text:
# سم آلتمن
ساموئل هریس آلتمن (انگلیسی: Samuel Harris Altman؛ زادهٔ ۲۲ آوریل ۱۹۸۵) کارآفرین و سرمایه‌گذار فناوری آمریکایی است که از سال ۲۰۱۹ به‌عنوان مدیر عامل اجرایی شرکت اوپن‌ای‌آی فعالیت می‌کند (او در نوامبر ۲۰۲۳ به‌صورت موقت برکنار و سپس دوباره به سمت خود بازگشت). او یکی از چهره‌های برجسته در بهار هوش مصنوعی به‌شمار می‌رود.
آلتمن پس از دو سال تحصیل در دانشگاه استنفورد، از ادامه تحصیل انصراف داد و شرکت لوپت را تأسیس کرد. این شرکت ارائه‌دهندهٔ خدمات شبکه‌های اجتماعی موبایلی است که بیش از ۳۰ میلیون دلار سرمایه خطرپذیر جذب کرد. آلتمن در سال ۲۰۱۱ به وای کامبینیتر، یک شتاب‌دهنده استارت‌آپ پیوست و از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ رئیس آن بود. او همچنین به‌عنوان رئیس هیئت مدیره شرکت‌های انرژی پاک هلیون انرژی و Oklo (تا آوریل ۲۰۲۵) فعالیت کرده است. ارزش خالص دارایی‌های آلتمن تا مه ۲۰۲۵ حدود ۱٫۵ میلیارد دلار تخمین زده شده است.

## زندگی و تحصیلات
سم آلتمن در ۲۲ آوریل ۱۹۸۵ در شیکاگو، ایلینوی در یک خانواده یهودی زاده و در سنت لوئیس، میزوری بزرگ شد. مادر او یک متخصص پوست است. آلتمن در سن ۸ سالگی، نخستین کامپیوتر خود، یک مکینتاش اپل را دریافت کرد. او به مدرسه جان باروز، یک مدرسه خصوصی در لادیو، میزوری رفت. در سال ۲۰۰۵ پس از یک سال تحصیل در رشته علوم کامپیوتر در دانشگاه استنفورد بدون کسب مدرک کارشناسی از تحصیل انصراف داد.

## کارآفرینی
سم آلتمن در سال ۲۰۰۵ در سن ۱۹ سالگی همراه با دیگران شرکت لوپت را که یک برنامه تلفن همراه مبتنی بر شبکه اجتماعی مکانی بود، تأسیس کرد. به عنوان مدیرعامل، آلتمن برای این شرکت بیش از ۳۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد. بااینحال، لوپت نتوانست کاربران کافی را جذب کند. در مارس ۲۰۱۲  شرکت گرین‌دات شرکت لوپت را به قیمت ۴۳ میلیون دلار خرید. ماه بعد، آلتمن به همراه برادر خود، جک آلتمن، شرکت سرمایه‌گذاری Hydrazine Capital را تأسیس کرد.
آلتمن در سال ۲۰۱۱ به عنوان شریک در وای کامبینیتر مشغول به کار شد و ابتدا به صورت پاره‌وقت در آنجا فعالیت کرد. این شرکت در سال ۲۰۰۵ در همان نخستین دوره جذب، بر روی شرکت لوپت سرمایه‌گذاری کرده بود. در فوریه ۲۰۱۴ آلتمن توسط بنیان‌گذار وای کامبینیتر پل گراهام، به عنوان رئیس وای کامبینیتر منصوب شد. آلتمن در یک پست وبلاگی در سال ۲۰۱۴ گفت که ارزش کل شرکت‌های وای کامبینیتر از ۶۵ میلیارد دلار فراتر رفته است که شامل ایربی‌ان‌بی، دراپ‌باکس، زنفیتس و استرایپ می‌شود. در سپتامبر ۲۰۱۶ آلتمن نقش گسترده‌تر خود به عنوان رئیس YC Group را اعلام کرد که شامل وای کامبینیتر و سایر واحدها بود. آلتمن گفت که امیدوار است وای کامبینیتر را به سمتی ببرد که سالانه ۱۰۰۰ شرکت جدید را تأمین مالی کند. او همچنین سعی کرد تا انواع شرکت‌هایی که توسط YC تأمین مالی می‌شوند، به ویژه شرکت‌های فناوری سخت را گسترش دهد. در اکتبر ۲۰۱۵ آلتمن YC Continuity، یک صندوق سهام ۷۰۰ میلیون دلاری را معرفی کرد که در شرکت‌های وای کامبینیتر که در حال رشد بودند سرمایه‌گذاری می‌کرد. یک هفته پیش‌تر، آلتمن Y Combinator Research، یک آزمایشگاه تحقیقاتی غیرانتفاعی را معرفی و ۱۰ میلیون دلار به آن اهدا کرد. YC Research تاکنون پژوهش‌هایی در مورد درآمد پایه، آینده محاسبات، آموزش، و ساخت شهرهای جدید انجام داده است. در مارس ۲۰۱۹، YC اعلام کرد که آلتمن از ریاست شرکت به نقش کمتر فعال به عنوان رئیس هیئت مدیره منتقل می‌شود تا بر اوپن‌اِی‌آی متمرکز شود. این تصمیم پس از اعلام وای کامبینیتر مبنی بر انتقال ستاد خود به سان فرانسیسکو گرفته شد. او دیگر با YC مرتبط نیست.
آلتمن در سال ۲۰۱۹ شرکت Tools For Humanity را تأسیس کرد که سیستم‌هایی را برای اسکن چشم افراد برای اصالت‌سنجی برای مبارزه با تقلب می‌ساخت و توزیع می‌کرد. افرادی که موافقت می‌کنند چشم‌های خود را اسکن کنند به آن‌ها یک ارز رمزپایه به نام Worldcoin پرداخت خواهند شد.

### اوپن‌اِی‌آی
اوپن‌اِی‌آی (OpenAI) در ابتدا توسط آلتمن، گرگ براکمن، ایلان ماسک، جسیکا لیوینگستون، پیتر تیل، مایکروسافت، خدمات وب آمازون، اینفوسیس، و تحقیقات وای کامبینیتر تأمین مالی شد. هنگام راه‌اندازی اوپن‌اِی‌آی در سال ۲۰۱۵ نزدیک به ۱ میلیارد دلار جمع‌آوری کرده بود. در مارس ۲۰۱۹ سم آلتمن از وای کامبینیتر جدا شد تا به‌طور تمام‌وقت به عنوان مدیرعامل بر اوپن‌اِی‌آی متمرکز شود. تا تابستان ۲۰۱۹ او کمک کرده بود تا اوپن‌اِی‌آی ۱ میلیارد دلار از مایکروسافت سرمایه جذب کند. آلتمن در ۱۶ می ۲۰۲۳ در مقابل زیرکمیته قضایی سنای ایالات متحده در مورد حریم خصوصی، فناوری و قانون دربارهٔ مسائل نظارت بر هوش مصنوعی شهادت داد. در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۳ هیئت مدیره اپن‌آی‌آی اعلام کرد که تصمیم گرفته است آلتمن را از مقام مدیرعاملی برکنار کند. هیئت مدیره گفت که آلتمن به‌طور مداوم در ارتباطات خود ناصادق بوده است.
یک روز پس از برکناری آلتمن، هیئت مدیره در حال بحث برای بازگرداندن او بود. همچنین گفته شد که پیش از برکناری آلتمن، او به سرمایه‌گذاران می‌گفت که برای راه‌اندازی یک شرکت جدید برنامه‌ریزی کرده است. در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۳ مدیرعامل مایکروسافت، ساتیا نادلا اعلام کرد که آلتمن به مایکروسافت می‌پیوندد تا یک تیم پژوهشی پیشرفته در زمینه هوش مصنوعی را رهبری کند. دو روز بعد، اوپن‌اِی‌آی اعلام کرد که آلتمن به عنوان مدیرعامل بازگشته است و هیئت مدیره آن بازسازی شده است.

