text:
# درگیری بین شورشیان در طول جنگ داخلی سوریه
درگیری بین شورشیان در طول جنگ داخلی سوریه در تمام مدت جنگ داخلی سوریه ادامه داشته است به گونه‌ای که جناح‌های مختلف اپوزیسیون سوریه و ارتش آزاد سوریه با یکدیگر جنگیده‌اند. در این میان اتحادهای متغیری بین گروه‌های اسلام‌گرای مختلف از جمله جبهه النصره، احرار الشام، جیش الاسلام و جبهه اسلامی شکل گرفته است.

## پس زمینه

### درگیری ارتش آزاد سوریه و جبهه النصره
در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۲ نیروهای ارتش آزاد سوریه به یک پایگاه در نزدیکی یک گذرگاه مرزی با ترکیه در شمال سوریه حمله کردند. این پایگاه توسط ۴۰ جنگجوی خارجی القاعده اداره می‌شد و جان کانتلی و چندین روزنامه‌نگار دیگر را در اسارت داشت. روزنامه‌نگاران در جریان این درگیری‌ها موفق به فرار به سمت گذرگاه مرزی شدند، اما جنگجویان القاعده به سمت آن‌ها شلیک کردند.
ارتش آزاد سوریه در سال ۲۰۱۳ در موارد مختلفی با جبهه النصره درگیر شد. در ماه مارس ۲۰۱۳ جبهه النصره یک ایست بازرسی ایجاد کرد و ۳۳ نفر از نیروهای تیپ فاروق را در تل ابیض دستگیر کرد. درگیری‌های میان این دو گروه منجر به زخمی شدن فرمانده تیپ فاروق ابوعزام شد. او و دیگر شورشیان زخمی برای درمان به بیمارستانی در شانلی‌اورفه ترکیه منتقل شدند. هفته بعد ۳۳ اسیر فاروق آزاد شدند و گذرگاه مرزی مجدداً باز شد.

## جدول زمانی درگیری‌ها

### درگیری القاعده و ارتش آزاد سوریه (۲۰۱۴–۲۰۱۷)

#### درگیری جبهه النصره و جنبش حزم
در اکتبر ۲۰۱۴ جبهه النصره همراه با جندالاقصی با جبهه انقلابیون سوریه در ادلب درگیر شد. همزمان جبهه النصره به جنبش حزم در حلب نیز حمله کرد.
در ژانویه ۲۰۱۵ درگیری‌های میان جنبش حزم و جبهه النصره از حلب به ادلب گسترش یافت.

### جنوب سوریه
اگرچه جبهه جنوبی ارتش آزاد سوریه مدت‌ها با القاعده علیه دولت سوریه همکاری کرده بود، اما در سال ۲۰۱۴ تنش‌های ایدئولوژیک میان برخی جناح‌های آن آغاز شد. احمد النعمه شورای نظامی درعا را تشکیل داد و متعاقباً توسط جبهه النصره دستگیر و شکنجه شد. جبهه النصره تهدید کرد که هر عضو این ائتلاف جدید را بازداشت خواهد کرد.
در جریان حمله قنیطره (ژوئن ۲۰۱۵) جبهه جنوبی هرگونه همکاری با جبهه النصره را رد کرد. ازاین‌رو ارتش فتح به‌طور جداگانه در این عملیات شرکت کرد.
در حمله قنیطره (اکتبر ۲۰۱۵) هم جیش‌الفتح و هم جبهه جنوبی ادعا کردند که تپه سازمان ملل را در این منطقه تصرف کرده‌اند. در همان ماه، جبهه جنوبی و جبهه النصره در درعا درگیر شدند.
در اواخر ژوئیه ۲۰۱۶ جبهه النصره با لژیون الرحمن در زملکا در مرکز استان ریف دمشق بر سر اختلافی در مورد اینکه چه کسی نماز جمعه را در یکی از مساجد شهر زملکا اقامه کند، درگیر شد.

#### استان ادلب
در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵ جبهه النصره به مقر تیپ مرکزی در گذرگاه مرزی باب‌الهوی حمله کرد که منجر به درگیری‌هایی شد. این درگیری‌ها با مداخله احرار الشام متوقف شد.
در مارس ۲۰۱۶، چندین تظاهرات و اعتراضات طرفدار ارتش آزاد سوریه علیه دولت سوریه در سراسر مناطق تحت کنترل شورشیان در سوریه برگزار شد. جبهه النصره تلاش کرد این اعتراضات را در ادلب سرکوب کند. در پاسخ، تیپ ۱۳ ارتش آزاد سوریه به مقر جبهه النصره در معرة النعمان حمله کرد. جبهه النصره نیز با گلوله‌باران مقر تیپ ۱۳ در شهر پاسخ داد. سازمان دیدبان حقوق بشر سوریه ادعا کرد که جند الاقصی به این درگیری پیوست و برای حمایت از جبهه النصره ایست‌های بازرسی ایجاد کرد. طبق اعلام واحد رسانه‌ای تیپ ۱۳، مواضع آنها سقوط کرد و ۴ نفر از نیروهایشان کشته شدند.
در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶ دو فرمانده ارتش آزاد ادلب در معره ترور شدند. فعالان مخالف جندالاقصی را به انجام این ترور متهم کردند. روز بعد، جبهه النصره به خانه‌هایی در سراسر ادلب حمله کرد و ۱۶ جنگجوی ارتش آزاد ادلب از تیپ شاهین‌های کوهستان را دستگیر کرد. این شورشیان به اتهام مشارکت در مداخله نظامی ترکیه در سوریه دستگیر شدند.
در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ درگیری‌های شدیدی بین ارتش مجاهدین و جبهه النصره در اتارب رخ داد. جبهه النصره همراه با جنبش نورالدین زنکی به جبهه شام در حریتان نیز حمله کردند. در همین حال، ارتش آزاد ادلب نیز در ادلب با جبهه النصره درگیر شد.
در ۵ آوریل ۲۰۱۷ خودرویی که دو فرمانده ارتش آزاد ادلب را حمل می‌کرد در نزدیکی خان‌السبل که به‌طور کامل تحت کنترل هیئت تحریر شام بود، هدف تیراندازی در یک ایست بازرسی قرار گرفت. در این تیراندازی دو جنگجوی ارتش آزاد سوریه از جمله یک فرمانده ارشد کشته شدند.
در ۴ ژوئن پنج جنگجوی لژیون شام کشته و دو نفر زخمی شدند، پس از آنکه خودروی آنها با یک بمب کنارجاده‌ای برخورد کرد.
از ۶ تا ۸ ژوئن، درگیری‌هایی میان تحریر الشام و لژیون شام در معرة النعمان رخ داد. تیپ ۱۳ و پلیس آزاد در تاریخ ۸ ژوئن به این درگیری‌ها پیوستند. تا عصر ۸ ژوئن، هیئت تحریر شام هم مقر تیپ ۱۳ و هم مقر لژیون شام را در معرة النعمان تصرف کرد و سرهنگ تیسر السمحی، برادر سرهنگ علی السمحی و رئیس پلیس آزاد در این شهر را کشت. در ۹ ژوئن تحریر الشام پایان عملیات خود علیه ارتش آزاد سوریه را اعلام کرد و کنترل کامل شهر را به دست گرفت. همان روز یک توافق آتش‌بس میان ارتش آزاد ادلب و تحریر الشام در شهر امضا شد و تحریر الشام دستور انحلال تیپ ۱۳ را صادر کرد.

### درگیری احرار الشام، جیش الاسلام و القاعده (۲۰۱۶–۲۰۱۷)
در ۱۷ مارس ۲۰۱۶ اعضای جندالاقصی تلاش کردند در خیمه‌ای در شهر سرمین، واقع در استان ادلب، مراسم عزاداری برای مرگ یکی از فرماندهان داعش برگزار کنند. جنگجویان احرار الشام وارد خیمه شدند و آن‌ها را مجبور به پایان مراسم کردند که منجر به درگیری مسلحانه بین دو گروه شد. در پاسخ، جنگجویان جند الاقصی ایست‌های بازرسی در شهر ایجاد کردند و قصد دستگیری اعضای احرار الشام را داشتند.
در همان روز یا روز بعد، ابوسکر، یکی از فرماندهان جبهه النصره که به خاطر خوردن قلب یک سرباز سوری در سال ۲۰۱۳، زمانی که فرمانده تیپ فاروق بود شناخته می‌شد، در ایست بازرسی احرار الشام در جاده بین شهرهای سلقین و حارم متوقف شد. جنگجویان احرار الشام تلاش کردند او را دستگیر کنند، اما او مقاومت کرد و به سمت حارم رانندگی کرد که منجر به تعقیب توسط اعضای احرار شد. هنگامی که به شهر رسید، ابوسکر تلاش کرد اسلحه خود را بردارد و توسط تعقیب‌کنندگانش کشته شد.
در سپتامبر ۲۰۱۶، جند الاقصی در یک تلاش ناموفق برای ترور، یک فرمانده احرار الشام را در شهر اریحا زخمی کرد. در پاسخ، جنگجویان احرار الشام دو عضو جند الاقصی را کشتند و مقر جند الاقصی را در این شهر محاصره کردند. یک بمب‌گذار انتحاری جند الاقصی نیز خود را در مقر احرار منفجر کرد و سه نفر دیگر را کشت.
در اکتبر ۲۰۱۶ درگیری‌هایی بین دو گروه آغاز شد، زمانی که جند الاقصی تلاش کرد به خان شیخون حمله کند. ده‌ها جنگجو از هر دو طرف کشته شدند و گزارش‌هایی مبنی بر اسارت چندین جنگجوی احرار الشام منتشر شد. درگیری‌ها در سراسر استان ادلب تشدید شد و هر دو طرف یکدیگر را از چندین شهر و روستا بیرون راندند. در ۹ اکتبر، جند الاقصی از سه روستای دیگر در ادلب اخراج شد. همزمان، چندین گروه اسلام‌گرای دیگر از جنگجویان این سازمان خواستند تا آن را ترک کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این گروه با بیعت به جبهه فتح الشام پیوست، که اعلام کرد جند الاقصی برای پایان دادن به درگیری‌های داخلی میان گروه‌های شورشی، به صفوف آن می‌پیوندد.
در ۴ دسامبر ۲۰۱۶ طی هفدهمین حمله به حلب، جبهه النصره با حمایت گردان‌های ابو عماره به انبارهای تحت کنترل جیش الاسلام در جنوب شرقی حلب که در دست شورشیان بود، حمله کرد. آن‌ها دو جنگجوی جیش الاسلام، از جمله یک فرمانده، را به اسارت گرفتند.
در ژانویه ۲۰۱۷ جبهه النصره چندین حمله هماهنگ علیه مقرها و مواضع احرار الشام در شمال استان ادلب، نزدیک گذرگاه مرزی باب الهوی انجام داد. همچنین، جبهه النصره به پایگاه‌های احرار الشام در درکوش و جسر الشغور حمله کرد.
بین ۲۶ آوریل تا ۱ مه ۲۰۱۷، بیش از ۹۵ شورشی در جریان درگیری‌های بین جیش الاسلام، تحریر الشام و لژیون الرحمن کشته شدند. جنگجویان جیش الاسلام به سوی تظاهرکنندگانی که خواستار پایان درگیری‌ها بودند، تیراندازی کردند. این درگیری‌ها منجر به پیشروی ارتش سوریه در شرق دمشق شد.
در ۲۹ مه، گزارش شد که احرار الشام حداقل شش جنگجوی تحریر الشام را پس از اسارت در جنوب استان ادلب اعدام کرد.
بین ۱۴ تا ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷، درگیری‌هایی بین تحریر الشام و احرار الشام در منطقه ادلب رخ داد که منجر به تصرف کامل شهر ادلب و چندین شهر دیگر در استان توسط تحریر الشام شد.

### درگیری ارتش آزاد سوریه و جبهه اسلامی (۲۰۱۳–۲۰۱۷)

#### باب الحوا
در دسامبر ۲۰۱۳ جبهه اسلامی، که عمدتاً متشکل از احرار الشام بود، چندین پایگاه را در گذرگاه مرزی باب الهوی از شورای عالی نظامی تصرف کرد و پرچم‌های انقلابی ارتش آزاد سوریه را پایین کشید. جنگجویان اسلام‌گرا تعدادی از نگهبانان شورای عالی نظامی را به اسارت گرفتند و هزاران سلاح سبک و مهمات را ضبط کردند. در نتیجه، جبهه اسلامی از شورای عالی نظامی خارج شد.

