text:
# یرماک
یرماک تیموفِیِویچ (روسی: Ерма́к Тимофе́евич زاده بین سال‌های ۱۵۳۲ و ۱۵۴۲ – درگذشت: ۵ یا ۶ اوت ۱۵۸۵) یک سرکرده معروف قزاق‌های روسی در زمان روسیه تزاری بود که در زمان سلطنت ایوان مخوف، فتح سیبری توسط روسیه را آغاز کرد. او امروزه از قهرمانان در فرهنگ و افسانه‌های روسی است.
منافع تجارت خز توسط روس‌ها به تمایل آنها برای گسترش به سوی شرق یعنی به سیبری دامن زد. راه این گسترش نیز از خانات قازان می‌گذشت. در سال ۱۵۵۲، ارتش نوین‌سازی‌شده ایوان مخوف خانات قازان را فتح کرد.
پس از تسخیر قازان، تزار به دنبال خانواده قدرتمند و متمول بازرگان استروگانوف بود تا پیشگام گسترش به شرق شود. در اواخر دهه ۱۵۷۰، استروگانوف‌ها جنگجویان قزاق را برای حمله به آسیا از طرف تزار به خدمت گرفت. این قزاق‌ها یرماک را به عنوان رهبر نیروهای مسلح خود انتخاب کردند و در سال ۱۵۸۲ یرماک با یک سپاه ۸۴۰ نفری برای حمله به خانات سیبیر به راه افتاد. در ۲۶ اکتبر ۱۵۸۲، یرماک و سربازانش در نبردی که «فتح سیبری» نام گرفت، حکومت تاتاری کوچوم خان را در قاشلیق سرنگون کردند. یرماک در سیبری ماند و مبارزه خود را علیه تاتارها ادامه داد تا اینکه در سال ۱۵۸۴، کوچوم خان با یک کمین سازماندهی‌شده او و افرادش را کشت.
مشخصات زندگی یرماک، از جمله شکل ظاهری، پیشینه و تاریخ وقایع مربوط به او، همچنان مورد بحث و اختلاف نظر مورخان است زیرا متونی که زندگی وی را مستند می‌کنند قابل اعتماد نیستند. با این حال، زندگی و فتوحات او تأثیر عمیقی در مناسبات منطقه سیبری داشت و باعث ایجاد علاقه در روسیه به این منطقه شد و امپراتوری تزارهای روسیه را به عنوان یک قدرت تهاجمی در شرق اورال تثبیت کرد.

## جریان فتوحات
اول سپتامبر سال ۱۵۸۱، یرماک به سمت شرق به سیبری عزیمت کرد تا علیه خانات سیبیر تحت فرماندهی کوچوم‌خان لشکرکشی کند. بهار بعدی یرماک در امتداد رودهای تورا و توبول حرکت کرد. مردان کوچوم به کمین آن‌ها نشستند، اما بیشتر افراد یرماک موفق به فرار شدند. آنها از شاخه‌ها عروسک درست کردند و آنها را در قایق‌های خود به رودخانه انداختند، پس از آن هم از پشت به تاتارها حمله کردند و شکستی کامل بر آن‌ها وارد آوردند.
نبرد سرنوشت‌ساز در ماه اکتبر آغاز شد. قزاق‌های روس قلعه‌ای را از تاتارها گرفتند، جایی که توبول به ایرتیش می‌ریزد، و چند روز بعد آن‌ها به پایتخت کوچوم، قاشلیق، و در آنجا به خوراک رسیدند.
یرماک، ایوان کولتسو را با اخبار و مقدار زیادی غنیمت جنگی نزد تزار ایوان مخوف فرستاد. ایوان یرماک و کلتسو را به‌طور کامل عفو و تجلیل کرد و برای یرماک جوشنی با تزئینات کامل فرستاد. یرماک قلمرو خود را تقریباً تا رود اوب گسترش داد.
کسانی که از به رسمیت شناختن فرمانروایی او خودداری می‌کردند، به طرز فجیعی اعدام می‌شدند. نیروهای کمکی در اواخر سال ۱۵۸۴ وارد صحنه شدند، اما در آن زمستان مواد غذایی کم بود و افراد کوچوم در یک ضد حمله شماری از قزاق‌های روس را کشتند. خود یرماک در اوت ۱۵۸۵ با شبیخون مواجه و کشته شد.
فقط ۹۰ نفر از نیروی ۱۳۴۰ نفری یرماک باقی ماند و این افراد از طریق کوه‌های اورال عقب‌نشینی کردند. اما در همان زمان سربازان تزار در خلاف جهت حرکت می‌کردند. این سربازان قاشلیق را بازپس گرفته و نابود کردند. بنیادگذاری دژهای تیومن (۱۵۸۶) و توبولسک (۱۵۸۷) موقعیت روسیه را در سیبری تقویت کرد. فتح سیبری آغاز شده بود. با این حال، کوچوم فرار کرده بود و سال‌ها علیه روس‌ها جنگ چریکی انجام می‌داد تا این‌که در سال ۱۵۹۸ کشته شد.

title: یرماک

wikitext:
[[پرونده:Yermak Timofeyevich.jpg|چپ|250px|بندانگشتی|یرماک تیموفیویچ.]]
'''یرماک''' تیموفِیِویچ ({{lang-rus|Ерма́к Тимофе́евич}} زاده بین سال‌های ۱۵۳۲ و ۱۵۴۲ – درگذشت: ۵ یا ۶ اوت ۱۵۸۵) یک سرکرده معروف قزاق‌های روسی در زمان [[روسیه تزاری]] بود که در زمان سلطنت [[ایوان مخوف]]، [[فتح سیبری به دست روس‌ها|فتح سیبری توسط روسیه]] را آغاز کرد. او امروزه از قهرمانان در فرهنگ و افسانه‌های روسی است.

منافع تجارت [[خز]] توسط روس‌ها به تمایل آنها برای گسترش به سوی شرق یعنی به [[سیبری]] دامن زد. راه این گسترش نیز از [[خانات قازان]] می‌گذشت. در سال ۱۵۵۲، ارتش نوین‌سازی‌شده ایوان مخوف خانات قازان را فتح کرد.

پس از تسخیر [[قازان]]، تزار به دنبال خانواده قدرتمند و متمول بازرگان استروگانوف بود تا پیشگام گسترش به شرق شود. در اواخر دهه ۱۵۷۰، استروگانوف‌ها جنگجویان قزاق را برای حمله به آسیا از طرف تزار به خدمت گرفت. این قزاق‌ها یرماک را به عنوان رهبر نیروهای مسلح خود انتخاب کردند و در سال ۱۵۸۲ یرماک با یک سپاه ۸۴۰ نفری برای حمله به [[خانات سیبیر]] به راه افتاد. در ۲۶ اکتبر ۱۵۸۲، یرماک و سربازانش در نبردی که «فتح سیبری» نام گرفت، حکومت تاتاری [[کوچوم خان]] را در [[قاشلیق]] سرنگون کردند. یرماک در سیبری ماند و مبارزه خود را علیه [[تاتارها]] ادامه داد تا اینکه در سال ۱۵۸۴، کوچوم خان با یک کمین سازماندهی‌شده او و افرادش را کشت.

مشخصات زندگی یرماک، از جمله شکل ظاهری، پیشینه و تاریخ وقایع مربوط به او، همچنان مورد بحث و اختلاف نظر مورخان است زیرا متونی که زندگی وی را مستند می‌کنند قابل اعتماد نیستند. با این حال، زندگی و فتوحات او تأثیر عمیقی در مناسبات منطقه سیبری داشت و باعث ایجاد علاقه در روسیه به این منطقه شد و امپراتوری تزارهای روسیه را به عنوان یک قدرت تهاجمی در شرق [[اورال]] تثبیت کرد.

== جریان فتوحات ==
اول سپتامبر سال ۱۵۸۱، یرماک به سمت شرق به سیبری عزیمت کرد تا علیه خانات سیبیر تحت فرماندهی کوچوم‌خان لشکرکشی کند. بهار بعدی یرماک در امتداد رودهای [[تورا]] و [[رود توبول|توبول]] حرکت کرد. مردان کوچوم به کمین آن‌ها نشستند، اما بیشتر افراد یرماک موفق به فرار شدند. آنها از شاخه‌ها عروسک درست کردند و آنها را در قایق‌های خود به رودخانه انداختند، پس از آن هم از پشت به تاتارها حمله کردند و شکستی کامل بر آن‌ها وارد آوردند.

نبرد سرنوشت‌ساز در ماه اکتبر آغاز شد. قزاق‌های روس قلعه‌ای را از تاتارها گرفتند، جایی که توبول به ایرتیش می‌ریزد، و چند روز بعد آن‌ها به پایتخت کوچوم، [[قاشلیق]]، و در آنجا به خوراک رسیدند.

یرماک، ایوان کولتسو را با اخبار و مقدار زیادی غنیمت جنگی نزد تزار ایوان مخوف فرستاد. ایوان یرماک و کلتسو را به‌طور کامل عفو و تجلیل کرد و برای یرماک جوشنی با تزئینات کامل فرستاد. یرماک قلمرو خود را تقریباً تا [[رود اوب]] گسترش داد.

کسانی که از به رسمیت شناختن فرمانروایی او خودداری می‌کردند، به طرز فجیعی اعدام می‌شدند. نیروهای کمکی در اواخر سال ۱۵۸۴ وارد صحنه شدند، اما در آن زمستان مواد غذایی کم بود و افراد کوچوم در یک ضد حمله شماری از قزاق‌های روس را کشتند. خود یرماک در اوت ۱۵۸۵ با شبیخون مواجه و کشته شد.

فقط ۹۰ نفر از نیروی ۱۳۴۰ نفری یرماک باقی ماند و این افراد از طریق [[رشته‌کوه اورال|کوه‌های اورال]] عقب‌نشینی کردند. اما در همان زمان سربازان تزار در خلاف جهت حرکت می‌کردند. این سربازان قاشلیق را بازپس گرفته و نابود کردند. بنیادگذاری دژهای تیومن (۱۵۸۶) و [[توبولسک]] (۱۵۸۷) موقعیت روسیه را در سیبری تقویت کرد. فتح سیبری آغاز شده بود. با این حال، کوچوم فرار کرده بود و سال‌ها علیه روس‌ها جنگ چریکی انجام می‌داد تا این‌که در سال ۱۵۹۸ کشته شد.

== جستارهای وابسته ==
* [[فتح سیبری به دست روس‌ها]]

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Yermak_Timofeyevich&oldid=947835352|عنوان = Yermak Timofeyevich|زبان =انگلیسی|بازیابی =۷ سپتامبر ۲۰۲۰}}
{{-}}
== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{سرباز-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:یرماک (((۱)))}}
[[رده:اهالی روسیه در سده ۱۶ (میلادی)]]
[[رده:تاریخ اورال]]
[[رده:تاریخ سیبری]]
[[رده:کاوشگران اهل روسیه]]
[[رده:درگذشتگان ۱۵۸۵ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان با غرق‌شدن]]
[[رده:سال زادروز نامشخص]]
[[رده:شخصیت‌های فولکلور روسی]]
[[رده:شوالیه‌های اهل روسیه]]
[[رده:فولکلور روسیه]]
[[رده:کازاک‌های دن]]
[[رده:کاوشگران آسیا]]
[[رده:کاوشگران سیبری]]
[[رده:نجیب‌زادگی روسیه]]


text:
# استان هرناندو سیلس
استان هرناندو سیلس (انگلیسی: Hernando Siles Province) یکی از استان‌های بخش چوکیساکا در بولیوی است. جمعیت آن در سال ۲۰۱۱ برابر با ۳۶٬۵۱۱ نفر بود.

wikiname: fawiki

title: استان هرناندو سیلس

in_language: fa

wikitext:
[[پرونده:Bolivia Chuquisaca Hernando Siles.png|بندانگشتی|نمایی از نقشهٔ استان هرناندو سیلس، چوکیساکا، بولیوی - ۲۰۰۶]]
'''استان هرناندو سیلس''' ({{lang-en|Hernando Siles Province}}) یکی از [[استان]]های [[بخش‌های بولیوی|بخش]] [[شهرستان چوکیساکا|چوکیساکا]] در بولیوی است. جمعیت آن در سال ۲۰۱۱ برابر با ۳۶٬۵۱۱ نفر بود.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hernando_Siles_Province&oldid=773303013|عنوان = Hernando Siles Province|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۰ فوریه ۲۰۱۸}}

{{بولیوی-خرد}}

[[رده:استان‌های بولیوی]]


text:
# ان‌اوبی
ان‌اوبی (انگلیسی: Nord-Ostsee-Bahn) شرکت ترابری آلمانی است، که در سال ۲۰۰۰ تأسیس شد.

title: ان‌اوبی

wikitext:
{{Infobox company
| name = ان‌اوبی
| logo = Nord-ostsee-bahn logo.svg
| logo_size = 200px
| caption =
| type = [[شرکت مسئولیت محدود در آلمان]]
| genre = [[ترابری ریلی]]
| fate =
| predecessor =
| successor =
| foundation = ۲۰۰۰
| founder =
| defunct =
| location_city = [[کیل]]
| location_country = [[آلمان]]
| location =
| locations =
| area_served = [[آلمان]]
| key_people =
| industry = [[ترابری]]
| products =
| services =
| revenue =
| operating_income =
| net_income =
| aum =
| assets =
| equity =
| owner =
| num_employees = ۵۵۰ نفر
| parent =
| subsid =
| homepage = [http://www.nob.de/ www.nob.de]
| footnotes =
}}
'''ان‌اوبی''' ({{lang-en|Nord-Ostsee-Bahn}}) شرکت ترابری آلمانی است، که در سال ۲۰۰۰ تأسیس شد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nord-Ostsee-Bahn&oldid=999281562|عنوان = Nord-Ostsee-Bahn|زبان =انگلیسی|بازیابی =۹ ژوئن ۲۰۲۱}}
{{-}}
== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}

[[رده:شرکت‌های راه‌آهن آلمان]]
[[رده:وئولیا]]

title: ان‌اوبی

نوع: شرکت مسئولیت محدود در آلمان

صنعت: ترابری

گونه: ترابری ریلی

بنا نهاده: ۲۰۰۰

دفتر مرکزی: کیل، آلمان

محدودهٔ فعالیت: آلمان

تعداد کارکنان: ۵۵۰ نفر


text:
# میانگین زمانی
میانگین زمانی (به انگلیسی: Temporal mean)، عبارت از میانگین حسابی یک مجموعه ای از مقادیر در یک دوره زمانی است. با فرض آنکه زمان اندازه‌گیری یا نمونه‌گیری یکسان باشد، می‌توان میانگین زمانی را به عنوان مجموع مقادیر در یک دوره تقسیم بر تعداد مقادیر محاسبه کرد. یک میانگین متحرک ساده را می‌توان به عنوان دنباله ای از میانگین‌های زمانی در طول بازه‌های زمانی یکسان در نظر گرفت (اگر متغیر زمان پیوسته باشد، مقدار متوسط در طول دوره برابر است با انتگرال بر روی طول دوره تقسیم بر طول مدت دوره)

title: میانگین زمانی

wikitext:
'''میانگین زمانی''' {{به انگلیسی|Temporal mean}}، عبارت از [[میانگین حسابی]] یک [[سری زمانی|مجموعه ای از مقادیر در یک دوره زمانی]] است. با فرض آنکه زمان اندازه‌گیری یا نمونه‌گیری یکسان باشد، می‌توان میانگین زمانی را به عنوان مجموع مقادیر در یک دوره تقسیم بر تعداد مقادیر محاسبه کرد. یک [[میانگین متحرک]] ساده را می‌توان به عنوان دنباله ای از میانگین‌های زمانی در طول بازه‌های زمانی یکسان در نظر گرفت (اگر متغیر زمان [[تابع پیوسته|پیوسته باشد]]، مقدار متوسط در طول دوره برابر است با [[انتگرال]] بر روی طول دوره تقسیم بر طول مدت دوره)<ref>{{Cite book|title=Introduction to Chemical Transport in the Environment|last=John S. Gulliver|year=2007|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-85850-X}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
[[میانگین متحرک]] {{پانویس}}

[[رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده]]
[[رده:میانگین‌ها]]


text:
# کاتسوهیرو هارادا
کاتسوهیرو هارادا (به ژاپنی: 原田 勝弘 Harada Katsuhiro) (زادهٔ ۱۰ ژوئن ۱۹۷۰)، طراح، کارگردان و تهیه‌کننده بازی‌های ویدئویی ژاپنی از شرکت باندای نامکو گیمز است، که بیشتر برای کارگردانی و تهیه‌کنندگی مجموعه بازی‌های مبارزه‌ای تکن از سال ۱۹۹۴ تا کنون شناخته شده‌است. او همچنین یکی از اعضای پراجکت سول (تیم سازندهٔ مجموعه بازی ویدئویی سول‌کالیبر) به‌شمار می‌رود.