### نظارت بر هوش مصنوعی
سم آلتمن از کنشگران اعمال مقررات بیشتر بر این صنعت هوش مصنوعی است. او همواره از اثرات هوش مصنوعی بر مشاغل و دموکراسی و ایجاد اطلاعات نادرست ابراز نگرانی کرده است. او در مه ۲۰۲۳ از کنگره آمریکا خواست با ایجاد یک سازمان نظارتی جدید، بر صنعت هوش مصنوعی مقررات وضع کند.

### سایر فعالیت‌ها
پس از استعفای مدیرعامل ردیت ییشان وانگ در سال ۲۰۱۴ آلتمن به مدت هشت روز مدیرعامل ردیت بود. او بازگشت استیو هافمن به عنوان مدیرعامل در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۵ را اعلام کرد. در طول همه‌گیری کووید ۱۹، آلتمن به تأمین مالی و ایجاد پروژه کووالنس کمک کرد تا به پژوهشگران کمک کند تا به سرعت آزمایش‌های بالینی را با همکاری TrialSpark، یک استارتاپ آزمایش بالینی، راه‌اندازی کنند. در طول بحران بانک سیلیکون ولی در اواسط مارس ۲۰۲۳ آلتمن به چندین استارتاپ کمک مالی کرد. آلتمن در استارتاپ‌های فناوری و شرکت‌های انرژی هسته‌ای سرمایه‌گذاری می‌کند. برخی از شرکت‌های موجود در سبد سرمایه‌گذاری او شامل ایربی‌ان‌بی، استرایپ، و Retro Biosciences می‌شوند. او همچنین رئیس هیئت مدیره هلیون انرژی، یک شرکت متمرکز بر توسعه فیوژن هسته‌ای و اوکلو، یک شرکت شکافت هسته‌ای است.
آلتمن بیش از ۳۷۵ میلیون دلار در هلیون انرژی که یک استارتاپ انرژی هسته‌ای است، سرمایه‌گذاری کرد. او همچنین ۱۸۰ میلیون دلار در Retro Biosciences، استارتاپی که با هدف افزایش طول عمر انسان تا ۱۰ سال تأسیس شده، سرمایه‌گذاری کرد.
ریکد گزارش داد که آلتمن ممکن است برای انتخابات فرمانداری کالیفرنیا در سال ۲۰۱۸ کاندیدا شود که او وارد آن نشد. در سال ۲۰۱۸ آلتمن پروژه سیاسی The United Slate را برای بهبود سیاست‌های مسکن و بهداشت اعلام کرد. در سال ۲۰۱۹ آلتمن در خانه خود در سان فرانسیسکو برای نامزد ریاست جمهوری دموکرات ۲۰۲۰ اندرو یانگ، جلسه جذب و جمع‌آوری کمک‌های مالی برگزار کرد. در می ۲۰۲۰ آلتمن ۲۵۰٬۰۰۰ دلار به American Bridge 21st Century، یک سوپر-PAC حامی نامزد ریاست جمهوری دموکرات جو بایدن اهدا کرد. پس از موفقیت چت‌جی‌پی‌تی، آلتمن در مه ۲۰۲۳ یک تور جهانی انجام داد که در آن از ۲۲ کشور بازدید و با چندین رهبر و دیپلمات دیدار کرد. از جمله این افراد نخست‌وزیر بریتانیا ریشی سوناک، رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل مکرون، نخست‌وزیر اسپانیا پدرو سانچز، صدراعظم آلمان اولاف شولتز، نخست‌وزیر هند نارندرا مودی، رئیس‌جمهور کره جنوبی یون سوک-یول، و رئیس‌جمهور اسرائیل اسحاق هرتزوگ بودند.

## استقبال
نانسی پلوسی در سال ۲۰۱۷ جایزه ریک ویلند را به آلتمن اهدا کرد. در سال ۲۰۱۷ آلتمن دکترای افتخاری مهندسی از دانشگاه واترلو در کانادا را به دلیل حمایت از شرکت‌ها از طریق برنامه کارآفرینی ولوسیتی دریافت کرد. دولت اندونزی در سپتامبر ۲۰۲۳ نخستین ویزای طلایی کشور و یک گذرنامه مرزی ۱۰ ساله را به آلتمن اعطا کرد.
آلتمن در سال ۲۰۲۳ توسط مجله تایم به عنوان یکی از ۱۰۰ نفر تأثیرگذارترین افراد در جهان نامیده شد. در سال ۲۰۰۸ به عنوان یکی از بهترین کارآفرینان جوان در فناوری توسط بلومبرگ بیزنس‌ویک نامیده شد. او به عنوان بهترین سرمایه‌گذار زیر ۳۰ سال توسط مجله فوربز در سال ۲۰۱۵ نامیده شد. آلتمن در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۲۲، و ۲۰۲۳ به نشست بیلدربرگ دعوت شد.

## زندگی شخصی
آلتمن از کودکی گیاه‌خوار بود. او همجنس‌گرا است و برای نخستین بار در سن ۱۷ سالگی در دبیرستان به هویت جنسی خود اشاره کرد، زمانی که پس از اعتراض برخی دانش‌آموزان به سخنران روز ملی آشکارسازی (National Coming Out Day) به این موضوع واکنش نشان داد و سخن گفت.
آلتمن به مدت نه سال با نیک سیوو، هم‌بنیان‌گذار لوپت، در رابطه بود. آن‌ها کمی پس از خریده شدن شرکت در سال ۲۰۱۲ از هم جدا شدند. آلتمن در ژانویه ۲۰۲۴ با اولیور مولهرین، مهندس، در عمارت خود در هاوایی ازدواج کرد. این زوج همچنین در محله راشان هیل سان فرانسیسکو زندگی می‌کنند و بیشتر آخر هفته‌ها را در ناپا، کالیفرنیا می‌گذرانند. آن‌ها در مه ۲۰۲۴ با امضای تعهد بخشش متعهد شدند که بخش عمده ثروت خود را اهدا کنند. در ۲۲ فوریه ۲۰۲۵ آلتمن تولد پسرش را اعلام کرد.
آلتمن یک پریپر (آماده‌سازی برای بحران‌ها) است. او در سال ۲۰۱۶ گفت: «من اسلحه، طلا، یدید پتاسیم، آنتی‌بیوتیک‌ها، باتری‌ها، ماسک‌های گاز از نیروهای دفاعی اسرائیل، و قطعه زمین بزرگی در بیگ سور دارم که می‌توانم به آنجا پرواز کنم.»
در ژانویه ۲۰۲۵ خواهر سم آلتمن با طرح شکایتی به دادگاه او را متهم کرد که بین سال‌های ۱۹۹۷ (هنگامیکه او سه ساله و برادرش ۱۲ ساله بوده) تا ۲۰۰۶ بارها از او سوءاستفاده جنسی و تجاوز می‌کرده است و خواهان دریافت غرامتی برابر با ۷۵ هزار دلار شد. سم آلتمن در بیانیه مشترکی که به همراه مادر و دو برادر خود در شبکه اجتماعی ایکس همه این اتهامات را رد کرد و ادعا کرد که خواهرش دچار مشکلات روانی است.