#### شمال حلب
در اوت ۲۰۱۴، ۸۰۰ جنگجو از جبهه اسلامی به گروه‌های ارتش آزاد سوریه در استان‌های شمالی و شرقی حلب پیوستند. این جداشدگان، اقدامات اسلام‌گرایانه و فرقه‌گرایانه جبهه اسلامی، به‌ویژه علیه مسیحیان و علویانی که در ابتدا از مخالفان حمایت می‌کردند، را محکوم کردند.
در اواخر نوامبر ۲۰۱۵، درگیری‌هایی بین جیش الثوار با حمایت یگان‌های مدافع خلق و اتاق عملیات مارع که تحت تسلط ارتش آزاد سوریه بود و از سوی احرار الشام و جبهه النصره حمایت می‌شد، در استان شمالی حلب رخ داد. با این حال، هم یگان‌های مدافع خلق و هم جبهه النصره دخالت در این درگیری را انکار کردند.
در دسامبر همان سال، درگیری‌ها بین نیروهای دموکراتیک سوریه، که عمدتاً از یگان‌های مدافع خلق و ارتش انقلابیون تشکیل شده بود، و اتاق عملیات مارع در شمال حلب تشدید شد. اتاق عملیات مارع از جیش الثوار خواست تا از نیروهای دموکراتیک سوریه خارج شده و روابط خود را با حزب اتحاد دموکراتیک قطع کند، در حالی که نیروهای دموکراتیک سوریه، اتاق عملیات مارع را به رهبری احرار الشام و النصره متهم کردند.
در ۲۶ مارس ۲۰۱۶، احرار الشام به گروه‌های کردی مخالف یگان‌های مدافع خلق لواء احفاد صلاح‌الدین دستور داد پرچم کردستان را از پست‌های خود پایین بیاورند و در صورت عدم اجرا، آن‌ها را به اقدام نظامی تهدید کرد. با این حال، فرمانده لواء احفاد صلاح‌الدین وقوع این حادثه را انکار کرد و احرار الشام را متحد خود دانست.
در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۶، تعدادی از جنگجویان احرار الشام در شهر اعزاز، به‌طور علنی پرچم ارتش آزاد سوریه را سوزاندند. سخنگوی احرار الشام دخالت در این ماجرا را انکار کرد، اما این حادثه باعث تظاهرات طرفداران ارتش آزاد سوریه در شهر شد.

#### ریف دمشق
در اوایل مارس ۲۰۱۶ جیش الاسلام با لژیون الرحمن در زملکا، منطقه مرکزی ریف دمشق، درگیر شد. این گروه‌ها برای کنترل یک ساختمان در حومه شهر جنگیدند که در نهایت منجر به اخراج جیش الاسلام از ساختمان و خیابان‌ها توسط لژیون الرحمن شد. این دو گروه همچنین بر سر جذب نیرو از اتحادیه اسلامی اجناد الشام درگیر شدند. در ۲۸ آوریل، لژیون الرحمن با حمایت جبهه النصره و احرار الشام به جیش الاسلام در غوطه شرقی حمله کرد، اما احرار الشام دخالت در این درگیری را انکار کرد. پس از این حمله، تیپ دفاع هوایی لژیون الرحمن به جیش الاسلام پیوست. تا ۱۷ می، بیش از ۵۰۰ جنگجو از دو طرف و ده‌ها غیرنظامی در درگیری‌های غوطه شرقی کشته شدند.
۱۲۰ جنگجوی احرار الشام در ۶ اوت ۲۰۱۷ در عربین به لژیون الرحمن پیوستند پس از اختلافات داخلی. احرار الشام لژیون الرحمن را به مصادره سلاح‌هایشان متهم کرد، در حالی که لژیون الرحمن احرار الشام را به تلاش برای اجرای «تجربه شکست‌خورده» خود از شمال سوریه در غوطه شرقی متهم کرد. گفته می‌شود تحریر الشام در این درگیری‌ها طرف احرار الشام را علیه لژیون شام گرفت. توافق آتش‌بس بین لژیون الرحمن و احرار الشام در ۹ اوت به اجرا درآمد.

#### منطقه ادلب بزرگ
در ۲ نوامبر ۲۰۱۶، در جریان حمله به حلب، جنگجویان اتحاد فستقم یکی از فرماندهان نظامی حرکت نورالدین زنکی را اسیر کردند. در پاسخ، جنگجویان حرکت زنکی به مقر اتحاد فستقم در منطقه صلاح‌الدین حلب حمله کردند. در این حمله حداقل یک شورشی کشته و بیش از ۲۵ نفر از دو طرف زخمی شدند. روز بعد، جبهه الشامیه و گردان‌های ابوعماره گشت‌زنی در خیابان‌ها را برای بازداشت شورشیان درگیر در این درگیری‌ها آغاز کردند. حداقل ۱۸ شورشی در این درگیری‌ها کشته شدند. حرکت زنکی و گردان‌های ابوعماره در نهایت تمام مواضع اتحاد فستقم را در شرق حلب تصرف کردند. ده‌ها شورشی از این گروه یا تسلیم شدند، یا به احرار الشام پیوستند یا متواری شدند.
با وجود پیوستن اکثر اعضای اتحاد فستقم به احرار الشام در ژانویه ۲۰۱۷، تعدادی از بازماندگان این گروه باقی ماندند. در ۱۱ می ۲۰۱۷، فرمانده نظامی سابق این گروه، ابوحسنین، پس از آمدن از الباب برای یک جلسه به ادلب دعوت شد. پس از رسیدن به ادلب، او توسط احرار الشام دستگیر شد. سپس احرار الشام از بازماندگان اتحاد فستقم خواست تا سلاح‌های خود را تحویل دهند که منجر به درگیری شد. کمتر از یک ساعت بعد، مقر اتحاد فستقم توسط احرار الشام تصرف شد. این حادثه به عنوان «میخ آخر بر تابوت» این گروه توصیف شد.
در ۸ اوت ۲۰۱۷، درگیری‌هایی بین لژیون شام و تیپ آزادی اسلامی در کوه‌های ترکمان در حومه شمالی لاذقیه رخ داد.

### درگیری بین گروه‌های ارتش آزاد سوریه

#### درگیری داخلی در ارتش ملی سوریه
در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۶، جبهه شامیه و لشکر سلطان مراد در گذرگاه مرزی اعزاز با کیلیس ترکیه با یکدیگر درگیر شدند. احرار الشام و جنبش نورالدین زنکی، که پیش‌تر عضوی از جبهه شامیه بودند، به این درگیری پیوستند و رهبران جبهه شامیه را به «عمل کردن مانند باندهای تبهکار» متهم کردند.
در ۱۴ مه ۲۰۱۷، دو درگیری جداگانه در جرابلس و گندوره بین تیپ احرار الشرقیه و لشکر سلطان مراد و لژیون شام رخ داد. این درگیری‌ها با مداخله ارتش ترکیه متوقف شد.
در ۲۲ مه ۲۰۱۷، جبهه شامیه به لژیون شام در نزدیکی اعزاز حمله کرد. جبهه شامیه لژیون شام را به توطئه با جنبش نورالدین زنکی، که بخشی از تحریر الشام بود، متهم کرد. جبهه شامیه مقر لژیون شام را محاصره کرد، تعدادی از جنگجویان آن‌ها را اسیر کرد و چندین انبار مهمات را به تصرف خود درآورد. بین ۲۴ و ۲۵ مه پنج جناح ارتش آزاد سوریه، از جمله جبهه شامیه، تیپ حمزه، و لشکر سلطان مراد، حمله‌ای مشترک علیه تیپ شوالیه‌های انقلابی بین اعزاز و الراعی انجام دادند و بیش از ۲۰ نفر از جنگجویان آن‌ها را اسیر کردند و دست‌کم ۱۰ نفر را کشتند یا زخمی کردند. جناح‌های ارتش آزاد سوریه، تیپ شوالیه‌های انقلابی را به وابستگی به جنبش نورالدین زنکی و تحریر الشام و همچنین شرکت در قاچاق، غارت، اخاذی و سوءاستفاده از غیرنظامیان متهم کردند.

### درگیری داخلی احرار الشام و جیش الاسلام
۳۰ جنگجوی احرار الشام در نوامبر ۲۰۱۴ به مواضع جیش‌الاسلام در گذرگاه مرزی باب الحوا یورش بردند که باعث شد جنگجویان جی‌ای پست‌های خود را رها کرده و فرار کنند. گذرگاه بعداً به جیش الاسلام بازگردانده شد.

### درگیری جیش الفسطاط و جیش الاسلام
درگیری‌های داخلی غوطه شرقی (آوریل–مه ۲۰۱۶) یک درگیری مسلحانه میان ائتلاف شورشی جیش الفسطاط، متشکل از جبهه النصره و لژیون الرحمن، و گروه شورشی جیش الاسلام بود که در مناطق تحت کنترل شورشیان در شرق دمشق رخ داد. تنش‌ها میان این دو گروه از مارس ۲۰۱۶ آغاز شد، زمانی که لژیون الرحمن پس از جذب اتحاد اسلامی اجناد الشام در فوریه جیش الاسلام را از زملکا بیرون کرد.
درگیری‌های داخلی غوطه شرقی (آوریل–مه ۲۰۱۷) یک درگیری مسلحانه میان گروه‌های شورشی تحریر الشام (پیشتر جبهه النصره) و لژیون الرحمن از یک سو، و گروه شورشی جیش الاسلام از سوی دیگر بود که در مناطق تحت کنترل شورشیان در شرق دمشق رخ داد.

#### احرار الشام علیه جبهه النصره
درگیری‌های استان ادلب (ژانویه–مارس ۲۰۱۷) شامل رویارویی‌های نظامی میان جناح‌های شورشی به رهبری احرار الشام و متحدانش از یک سو، و جبهه فتح الشام (که بعدها به تحریر الشام تغییر نام داد) و متحدانش از سوی دیگر بود. پس از ۷ فوریه، این درگیری‌ها شامل جند الاقصی نیز شد که خود را به لیوا الاقصی تغییر نام داده بود و به سایر طرفین حمله می‌کرد. این نبردها در استان ادلب و حومه غربی استان حلب رخ داد.

### درگیری‌های بیشتر بین جبهه تحریر سوریه و جبهه ملی برای آزادی با هیئت تحریر شام

#### ۲۰۱۸
درگیری‌هایی میان تحریر الشام و جبهه آزادی سوریه در فوریه ۲۰۱۸ رخ داد، که جبهه آزادی توسط تیپ‌های صقور الشام حمایت می‌شد. در آوریل آتش‌بسی اعلام شد، اما تا آن زمان، جبهه آزادی و متحدانش توانسته بودند مناطق قابل‌توجهی را در استان‌های ادلب و حلب تصرف کنند.

#### ۲۰۱۹
با این حال، درگیری‌ها میان این دو گروه بار دیگر در ژانویه ۲۰۱۹ آغاز شد، زمانی که تحریر الشام شهر شمالی دار تعزه را تصرف کرد و به سمت محاصره پایگاه اصلی نورالدین زنکی (که بخشی از جبهه آزادی سوریه بود) در شرق شهر حلب پیشروی کرد.

### ارتش ملی سوریه
ارتش ملی سوریه که اغلب با نام ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه شناخته می‌شود، تحت اشغال چهارساله ترکیه در شمال سوریه فعالیت می‌کند. این ارتش که ائتلافی از جناح‌های شورشی متعدد است، ساختارهای خود را حفظ کرده و تحت چتر ارتش ملی سوریه کار می‌کند. ارتش ملی سوریه به دلیل نقض حقوق بشر علیه غیرنظامیان (از جمله تصرف اموال) در مناطق تحت کنترل خود مورد انتقاد قرار گرفته است. جناح‌های مختلف آن نیز به‌طور متناوب با یکدیگر درگیر می‌شوند که اغلب باعث تلفات غیرنظامیان می‌شود. این درگیری‌ها معمولاً بر سر «غنایم جنگی» یا منابع دیگر درآمد، مانند کنترل گذرگاه‌های مرزی، رخ می‌دهد. تهدیدات ترکیه مبنی بر قطع حقوق‌ها برای بازگرداندن نظم میان جناح‌ها استفاده می‌شود. این درگیری‌های داخلی یکی از دلایلی بوده که باعث شده برخی از حامیان پیشین ارتش ملی سوریه به مناطق تحت کنترل رژیم بازگردند و برخی از جنگجویان ارتش ملی سوریه تسلیم نیروهای دموکراتیک سوریه شوند.

wikitext:
'''درگیری بین شورشیان در طول جنگ داخلی سوریه''' در تمام مدت [[جنگ داخلی سوریه]] ادامه داشته است به گونه‌ای که جناح‌های مختلف [[اپوزیسیون سوریه]] و [[ارتش آزاد سوریه]] با یکدیگر جنگیده‌اند. در این میان اتحادهای متغیری بین گروه‌های [[اسلام‌گرایی|اسلام‌گرای]] مختلف از جمله [[جبهه النصره]]، [[احرار الشام]]، [[جیش الاسلام]] و [[جبهه اسلامی (سوریه)|جبهه اسلامی]] شکل گرفته است.

