون تصور می‌شد وسعت داشته‌است مخصوصاً در مشرق و شمالشرقی. در مغرب، ارمنستان، گرجستان و تمام دره رود کُر تا معبر آلانان در قفقازیه به شاپور تعلق داشت. ایران در مشرق تا ایندوس وسعت داشته و شامل مکوران سند، کابل و قسمت اعظم مملکت سابق کوشان تا شهر پشاور (پیشاور)-که نام آنهم ذکرشده – بوده‌است. در شمالشرقی، سلطنت شاپور را تا سر حد کاش – یعنی کاشغر – شناخته بودند.
قسمت بعد سنگ‌نوشته تاریخ مختصر نبردهای با امپراتوری روم را در مدت بیست سال اول سلطنت شاپور که مقدم بر نصب سنگ‌نوشته بود، شرح می‌دهد. درآنجا نخست از حمله گردیانوس امپراتور، به بابل کمی بعد (Gordianus)از جلوس شاپور بر تخت شاهنشاهی بحث می‌کند. امپراتور روم شکست یافت و در جنگ کشته شد. سپاهیان رومی فیلیپ مشهور به عرب را به عنوان امپراتور روم اعلام کردند و این انتخابی نادرست بود. فیلیپ برای تقاضای عفو نزد شاپور آمد و پس از پرداخت فدیه‌ای به مبلغ نیم میلیون دینار طلا مرخص شد تا به کشور خویش بازگردد.
پس از چند سال صلح جنگی تازه بر سر ارمنستان که همواره سبب جنگ‌های ایران و روم بود روی داد. شاپور سپاهیان روم را مغلوب کرد و به سوریه حمله برد و به ساحل انطاکیه و در جنوب به حُمص رسید.
بر اثر این حمله خسارات بسیار وارد شد. رومیان همه قوای خود را برای انتقام گرد آوردند. اما بخت به رومیان روی ننمود. در سنگ‌نوشته فهرست مفصلی از ایالات رومی که سپاهیان را از آن‌ها جمع‌آوری کرده بودند درج شده‌است.
پس از جنگی بزرگ که جوار ادسا (اورفای جدید) سپاهیان رومی تلف شدند و سرداران ایشان- که امپراتور والرین هم در بین آنان بود- اسیر گردیدند. این شکست بزرگ‌ترین شکستی بود که ایرانیان بر رومیان وارد آورند و آن نتایج مهم تاریخی در پی داشت. این شکست دولت جوان ساسانی را به منزله اداره‌کننده دولتی جهانی و همدوش امپراتوری وسیع روم مستقر ساخت در هر حال از هنگام محاربه ادسا به بعد جنگ‌های بسیار بین این دو کشور روی داد ولی هرگز امیدواری کامل برای یکطرف ایجاد نشد که طرف دیگر را شکست دهد و بر او تسلط یابد این وضعی که برقرار شد مدت چهار قرن ثابت ماند. جنگ‌های دائم بین این دو دولت با اشتیاقی ناتمام صورت می‌گرفت و طرفین انتظار پیروزی نهائی نداشتند این جنگ‌ها طرفین را ضعیف کرد، و عاقبت به شکست هر دو در برابر عرب منجر شد.
شاپور پس از شرح تاریخ جنگ‌های خود با روم از قدرت خداوندی — که پیروزی خود را بدو نسبت می‌دهد — سپاسگزاری می‌کند. برای اظهار امتنان وی آتشکده‌های متعدد برپا می‌دارد و وقف می‌کند تا شعله‌های مقدس آن‌ها جاویدان بیاد حوادث بزرگ روزگار وی مشتعل باشد. هر روز در برابر این آتش‌ها نام همه کسانی را که در ایجاد دولت ساسانی شرکت و به نهضت ایران یاری کردند تا از صورت مملکتی ضعیف و پراکنده به شکل کشوری متحد محترم و مفتخر و مقتدر درآید با احترام یاد کنند.
نام این کسان در فهرستی طویل — که تقریباً نصف سنگ‌نوشته را فراگرفته — ذکر شده‌است. در نظر مورخ این فهرست اسامی و عناوین — که به نظر خسته‌کننده می‌آید — بزرگ‌ترین فایده را داراست. این فهرست شامل نام‌ها و مقامات همه اعضای خاندان شاهنشاهی از جد اعلای شاپور، ساسان به بعد است. در این صورت نه تنها نام صاحب منصبان دولت شاپور دیده می‌شود بلکه همچنین اسامی صاحب منصبانی که در زمان اردشیر و حتی بابک خدمت کرده بودندیادشده‌است تغییراتی در عناوین داده شده نشان می‌دهد که چگونه دولت ساسانی از صورت یک حکومت ایالتی بی‌اهمیت به سرعت وسعت یافته و به شکل دولتی جهانی درآمد.
روی همرفته این سنگ‌نوشته یکی از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌هایی است که تاکنون کشف شده‌است. سنگ‌نوشته مزبور نه تنها از لحاظ تاریخ ایران بلکه به منزله سندی در تاریخ جهان معتبر است، زیرا اتفاقاً دوره‌ای که سنگ‌نوشته بدان تعلق دارد قبلاً خصوصاً مبهم بود و نوشته‌های مورخان یونانی و رومی به هیچ وجه کافی نیست. در خصوص تاریخ ایران، پرتوی که این سنگ‌نوشته بمبادی دولت ساسانی می‌اندازد، با هیچ سنگ‌نوشته دیگری قابل مقایسه نیست. مبادی و اصول یک دولت غالباً بیشتر از تاریخ آن دولت پس از استقرار موفقیت‌آمیز موجب اطلاع و سودمند است ما حقیقتاً خوشبختیم که اکنون برای دو عصر مهم تاریخ ایران اسناد قدیمی داریم که مبادی و اصول آن دو دوره را روشن می‌سازد و آن سنگ‌نوشته بیستون و سنگ‌نوشته کعبه زرتشت است.
خلاصه می‌توان گفت که سنگ‌نوشته‌های پهلوی مهم‌ترین منابع تاریخ ساسانی است. آن‌ها مبادی دولت مزبور را که مبتنی بر سلسله مراتب بود آشکار می‌کنند و نشان می‌دهد چگونه و چرا اتحاد دولت و روحانیت صورت گرفت. مابسیار خوشبختیم که اکنون اسناد دست اول یعنی گفتارهای شاپور و کرتیر را دو مردی که مخصوصاً عهده‌دار تأسیس شاهنشاهی ساسانی بودند دارا هستیم.

title: سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت

wikitext:
'''سنگ‌نوشته شاپور یکم در کعبه زرتشت''' بر دیوار ساختمان [[کعبه زرتشت]] در [[نقش رستم]] در [[شهرستان مرودشت]] [[استان فارس]] کنده شده‌است. ساختمان کعبه به صورت مکعب است و بر سه ضلع آن به سه [[زبان پارسی میانه]]، [[زبان پارتی]] و [[زبان یونانی]] سنگ‌نوشته‌هایی نگاشته شده است.
[[پرونده:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 14.jpg|بندانگشتی|چپ|کعبهٔ زرتشت]]

{{نوشته‌های پارتی}}
تحریر پهلوی دارای ۳۵ سطر و بر دیوار شرقی، تحریر پارتی دارای ۳۰ سطر و بر دیوار غربی و تحریر یونانی دارای ۷۰ سطر و بر دیوار جنوبی نگاشته شده‌است. تحریر یونانی و پارتی نسبت به تحریر پهلوی آسیب کمتری دیده است. همچنین در تحریر پارتی و یونانی توافق بیشتری دیده می‌شود و این دو با تحریر پهلوی تفاوت‌هایی دارند. احتمالاً [[شاپور یکم]] مطالب خود را برای دو دبیر تقریر کرده‌است و هر کدام مطالب را جداگانه نوشته‌اند که بعد در سنگ کنده شده، ظاهراً اختلاف تحریرها از اینجا ناشی شده است.
[[پرونده:Shapur Kabe Zartosht.png|بندانگشتی|نسخهٔ پهلوی اشکانی سنگ‌نوشته]]
این سنگ‌نوشته دارای این بخش‌هاست. ۱. مقدمه ۲. متن اصلی ۳. خاتمهٔ سنگ‌نوشته.
* مقدمه: شامل معرفی [[شاپور یکم]] و ذکر نسب او از قوم پارس است.
* متن اصلی: خود دارای چند بخش است:
# ذکر استان‌های کشور
# شرح نخستین لشکرکشی شاپور علیه [[گوردیان سوم|گردیانوس سوم]] قیصر روم و از میان رفتن او و جانشین شدن [[فیلیپ عرب]] و قبول پرداخت خراج
# دومین لشکرکشی شاپور. در این بخش شاپور سرزمین‌های فتح شده، توسط سپاه ایران را برمی‌شمارد.
# لشکرکشی سوم و به اسارت درآمدن [[والریانوس]] (والرین) قیصر و ذکر سرزمین‌هایی که به تصرف ایران درآمده‌بود.
# ذکر تأسیس آتشکده‌هایی که شاپور در جاهای مختلف برای روان خویش یا اعضای خاندان خود بر پا داشته و نذوراتی که برای روان خویش یا خاندان سلطنتی یا بزرگان دربار به این آتشکده‌ها اختصاص داده است.
* خاتمهٔ سنگ‌نوشته: مشتمل بر این نکته است که شاپور این سرزمین‌ها را به یاری ایزدان به‌دست‌آورده و مرز شرقی ایران که شامل [[کاشغر]] [[تاشکند]] و شهر [[مرو]] بوده‌است و به آیندگان توصیه کرده‌است که در کارهای ایزدان و امور خیریه بکوشند. در پایان تحریر پارتی نام دبیر نیز ذکر شده است.