title: سم آلتمن

wikitext:
{{جعبه زندگینامه
| نام            = سم التمن
| تصویر          = Sam Altman TechCrunch SF 2019 Day 2 Oct 3 (cropped).jpg
| اندازه تصویر   =
| عنوان تصویر    =
| زادروز         = {{تاریخ تولد و سن|۱۹۸۵|۴|۲۲}}
| زادگاه         = [[شیکاگو]]، [[ایلینویز]]
| تاریخ مرگ      =
| مکان مرگ       =
| علت مرگ        =
| ملیت           = [[ایالات متحده آمریکا]]
| تحصیلات         = علوم کامپیوتر
| دانشگاه        = [[دانشگاه استنفورد]] (ناتمام)
| همسر           = {{ازدواج|الیور مالهرین|۲۰۲۴}}
| فرزندان        = ۱
| سال‌های فعالیت  =
| شناخته‌شده برای = هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت [[اوپن‌ای‌آی]] (-۲۰۱۵){{سخ}}رئیس وای کامبینیتر (۲۰۱۹-۲۰۱۴){{سخ}}هم‌بنیان‌گذار لوپت (۲۰۱۲-۲۰۰۵)
| وبگاه          = {{نشانی وب|https://blog.samaltman.com}}
}}

'''ساموئل هریس آلتمن''' ({{lang-en|Samuel Harris Altman}}؛ زادهٔ {{تاریخ تولد|۱۹۸۵|۴|۲۲}}) کارآفرین و سرمایه‌گذار فناوری آمریکایی است که از سال ۲۰۱۹ به‌عنوان [[مدیر عامل اجرایی]] شرکت [[اوپن‌ای‌آی]] فعالیت می‌کند (او در نوامبر ۲۰۲۳ به‌صورت موقت برکنار و سپس دوباره به سمت خود بازگشت).<ref name="openailp">{{Cite web |title=OpenAI LP |url=https://openai.com/blog/openai-lp/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311161512/https://openai.com/blog/openai-lp/ |archive-date=March 11, 2019 |website=openai.com}}</ref> او یکی از چهره‌های برجسته در [[بهار هوش مصنوعی]] به‌شمار می‌رود.<ref name="Intelligencer">{{Cite web |last=Weil |first=Elizabeth |date=2023-09-25 |title=Sam Altman Is the Oppenheimer of Our Age. |url=https://nymag.com/intelligencer/article/sam-altman-artificial-intelligence-openai-profile.html |access-date=2023-12-12 |website=Intelligencer |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite news |last1=Mickle |first1=Tripp |last2=Metz |first2=Cade |last3=Isaac |first3=Mike |last4=Weise |first4=Karen |date=2023-12-09 |title=Inside OpenAI's Crisis Over the Future of Artificial Intelligence |url=https://www.nytimes.com/2023/12/09/technology/openai-altman-inside-crisis.html |access-date=2023-12-12 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-10 |title=Artificial: The OpenAI Story |url=https://www.wsj.com/tech/ai/artificial-the-openai-story-21587cbd |access-date=2023-12-12 |website=Wall Street Journal |language=en-US}}</ref>

آلتمن پس از دو سال تحصیل در [[دانشگاه استنفورد]]، از ادامه تحصیل انصراف داد و شرکت [[لوپت]] را تأسیس کرد. این شرکت ارائه‌دهندهٔ [[خدمات شبکه‌های اجتماعی]] موبایلی است که بیش از ۳۰ میلیون دلار [[سرمایه‌گذاری خطرپذیر|سرمایه خطرپذیر]] جذب کرد. آلتمن در سال ۲۰۱۱ به [[وای کامبینیتر]]، یک [[شتاب‌دهنده استارت‌آپ]] پیوست و از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ رئیس آن بود.<ref name="wapo-2023">{{Cite news |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2023/11/22/sam-altman-fired-y-combinator-paul-graham/ |title=Sam Altman Fired from Y Combinator by Paul Graham |newspaper=[[The Washington Post]] |access-date=November 24, 2023 |archive-date=November 23, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123074819/https://www.washingtonpost.com/technology/2023/11/22/sam-altman-fired-y-combinator-paul-graham/ |url-status=live}}</ref> او همچنین به‌عنوان رئیس هیئت مدیره شرکت‌های انرژی پاک [[هلیون انرژی]]<ref name="reuters spac">{{Cite news |date=March 15, 2021 |title=Y Combinator's Sam Altman teams up with Michael Klein to launch SPAC looking to raise $1 billion |url=https://www.reuters.com/article/idUSKBN2B71D2/ |publisher=Reuters}}</ref> و Oklo (تا آوریل ۲۰۲۵)<ref>{{Cite web |last=Stevens |first=Pippa |date=2025-04-22 |title=Sam Altman steps down as Oklo board chair, freeing nuclear startup to work with more AI companies |url=https://www.cnbc.com/2025/04/22/sam-altman-steps-down-as-oklo-chair-freeing-nuclear-company-up-to-work-with-more-ai-companies.html |access-date=2025-04-28 |website=CNBC |language=en}}</ref> فعالیت کرده است. ارزش خالص دارایی‌های آلتمن تا مه ۲۰۲۵ حدود ۱٫۵ میلیارد دلار تخمین زده شده است.<ref>{{Cite web |title=Sam Altman |url=https://www.forbes.com/profile/sam-altman/ |access-date=2025-04-22 |website=Forbes |language=en}}</ref>