== پس زمینه ==
=== درگیری ارتش آزاد سوریه و جبهه النصره ===
در تاریخ ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۲ نیروهای [[ارتش آزاد سوریه]] به یک پایگاه در نزدیکی یک گذرگاه مرزی با ترکیه در شمال سوریه حمله کردند. این پایگاه توسط ۴۰ جنگجوی خارجی القاعده اداره می‌شد و جان کانتلی و چندین روزنامه‌نگار دیگر را در اسارت داشت. روزنامه‌نگاران در جریان این درگیری‌ها موفق به فرار به سمت گذرگاه مرزی شدند، اما جنگجویان القاعده به سمت آن‌ها شلیک کردند.<ref>{{cite web|url=https://www.channel4.com/news/fighting-rages-in-syrian-city-of-aleppo|title=Journalists captured by 'British' militants in Syria|work=Channel 4|date=5 August 2012|access-date=22 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161123202011/https://www.channel4.com/news/fighting-rages-in-syrian-city-of-aleppo|archive-date=23 November 2016|url-status=live}}</ref>

[[ارتش آزاد سوریه]] در سال ۲۰۱۳ در موارد مختلفی با [[جبهه النصره]] درگیر شد.<ref>{{cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2013/01/12/syria-s-rebel-rivalry-between-jihadists-and-fsa.html|title=Syria's Rebel Rivalry Between Jihadists and FSA|newspaper=The Daily Beast|date=12 January 2013|access-date=23 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175058/http://www.thedailybeast.com/articles/2013/01/12/syria-s-rebel-rivalry-between-jihadists-and-fsa.html|archive-date=3 March 2016|url-status=live|last1=Dettmer|first1=Jamie}}</ref> در ماه مارس ۲۰۱۳ جبهه النصره یک ایست بازرسی ایجاد کرد و ۳۳ نفر از نیروهای تیپ فاروق را در [[تل ابیض]] دستگیر کرد. درگیری‌های میان این دو گروه منجر به زخمی شدن فرمانده [[بریگارد فاروق|تیپ فاروق]] ابوعزام شد. او و دیگر شورشیان زخمی برای درمان به بیمارستانی در [[شانلی‌اورفه]] ترکیه منتقل شدند. هفته بعد ۳۳ اسیر فاروق آزاد شدند و گذرگاه مرزی مجدداً باز شد.<ref>{{cite magazine |last1=Abouzeid |first1=Rania |date=26 March 2013 |title=In Syria, the Rebels Have Begun to Fight Among Themselves |url=https://world.time.com/2013/03/26/in-syria-the-rebels-have-begun-to-fight-among-themselves/ |url-status=live |magazine=Time |archive-url=https://web.archive.org/web/20161231170214/http://world.time.com/2013/03/26/in-syria-the-rebels-have-begun-to-fight-among-themselves/ |archive-date=31 December 2016 |access-date=31 December 2016}}</ref>

== جدول زمانی درگیری‌ها ==
=== درگیری القاعده و ارتش آزاد سوریه (۲۰۱۴–۲۰۱۷) ===
==== درگیری جبهه النصره و جنبش حزم ====
در اکتبر ۲۰۱۴ [[جبهه النصره]] همراه با [[جندالاقصی]] با [[جبهه انقلابیون سوریه]] در ادلب درگیر شد. همزمان [[جبهه النصره]] به جنبش حزم در حلب نیز حمله کرد.<ref name="reuters28oct2">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|title=Al Qaeda seizes territory from moderate Syrian group|publisher=Reuters|date=28 October 2014|access-date=28 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029043624/http://www.reuters.com/article/2014/10/28/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|archive-date=29 October 2014|url-status=live}}</ref>

در ژانویه ۲۰۱۵ درگیری‌های میان جنبش حزم و جبهه النصره از [[حلب]] به [[ادلب]] گسترش یافت.<ref>{{cite web|url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Jan-31/285935-syria-battle-between-nusra-and-fsa-spreads.ashx|title=Syria battle between Nusra and FSA spreads|work=The Daily Star|date=31 January 2015|access-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308064319/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Jan-31/285935-syria-battle-between-nusra-and-fsa-spreads.ashx|archive-date=8 March 2016|url-status=live}}</ref>

=== جنوب سوریه ===
اگرچه جبهه جنوبی ارتش آزاد سوریه مدت‌ها با القاعده علیه دولت سوریه همکاری کرده بود، اما در سال ۲۰۱۴ تنش‌های ایدئولوژیک میان برخی جناح‌های آن آغاز شد.<ref>{{cite web|url=https://news.vice.com/article/a-rebel-rift-is-brewing-on-syrias-southern-front|title=A Rebel Rift Is Brewing On Syria's Southern Front|work=Vice News|date=26 May 2014|access-date=30 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310180430/https://news.vice.com/article/a-rebel-rift-is-brewing-on-syrias-southern-front|archive-date=10 March 2016|url-status=live}}</ref> احمد النعمه [[شورای نظامی درعا]] را تشکیل داد و متعاقباً توسط جبهه النصره دستگیر و شکنجه شد. جبهه النصره تهدید کرد که هر عضو این ائتلاف جدید را بازداشت خواهد کرد.<ref>{{cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20140512-tensions-over-al-qaeda-efforts-for-influence-in-south-syria/|title=Tensions over Al-Qaeda efforts for influence in south Syria|work=Middle East Monitor|date=12 May 2014|access-date=1 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701152736/https://www.middleeastmonitor.com/20140512-tensions-over-al-qaeda-efforts-for-influence-in-south-syria/|archive-date=1 July 2016|url-status=live}}</ref>

در جریان [[حمله قنیطره (ژوئن ۲۰۱۵)]] جبهه جنوبی هرگونه همکاری با جبهه النصره را رد کرد. ازاین‌رو ارتش فتح به‌طور جداگانه در این عملیات شرکت کرد.<ref name="hill2">{{cite web|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2015/10/al-nusrah-front-free-syrian-army-battle-assad-regime-for-un-hill-in-southern-syria.php|title=Al Nusrah Front, Free Syrian Army battle Assad regime for UN Hill in southern Syria|work=The Long War Journal|date=10 October 2015|access-date=30 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315044216/http://www.longwarjournal.org/archives/2015/10/al-nusrah-front-free-syrian-army-battle-assad-regime-for-un-hill-in-southern-syria.php|archive-date=15 March 2016|url-status=live}}</ref>

در حمله قنیطره (اکتبر ۲۰۱۵) هم [[جیش‌الفتح]] و هم جبهه جنوبی ادعا کردند که تپه سازمان ملل را در این منطقه تصرف کرده‌اند.<ref name="hill3">{{cite web|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2015/10/al-nusrah-front-free-syrian-army-battle-assad-regime-for-un-hill-in-southern-syria.php|title=Al Nusrah Front, Free Syrian Army battle Assad regime for UN Hill in southern Syria|work=The Long War Journal|date=10 October 2015|access-date=30 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315044216/http://www.longwarjournal.org/archives/2015/10/al-nusrah-front-free-syrian-army-battle-assad-regime-for-un-hill-in-southern-syria.php|archive-date=15 March 2016|url-status=live}}</ref> در همان ماه، جبهه جنوبی و جبهه النصره در درعا درگیر شدند.<ref>{{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566094-nusra-fsa-clash-in-south-syria|title=Nusra, FSA clash in south Syria|work=Now.|date=21 October 2015|access-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407051222/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566094-nusra-fsa-clash-in-south-syria|archive-date=7 April 2016|url-status=live}}</ref>

در اواخر ژوئیه ۲۰۱۶ [[جبهه النصره]] با [[لژیون الرحمن]] در زملکا در مرکز [[استان ریف دمشق]] بر سر اختلافی در مورد اینکه چه کسی [[نماز جمعه]] را در یکی از مساجد شهر زملکا اقامه کند، درگیر شد.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=48556|title=Fight in mosque at Zamalka between Sheikhs of Jabhat Al-Nusra and Rahman Corps about who will ascend to the Minbar|publisher=Syrian Observatory for Human Rights|date=23 July 2016|access-date=22 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220213800/http://www.syriahr.com/en/?p=48556|archive-date=20 December 2016|url-status=live}}</ref>

==== استان ادلب ====
در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵ جبهه النصره به مقر تیپ مرکزی در گذرگاه مرزی باب‌الهوی حمله کرد که منجر به درگیری‌هایی شد. این درگیری‌ها با مداخله [[احرار الشام]] متوقف شد.<ref>{{cite web|date=2015-12-25|title=The middle band denies splits in its ranks and thanks Ahrar al-Sham|url=http://eldorar.com/node/92920|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918204044/http://eldorar.com/node/92920|archive-date=2020-09-18|access-date=2024-04-10|work=Al-Dorar al-Shamia}}</ref>

در مارس ۲۰۱۶، چندین تظاهرات و اعتراضات طرفدار ارتش آزاد سوریه علیه دولت سوریه در سراسر مناطق تحت کنترل شورشیان در سوریه برگزار شد. جبهه النصره تلاش کرد این اعتراضات را در ادلب سرکوب کند. در پاسخ، تیپ ۱۳ ارتش آزاد سوریه به مقر جبهه النصره در معرة النعمان حمله کرد.<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2016/03/al-qaeda-clashes-u-s-backed-fsa-rebels-syrias-idlib/|title=Al-Qaeda clashes with U.S. -backed FSA rebels in Syria's Idlib|publisher=ARA News|date=13 March 2016|access-date=13 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313130543/http://aranews.net/2016/03/al-qaeda-clashes-u-s-backed-fsa-rebels-syrias-idlib/|archive-date=13 March 2016|url-status=dead}}</ref> جبهه النصره نیز با گلوله‌باران مقر تیپ ۱۳ در شهر پاسخ داد.<ref>{{cite tweet|user=jackshahine|number=708796320622977024|date=12 March 2016|title=#JN besieging Maarat al-Numan #Idlib from 3 points, starts heavy shelling on division 13 HQs.}}</ref> سازمان [[دیدبان حقوق بشر سوریه]] ادعا کرد که جند الاقصی به این درگیری پیوست و برای حمایت از جبهه النصره ایست‌های بازرسی ایجاد کرد.<ref name="auto12">{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=45026|title=Division 13 evacuate most of its headquarters in the southern countryside of Idlib and clashes between them against Jabhat Al-Nusra and Jund al-Aqsa in Maarrat al-Nu'man area and tension prevails in the area|publisher=Syrian Observatory for Human Rights|date=13 March 2016|access-date=13 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328175047/http://www.syriahr.com/en/?p=45026|archive-date=28 March 2016|url-status=live}}</ref> طبق اعلام واحد رسانه‌ای تیپ ۱۳، مواضع آنها سقوط کرد و ۴ نفر از نیروهایشان کشته شدند.<ref name="auto22">{{cite tweet|user=13alferqa13|number=708808128003973120|date=12 March 2016|title=All attempts to repel the aggression on #Maarrat al-Nu'man has failed, 4 Muslim martyrs killed a little while ago #Division 13 at the hands of victory}}</ref>

در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶ دو فرمانده ارتش آزاد ادلب در [[معره نعمان|معره]] ترور شدند. فعالان مخالف [[جندالاقصی]] را به انجام این [[ترور]] متهم کردند.<ref name="auto42">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/two-free-syrian-army-leaders-assassinated-idlib/|title=Two Free Syrian Army leaders assassinated in Idlib|work=Al-Masdar News|date=25 December 2016|access-date=26 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226163016/https://www.almasdarnews.com/article/two-free-syrian-army-leaders-assassinated-idlib/|archive-date=26 December 2016|url-status=live}}</ref> روز بعد، جبهه النصره به خانه‌هایی در سراسر ادلب حمله کرد و ۱۶ جنگجوی ارتش آزاد ادلب از تیپ شاهین‌های کوهستان را دستگیر کرد. این شورشیان به اتهام مشارکت در مداخله نظامی [[نیروهای مسلح ترکیه|ترکیه]] در سوریه دستگیر شدند.<ref name="auto52">{{cite web|url=http://qasioun.net/en/news/show/45360|title=EXCLUSIVE: Commander In Soqor Al-Jabal: Fatih Al-Sham Detained Our Soldiers For Joining Euphrates Shield|work=Qasioun|date=26 December 2016|access-date=26 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161227195636/http://qasioun.net/en/news/show/45360|archive-date=27 December 2016|url-status=live}}</ref>

در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ درگیری‌های شدیدی بین [[ارتش مجاهدین]] و جبهه النصره در [[اتارب]] رخ داد. جبهه النصره همراه با جنبش نورالدین زنکی به جبهه شام در [[حریتان]] نیز حمله کردند. در همین حال، ارتش آزاد ادلب نیز در ادلب با جبهه النصره درگیر شد.<ref>{{cite web|url=http://www.middleeasteye.net/news/rebel-fighting-idlib-increases-tensions-over-peace-talks-2113068507|title=Syrian rebels threaten to 'annihilate' rivals as Idlib infighting rages|work=Middle East Eye|author=Alex MacDonald|date=23 January 2017|access-date=24 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170124132455/http://www.middleeasteye.net/news/rebel-fighting-idlib-increases-tensions-over-peace-talks-2113068507|archive-date=24 January 2017|url-status=live}}</ref>

در ۵ آوریل ۲۰۱۷ خودرویی که دو فرمانده [[ارتش آزاد ادلب]] را حمل می‌کرد در نزدیکی [[خان‌السبل]] که به‌طور کامل تحت کنترل [[هیئت تحریر شام]] بود، هدف تیراندازی در یک ایست بازرسی قرار گرفت. در این تیراندازی دو جنگجوی [[ارتش آزاد سوریه]] از جمله یک فرمانده ارشد کشته شدند.<ref>{{cite web|url=https://www.enabbaladi.net/archives/141074|title=The assassination of the pillars of the "Army of Idlib Free" .. commander of the "band 13" fate unknown|work=Enab Baladi|date=5 April 2017|access-date=5 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405144102/https://www.enabbaladi.net/archives/141074|archive-date=5 April 2017|url-status=live}}</ref>

در ۴ ژوئن پنج جنگجوی لژیون شام کشته و دو نفر زخمی شدند، پس از آنکه خودروی آنها با یک [[بمب کنارجاده‌ای]] برخورد کرد.<ref>{{Cite news|url=https://www.almasdarnews.com/article/18-graphic-pictures-roadside-bomb-kills-6-jihadists-idlib-amid-rising-tensions/|title=+18 Graphic Pictures: Roadside bomb kills 6 jihadists in Idlib amid rising tensions|last=Adra|first=Zen|date=2017-06-04|work=AMN - Al-Masdar News {{!}} المصدر نیوز|access-date=2017-06-04|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170604181138/https://www.almasdarnews.com/article/18-graphic-pictures-roadside-bomb-kills-6-jihadists-idlib-amid-rising-tensions/|archive-date=2017-06-04|url-status=live}}</ref>