سنگ‌نوشته [[شاپور یکم]] در [[کعبه زرتشت]] از چندین جهت از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌های ساسانی است. اهمیت [[زبان‌شناسی]] آن در این است که این سنگ‌نوشته منبعی قدیمی برای مطالعهٔ ساختمان [[زبان پارسی میانه|زبان پهلوی]] و [[زبان پارتی]] است. از نظر تاریخی شرح حوادث مهم در آن آمده است و نیز با مطالعهٔ آن تا حدی به تشکیلات اداری و مناصب مهم این دوره پی می‌بریم. علاوه بر آن، ذکر تعداد بسیاری از نام‌های خاص در این سنگ‌نوشته بر گنجینهٔ نام‌های خاص ایرانی می‌افزاید.<ref>تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۸۶</ref>

== متن سنگ‌نوشته ==
# من مزدیسن، بغ شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر (نژاد) از ایزدان، پور مزدیسن، بغ [[اردشیر]] شاهنشاه ایران که چهر از ایزدان پورِ پور (نوه) بغ بابک شاه [است]. خداوندگار ایرانشهرم و [این] شهرها (کشورها) را دارم: [[پارس (سرزمین)|پارس]]، [[پارت|پهلَو]]، [[خوزستان (استان ساسانی)|خوزستان]]، [[میشان]]، [[آشورستان|آسورستان]]، [[عربستان (استان ساسانی)|اربایستان]]، [[آتورپاتکان]]، [[ارمنستان (استان ساسانی)|ارمنستان]]<ref>{{درشت|𐭀𐭍𐭄 𐭌𐭆𐭃𐭉𐭍 𐭀𐭋𐭇𐭀 𐭔𐭇𐭉𐭐𐭅𐭇𐭓 𐭌𐭋𐭊𐭉𐭍 𐭌𐭋𐭊𐭀 𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍 𐭅 𐭀𐭍𐭉𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍 𐭌𐭍𐭅 𐭔𐭉𐭇𐭓 𐭌𐭍 𐭉𐭀𐭆𐭕𐭍 𐭁𐭓𐭉 𐭌𐭆𐭃𐭉𐭆𐭍 𐭀𐭋𐭇𐭀 𐭀𐭓𐭕𐭇𐭔𐭕𐭓 𐭌𐭋𐭊𐭉𐭍 𐭌𐭋𐭊𐭀 𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍 𐭌𐭍𐭅 𐭔𐭉𐭇𐭓 𐭌𐭍 𐭉𐭀𐭆𐭕𐭍 𐭁𐭓𐭉𐭋𐭁𐭓𐭕 𐭀𐭋𐭇𐭀 𐭐𐭀𐭐𐭊 𐭌𐭋𐭊𐭀 𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍𐭔𐭕𐭓 𐭇𐭅𐭕𐭅𐭉 𐭇𐭅𐭉𐭌. 𐭅 𐭄𐭇𐭎𐭍𐭅𐭌 𐭇𐭔𐭕𐭓 𐭐𐭀𐭓𐭎 𐭐𐭓𐭕𐭅 𐭇𐭅𐭆𐭕𐭍 𐭌𐭉𐭔𐭍 𐭀𐭎𐭓𐭎𐭕𐭍 𐭍𐭕𐭅𐭔𐭓𐭊𐭍 𐭀𐭓𐭁𐭀𐭉𐭎𐭕𐭍𐭉 𐭀𐭕𐭓𐭅𐭐𐭕𐭊𐭍 𐭀𐭓𐭌𐭍𐭉}}

Az mazdēzn baγ Šābuhr, šāhān šāh Aryān ud Anērān, kē čihr až yazdān, puhr mazdēzn baγ Artaxšēr, šāhān šāh Aryān, kē čihr až yazdān, puhrēpuhr baγ Pābag šāh, Aryānxšaθr xwadāy ahēm.