== زندگی و تحصیلات ==
سم آلتمن در ۲۲ آوریل ۱۹۸۵ در [[شیکاگو]]،<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Sam Altman’s Manifest Destiny|نشانی=https://www.newyorker.com/magazine/2016/10/10/sam-altmans-manifest-destiny|کوشش=The New Yorker|تاریخ=2016-10-03|تاریخ بازبینی=2023-11-27|شاپا=0028-792X|زبان=en-US|نام=Tad|نام خانوادگی=Friend}}</ref> ایلینوی در یک خانواده یهودی<ref>{{یادکرد وب | نام خانوادگی=Chapman | نام=Glenn | عنوان=Sam Altman: The quick, deep thinker leading OpenAI | وبگاه=The Times of Israel | تاریخ=2023-05-17 | پیوند=https://www.timesofisrael.com/sam-altman-the-quick-deep-thinker-leading-openai/ | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2025-06-12}}</ref> زاده و در [[سنت لوئیس]]، [[میزوری]] بزرگ شد. مادر او یک متخصص پوست است. آلتمن در سن ۸ سالگی، نخستین کامپیوتر خود، یک [[مکینتاش]] اپل را دریافت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How Venture Capitalists Find Opportunities in the Future|نشانی=https://www.esquire.com/news-politics/interviews/a30763/sam-altman-interview-2014/|وبگاه=Esquire|تاریخ=2014-12-18|بازبینی=2023-11-27|کد زبان=en-US}}</ref> او به مدرسه جان باروز، یک مدرسه خصوصی در [[لادیو، میزوری]] رفت. در سال ۲۰۰۵ پس از یک سال تحصیل در رشته [[علوم رایانه|علوم کامپیوتر]] در [[دانشگاه استنفورد]] بدون کسب مدرک کارشناسی از تحصیل انصراف داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Y Combinator: Partners|نشانی=http://ycombinator.com/people.html|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2014-06-25|بازبینی=2023-11-27|archive-date=۲۵ ژوئن ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625021419/http://ycombinator.com/people.html|url-status=bot: unknown}}</ref>

== کارآفرینی ==
سم آلتمن در سال ۲۰۰۵ در سن ۱۹ سالگی<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Meet Y Combinator's Bold Whiz Kid Boss|نشانی=https://www.entrepreneur.com/leadership/meet-y-combinators-bold-whiz-kid-boss/244508|وبگاه=Entrepreneur|تاریخ=2015-04-25|بازبینی=2023-11-27|کد زبان=en|نام=Jason|نام خانوادگی=Ankeny}}</ref> همراه با دیگران شرکت [[لوپت]] را که یک برنامه تلفن همراه مبتنی بر شبکه اجتماعی مکانی بود، تأسیس کرد. به عنوان مدیرعامل، آلتمن برای این شرکت بیش از ۳۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد. بااینحال، لوپت نتوانست کاربران کافی را جذب کند. در مارس ۲۰۱۲  شرکت گرین‌دات شرکت لوپت را به قیمت ۴۳ میلیون دلار<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Startup Loopt Lands with Green Dot|نشانی=https://www.wsj.com/articles/BL-DGB-24072|کوشش=Wall Street Journal|تاریخ=2012-03-09|تاریخ بازبینی=2023-11-27|شاپا=0099-9660|زبان=en-US|نام=Jessica E.|نام خانوادگی=Vascellaro}}</ref> خرید. ماه بعد، آلتمن به همراه برادر خود، جک آلتمن، شرکت سرمایه‌گذاری Hydrazine Capital را تأسیس کرد.

آلتمن در سال ۲۰۱۱ به عنوان شریک در [[وای کامبینیتر]] مشغول به کار شد و ابتدا به صورت پاره‌وقت در آنجا فعالیت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Y Combinator president Sam Altman is stepping down amid a series of changes at the accelerator – TechCrunch|نشانی=https://techcrunch.com/2019/03/08/y-combinator-president-sam-altman-is-stepping-down-amid-a-series-of-changes-at-the-accelerator/|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2020-10-28|بازبینی=2023-11-27|archive-date=۲۸ اکتبر ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028032045/https://techcrunch.com/2019/03/08/y-combinator-president-sam-altman-is-stepping-down-amid-a-series-of-changes-at-the-accelerator/|url-status=bot: unknown}}</ref> این شرکت در سال ۲۰۰۵ در همان نخستین دوره جذب، بر روی شرکت لوپت سرمایه‌گذاری کرده بود. در فوریه ۲۰۱۴ آلتمن توسط بنیان‌گذار وای کامبینیتر [[پل گراهام]]، به عنوان رئیس وای کامبینیتر منصوب شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://social.techcrunch.com/2015/11/06/garry-tan-says-goodbye-to-y-combinator/|وبگاه=web.archive.org|بازبینی=2023-11-27|عنوان=نسخه آرشیو شده|archive-date=۲۷ اکتبر ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027151620/http://social.techcrunch.com/2015/11/06/garry-tan-says-goodbye-to-y-combinator/|dead-url=yes}}</ref> آلتمن در یک پست وبلاگی در سال ۲۰۱۴ گفت که ارزش کل شرکت‌های وای کامبینیتر از ۶۵ میلیارد دلار فراتر رفته است که شامل [[ایربی‌ان‌بی]]، [[دراپ‌باکس]]، [[زنفیتس]] و [[استرایپ]] می‌شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=YC stats|نشانی=https://www.ycombinator.com/blog/yc-stats|وبگاه=Y Combinator|بازبینی=2023-11-27|کد زبان=en}}</ref> در سپتامبر ۲۰۱۶ آلتمن نقش گسترده‌تر خود به عنوان رئیس YC Group را اعلام کرد که شامل وای کامبینیتر و سایر واحدها بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=YC Changes|نشانی=https://www.ycombinator.com/blog/yc-changes|وبگاه=Y Combinator|بازبینی=2023-11-27|کد زبان=en}}</ref> آلتمن گفت که امیدوار است وای کامبینیتر را به سمتی ببرد که سالانه ۱۰۰۰ شرکت جدید را تأمین مالی کند.<ref>{{یادکرد وب | نام خانوادگی=Chafkin | نام=Max | عنوان=Y Combinator President Sam Altman Is Dreaming Big | وبگاه=Fast Company | تاریخ=2015-04-16 | پیوند=https://www.fastcompany.com/3044282/california-dreamin | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2025-06-12}}</ref> او همچنین سعی کرد تا انواع شرکت‌هایی که توسط YC تأمین مالی می‌شوند، به ویژه شرکت‌های فناوری سخت را گسترش دهد. در اکتبر ۲۰۱۵ آلتمن YC Continuity، یک صندوق سهام ۷۰۰ میلیون دلاری را معرفی کرد که در شرکت‌های وای کامبینیتر که در حال رشد بودند سرمایه‌گذاری می‌کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=YC Continuity|نشانی=https://www.ycombinator.com/blog/yc-continuity-fund|وبگاه=Y Combinator|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref> یک هفته پیش‌تر، آلتمن Y Combinator Research، یک آزمایشگاه تحقیقاتی غیرانتفاعی را معرفی و ۱۰ میلیون دلار به آن اهدا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=YC Research|نشانی=https://www.ycombinator.com/blog/yc-research|وبگاه=Y Combinator|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref> YC Research تاکنون پژوهش‌هایی در مورد درآمد پایه، آینده محاسبات، آموزش، و ساخت شهرهای جدید انجام داده است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://ycr.org/|عنوان=YC Research, now OpenResearch, and its portfolio of research projects are no longer affiliated with Y Combinator. YCR generated important ideas and organizations, and we are proud to have helped them get up and running. They have, in fact, been operating independently for several years, and it has become clear that we are most helpful when working side by side with founders and researchers as part of our batch program. We will continue to support nonprofits through the batch program, and cheer on OpenResearch from the sidelines.|وبگاه=ycr.org|بازبینی=2023-11-28}}</ref> در مارس ۲۰۱۹، YC اعلام کرد که آلتمن از ریاست شرکت به نقش کمتر فعال به عنوان [[رئیس هیئت مدیره]] منتقل می‌شود تا بر اوپن‌اِی‌آی متمرکز شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Did Sam Altman make YC better or worse? – TechCrunch|نشانی=https://techcrunch.com/2019/03/09/did-sam-altman-make-yc-better-or-worse/|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2019-12-16|بازبینی=2023-11-28|archive-date=۱۶ دسامبر ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216202824/https://techcrunch.com/2019/03/09/did-sam-altman-make-yc-better-or-worse/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Updates from YC|نشانی=https://blog.ycombinator.com/updates-from-yc/|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2019-03-16|بازبینی=2023-11-28|archive-date=۱۶ مارس ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190316222853/https://blog.ycombinator.com/updates-from-yc/|url-status=bot: unknown}}</ref> این تصمیم پس از اعلام وای کامبینیتر مبنی بر انتقال ستاد خود به [[سان فرانسیسکو]] گرفته شد.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://social.techcrunch.com/2019/03/08/y-combinator-president-sam-altman-is-stepping-down-amid-a-series-of-changes-at-the-accelerator/|وبگاه=web.archive.org|بازبینی=2023-11-28|عنوان=نسخه آرشیو شده|archive-date=۲۷ اکتبر ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027151644/http://social.techcrunch.com/2019/03/08/y-combinator-president-sam-altman-is-stepping-down-amid-a-series-of-changes-at-the-accelerator/|dead-url=yes}}</ref> او دیگر با YC مرتبط نیست.<ref name="wapo">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/technology/2023/11/22/sam-altman-fired-y-combinator-paul-graham/|title=Sam Alman Fired from Y Combinator by Paul Graham|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=November 24, 2023|archive-date=November 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231123074819/https://www.washingtonpost.com/technology/2023/11/22/sam-altman-fired-y-combinator-paul-graham/|dead-url=no}}</ref>