## آثار
| نام بازی                      | تاریخ انتشار   | نقش                                                         |
| ----------------------------- | -------------- | ----------------------------------------------------------- |
| تکن                           | ۱۹۹۴           | تهیه‌کننده و صداپیشه یوشیمیتسو، کونیمیتسو، مارشال لا         |
| تکن ۲                         | ۱۹۹۵           | تهیه‌کننده و صداپیشه یوشیمیتسو، کونیمیتسو، مارشال لا         |
| تکن ۳                         | ۱۹۹۷           | تهیه‌کننده و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا                     |
| تکن تگ تورنومنت               | ۱۹۹۹           | کارگردان، سرپرست و خالق پروژه و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا |
| تکن ادونس                     | ۲۰۰۱           | کارگردان، سرپرست و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا              |
| تکن ۴                         | ۲۰۰۱           | مدیر روند بازی و صداپیشه مارشال لا                          |
| تکن ۵                         | ۲۰۰۴           | تهیه‌کننده، کارگردان و صداپیشه مارشال لا                     |
| اربان رین                     | ۲۰۰۵           | شریک پروژه و تشکر ویژه                                      |
| سول‌کالیبر ۳                   | ۲۰۰۵           | شریک پروژه و تشکر ویژه                                      |
| تکن ۵: رستاخیز تاریک          | ۲۰۰۵           | کارگردان، صداپیشه مارسال لا                                 |
| افسانه‌های سول‌کالیبر           | ۲۰۰۷           | شریک پروژه و تشکر ویژه                                      |
| تکن ۶                         | ۲۰۰۷           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| سول‌کالیبر ۴                   | ۲۰۰۸           | مدیر همکار                                                  |
| ایس کمبت: افق حمله            | ۲۰۱۱           | مشاور تصویری بازی                                           |
| تکن تگ تورنومنت ۲             | ۲۰۱۱           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| استریت فایتر در مقابل تکن     | ۲۰۱۲           | شریک پروژه و مدیر همکار                                     |
| تکن ۳بعدی: نسخه نخست          | ۲۰۱۲           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| نبرد سلطنتی ستارگان پلی‌استیشن | ۲۰۱۲           | سرپرست                                                      |
| تکن رولوشن                    | ۲۰۱۳           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| تکن ۷: فیتد رتروبیوشن         | ۲۰۱۵           | کارگردان                                                    |
| پراجکت کراس زون ۲             | ۲۰۱۶           | سرپرست                                                      |
| دارک سولز ۳                   | ۲۰۱۶           | مدیر کل بازاریابی جهانی                                     |
| سول‌کالیبر ۶                   | ۲۰۱۸           | مشاور اجرایی                                                |
| دارک پیکچرز: مرد مدان         | ۲۰۱۹           | تهیه‌کننده ارشد                                              |
| ایس کمبت ۷: آسمان‌های ناشناخته | ۲۰۱۹           | مدیر کل بازاریابی                                           |
| داستان‌های ظهور                | ۲۰۲۱           | تهیه‌کننده ارشد                                              |
| تکن: دودمان                   | ۲۰۲۲           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| تکن ۸                         | ۲۰۲۴           | مدیر اجرایی تولید                                           |
| تکن در مقابل استریت فایتر     | اعلام خواهد شد | مدیر اجرایی تولید                                           |

title: کاتسوهیرو هارادا

wikitext:
{{جعبه زندگینامه
|نام_شخص= کاتسوهیرو هارادا
|نام_تصویر= Katsuhiro Harada - Samedi - Japan Expo 2013 - P1670076.jpg
|توضیح_تصویر= هارادا در سال ۲۰۱۳
|گفتاورد=
|زمینه فعالیت= [[طراحی بازی ویدئویی|طراح]]، کارگردان، [[تهیه‌کننده بازی ویدئویی|تهیه‌کننده]]
|ملیت= {{JPN}}
|سال‌های فعالیت= ۱۹۹۴–اکنون
|تاریخ_تولد= {{تولد و سن|۱۹۷۰|۶|۱۰}}
|محل_تولد= [[اوساکا]]، [[ژاپن]]
|درگذشته=
|تاریخ_مرگ=
|محل_مرگ=
|آثار= مجموعه ''[[تکن]]''
}}
'''کاتسوهیرو هارادا''' {{به ژاپنی|原田 勝弘 Harada Katsuhiro}} (زادهٔ ۱۰ ژوئن ۱۹۷۰)، [[طراحی بازی ویدئویی|طراح]]، کارگردان و [[تهیه‌کننده بازی ویدئویی|تهیه‌کننده]] بازی‌های ویدئویی ژاپنی از شرکت [[باندای نامکو گیمز]] است، که بیشتر برای کارگردانی و تهیه‌کنندگی مجموعه بازی‌های مبارزه‌ای ''[[تکن]]'' از سال ۱۹۹۴ تا کنون شناخته شده‌است. او همچنین یکی از اعضای پراجکت سول (تیم سازندهٔ مجموعه بازی ویدئویی ''[[سول‌کالیبر]]'') به‌شمار می‌رود.

== آثار ==
{| class="wikitable"
|-
! نام بازی
! تاریخ انتشار
! نقش
|-
|''[[تکن (بازی آرکید)|تکن]]''
|۱۹۹۴
|تهیه‌کننده و صداپیشه [[یوشیمیتسو]]، کونیمیتسو، [[مارشال لا]]
|-
|''[[تکن ۲]]''
|۱۹۹۵
|تهیه‌کننده و صداپیشه یوشیمیتسو، کونیمیتسو، مارشال لا
|-
|''[[تکن ۳]]''
|۱۹۹۷
|تهیه‌کننده و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا
|-
|''[[تکن تگ تورنومنت]]''
|۱۹۹۹
|کارگردان، سرپرست و خالق پروژه و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا
|-
|''[[تکن ادونس]]''
|۲۰۰۱
|کارگردان، سرپرست و صداپیشه یوشیمیتسو، فورست لا
|-
|''[[تکن ۴]]''
|۲۰۰۱
|مدیر روند بازی و صداپیشه مارشال لا
|-
|''[[تکن ۵]]''
|۲۰۰۴
|تهیه‌کننده، کارگردان و صداپیشه مارشال لا
|-
|''[[اربان رین]]''
|۲۰۰۵
|شریک پروژه و تشکر ویژه
|-
|''[[سول‌کالیبر ۳]]''
|۲۰۰۵
|شریک پروژه و تشکر ویژه
|-
|''[[تکن ۵: رستاخیز تاریک]]''
|۲۰۰۵
|کارگردان، صداپیشه مارسال لا
|-
|''[[افسانه‌های سول‌کالیبر]]''
|۲۰۰۷
| شریک پروژه و تشکر ویژه
|-
|''[[تکن ۶]]''
|۲۰۰۷
| [[مدیر اجرایی تولید]]
|-
|''[[سول‌کالیبر ۴]]''
|۲۰۰۸
| مدیر همکار
|-
|''[[ایس کمبت: افق حمله]]''
|۲۰۱۱
| مشاور تصویری بازی
|-
|''[[تکن تگ تورنومنت ۲]]''
|۲۰۱۱
| مدیر اجرایی تولید
|-
|''[[استریت فایتر در مقابل تکن]]''
|۲۰۱۲
| شریک پروژه و مدیر همکار
|-
|''[[تکن ۳بعدی: نسخه نخست]]''
|۲۰۱۲
| مدیر اجرایی تولید
|-
|''[[نبرد سلطنتی ستارگان پلی‌استیشن]]''
|۲۰۱۲
| سرپرست
|-
|''[[تکن رولوشن]]''
|۲۰۱۳
| مدیر اجرایی تولید
|-
|''[[تکن ۷|تکن ۷: فیتد رتروبیوشن]]''
|۲۰۱۵
| کارگردان
|-
|''[[پراجکت کراس زون ۲]]''
|۲۰۱۶
| [[سرپرست (مدیریت)|سرپرست]]
|-
|''[[دارک سولز ۳]]''
|۲۰۱۶
| مدیر کل بازاریابی جهانی
|-
|''[[سول‌کالیبر ۶]]''
| ۲۰۱۸
| مشاور اجرایی
|-
|''[[دارک پیکچرز: مرد مدان]]''
| ۲۰۱۹
| تهیه‌کننده ارشد
|-
|''[[ایس کمبت ۷: آسمان‌های ناشناخته]]''
| ۲۰۱۹
| مدیر کل بازاریابی
|-
|''[[داستان‌های ظهور]]''
| ۲۰۲۱
| تهیه‌کننده ارشد
|-
|''[[تکن: دودمان]]''
| ۲۰۲۲
| مدیر اجرایی تولید
|-
|''[[تکن ۸]]''
| ۲۰۲۴
| مدیر اجرایی تولید
|-
|''[[تکن در مقابل استریت فایتر]]''
|اعلام خواهد شد
| مدیر اجرایی تولید
|-
|}

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Katsuhiro_Harada&oldid=683907310|عنوان = Katsuhiro Harada|زبان =انگلیسی|بازیابی =۴ نوامبر ۲۰۱۵}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb name|1399819}}

{{تکن}}
{{باندائی نامکو هلدینگز}}

[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی استان نارا]]
[[رده:اهالی اوساکا]]
[[رده:بازیگران مرد بازی ویدئویی اهل ژاپن]]
[[رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ژاپن]]
[[رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ژاپن]]
[[رده:برنامه‌نویسان بازی ویدئویی اهل ژاپن]]
[[رده:برنامه‌نویسان بازی ویدئویی]]
[[رده:زادگان ۱۹۷۰ (میلادی)]]
[[رده:صداپیشگان مرد اهل ژاپن]]
[[رده:طراحان بازی ویدئویی اهل ژاپن]]
[[رده:طراحان بازی ویدئویی]]
[[رده:کارگردانان بازی ویدئویی اهل ژاپن]]
[[رده:کارگردانان بازی ویدئویی]]

title: کاتسوهیرو هارادا

زادهٔ: ۱۰ ژوئن ۱۹۷۰ (۵۴ سال) · اوساکا، ژاپن

ملیت: ژاپن

پیشه: طراح، کارگردان، تهیه‌کننده

سالهای فعالیت: ۱۹۹۴–اکنون

آثار: مجموعه تکن


text:
# سومین جنگ پونی
جنگ سوم کارتاژ (۱۴۹–۱۴۶ پیش از میلاد) سومین و آخرین جنگ پونی میان مستعمرهٔ فنیقی در کارتاژ و جمهوری روم بود.
این جنگ در محدوده‌ای بسیار کوچکتر از دو جنگ پیشین انجام شد و تنها بر تونس تمرکز داشت. محاصرهٔ کارتاژ منجر به تخریب کامل شهر شد؛ همهٔ آنچه از قلمرو کارتاژ باقی‌مانده بود ضمیمهٔ روم شد و همهٔ مردم کارتاژ کشته یا به بردگی برده شدند. با پایان جنگ سوم کارتاژ، موجودیت مستقل کارتاژ از میان رفت.

## زمینه
در سال‌های میان جنگ‌های دوم و سوم کارتاژ، روم مشغول فتح امپراتوری‌های یونانی در شرق و سرکوب بی‌رحمانهٔ مردم هیسپانیا در غرب بود. کارتاژ که از متحدان و زمین‌هایشان (در سیسیل، ساردنیا و هیسپانیا) محروم شده‌بود، مجبور بود سالانه ۲۰۰ تالنت نقره به مدت ۵۰ سال خراج بپردازد.
به گفتهٔ آپیان سناتور کاتو معمولاً سخنرانی‌های خود را با جملهٔ «و البته من عقیده دارم کارتاژ باید نابود شود» به پایان می‌رساند. سناتور پوبلیوس کورنلیوس مخالف او بود و علاقه‌مند به روشی بود که کارتاژ نابود نشود و همیشه در مناظره‌ها پیروز بود.
در پیمان صلح پایان دومین جنگ کارتاژ مقرر شده‌بود که همهٔ اختلافات مرزی کارتاژ توسط سنای روم داوری شود و کارتاژ پیش از حرکت برای جنگ، به طور صریح نظر روم را جویا شود؛ بنابراین در دورهٔ ۵۰ ساله میان دو جنگ، کارتاژ مجبور بود همهٔ اختلافات مرزی با نومیدیا، که متحد روم بود، را به سنای روم بسپارد و تقریباً در همهٔ موارد به سود نومیدیا تصمیم‌گیری می‌شد.
در ۱۵۱ پیش از میلاد، پرداخت بدهی کارتاژ به روم کامل شد و از نظر کارتاژی‌ها پیمان منقضی شده‌بود. در حالی که رومی‌ها به این پیمان به چشم اعلام تبعیت دائمی کارتاژ از روم می‌نگریستند، همانند پیمان‌هایی که با متحدان ایتالیایی آن بسته بودند. هم‌چنین منقضی شدن خراج، یکی از انگیزه‌های اصلی روم برای حفظ صلح با کارتاژ را از میان می‌برد.
رومی‌ها دلایل دیگری نیز برای فتح کارتاژ و سرزمین‌های باقی‌ماندهٔ آن داشتند. در میانهٔ سدهٔ دوم پیش از میلاد، جمعیت شهر روم حدود ۴۰۰ هزار نفر و در حال افزایش بود. تغذیهٔ این جمعیت رو به رشد تبدیل به چالشی عمده می‌شد. زمین‌های کشاورزی پیرامون کارتاژ بیشترین تولید و بهترین دسترسی را داشتند و شاید ساده‌ترین زمین‌های کشاورزی قابل حصول بودند که هنوز به تصرف روم در نیامده بودند.