ud dārām šahr Pārs, Parθaw, Xūzestān, Mēšān, Asūrestān, Nōdšīragān, Arbāyestān, Ādurbādegān, Armin,</ref>
# [[وروچان]]، [[سیکان]]، [[اران]]، [[بلاسگان]] تا فراز به [[قفقاز|کوهِ کاف]] (=قفقاز) و [به] در (=حدود) [[الانان|آلانان]] و به همه [حدود] [[پتشخوارگر|کوهِ پدیشخوار]]، [[سرزمین ماد|ماد]]، [[گرگان (سرزمین)|گرگان]]، [[مرو (شهر باستانی)|مرو]]، [[هریوا|هرات]] و همه [[ابرشهر (نیشابور)|ابرشهر]]، [[استان کرمان|کرمان]]، [[سکستان (استان ساسانی)|سکستان]]، [[توران بلوچستان|توران]]، [[مکران]]، [[پارادان (استان ساسانی)|پارادان]]، [[ایالت سند|هندوستان]]، [[کوشان]] شهر تا فراز به [[پیشاور]] و تا به کاش(=[[کاشغر]])، [[سغد]] و [[تاشکند|چاچستان]]…[تا ساحل] دریا [یعنی] [[مکا|مزون شهر]]؛ و من گرفتم پیروز شاپور نامی… و من گرفتم<ref>Wiržān, Sīgān, Ardān, Balāsagān yad fraxš ō Kaf kōf ud Alānān bar, ud hamag Padišxwār kōf,Māδ, Wurgān, Marγ, Harēw, ud hamag Abaršahr, Kermān, Sagestān, Tuγrān, Makurān, Pāradān, Hindestān, Kušānšahr yad fraxš ō Paškabūr ud yad ō Kāš, Suγd ud Čāčestān ud až hō ārag zrēh Mazūnšahr.Ud karām Pēroz-Šābuhr nām *D- – -šahr.</ref>
# هرمزد اردشیر نامی/نام را؛ و این همه شهر (کشور) و شهریار و والیان، همگی برای ما به باج و بندگی ایستادند؛ و هنگامی که نخست من بر شهر (کشور) ایستادم (=پادشاه شدم)، گردیانوسِ قیصر از همه شهر[های] [[امپراتوری روم|روم]]، [[گوت‌ها|گُت]] و [[ژرمانیا|ژرمن]] سپاه جمع کرد و از [سوی] آسورستان به سوی ایرانشهر و ما آمد؛ و در مرز آسورستان جنگی در «مشیک» جنگ بزرگی بود (=درگرفت) گردیانوسِ
# قیصر کشته شد، سپاه رومیان از بین رفت و رومیان «فیلیپوس» را قیصر کردند و فیلیپوسِ قیصر به نمسته (=التماس و شفاعت) به سوی ما آمد و برای خون‌بها پانصد هزار [[دینار]] داد (پرداخت) [و] به باج ایستاد (=باج‌گذار شد) و ما از این رو مشیک را «پیروز شاپور» نام کردیم (=نهادیم). و قیصر دوباره دروغید، در ارمنستان گناه کرد و ما به شهر (=کشور) روم یورش کردیم و سپاه شصت هزار نفری رومیان را در «بیبالیش» [=بالس]
# زدیم (نابود کردیم) و شهر (=سرزمین) سوریه و آنچه که در بالای شهر سوریه بود همه را آذر بیز (سوزانده)، ویران و نابود کردیم. و گرفتیم (=فتح کردیم) تنها در این نبرد از شهر (=کشور) رومیان: دژ و شهرستان «آناث» را با ناحیه‌های اطراف آن، دژ «اروپن» با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بیبالیش با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان منبوگ
# با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان حلب با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کنشرا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان آپومیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان رنیپوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان زوما با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان گُندُروس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارمیناژ با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سلوکیه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان انطاکیه
[[پرونده:Ka'ba-ye Zartosht 33.jpg|بندانگشتی|مکان سنگ‌نوشته]]
# با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کیروس با ناحیه‌های اطراف آن، دیگر شهرستان سلوکیه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان اسکندریه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان نیکوپولیس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سزار با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان حما با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارستون با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دیکور با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دورا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دولیخ با ناحیه‌ها
# اطراف آن، شهرستان کرکسیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ژرمانیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بتنان با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان خانر با ناحیه‌های اطراف آن. اندر کاپادوکیه: شهرستان سَتَل با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان دومان با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ارنگلیا، با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سوش با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان شود با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان فرات با ناحیه‌های اطراف آن.
# بر روی هم سی و هفت شهرستان با ناحیه‌های اطراف آن. سومین بار، هنگامی که ما به حرّان و الرّها حمله کردیم و حرّان و الرّها را محاصره کردیم، والریانوس قیصر به پذیره ما آمد و با [او] بود از سرزمین ژرمانیا، از سرزمین ریشیا، از سرزمین نیرکوس، از سرزمین داکیا، از سرزمین پندانیا، از سرزمین میسیا، از سرزمین آستاریا، از سرزمین اسپانیا، از سرزمین آفریقا، از سرزمین تراکیا،
# از سرزمین بوتنیا، از سرزمین آسیا، از سرزمین پامپیا، از سرزمین آسوریا، از سرزمین لوکونیا، از سرزمین گلاتینا، از سرزمین لوکیا، از سرزمین کیلیکیه، از سرزمین کاپادوکیه، از سرزمین فریگیا، از سرزمین سوریه، از سرزمین فنیقیه، از سرزمین یهودیا، از سرزمین ارابیا، از سرزمین مورن، از سرزمین ژرمانیا، از سرزمین روتاس، از سرزمین اسنیوس.
# از سرزمین میان رودان، سپاهی هفتاد هزار [نفر]. و در آن سوی حرّان و الرّها حمله بزرگی بر والریانوس قیصر بود (=شد) و والریانوس قیصر را، خودم، با دست‌های خویش دستگیر کردم و سایر حاکمان، سناتوران، و فرماند[هانی] که در سر (=رأس) آن سپاه بود، همه را دستگیر کردم و به پارس هدایت کردم (=آوردم) و سرزمین سوریه، کیلیکیه و سرزمین کاپادوکیه را
# آذر بیز (سوزانده)، ویران و غارت کردم؛ و گرفتم این بار از رومیان، سرزمین اسکندریه و شهرستان کتسیوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهر شمشات با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کرترای با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ایگا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ماماسیتا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان مالوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان آدانا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ترسوس
# با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان زفیرون با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سپستیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کورکوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان انزرپوس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کاستاپلا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان نرینیاس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان پلاویاس با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان تودینا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان قیصریه با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کومانادیا
# با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان کوپستریا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان سباستیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان بیرت با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان راکوندیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان لارندیا با ناحیه‌های اطراف آن، شهرستان ایکوندیا با ناحیه‌های اطراف آن، همه شهرستان‌ها با ناحیه‌های اطراف آن سی و شش؛ و از مردمان سرزمین (=کشور) روم [و] از انیران
# آورده شده (=به عنوان اسیر آورده شد) اندر ایرانشهر، اندر پارس، پارت، خوزستان، آسورستان و دیگر سرزمین (=استان) به سرزمینی که از آنِ ما و پدر و نیاکان و پیشینیان [ما] بود، آنجا برقرار کردیم (=در آن جاها سکنی دادیم). و ما سرزمین‌های بسیار دیگری را خواستیم [و] بسیار نام (=آوازه) و نیوی(=دلیری) کردیم که اینجا ننوشتیم. اما آن چند (=مقداری) از کرده هارا فرمان دادیم نوشتن (=بنویسند) تا کسی که پس از [ما] خواهد بود.
# این نیکنامی [کرده‌ها] و نیوی و خداوندگاری ما را بشناسد؛ و پیش از آنکه ایزدان آنگونه سرزمین‌ها را به ما بدهند (=ارزانی دارند) و با پشتی (=پشتیبانی) ایزدان این چند کشور را بخواهیم و بداریم، این چنین ما در کشور بسیار آذر بهرام نشانیدیم و بسیار مغ مردان را کرفه کردیم و ایزدان را نیایش‌های بزرگ کردیم و اینجا، در سنگ‌نوشته نوشتیم: یک آتشی معروف به شاپور
# نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی‌مان، آتشی معروف به آذر-آناهید نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی دخترمان آذر-آناهید شهبانوی شهبانوها، آتشی معروف به هرمزد-اردشیر نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی هرمزد-اردشیر، پسرمان، بزرگ شاه ارمنیان، آتشی معروف به شاپور نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی شاپور، پسرمان، شاه میشان
# آتشی معروف به [[نرسه]] نام برای [آمرزش] روان و نیکنامی آزاده مزدیسن، نرسه، پسرمان، شاه هند [و] سکستان و توران تا ساحل دریا [برپا کردیم]. و آنچه را که بدین آذران ارزانی می‌داریم و آنچه از آیین‌ها که برپا داشتیم، هم چنین همه را بر این سند نوشتیم و از آن روی هزار بره را که افزون بر آیین بود و ما این‌ها را به آذران پیشکش کردیم، ما فرمان می‌دهیم که این‌گونه کرده شود برای [آمرزش] روان ما روز
# به روز (=روزانه) یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب، برای [آمرزش] روان ساسان خدای و بابک شاه و شاپور شاهِ بابکان و اردشیر شاهنشاه، خورانزیم شهبانو، آذر-آناهید شهبانوی شهبانوها، شهبانوی دینی، بهرام گیلان شاه، شاپور شاهِ میشان. هرمزد-اردشیر [[شاهنشاه|شاه بزرگ]] ارمنیان، نرسه سکان شاه، شاپور-دختک
# شهبانوی سکاها، چشمک بانو، شهزاده پیروز، مورود بانو، مادر شاپور شاهنشاه، شهزاده نرسه، رود-دخت شهزاده، دختر انوشک، وراز-دخت، دختر خورانزیم، شهبانوی استخر یاد و هرمزدک، پسر شاه ارمنیان، هرمزد و هرمزدک، اوتابخت و بهرام، شاپور پیروز پسر[ان] شاه میشان، شاپور-دختک، دختر شاه میشان و
# هرمزد-دختک دختر سکان شاه [هرکدام] یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب؛ و از بره [هایی] که آنجا باقی می‌ماند، تا هرزمان که طول بکشد، برای [آمرزش] روان کسانی که ما فرمودیم روانشان ستوده شود و اینجا نوشته شد: برای کسانی که در زمان خداوندگاری بابک شاه بودند: ساسان ارنوکان، فردکِ فردکان، بهرام بادِ هورکان، اسپورکِ اسپورکان، پوهرکِ مرتینکان، زیک در باربد
# شاپور بیژنکان، شاپور مهروزینکان. برای کسانی که در زمان خداوندگاری اردشیر شاهنشاه بودند: ساترپ، ابرنیک شاه، اردشیر، شاهِ مرو، اردشیر شاهِ کرمان، اردشیر سکان شاه، دینیک، مادر بابکِ شاه، رودک مادر اردشیر شاهنشاه، دینیک بابکان، شهبانوی شهبانوها، اردشیر بیدخش، بابک هزارپت، دیهینِ وراز، ساسانِ [[خاندان سورن|سورن]]، ساسان اندیکان خدای، پیروزِ [[خاندان کارن|کارن]]
# گوکِ کارن، ابرسامِ اردشیر فر، گیلمان دماوندی (=از دماوند)، رخش سپهبد، ماردِ دبیربد، بابک درباربد (رئیس تشریفات)، پاشهرِ ویسپورکان، ویفردِ فردکان، مهرخواست بریسکان، هوم فریاد مایگان بِد (=رئیس بایگانی)، دَرَن زین بد (رئیس اسلحه خانه)، شهرک دادور (=قاضی)، وردن آخور بد، مهرگ توسرکان، زیک زبرکان، سکپوس نخچیر بد، هوتوک آذوقه بد (=رئیس آذوقه) زاهین می‌دار. کسانی که برای (=در زمان) خداوندگاری ما بودند: اردشیر شاهِ ادیابن، اردشیر
# شاهِ کرمان، دینیک شهبانوی میشان، دستگرد شاپور، همزاسپ شاه وروچان، شاهزاده ولخشِ بابکان، شاهزاده ساسان که به وسیه فردکان نگهداری می‌شد (=پرورش یافته بود)، دیگر (=هم چنین) شاهزاده ساسان که به وسیله فردکان کدوگان نگهداری می‌شد، شاهزاده نرسه پیروز کان، شاهزاده نرسه شاپورگان، شاپور بیدخش، بابک هزارپت، پیروز اسب بد، اردشیرِ وراز، اردشیرِ سورن، نرسه اندیکان
# خدای، اردشیرِ کارن، بهنام فرماندار، پریاک [[ساتراپ]] وه-اندیوک-شاپور، سریتود شاهموست، اردشیرِ اردشیر هشنوم، پاشهرِ تهم شاپور، اردشیر ساتراپ گودمان، چشمکِ نیوشاپور، بهنام شاپور هشنوم، تیر مهر دژبان شهرکَرد، زیک درباربد، اردوان دماوندی (=از دماوند)، گندفر آبکان رزمجوی و پاپیش،
# پیروز-شاپور شنبیدکان، وارزن ساتراپ جی، کردسروِ بیدخش، بابک ویسپورکان، ولخش سلوکان، یزدبد، اندرزبد (=رای زن) شهبانوها، بابک سپسیردار، نرسه ساتراپ رند، تیانک ساتراپ همدان، وردبدپریستاگ بد، جود مرد رستکان، اردشیر بی فردکان، ابرسام-شاپور دریگان بد (=رئیس دربار)، نرسه بردکان، شاپور نرسکان، نرسه
# آذوقه بد، هرمزد دبیر بد، نادوک زندانبان، بابک دربد (=دربان بد)، پاسپردِ پاسپردکان، آبداخش دژبدکان، [[کرتیر]] هیربد، رستگ، ساتراپِ وه اردشیر، اردشیر بیدخشان، مهر-خواست گنجور، شاپور فرماندار، ارشتادِ [[خاندان مهران|مهران]]، دبیرنامه‌ها، ساسانِ شبستان (=خواجه) ساسانکان، ویرایِ بازاربد (=رئیس بازاریان)، اردشیر ساتراپ نیریز، بغداد وردپتیکان (=گُلبدان) کرتیرِ اردوان، زروان دادبندگان
# وینار ساسانکان، مانزکِ شبستان (=خواجه)، ساسانِ دادور (=قاضی)، وردن ناش پتکان، وردک (=گُلک) ورازبد (=گُرازبان) هریک، یک بره، یک گریو و پنج هوفن نان، چهار پاس شراب. اکنون همان گونه که ما بر امور و کارهای ایزدان می‌کوشیم و ایزدان دستگردیم (=دستگرد ایزدان هستیم) و به یاری ایزدان این چند شهر (=سرزمین) را خواستیم و گرفتیم، نیکنامی و نیوی (=دلیری) کردیم، آن کسی که پس از ما خواهد بود و فرهمند بُود او چنان‌که بر امور و
# کارهای ایزدان بکوشد. پس ایزدان او را یاور باشند و دستگرد کنند. این دست نبشته (=سنگ‌نوشته) من هرمزدِ دبیر، پسر شیلکِ دبیر[است].