آلتمن در سال ۲۰۱۹ شرکت Tools For Humanity را تأسیس کرد که سیستم‌هایی را برای اسکن چشم افراد برای اصالت‌سنجی برای مبارزه با تقلب می‌ساخت و توزیع می‌کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman rattles tin for Worldcoin crypto startup|نشانی=https://www.theregister.com/2023/05/16/worldcoin_fundraising/|وبگاه=www.theregister.com|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Richard|نام خانوادگی=Currie}}</ref> افرادی که موافقت می‌کنند چشم‌های خود را اسکن کنند به آن‌ها یک ارز رمزپایه به نام Worldcoin پرداخت خواهند شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How the Launch Works|نشانی=https://worldcoin.org/blog/worldcoin/how-the-launch-works|وبگاه=worldcoin.org|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Opening the Orb: A look inside Worldcoin’s biometric imaging device|نشانی=https://worldcoin.org/blog/engineering/opening-orb-look-inside-worldcoin-biometric-imaging-device|وبگاه=worldcoin.org|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref>

=== اوپن‌اِی‌آی ===
{{اصلی|اوپن‌ای‌آی}}
اوپن‌اِی‌آی (OpenAI) در ابتدا توسط آلتمن، گرگ براکمن، [[ایلان ماسک]]، جسیکا لیوینگستون، [[پیتر تیل]]، [[مایکروسافت]]، خدمات وب [[آمازون (شرکت)|آمازون]]، [[اینفوسیس]]، و تحقیقات وای کامبینیتر تأمین مالی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=TechCrunch is part of the Yahoo family of brands|نشانی=https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=3_cc-session_cb1fd3b4-46f1-4c27-8eee-50c475e69043|وبگاه=consent.yahoo.com|بازبینی=2023-11-28}}{{پیوند مرده}}</ref> هنگام راه‌اندازی اوپن‌اِی‌آی در سال ۲۰۱۵ نزدیک به ۱ میلیارد دلار جمع‌آوری کرده بود. در مارس ۲۰۱۹ سم آلتمن از وای کامبینیتر جدا شد تا به‌طور تمام‌وقت به عنوان مدیرعامل بر اوپن‌اِی‌آی متمرکز شود.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=The man who unleashed AI on an unsuspecting Silicon Valley|نشانی=https://www.washingtonpost.com/technology/2023/04/09/sam-altman-openai-chatgpt/|کوشش=Washington Post|تاریخ=2023-04-14|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0190-8286|زبان=en-US|نام=Gerrit De|نام خانوادگی=Vynck}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=OpenAI LP|نشانی=https://openai.com/blog/openai-lp/|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2019-03-11|بازبینی=2023-11-28|archive-date=۱۱ مارس ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190311161512/https://openai.com/blog/openai-lp/|url-status=bot: unknown}}</ref> تا تابستان ۲۰۱۹ او کمک کرده بود تا اوپن‌اِی‌آی ۱ میلیارد دلار از مایکروسافت سرمایه جذب کند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=With $1 Billion From Microsoft, an A.I. Lab Wants to Mimic the Brain|نشانی=https://www.nytimes.com/2019/07/22/technology/open-ai-microsoft.html|کوشش=The New York Times|تاریخ=2019-07-22|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام=Cade|نام خانوادگی=Metz}}</ref> آلتمن در ۱۶ می ۲۰۲۳ در مقابل زیرکمیته قضایی سنای ایالات متحده در مورد حریم خصوصی، فناوری و قانون دربارهٔ مسائل نظارت بر هوش مصنوعی شهادت داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=WATCH: OpenAI CEO Sam Altman testifies before Senate Judiciary Committee|نشانی=https://www.pbs.org/newshour/politics/watch-live-openai-ceo-sam-altman-testifies-before-senate-judiciary-committee|وبگاه=PBS NewsHour|تاریخ=2023-05-15|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-us}}</ref> در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۳ هیئت مدیره اپن‌آی‌آی اعلام کرد که تصمیم گرفته است آلتمن را از مقام مدیرعاملی برکنار کند. هیئت مدیره گفت که آلتمن به‌طور مداوم در ارتباطات خود ناصادق بوده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman fired as CEO of OpenAI|نشانی=https://www.theverge.com/2023/11/17/23965982/openai-ceo-sam-altman-fired|وبگاه=The Verge|تاریخ=2023-11-17|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Alex|نام خانوادگی=Heath}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=OpenAI announces leadership transition|نشانی=https://openai.com/blog/openai-announces-leadership-transition|وبگاه=openai.com|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-US}}</ref>