از ۶ تا ۸ ژوئن، درگیری‌هایی میان تحریر الشام و لژیون شام در معرة النعمان رخ داد. تیپ ۱۳ و پلیس آزاد در تاریخ ۸ ژوئن به این درگیری‌ها پیوستند. تا عصر ۸ ژوئن، [[هیئت تحریر شام]] هم مقر تیپ ۱۳ و هم مقر لژیون شام را در معرة النعمان تصرف کرد و سرهنگ تیسر السمحی، برادر سرهنگ علی السمحی و رئیس پلیس آزاد در این شهر را کشت.<ref>{{cite web|url=http://www.all4syria.info/Archive/417240|title=(Edit Sham) controls the headquarters of the band (13) and Sham Corps in Maart|work=All4Syria|date=8 June 2017|access-date=9 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609060724/http://www.all4syria.info/Archive/417240|archive-date=9 June 2017|url-status=live}}</ref> در ۹ ژوئن [[هیئت تحریر شام|تحریر الشام]] پایان عملیات خود علیه ارتش آزاد سوریه را اعلام کرد و کنترل کامل شهر را به دست گرفت.<ref>{{cite web|url=http://www.all4syria.info/Archive/417274|title=(Edit Sham) announces halt its offensive on Maart and liquidates Prime Mkhvrha|work=All4Syria|date=9 June 2017|access-date=9 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609043642/http://www.all4syria.info/Archive/417274|archive-date=9 June 2017|url-status=live}}</ref> همان روز یک توافق آتش‌بس میان ارتش آزاد ادلب و تحریر الشام در شهر امضا شد و تحریر الشام دستور انحلال تیپ ۱۳ را صادر کرد.<ref>{{cite web|url=http://www.all4syria.info/Archive/417500|title=Agreement ending the clashes Maart on his head solution band 13|work=All4Syria|date=10 June 2017|access-date=10 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170610064511/http://www.all4syria.info/Archive/417500|archive-date=10 June 2017|url-status=live}}</ref>

=== درگیری احرار الشام، جیش الاسلام و القاعده (۲۰۱۶–۲۰۱۷) ===
در ۱۷ مارس ۲۰۱۶ اعضای [[جندالاقصی]] تلاش کردند در خیمه‌ای در شهر سرمین، واقع در استان ادلب، مراسم عزاداری برای مرگ یکی از فرماندهان [[داعش]] برگزار کنند. جنگجویان [[احرار الشام]] وارد خیمه شدند و آن‌ها را مجبور به پایان مراسم کردند که منجر به درگیری مسلحانه بین دو گروه شد. در پاسخ، جنگجویان جند الاقصی ایست‌های بازرسی در شهر ایجاد کردند و قصد دستگیری اعضای احرار الشام را داشتند.<ref>{{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566760-syria-islamist-factions-clash-over-isis-memorial-service|title=Syria Islamist factions clash over ISIS memorial|date=18 March 2016|access-date=9 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327105052/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566760-syria-islamist-factions-clash-over-isis-memorial-service|archive-date=27 March 2016|url-status=live}}</ref>

در همان روز یا روز بعد، ابوسکر، یکی از فرماندهان جبهه النصره که به خاطر خوردن قلب یک سرباز سوری در سال ۲۰۱۳، زمانی که فرمانده [[بریگارد فاروق|تیپ فاروق]] بود شناخته می‌شد، در ایست بازرسی احرار الشام در جاده بین شهرهای سلقین و حارم متوقف شد. جنگجویان احرار الشام تلاش کردند او را دستگیر کنند، اما او مقاومت کرد و به سمت حارم رانندگی کرد که منجر به تعقیب توسط اعضای احرار شد. هنگامی که به شهر رسید، ابوسکر تلاش کرد اسلحه خود را بردارد و توسط تعقیب‌کنندگانش کشته شد.<ref>{{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566834-infamous-heart-eating-syria-rebel-killed|title=Infamous heart-eating Syria rebel killed|work=Now News|date=18 March 2016|access-date=9 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423014203/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566834-infamous-heart-eating-syria-rebel-killed|archive-date=23 April 2016|url-status=live}}</ref>

در سپتامبر ۲۰۱۶، جند الاقصی در یک تلاش ناموفق برای ترور، یک فرمانده احرار الشام را در شهر اریحا زخمی کرد. در پاسخ، جنگجویان احرار الشام دو عضو جند الاقصی را کشتند و مقر جند الاقصی را در این شهر محاصره کردند. یک بمب‌گذار انتحاری جند الاقصی نیز خود را در مقر احرار منفجر کرد و سه نفر دیگر را کشت.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=50224|title=Tension in Ariha city after assassination attempt targeted Ahrar al_Sham commander|work=SOHR|date=4 September 2016|access-date=5 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220214124/http://www.syriahr.com/en/?p=50224|archive-date=20 December 2016|url-status=live}}</ref>

در اکتبر ۲۰۱۶ درگیری‌هایی بین دو گروه آغاز شد، زمانی که جند الاقصی تلاش کرد به [[خان شیخون]] حمله کند. ده‌ها جنگجو از هر دو طرف کشته شدند و گزارش‌هایی مبنی بر اسارت چندین جنگجوی احرار الشام منتشر شد.<ref>{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/jihadist-civil-war-full-swing-jund-al-aqsa-battles-ahrar-al-sham/|title=Jihadist civil war in full swing as Jund Al-Aqsa battles Ahrar Al-Sham|work=Al-Masdar News|author=Izat Charkatli|date=7 September 2016|access-date=7 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161008155059/https://www.almasdarnews.com/article/jihadist-civil-war-full-swing-jund-al-aqsa-battles-ahrar-al-sham/|archive-date=8 October 2016|url-status=live}}</ref> درگیری‌ها در سراسر استان ادلب تشدید شد و هر دو طرف یکدیگر را از چندین شهر و روستا بیرون راندند.<ref name="auto32">{{cite web|url=https://www.almasdarnews.com/article/jihadist-civil-war-boils-jihadists-trade-blows-hama-idlib/|title=Jihadist civil war boils up as jihadists trade blows in Hama and Idlib|work=Al-Masdar News|date=7 October 2016|access-date=7 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161008155625/https://www.almasdarnews.com/article/jihadist-civil-war-boils-jihadists-trade-blows-hama-idlib/|archive-date=8 October 2016|url-status=live}}</ref> در ۹ اکتبر، جند الاقصی از سه روستای دیگر در ادلب اخراج شد. همزمان، چندین گروه اسلام‌گرای دیگر از جنگجویان این سازمان خواستند تا آن را ترک کنند.<ref>{{cite web|url=https://www.ctvnews.ca/mobile/world/syria-extremist-group-joins-al-qaeda-affiliate-1.3108341|title=Syria extremist group joins al Qaeda affiliate|work=[[CTV News]]|date=9 October 2016|access-date=9 October 2016}}</ref> گزارش‌ها حاکی از آن است که این گروه با بیعت به جبهه فتح الشام پیوست، که اعلام کرد جند الاقصی برای پایان دادن به درگیری‌های داخلی میان گروه‌های شورشی، به صفوف آن می‌پیوندد.<ref>{{cite web|url=https://www.ctvnews.ca/mobile/world/syria-extremist-group-joins-al-qaeda-affiliate-1.3108341|title=Syria extremist group joins al Qaeda affiliate|work=[[CTV News]]|date=9 October 2016|access-date=9 October 2016}}</ref>

در ۴ دسامبر ۲۰۱۶ طی هفدهمین حمله به حلب، جبهه النصره با حمایت گردان‌های ابو عماره به انبارهای تحت کنترل جیش الاسلام در جنوب شرقی حلب که در دست شورشیان بود، حمله کرد. آن‌ها دو جنگجوی جیش الاسلام، از جمله یک فرمانده، را به اسارت گرفتند.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=56292|title=Dissatisfaction between civilians of eastern Aleppo after an attack by Fateh al-Sham on rebel warehouses.|work=Syria HR|date=4 December 2016|access-date=5 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207153038/http://www.syriahr.com/en/?p=56292|archive-date=7 December 2016|url-status=live}}</ref>

در ژانویه ۲۰۱۷ جبهه النصره چندین حمله هماهنگ علیه مقرها و مواضع احرار الشام در شمال استان ادلب، نزدیک گذرگاه مرزی باب الهوی انجام داد. همچنین، جبهه النصره به پایگاه‌های احرار الشام در درکوش و جسر الشغور حمله کرد.<ref>{{cite web|url=https://medium.com/@_alhamra/why-al-qaeda-jfs-is-attacking-ahrar-al-sham-by-charles-lister-4b49affca03|title=Why Al-Qaeda/JFS Is Attacking Ahrar al-Sham: @charles_lister's Take|work=Medium Corporation|author=Al-Hamra|date=20 January 2017|access-date=21 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202034723/https://medium.com/@_alhamra/why-al-qaeda-jfs-is-attacking-ahrar-al-sham-by-charles-lister-4b49affca03|archive-date=2 February 2017|url-status=live}}</ref>

بین ۲۶ آوریل تا ۱ مه ۲۰۱۷، بیش از ۹۵ شورشی در جریان درگیری‌های بین جیش الاسلام، تحریر الشام و لژیون الرحمن کشته شدند. جنگجویان جیش الاسلام به سوی تظاهرکنندگانی که خواستار پایان درگیری‌ها بودند، تیراندازی کردند. این درگیری‌ها منجر به پیشروی ارتش سوریه در شرق دمشق شد.<ref>{{cite web|url=http://www.middleeasteye.net/news/least-120-dead-intra-rebel-fighting-enters-fifth-day-damascus-suburb-1496381352|title=Syrian rebels 'fire on protesters' calling for end to infighting|work=Middle East Eye|date=1 May 2017|access-date=2 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505201903/http://www.middleeasteye.net/news/least-120-dead-intra-rebel-fighting-enters-fifth-day-damascus-suburb-1496381352|archive-date=5 May 2017|url-status=live}}</ref>

در ۲۹ مه، گزارش شد که احرار الشام حداقل شش جنگجوی تحریر الشام را پس از اسارت در جنوب استان ادلب اعدام کرد.<ref>{{cite news|url=https://www.almasdarnews.com/article/trouble-paradise-two-jihadist-groups-clash-southern-idlib/|title=Trouble in paradise: Two jihadist groups clash in southern Idlib|last=Fadel|first=Leith|date=2017-05-29|work=AMN - Al-Masdar News {{!}} المصدر نیوز|access-date=2017-05-29|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808200211/https://www.almasdarnews.com/article/trouble-paradise-two-jihadist-groups-clash-southern-idlib/|archive-date=2017-08-08|url-status=live}}</ref>

بین ۱۴ تا ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷، درگیری‌هایی بین تحریر الشام و احرار الشام در [[منطقه ادلب]] رخ داد که منجر به تصرف کامل شهر ادلب و چندین شهر دیگر در استان توسط تحریر الشام شد.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=70437|title=Following the renewed fighting … Ahrar Al-Sham and Tahrir Al-Sham reconcile|work=SOHR|date=24 July 2017|access-date=24 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818000233/http://www.syriahr.com/en/?p=70437|archive-date=18 August 2017|url-status=live}}</ref>

=== درگیری ارتش آزاد سوریه و جبهه اسلامی (۲۰۱۳–۲۰۱۷) ===
==== باب الحوا ====
در دسامبر ۲۰۱۳ جبهه اسلامی، که عمدتاً متشکل از [[احرار الشام]] بود، چندین پایگاه را در گذرگاه مرزی باب الهوی از شورای عالی نظامی تصرف کرد و پرچم‌های انقلابی ارتش آزاد سوریه را پایین کشید. جنگجویان اسلام‌گرا تعدادی از نگهبانان شورای عالی نظامی را به اسارت گرفتند و هزاران سلاح سبک و مهمات را ضبط کردند. در نتیجه، جبهه اسلامی از شورای عالی نظامی خارج شد.<ref>{{cite web|url=http://carnegieendowment.org/syriaincrisis/?fa=53896|title=Showdown at Bab al-Hawa|work=Carnegie Endowment|date=12 December 2013|access-date=1 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926094210/http://carnegieendowment.org/syriaincrisis/?fa=53896|archive-date=26 September 2015|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-fsa-idUSBRE9B607S20131207|title=Syrian Islamists seize Western-backed rebel bases: monitoring group|publisher=Reuters|date=7 December 2013|access-date=1 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010124307/https://www.reuters.com/article/us-syria-crisis-fsa-idUSBRE9B607S20131207|archive-date=10 October 2017|url-status=live}}</ref>

==== شمال حلب ====
در اوت ۲۰۱۴، ۸۰۰ جنگجو از جبهه اسلامی به گروه‌های ارتش آزاد سوریه در استان‌های شمالی و شرقی حلب پیوستند. این جداشدگان، اقدامات اسلام‌گرایانه و فرقه‌گرایانه جبهه اسلامی، به‌ویژه علیه مسیحیان و علویانی که در ابتدا از مخالفان حمایت می‌کردند، را محکوم کردند.<ref>{{cite journal|author=Felix Legrand|date=23 September 2014|title=The Resilience of Moderate Syrian Rebels|url=http://www.arab-reform.net/en/node/485|journal=Arab Reform Initiative|archive-url=https://web.archive.org/web/20171009213754/http://www.arab-reform.net/en/node/485|archive-date=9 October 2017|access-date=23 July 2017|url-status=live}}</ref>