== اهمیت تاریخی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت ==
سنگ‌نوشته پهلوی کعبه زرتشت که تاکنون از لحاظ کمیت و کیفیت بزرگ‌ترین و مهم‌ترین سند و سنگ‌نوشته پهلوی ساسانی و به منزله یک صفحه درخشان و غیرقابل انکار تاریخ شاپور اول و کشور گشائی او و حدود و ثغور کشور پهناور ایران ساسانی می‌باشد. کعبه زرتشت که نگاهبان این اعتبار و سند پرارج و بهاست و سنگ‌نوشته به سه [[خط پهلوی]] اشکانی و پهلوی ساسانی و یونانی بر بدنه آن کنده شده یک بنای چهارگوش ساده و در عین حال زیبا و باهیمنه ایست که دوازده متر ارتفاع دارد و از شانزده ردیف سنگ‌های گران وزن مرمرنما در فاصله چهل و شش متری کوه مقدس حاجی‌آباد برابر آرامگاه ابدی شاهنشاهان هخامنشی و در همان دوران بنا گردیده که فکر حمل چنین سنگ‌های عظیم‌الجثه ئی انسان را مات و مبهوت می‌سازد.<ref>کتیبه مهم و تاریخی شاپور اول در نقش رستم. علی سامی. مجله دانشکده ادبیات شیراز، شماره 2، سال اول، شهریور 1337.</ref>

== بررسی سنگ‌نوشته کعبه زرتشت ==
راجع به اینکه کعبه زرتشت برای چه منظوری بنا گردیده اقوال و عقاید مختلف است بعضی آن را مقبره و پاره‌ای جایگاه آتش مقدس و دسته‌ای محل نگاهداری کتاب مقدس [[اوستا]] و پرچم‌های سلطنتی دانسته‌اند.

این سنگ‌نوشته که بی‌تردید مهم‌ترین سنگ‌نوشته فارسی میانه است به سه زبان پارتی سی سطر بر دیوار غربی، پهلوی سی و پنج سطر بر دیوار شرقی و یونانی هفتاد سطر بر دیوار جنوبی کعبه زرتشت تحریر شده‌است. تحریر پهلوی آسیب بسیار دیده ولی تحریر پارتی و یونانی آن با آسیب دیدگی کمتری کاملاً قابل قرائت می‌باشد. از این روی تحریر پارتی سنگ‌نوشته در اینجا مورد پژوهش قرار گرفته‌است. این سنگ‌نوشته از سه بخش مقدمه شامل معرفی و نسب شاپور متن اصلی شامل محدوده جغرافیائی ایران ساسانی، شرح سه لشکرکشی شاپور به امپراتوری روم و برپاکردن آتشکده‌ها و موخره شامل توصیه‌های شاپور به آیندگان ترکیب یافته‌است. این سنگ‌نوشته بی‌شک نمونه باز ساخته سنگ‌نوشته بیستون داریوش است از جنبه‌های گوناگونی از جمله ارزش‌های زبانی، اعلام اشخاص، نام‌های جغرافیائی ایرانی و نیز [[امپراتوری روم]]؛ منصب‌های دولتی و اطلاعات تاریخی بسیار باارزش است.

در این سنگ‌نوشته شاپور به معرفی خود و به شرح ایالات امپراتوری خود پرداخته، به نبرد با امپراتوران روم اشاره نموده و از کسانی‌که رومی‌ها را همراهی کرده‌اند نام برده و از شهرهائی که از رومیان گرفته و نام آن‌ها را به نام‌های دلخواهش چون پیروز شاه تغییر داده نام می‌برد. ازمناصب شاهزادگان یاد می‌کند. وقوفات و نذورات خود را شرح داده و از بنای چند آتشکده سخن رانده‌است. همچنین در این سنگ‌نوشته فهرستی از مناصب کشوری و لشکری، روحانی وجود دارد که در مطالعه و فهم مناصب [[شاهنشاهی ساسانی|دوره ساسانیان]] بسیار مهم و ارزشمند است.

=== مناصب یادشده در سنگ‌نوشته کعبه زرتشت ===
از مناصب یادشده در این سنگ‌نوشته:

بیدخش: مرزبانان ارمنستان و گرجستان ابتدا با لقب بیدخش (بدشخ) داشتند. بیدخش علاوه بر حکومت، ریاست اسواران ولایتی را هم عهده‌دار بوده‌است.

هزاربد: ارمنی‌ها در نامه‌ای که به به مهرنرسه صدراعظم یزدگرد دوم نوشته‌اند او را هزارپت ایران و انیران گفته‌اند.

فرمادار: فرمادار همان فرماندار است که در اصطلاح روحانیان زرتشتی به یکی از مقامات بزرگ گفته می‌شد.

وردبد: از مأموران عالیرتبه روحانی بوده (استاد عمل) که نمی‌توان حدود وظایفشان راتعیین کرد.

شهرب: همان شهربان، ساتراپ و والی است.

گنجور: همان خزانه دار سلطنتی است و نگهبان مسکوکات گهبد نام داشته‌است.

بازاربد: رئیس بازار محسوب می‌شده.

هیربذ:یعنی مربی و آتشبان و نگاهبان آتشکده‌ها در برهان قاطع خدمتکار آتش معنی شده. در هر صورت این سمت یکی از مناصب مهم و پس از موبدان موبد اعتبار و اهمیتی شایان داشته‌است.

هزاربد: را به صدراعظم ایران می‌گفتند.

دادور: هم احتمالاً یک مقام قضائی بوده وردبد و پرسته بد هم جزو مقامات روحانی بوده‌اند.

دبیر بد: رئیس دبیران

سپاهبد: رئیس جنگیان که فرمانده کل قوا نیز بوده و اختیارات او فراتر از یک فرمانده ارتش امروزی بوده‌است.<ref>ایران در زمان ساسانیان. آرتور کریستنسن. ترجمه رشید یاسمی. تهران:انتشارات ساحل. چاپ سوم ،1382. ص75.</ref>

واسپوهران :در درجه دوم اهمیت و پس از شاهان محلی و منتسب به خانواده‌های با اهمیت بوده‌اند. هفت خانواده بودند که در زمان ساسانیان از بقیه مقدمتربودند. (کارن-سورن-اسپهبد-اسپندیاد-مهران-زیک) املاک واسپوهران در سراسر کشور ایران پراکنده بوده، مخصوصاً در ماد و پارت که مهد دولت اشکانی محسوب می‌شود و در ایالت پارس که منشأ دودمان ساسانی است. املاک خاندان‌های مزبور در این ایالات نزدیک بهم قرار داشت و تشکیل اقطاعات وسیعه و تیولات در آنجا ممکن نبود. ظاهراً همین نکته یکی از علل عمده‌ای بوده‌است که به تدریج تیولداران بزرگ را در طی دوره ساسانی مجبور کرد تا در زمره نجبا و اشراف درباری درآمدند و تا حدی وضع ملوک الطوایف را از دست دادند. اما تا زمانیکه جامعه قدیم باقی بود، واسپوهران علاقه و انتساب باستانی خود را با دیه (ویس) نگاهداشتند.

از مناصب مذکور دیگر درین سنگ‌نوشته: دژبد، نویدبد، نخجیربد، گرستبد، آخوربد، می‌دار، گرازبد، زندان بد می‌باشد.

=== فهرست ایالات شاهنشاهی ساسانی بر اساس سنگ‌نوشته زرتشت ===
سنگ‌نوشته شاپور با فهرستی از ایالاتی که به دولت ساسانی متعلق است آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که شاهنشاهی شاپور بیشتر از آنچه که تاکنون تصور می‌شد وسعت داشته‌است مخصوصاً در مشرق و شمالشرقی. در مغرب، ارمنستان، گرجستان و تمام دره رود کُر تا معبر آلانان در قفقازیه به شاپور تعلق داشت. ایران در مشرق تا ایندوس وسعت داشته و شامل مکوران سند، کابل و قسمت اعظم مملکت سابق کوشان تا شهر پشاور (پیشاور)-که نام آنهم ذکرشده – بوده‌است. در شمالشرقی، سلطنت شاپور را تا سر حد کاش – یعنی کاشغر – شناخته بودند.

قسمت بعد سنگ‌نوشته تاریخ مختصر نبردهای با امپراتوری روم را در مدت بیست سال اول سلطنت شاپور که مقدم بر نصب سنگ‌نوشته بود، شرح می‌دهد. درآنجا نخست از حمله گردیانوس امپراتور، به بابل کمی بعد (Gordianus)از جلوس شاپور بر تخت شاهنشاهی بحث می‌کند. امپراتور روم شکست یافت و در جنگ کشته شد. سپاهیان رومی فیلیپ مشهور به عرب را به عنوان امپراتور روم اعلام کردند و این انتخابی نادرست بود. فیلیپ برای تقاضای عفو نزد شاپور آمد و پس از پرداخت فدیه‌ای به مبلغ نیم میلیون دینار طلا مرخص شد تا به کشور خویش بازگردد.

پس از چند سال صلح جنگی تازه بر سر ارمنستان که همواره سبب جنگ‌های ایران و روم بود روی داد. شاپور سپاهیان روم را مغلوب کرد و به سوریه حمله برد و به ساحل انطاکیه و در جنوب به حُمص رسید.