یک روز پس از برکناری آلتمن، هیئت مدیره در حال بحث برای بازگرداندن او بود.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Sam Altman ‘was working on new venture’ before sacking from OpenAI|نشانی=https://www.theguardian.com/technology/2023/nov/18/earthquake-at-chatgpt-developer-as-senior-staff-quit-after-sacking-of-boss-sam-altman|کوشش=The Observer|تاریخ=2023-11-18|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0029-7712|زبان=en-GB|نام=Shanti|نام خانوادگی=Das|نام۲=David|نام خانوادگی۲=Connett}}</ref> همچنین گفته شد که پیش از برکناری آلتمن، او به سرمایه‌گذاران می‌گفت که برای راه‌اندازی یک شرکت جدید برنامه‌ریزی کرده است. در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۳ مدیرعامل مایکروسافت، [[ساتیا نادلا]] اعلام کرد که آلتمن به مایکروسافت می‌پیوندد تا یک تیم پژوهشی پیشرفته در زمینه هوش مصنوعی را رهبری کند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=OpenAI appoints new boss as Sam Altman joins Microsoft|نشانی=https://www.reuters.com/technology/openai-execs-invite-altman-brockman-headquarters-sunday-the-information-2023-11-19/|کوشش=Reuters|تاریخ=2023-11-21|تاریخ بازبینی=2023-11-28|زبان=en|نام=Jeffrey|نام خانوادگی=Dastin|نام۲=Anna|نام خانوادگی۲=Tong|نام۳=Akash|نام خانوادگی۳=Sriram|نام۴=Krystal|نام خانوادگی۴=Hu|نام۵=Jeffrey|نام خانوادگی۵=Dastin|نام۶=Anna|نام خانوادگی۶=Tong|نام۷=Akash|نام خانوادگی۷=Sriram}}</ref> دو روز بعد، اوپن‌اِی‌آی اعلام کرد که آلتمن به عنوان مدیرعامل بازگشته است و هیئت مدیره آن بازسازی شده است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Sam Altman Is Reinstated as OpenAI’s Chief Executive|نشانی=https://www.nytimes.com/2023/11/22/technology/openai-sam-altman-returns.html|کوشش=The New York Times|تاریخ=2023-11-22|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام=Cade|نام خانوادگی=Metz|نام۲=Mike|نام خانوادگی۲=Isaac|نام۳=Tripp|نام خانوادگی۳=Mickle|نام۴=Karen|نام خانوادگی۴=Weise|نام۵=Kevin|نام خانوادگی۵=Roose}}</ref>

=== نظارت بر هوش مصنوعی ===
سم آلتمن از کنشگران اعمال مقررات بیشتر بر این صنعت هوش مصنوعی است. او همواره از اثرات هوش مصنوعی بر مشاغل و دموکراسی و ایجاد اطلاعات نادرست ابراز نگرانی کرده است. او در مه ۲۰۲۳ از [[کنگره ایالات متحده آمریکا|کنگره آمریکا]] خواست با ایجاد یک سازمان نظارتی جدید، بر صنعت هوش مصنوعی مقررات وضع کند.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نویسنده=جیمز کلِیتون-خبرنگار فناوری آمریکای شمالی|کد زبان=fa|تاریخ=۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۲|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cx04ene7jk2o|عنوان=مدیر «چت جی‌پی‌تی» از کنگره خواست بر صنعت هوش مصنوعی مقررات وضع کند}}</ref>

=== سایر فعالیت‌ها ===
پس از استعفای مدیرعامل [[ردیت]] ییشان وانگ در سال ۲۰۱۴ آلتمن به مدت هشت روز مدیرعامل ردیت بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=A new team at reddit|نشانی=https://blog.samaltman.com/a-new-team-at-reddit|وبگاه=Sam Altman|بازبینی=2023-11-28}}</ref> او بازگشت استیو هافمن به عنوان مدیرعامل در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۵ را اعلام کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=An old team at reddit|نشانی=http://www.reddit.com/r/announcements/comments/3cucye/an_old_team_at_reddit/|وبگاه=r/announcements|تاریخ=2015-07-10|بازبینی=2023-11-28|نام خانوادگی=samaltman}}</ref> در طول همه‌گیری [[کووید ۱۹]]، آلتمن به تأمین مالی و ایجاد پروژه کووالنس کمک کرد تا به پژوهشگران کمک کند تا به سرعت آزمایش‌های بالینی را با همکاری TrialSpark، یک استارتاپ آزمایش بالینی، راه‌اندازی کنند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=A tech investor’s rude awakening on clinical trials sparks an effort to make them faster for Covid-19|نشانی=https://www.statnews.com/2020/06/16/tech-investor-covid-trials/|وبگاه=STAT|تاریخ=2020-06-16|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-US|نام=Matthew|نام خانوادگی=Herper}}</ref> در طول بحران [[بانک سیلیکون ولی]] در اواسط مارس ۲۰۲۳ آلتمن به چندین استارتاپ کمک مالی کرد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Focus: Tech execs race to save startups from 'extinction' after SVB collapse|نشانی=https://www.reuters.com/business/tech-execs-race-save-startups-extinction-after-svb-collapse-2023-03-12/|کوشش=Reuters|تاریخ=2023-03-14|تاریخ بازبینی=2023-11-28|زبان=en|نام=Jeffrey|نام خانوادگی=Dastin|نام۲=Anna|نام خانوادگی۲=Tong|نام۳=Krystal|نام خانوادگی۳=Hu|نام۴=Jeffrey|نام خانوادگی۴=Dastin|نام۵=Anna|نام خانوادگی۵=Tong|نام۶=Krystal|نام خانوادگی۶=Hu}}</ref> آلتمن در استارتاپ‌های فناوری و شرکت‌های انرژی هسته‌ای سرمایه‌گذاری می‌کند. برخی از شرکت‌های موجود در سبد سرمایه‌گذاری او شامل ایربی‌ان‌بی، استرایپ، و Retro Biosciences می‌شوند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman invested $180 million into a company trying to delay death|نشانی=https://www.technologyreview.com/2023/03/08/1069523/sam-altman-investment-180-million-retro-biosciences-longevity-death/|وبگاه=MIT Technology Review|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref> او همچنین رئیس هیئت مدیره [[هلیون انرژی]]، یک شرکت متمرکز بر توسعه فیوژن هسته‌ای و اوکلو، یک شرکت شکافت هسته‌ای است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Tech Billionaires Bet on Fusion as Holy Grail for Business|نشانی=https://www.wsj.com/articles/tech-billionaires-bet-on-fusion-as-holy-grail-for-business-9a48a2ac|کوشش=Wall Street Journal|تاریخ=2023-04-23|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0099-9660|زبان=en-US|نام=Jennifer|نام خانوادگی=Hiller}}</ref>