در اواخر نوامبر ۲۰۱۵، درگیری‌هایی بین [[جیش الثوار]] با حمایت [[یگان‌های مدافع خلق]] و [[اتاق عملیات مارع]] که تحت تسلط ارتش آزاد سوریه بود و از سوی احرار الشام و جبهه النصره حمایت می‌شد، در استان شمالی حلب رخ داد. با این حال، هم یگان‌های مدافع خلق و هم جبهه النصره دخالت در این درگیری را انکار کردند.<ref>{{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566293-fsa-group-battles-nusra-amid-russia-strikes|title=FSA group battles Nusra amid Russia strikes|work=Now News|date=27 November 2015|access-date=18 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327044825/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566293-fsa-group-battles-nusra-amid-russia-strikes|archive-date=27 March 2016|url-status=live}}</ref>

در دسامبر همان سال، درگیری‌ها بین نیروهای دموکراتیک سوریه، که عمدتاً از [[یگان‌های مدافع خلق]] و ارتش انقلابیون تشکیل شده بود، و اتاق عملیات مارع در شمال حلب تشدید شد. اتاق عملیات مارع از جیش الثوار خواست تا از نیروهای دموکراتیک سوریه خارج شده و روابط خود را با [[حزب اتحاد دموکراتیک (سوریه)|حزب اتحاد دموکراتیک]] قطع کند، در حالی که نیروهای دموکراتیک سوریه، اتاق عملیات مارع را به رهبری احرار الشام و النصره متهم کردند.<ref>{{cite web|url=http://syriadirect.org/news/accusations-recriminations-and-bloodshed-in-north-aleppo-arena-as-kurds-fear-for-afrin/|title=Accusations, recriminations and bloodshed in north Aleppo arena as Kurds fear for Afrin|work=Syria:direct|date=3 December 2015|access-date=18 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20151206054324/http://syriadirect.org/news/accusations-recriminations-and-bloodshed-in-north-aleppo-arena-as-kurds-fear-for-afrin|archive-date=6 December 2015|url-status=dead}}</ref>

در ۲۶ مارس ۲۰۱۶، [[احرار الشام]] به گروه‌های کردی مخالف [[یگان‌های مدافع خلق]] [[لواء احفاد صلاح‌الدین]] دستور داد پرچم کردستان را از پست‌های خود پایین بیاورند و در صورت عدم اجرا، آن‌ها را به اقدام نظامی تهدید کرد.<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2016/03/kurdish-flag-banned-syrian-rebels-aleppo/|title=Syrian rebels ban Kurdish flag in Aleppo|work=ARA News|date=27 March 2016|access-date=9 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730204720/http://aranews.net/2016/03/kurdish-flag-banned-syrian-rebels-aleppo/|archive-date=30 July 2017|url-status=dead}}</ref> با این حال، فرمانده لواء احفاد صلاح‌الدین وقوع این حادثه را انکار کرد و احرار الشام را متحد خود دانست.

در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۶، تعدادی از جنگجویان احرار الشام در شهر اعزاز، به‌طور علنی پرچم ارتش آزاد سوریه را سوزاندند. سخنگوی احرار الشام دخالت در این ماجرا را انکار کرد، اما این حادثه باعث تظاهرات طرفداران ارتش آزاد سوریه در شهر شد.<ref>{{cite web|url=http://www.qasioun.net/en/news/show/38089/Ahrar_Al_Sham_Denies_Burning_The_Syrian_Revolution_Flag_By_Its_Fighters_In_Azaz|title=Ahrar Al-Sham Denies Burning The Syrian Revolution Flag By Its Fighters In Azaz|work=Qasioun|date=27 September 2016|access-date=28 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808153159/http://www.qasioun.net/en/news/show/38089/Ahrar_Al_Sham_Denies_Burning_The_Syrian_Revolution_Flag_By_Its_Fighters_In_Azaz|archive-date=8 August 2017|url-status=live}}</ref>

==== ریف دمشق ====
در اوایل مارس ۲۰۱۶ جیش الاسلام با لژیون الرحمن در زملکا، منطقه مرکزی ریف دمشق، درگیر شد. این گروه‌ها برای کنترل یک ساختمان در [[حومه شهر]] جنگیدند که در نهایت منجر به اخراج جیش الاسلام از ساختمان و خیابان‌ها توسط لژیون الرحمن شد. این دو گروه همچنین بر سر جذب نیرو از اتحادیه اسلامی اجناد الشام درگیر شدند.<ref>{{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566671-rebel-allies-fight-each-other-in-east-damascus-monitor|title=Rebel allies fight each other in east Damascus: monitor|work=Now.|date=1 March 2016|access-date=9 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804201825/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566671-rebel-allies-fight-each-other-in-east-damascus-monitor|archive-date=4 August 2018|url-status=live}}</ref> در ۲۸ آوریل، لژیون الرحمن با حمایت جبهه النصره و احرار الشام به جیش الاسلام در غوطه شرقی حمله کرد، اما احرار الشام دخالت در این درگیری را انکار کرد. پس از این حمله، تیپ دفاع هوایی لژیون الرحمن به جیش الاسلام پیوست.<ref>{{cite web|url=http://syriadirect.org/news/‘shameful’-rebel-infighting-in-east-ghouta-leaves-residents-‘in-a-state-of-shock’/|title='Shameful' rebel infighting in East Ghouta leaves residents 'in a state of shock'|work=Syria:direct|date=28 April 2016|access-date=29 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429120644/http://syriadirect.org/news/%E2%80%98shameful%E2%80%99-rebel-infighting-in-east-ghouta-leaves-residents-%E2%80%98in-a-state-of-shock%E2%80%99/|archive-date=29 April 2016|url-status=live}}</ref> تا ۱۷ می، بیش از ۵۰۰ جنگجو از دو طرف و ده‌ها غیرنظامی در درگیری‌های غوطه شرقی کشته شدند.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/news/52-dead-rival-rebel-groups-clash-near-syria-151747763.html|title=Syria rebel clashes 'leave 52 dead' in Eastern Ghouta|access-date=4 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170204205416/https://www.yahoo.com/news/52-dead-rival-rebel-groups-clash-near-syria-151747763.html|archive-date=4 February 2017|url-status=live}}</ref>

۱۲۰ جنگجوی [[احرار الشام]] در ۶ اوت ۲۰۱۷ در عربین به لژیون الرحمن پیوستند پس از اختلافات داخلی. احرار الشام لژیون الرحمن را به مصادره سلاح‌هایشان متهم کرد، در حالی که لژیون الرحمن احرار الشام را به تلاش برای اجرای «تجربه شکست‌خورده» خود از شمال سوریه در غوطه شرقی متهم کرد.<ref>{{cite web|url=http://aldorars.com/news/973|title=The split of dozens of elements from the free Cham and their joining the "Corps of Rahman"|work=El-Dorar al-Shamia|date=6 August 2017|access-date=8 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820195846/http://aldorars.com/news/973|archive-date=20 August 2018|url-status=dead}}</ref> گفته می‌شود تحریر الشام در این درگیری‌ها طرف احرار الشام را علیه لژیون شام گرفت.<ref>{{cite web|url=http://www.alquds.co.uk/?p=767925|title=The Free Syrian Army condemns the attack on its headquarters in the eastern Ghouta|work=Al-Quds al-Arabi|date=8 August 2017|access-date=9 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809091110/http://www.alquds.co.uk/?p=767925|archive-date=9 August 2017|url-status=dead}}</ref> توافق آتش‌بس بین لژیون الرحمن و احرار الشام در ۹ اوت به اجرا درآمد.<ref>{{cite web|url=http://www.aldorars.com/en/news/1038|title=The agreement terms implemented with Failaq al-Rahman, Senior commander of Ahrar al-Sham tells AlDorar|work=Al-Dorar al-Shamia|date=10 August 2017|access-date=11 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813192715/http://aldorars.com/en/news/1038|archive-date=13 August 2017|url-status=dead}}</ref>

==== منطقه ادلب بزرگ ====
در ۲ نوامبر ۲۰۱۶، در جریان حمله به حلب، جنگجویان اتحاد فستقم یکی از فرماندهان نظامی حرکت نورالدین زنکی را اسیر کردند. در پاسخ، جنگجویان حرکت زنکی به مقر اتحاد فستقم در منطقه صلاح‌الدین حلب حمله کردند. در این حمله حداقل یک شورشی کشته و بیش از ۲۵ نفر از دو طرف زخمی شدند.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=53779|title=Fighting between 2 factions in the eastern section of Aleppo kills and injures about 25 fighters from both parties|work=Syria HR|date=2 November 2016|access-date=3 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220214719/http://www.syriahr.com/en/?p=53779|archive-date=20 December 2016|url-status=live}}</ref> روز بعد، جبهه الشامیه و گردان‌های ابوعماره گشت‌زنی در خیابان‌ها را برای بازداشت شورشیان درگیر در این درگیری‌ها آغاز کردند.<ref>{{cite web|url=http://aranews.org/2016/11/فصائل-من-المعارضة-تشتبك-في-مدينة-حلب،-و/|title=Factions of the opposition clashed in the city of Aleppo, the front maize are trying to resolve conflict|work=ARA News|date=3 November 2016|access-date=3 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104012506/http://aranews.org/2016/11/%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A9-%D8%AA%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D9%83-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%AD%D9%84%D8%A8%D8%8C-%D9%88/|archive-date=4 November 2016|url-status=dead}}</ref> حداقل ۱۸ شورشی در این درگیری‌ها کشته شدند.<ref>{{cite tweet|user=InsideSourceInt|number=793959136752828416|date=2 November 2016|title=Approximately 18 dead so far in rebel infighting across East Aleppo}}</ref> حرکت زنکی و گردان‌های ابوعماره در نهایت تمام مواضع اتحاد فستقم را در شرق حلب تصرف کردند. ده‌ها شورشی از این گروه یا تسلیم شدند، یا به احرار الشام پیوستند یا متواری شدند.<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/en/?p=53841|title=Zenki and Abu Amarah control all headquarters of Fastaqim Kama Umirt, the leaders of which go to Ahrar al-Sham|work=Syria HR|date=3 November 2016|access-date=3 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220214728/http://www.syriahr.com/en/?p=53841|archive-date=20 December 2016|url-status=live}}</ref>

با وجود پیوستن اکثر اعضای اتحاد فستقم به احرار الشام در ژانویه ۲۰۱۷، تعدادی از بازماندگان این گروه باقی ماندند. در ۱۱ می ۲۰۱۷، فرمانده نظامی سابق این گروه، ابوحسنین، پس از آمدن از الباب برای یک جلسه به ادلب دعوت شد. پس از رسیدن به ادلب، او توسط احرار الشام دستگیر شد. سپس احرار الشام از بازماندگان اتحاد فستقم خواست تا سلاح‌های خود را تحویل دهند که منجر به درگیری شد. کمتر از یک ساعت بعد، مقر اتحاد فستقم توسط احرار الشام تصرف شد. این حادثه به عنوان «میخ آخر بر تابوت» این گروه توصیف شد.<ref>{{cite web|url=https://arabi21.com/story/1005429/أحرار-الشام-تهاجم-مقرات-تجمع-فاستقم-في-ريف-إدلب|title=Ahrar al-Sham attacked the headquarters of the "Fastaqim" gathered in the countryside of Idlib|work=Arabi 21|author=Wael Adel|date=12 May 2017|access-date=14 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170515100155/http://arabi21.com/story/1005429/%D8%A3%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%81%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%A5%D8%AF%D9%84%D8%A8|archive-date=15 May 2017|url-status=live}}</ref>

در ۸ اوت ۲۰۱۷، درگیری‌هایی بین لژیون شام و تیپ آزادی اسلامی در کوه‌های ترکمان در حومه شمالی لاذقیه رخ داد.<ref>{{cite web|url=http://www.qasioun.net/ar/news/show/88650/فيلق_الشام_لواء_الحرية_يحاول_المتاجرة_بدماء_العناصر|title=Sham Legion: The Brigade of Freedom is trying to trade the blood of the elements|work=Qasioun News Agency|date=8 August 2017|access-date=8 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112054931/http://www.qasioun.net/ar/news/show/88650/%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85_%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9_%D9%8A%D8%AD%D8%A7%D9%88%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A9_%D8%A8%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1|archive-date=12 November 2017|url-status=live}}</ref>

=== درگیری بین گروه‌های ارتش آزاد سوریه ===
==== درگیری داخلی در ارتش ملی سوریه ====
در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۶، جبهه شامیه و لشکر سلطان مراد در گذرگاه مرزی اعزاز با کیلیس ترکیه با یکدیگر درگیر شدند.<ref>{{cite web|url=http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/630486/Sinirda_OSO_askerleri_arasinda_catisma_cikti.html|title=FSA troops in border clash|work=Cumhuriyet|date=14 November 2016}}</ref> احرار الشام و جنبش نورالدین زنکی، که پیش‌تر عضوی از جبهه شامیه بودند، به این درگیری پیوستند و رهبران جبهه شامیه را به «عمل کردن مانند باندهای تبهکار» متهم کردند.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-rebels-idUSKBN1391MA|title=Syrian rebels battle each other north of Aleppo|work=Reuters|date=14 November 2016|access-date=1 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170703232736/http://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-rebels-idUSKBN1391MA|archive-date=3 July 2017|url-status=live}}</ref>

در ۱۴ مه ۲۰۱۷، دو درگیری جداگانه در جرابلس و گندوره بین تیپ احرار الشرقیه و لشکر سلطان مراد و لژیون شام رخ داد. این درگیری‌ها با مداخله ارتش ترکیه متوقف شد.