بر اثر این حمله خسارات بسیار وارد شد. رومیان همه قوای خود را برای انتقام گرد آوردند. اما بخت به رومیان روی ننمود. در سنگ‌نوشته فهرست مفصلی از ایالات رومی که سپاهیان را از آن‌ها جمع‌آوری کرده بودند درج شده‌است.

پس از جنگی بزرگ که جوار ادسا (اورفای جدید) سپاهیان رومی تلف شدند و سرداران ایشان- که امپراتور والرین هم در بین آنان بود- اسیر گردیدند. این شکست بزرگ‌ترین شکستی بود که ایرانیان بر رومیان وارد آورند و آن نتایج مهم تاریخی در پی داشت. این شکست دولت جوان ساسانی را به منزله اداره‌کننده دولتی جهانی و همدوش امپراتوری وسیع روم مستقر ساخت در هر حال از هنگام محاربه ادسا به بعد جنگ‌های بسیار بین این دو کشور روی داد ولی هرگز امیدواری کامل برای یکطرف ایجاد نشد که طرف دیگر را شکست دهد و بر او تسلط یابد این وضعی که برقرار شد مدت چهار قرن ثابت ماند. جنگ‌های دائم بین این دو دولت با اشتیاقی ناتمام صورت می‌گرفت و طرفین انتظار پیروزی نهائی نداشتند این جنگ‌ها طرفین را ضعیف کرد، و عاقبت به شکست هر دو در برابر عرب منجر شد.

شاپور پس از شرح تاریخ جنگ‌های خود با روم از قدرت خداوندی — که پیروزی خود را بدو نسبت می‌دهد — سپاسگزاری می‌کند. برای اظهار امتنان وی آتشکده‌های متعدد برپا می‌دارد و وقف می‌کند تا شعله‌های مقدس آن‌ها جاویدان بیاد حوادث بزرگ روزگار وی مشتعل باشد. هر روز در برابر این آتش‌ها نام همه کسانی را که در ایجاد دولت ساسانی شرکت و به نهضت ایران یاری کردند تا از صورت مملکتی ضعیف و پراکنده به شکل کشوری متحد محترم و مفتخر و مقتدر درآید با احترام یاد کنند.

نام این کسان در فهرستی طویل — که تقریباً نصف سنگ‌نوشته را فراگرفته — ذکر شده‌است. در نظر مورخ این فهرست اسامی و عناوین — که به نظر خسته‌کننده می‌آید — بزرگ‌ترین فایده را داراست. این فهرست شامل نام‌ها و مقامات همه اعضای خاندان شاهنشاهی از جد اعلای شاپور، ساسان به بعد است. در این صورت نه تنها نام صاحب منصبان دولت شاپور دیده می‌شود بلکه همچنین اسامی صاحب منصبانی که در زمان اردشیر و حتی بابک خدمت کرده بودندیادشده‌است تغییراتی در عناوین داده شده نشان می‌دهد که چگونه دولت ساسانی از صورت یک حکومت ایالتی بی‌اهمیت به سرعت وسعت یافته و به شکل دولتی جهانی درآمد.<ref>کتیبه‌های پهلوی. و.ب. هنینگ. ترجمه دکتر معین. مجله یغما. سال سوم، شماره ششم.1329. ص20.</ref>

روی همرفته این سنگ‌نوشته یکی از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌هایی است که تاکنون کشف شده‌است. سنگ‌نوشته مزبور نه تنها از لحاظ تاریخ ایران بلکه به منزله سندی در تاریخ جهان معتبر است، زیرا اتفاقاً دوره‌ای که سنگ‌نوشته بدان تعلق دارد قبلاً خصوصاً مبهم بود و نوشته‌های مورخان یونانی و رومی به هیچ وجه کافی نیست. در خصوص تاریخ ایران، پرتوی که این سنگ‌نوشته بمبادی دولت ساسانی می‌اندازد، با هیچ سنگ‌نوشته دیگری قابل مقایسه نیست. مبادی و اصول یک دولت غالباً بیشتر از تاریخ آن دولت پس از استقرار موفقیت‌آمیز موجب اطلاع و سودمند است ما حقیقتاً خوشبختیم که اکنون برای دو عصر مهم تاریخ ایران اسناد قدیمی داریم که مبادی و اصول آن دو دوره را روشن می‌سازد و آن [[سنگ‌نوشته بیستون]] و سنگ‌نوشته کعبه زرتشت است.

خلاصه می‌توان گفت که سنگ‌نوشته‌های پهلوی مهم‌ترین منابع تاریخ ساسانی است. آن‌ها مبادی دولت مزبور را که مبتنی بر سلسله مراتب بود آشکار می‌کنند و نشان می‌دهد چگونه و چرا اتحاد دولت و روحانیت صورت گرفت. مابسیار خوشبختیم که اکنون اسناد دست اول یعنی گفتارهای شاپور و کرتیر را دو مردی که مخصوصاً عهده‌دار تأسیس شاهنشاهی ساسانی بودند دارا هستیم.<ref>کتیبه‌های پهلوی. و.ب. هنینگ. ترجمه دکتر معین. مجله یغما. سال سوم، شماره ششم.1329. صص 21-24.</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[سنگ‌نوشته‌های ساسانی]]
* [[:رده:سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت|افراد یادشده در سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت]]

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== منابع ==
* تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. ''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام''. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ {{شابک|۹۶۴-۵۹۸۳-۱۴-۲}}

[[رده:اسناد تاریخی سده ۳ (میلادی)]]
[[رده:زبان پارتی]]
[[رده:سنگ‌نوشته شاپور یکم بر کعبه زرتشت|*]]
[[رده:سنگ‌نوشته‌های ساسانیان]]
[[رده:سنگ‌نوشته‌های یونانی]]
[[رده:شاپور یکم]]
[[رده:نقش رستم]]
[[رده:واژه‌ها و عبارت‌های لاتین]]


text:
# چزاره زوپتی
چزاره زوپتی (انگلیسی: Cesare Zoppetti؛  ۱ ژانویهٔ ۱۸۷۶ – ۱۵ مارس ۱۹۴۰) یک هنرپیشه اهل پادشاهی ایتالیا بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به ۱۸۶۰، کلاه سه‌گوش و بیوه اشاره کرد.

title: چزاره زوپتی

wikitext:
{{Infobox person
| name = چزاره زوپتی
| image = Gli uomini, che mascalzoni… (film 1932) Cesare Zoppetti.png
| imagesize =
| caption = چزاره زوپتی (۱۹۳۲)
| birth_date = {{Birth date |df=yes|1876|01|01}}
| birth_place = [[جنوآ]]، [[پادشاهی ایتالیا]]
| death_date = {{death date and age |df=yes|1940|03|15|1876|01|01}}
| death_place = [[رم]]، [[ایتالیا]]
| othername =
| occupation = [[هنرپیشه]]
| yearsactive = ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ (سینما)
| nationality = ایتالیایی
}}
'''چزاره زوپتی''' ({{lang-en|Cesare Zoppetti}}؛ {{رچ}} {{birth date |df=yes|1876|01|01}} – {{death date |df=yes|1940|03|15|1876|01|01}}) یک [[هنرپیشه]] اهل [[پادشاهی ایتالیا]] بود.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به ''[[۱۸۶۰ (فیلم)|۱۸۶۰]]''، ''[[کلاه سه‌گوش]]'' و ''[[بیوه (فیلم ۱۹۳۹)|بیوه]]'' اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cesare_Zoppetti&oldid=925867772|عنوان = Cesare Zoppetti|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۲ ژوئن ۲۰۲۰}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb name|0957867}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{هنرپیشه-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:زوپتی، چزاره}}
[[رده:اهالی جنوا]]
[[رده:بازیگران مرد تئاتر اهل ایتالیا]]
[[رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا]]
[[رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایتالیا]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۴۰ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۸۷۶ (میلادی)]]
[[رده:بازیگران اهل جنوا]]

title: چزاره زوپتی

زادهٔ: ۱ ژانویهٔ ۱۸۷۶ · جنوآ، پادشاهی ایتالیا

درگذشت: ۱۵ مارس ۱۹۴۰ (۶۴ سال) · رم، ایتالیا

ملیت: ایتالیایی

پیشه: هنرپیشه

سالهای فعالیت: ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ (سینما)


text:
# خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن (ترانه)
«خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» (به انگلیسی: Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die) ترانه‌ای از گروه موسیقی جترو تال و یکی از قطعه‌های آلبومی به همین نام است که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد. در زمان انتشار آلبوم در حالی که دیگر ترانه‌های آن موفقیت به‌خصوصی نداشتند، قطعهٔ «خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» در حجم وسیعی از ایستگاه‌های رادیویی پخش شد.