آلتمن بیش از ۳۷۵ میلیون دلار در هلیون انرژی که یک استارتاپ انرژی هسته‌ای است، سرمایه‌گذاری کرد. او همچنین ۱۸۰ میلیون دلار در Retro Biosciences، استارتاپی که با هدف افزایش [[طول عمر]] انسان تا ۱۰ سال تأسیس شده، سرمایه‌گذاری کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman invested $180 million into a company trying to delay death|نشانی=https://www.technologyreview.com/2023/03/08/1069523/sam-altman-investment-180-million-retro-biosciences-longevity-death/|وبگاه=MIT Technology Review|بازبینی=2023-12-23|کد زبان=en}}</ref>

ریکد گزارش داد که آلتمن ممکن است برای انتخابات [[فرماندار کالیفرنیا|فرمانداری کالیفرنیا]] در سال ۲۰۱۸ کاندیدا شود که او وارد آن نشد. در سال ۲۰۱۸ آلتمن پروژه سیاسی The United Slate را برای بهبود سیاست‌های مسکن و بهداشت اعلام کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman will spend big on a new political movement to fix U.S. housing, health care and more|نشانی=https://www.vox.com/2017/7/31/16066640/sam-altman-united-slate-health-care-housing-california-2018-midterm-elections-trump|وبگاه=Vox|تاریخ=2017-07-31|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Tony|نام خانوادگی=Romm}}</ref> در سال ۲۰۱۹ آلتمن در خانه خود در سان فرانسیسکو برای نامزد ریاست جمهوری دموکرات ۲۰۲۰ [[اندرو ینگ|اندرو یانگ]]، جلسه جذب و جمع‌آوری کمک‌های مالی برگزار کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Andrew Yang preached his tech-friendly gospel at Sam Altman's San Francisco house: You can't treat tech like oil companies and breaking up Amazon won't bring malls back|نشانی=https://www.businessinsider.com/andrew-yang-talks-tech-san-francisco-sam-altman-fundraiser-2019-11|وبگاه=Business Insider|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-US|نام=Melia|نام خانوادگی=Russell}}</ref> در می ۲۰۲۰ آلتمن ۲۵۰٬۰۰۰ دلار به American Bridge 21st Century، یک سوپر-PAC حامی نامزد ریاست جمهوری دموکرات [[جو بایدن]] اهدا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Silicon Valley’s Sam Altman Gave $250,000 To Democratic Super-PAC Supporting Biden|نشانی=https://www.forbes.com/sites/michelatindera/2020/05/22/silicon-valleys-sam-altman-gave-250000-to-democratic-super-pac-supporting-biden/|وبگاه=Forbes|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Michela|نام خانوادگی=Tindera}}</ref> پس از موفقیت [[اوپن‌ای‌آی|چت‌جی‌پی‌تی]]، آلتمن در مه ۲۰۲۳ یک تور جهانی انجام داد که در آن از ۲۲ کشور بازدید و با چندین رهبر و دیپلمات دیدار کرد. از جمله این افراد [[نخست‌وزیر بریتانیا]] [[ریشی سوناک]]، [[رئیس‌جمهور فرانسه]] [[امانوئل مکرون]]، [[نخست‌وزیر اسپانیا]] [[پدرو سانچز]]، [[صدراعظم آلمان]] [[اولاف شولتس|اولاف شولتز]]، [[نخست‌وزیر هند]] [[نارندرا مودی]]، [[رئیس‌جمهور کره جنوبی]] [[یون سوک یول|یون سوک-یول]]، و [[رئیس‌جمهور اسرائیل]] [[اسحاق هرتزوگ]] بودند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sam Altman Is the Oppenheimer of Our Age|نشانی=https://nymag.com/intelligencer/article/sam-altman-artificial-intelligence-openai-profile.html|وبگاه=Intelligencer|تاریخ=2023-09-25|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Elizabeth|نام خانوادگی=Weil}}</ref>

== استقبال ==
[[پرونده:Nancy Pelosi GLAAD 2017 2 (cropped).jpg|بندانگشتی|[[نانسی پلوسی]] در حال اهدای جایزه ریک ویلند به آلتمن در سال ۲۰۱۷.]]
[[نانسی پلوسی]] در سال ۲۰۱۷ جایزه ریک ویلند را به آلتمن اهدا کرد. در سال ۲۰۱۷ آلتمن [[مدرک افتخاری|دکترای افتخاری]] مهندسی از [[دانشگاه واترلو]] در [[کانادا]] را به دلیل حمایت از شرکت‌ها از طریق برنامه کارآفرینی ولوسیتی دریافت کرد.<ref>{{یادکرد وب | عنوان=University of Waterloo to honour Silicon Valley leader Sam Altman | وبگاه=CBC | تاریخ=2017-06-02 | پیوند=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/university-waterloo-honorary-doctorate-sam-altman-1.4143240 | کد زبان=en | تاریخ بازبینی=2025-06-12}}</ref> دولت [[اندونزی]] در سپتامبر ۲۰۲۳ نخستین ویزای طلایی کشور و یک گذرنامه مرزی ۱۰ ساله را به آلتمن اعطا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=OpenAI CEO Receives Indonesia's First Golden Visa|نشانی=https://www.finews.com/news/english-news/59151-sam-altman-openai-ceo-first-indonesia-golden-visa-asia|وبگاه=finews.com|تاریخ=2023-09-06|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-gb}}</ref>

آلتمن در سال ۲۰۲۳ توسط مجله ''[[تایم]]'' به عنوان یکی از ۱۰۰ نفر تأثیرگذارترین افراد در جهان نامیده شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=The 100 Most Influential People of 2023|نشانی=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/|وبگاه=Time|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en}}</ref> در سال ۲۰۰۸ به عنوان یکی از بهترین کارآفرینان جوان در فناوری توسط [[بلومبرگ بیزنس‌ویک]] نامیده شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Tech's Next Gen: The Best and Brightest {{!}} BusinessWeek|نشانی=http://images.businessweek.com/ss/07/03/0326_tech_entrepreneurs/source/9.htm|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2009-04-28|بازبینی=2023-11-28|archive-date=۲۸ آوریل ۲۰۰۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428015115/http://images.businessweek.com/ss/07/03/0326_tech_entrepreneurs/source/9.htm|dead-url=yes}}</ref> او به عنوان بهترین سرمایه‌گذار زیر ۳۰ سال توسط مجله ''[[فوربز]]'' در سال ۲۰۱۵ نامیده شد.<ref>{{cite news |date=January 5, 2015 |title=Forbes' 30 Under 30 2015: Venture Capital |work=[[Forbes]] |editor-last=Wilson |editor-first=Alexandra |url=https://www.forbes.com/consent/?toURL=https://www.forbes.com/30-under-30/2022 |url-status=live |access-date=February 28, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220065135/http://www.forbes.com/30under30/#/venture-capital |archive-date=February 20, 2015}}</ref> آلتمن در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۲۲، و ۲۰۲۳ به [[گروه بیلدربرگ|نشست بیلدربرگ]] دعوت شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=A secretive annual meeting attended by the world's elite has A.I. top of the agenda|نشانی=https://www.cnbc.com/2023/05/18/bilderberg-openai-microsoft-google-join-ai-talks-at-secretive-meeting.html|وبگاه=CNBC|تاریخ=2023-05-18|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en|نام=Karen|نام خانوادگی=Gilchrist}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=At Bilderberg’s bigwig bash two things are guaranteed: Kissinger and secrecy|نشانی=https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger|کوشش=The Guardian|تاریخ=2023-05-20|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Charlie|نام خانوادگی=Skelton}}</ref>