در ۲۲ مه ۲۰۱۷، جبهه شامیه به لژیون شام در نزدیکی اعزاز حمله کرد. جبهه شامیه لژیون شام را به توطئه با جنبش نورالدین زنکی، که بخشی از تحریر الشام بود، متهم کرد. جبهه شامیه مقر لژیون شام را محاصره کرد، تعدادی از جنگجویان آن‌ها را اسیر کرد و چندین انبار مهمات را به تصرف خود درآورد.<ref>{{cite web|url=http://aletihadpress.com/2017/05/23/الجبهة-الشامية-تقتحم-مقرات-فيلق-الشام/|title=Levant Front stormed the headquarters of the Sham Legion north of Aleppo, demanding the surrender of its elements|work=Al Etihad Press|date=22 May 2017|access-date=23 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170531062753/http://aletihadpress.com/2017/05/23/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D9%82%D8%AA%D8%AD%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D9%85/|archive-date=31 May 2017|url-status=dead}}</ref> بین ۲۴ و ۲۵ مه پنج جناح ارتش آزاد سوریه، از جمله جبهه شامیه، تیپ حمزه، و لشکر سلطان مراد، حمله‌ای مشترک علیه تیپ شوالیه‌های انقلابی بین اعزاز و الراعی انجام دادند و بیش از ۲۰ نفر از جنگجویان آن‌ها را اسیر کردند و دست‌کم ۱۰ نفر را کشتند یا زخمی کردند. جناح‌های ارتش آزاد سوریه، تیپ شوالیه‌های انقلابی را به وابستگی به جنبش نورالدین زنکی و تحریر الشام و همچنین شرکت در قاچاق، غارت، اخاذی و سوءاستفاده از غیرنظامیان متهم کردند.<ref>{{cite web|url=http://www.almodon.com/arabworld/2017/5/26/ريف-حلب-المعارضة-تنهي-فرسان-الثورة|title=Aleppo: opposition to end "the Knights of the Revolution"|work=Al-Modon|author=Khaled Khatib|date=26 May 2017|access-date=29 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529023815/http://www.almodon.com/arabworld/2017/5/26/%D8%B1%D9%8A%D9%81-%D8%AD%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A9-%D8%AA%D9%86%D9%87%D9%8A-%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%B1%D8%A9|archive-date=29 May 2017|url-status=live}}</ref>

=== درگیری داخلی احرار الشام و جیش الاسلام ===
۳۰ جنگجوی احرار الشام در نوامبر ۲۰۱۴ به مواضع جیش‌الاسلام در گذرگاه مرزی باب الحوا یورش بردند که باعث شد جنگجویان جی‌ای پست‌های خود را رها کرده و فرار کنند. گذرگاه بعداً به جیش الاسلام بازگردانده شد.<ref>{{Cite web|url=http://syriadirect.org/news/mediator-rogue-ahrar-a-sham-unit-attacked-bab-al-hawa/|title=Mediator: Rogue Ahrar a-Sham unit attacked Bab al-Hawa|website=Syria:direct|date=18 November 2014|accessdate=29 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813183019/http://syriadirect.org/news/mediator-rogue-ahrar-a-sham-unit-attacked-bab-al-hawa/|archivedate=13 August 2016}}</ref>

=== درگیری جیش الفسطاط و جیش الاسلام ===
درگیری‌های داخلی غوطه شرقی (آوریل–مه ۲۰۱۶) یک درگیری مسلحانه میان ائتلاف شورشی جیش الفسطاط، متشکل از جبهه النصره و لژیون الرحمن، و گروه شورشی [[جیش الاسلام]] بود که در مناطق تحت کنترل شورشیان در شرق دمشق رخ داد. تنش‌ها میان این دو گروه از مارس ۲۰۱۶ آغاز شد، زمانی که لژیون الرحمن پس از جذب [[اتحاد اسلامی اجناد الشام]] در فوریه [[جیش الاسلام]] را از [[زملکا]] بیرون کرد.<ref>{{Cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566671-rebel-allies-fight-each-other-in-east-damascus-monitor|title=Rebel allies fight each other in east Damascus: monitor|work=Now News|date=1 March 2016|access-date=9 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804201825/https://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/566671-rebel-allies-fight-each-other-in-east-damascus-monitor|archive-date=4 August 2018|url-status=live}}</ref>

درگیری‌های داخلی غوطه شرقی (آوریل–مه ۲۰۱۷) یک درگیری مسلحانه میان گروه‌های شورشی تحریر الشام (پیشتر جبهه النصره) و لژیون الرحمن از یک سو، و گروه شورشی جیش الاسلام از سوی دیگر بود که در مناطق تحت کنترل شورشیان در شرق دمشق رخ داد.

==== احرار الشام علیه جبهه النصره ====
درگیری‌های [[استان ادلب]] (ژانویه–مارس ۲۰۱۷) شامل رویارویی‌های نظامی میان جناح‌های شورشی به رهبری [[احرار الشام]] و متحدانش از یک سو، و جبهه فتح الشام (که بعدها به تحریر الشام تغییر نام داد) و متحدانش از سوی دیگر بود. پس از ۷ فوریه، این درگیری‌ها شامل جند الاقصی نیز شد که خود را به لیوا الاقصی تغییر نام داده بود و به سایر طرفین حمله می‌کرد. این نبردها در [[استان ادلب]] و حومه غربی [[استان حلب]] رخ داد.

=== درگیری‌های بیشتر بین جبهه تحریر سوریه و جبهه ملی برای آزادی با هیئت تحریر شام ===
==== ۲۰۱۸ ====
درگیری‌هایی میان [[هیئت تحریر شام|تحریر الشام]] و جبهه آزادی سوریه در فوریه ۲۰۱۸ رخ داد، که جبهه آزادی توسط تیپ‌های صقور الشام حمایت می‌شد. در آوریل آتش‌بسی اعلام شد، اما تا آن زمان، جبهه آزادی و متحدانش توانسته بودند مناطق قابل‌توجهی را در استان‌های ادلب و حلب تصرف کنند.

==== ۲۰۱۹ ====
با این حال، درگیری‌ها میان این دو گروه بار دیگر در ژانویه ۲۰۱۹ آغاز شد، زمانی که تحریر الشام شهر شمالی دار تعزه را تصرف کرد و به سمت محاصره پایگاه اصلی نورالدین زنکی (که بخشی از جبهه آزادی سوریه بود) در شرق شهر حلب پیشروی کرد.

=== ارتش ملی سوریه ===
ارتش ملی سوریه که اغلب با نام ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه شناخته می‌شود، تحت اشغال چهارساله ترکیه در شمال سوریه فعالیت می‌کند. این ارتش که ائتلافی از جناح‌های شورشی متعدد است، ساختارهای خود را حفظ کرده و تحت چتر ارتش ملی سوریه کار می‌کند. ارتش ملی سوریه به دلیل نقض حقوق بشر علیه غیرنظامیان (از جمله تصرف اموال) در مناطق تحت کنترل خود مورد انتقاد قرار گرفته است. جناح‌های مختلف آن نیز به‌طور متناوب با یکدیگر درگیر می‌شوند که اغلب باعث تلفات غیرنظامیان می‌شود. این درگیری‌ها معمولاً بر سر «غنایم جنگی» یا منابع دیگر درآمد، مانند کنترل گذرگاه‌های مرزی، رخ می‌دهد.<ref>{{cite web|url=https://www.turkishminute.com/2020/10/28/infighting-among-members-of-turkish-backed-faction-in-syria-kills-12/|title=Infighting among members of Turkish-backed faction in Syria kills 12 - Turkish Minute|date=28 October 2020}}</ref><ref>https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/rebels-fighting-sari-kani-ras-al-ain-280520201 {{Bare URL inline|date=August 2022}}</ref> تهدیدات ترکیه مبنی بر قطع حقوق‌ها برای بازگرداندن نظم میان جناح‌ها استفاده می‌شود.<ref name=":03">{{cite web|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/130620181|title=Rebel infighting causes growing insecurity in Afrin}}</ref> این درگیری‌های داخلی یکی از دلایلی بوده که باعث شده برخی از حامیان پیشین ارتش ملی سوریه به مناطق تحت کنترل رژیم بازگردند و برخی از جنگجویان ارتش ملی سوریه تسلیم [[نیروهای دموکراتیک سوریه]] شوند.<ref name=":02">{{cite web|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/130620181|title=Rebel infighting causes growing insecurity in Afrin}}</ref><ref>{{cite web|url=https://syriacpress.com/blog/2020/05/28/two-turkish-backed-fighters-tired-of-infighting-surrender-to-syrian-democratic-forces/|title=Two Turkish-backed fighters, tired of infighting, surrender to Syrian Democratic Forces|date=28 May 2020}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{درگاه|آسیا}}
* [[گسترش جنگ داخلی سوریه]]
* [[مداخله خارجی در جنگ داخلی سوریه]]
* [[درگیری ایران و اسرائیل در طول جنگ داخلی سوریه]]

== منابع ==
{{پانویس|30em}}

[[رده:جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۴ (میلادی)]]
[[رده:جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۶ (میلادی)]]
[[رده:جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۷ (میلادی)]]
[[رده:جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۸ (میلادی)]]
[[رده:خطاهای CS1: نام عام]]
[[رده:درگیری‌ها در ۲۰۱۴ (میلادی)]]
[[رده:درگیری‌ها در ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:درگیری‌ها در ۲۰۱۶ (میلادی)]]
[[رده:درگیری‌ها در ۲۰۱۷ (میلادی)]]
[[رده:درگیری‌ها در ۲۰۱۸ (میلادی)]]
[[رده:عملیات نظامی ارتش آزاد سوریه در جنگ داخلی سوریه]]
[[رده:عملیات نظامی جبهه النصره در جنگ داخلی سوریه]]


text:
# منور رمضانی
منوّر رمضانی نامور به ننه‌حسن (۱۳۱۶–۳۱ مرداد ۱۴۰۱) از نقاشانِ خودآموختهٔ ایرانی بود. عمدهٔ شهرتِ وی بخاطرِ نقاشی‌هایِ به‌سبکِ کودکانه و استفاده از رنگ‌هایِ شاد در نقاشی بود. وی در کهنسالی نقاش شد.

## زندگی
او زاده‌ی سهرورد و ساکن شهر قیدار بود؛ سوادِ خواندن‌ونوشتن نداشت و از ۷۰ سالگی شروع به کشیدن نقاشی کرد. وی با کشیدن آثاری از داستان‌ها، باورها و شیوه‌ی زندگی مردم روستاهای آذربایجان، بخش مهمی از ادبیات شفاهی پیرامون خود را به تصویر می‌کشید.

### فیلم
دو فیلمِ «ننه حسن» ساختهٔ محمدعلی طالبی و «آهوی این کوه منم» ساختهٔ حسن رجبی از زندگیِ وی ساخته شده‌است.

wikiname: fawiki

title: منور رمضانی

in_language: fa

wikitext:
'''منوّر رمضانی''' نامور به '''ننه‌حسن''' (۱۳۱۶–۳۱ مرداد ۱۴۰۱)<ref Name=Irna> </ref> از [[نقاشی|نقاشانِ]] خودآموختهٔ [[ایران|ایرانی]] بود. عمدهٔ شهرتِ وی بخاطرِ نقاشی‌هایِ به‌سبکِ کودکانه و استفاده از رنگ‌هایِ شاد در نقاشی بود. وی در کهنسالی نقاش شد.

== زندگی ==
او زاده‌ی [[سهرورد]] و ساکن شهر [[قیدار (خدابنده)|قیدار]] بود؛ سوادِ خواندن‌ونوشتن نداشت و از ۷۰ سالگی شروع به کشیدن نقاشی کرد. وی با کشیدن آثاری از داستان‌ها، باورها و شیوه‌ی زندگی مردم روستاهای [[آذربایجان]]، بخش مهمی از [[ادبیات شفاهی]] پیرامون خود را به تصویر می‌کشید.<ref Name=Irna>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.irna.ir/amp/84863216/ |عنوان= ننه‌حسن، نقاش خودآموخته دار فانی را وداع گفت| ناشر =ایرنا |تاریخ =۱۴۰۱-۰۶-۳۱ |تاریخ بازبینی=۲۰۲۳-۰۲-۱۲ }}</ref>

=== فیلم ===
دو فیلمِ «ننه حسن» ساختهٔ [[محمدعلی طالبی]] و «آهوی این کوه منم» ساختهٔ حسن رجبی از زندگیِ وی ساخته شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.bbc.com/persian/arts-63054996.amp |عنوان=ننه حسن' و 'آهوی این کوه منم' در آپارات | ناشر =BBC Persian |تاریخ =۲۷ سپتامبر ۲۰۲۲ |تاریخ بازبینی=2023-02-12 }}</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:رمضانی، منور}}
[[رده:زادگان ۱۳۱۶]]
[[رده:درگذشتگان ۱۴۰۱]]
[[رده:نقاشان زن اهل ایران]]


text:
# وردان گشناسپ
وردان گشناسپ (پارسی میانه: Wardan Gushnasp) یکی از فرماندهان نظامی ایرانی و مرزبان ارمنستان ساسانی بود. او پس از چهرگشنسپ و پیش از مهران مهروندک این مقام را بر عهده داشت.