## محتوا
یک موزیسین پیشکسوت علیه جریان‌های جدید موسیقایی شورش می‌کند. این موضوع آلبوم مفهومی خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن! است. شخصیت خیالی حاضر در این ترانه ری لوماس نام دارد. او «آخرین بازمانده از نسل راکرهای قدیمی» است که موهای بلند و شلوار جین تنگش از او شخصیتی متعلق به گذشته ترسیم می‌کنند. در زمان انتشار آلبوم سال‌ها از فعالیت ایان اندرسون در صنعت موسیقی می‌گذشت و به همین دلیل در بریتانیا بحث و جدل‌های بسیاری در مورد منظور این قطعه پیش آمد. با این‌حال خود اندرسون می‌گوید که پی نوشتن یک اتوبیوگرافی نبوده‌است. او معتقد است در این موضوع اگر روزنامه‌نگارها را گاومیش فرض کنید، «خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» حکم پارچهٔ قرمزی را دارد که آن‌ها را دنبال شما می‌کشاند. اندرسون دربارهٔ منبع الهامش برای نوشتن ترانه گفته یک‌بار که در ایالات متحده مسافر یک پرواز «بسیار بد و مشکل‌دار» بوده این کلمه‌ها به ذهنش خطور کردند: «برای راک اند رول زدن خیلی پیر شده‌ام، اما برای مردن خیلی جوان هستم».
من آن جمله‌ها را روی یک کاغذ نوشتم و تصمیم گرفتم با آن‌ها چیزی بسازم. به‌جای نوشتن آهنگی دربارهٔ ترس از پرواز به‌نظرم سرگرم‌کننده‌تر آمد در مورد یک موتورسوار پا به سِن گذاشته بنویسم که از تغییر همراه با زمانه اجتناب می‌کند و به سبک زندگی و فرهنگ خودش پایبند است؛ و در همان راستا به لباس‌ها، مُد، موسیقی و چیزهایی که بخشی از آن است؛ به عبارت دیگر او کمی «پیشرفت‌گریز» است و علاقه‌ای به تغییر ندارد.

wikitext:
{{Infobox song
| name       = خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن
| cover      = Too_Old_to_Rock_'n'_Roll,_Too_Young_to_Die_-_Jethro_Tull_single.jpg
| alt        =
| type       = single
| artist     = [[جترو تال]]
| album      = [[خیلی پیر برای راک اند رول زدن: خیلی جوان برای مردن!]]
| B-side     = بلوز رنگین‌کمان
| released   = مارس ۱۹۷۶
| recorded   =
| studio     =
| venue      =
| genre      = [[پراگرسیو راک]]
| length     =
| label      = [[کریسلس رکوردز|کریسلس]]
| writer     = [[ایان اندرسون]]
| producer   = ایان اندرسون
| prev_title = [[زندگی کردن در گذشته (ترانه)|زندگی کردن در گذشته]]
| prev_year  = ۱۹۷۶
| next_title = طنین‌انداز شد، ناقوس انقلاب
| next_year  = ۱۹۷۶
}}
«'''خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن'''» {{انگلیسی|Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die}} ترانه‌ای از [[گروه موسیقی]] [[جترو تال]] و یکی از قطعه‌های [[خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن!|آلبومی به همین نام]] است که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد. در زمان انتشار آلبوم در حالی که دیگر ترانه‌های آن موفقیت به‌خصوصی نداشتند، قطعهٔ «خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» در حجم وسیعی از ایستگاه‌های رادیویی پخش شد.<ref>{{یادکرد وب |عنوان=Deluxe 40th Anniversary Edition of Jethro Tull's "Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die!" Due in November |نشانی=http://abcnewsradioonline.com/music-news/2015/10/7/deluxe-40th-anniversary-edition-of-jethro-tulls-too-old-to-r.html |وبگاه=abcnewsradioonline.com |ناشر=ABC News Radio |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۲۰۱۵ |archive-date=۲۸ ژانویه ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128034715/http://abcnewsradioonline.com/music-news/2015/10/7/deluxe-40th-anniversary-edition-of-jethro-tulls-too-old-to-r.html |url-status=deviated |بازبینی=۲۱ ژانویه ۲۰۲۱ |تاریخ بایگانی=۲۸ ژانویه ۲۰۲۱ |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20210128034715/http://abcnewsradioonline.com/music-news/2015/10/7/deluxe-40th-anniversary-edition-of-jethro-tulls-too-old-to-r.html }}</ref>

== محتوا ==
یک موزیسین پیشکسوت علیه جریان‌های جدید موسیقایی شورش می‌کند. این موضوع [[آلبوم مفهومی]] ''خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن!'' است.<ref name="Südwestrundfunk">{{یادکرد وب |عنوان=Too Old To Rock'n'Roll: Too Young To Die |نشانی=https://www.swr.de/swr1/bw/musik/article-swr-9604.html |وبگاه=swr.de |ناشر=[[سودوست‌راندفونک|Südwestrundfunk]] |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۲۱ مه ۲۰۱۹ |archive-date=۲۸ ژانویه ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128130354/https://www.swr.de/swr1/bw/musik/article-swr-9604.html |url-status=deviated |بازبینی=۲۱ ژانویه ۲۰۲۱ |تاریخ بایگانی=۲۸ ژانویه ۲۰۲۱ |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20210128130354/https://www.swr.de/swr1/bw/musik/article-swr-9604.html }}</ref> شخصیت خیالی حاضر در این ترانه ری لوماس نام دارد.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=SENICH |نام۱=ERIC |عنوان=The Tull Ten: The Ten Greatest Jethro Tull Songs Of All Timel |نشانی=https://i95rock.com/my-top-ten-tull-list/ |وبگاه=i95rock.com |ناشر=[[دبلیودبلیوام‌جی|WWMJ]] |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۱۳ اوت ۲۰۱۶}}</ref> او «آخرین بازمانده از نسل راکرهای قدیمی» است که موهای بلند و [[شلوار جین]] تنگش از او شخصیتی متعلق به گذشته ترسیم می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=MCGEE |نام۱=DAVID |عنوان=Too Old To Rock ‘N’ Roll: Too Young To Die! |نشانی=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/too-old-to-rock-n-roll-too-young-to-die-204560/ |وبگاه=rollingstone.com |ناشر=[[رولینگ استون|Rolling Stone]] |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۲۶ اوت ۱۹۷۶}}</ref> در زمان انتشار آلبوم سال‌ها از فعالیت [[ایان اندرسون]] در [[صنعت موسیقی]] می‌گذشت و به همین دلیل در بریتانیا بحث و جدل‌های بسیاری در مورد منظور این قطعه پیش آمد. با این‌حال خود اندرسون می‌گوید که پی نوشتن یک [[خودزندگی‌نامه|اتوبیوگرافی]] نبوده‌است.<ref name="Südwestrundfunk"/> او معتقد است در این موضوع اگر روزنامه‌نگارها را گاومیش فرض کنید، «خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» حکم پارچهٔ قرمزی را دارد که آن‌ها را دنبال شما می‌کشاند.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=Elliott |نام۱=Paul |عنوان=Ian Anderson interview: the beginning, middle and end of Jethro Tull |نشانی=https://www.loudersound.com/features/ian-anderson-interview-the-beginning-middle-and-end-of-jethro-tull |وبگاه=loudersound.com |ناشر=[[کلاسیک راک (مجله)|Classic Rock]] |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۲ آوریل ۲۰۲۰}}</ref> اندرسون دربارهٔ منبع الهامش برای نوشتن ترانه گفته یک‌بار که در ایالات متحده مسافر یک [[پرواز]] «بسیار بد و مشکل‌دار» بوده این کلمه‌ها به ذهنش خطور کردند: «برای راک اند رول زدن خیلی پیر شده‌ام، اما برای مردن خیلی جوان هستم».<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی۱=GROW |نام۱=KORY |عنوان=Jethro Tull’s Ian Anderson: My Life in 10 Songs |نشانی=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/jethro-tulls-ian-anderson-my-life-in-10-songs-666164/too-old-to-rock-n-roll-too-young-to-die-665871 |وبگاه=rollingstone.com |ناشر=[[رولینگ استون|Rolling Stone]] |تاریخ بازبینی=21 ژانویه 2021 |زبان=انگلیسی |تاریخ=۲۷ ژوئن ۲۰۱۸}}</ref>
{{گفتاورد|من آن جمله‌ها را روی یک کاغذ نوشتم و تصمیم گرفتم با آن‌ها چیزی بسازم. به‌جای نوشتن آهنگی دربارهٔ [[ترس از پرواز]] به‌نظرم سرگرم‌کننده‌تر آمد در مورد یک موتورسوار پا به سِن گذاشته بنویسم که از تغییر همراه با زمانه اجتناب می‌کند و به سبک زندگی و فرهنگ خودش پایبند است؛ و در همان راستا به لباس‌ها، مُد، موسیقی و چیزهایی که بخشی از آن است؛ به عبارت دیگر او کمی «پیشرفت‌گریز» است و علاقه‌ای به تغییر ندارد.}}

== منابع ==
{{پانویس|۱}}

== پیوند به بیرون ==
* [https://www.dailymotion.com/video/xky2r موزیک ویدئوی Too Old to Rock 'n' Roll: Too Young to Die]

{{ترانه-خرد}}

[[رده:ترانه‌های ۱۹۷۶ (میلادی)]]
[[رده:ترانه‌های جترو تال]]
[[رده:تک‌آهنگ‌های ۱۹۷۶ (میلادی)]]

title: از آلبوم خیلی پیر برای راک اند رول زدن: خیلی جوان برای مردن!

بی-ساید: «بلوز رنگین‌کمان»

تاریخ پخش: مارس ۱۹۷۶

ژانر: پراگرسیو راک

ناشر: کریسلس

ترانهنویس(ها): ایان اندرسون

تهیهکننده(ها): ایان اندرسون

title: گاه‌نگاری تک‌آهنگ‌های جترو تال

«زندگی کردن در گذشته» · (۱۹۷۶): «خیلی پیر برای راک اند رول: خیلی جوان برای مردن» · (۱۹۷۶) · «طنین‌انداز شد، ناقوس انقلاب» · (۱۹۷۶)


text:
# شهناز اکملی
شهناز اکملی (زاده ۱ فروردین ۱۳۴۴ در تهران) فعال مدنی و مادر مصطفی کریم‌بیگی یکی از کشته شدگان در تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز در ایران است. وی در گروه مادران عزادار و مادران پارک لاله فعالیت داشته‌است. او در ساخت مستندی دربارهٔ قربانیان حوادث انتخابات سال ۱۳۸۸ با مسیح علی‌نژاد همکاری داشت.