## دورهٔ جنگ
در خلال سال ۱۵۱ پیش از میلاد، نومیدیا حملهٔ ای را به خاک کارتاژ آغاز کرد و شهر اوروسکوپا را محاصره کرد. کارتاژ لشکرش را برای دفع مهاجم نومیدیایی به رهبری هاسدروبال بدون اینکه از روم اجازه بگیرد ارسال کرد. کارتاژ در نبرد شکست خورد و با تمدید پنجاه سالهٔ بدهی به نومیدیا جریمه شد. بلافاصله پس از آن، روم نارضایتی خود را از تصمیم کارتاژ به جنگ با همسایهٔ خود بدون اجازه روم نشان داد و به کارتاژ اعلام کرد که برای جلوگیری از جنگ باید مردم روم را راضی کند.
در سال ۱۴۹، روم به کارتاژ اعلام جنگ کرد. کارتاژی‌ها تلاش‌هایی برای آرام کردن روم کردند و قول گرفتند که اگر سیصد کودک از خانواده‌های توانمند به عنوان اسیر به روم بفرستند، کارتاژی‌ها حقوق، زمین‌ها و دولت خود را حفظ خواهند کرد. پس از اجرای این شرایط، شهر اوتیک که متحد کارتاژ بود، تسلیم روم شد و ارتش ۸۰ هزار نفری رومیان در آن شهر مستقر شد. کنسول‌ها از کارتاژ درخواست کردند که بدون جنگ خلع سلاح شوند. پس از پذیرش این شرط، روم درخواست کرد که کارتاژی‌ها ۱۶ کیلومتر به سوی خشکی منتقل شوند و شهر باید سوزانده شود. پس از شنیدن این درخواست، کارتاژی‌ها مذاکرات را رها کردند و بلافاصله شهر محاصره شد.
پس از فرود آمدن بخش اصلی ارتش روم در اوتیک، مانیوس مانیلیوس و لوسیوس مارسیوس سنسوریوس حملهٔ دوجانبه‌ای را به کارتاژ ترتیب دادند، ولی این حمله توسط سرداران کارتاژی هاسدروبال و هیمیلکو دفع شد. دستهٔ سنسوریوس هنگام جمع‌آوری چوب در نزدیکی دریاچهٔ تونس توسط سواران کارتاژی غافلگیر شد و بیش از ۵۰۰ نیرو را از دست داد. فاجعهٔ بدتر برای رومیان هنگامی بود که ناوگانشان توسط کشتی‌های آتش رها شده توسط کارتاژی‌ها شعله‌ور شد. پس از شکست سخت ارتش روم در نفریس، کالپورنیوس پیسو در ۱۴۹ جایگزین مانیلیوس شد. در پاییز ۱۴۸، پیسو هنگام تلاش برای حمله به شهر آسپیس شکست خورد. او هیپاگرتا را نیز محاصره کرد، ولی ارتش او تا زمستان نتوانست کارتاژی‌ها را شکست دهد و وادار به عقب‌نشینی شد. پس از رسیدن خبر این شکست‌ها به روم، سیپیو جانشین او شد. دخالت سیپیو آمیلیانوس موجب نجات چهار گروه به دام افتاده در یک درهٔ عمیق شد. نفریس در زمستان ۱۴۷ یا ۱۴۶ به دست سیپیو سقوط کرد.
کارتاژی‌ها محاصرهٔ شهر را از ۱۴۹ تا بهار ۱۴۶ تحمل کردند و پس از سه سال، سیپیو شهر را تصرف کرد. علی‌رغم مقاومت سرسختانهٔ شهروندان کارتاژی، آنها به تدریج توسط ارتش بی‌شمار روم عقب رانده شدند و از بین رفتند.

## پس از جنگ
در اواخر محاصره، بسیاری از کارتاژی‌ها به دلیل گرسنگی مردند و بسیاری نیز در شش روز پایانی جنگ کشته شدند. پس از پایان جنگ، ۵۰ هزار کارتاژی باقی‌مانده، توسط فاتحان به بردگی فروخته شدند. کارتاژ برای ۱۷ روز در آتش سوخت؛ دیوارها و ساختمان‌های شهر کاملاً تخریب شدند. سرزمین‌های باقی‌ماندهٔ کارتاژ، ضمیمهٔ روم شدند و استان رومی آفریقا تشکیل شد.
اسناد معاصر جنگ نشان می‌دهند که زمین‌های پیرامون کارتاژ، زمین عمومی اعلام شدند و میان کشاورزان محلی، رومی و ایتالیایی تقسیم شدند. شمال آفریقا به منبع حیاتی غلات روم تبدیل شد. کارتاژ رومی بارانداز اصلی برای ارسال این منابع به پایتخت بود.
شمار زیادی از شهرهای کارتاژی توسط رومیان تصرف و بازسازی شدند. نمونه‌هایی از این شهرها، ولوبیلیس، شلاه و مگادور بودند. ولوبیلیس یکی از شهرهای مهم رومی بود که در منتهای غربی فتوحات روم قرار داشت. اوتیک نیز به عنوان مرکز استان رومی آفریقا انتخاب شد.

title: سومین جنگ پونی

wikitext:
{{Infobox military conflict
|conflict=جنگ سوم کارتاژ
|partof= [[جنگ‌های پونی]]
|image= [[پرونده:Carthage location 2.png|250px]]
|caption= موقعیت شهر کارتاژ
|date=۱۴۹–۱۴۶ پیش از میلاد{{سخ}}({{سن به سال، ماه، هفته و روز|year1=146|year2=۱۴۹}})
|place= [[تونس]]
|casus = برای کارتاژ، حملات [[نومیدیا]] با حمایت روم در ۱۵۱. برای روم، جنگ کارتاژ با نومیدیا برخلاف خواستهٔ رومیان
|result=پیروزی قاطع [[جمهوری روم|رومیان]]{{سخ}}تخریب کارتاژ و نابودی امپراتوری کارتاژ{{سخ}}روم کنترل غرب مدیترانه را به دست آورد.
|combatant1=[[پرونده:Spqrstone.jpg|25px]] [[جمهوری روم]]
|combatant2=[[پرونده:Carthage standard.svg|12px]] کارتاژ
|commander1=[[اسکیپیو امیلیانوس]]{{سخ}}مانیوس مانیلیوس{{سخ}}لوسیوس مارسیوس سنسوریوس{{سخ}}کالپورنیوس پیسو
|commander2=هاسدوربال{{سخ}}هیمیلکو فامیاس{{سخ}}بیتیاس{{سخ}}دیوژن
|strength1=۸۰ هزار نفر<ref name=scully/>
|strength2=
|casualties1=
|casualties2=۱۵۰<ref>{{Cite book|last1=Dutton |first1=Donald G. |title=The Psychology of Genocide, Massacres, and Extreme Violence: Why "normal" People Come to Commit Atrocities |url=https://archive.org/details/psychologygenoci00dutt |year=2007 |publisher=[[Greenwood Publishing Group]] |page=[https://archive.org/details/psychologygenoci00dutt/page/14 14] |isbn=978-0-275-99000-8}}</ref> تا ۲۵۰ هزار<ref>{{Cite book|last1=Friedman |first1=Mark |title=Genocide (Hot Topics) |year=2013 |publisher=Raintree |page=58 |isbn=978-1-4062-3508-1}}</ref> کشته شدند،{{سخ}}۵۰ هزار بازمانده به بردگی برده شدند<ref name=scull/>
}}
'''جنگ سوم کارتاژ''' (۱۴۹–۱۴۶ پیش از میلاد) سومین و آخرین [[جنگ‌های پونی|جنگ پونی]] میان مستعمرهٔ [[فنیقی‌ها|فنیقی]] در کارتاژ و [[جمهوری روم]] بود.

این جنگ در محدوده‌ای بسیار کوچکتر از دو جنگ پیشین انجام شد و تنها بر [[تونس]] تمرکز داشت. محاصرهٔ کارتاژ منجر به تخریب کامل شهر شد؛ همهٔ آنچه از قلمرو کارتاژ باقی‌مانده بود ضمیمهٔ روم شد و همهٔ مردم کارتاژ کشته یا به بردگی برده شدند. با پایان جنگ سوم کارتاژ، موجودیت مستقل کارتاژ از میان رفت.

== زمینه ==
در سال‌های میان جنگ‌های [[دومین جنگ کارتاژ|دوم]] و سوم کارتاژ، روم مشغول فتح امپراتوری‌های [[عصر هلنیستی|یونانی]] در شرق و سرکوب بی‌رحمانهٔ مردم [[هیسپانیا]] در غرب بود. کارتاژ که از متحدان و زمین‌هایشان (در [[سیسیل]]، [[ساردنیا]] و هیسپانیا) محروم شده‌بود، مجبور بود سالانه ۲۰۰ [[تالنت]] نقره به مدت ۵۰ سال خراج بپردازد.

به گفتهٔ [[آپیان]] سناتور [[کاتو]] معمولاً سخنرانی‌های خود را با جملهٔ «[[کارتاژ باید نابود شود|و البته من عقیده دارم کارتاژ باید نابود شود]]» به پایان می‌رساند. سناتور پوبلیوس کورنلیوس مخالف او بود و علاقه‌مند به روشی بود که کارتاژ نابود نشود و همیشه در مناظره‌ها پیروز بود.

در پیمان صلح پایان دومین جنگ کارتاژ مقرر شده‌بود که همهٔ اختلافات مرزی کارتاژ توسط [[سنای روم]] داوری شود و کارتاژ پیش از حرکت برای جنگ، به طور صریح نظر روم را جویا شود؛ بنابراین در دورهٔ ۵۰ ساله میان دو جنگ، کارتاژ مجبور بود همهٔ اختلافات مرزی با [[نومیدیا]]، که متحد روم بود، را به سنای روم بسپارد و تقریباً در همهٔ موارد به سود نومیدیا تصمیم‌گیری می‌شد.

در ۱۵۱ پیش از میلاد، پرداخت بدهی کارتاژ به روم کامل شد و از نظر کارتاژی‌ها پیمان منقضی شده‌بود.<ref>{{cite web|title=Third Punic War — To 151 B.C. |url=http://thirdpunicwar.wordpress.com/to-150-bc/|work=Third Punic War|publisher=Anonymous publisher via Wordpress.com |accessdate=3 November 2013}}</ref><ref name=French>{{cite book|last=French|first=Peter|title=War and Moral Dissonance|year=2010|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|isbn=0521169038|pages=302–303}}</ref> در حالی که رومی‌ها به این پیمان به چشم اعلام تبعیت دائمی کارتاژ از روم می‌نگریستند، همانند پیمان‌هایی که با متحدان ایتالیایی آن بسته بودند. هم‌چنین منقضی شدن خراج، یکی از انگیزه‌های اصلی روم برای حفظ صلح با کارتاژ را از میان می‌برد.

رومی‌ها دلایل دیگری نیز برای فتح کارتاژ و سرزمین‌های باقی‌ماندهٔ آن داشتند.<ref>{{cite web|author=Appian|title=History of Rome 66-70|url=http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_14.html#%A767|publisher=Livius.org|accessdate=3 November 2013|archive-date=۱۳ اكتبر ۲۰۱۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013042517/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_14.html#%A767|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Polybius|title=The Histories|url=http://ancienthistory.about.com/gi/o.htm?zi=1/XJ&zTi=1&sdn=ancienthistory&cdn=education&tm=242&f=00&su=p284.13.342.ip_&tt=2&bt=7&bts=0&zu=http://www.fordham.edu/halsall/ancient/polybius-punic3.html|publisher=Fordham University|accessdate=3 November 2013}}{{پیوند مرده|date=سپتامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref> در میانهٔ سدهٔ دوم پیش از میلاد، جمعیت شهر روم حدود ۴۰۰ هزار نفر و در حال افزایش بود. تغذیهٔ این جمعیت رو به رشد تبدیل به چالشی عمده می‌شد. زمین‌های کشاورزی پیرامون کارتاژ بیشترین تولید و بهترین دسترسی را داشتند و شاید ساده‌ترین زمین‌های کشاورزی قابل حصول بودند که هنوز به تصرف روم در نیامده بودند.

== دورهٔ جنگ ==
[[پرونده:Vitrine 3e guerre punique.jpg|بندانگشتی|بقایایی از جنگ سوم.]]
در خلال سال ۱۵۱ پیش از میلاد، نومیدیا حملهٔ ای را به خاک کارتاژ آغاز کرد و شهر [[اوروسکوپا]] را محاصره کرد. کارتاژ لشکرش را برای دفع مهاجم نومیدیایی به رهبری [[هاسدروبال]] بدون اینکه از روم اجازه بگیرد ارسال کرد. کارتاژ در نبرد شکست خورد و با تمدید پنجاه سالهٔ بدهی به نومیدیا جریمه شد. بلافاصله پس از آن، روم نارضایتی خود را از تصمیم کارتاژ به جنگ با همسایهٔ خود بدون اجازه روم نشان داد و به کارتاژ اعلام کرد که برای جلوگیری از جنگ باید مردم روم را راضی کند.

در سال ۱۴۹، روم به کارتاژ اعلام جنگ کرد. کارتاژی‌ها تلاش‌هایی برای آرام کردن روم کردند و قول گرفتند که اگر سیصد کودک از خانواده‌های توانمند به عنوان اسیر به روم بفرستند، کارتاژی‌ها حقوق، زمین‌ها و دولت خود را حفظ خواهند کرد. پس از اجرای این شرایط، شهر اوتیک که متحد کارتاژ بود، تسلیم روم شد و ارتش ۸۰ هزار نفری رومیان در آن شهر مستقر شد. [[کنسول روم|کنسول‌ها]] از کارتاژ درخواست کردند که بدون جنگ خلع سلاح شوند. پس از پذیرش این شرط، روم درخواست کرد که کارتاژی‌ها ۱۶ کیلومتر به سوی خشکی منتقل شوند و شهر باید سوزانده شود. پس از شنیدن این درخواست، کارتاژی‌ها مذاکرات را رها کردند و بلافاصله شهر محاصره شد.

پس از فرود آمدن بخش اصلی [[ارتش روم]] در اوتیک، مانیوس مانیلیوس و لوسیوس مارسیوس سنسوریوس حملهٔ دوجانبه‌ای را به کارتاژ ترتیب دادند، ولی این حمله توسط سرداران کارتاژی هاسدروبال و هیمیلکو دفع شد. دستهٔ سنسوریوس هنگام جمع‌آوری چوب در نزدیکی [[دریاچه تونس|دریاچهٔ تونس]] توسط سواران کارتاژی غافلگیر شد و بیش از ۵۰۰ نیرو را از دست داد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_20.html#%A797 Appian, ''Punica''] 97-99</ref> فاجعهٔ بدتر برای رومیان هنگامی بود که ناوگانشان توسط کشتی‌های آتش رها شده توسط کارتاژی‌ها شعله‌ور شد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_20.html#%A799 Appian, ''Punica''] 99</ref> پس از شکست سخت ارتش روم در نفریس، کالپورنیوس پیسو در ۱۴۹ جایگزین مانیلیوس شد. در پاییز ۱۴۸، پیسو هنگام تلاش برای حمله به شهر [[قلیبیه|آسپیس]] شکست خورد. او [[بنزرت|هیپاگرتا]] را نیز محاصره کرد، ولی ارتش او تا زمستان نتوانست کارتاژی‌ها را شکست دهد و وادار به عقب‌نشینی شد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_22.html#%A7110 Appian, ''Punica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019213251/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_22.html#%A7110 |date=۱۹ اكتبر ۲۰۱۲ }} 110</ref> پس از رسیدن خبر این شکست‌ها به روم، سیپیو جانشین او شد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_23.html#%A7112 Appian, ''Punica''] 112</ref> دخالت سیپیو آمیلیانوس موجب نجات چهار گروه به دام افتاده در یک درهٔ عمیق شد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_21.html#%A7101 Appian, ''Punica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919103410/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_21.html#%A7101 |date=۱۹ سپتامبر ۲۰۱۱ }} 102-105</ref> نفریس در زمستان ۱۴۷ یا ۱۴۶ به دست سیپیو سقوط کرد.<ref>[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_26.html#%A7126 Appian, ''Punica''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112175828/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_punic_26.html#%A7126 |date=۱۲ ژانویه ۲۰۱۲ }} 126-130</ref>

کارتاژی‌ها محاصرهٔ شهر را از ۱۴۹ تا بهار ۱۴۶ تحمل کردند و پس از سه سال، سیپیو شهر را تصرف کرد. علی‌رغم مقاومت سرسختانهٔ شهروندان کارتاژی، آنها به تدریج توسط ارتش بی‌شمار روم عقب رانده شدند و از بین رفتند.