## زندگی
از وردان در سال ۵۷۲ یاد شده که پس از کشتن مرزبان پیشین چهرگشنسپ به دست واردان سوم مامیکونیان و شورش او، از طرف تیسفون به عنوان مرزبان به ارمنستان فرستاده شد. او در سرکوب شورش ناموفق بود و پس از حدود یک سال مهران مهروندک با ۲۰٬۰۰۰ سرباز برای سرکوب این شورش روانه ارمنستان شد و جای وردان را گرفت.

title: وردان گشناسپ

wikitext:
{{Infobox royalty
|name            = وردان گشناسپ
|title           =مرزبان ارمنستان
|image           =
|image_size      =
|caption         =
|spouse          =
|issue           =
|father          =
|mother          =
|birth_date      =
|birth_place     =
|death_date      =
|death_place     =
|place of burial =
|house           =
|occupation      = فرمانده نظامی
|religion        = [[مزدیسنا]]
}}
'''وردان گشناسپ''' ([[پارسی میانه]]: ''Wardan Gushnasp'') یکی از فرماندهان نظامی ایرانی و [[مرزبان]] [[ارمنستان ساسانی]] بود. او پس از [[چهرگشنسپ]] و پیش از [[مهران مهروندک]] این مقام را بر عهده داشت.

== زندگی ==
از وردان در سال ۵۷۲ یاد شده که پس از کشتن مرزبان پیشین [[چهرگشنسپ]] به دست [[واردان سوم مامیکونیان]] و شورش او، از طرف تیسفون به عنوان مرزبان به ارمنستان فرستاده شد. او در سرکوب شورش ناموفق بود و پس از حدود یک سال [[مهران مهروندک]] با ۲۰٬۰۰۰ سرباز برای سرکوب این شورش روانه ارمنستان شد و جای وردان را گرفت.{{sfn|Martindale|1992|p=890}}{{sfn|Greatrex|2002|p=۱۴۹}}

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== منابع ==
{{چپ‌چین}}
* {{Citar livro|last=Martindale|first=John R. |title=The Prosopography of the Later Roman Empire - Volume III, AD 527–641|year=1992|location=Cambrígia e Nova Iorque|publisher=Imprensa da Universidade de Cambrígia|chapter=Vardan Mamikonian|isbn=0-521-20160-8|ref=harv}}
* {{Citar livro|last=Greatrex|first=Geoffrey |title=The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD)|year=2002|location=Londres|publisher=Routledge|isbn=0-415-14687-9|ref=harv}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{جعبه آغازی}}
{{S-bef| before=[[چهرگشنسپ]]}}
{{S-ttl| title=[[مرزبان]] [[ارمنستان ساسانی]] | years=۵۷۲–۵۷۳}}
{{S-aft| after=[[مهران مهروندک]]}}
{{S-end}}
{{مرزبانان ارمنستان ساسانی}}

[[رده:اهالی ایران در سده ۶ (میلادی)]]
[[رده:فرماندهان خسرو انوشیروان]]
[[رده:مرزبان‌های ارمنستان در دوره ساسانی]]

title: وردان گشناسپ

پیشه: فرمانده نظامی


text:
# Attrib
اتریب(به انگلیسی: attrib) یکی از دستورهای سیستم عامل داس و خط فرمان ویندوز است. با استفاده از این دستور می‌توان خصوصیت‌هایی که به هر فایل نسبت داده شده مشاهده کرد یا  این خواص را تغییر داد. خواصی که در این دستور قابل تغییر هستند، «فقط خواندنی» (به انگلیسی: Read-only)، «بایگانی» یا «آرشیو» (به انگلیسی: Archive)، «سیستمی» (به انگلیسی: System) و «پنهان» (به انگلیسی: Hidden) هستند. خاصیت فقط خواندنی معمولاً برای جلوگیری از نوشتن خودکار توسط نرم‌افزارهای دیگر به فایل تخصیص می‌یابد. آرشیو نشان‌دهندهٔ فایل‌هایی است که بایگانی شده‌اند یا باید بایگانی و پشتیبان‌گیری شوند. خاصیت پنهان معمولاً برای جلوگیری از مشاهدهٔ پرونده توسط دیگران استفاده می‌شود؛ گرچه استفادهٔ این ویژگی به‌تنهایی موجب پنهان بودن از دید اکثر برنامه‌های فهرست‌گر نمی‌شود. استفاده از خاصیت سیستمی معمولاً برای نشان‌گذاری پرونده به عنوان فایلی مهم برای سیستم است و توسط برنامه‌هایی جز سیستم عامل به کار نمی‌رود.

## استفاده در خط فرمان
طرز استفادهٔ این دستور به این صورت است:
```
ATTRIB [+R | -R] [+A | -A ] [+S | -S] [+H | -H] [drive:][path][filename]
```

- + برای اضافه کردن ویژگی و - برای برداشتن آن به کار می‌رود.
- R برای فقط خواندنی
- A برای بایگانی
- S برای سیستمی
- H برای پنهان

و ادامهٔ خط فرمان مسیر پرونده را از درایو تا نام فایل مشخص می‌کند. می‌توان با یک /S (که مخفف Subfolder است به معنی زیرپوشه) به خط فرمان دستور داد تا این ویژگی را به تمام فایل‌های همتا در زیرپوشه‌های مورد نظر نیز اعمال کند. با استفاده از /D تمام ویژگی‌ها به پوشه‌ها نیز تخصیص می‌یابند.
استفاده از دستور Attrib به تنهایی و بدون پارامترهای اضافی (همراه با اسم پروندهٔ مورد نظر)، صرفا ویژگی‌های کنونی پرونده را نمایش می‌دهد.

### مثال‌ها
```
C:\Documents and Settings\USER\My Documents>attrib Doppler_effect.htm
A    R     C:\Documents and Settings\USER\My Documents\Doppler_effect.htm
```

متن بالا به خط فرمان دستور می‌دهد تا خصوصیات فایل Doppler_effect.htm را که در پوشهٔ My Documents قرار دارد نمایش دهد و نتیجه این که این فایل دارای دو ویژگی «فقط خواندنی» و «آرشیو» است.
میتوان خصوصیتی را اضافه یا کم کرد:
```
C:\Documents and Settings\USER\My Documents>attrib +S -R Doppler_effect.htm
 A  S       C:\Documents and Settings\Dia\My Documents\Doppler_effect.htm
```

در دستور بالا، ویژگی «فقط خواندنی» از پرونده برداشته شد و ویژگی «سیستمی» به آن اضافه شده‌است.

title: Attrib

wikitext:
[[پرونده:attrib.png|thumb|دستور Attrib در خط فرمان ویندوز]]
'''اتریب'''{{به انگلیسی|attrib}} یکی از دستورهای [[سیستم عامل داس]] و [[خط فرمان]] [[ویندوز]] است. با استفاده از این دستور می‌توان خصوصیت‌هایی که به هر [[فایل]] نسبت داده شده مشاهده کرد یا  این خواص را تغییر داد. خواصی که در این دستور قابل تغییر هستند، «فقط خواندنی» {{انگلیسی|Read-only}}، «بایگانی» یا «آرشیو» {{انگلیسی|Archive}}، «سیستمی» {{انگلیسی|System}} و «پنهان» {{انگلیسی|Hidden}} هستند. خاصیت [[فقط خواندنی]] معمولاً برای جلوگیری از [[نوشتن خودکار]] توسط نرم‌افزارهای دیگر به فایل تخصیص می‌یابد. [[آرشیو]] نشان‌دهندهٔ فایل‌هایی است که بایگانی شده‌اند یا باید بایگانی و پشتیبان‌گیری شوند. خاصیت [[پنهان]] معمولاً برای جلوگیری از مشاهدهٔ [[پرونده]] توسط دیگران استفاده می‌شود؛ گرچه استفادهٔ این ویژگی به‌تنهایی موجب پنهان بودن از دید اکثر برنامه‌های فهرست‌گر نمی‌شود. استفاده از خاصیت [[سیستمی]] معمولاً برای نشان‌گذاری پرونده به عنوان فایلی مهم برای سیستم است و توسط برنامه‌هایی جز [[سیستم عامل]] به کار نمی‌رود.

== استفاده در خط فرمان ==
طرز استفادهٔ این دستور به این صورت است:
{{چپ چین}}
 ATTRIB [+R | -R] [+A | -A ] [+S | -S] [+H | -H] [drive:][path][filename]
{{پایان چپ‌چین}}
* + برای اضافه کردن ویژگی و - برای برداشتن آن به کار می‌رود.
* R برای فقط خواندنی
* A برای بایگانی
* S برای سیستمی
* H برای پنهان

و ادامهٔ خط فرمان مسیر [[پرونده]] را از درایو تا نام فایل مشخص می‌کند. می‌توان با یک /S (که مخفف Subfolder است به معنی [[زیرپوشه]]) به [[خط فرمان]] دستور داد تا این ویژگی را به تمام فایل‌های همتا در زیرپوشه‌های مورد نظر نیز اعمال کند. با استفاده از /D تمام ویژگی‌ها به [[پوشه|پوشه‌ها]] نیز تخصیص می‌یابند.

استفاده از دستور Attrib به تنهایی و بدون [[پارامتر|پارامترهای]] اضافی (همراه با اسم پروندهٔ مورد نظر)، صرفا ویژگی‌های کنونی پرونده را نمایش می‌دهد.
=== مثال‌ها ===
{{چپ‌چین}}
 C:\Documents and Settings\USER\My Documents>attrib Doppler_effect.htm
 A    R     C:\Documents and Settings\USER\My Documents\Doppler_effect.htm
{{پایان چپ‌چین}}
متن بالا به خط فرمان دستور می‌دهد تا خصوصیات فایل Doppler_effect.htm را که در پوشهٔ My Documents قرار دارد نمایش دهد و نتیجه این که این فایل دارای دو ویژگی «فقط خواندنی» و «آرشیو» است.

میتوان خصوصیتی را اضافه یا کم کرد:
{{چپ‌چین}}
 C:\Documents and Settings\USER\My Documents>attrib +S -R Doppler_effect.htm
  A  S       C:\Documents and Settings\Dia\My Documents\Doppler_effect.htm
{{پایان چپ‌چین}}
در دستور بالا، ویژگی «فقط خواندنی» از پرونده برداشته شد و ویژگی «سیستمی» به آن اضافه شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست دستورهای داس]]

== منابع ==
{{چپ‌چین}}
* Microsoft Windows XP [Version 5.1.2600] (C) Copyright 1985-2001 Microsoft Corp.
{{پایان چپ‌چین}}
* [[مایکروسافت ویندوز]] [[ویندوز اکس‌پی|اکس‌پی]]، نسخهٔ ۵.۱.۲۶۰۰ ذیل توضیحات در دستور Attrib /?
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[[:w:en:Attrib|Attrib]]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

{{دستورهای ویندوز}}

[[رده:دستورهای ویندوز]]
[[رده:مدیریت ویندوز]]
[[رده:نرم‌افزارهای داس]]


text:
# کرم‌جوان (هریس)
کرم‌جوان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان باروق بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است.در وقف  نامه  ربع  رشیدی  نوشته  رشیدالدین  فضل  اله  همدانی (قرن هفتم هجری) از کرم جوان با نام های "گرماوجان" و "کرماج قران" یاد شده ور ردیف  شماره ۲۸ صورت موقوفات ربع رشیدی چنین آمده است:" قریه گرماوجان از از ناحیه جان و براغوش از توابع بلده سراه از بلاد آذربایجان، حدودش متصل به اراضی قریه کلوانق علیا و به اراضی قریه کوج و به اراضی قریه زرنق وبه نهر سراه رود، با جمیع توابع و لواحق و مضافات و منسوبات و متعلقات."

title: کرم‌جوان (هریس)

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=کرم‌جوان
|native_name=کرم جوان
|settlement_type=village
|pushpin_map=Iran
|mapsize=150px
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name={{flag|Iran}}
|subdivision_type1=[[استان‌های ایران]]
|subdivision_name1=[[استان آذربایجان شرقی]]
|subdivision_type2=[[شهرستان‌های ایران]]
|subdivision_name2=[[شهرستان هریس]]
|subdivision_type3=[[بخش (تقسیمات کشوری)]]
|subdivision_name3=[[بخش مرکزی شهرستان هریس]]
|subdivision_type4=[[تقسیمات کشوری در ایران]]
|subdivision_name4=[[دهستان باروق (هریس)]]
|leader_title=
|leader_name=
|established_title=
|established_date=
|area_total_km2=
|area_footnotes=
|population_as_of=۲۰۱۸
|population_total=۱۱۵۰
|population_density_km2=auto
|timezone=[[ساعت رسمی ایران]]
|utc_offset=+۳:۳۰
|timezone_DST=[[ساعت رسمی ایران]]
|utc_offset_DST=+۴:۳۰
| مختصات = {{coord|38|05|00|N|47|01|00|E|display=inline,title}}
|elevation_m=
|area_code=
|website=
|footnotes=
}}
'''کرم‌جوان''' یکی از روستاهای [[استان آذربایجان شرقی]] است که در [[دهستان باروق (هریس)|دهستان باروق]] [[بخش مرکزی شهرستان هریس]] [[شهرستان هریس]] واقع شده‌است.در وقف  نامه  ربع  رشیدی  نوشته  رشیدالدین  فضل  اله  همدانی (قرن هفتم هجری) از کرم جوان با نام های "گرماوجان" و "کرماج قران" یاد شده ور ردیف  شماره ۲۸ صورت موقوفات ربع رشیدی چنین آمده است:" قریه گرماوجان از از ناحیه جان و براغوش از توابع بلده سراه از بلاد آذربایجان، حدودش متصل به اراضی قریه کلوانق علیا و به اراضی قریه کوج و به اراضی قریه زرنق وبه نهر سراه رود، با جمیع توابع و لواحق و مضافات و منسوبات و متعلقات."