## بازداشت و زندان
شهناز اکملی ۶ بهمن ۱۳۹۵ در تهران در محل کار خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. وی پس از تحمل ۲۴ روز بازداشت و بازجویی در بند ۲۰۹ وزارت اطلاعات واقع در زندان اوین، ۳۰ بهمن ماه ۱۳۹۶ با تودیع وثیقه از زندان آزاد شد. او در آبان ۱۳۹۶ توسط قاضی ماشالله احمدزاده در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به یک سال حبس تعزیری محکوم شد. در نهایت اتهام «تبلیغ علیه نظام» از سوی دادگاه تجدیدنظر استان تهران تأیید شد و وی چهارشنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، خود را جهت تحمل محکومیت یک سال حبس تعزیری به زندان اوین معرفی کرد.

## دیدگاه

### پیمان دادخواهی
اسفند ۱۴۰۱، شهناز اکملی و ۸۲ تن دیگر از کنشگران عرصه دادخواهی، با امضای «پیمان دادخواهی» در راستای ساخت مبنایی برای «همبستگی» در پیشبرد «جنبش زن، زندگی، آزادی»، بر اصولی مانند نفی خشونت و برقراری عدالت و حقیقت، عهد بستند. این گروه، امضا کرده‌اند که برای فردای ایران به اصولی پایبندند که بخشی از تمامی کنوانسیون‌ها و میثاق‌های جهانی ناظر بر رعایت حقوق‌بشر است.
نرگس محمدی، حامد اسماعیلیون، آتش شاه‌کرمی، اکرم نقابی، پرستو فروهر، شیرین عبادی، مهرانگیز کار، شکوفه یداللهی، کیوان صمیمی، نسرین ستوده، ایرج مصداقی، رضا معینی و عفت ماهباز از دیگر امضاکنندگان این پیمان‌نامه هستند.

## واکنش‌ها
روز جمعه ۱۸ ژانویه ۲۰۲۰ عفو بین‌الملل از مقامات جمهوری اسلامی خواست حکم محکومیت شهناز اکملی لغو و او را فوراً و بدون قید و شرط آزاد کنند.

title: شهناز اکملی

wikitext:
{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه       =
| عنوان             =
| نام               = شهناز اکملی
| تصویر             = Shahnaz Akmali 2.jpg
| اندازه تصویر      =
| عنوان تصویر       =
| زادروز            = {{تاریخ تولد و سن|۱۳۴۴|۰۱|۰۱|گاه‌شمار=خورشیدی}}
| زادگاه            = [[تهران]]، [[ایران]]
| تاریخ مرگ         =
| مکان مرگ          =
|عرض جغرافیایی محل دفن=
|طول جغرافیایی محل دفن=
<!-- عرض جغرافیایی به درجه دقیقه و ثانیه و جهت پیش‌فرض شمال-->
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
<!-- طول جغرافیایی به درجه دقیقه و ثانیه و جهت پیش‌فرض غرب-->
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
| محل زندگی         = تهران
|ملیت = [[مردمان ایرانی‌تبار|ایرانی]]
| نژاد              =
| تابعیت            =
| تحصیلات            =
| دانشگاه           =
| پیشه              =
| سال‌های فعالیت     =
| کارفرما           =
| نهاد              =
| نماینده           =
| شناخته‌شده برای    =مادر [[مصطفی کریم‌بیگی]]
| نقش‌های برجسته     =فعالیت مدنی و دادخواهی
| سبک               =
| تأثیرگذاران       =
| تأثیرپذیرفتگان    =
| شهر خانگی         =
| تلویزیون          =
| لقب               =
| حزب               =
| جنبش              =
| مخالفان           =
| هیئت              =
| دین               = اسلام
| مذهب              = [[شیعه]]
| منصب              =
| مکتب              =
| آثار              =
| فرزندان           = [[مصطفی کریم‌بیگی]] و مریم کریم‌بیگی
| خویشاوندان سرشناس =
| گفتاورد           =
| جوایز             =
| امضا              =
| اندازه امضا       =
| وبگاه =
| پانویس            =
}}
'''شهناز اکملی''' (زاده ۱ فروردین ۱۳۴۴ در تهران)<ref name="iranwire">{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی = https://en.iranwire.com/fa/features/32969 |عنوان = زنان تأثیرگذار ایران؛ شهناز اکملی |ناشر = ایران وایر |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۰ ژوئن ۲۰۲۰}}{{پیوند مرده|date=مارس 2021 |bot=InternetArchiveBot}}</ref> [[کنشگری|فعال مدنی]] و مادر [[مصطفی کریم‌بیگی]] یکی از کشته شدگان در [[تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز]]<ref name="iranwire"/> در ایران است. وی در گروه مادران عزادار و مادران پارک لاله فعالیت داشته‌است.<ref name="iranhr"/> او در ساخت مستندی دربارهٔ قربانیان [[جنبش سبز ایران|حوادث انتخابات سال ۱۳۸۸]] با [[مسیح علی‌نژاد]] همکاری داشت.<ref name="iranwire"/>

== بازداشت و زندان ==
شهناز اکملی ۶ بهمن ۱۳۹۵ در تهران در محل کار خود توسط [[وزارت اطلاعات |نیروهای امنیتی]] بازداشت شد.<ref name="iranhr">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://iranhr.net/fa/articles/4092/ |عنوان =شهناز اکملی جهت اجرای حکم خود را به زندان معرفی کرد | ناشر = سازمان حقوق بشر ایران|تاریخ = ۲۵ دی ۱۳۹۸ |تاریخ بازدید = ۱۰ ژوئن ۲۰۲۰}}</ref> وی پس از تحمل ۲۴ روز بازداشت و بازجویی در بند [[بازداشتگاه ۲۰۹|۲۰۹]] وزارت اطلاعات واقع در [[زندان اوین]]، ۳۰ بهمن ماه ۱۳۹۶ با تودیع وثیقه از زندان آزاد شد.<ref name="radiofarda">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.radiofarda.com/a/30378023.html |عنوان = شهناز اکملی، از مادران داغدار ۸۸، روانه زندان شد | ناشر = رادیو فردا|تاریخ = ۲۵ دی ۱۳۹۸ |تاریخ بازدید = ۱۰ ژوئن ۲۰۲۰}}</ref> او در آبان ۱۳۹۶ توسط قاضی ماشالله احمدزاده در شعبه ۲۶ [[دادگاه انقلاب]] به یک سال [[حبس تعزیری]] محکوم شد.<ref name="bbc">{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://www.bbc.com/persian/iran-51128429 |عنوان = شهناز اکملی مادر یکی از کشته شدگان عاشورای ۸۸ روانه زندان اوین شد | ناشر = بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ = ۲۵ دی ۱۳۹۸ |تاریخ بازدید = ۱۰ ژوئن ۲۰۲۰}}</ref> در نهایت اتهام «[[فعالیت تبلیغی علیه نظام|تبلیغ علیه نظام]]» از سوی [[دادگاه تجدیدنظر استان]] تهران تأیید شد<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مادر یکی از کشته‌های اعتراضات ۸۸ به زندان محکوم شد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-sentence-/4087209.html|وبگاه=صدای آمریکا|بازبینی=2019-10-02|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=مادر یکی از کشته شدگان ۸۸ 'به یک سال حبس محکوم شد'|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-49901508|تاریخ=2019-10-01|تاریخ بازبینی=2019-10-02|زبان=fa|ناشر=BBC Farsi|doi=|تاریخ بازدید=}}</ref> و وی چهارشنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، خود را جهت تحمل محکومیت یک سال حبس تعزیری به زندان اوین معرفی کرد.<ref name="iranhr"/>

== دیدگاه ==
=== پیمان دادخواهی ===
اسفند ۱۴۰۱، شهناز اکملی و ۸۲ تن دیگر از کنشگران عرصه دادخواهی، با امضای «[[پیمان دادخواهی]]» در راستای ساخت مبنایی برای «همبستگی» در پیشبرد «جنبش زن، زندگی، آزادی»، بر اصولی مانند نفی خشونت و برقراری عدالت و حقیقت، عهد بستند. این گروه، امضا کرده‌اند که برای فردای ایران به اصولی پایبندند که بخشی از تمامی کنوانسیون‌ها و میثاق‌های جهانی ناظر بر رعایت حقوق‌بشر است.