== پس از جنگ ==
[[پرونده:Tunisie_Carthage_Ruines_08.JPG|بندانگشتی|خرابه‌های کارتاژ]]
در اواخر محاصره، بسیاری از کارتاژی‌ها به دلیل گرسنگی مردند و بسیاری نیز در شش روز پایانی جنگ کشته شدند. پس از پایان جنگ، ۵۰ هزار کارتاژی باقی‌مانده، توسط فاتحان به بردگی فروخته شدند.<ref name=scull>Scullard, Howard Hayes: ''A History of the Roman World, 753 to 146 BC.'' Routledge, 2002, page 316. {{شابک|0-415-30504-7}}</ref> کارتاژ برای ۱۷ روز در آتش سوخت؛ دیوارها و ساختمان‌های شهر کاملاً تخریب شدند. سرزمین‌های باقی‌ماندهٔ کارتاژ، ضمیمهٔ روم شدند و [[استان‌های روم|استان رومی]] [[آفریقا]] تشکیل شد.

اسناد معاصر جنگ نشان می‌دهند که زمین‌های پیرامون کارتاژ، زمین عمومی اعلام شدند و میان کشاورزان محلی، رومی و ایتالیایی تقسیم شدند. شمال آفریقا به منبع حیاتی غلات روم تبدیل شد. کارتاژ رومی بارانداز اصلی برای ارسال این منابع به پایتخت بود.

شمار زیادی از شهرهای کارتاژی توسط رومیان تصرف و بازسازی شدند. نمونه‌هایی از این شهرها، [[ولیلی|ولوبیلیس]]، شلاه و [[صویره|مگادور]] بودند. ولوبیلیس یکی از شهرهای مهم رومی بود که در منتهای غربی فتوحات روم قرار داشت. اوتیک نیز به عنوان مرکز استان رومی آفریقا انتخاب شد.<ref name=scully>Scullard, pages 310 and 316</ref>

== منابع ==
{{پانویس|۲|چپ‌چین=بله}}
{{جنگ‌های امپراتوری روم}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

[[رده:جنگ سوم کارتاژ]]
[[رده:تاریخ نظامی تونس]]
[[رده:جمهوری روم در سده ۲ (پیش از میلاد)]]
[[رده:درگیری‌های دهه ۱۴۰ (پیش از میلاد)]]
[[رده:نسل‌کشی‌ها]]
[[رده:جنگ‌های کارتاژ]]
[[رده:جنگ‌های جمهوری روم]]

title: جنگ سوم کارتاژ

تاریخ: ۱۴۹–۱۴۶ پیش از میلاد · (۳ سال)

موقعیت: تونس

نتایج: پیروزی قاطع رومیان · تخریب کارتاژ و نابودی امپراتوری کارتاژ · روم کنترل غرب مدیترانه را به دست آورد.

title: طرف‌های درگیر

جمهوری روم: کارتاژ

title: فرماندهان و رهبران

هاسدوربال · هیمیلکو فامیاس · بیتیاس · دیوژن

title: قوا

قوا: ۸۰ هزار نفر


text:
# اچ‌ام‌اس ویراگو (آر۷۵)
اچ‌ام‌اس ویراگو (آر۷۵) (به انگلیسی: HMS Virago (R75)) یک کشتی بود. این کشتی در سال ۱۹۴۳ ساخته شد.

title: اچ‌ام‌اس ویراگو (آر۷۵)

wikitext:
{|{{Infobox ship begin}}
|+اچ‌ام‌اس ویراگو (آر۷۵)
{{Infobox ship image
|Ship image= [[پرونده:HMS Virago 1943 IWM FL 9578.jpg|300px]]
}}
{{Infobox ship career
|Ship flag= {{shipboxflag|United Kingdom|naval}}
|Ship namesake=
|Ship laid down=۱۶ فوریه ۱۹۴۲
|Ship launched=۴ فوریه ۱۹۴۳
|Ship acquired=
|Ship ordered=۱ سپتامبر ۱۹۴۱
|Ship commissioned=۵ نوامبر ۱۹۴۳
|Ship christened=
|Ship completed=
|Ship original cost=
|Ship homeport=
|Ship motto=
|Ship nickname=
|Ship captured=
|Ship badge=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Ship displacement=
|Ship length=
|Ship beam=
|Ship height=
|Ship draught=
|Ship hold depth=
|Ship draft=
|Ship depth=
|Ship tonnage=
|Ship speed=
}}
|}'''اچ‌ام‌اس ویراگو (آر۷۵)''' {{انگلیسی|HMS Virago (R75)}} یک کشتی بود. این کشتی در سال [[۱۹۴۳ (میلادی)|۱۹۴۳]] ساخته شد.
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=HMS_Virago_(R75)&oldid=581191835|عنوان = HMS Virago (R75)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۹ دسامبر ۲۰۱۳}}

{{کشتی-خرد}}

[[رده:کشتی‌های ۱۹۴۳ (میلادی)]]
[[رده:کشتی‌های ساخت بریتانیا]]
[[رده:کشتی‌های ساخت سوان هانتر]]
[[رده:کشتی‌های ساخته شده در رود تاین]]
[[رده:ناوچه‌های بریتانیا در جنگ سرد]]
[[رده:ناوشکن‌های بریتانیا در جنگ جهانی دوم]]
[[رده:ناوشکن‌های بریتانیا در جنگ سرد]]

title: پیشینه

سفارش ساخت: ۱ سپتامبر ۱۹۴۱

آباندازی: ۱۶ فوریه ۱۹۴۲

آغاز کار: ۴ فوریه ۱۹۴۳

اعزام: ۵ نوامبر ۱۹۴۳


text:
# هایکو (سیستم‌عامل)
هایکو (به انگلیسی: haiku) یک سیستم‌عامل آزاد و متن باز است که از سیستم عامل بی‌اواس؛ الگو گرفته‌است و برای کامپیوترهای شخصی توسعه خواهد یافت و تاکنون دو نسخه آلفا از آن منتشر شده . هایکو به معنای شعر سه سطری ژاپنی است.

## تاریخچه
هایکو با نام openBeOS در سال ۲۰۰۱ منتشر شد، سالی که Be,inc توسط پالم خریدار شد و توسعه BeOS پایان یافت. پروژه openBeOS ایجاد شده بود تا جامعه کاربران BeOS را زنده کند و جایگزینی متن‌باز و آزاد برای آن به وجود بیاورد.

## توسعه
هایکو با زبان c++ توسعه می‌یابد و دارای API شی‌گرا است که KIT نامیده می‌شود

## سازگاری با BeOS
هایکو با BeOS سازگار بوده و نرم‌افزارهای آن را پشتیبانی خواهد کرد.

title: هایکو (سیستم‌عامل)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات سیستم‌عامل
|نام                       = هایکو
|نشان                      = Haikulogov2.png
|اندازه نشان               = 200px
|تصویر                     = VirtualBox HaikuOS R1B2 54154 111 ENG 01 03 2021 18 32 37.png
|اندازه تصویر              = 300px
|توضیح تصویر               =
|توسعه‌دهنده                = پروژه هایکو
|شرکت سازنده               = Haiku inc
|خانواده                   = [[بی‌اواس]]
|نوع هسته                  = [[کرنل هیبرید|هیبرید]]
|نوع منبع                  = [[نرم‌افزار آزاد و متن‌باز]]
|پلاتفرم                    = x86
|تاریخ اولین انتشار        =
|آخرین نسخه پایدار         =
|تاریخ آخرین نسخه پایدار   =
|آخرین نسخه آزمایشی        =
|تاریخ آخرین نسخه آزمایشی  =
|روش بروزرسانی             =
|برنامه مدیریت بسته‌ها      =
|واسط کاربری پیش‌فرض        =
|پروانه                    = [[اجازه‌نامه ام‌آی‌تی]]
|وضعیت                     =
|وب‌گاه                     = [http://haiku-os.org/ haiku-os.org]
|وضعیت پشتیبانی            =
}}
'''هایکو''' {{انگلیسی|haiku}} یک [[سیستم‌عامل]] [[نرم‌افزار آزاد|آزاد]] و [[متن باز]] است<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Haiku_os</ref> که از سیستم عامل [[بی‌اواس]]؛ الگو گرفته‌است و برای [[کامپیوتر شخصی|کامپیوترهای شخصی]] توسعه خواهد یافت و تاکنون دو نسخه آلفا از آن منتشر شده . [[هایکو]] به معنای شعر سه سطری ژاپنی است.<ref name="test">[http://www.haiku-os.org/about/faq Where does the name Haiku come from?]، General FAQ.</ref>

== تاریخچه ==
هایکو با نام openBeOS در سال ۲۰۰۱ منتشر شد، سالی که Be,inc توسط پالم خریدار شد و توسعه [[بی‌ای‌اواس|BeOS]] پایان یافت. پروژه openBeOS ایجاد شده بود تا جامعه کاربران BeOS را زنده کند و جایگزینی متن‌باز و آزاد برای آن به وجود بیاورد.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Haiku_(operating_system)</ref>

== توسعه ==
هایکو با زبان c++ توسعه می‌یابد و دارای API شی‌گرا است که KIT نامیده می‌شود

== سازگاری با BeOS ==
هایکو با BeOS سازگار بوده و نرم‌افزارهای آن را پشتیبانی خواهد کرد.

== جستارهای وابسته ==
{{درگاه|نرم‌افزار آزاد}}
* [[مقایسه سیستم‌عامل‌های متن‌باز]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
* [http://www.haiku-os.org وب‌گاه پروژه هایکو]
* [https://web.archive.org/web/20191020202131/http://www.haikuzone.net/ وب‌گاه خبرهای هایکو]
* [http://www.haiku-inc.org شرکت(بنیاد) هایکو]
{{نرم‌افزار آزاد و متن‌باز}}
{{FOSS}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
{{سیستم‌عامل}}

[[رده:هایکو (سیستم‌عامل)]]
[[رده:سیستم‌عامل‌های آزاد]]
[[رده:سیستم‌عامل‌های اکس۸۶]]
[[رده:نرم‌افزارهای آزاد نوشته‌شده با سی++]]
[[رده:نرم‌افزارهای دارای اجازه‌نامه ام‌آی‌تی]]
[[رده:نرم‌افزارهای ۲۰۰۲ (میلادی)]]
[[رده:سیستم‌عامل‌های ایکس۸۶–۶۴]]

title: هایکو

توسعهدهنده: پروژه هایکو

خانواده: بی‌اواس

مدل منبع: نرم‌افزار آزاد و متن‌باز

مخزن: - git.haiku-os.org/haiku

گونه هسته: هیبرید

پروانه: اجازه‌نامه ام‌آی‌تی


text:
# بنیاد (مجموعه کتاب)
مجموعه کتاب بنیاد توسط نویسندهٔ آمریکایی ایزاک آسیموف نوشته شده‌است. این مجموعه در ابتدا به صورت سری داستانهایی کوتاه در فاصلهٔ سالهای ۵۰–۱۹۴۲ چاپ شد و سپس در فاصلهٔ سال‌های ۵۳–۱۹۵۱ در قالب سه کتاب منتشر شد. برای حدود سی سال مجموعه فقط شامل سه‌گانه بود: بنیاد، بنیاد و امپراتوری، و بنیاد دوم. در سال ۱۹۶۶، به این سه‌گانه جایزهٔ بهترین مجموعهٔ همهٔ دوران‌ها اهدا شد (تنها یک بار در 'جایزه هوگو چنین اتفاقی افتاد). در سال ۱۹۸۱ آسیموف شروع به افزودن کتاب‌های تازه‌ای به مجموعه کرد، دو دنباله: لبهٔ بنیاد، و بنیاد و زمین؛ و دو پیش‌درآمد: سرآغاز بنیاد، و پیشبرد بنیاد. آسیموف در این کتابها مجموعهٔ بنیاد خود را با مجموعهٔ ربات و مجموعهٔ امپراتوری کهکشانی پیوند می‌دهد و همه را در یک هستیِ فرضی قرار می‌دهد.
داستان بر این قرار است که در غروب امپراتوری کهکشانی، ریاضی‌دانی به نام هَری سِلدون، روان‌تاریخ را بنیان می‌گذارد، دانشی که می‌توان آیندهٔ جمعیت‌های بزرگ را به کمکش پیش‌بینی کرد. او برای آمادگی در مقابلِ سقوط امپراتوری و عصر تاریکِ ۳۰٬۰۰۰ سالهٔ پس از آن، برنامه‌ای را طرح‌ریزی می‌کند که می‌تواند دورهٔ پس از فروپاشی را به ۱٬۰۰۰ سال کاهش دهد. او برای اجرای برنامه‌اش دو بنیاد را پایه می‌گذارد تا نگهدارِ عصارهٔ علم و تمدن باشند، و بتوانند امپراتوری کهکشانی جدیدی را شکل دهند.
یک ویژگی مهم نظریهٔ سلدون، که در علوم اجتماعی در دنیای واقعی به اهمیت آن می‌پردازند، این اصل است که: اگر جمعیتی از پیش‌بینیِ رفتارش آگاهی یابد، کردار جمعیِ خودآگاهش غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.

## تاریخچهٔ انتشار

### پیشینه
در سال ۱۹۴۱ آسیموف پس از جلسه‌ای با جان کمبل (سردبیر علمی-تخیلی شگفت‌انگیز) با الهام از کتاب ادوارد گیبون با عنوان تاریخ انحطاط و سقوط امپراتوری روم، شروع به نوشتن مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه می‌کند. در فاصلهٔ مِی ۱۹۴۲ تا ژانویهٔ ۱۹۵۰ تعداد این داستان‌های (رمان‌های) کوتاه به هشت می‌رسد. برای انتشار اولین کتاب سه‌گانه در سال ۱۹۵۱، آسیموف چهار داستان کوتاه (از میانِ هشت تای ذکر شده) را برمی‌گزیند و بخش تازه‌ای را به آنها به عنوان پنجمین بخش اضافه می‌کند (که البته این بخش از نظر داستانی در ابتدای کتاب بنیاد می‌آید).
دو کتاب بعدیِ سه‌گانه با فاصله‌های یک ساله منتشر می‌شوند و هر کدام شامل دو داستان (رمان) کوتاه از چهار داستان باقیمانده هستند.
پس از وقفه‌ای نزدیک به سی سال، آسیموف دوباره به سراغ مجموعهٔ بنیاد می‌رود و تا پایان عمر دو رمان دنباله و سپس دو رمان پیش‌درآمد به آنها اضافه می‌کند (پیشبرد بنیاد پس از مرگ او منتشر می‌شود).