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد درگاه ملی آمار|۱۳۸۵}}
{{شهرستان هریس}}

{{روستا-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان هریس]]

title: کرم‌جوان کرم جوان

استانهای ایران: استان آذربایجان شرقی

شهرستانهای ایران: شهرستان هریس

بخش (تقسیمات کشوری): بخش مرکزی شهرستان هریس

تقسیمات کشوری در ایران: دهستان باروق (هریس)

title: جمعیت (۲۰۱۸)

• کل: ۱۱۵۰

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۳۰ (ساعت رسمی ایران)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی +۴:۳۰ (ساعت رسمی ایران)


text:
# یاسواکی کاتو
یاسواکی کاتو (انگلیسی: Yasuaki Kato؛ زادهٔ ۱۰ آوریل ۱۹۷۶) بازیکن فوتبال اهل ژاپن است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس اشاره کرد.

title: یاسواکی کاتو

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = یاسواکی کاتو
| image =
| image_size =
| caption =
| fullname = Yasuaki Kato
| birth_date = {{Birth date and age|1976|4|10}}
| birth_place = [[استان شیزوئوکا]]
| death_date =
| death_place =
| height = {{Height|m=۱٫۸۰}}
| position = [[مدافع]]
| currentclub =
| clubnumber =
| youthyears1 = ۱۹۹۲–۱۹۹۴
| youthclubs1 = [[Shimizu Commercial High School]]
| years1 = ۱۹۹۵–۱۹۹۷
| clubs1 = [[باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس]]
| caps1 = ۶
| goals1 = ۰
| totalcaps = ۶
| totalgoals = ۰
| nationalyears1 =
| nationalteam1 =
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| manageryears1 =
| managerclubs1 =
| medaltemplates = {{Medal|Team|[[باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس]]}}
{{Medal|RU|[[جی‌لیگ]]|[[1996 J.League|۱۹۹۶]]}}
{{Medal|W|[[جام امپراتور]]|[[1995 Emperor's Cup|۱۹۹۵]]}}
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[ژاپن]]
}}
'''یاسواکی کاتو''' ({{lang-en|Yasuaki Kato}}؛ زادهٔ {{birth date|1976|4|10}}) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[ژاپن]] است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس]] اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Yasuaki_Kato&oldid=920994062|عنوان = Yasuaki Kato|زبان =انگلیسی|بازیابی =۷ مارس ۲۰۲۰}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:کاتو، یاسواکی}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی فوتبال اهل استان شیزوئوکا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ناگویا گرامپوس]]
[[رده:بازیکنان دسته ۱ جی‌لیگ]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ژاپن]]
[[رده:زادگان ۱۹۷۶ (میلادی)]]
[[رده:مدافعان فوتبال]]

title: یاسواکی کاتو

نام کامل: Yasuaki Kato

زادروز: ۱۰ آوریل ۱۹۷۶ (۴۸ سال)

زادگاه: استان شیزوئوکا

قد: ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ)

پست: مدافع

title: باشگاه‌های جوانان

Shimizu Commercial High School

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس · ۶ · (۰)

مجموع: ۶ · (۰)

title: باشگاه فوتبال ناگویا گرامپوس

نایبقهرمان: جی‌لیگ · ۱۹۹۶

برنده: جام امپراتور · ۱۹۹۵


text:
# ناین ترک مایند
ناین ترک مایند (انگلیسی: Nine Track Mind) اولین آلبوم استودیویی چارلی پوث خواننده آمریکایی است. این آلبوم قرار بود در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۱۵ منتشر شود اما در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۶ توسط آتلانتیک رکوردز منتشر شد. پوث یکی از تهیه‌کنندگان آلبوم بود.

## سوابق
پوث ابتدا در سال ۲۰۱۲ و با انتشار کاوری از آهنگ «یکی مثل تو» به خوانندگی ادل در یوتیوب، به شهرت رسید. نتیجه این کاور، دو بار حضور به عنوان مهمان در شوی الن دی‌جنرس و همچنین امضای قراردادی با شرکت ضبط موسیقی eleveneleven شد که مؤسس آن الن دی جنرس بود. در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، پوث به همراه ویز خلیفه روی موسیقی «دوباره میبینمت» که برای سری هفت فیلم سریع و خشن نوشته شده بود و در آوریل ۲۰۱۵ اکران شد، کار می‌کرد.

## انتشار
فهرست نهایی ترک‌ها در تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۱۵ اعلام شد. این فهرست نهایی شامل حذف ترک "Know Your Name" و "Hard" و جایگزینی آنها با ترک‌های "Dangerously" و "We Don't Talk Anymore" بود.

## سینگل ترک‌ها و آلبوم
ترانهٔ «ماروین گی» که در آن خواننده و ترانه‌سرای آمریکایی مگان ترینر نیز حضور داشت، در تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۱۵ به عنوان اولین تک‌آهنگ این آلبوم منتشر شد. «اندازه یک تماس باهات فاصله دارم» نیز به عنوان دومین تک‌آهنگ از آلبوم در تاریخ ۴ اوت ۲۰۱۵ توسط پوث معرفی شد و همراه با پیش‌خرید آلبوم در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۱۵ منتشر شد.

## انتقادات دریافتی
آلبوم Nine Track Mind با نقدهای منفی از سوی منتقدان موسیقی روبرو شد که به شدت از نویسندگی، تولید و عملکرد کلی پوث انتقاد کردند.

title: ناین ترک مایند

wikitext:
{{Infobox album
|name=ناین ترک مایند
|type=studio
|artist=[[چارلی پوث]]
|cover=Charlie Puth - Nine Track Mind.png
|border=yes
|alt=An image of Puth sporting a green jacket, posing a front a yellow backdrop, with his name and the title, "Nine Track Mind" appearing in the portrait's center.
|caption=Standard edition cover
|released={{Start date|mf=yes|2016|01|29}}
|recorded=۲۰۱۴–۲۰۱۵
|studio=
|genre={{hlist|[[موسیقی پاپ|پاپ]]|[[آراندبی معاصر|آراندبی]]}}
|length=۴۱:۰۴
|label=
* Artist Partner
* [[آتلانتیک رکوردز|آتلانتیک]]
|producer={{hlist|[[DJ Frank E]]|Matt Prime|[[J.R. Rotem]]|[[Infamous (producer)|Infamous]]|Charlie Puth|Breyan Isaac|[[Jesse Shatkin]]|Geoffro Cause|[[کارولینا لایر]]|[[Red Triangle (production team)|Red Triangle]]}}
|prev_title=[[Some Type of Love]]
|prev_year=۲۰۱۵
|next_title=Spotify Singles<!--All types of albums and EPs are included in the chronology per [[Template:Infobox album]]-->
|next_year=۲۰۱۷
|misc={{Singles
|name=نه آهنگ ذهنی
|type=studio
|single1=[[ماروین گی (ترانه)|ماروین گی]]
|single1date= ۱۰ فوریه ۲۰۱۵
|single2=[[One Call Away (Charlie Puth song)|وان کال اوی]]
|single2date= ۲۰ اوت ۲۰۱۵
|single3=[[دیگه با هم حرف نمی‌زنیم]]
|single3date= ۲۴ مه ۲۰۱۶
|single4=[[خطرناک (ترانه چارلی پوث)|خطرناک]]
|single4date= ۲ دسامبر ۲۰۱۶
}}
}}
'''''ناین ترک مایند''''' ({{Lang-en|Nine Track Mind}}) اولین آلبوم استودیویی [[چارلی پوث]] خواننده آمریکایی است. این آلبوم قرار بود در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۱۵ منتشر شود اما در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۶ توسط [[آتلانتیک رکوردز]] منتشر شد.<ref>{{Citation|title=Nine Track Mind by Charlie Puth|url=https://itunes.apple.com/us/album/nine-track-mind/1031416178|accessdate=2019-03-11|language=en-us}}</ref> پوث یکی از تهیه‌کنندگان آلبوم بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Charlie Puth: “It took years to become an overnight success"|نشانی=https://www.officialcharts.com/chart-news/charlie-puth-interview-it-took-years-to-become-an-overnight-success-__10335/|وبگاه=www.officialcharts.com|بازبینی=2019-03-11|کد زبان=en}}</ref>

== سوابق ==
پوث ابتدا در سال ۲۰۱۲ و با انتشار کاوری از آهنگ «[[یکی مثل تو (ترانه ادل)|یکی مثل تو]]» به خوانندگی [[ادل]] در یوتیوب، به شهرت رسید. نتیجه این کاور، دو بار حضور به عنوان مهمان در [[شوی الن دی‌جنرس]] و همچنین امضای قراردادی با شرکت ضبط موسیقی eleveneleven شد که مؤسس آن الن دی جنرس بود. در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵، پوث به همراه [[ویز خلیفه]] روی موسیقی [[دوباره می‌بینمت|«دوباره میبینمت»]] که برای سری هفت فیلم سریع و خشن نوشته شده بود و در آوریل ۲۰۱۵ اکران شد، کار می‌کرد.

== انتشار ==
فهرست نهایی ترک‌ها در تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۱۵ اعلام شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Charlie Puth Reveals New ‘Nine Track Mind’ Tracklist Featuring New Selena Gomez Collaboration|نشانی=https://www.idolator.com/7617760/charlie-puth-new-nine-track-mind-tracklist-selena-gomez|وبگاه=idolator|تاریخ=2015-12-11|بازبینی=2023-07-05}}{{پیوند مرده}}</ref> این فهرست نهایی شامل حذف ترک "Know Your Name" و "Hard" و جایگزینی آنها با ترک‌های "Dangerously" و "We Don't Talk Anymore" بود.

== سینگل ترک‌ها و آلبوم ==
ترانهٔ «[[ماروین گی (ترانه)|ماروین گی]]» که در آن خواننده و ترانه‌سرای آمریکایی [[مگان ترینر]] نیز حضور داشت، در تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۱۵ به عنوان اولین تک‌آهنگ این آلبوم منتشر شد. «[[اندازه یک تماس باهات فاصله دارم]]» نیز به عنوان دومین تک‌آهنگ از آلبوم در تاریخ ۴ اوت ۲۰۱۵ توسط پوث معرفی شد و همراه با پیش‌خرید آلبوم در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۱۵ منتشر شد.<ref>{{cite web|title=Nine Track Mind by Charlie Puth|url=https://music.apple.com/us/album/nine-track-mind/1031416178|date=2016-01-29|accessdate=2023-07-23}}</ref>

== انتقادات دریافتی ==
آلبوم Nine Track Mind با نقدهای منفی از سوی منتقدان موسیقی روبرو شد که به شدت از نویسندگی، تولید و عملکرد کلی پوث انتقاد کردند.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست بدترین موسیقی‌ها از نگاه منتقدان مختلف]]

== منابع ==
{{پانویس}}

{{چارلی پوث}}

{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
{{آلبوم-خرد}}

[[رده:آلبوم‌های آتلانتیک رکوردز]]
[[رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط جی.آر. روتم]]
[[رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط کارولینا لایر]]
[[رده:آلبوم‌های چارلی پوث]]
[[رده:آلبوم‌های نخست ۲۰۱۶ (میلادی)]]

title: آلبوم استودیویی از چارلی پوث

انتشار: ۲۹ ژانویه ۲۰۱۶

ضبط: ۲۰۱۴–۲۰۱۵

ژانر: پاپ آراندبی

ناشر: Artist Partner آتلانتیک

تهیهکننده: DJ Frank E Matt Prime J.R. Rotem Infamous Charlie Puth Breyan Isaac Jesse Shatkin Geoffro Cause کارولینا لایر Red Triangle

title: گاه‌نگاری چارلی پوث

Some Type of Love · (۲۰۱۵): ناین ترک مایند · (۲۰۱۶) · Spotify Singles · (۲۰۱۷)

title: تک‌آهنگ‌های نه آهنگ ذهنی

تکآهنگهای نه آهنگ ذهنی: 1. «ماروین گی» · تاریخ انتشار: ۱۰ فوریه ۲۰۱۵ 2. «وان کال اوی» · تاریخ انتشار: ۲۰ اوت ۲۰۱۵ 3. «دیگه با هم حرف نمی‌زنیم» · تاریخ انتشار: ۲۴ مه ۲۰۱۶ 4. «خطرناک» · تاریخ انتشار: ۲ دسامبر ۲۰۱۶

title: چارلی پوث

آلبومهای استودیویی: نه آهنگ ذهنی Voicenotes

آلبوم چندآهنگه: Some Type of Love

تکآهنگها: « ماروین گی » " One Call Away " « دیگه با هم حرف نمی‌زنیم » « خطرناک » « توجه » « چقدر » " Done for Me " " Change " " The Way I Am " " Easier (Remix) " " I Warned Myself " " Mother " " Girlfriend "

تکآهنگهای همراهیشده: « دوباره می‌بینمت » " Sober "

دیگر ترانهها: " Nothing but Trouble " " If You Leave Me Now "

تورها: Voicenotes Tour