[[نرگس محمدی (فعال حقوق بشر)|نرگس محمدی]]، [[حامد اسماعیلیون]]، آتش شاه‌کرمی، اکرم نقابی، [[پرستو فروهر]]، [[شیرین عبادی]]، [[مهرانگیز کار]]، [[شکوفه یداللهی]]، [[کیوان صمیمی]]، [[نسرین ستوده]]، [[ایرج مصداقی]]، [[رضا معینی]] و [[عفت ماهباز]] از دیگر امضاکنندگان این پیمان‌نامه هستند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =https://iranwire.com/fa/news-1/114094-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D8%B2%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C/|عنوان =پیمان دادخواهی؛ مبنایی برای همبستگی در پیشبرد جنبش زن، زندگی، آزادی| ناشر = ایران‌وایر}}</ref>

== واکنش‌ها ==
روز جمعه ۱۸ ژانویه ۲۰۲۰ عفو بین‌الملل از مقامات جمهوری اسلامی خواست حکم محکومیت شهناز اکملی لغو و او را فوراً و بدون قید و شرط آزاد کنند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سازمان عفو بین‌الملل خواستار آزادی «شهناز اکملی» شد {{!}} صدای آمریکا فارسی|نشانی=https://ir.voanews.com/persiannewsiran/iran-human-rights-168|وبگاه=ir.voanews.com|بازبینی=2021-08-01|کد زبان=fa}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[مادران دادخواه]]

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

== پیوند به بیرون ==
{{اینستاگرام|shahnaz.akmali}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:اکملی، شهناز}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی تهران]]
[[رده:زادگان ۱۳۴۴]]
[[رده:زندانیان اهل ایران]]
[[رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران]]
[[رده:زندانیان وجدان عفو بین‌الملل]]
[[رده:فعالان اجتماعی اهل ایران]]
[[رده:فعالان حقوق بشر اهل ایران]]
[[رده:فعالان حقوق زنان اهل ایران]]
[[رده:فعالان حقوق کودکان اهل ایران]]
[[رده:فعالان دموکراسی در ایران]]
[[رده:فعالان سیاسی اهل ایران]]
[[رده:محکومان امنیتی جمهوری اسلامی ایران]]
[[رده:مادران دادخواه]]
[[رده:محکومان به تبلیغ علیه نظام در ایران]]

title: شهناز اکملی

زادهٔ: ۱ فروردین ۱۳۴۴ (۶۰ سال) · تهران، ایران

ملیت: ایرانی

شناختهشده · برای: مادر مصطفی کریم‌بیگی

آثار برجسته: فعالیت مدنی و دادخواهی

فرزندان: مصطفی کریم‌بیگی و مریم کریم‌بیگی


text:
# در ساحل چزیل (رمان)
«در ساحل چزیل» (انگلیسی: On Chesil Beach) یک کتاب از ایان مک‌یوون نویسنده و نمایشنامه‌نویس انگلیسی است.

## اقتباس فیلم
یک فیلم اقتباس شده از این رمان در سال ۲۰۱۷ به نام در ساحل چزیل منتشر شد. این فیلم توسط دومینیک کوک و با بازی امیلی واتسون و سورشا رونان کارگردانی شده‌است.

title: در ساحل چزیل (رمان)

wikitext:
{{Infobox book
| italic title =
| name =
| image = OnChesilBeach.jpg
| image_size =
| alt =
| caption =
| author = [[ایان مک‌یوون]]
| audio_read_by =
| title_orig =
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator =
| cover_artist = کریس فرازر اسمیت
| country = بریتانیا
| language =
| series =
| release_number =
| subject =
| genre =
| set_in =
| published =
| publisher = [[جاناتان کپ]]
| publisher2 =
| pub_date =
| english_pub_date =
| media_type = چاپی (سخت‌افزار)
| pages = ۱۶۶
| awards =
| isbn = 0-224-08118-7
| oclc = ۷۶۷۹۷۹۶۶
| dewey = ۸۲۳٫۹۱۴
| congress =
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =}}
'''«در ساحل چزیل»''' ({{lang-en|On Chesil Beach}}) یک [[کتاب]] از [[ایان مک‌یوون]] نویسنده و نمایشنامه‌نویس [[انگلستان|انگلیسی]] است.

== اقتباس فیلم ==
{{main|در ساحل چزیل}}
یک فیلم اقتباس شده از این رمان در سال ۲۰۱۷ به نام [[در ساحل چزیل]] منتشر شد. این فیلم توسط [[دومینیک کوک]] و با بازی [[امیلی واتسون]] و [[سورشا رونان]] کارگردانی شده‌است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=On_Chesil_Beach&oldid=889299104|عنوان = On Chesil Beach|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۲ آوریل ۲۰۱۹}}

{{کتاب-خرد}}

[[رده:ادبیات داستانی در ۱۹۶۲ (میلادی)]]
[[رده:رمان‌های ایان مک‌یوون]]
[[رده:رمان‌های بریتانیایی ۲۰۰۷ (میلادی)]]
[[رده:رمان‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها]]
[[رده:رمان‌های واقع‌شده در دورست]]
[[رده:کتاب‌های جاناتان کیپ]]

title: در ساحل چزیل

نویسنده(ها): ایان مک‌یوون

طراح جلد: کریس فرازر اسمیت

کشور: بریتانیا

ناشر: جاناتان کپ

گونه رسانه: چاپی (سخت‌افزار)

شمار صفحات: ۱۶۶

شابک: شابک ۰−۲۲۴−۰۸۱۱۸−۷

شماره اوسیالسی: ۷۶۷۹۷۹۶۶

ردهبندی دیوئی: ۸۲۳٫۹۱۴


text:
# بریان روی
بریان روی (هلندی: Bryan Roy؛ زادهٔ ۱۲ فوریهٔ ۱۹۷۰) یک بازیکن فوتبال اهل هلند است.

## تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال هلند بازی کرده‌است.

title: بریان روی

wikitext:
{{infobox football biography
| name= بریان روی
| image = Bryan-roy-1329243374.jpg
| image_size = 250px
| fullname = Bryan Edward Steven Roy
| birth_date= {{birth date and age|1970|2|12|df=y}}
| birth_place = [[آمستردام]]، [[هلند]]
| height = {{height|m=۱٫۷۸}}
| position = [[هافبک]]
| youthclubs1 = [[Vlug & Vaardig]]
| youthclubs2 = [[Blauw-Wit Amsterdam|Blauw Wit]]
| years1 = ۱۹۸۸–۱۹۹۲
| clubs1 = [[باشگاه فوتبال آژاکس آمستردام|آژاکس آمستردام]]
| caps1 = ۱۲۶
| goals1 = ۱۷
| years2 = ۱۹۹۲–۱۹۹۴
| clubs2 = [[U.S. Foggia|Foggia]]
| caps2 = ۵۰
| goals2 = ۱۵
| years3 = ۱۹۹۴–۱۹۹۷
| clubs3 = [[باشگاه فوتبال ناتینگهام فارست|ناتینگهام فارست]]
| caps3 = ۸۵
| goals3 = ۲۴
| years4 = ۱۹۹۷–۲۰۰۰
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال هرتابرلین|هرتابرلین]]
| caps4 = ۵۰
| goals4 = ۳
| years5 = ۲۰۰۱
| clubs5 = [[NAC Breda|NAC]]
| caps5 = ۱۴
| goals5 = ۲
| totalcaps = ۳۲۵
| totalgoals = ۶۱
| nationalyears1 = ۱۹۸۹–۱۹۹۵
| nationalteam1 = [[تیم ملی فوتبال هلند]]
| nationalcaps1 = ۳۲
| nationalgoals1 = ۹
| manageryears1 = ۲۰۰۱–۲۰۱۰
| managerclubs1 = [[Jong Ajax|Ajax E1]]
| manageryears2 = ۲۰۱۰–
| managerclubs2 = [[Jong Ajax|Ajax B]]
}}
'''بریان روی''' ({{lang-nl|Bryan Roy}}؛ زادهٔ {{birth date|1970|2|12|df=y}}) یک [[بازیکن فوتبال]] اهل [[هلند]] است.

== تیم ملی ==
وی همچنین در [[تیم ملی فوتبال هلند]] بازی کرده‌است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bryan_Roy&redirect=no&oldid=630429774|عنوان = Bryan Roy|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۲ نوامبر ۲۰۱۴}}
* {{یادکرد وب| نشانی= http://www.freebase.com/m/08s4ln| عنوان= Bryan_Roy| بازبینی= ۲۲ نوامبر ۲۰۱۴| archiveurl= https://web.archive.org/web/20150924163245/http://www.freebase.com/m/08s4ln| archivedate= ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵| dead-url= yes}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال هلند در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال هلند در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰}}
{{استعداد سال فوتبال هلند}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال هلند در جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۲}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:روی، بریان}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:افراد هلندی سورینامی‌تبار]]
[[رده:اهالی آمستردام]]
[[رده:بازیکنان باشگاه آژاکس]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ناتینگهام فارست]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال ناک بردا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه هرتابرلین]]
[[رده:بازیکنان برنده جام یوفا]]
[[رده:بازیکنان بوندس‌لیگای ۱]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال هلند]]
[[رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰]]
[[رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴]]
[[رده:بازیکنان جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۲]]
[[رده:بازیکنان سری آ]]
[[رده:بازیکنان فوتبال اهل آمستردام]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل هلند]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در آلمان]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در انگلستان]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در ایتالیا]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مهاجر اهل هلند]]
[[رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال انگلستان]]
[[رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال هلند]]
[[رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)]]
[[رده:مربیان فوتبال اهل هلند]]
[[رده:ورزشکاران اهل آمستردام]]
[[رده:هافبک‌های فوتبال]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Bryan Edward Steven Roy

زادروز: ۱۲ فوریهٔ ۱۹۷۰ (۵۵ سال)

زادگاه: آمستردام، هلند

قد: ۱٫۷۸ متر (۵ فوت ۱۰ اینچ)

پست: هافبک

title: باشگاه‌های جوانان

Vlug & Vaardig
Blauw Wit

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

آژاکس آمستردام · ۱۲۶ · (۱۷)

Foggia · ۵۰ · (۱۵)

ناتینگهام فارست · ۸۵ · (۲۴)

هرتابرلین · ۵۰ · (۳)

NAC · ۱۴ · (۲)

مجموع: ۳۲۵ · (۶۱)

title: تیم ملی

تیم ملی فوتبال هلند · ۳۲ · (۹)

title: دوران مربیگری

Ajax E1

Ajax B

title: ترکیب تیم هلند – جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴

هلند

title: ترکیب تیم هلند – جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰

title: ترکیب تیم هلند – جام ملت‌های اروپا ۱۹۹۲