### سه‌گانه
اما ترتیب نگارش این داستان‌ها متفاوت از خط داستانی آن‌هاست. حقیقت این است که آسیموف در سال ۱۹۵۱ نگارش سه‌گانهٔ بنیاد را آغاز کرد. او در سال ۱۹۵۱، بنیاد، در سال ۱۹۵۲ بنیاد و امپراتوری و در سال ۱۹۵۳، بنیاد دوم را نگاشت.
او برای نوشتن این داستان از ظهور و سقوط امپراتوری روم الهام گرفت. کتاب‌های سه‌گانه به صورت مجموعه داستان‌هایی نوشته شدند که ربط مستقیمی به هم نداشتند اما در یک هستی اتفاق می‌افتادند. دنیای سه‌گانه، امپراتوری رو به زوال کهکشانی است. آسیموف در این مجموعه امپراتوری را به تصویر کشیده که دوازده هزار سال است پا بر جاست و از بیست و پنج میلیون سیاره مسکونی تشکیل شده‌است. ریاضی‌دانی به نام هری سلدون راهی می‌یابد تا با استفاده از ریاضیات سیر آیندهٔ تاریخ را پیشگویی کند. او این دانش جدید را «روان‌تاریخ» می‌نامد و با استفاده از آن سقوط قریب‌الوقوع امپراتوری کهکشانی را پیش‌بینی می‌کند. سه‌گانه شامل کتابهای بنیاد، بنیاد و امپراتوری، و بنیاد دوم است.

### رمان‌های دنباله و پیش‌درآمد
آسیموف خود می‌گوید به علت اصرار خوانندگان و ناشر، دوباره سراغ مجموعهٔ بنیاد رفت؛ از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۳ چهار رمان دیگر به سه‌گانهٔ بنیاد افزود، که نتیجهٔ آن هفتگانه‌ای شد که فهرست آن قبل‌تر ذکر شد.
سال نگارش و انتشار این چهار رمان عبارت است:
- سرآغاز بنیاد: ۱۹۸۸
- پیشبرد بنیاد: ۱۹۹۳
- لبهٔ بنیاد: ۱۹۸۱
- بنیاد و زمین: ۱۹۸۶

اولین کتابی که به سه‌گانه افزوده شد، جلد ششم آن (به ترتیب خط داستانی) بود، که البته در آن زمان جلد چهارم محسوب می‌شد و ماجراهای بنیاد، بعد از جلد سوم آن را دنبال می‌کرد.
کتاب بعدی که آسیموف نوشت، جلد آخر آن یعنی بنیاد و زمین بود.
بعدها آسیموف احساس کرد باید قدری بیشتر دربارهٔ بنیاد توضیح بدهد (و احتمالاً باز هم اصرار خوانندگان و ناشران در این زمینه نقش داشت) برای همین جلد اول مجموعه، تحت عنوان سرآغاز بنیاد را نوشت. آخرین داستان بلند مجموعهٔ بنیاد و آخرین داستان بلندی که آیزاک آسیموف نوشت، پیشبرد بنیاد نام دارد و در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. این داستان ادامهٔ کتاب اول است و ماجراهای آن مربوط به زندگی شخصیت اول، کتاب اول می‌باشد.

## مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف
آسیموف داستان‌های بلند و کوتاه بسیاری نگاشته‌است، مهم‌ترین آثار او کتاب‌ها و داستان‌هایی هستند که به نام مجموعهٔ بنیاد شناخته می‌شوند. کتاب‌های اصلی مجموعهٔ بنیاد هفت جلد هستند، که به ترتیب خط داستانی عبارتند از:
| سری              | عنوان             | سال  |
| ---------------- | ----------------- | ---- |
| رمان‌های پیش‌درآمد | سرآغاز بنیاد      | ۱۹۸۸ |
| رمان‌های پیش‌درآمد | پیشبرد بنیاد      | ۱۹۹۳ |
| سه‌گانه اصلی      | بنیاد             | ۱۹۵۱ |
| سه‌گانه اصلی      | بنیاد و امپراتوری | ۱۹۵۲ |
| سه‌گانه اصلی      | بنیاد دوم         | ۱۹۵۳ |
| رمان‌های دنباله   | لبه بنیاد         | ۱۹۸۲ |
| رمان‌های دنباله   | بنیاد و زمین      | ۱۹۸۶ |

### ۳. بنیاد (۱۹۵۱)
این کتاب شامل پنج بخش است. بخش اول با عنوان «روان‌تاریخ‌دان‌ها» در سال ۰ (صفر) ع.ب. (عصر بنیاد) اتفاق می‌افتد و شخصیت اول آن هری سلدون (بنیانگذار دانش روان‌تاریخ) است. بخش دوم با عنوان «دانش‌نامه‌نویسان» در سال ۵۰ ع.ب. روی می‌دهد و قهرمان آن سالوور هاردین است. زمانِ بخش سوم با عنوان «شهرداران» سال ۸۰ ع.ب. است و همچنان محورش شهردار ترمینوس (هاردین) است. بخش چهارم که کوتاهترین بخش کتاب است با عنوان «تاجران» در حدود ۱۳۵ ع.ب. می‌گذرد. در آخرین بخش کتاب (شاهزاده-بازرگانان) قهرمان تازه‌ای (هُبِر مَلو) پیدا می‌شود که راه تازه‌ای در مدیریت بنیاد در پیش می‌گیرد (در حدود ۱۵۵ ع. ب).

## تاریخ آیندهٔ نادقیق آسیموف
در بهار ۱۹۵۵، آسیموف تاریخ آیندهٔ داستان‌هایش را منتشر کرد که دربرگیرندهٔ فرایندهای فکری او تا آن زمان دربارهٔ جهان بنیاد است. بنا به یادداشت سردبیر «این طرح از ابتدا به عنوان الگویی پایدار شکل نگرفته بود و فقط یک‌چهارم کارهای او را در بر می‌گیرد.» به همین خاطر تاریخ‌گذاری مجموعهٔ بنیاد تقریبی و ناسازگار است.
برآورد آسیموف این است که مجموعهٔ بنیادش در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال بعد اتفاق می‌افتد، و هری سلدون در ۴۷٬۰۰۰ دوران مشترک به دنیا می‌آید. در حدود همین زمان، امپراتور آینده کلئون اول در ترانتور، پایتخت امپراتوری، به دنیا می‌آید؛ که ۷۸ سال قبل از عصر بنیاد (ع. ب) و رویدادهای سه‌گانهٔ اصلی بنیاد است. پس از به سلطنت رسیدن کلئون، ریاضی‌دانی با نام هری سلدون از هلیکان به ترانتور می‌آید تا نظریهٔ روان‌تاریخ خود که سقوط امپراتوری را پیش‌بینی می‌کند، طرح کند؛ و این منجر به رویدادهای سرآغاز بنیاد می‌شود. پیشبرد بنیاد داستان را از چند سال بعد ادامه می‌دهد که امپراتور ترور شده و سلدون از سیاست کناره می‌گیرد.
رویدادهای کتاب آغازین بنیاد (ابتدا به صورت چندین داستان کوتاه در علمی-تخیلی شگفت‌انگیز چاپ شد) در واقع شروع عصر بنیاد به شکل حقیقی است. به گفتهٔ آسیموف او می‌خواست که این اتفاق در حدود ۴۷٬۰۰۰ دوران مشترک رخ دهد که امپراتوری در حال زوال با بنیاد رو به رشد وارد جنگ می‌شود، و بنیاد چند قرن بعد به قدرت غالب تبدیل می‌شود. پس از آن رویدادهای بنیاد و امپراتوری آغاز می‌شود که شامل ظهور غیرقابل پیش‌بینی میول می‌شود که به لطف توانایی‌های جهش‌یافتهٔ خود، بنیاد را شکست می‌دهد.
رویدادهای بنیاد دوم روایت تاریخ جستجو برای بنیاد دوم و شکست میول توسط آن، و کشمکش‌هایش با بقایای بنیاد اول برای جلوگیری از «عصر تاریکی» می‌باشد. تخمین آسیموف این است که ظهور و سقوط میول در حدود ۴۷٬۳۰۰ دوران مشترک است.
لبه بنیاد ۵۰۰ سال پس از برپایی بنیاد، جدا از سه‌گانهٔ اصلی روی می‌دهد. رویدادهای بنیاد و زمین بلافاصله پس از آن دربارهٔ انتخاب راه سومی متفاوت از بینش‌های در تضاد دو بنیاد است. بنا به گفتهٔ آسیموف، دومین امپراتوری کهکشانی در ۴۸٬۰۰۰ دوران مشترک، ۱٬۰۰۰ سال پس از رویدادهای اولین رمان بنیان‌گذاری می‌شود.
آسیموف شخصاً گفت که تاریخ درونی داستانش «در واقع ساختگی و موردی بود. ارجاع‌های متقابلم به هنگام خطور کردن به ذهنم درون رمان‌ها پرتاپ می‌شوند و از یک تاریخ منسجم برنمی‌آیند… اگر خواننده‌ای داستان‌هایم را بادقت بررسی کند و دریابد که تاریخ‌گذاری‌هایم از نظر درونی ناسازگار هستند، تنها می‌توانم بگویم که تعجب نمی‌کنم.»

## داستان‌های رخ داده در جهان ربات/امپراتوری/بنیاد
همچنان‌که قبلاً اشاره شد آسیموف مجموعه‌های ربات، امپراتوری و بنیاد خود را با هم پیوند می‌دهد. رمان‌های زیر به ترتیب خط داستانی مرتب شده‌اند:
1. من، ربات (۱۹۵۰)، ۹ داستان کوتاه دربارهٔ ربات‌ها، در قرن ۲۱ بر روی زمین
2. مرد پوزیترونی (۱۹۹۲)، رمانی تکی که آسیموف همراه با رابرت سیلوربرگ نوشت (بر اساس داستان کوتاهی از خودش با نام مرد دویست‌ساله) (۱۹۷۶)، در قرن ۲۲ تا ۲۴
3. نمسیس (۱۹۸۹)، رمانی تکی در قرن ۲۳
4. غارهای پولادی (۱۹۵۴)، اولین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی زمین[۱۵]
5. خورشید عریان (۱۹۵۷)، دومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی سولاریا[۱۵]
6. روباتهای سپیده دم (۱۹۸۳)، سومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی آرورا
7. روباتها و امپراتوری (۱۹۸۵)، چهارمین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۷ بر روی زمین، سولاریا و آرورا
8. ستارگان همچون غبار (۱۹۵۱)، اولین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و قبل از شکل‌گیری امپراتوری کهکشانی
9. جریان‌های فضا (۱۹۵۲)، دومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و در زمانی که ترانتور در حال ایجاد امپراتوری کهکشانی است
10. قلوه سنگی در آسمان (۱۹۵۰)، سومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد بر روی زمین در حالی که امپراتوری کهکشانی ایجاد شده
11. سرآغاز بنیاد (۱۹۸۸)، اولین کتاب مجموعهٔ بنیاد
12. پیشبرد بنیاد (۱۹۹۳)، دومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
13. بنیاد (۱۹۵۱)، سومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
14. بنیاد و امپراتوری (۱۹۵۲)، چهارمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
15. بنیاد دوم (۱۹۵۳)، پنجمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
16. لبهٔ بنیاد (۱۹۸۲)، ششمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
17. بنیاد و زمین (۱۹۸۶)، هفتمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
18. پایان ابدیت (۱۹۵۵)، رمانی تکی

## دنباله‌ها
پس از مرگ آسیموف سه دنبالهٔ دیگر برای بنیاد نوشته شد:
- خطر بنیاد (نوشتهٔ گریگوی بنفورد)
- بنیاد و آشوب (نوشتهٔ گرگ بیر)
- موفقیت بنیاد (نوشتهٔ دیوید برین)

## برگردان فارسی
هر ۷ جلد این مجموعه به زبان فارسی برگردانده شده‌اند، سه‌گانه اول با نام‌های «ظهور امپراتوری کهکشان‌ها» به ترجمهٔ محمد فیروزبخت (۱۳۷۱)، «جنگ امپراتوری کهکشان‌ها» (۱۳۷۲) و «سقوط امپراتوری کهکشان‌ها» (هر دو به ترجمهٔ حسن اصغری) توسط انتشارات شقایق و چهارگانه بعدی توسط «چاپ و نشر بنیاد» (هر چهار کتاب به ترجمهٔ پیمان اسماعیلیان خامنه) به عرصه طبع رسیده‌است. انتشارات پاسارگاد نیز جلد دوم این مجموعه را به چاپ رسانده‌است. همچنین کتابی تحت عنوان «آخرین بنیاد کهکشانی» (نشر دنیای قلم - ۱۳۷۵) در ایران به چاپ رسیده که مجموعه‌ای است از داستان‌های علمی/تخیلی فرهاد ارکانی و ایزاک آسیموف؛ آخرین داستان این مجموعه به شیوه‌ای تخیلی به نحوهٔ شکل‌گیری سری کتاب‌های بنیاد توسط آسیموف می‌پردازد. انتشارات کتابسرای تندیس عناوین «بنیاد»، «بنیاد و امپراتوری» و «بنیاد دوم» را در سال ۱۳۹۹ و دو کتاب پس‌در‌آمد «لبه‌ی بنیاد» و «بنیاد و زمین» را در سال ۱۴۰۱، همگی به ترجمه‌ی حسین شهرابی، منتشر کرد.

## شخصیت‌های اصلی
- هری سلدون
- آر. جیسکارد
- آر. دانیل اولیواو
- الیاس بیلی
- دورس ونابیلی
- رایش سلدون
- وندا سلدون
- استتین پالور
- مانلا دوبانکو
- سالوور هاردین
- هوبر مالو
- توران دارل
- بیتا دارل
- هان پریچر
- ابلینگ میس
- میول
- پریم پالور
- آرکادی دارل
- مان لی کامپور
- هارلا برانو
- یانوف پلورات
- گولان تروایز
- استور گندیبال
- نووی
- بلیس

title: بنیاد (مجموعه کتاب)

wikitext:
{{Infobox book series
| name          = بنیاد (مجموعه کتاب)
| image         =  Foundation gnome.jpg
| image_caption = روکش جلدِ چاپ اول ''[[بنیاد (رمان)|بنیاد]]''
| books         = {{Plain list |
* ''[[سرآغاز بنیاد]]''
* ''[[پیشبرد بنیاد]]''
* ''[[بنیاد (رمان)|بنیاد]]''
* ''[[بنیاد و امپراتوری]]''
* ''[[بنیاد دوم]]''
* ''[[لبه بنیاد|لبهٔ بنیاد]]''
* ''[[بنیاد و زمین]]''
}}
| author        = [[ایزاک آسیموف]]
| country       = ایالات متحده
| language      = انگلیسی
| genre         = [[علمی-تخیلی]]
| publisher     = ''مجلهٔ شگفت‌آور'', انتشارات نوم، اِسپِکترا، دابل‌دِی
| pub_date      = ۱۹۴۲–۱۹۹۳
| media_type    = چاپ
}}
مجموعه کتاب '''بنیاد''' توسط نویسندهٔ آمریکایی [[ایزاک آسیموف]] نوشته شده‌است. این مجموعه در ابتدا به صورت سری داستانهایی کوتاه در فاصلهٔ سالهای ۵۰–۱۹۴۲ چاپ شد و سپس در فاصلهٔ سال‌های ۵۳–۱۹۵۱ در قالب سه کتاب منتشر شد. برای حدود سی سال مجموعه فقط شامل سه‌گانه بود: [[بنیاد (رمان)|بنیاد]]، [[بنیاد و امپراتوری]]، و [[بنیاد دوم]]. در سال ۱۹۶۶، به این سه‌گانه جایزهٔ ''بهترین مجموعهٔ همهٔ دوران‌ها'' اهدا شد (تنها یک بار در '[[جایزه هوگو]] چنین اتفاقی افتاد).<ref dir=ltr>{{cite web| url=http://www.thehugoawards.org/hugo-history/1966-hugo-awards/| title=1966 Hugo Awards| publisher=[[Hugo Award]]| website=thehugoawards.org| access-date=July 28, 2017}}</ref><ref dir=ltr>{{cite web| url=http://www.nesfa.org/data/LL/Hugos/hugos1966.html| title=The Long List of Hugo Awards, 1966| access-date=July 28, 2017| publisher=[[New England Science Fiction Association]]| archive-date=۳ آوریل ۲۰۱۶| archive-url=https://web.archive.org/web/20160403182439/http://www.nesfa.org/data/LL/Hugos/hugos1966.html| url-status=dead}}</ref> در سال ۱۹۸۱ آسیموف شروع به افزودن کتاب‌های تازه‌ای به مجموعه کرد، دو دنباله: [[لبه بنیاد|لبهٔ بنیاد]]، و [[بنیاد و زمین]]؛ و دو پیش‌درآمد: [[سرآغاز بنیاد]]، و [[پیشبرد بنیاد]]. آسیموف در این کتابها مجموعهٔ بنیاد خود را با [[ربات (مجموعه کتاب)|مجموعهٔ ربات]] و مجموعهٔ امپراتوری کهکشانی پیوند می‌دهد و همه را در یک هستیِ فرضی قرار می‌دهد.

داستان بر این قرار است که در غروب امپراتوری کهکشانی، ریاضی‌دانی به نام ''هَری سِلدون''، ''روان‌تاریخ'' را بنیان می‌گذارد، دانشی که می‌توان آیندهٔ جمعیت‌های بزرگ را به کمکش پیش‌بینی کرد. او برای آمادگی در مقابلِ سقوط امپراتوری و عصر تاریکِ ۳۰٬۰۰۰ سالهٔ پس از آن، برنامه‌ای را طرح‌ریزی می‌کند که می‌تواند دورهٔ پس از فروپاشی را به ۱٬۰۰۰ سال کاهش دهد. او برای اجرای برنامه‌اش دو بنیاد را پایه می‌گذارد تا نگهدارِ عصارهٔ علم و تمدن باشند، و بتوانند امپراتوری کهکشانی جدیدی را شکل دهند.

یک ویژگی مهم نظریهٔ سلدون، که در [[علوم اجتماعی]] در دنیای واقعی به اهمیت آن می‌پردازند، این اصل است که: اگر جمعیتی از پیش‌بینیِ رفتارش آگاهی یابد، کردار جمعیِ خودآگاهش غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.<ref dir=ltr>{{Cite journal|last=Kashyap|first=Ravi|date=April 2014|title=The Circle of Investment: Connecting the Dots of the Portfolio Management Cycle – Under the Purview of the Uncertainty Principle of the Social Sciences|journal=International Journal of Economics and Finance|volume=6|issue=5|doi=10.5539/ijef.v6n5p244|arxiv=1603.06047|s2cid=59037848}}</ref>

== تاریخچهٔ انتشار ==
=== پیشینه ===
در سال ۱۹۴۱ آسیموف پس از جلسه‌ای با [[جان دبلیو. کمبل|جان کمبل]] (سردبیر [[علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت|''علمی-تخیلی شگفت‌انگیز'']]) با الهام از کتاب [[ادوارد گیبون]] با عنوان [[انحطاط و سقوط امپراتوری روم|''تاریخ انحطاط و سقوط امپراتوری روم'']]، شروع به نوشتن مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه می‌کند.<ref dir="ltr">Asimov, Isaac. ''La edad de oro II''. Plaza & Janes. 1987. pp. 252–253 (Spanish language translation of [[The Early Asimov]]) See afterword for the "Legal Rites" story.</ref> در فاصلهٔ مِی ۱۹۴۲ تا ژانویهٔ ۱۹۵۰ تعداد این داستان‌های (رمان‌های) کوتاه به هشت می‌رسد. برای انتشار اولین کتاب سه‌گانه در سال ۱۹۵۱، آسیموف چهار [[داستان کوتاه]] (از میانِ هشت تای ذکر شده) را برمی‌گزیند و بخش تازه‌ای را به آنها به عنوان پنجمین بخش اضافه می‌کند (که البته این بخش از نظر داستانی در ابتدای کتاب بنیاد می‌آید).

دو کتاب بعدیِ سه‌گانه با فاصله‌های یک ساله منتشر می‌شوند و هر کدام شامل دو داستان (رمان) کوتاه از چهار داستان باقیمانده هستند.<ref dir=ltr>{{cite book |author=Isaac Asimov|title=Foundation's Edge |publisher=Spectra |location=Halmstad |year=1982 |isbn=978-0-553-29338-8}}</ref>

پس از وقفه‌ای نزدیک به سی سال، آسیموف دوباره به سراغ ''مجموعهٔ بنیاد'' می‌رود و تا پایان عمر دو رمان دنباله و سپس دو رمان پیش‌درآمد به آنها اضافه می‌کند ([[پیشبرد بنیاد]] پس از مرگ او منتشر می‌شود).

=== سه‌گانه ===
اما ترتیب نگارش این داستان‌ها متفاوت از خط داستانی آن‌هاست. حقیقت این است که [[آسیموف]] در سال ۱۹۵۱ نگارش سه‌گانهٔ بنیاد را آغاز کرد. او در سال ۱۹۵۱، [[بنیاد (رمان)|بنیاد]]، در سال ۱۹۵۲ [[بنیاد و امپراتوری]] و در سال ۱۹۵۳، [[بنیاد دوم]] را نگاشت.

او برای نوشتن این داستان از ظهور و سقوط امپراتوری روم الهام گرفت. کتاب‌های سه‌گانه به صورت مجموعه داستان‌هایی نوشته شدند که ربط مستقیمی به هم نداشتند اما در یک هستی اتفاق می‌افتادند. دنیای سه‌گانه، امپراتوری رو به زوال کهکشانی است. آسیموف در این مجموعه امپراتوری را به تصویر کشیده که دوازده هزار سال است پا بر جاست و از بیست و پنج میلیون سیاره مسکونی تشکیل شده‌است. ریاضی‌دانی به نام [[هری سلدون]] راهی می‌یابد تا با استفاده از [[ریاضیات]] سیر آیندهٔ [[تاریخ]] را پیشگویی کند. او این دانش جدید را «[[روان‌تاریخ]]» می‌نامد و با استفاده از آن سقوط قریب‌الوقوع [[امپراتوری]] [[کهکشان]]ی را پیش‌بینی می‌کند. سه‌گانه شامل کتابهای بنیاد، بنیاد و امپراتوری، و بنیاد دوم است.

=== رمان‌های دنباله و پیش‌درآمد ===
آسیموف خود می‌گوید به علت اصرار خوانندگان و ناشر، دوباره سراغ مجموعهٔ بنیاد رفت<ref dir=ltr>{{cite book |author=Isaac Asimov|title=Foundation and Earth |publisher=Spectra |location=Halmstad |year=2004 |isbn=978-0-553-58757-9 |url=https://archive.org/details/foundationearth00asimrich}}</ref>؛ از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۳ چهار رمان دیگر به سه‌گانهٔ بنیاد افزود، که نتیجهٔ آن هفتگانه‌ای شد که فهرست آن قبل‌تر ذکر شد.
سال نگارش و انتشار این چهار رمان عبارت است:
* [[سرآغاز بنیاد]]: ۱۹۸۸
* [[پیشبرد بنیاد]]: ۱۹۹۳
* [[لبه بنیاد|لبهٔ بنیاد]]: ۱۹۸۱
* [[بنیاد و زمین]]: ۱۹۸۶

اولین کتابی که به سه‌گانه افزوده شد، جلد ششم آن (به ترتیب خط داستانی) بود، که البته در آن زمان جلد چهارم محسوب می‌شد و ماجراهای بنیاد، بعد از جلد سوم آن را دنبال می‌کرد.

کتاب بعدی که [[آسیموف]] نوشت، جلد آخر آن یعنی [[بنیاد و زمین]] بود.

بعدها [[آسیموف]] احساس کرد باید قدری بیشتر دربارهٔ بنیاد توضیح بدهد (و احتمالاً باز هم اصرار خوانندگان و ناشران در این زمینه نقش داشت) برای همین جلد اول مجموعه، تحت عنوان [[سرآغاز بنیاد]] را نوشت. آخرین داستان بلند مجموعهٔ بنیاد و آخرین داستان بلندی که [[آیزاک آسیموف]] نوشت، [[پیشبرد بنیاد]] نام دارد و در سال ۱۹۹۳ منتشر شد. این داستان ادامهٔ کتاب اول است و ماجراهای آن مربوط به زندگی شخصیت اول، کتاب اول می‌باشد.

== مجموعه رمان‌های بنیاد آسیموف ==
[[آسیموف]] داستان‌های بلند و کوتاه بسیاری نگاشته‌است، مهم‌ترین آثار او کتاب‌ها و داستان‌هایی هستند که به نام مجموعهٔ بنیاد شناخته می‌شوند. کتاب‌های اصلی مجموعهٔ بنیاد هفت جلد هستند، که به ترتیب خط داستانی عبارتند از:

{| class="wikitable sortable"
!سری
!عنوان
!سال
|-
| rowspan="2" |رمان‌های پیش‌درآمد
|''[[سرآغاز بنیاد]]''
|۱۹۸۸
|-
|''[[پیشبرد بنیاد]]''
|۱۹۹۳
|-
| rowspan="3" |سه‌گانه اصلی
|''[[بنیاد (رمان)|بنیاد]]''
|۱۹۵۱
|-
|''[[بنیاد و امپراتوری]]''
|۱۹۵۲
|-
|''[[بنیاد دوم]]''
|۱۹۵۳
|-
| rowspan="2" |رمان‌های دنباله
|''[[لبه بنیاد]]''
|۱۹۸۲
|-
|''[[بنیاد و زمین]]''
|۱۹۸۶
|}

=== ۱. سرآغاز بنیاد (۱۹۸۸) ===
{{main|سرآغاز بنیاد}}

=== ۲. پیشبرد بنیاد (۱۹۹۳) ===
{{main|پیشبرد بنیاد}}

=== ۳. بنیاد (۱۹۵۱) ===
{{main|بنیاد (رمان)}}
این کتاب شامل پنج بخش است. بخش اول با عنوان «روان‌تاریخ‌دان‌ها» در سال ۰ (صفر) ع.ب. (عصر بنیاد) اتفاق می‌افتد و شخصیت اول آن هری سلدون (بنیانگذار دانش روان‌تاریخ) است. بخش دوم با عنوان «دانش‌نامه‌نویسان» در سال ۵۰ ع.ب. روی می‌دهد و قهرمان آن سالوور هاردین است. زمانِ بخش سوم با عنوان «شهرداران» سال ۸۰ ع.ب. است و همچنان محورش شهردار ترمینوس (هاردین) است. بخش چهارم که کوتاهترین بخش کتاب است با عنوان «تاجران» در حدود ۱۳۵ ع.ب. می‌گذرد. در آخرین بخش کتاب (''شاهزاده-بازرگانان'') قهرمان تازه‌ای (هُبِر مَلو) پیدا می‌شود که راه تازه‌ای در مدیریت بنیاد در پیش می‌گیرد (در حدود ۱۵۵ ع. ب).

=== ۴. بنیاد و امپراتوری (۱۹۵۲) ===
{{main|بنیاد و امپراتوری}}

=== ۵. بنیاد دوم (۱۹۵۳) ===
{{main|بنیاد دوم}}

=== ۶. لبهٔ بنیاد (۱۹۸۲) ===
{{main|لبه بنیاد}}

=== ۷. بنیاد و زمین (۱۹۸۶) ===
{{main|بنیاد و زمین}}

== تاریخ آیندهٔ نادقیق آسیموف ==
[[File:Heinlein-decamp-and-asimov.jpg|thumb|آسیموف (راست) از ''تاریخ آینده'' در داستان‌های [[رابرت آنسون هاین‌لاین|هاین‌لاین]] (چپ) الهام گرفت، ولی خودآگاهانه گفت که تاریخ آیندهٔ او «آن کار زیبایی که هاین‌لاین انجام داد، نبود، بیشتر ساختگی و 'موردی' بود.»<ref dir=ltr name=":1">{{Cite book|url=http://archive.org/details/Thrilling_Wonder_Stories_v44n03_1955-Winter_bogof39-slpn|title=Thrilling Wonder Stories v44 n03 1955 Winter (bogof39 slpn)|pages=62–63}}</ref>]]

در بهار ۱۹۵۵، آسیموف تاریخ آیندهٔ داستان‌هایش را منتشر کرد که دربرگیرندهٔ فرایندهای فکری او تا آن زمان دربارهٔ جهان بنیاد است. بنا به یادداشت سردبیر «این طرح از ابتدا به عنوان الگویی پایدار شکل نگرفته بود و فقط یک‌چهارم کارهای او را در بر می‌گیرد.» به همین خاطر تاریخ‌گذاری مجموعهٔ بنیاد تقریبی و ناسازگار است.<ref name=":1"/>

برآورد آسیموف این است که مجموعهٔ بنیادش در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال بعد اتفاق می‌افتد، و هری سلدون در ۴۷٬۰۰۰ [[گاه‌شماری دوران مشترک|دوران مشترک]] به دنیا می‌آید.<ref name=":1"/> در حدود همین زمان، امپراتور آینده کلئون اول در ترانتور، پایتخت امپراتوری، به دنیا می‌آید؛ که ۷۸ سال قبل از عصر بنیاد (ع. ب) و رویدادهای سه‌گانهٔ اصلی بنیاد است. پس از به سلطنت رسیدن کلئون، ریاضی‌دانی با نام هری سلدون از هلیکان به ترانتور می‌آید تا نظریهٔ روان‌تاریخ خود که سقوط امپراتوری را پیش‌بینی می‌کند، طرح کند؛ و این منجر به رویدادهای [[سرآغاز بنیاد]] می‌شود.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=VrVWNolnwZMC&q=prelude+to+foundation|title=Prelude to Foundation|date=1989|publisher=Bantam Books|isbn=978-0-553-27839-2|language=en}}</ref> [[پیشبرد بنیاد]] داستان را از چند سال بعد ادامه می‌دهد که امپراتور ترور شده و سلدون از سیاست کناره می‌گیرد.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=u9JwFh4xVLoC&q=forward+the+foundation|title=Forward the Foundation|date=1994|publisher=Bantam Books|isbn=978-0-553-56507-2|language=en}}</ref>

رویدادهای [[بنیاد (رمان)|کتاب آغازین بنیاد]] (ابتدا به صورت چندین داستان کوتاه در [[علمی-تخیلی آنالوگ و واقعیت|علمی-تخیلی شگفت‌انگیز]] چاپ شد) در واقع شروع عصر بنیاد به شکل حقیقی است.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=uVAFuwEACAAJ|title=The Foundation Trilogy V.3: Three Classics of Science Fiction|date=1951|publisher=Avon Books|language=en}}</ref> به گفتهٔ آسیموف او می‌خواست که این اتفاق در حدود ۴۷٬۰۰۰ دوران مشترک رخ دهد که امپراتوری در حال زوال با بنیاد رو به رشد وارد جنگ می‌شود، و بنیاد چند قرن بعد به قدرت غالب تبدیل می‌شود. پس از آن رویدادهای [[بنیاد و امپراتوری]] آغاز می‌شود که شامل ظهور غیرقابل پیش‌بینی میول می‌شود که به لطف توانایی‌های جهش‌یافتهٔ خود، بنیاد را شکست می‌دهد.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=BJcgLVibkrEC&q=foundation+and+empire|title=Foundation and Empire|date=2004-06-01|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90035-4|language=en}}</ref>

رویدادهای [[بنیاد دوم]] روایت تاریخ جستجو برای بنیاد دوم و شکست میول توسط آن، و کشمکش‌هایش با بقایای بنیاد اول برای جلوگیری از «عصر تاریکی» می‌باشد.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=d8lp4Wth67IC&q=foundation+asimov|title=Second Foundation|date=2004-06-01|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90036-1|language=en}}</ref> تخمین آسیموف این است که ظهور و سقوط میول در حدود ۴۷٬۳۰۰ دوران مشترک است.<ref name=":1"/>

[[لبه بنیاد]] ۵۰۰ سال پس از برپایی بنیاد، جدا از سه‌گانهٔ اصلی روی می‌دهد.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=uoE7v9OJ6rIC&q=foundation's+edge|title=Foundation's Edge|date=1991|publisher=Bantam|isbn=978-0-553-29338-8|language=en}}</ref><ref dir=ltr name=":1"/> رویدادهای [[بنیاد و زمین]] بلافاصله پس از آن دربارهٔ انتخاب راه سومی متفاوت از بینش‌های در تضاد دو بنیاد است.<ref dir=ltr>{{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=2lzFzQEACAAJ&q=foundation+and+earth|title=Foundation and Earth|date=2020-11-17|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-593-15999-6|language=en}}</ref> بنا به گفتهٔ آسیموف، دومین امپراتوری کهکشانی در ۴۸٬۰۰۰ دوران مشترک، ۱٬۰۰۰ سال پس از رویدادهای اولین رمان بنیان‌گذاری می‌شود.<ref name=":1"/>

آسیموف شخصاً گفت که تاریخ درونی داستانش «در واقع ساختگی و موردی بود. ارجاع‌های متقابلم به هنگام خطور کردن به ذهنم درون رمان‌ها پرتاپ می‌شوند و از یک تاریخ منسجم برنمی‌آیند… اگر خواننده‌ای داستان‌هایم را بادقت بررسی کند و دریابد که تاریخ‌گذاری‌هایم از نظر درونی ناسازگار هستند، تنها می‌توانم بگویم که تعجب نمی‌کنم.»<ref name=":1"/>

== داستان‌های رخ داده در جهان ربات/امپراتوری/بنیاد ==
همچنان‌که قبلاً اشاره شد آسیموف مجموعه‌های [[ربات (مجموعه کتاب)|ربات]]، امپراتوری و بنیاد خود را با هم پیوند می‌دهد. رمان‌های زیر به ترتیب خط داستانی مرتب شده‌اند:
# [[من، ربات]] (۱۹۵۰)، ۹ داستان کوتاه دربارهٔ ربات‌ها، در قرن ۲۱ بر روی زمین
# مرد پوزیترونی (۱۹۹۲)، رمانی تکی که آسیموف همراه با رابرت سیلوربرگ نوشت (بر اساس داستان کوتاهی از خودش با نام ''مرد دویست‌ساله'') (۱۹۷۶)، در قرن ۲۲ تا ۲۴
# نمسیس (۱۹۸۹)، رمانی تکی در قرن ۲۳
# [[غارهای پولادی]] (۱۹۵۴)، اولین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی زمین<ref dir=ltr name=":0">{{Cite web|url=https://www.scifi-review.net/insane_list.php|title=The Science Fiction Review}}</ref>
# [[خورشید عریان]] (۱۹۵۷)، دومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی سولاریا<ref dir=ltr name=":0"/>
# [[روباتهای سپیده دم]] (۱۹۸۳)، سومین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۵ بر روی آرورا
# [[روباتها و امپراتوری]] (۱۹۸۵)، چهارمین کتاب مجموعهٔ ربات‌ها، در قرن ۳۷ بر روی زمین، سولاریا و آرورا
# [[ستارگان همچون غبار]] (۱۹۵۱)، اولین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و قبل از شکل‌گیری امپراتوری کهکشانی
# [[جریان‌های فضا]] (۱۹۵۲)، دومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد و در زمانی که ترانتور در حال ایجاد امپراتوری کهکشانی است
# [[قلوه سنگی در آسمان]] (۱۹۵۰)، سومین کتاب مجموعهٔ امپراتوری، هزاران سال بعد بر روی زمین در حالی که امپراتوری کهکشانی ایجاد شده
# [[سرآغاز بنیاد]] (۱۹۸۸)، اولین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[پیشبرد بنیاد]] (۱۹۹۳)، دومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[بنیاد (رمان)|بنیاد]] (۱۹۵۱)، سومین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[بنیاد و امپراتوری]] (۱۹۵۲)، چهارمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[بنیاد دوم]] (۱۹۵۳)، پنجمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[لبه بنیاد|لبهٔ بنیاد]] (۱۹۸۲)، ششمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[بنیاد و زمین]] (۱۹۸۶)، هفتمین کتاب مجموعهٔ بنیاد
# [[پایان ابدیت]] (۱۹۵۵)، رمانی تکی

== دنباله‌ها ==
پس از مرگ آسیموف سه دنبالهٔ دیگر برای بنیاد نوشته شد:
* [[خطر بنیاد]] (نوشتهٔ [[گریگوی بنفورد]])
* [[بنیاد و آشوب]] (نوشتهٔ [[گرگ بیر]])
* [[موفقیت بنیاد]] (نوشتهٔ [[دیوید برین]])

== برگردان فارسی ==
هر ۷ جلد این مجموعه به [[زبان فارسی]] برگردانده شده‌اند، سه‌گانه اول با نام‌های «ظهور امپراتوری کهکشان‌ها» به ترجمهٔ محمد فیروزبخت (۱۳۷۱)، «جنگ امپراتوری کهکشان‌ها» (۱۳۷۲) و «سقوط امپراتوری کهکشان‌ها» (هر دو به ترجمهٔ حسن اصغری) توسط [[انتشارات شقایق]] و چهارگانه بعدی توسط «[[چاپ و نشر بنیاد]]» (هر چهار کتاب به ترجمهٔ پیمان اسماعیلیان خامنه) به عرصه طبع رسیده‌است. [[انتشارات پاسارگاد]] نیز جلد دوم این مجموعه را به چاپ رسانده‌است. همچنین کتابی تحت عنوان «آخرین بنیاد کهکشانی» (نشر دنیای قلم - ۱۳۷۵) در ایران به چاپ رسیده که مجموعه‌ای است از داستان‌های علمی/تخیلی فرهاد ارکانی و ایزاک آسیموف؛ آخرین داستان این مجموعه به شیوه‌ای تخیلی به نحوهٔ شکل‌گیری سری کتاب‌های بنیاد توسط آسیموف می‌پردازد. [[انتشارات کتابسرای تندیس]] عناوین «بنیاد»، «بنیاد و امپراتوری» و «بنیاد دوم» را در سال ۱۳۹۹ و دو کتاب پس‌در‌آمد «لبه‌ی بنیاد» و «بنیاد و زمین» را در سال ۱۴۰۱، همگی به ترجمه‌ی حسین شهرابی، منتشر کرد.

== شخصیت‌های اصلی ==
* [[هری سلدون]]
* [[ژیسکارد|آر. جیسکارد]]
* [[ر. دانیل الیواو|آر. دانیل اولیواو]]
* [[الیاس بیلی]]
* [[دورس ونابیلی]]
* [[رایش سلدون]]
* [[وندا سلدون]]
* [[استتین پالور]]
* [[مانلا دوبانکو]]
* [[سالوور هاردین]]
* [[هوبر مالو]]
* [[توران دارل]]
* [[بیتا دارل]]
* [[هان پریچر]]
* [[ابلینگ میس]]
* [[میول]]
* [[پریم پالور]]
* [[آرکادی دارل]]
* [[مان لی کامپور]]
* [[هارلا برانو]]
* [[یانوف پلورات]]
* [[گولان تروایز]]
* [[استور گندیبال]]
* [[نووی]]
* [[بلیس]]

== جستارهای وابسته ==
* [[اورورا (سیاره)|سیاره آئرورا]] - قدرتمندترین سیاره در بین ۵۰ دنیای فضایی در مجموعه کتاب‌های بنیاد
* [[سولاریا]] - سیاره‌ای با مردمان منزوی و کم‌تعداد که در تولید روبات به پیشرفت بالایی رسیده‌است.

== یادداشت ==
{{پانویس|گروه=یادداشت|۲}}

== پانویس ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله|۲}}

== منابع ==
{{چپ‌چین}}
* {{Cite journal|date=2021-08-07|title=Foundation series|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Foundation_series&oldid=1037198601|journal=Wikipedia|language=en}}
* {{Cite journal|date=2021-08-07|title=Foundation (Asimov novel)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Foundation_(Asimov_novel)&oldid=1037606169|journal=Wikipedia|language=en}}
* {{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=VrVWNolnwZMC&q=prelude+to+foundation|title=Prelude to Foundation|date=1989|publisher=Bantam Books|isbn=978-0-553-27839-2|language=en}}
* {{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=u9JwFh4xVLoC&q=forward+the+foundation|title=Forward the Foundation|date=1994|publisher=Bantam Books|isbn=978-0-553-56507-2|language=en}}
* {{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=uVAFuwEACAAJ|title=The Foundation Trilogy V.3: Three Classics of Science Fiction|date=1951|publisher=Avon Books|language=en}}
* {{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=BJcgLVibkrEC&q=foundation+and+empire|title=Foundation and Empire|date=2004-06-01|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90035-4|language=en}}
* {{Cite book|last=Asimov|first=Isaac|url=https://books.google.com/books?id=d8lp4Wth67IC&q=foundation+asimov|title=Second Foundation|date=2004-06-01|publisher=Random House Publishing Group|isbn=978-0-553-90036-1|language=en}}
* {{cite book |author=Isaac Asimov|title=Foundation's Edge |publisher=Spectra |location=Halmstad |year=1982 |isbn=978-0-553-29338-8}}
* {{cite book |author=Isaac Asimov|title=Foundation and Earth |publisher=Spectra |location=Halmstad |year=2004 |isbn=978-0-553-58757-9 |url=https://archive.org/details/foundationearth00asimrich}}
{{پایان چپ‌چین}}
* {{یادکرد دانش‌نامه عتف|عنوان=مجموعهٔ بنیاد|مدخل=مجموعه‌ی_بنیاد|شناسه=13042|تاریخ=۲۸ ژانویه ۲۰۰۸}}
{{رده انبار|Isaac Asimov}}

{{بنیاد کهکشانی}}
{{ایزاک آسیموف}}

[[رده:بنیاد (مجموعه کتاب)]]
[[رده:اپرای فضایی]]
[[رده:رمان‌های با موضوع امپریالیسم]]
[[رده:رمان‌های علمی تخیلی-نظامی]]
[[رده:علمی-تخیلی سخت]]
[[رده:علمی تخیلی اجتماعی]]
[[رده:کتاب‌های دنباله‌دار معرفی‌شده در ۱۹۵۰ (میلادی)]]
[[رده:کتاب‌های علمی-تخیلی]]

title: بنیاد (مجموعه کتاب)

نویسنده: ایزاک آسیموف

کشور: ایالات متحده

زبان: انگلیسی

ژانر: علمی-تخیلی

ناشر: مجلهٔ شگفت‌آور, انتشارات نوم، اِسپِکترا، دابل‌دِی

تاریخ انتشار: ۱۹۴۲–۱۹۹۳

گونه رسانه: چاپ


text:
# میثم صالحی
میثم صالحی (زاده ۲۶ آبان ۱۳۷۷ در ارومیه) بازیکن والیبال اهل ایران است که برای تیم ملی والیبال ایران و باشگاه والیبال فنرباغچه ترکیه بازی می‌کند. او والیبال حرفه ای خود را از باشگاه کاله مازندران زیر نظر بهروز عطایی شروع کرد.
میثم صالحی در خانواده ای ۴ نفره بع دنیا آمد و یک خواهر بزرگتر به نام مهسا دارد که او متأهل است و دو فرزند دارد.
میثم صالحی در تاریخ ۱۴۰۳/۴/۱۶ با برفین ولیلو ازدواج کرد.
او همچنین سابقه حضور در تیم شهرداری ارومیه و تیم ملی جوانان ایران را دارد و پس از آن نیز به باشگاه شهداب یزد در لیگایران پیوست. او در سال ۱۴۰۰ ه.ش) به تیم ملی والیبال مردان ایران برای مسابقات لیگ ملت‌های والیبال مردان ۲۰۲۱ پیوست.

title: میثم صالحی

wikitext:
{{Infobox volleyball biography
| name            = میثم صالحی
| image           = پرونده:76485.jpeg.jpg
| image_size      =
| caption         = میثم صالحی در لهستان
| full_name       =
| nickname        =
| nationality     = {{پرچمک|IRI}} [[ایران|ایرانی]]
| birth_date      = ۲۶ آبان ۱۳۷۷ ({{age|1998|11|17}} سال)
| birth_place     = [[ارومیه]]، [[ایران]]
| همسر=[برفین ولیلو]
| hometown heig ۲۰۰ مترweight ۸۸ کیلوگرم
| spike           = ۳۸۳
| block           = ۳۵۵
| college         =
| position        = دریافت‌کننده قدرتی
| currentclub     =[[باشگاه والیبال فنرباغچه|فنرباغچه ترکیه]]
| currentnumber   =۱۷
| years           = ۲۰۱۷–۲۰۲۰{{سخ}}۲۰۲۰–۲۰۲۱{{سخ}}۲۰۲۱{{سخ}}۲۰۲۲–۲۰۲۴ {{سخ}} ۲۰۲۴-
| teams           = [[باشگاه والیبال کاله مازندران|کاله مازندران]]{{سخ}}[[باشگاه فرهنگی ورزشی شهرداری ارومیه|شهرداری ارومیه]]{{سخ}} [[باشگاه والیبال ایندیکپل آزتس اولشتین|آزتس اولشتین]]{{سخ}} [[باشگاه والیبال شهداب یزد|شهداب یزد]] {{سخ}} [[باشگاه والیبال فنرباغچه|فنرباغچه ترکیه]]
| nationalyears   = ۲۰۱۷–
| nationalteam    = {{Vb|IRI}}
| medaltemplates  =
{{MedalSport| [[والیبال]] مردان}}
{{MedalCountry| {{IRN}} }}
{{MedalCompetition|[[والیبال قهرمانی مردان آسیا|قهرمانی مردان آسیا]]}}
{{MedalGold|[[والیبال قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۱|۲۰۲۱ ژاپن]]|}}<ref>{{Cite web|title=Volleyball SALEHI Meisam - Tokyo 2020 Olympics|url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/volleyball/athlete-profile-n1283087-salehi-meisam.htm|access-date=2021-10-06|website=olympics.com|language=en-us}}</ref>
}}
'''میثم صالحی''' (زاده ۲۶ آبان ۱۳۷۷ در [[ارومیه]]) بازیکن والیبال اهل [[ایران]] است که برای [[تیم ملی والیبال مردان ایران|تیم ملی والیبال ایران]] و باشگاه والیبال [[باشگاه والیبال فنرباغچه|فنرباغچه ترکیه]] بازی می‌کند. او والیبال حرفه ای خود را از باشگاه [[باشگاه والیبال کاله مازندران|کاله مازندران]] زیر نظر [[بهروز عطایی]] شروع کرد.
میثم صالحی در خانواده ای ۴ نفره بع دنیا آمد و یک خواهر بزرگتر به نام [[مهسا]] دارد که او متأهل است و دو فرزند دارد.
میثم صالحی در تاریخ ۱۴۰۳/۴/۱۶ با [[برفین ولیلو]] ازدواج کرد.<ref name="a4n6q">{{یادکرد وب | عنوان=بازیکن تیم والیبال کاله: والیبالم را مدیون عطایی هستم | وبگاه=خبرگزاری تسنیم | Tasnim | تاریخ=2019-03-19 | پیوند=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/12/28/1972190/بازیکن-تیم-والیبال-کاله-والیبالم-را-مدیون-عطایی-هستم | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2022-05-01}}</ref>

او همچنین سابقه حضور در تیم شهرداری ارومیه و تیم ملی جوانان ایران<ref name="eabeq">{{یادکرد وب | عنوان= میثم صالحی نماینده تیم ملی ایران در مسابقات جهانی | وبگاه=خبرگزاری برنا | تاریخ=2017-06-20 | پیوند=https://www.borna.news/بخش-استان-ها-11/575569-میثم_صالحی-نماینده-ارومیه-در-مسابقات-جهانی | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2022-05-01}}</ref> را دارد و پس از آن نیز به باشگاه [[باشگاه والیبال ایندیکپل آزتس اولشتین|شهداب یزد]] در [[پلاس لیگا|لیگ]]<nowiki/>ایران پیوست.<ref>{{cite web |url=https://www.indykpolazs.pl/objawienie-iranskiej-superligi-w-olsztynie/ |title=Objawienie Irańskiej SuperLigi w Olsztynie |work=www.indykpolazs.pl |language=pl |date=12 May 2021 |accessdate=27 July 2021}}</ref><ref name="jobip">{{یادکرد وب | عنوان=میثم صالحی به لیگ ایران پیوست | وبگاه=ورزش سه | تاریخ=2021-05-12 | پیوند=https://www.varzesh3.com/news/1754940/میثم صالحی-به-لیگ-لهستان-پیوست | کد زبان=fa | تاریخ بازبینی=2022-05-01}}</ref> او در سال ۱۴۰۰ ه.ش) به [[تیم ملی والیبال مردان ایران]] برای مسابقات [[لیگ ملت‌های والیبال مردان ۲۰۲۱]] پیوست.

== منابع ==
{{پانویس}}

{{ترکیب تیم ملی والیبال در المپیک تابستانی ۲۰۲۰}}
[[رده:افراد ایرانی آذری‌تبار]]
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی ارومیه]]
[[رده:بازیکنان باشگاه والیبال شهرداری ارومیه]]
[[رده:بازیکنان والیبال بازی‌های المپیک ایران]]
[[رده:بازیکنان والیبال در المپیک تابستانی ۲۰۲۰]]
[[رده:بازیکنان والیبال در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۲]]
[[رده:بازیکنان والیبال دور از وطن در لهستان]]
[[رده:بازیکنان والیبال مرد اهل ایران]]
[[رده:زادگان ۱۹۹۸ (میلادی)]]
[[رده:مدال‌آوران بازی‌های آسیایی در والیبال]]
[[رده:مدال‌آوران در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۲]]
[[رده:مدال‌آوران طلا بازی‌های آسیایی اهل ایران]]
[[رده:ورزشکاران آذری اهل ایران]]
[[رده:ورزشکاران دور از وطن اهل ایران در لهستان]]

title: اطلاعات شخصی

ملیت: ایرانی

تولد: ۲۶ آبان ۱۳۷۷ (۲۶ سال) · ارومیه، ایران

اسپک: ۳۸۳

دفاع: ۳۵۵

title: اطلاعات والیبال

پست: دریافت‌کننده قدرتی

باشگاه کنونی: فنرباغچه ترکیه

شماره: ۱۷

title: فعالیت حرفه‌ای

سالها: تیم‌ها

کاله مازندران · شهرداری ارومیه · آزتس اولشتین · شهداب یزد · فنرباغچه ترکیه

title: تیم ملی

ایران

title: قهرمانی مردان آسیا

مدال طلا – جایگاه اول: ۲۰۲۱ ژاپن


text:
# لوابن
لوابن، روستایی از توابع بخش اسالم شهرستان طوالش در استان گیلان ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان خرجگیل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۱۴ نفر (۱۱۷خانوار) بوده‌است.

title: لوابن

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=لوابن
|روی‌نقشه=
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=گیلان
|شهرستان=طوالش
|بخش= [[بخش اسالم]]
|دهستان=خرجگیل
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت= ۵۱۴ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|کد آماری    =۰۱۱۹۹۲
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}
'''لوابن'''، روستایی از توابع [[بخش اسالم]] [[شهرستان طوالش]] در [[استان گیلان]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان خرجگیل]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۵۱۴ نفر (۱۱۷خانوار) بوده‌است.<ref>{{سرشماری ۱۳۸۵|01}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست روستاهای ایران]]

== منابع ==
{{پانویس}}

{{روستا-خرد}}

{{شهرستان طوالش}}

[[رده:روستاهای شهرستان طوالش]]
[[رده:مناطق مسکونی در شهرستان طوالش]]

title: لوابن

استان: گیلان

شهرستان: طوالش

بخش: بخش اسالم

دهستان: خرجگیل

جمعیت: ۵۸۸ نفر (سرشماری ۹۵)


text:
# عبدالله الجوعی
عبدالله الجوعی (عربی: عبدالله الجوعي؛ زادهٔ ۲ مارس ۱۹۹۵) یک ورزشکار است.

title: عبدالله الجوعی

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = عبدالله الجوعی
| image =
| fullname = Abdullah Al-Jouei
| birth_date = {{birth date and age|1995|3|2}}
| birth_place =
| height = 1.۶۷
| currentclub = [[Al-Batin (football club)|Al-Batin]]
| position = [[هافبک]]
| clubnumber = ۲۷
| years1 = ۲۰۱۷–
| clubs1 = [[Al-Batin F.C.|Al-Batin]]
| caps1 = ۲
| goals1 = ۰
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[باشگاه فوتبال الهلال عربستان سعودی|الهلال عربستان]]
| death_date =
| death_place =
| nationality =
}}
'''عبدالله الجوعی''' ({{lang-ar|عبدالله الجوعي}}؛ زادهٔ {{birth date|1995|3|2}}) یک ورزشکار است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdullah_Al-Jouei&oldid=764227748|عنوان = Abdullah Al-Jouei|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۴ مارس ۲۰۱۷}}
{{ترکیب باشگاه فوتبال التعاون عربستان سعودی}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان باشگاه الباطن]]
[[رده:بازیکنان باشگاه التعاون عربستان سعودی]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ماریتیمو]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل عربستان سعودی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن اهل عربستان سعودی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در پرتغال]]
[[رده:بازیکنان لیگ برتر پرتغال]]
[[رده:بازیکنان لیگ حرفه‌ای فوتبال عربستان]]
[[رده:دور از وطن‌های اهل عربستان سعودی در پرتغال]]
[[رده:زادگان ۱۹۹۵ (میلادی)]]
[[رده:هافبک‌های فوتبال]]
[[رده:بازیکنان باشگاه الشباب عربستان سعودی]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال عربستان سعودی]]
[[رده:بازیکنان باشگاه الطائی]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال جوانان عربستان سعودی]]
[[رده:ورزشکاران دور از وطن اهل عربستان سعودی در پرتغال]]

title: عبدالله الجوعی

نام کامل: Abdullah Al-Jouei

زادروز: ۲ مارس ۱۹۹۵ (۳۰ سال)

پست: هافبک

title: اطلاعات باشگاهی

باشگاه کنونی: Al-Batin

شمارهٔ پیراهن: ۲۷

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Al-Batin · ۲ · (۰)


text:
# رودکنار، آستارا
رودکنار (تالشی: Rüdakanar) روستایی است در شهرستان آستارای کشور جمهوری آذربایجان است.

## جمعیت
جمعیت رودکنار ۱۴۷۹ نفر است.

## مردم
اهالی رودکنار تالش هستند و به زبان تالشی سخن می‌گویند.

## ریشه واژه
رودکنار در زبان تالشی به‌معنای کناره یا کرانه رود است.

title: رودکنار، آستارا

wikitext:
'''رودکنار''' (تالشی: Rüdakanar) روستایی است در [[شهرستان آستارا (جمهوری آذربایجان)|شهرستان آستارا]]ی کشور [[جمهوری آذربایجان]] است.<ref>{{cite web |url = https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20240405093114/https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf |archivedate = 2024-03-14 |title = İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024 |author = Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi |date = 2024-02-28 |publisher = stat.gov.az |accessdate = 2024-04-05 |language = az}}</ref>

==جمعیت==
جمعیت رودکنار ۱۴۷۹ نفر است.

==مردم==
اهالی رودکنار [[مردم تالش|تالش]] هستند و به زبان [[تالشی]] سخن می‌گویند.

==ریشه واژه==
رودکنار در زبان [[تالشی]] به‌معنای ''کناره یا کرانه رود'' است.<ref>[http://www.budaq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=239:-azrbaycanin-lnkran-regonu-toponmlrnn-zahli-luet-&catid=44:2011071801&Itemid=87 Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Web Portalı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414071429/http://www.budaq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=239:-azrbaycanin-lnkran-regonu-toponmlrnn-zahli-luet-&catid=44:2011071801&Itemid=87 |date=۱۴ آوریل ۲۰۱۶ }} {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160414071429/http://www.budaq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=239:-azrbaycanin-lnkran-regonu-toponmlrnn-zahli-luet-&catid=44:2011071801&Itemid=87 |date=2016-04-14 }}-Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı</ref>

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rüdəkənar,_Astara&oldid=877772875|عنوان = Rüdəkənar, Astara|زبان =انگلیسی|بازیابی =۵ مارس ۲۰۱۹}}

{{شهرستان آستارا (جمهوری آذربایجان)}}
{{جمهوری آذربایجان-خرد}}

[[رده:مناطق مسکونی در شهرستان آستارا، جمهوری آذربایجان]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]
[[رده:تالش، جمهوری آذربایجان]]


text:
# جو مک‌کو
جو مک‌کو (انگلیسی: Joe McQue) (زاده فوریه ۱۸۷۰ - ۱۹۳۴) بازیکن فوتبال اهل اسکاتلند بود که در سده نوزدهم میلادی در باشگاه فوتبال لیورپول بازی می‌کرد.
او در شهر گلاسکو متولد شد. او از باشگاه سلتیک توسط سرمربیان وقت باشگاه جان مک کنا و همکارش ویلیام بارکلی در سال ۱۸۹۲ به لیورپول آمد.او یکی از نخستین بازیکنان باشگاه لیورپول است که در نخستین بازی تاریخ باشگاه پس از بنیان‌گذاری آن در ترکیب قرار داشت که در آن بازی در ۳ سپتامبر ۱۸۹۲ توانستند با نتیجه ۸ بر ۰ تیم والتون را از پیش روی بردارند.
جو مک‌کو در میان سال‌های ۱۸۹۲–۱۸۹۸ (۶ سال) ۱۴۲ بار برای لیورپول بازی کرد.

title: جو مک‌کو

wikitext:
[[پرونده:Joe McQue.jpg|بندانگشتی|چپ|150px|'''جو مک‌کو''' در سال ۱۸۹۲ در ترکیب باشگاه لیورپول.]]

'''جو مک‌کو''' ({{lang-en|Joe McQue}}) (زاده فوریه ۱۸۷۰ - ۱۹۳۴) بازیکن فوتبال اهل [[اسکاتلند]] بود که در سده نوزدهم میلادی در [[باشگاه فوتبال لیورپول]] بازی می‌کرد.

او در شهر [[گلاسکو]] متولد شد. او از باشگاه [[باشگاه فوتبال سلتیک|سلتیک]] توسط سرمربیان وقت باشگاه [[جان مک کنا]] و همکارش [[ویلیام بارکلی]] در سال ۱۸۹۲ به لیورپول آمد.او یکی از نخستین بازیکنان باشگاه لیورپول است که در نخستین بازی تاریخ باشگاه پس از بنیان‌گذاری آن در ترکیب قرار داشت که در آن بازی در ۳ سپتامبر ۱۸۹۲ توانستند با نتیجه ۸ بر ۰ تیم والتون را از پیش روی بردارند.
جو مک‌کو در میان سال‌های ۱۸۹۲–۱۸۹۸ (۶ سال) ۱۴۲ بار برای لیورپول بازی کرد.
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Joe_McQue&oldid=638477181|عنوان = Joe McQue|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۰ دسامبر ۲۰۱۵}}

[[رده:بازیکنان باشگاه سلتیک]]
[[رده:بازیکنان باشگاه لیورپول]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اسکاتلند]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۳۴ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۸۷۰ (میلادی)]]
[[رده:مدافعان مرکزی فوتبال]]
[[رده:ورزشکاران اهل گلاسگو]]
[[رده:زادگان ۱۸۷۳ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۱۴ (میلادی)]]
[[رده:بازیکنان لیگ فوتبال انگلستان]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فالکیرک]]
[[رده:اهالی اسکاتلند ایرلندی‌تبار]]


text:
# محمدآباد (چشمه زیارت، چهار)
محمدآباد روستایی در دهستان چشمه زیارت بخش مرکزی شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ این روستا بدون جمعیت بوده‌است.

title: محمدآباد (چشمه زیارت، چهار)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=محمدآباد
|عرض جغرافیایی =
|طول جغرافیایی =
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=سیستان و بلوچستان
|شهرستان=زاهدان
|بخش=مرکزی
|دهستان=چشمه زیارت
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت =بدون جمعیت(۱۳۹۵)
|رشد جمعیت=۱۰۰٪- (۵سال)
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع=
|کد آماری    =۴۱۳۵۹۶
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''محمدآباد''' روستایی در [[دهستان چشمه زیارت]] [[بخش  مرکزی شهرستان زاهدان|بخش مرکزی]] [[شهرستان زاهدان]] [[استان سیستان و بلوچستان]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
بر پایه [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری عمومی نفوس و مسکن]] در [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|سال ۱۳۹۵]] این روستا بدون جمعیت بوده‌است.<ref>{{سرشماری ۱۳۹۵|۱۱}}</ref>

{{جمعیت تاریخی|۱۳۸۵|۲۰|۱۳۹۰|۴۲|۱۳۹۵|۰|پانویس=مرکز آمار ایران|align=center}}

== منابع ==
{{پانویس}}

{{شهرستان زاهدان}}

{{خرد|روستا}}
[[رده:روستاهای شهرستان زاهدان]]

title: محمدآباد

استان: سیستان و بلوچستان

شهرستان: زاهدان

بخش: مرکزی

دهستان: چشمه زیارت

جمعیت: ۰ نفر (سرشماری ۹۵)