== زندگی شخصی ==
آلتمن از کودکی گیاه‌خوار بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Fireside Chat with Sam Altman - Rescale|نشانی=https://rescale.com/blog/fireside-chat-with-sam-altman/|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2022-08-03|بازبینی=2023-11-28|archive-date=۳ اوت ۲۰۲۲|archive-url=https://web.archive.org/web/20220803224649/https://rescale.com/blog/fireside-chat-with-sam-altman/|url-status=bot: unknown}}</ref> او همجنس‌گرا است و برای نخستین بار در سن ۱۷ سالگی در دبیرستان به هویت جنسی خود اشاره کرد، زمانی که پس از اعتراض برخی دانش‌آموزان به سخنران روز ملی آشکارسازی (National Coming Out Day) به این موضوع واکنش نشان داد و سخن گفت.<ref name=Intelligencer/><ref name="newyorker2016">{{cite magazine |last=Friend |first=Tad |date=October 3, 2016 |title=Sam Altman's Manifest Destiny |url=https://www.newyorker.com/magazine/2016/10/10/sam-altmans-manifest-destiny |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517010534/http://www.newyorker.com/magazine/2016/10/10/sam-altmans-manifest-destiny |archive-date=May 17, 2017 |access-date=May 17, 2017 |magazine=[[The New Yorker]]}}</ref><ref name="SCMP 2023-11-24">{{cite news |url=https://www.scmp.com/magazines/style/entertainment/article/3242681/meet-chatgpt-boss-sam-altman-whos-back-ceo-chair-microsoft-briefly-hired-him-his-openai-return-he |title=Meet ChatGPT boss Sam Altman, who's back in the CEO chair: Microsoft briefly hired him before his OpenAI return, he came out as LGBT in high school, and he splurges his millions on Tesla and McLaren |first=Lynn |last=Farah |work=[[South China Morning Post]] |date=November 24, 2023 |access-date=December 7, 2023}}</ref><ref name="newyorker2016"/>

آلتمن به مدت نه سال با نیک سیوو، هم‌بنیان‌گذار لوپت، در رابطه بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Open AI CEO Sam Altman and his boyfriend Oliver Mulherin want to have kids soon|نشانی=https://www.businessinsider.in/tech/news/open-ai-ceo-sam-altman-and-his-boyfriend-oliver-mulherin-want-to-have-kids-soon/articleshow/103959808.cms|وبگاه=Business Insider|بازبینی=2023-11-28}}</ref> آن‌ها کمی پس از خریده شدن شرکت در سال ۲۰۱۲ از هم جدا شدند.<ref name="newyorker.com">{{یادکرد خبر|عنوان=Sam Altman’s Manifest Destiny|نشانی=https://www.newyorker.com/magazine/2016/10/10/sam-altmans-manifest-destiny|کوشش=The New Yorker|تاریخ=2016-10-03|تاریخ بازبینی=2023-11-28|شاپا=0028-792X|زبان=en-US|نام=Tad|نام خانوادگی=Friend}}</ref> آلتمن در ژانویه ۲۰۲۴ با اولیور مولهرین، مهندس، در عمارت خود در هاوایی ازدواج کرد.<ref>{{Cite web |last1=Russell |first1=Melia |last2=Kay |first2=Grace |title=OpenAI CEO Sam Altman just got married |url=https://www.businessinsider.com/openai-ceo-sam-altman-married-oliver-mulherin-wedding-2024-1 |access-date=2024-01-11 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=OpenAI's Sam Altman ties knot with same-sex partner on $43M Hawaii estate |url=https://e.vnexpress.net/news/trend/openais-sam-altman-ties-knot-with-same-sex-partner-on-43m-hawaii-estate-4700419.html |work=VN Express |last=Le |first=Linh |archive-url=https://archive.today/20240115221324/https://e.vnexpress.net/news/trend/openais-sam-altman-ties-knot-with-same-sex-partner-on-43m-hawaii-estate-4700419.html |date=13 Jan 2024 |archive-date=15 January 2024}}</ref> این زوج همچنین در محله [[راشان هیل (سانفرانسیسکو)|راشان هیل]] سان فرانسیسکو زندگی می‌کنند و بیشتر آخر هفته‌ها را در [[ناپا، کالیفرنیا]] می‌گذرانند.<ref name="SCMP 2023-11-24"/><ref>{{cite news |last=Metz |first=Cade |date=March 31, 2023 |title=The ChatGPT King Isn't Worried, but He Knows You Might Be |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/03/31/technology/sam-altman-open-ai-chatgpt.html |access-date=April 1, 2023 |archive-date=May 18, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518205534/https://www.nytimes.com/2023/03/31/technology/sam-altman-open-ai-chatgpt.html |url-status=live}}</ref> آن‌ها در مه ۲۰۲۴ با امضای [[تعهد بخشش]] متعهد شدند که بخش عمده ثروت خود را اهدا کنند.<ref>{{Cite news |last=Valinsky |first=Jordan |date=May 28, 2024 |title=OpenAI's Sam Altman vows to give away most of his wealth through the Giving Pledge |url=https://www.cnn.com/2024/05/28/tech/sam-altman-giving-pledge/index.html |publisher=[[CNN Business]] |access-date=June 2, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240601101115/https://www.cnn.com/2024/05/28/tech/sam-altman-giving-pledge/index.html |archive-date=June 1, 2024 |url-status=live}}</ref> در ۲۲ فوریه ۲۰۲۵ آلتمن تولد پسرش را اعلام کرد.<ref>Altman, Sam [@sama] (February 22, 2025). [https://x.com/sama/status/1893423520866033865 "welcome to the world, little guy! he came early and is going to be in the nicu for awhile. he is doing well and it’s really nice to be in a little bubble taking care of him. i have never felt such love."] ([[Tweet (social media)|Tweet]]). Retrieved February 22, 2025 – via [[Twitter]].</ref>

آلتمن یک [[جنبش زنده‌ماندن|پریپر]] (آماده‌سازی برای بحران‌ها) است.<ref name="newyorker.com"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Inside OpenAI CEO Sam Altman's fixation on death and the apocalypse|نشانی=https://www.businessinsider.com/sam-altman-pandemic-apocalypse-immortality-life-extension-openai-2023-4|وبگاه=Business Insider|بازبینی=2023-11-28|کد زبان=en-US|نام=Melia Russell, Julia|نام خانوادگی=Black}}</ref> او در سال ۲۰۱۶ گفت: «من اسلحه، طلا، یدید پتاسیم، آنتی‌بیوتیک‌ها، باتری‌ها، ماسک‌های گاز از [[نیروهای دفاعی اسرائیل]]، و قطعه زمین بزرگی در [[بیگ سور]] دارم که می‌توانم به آنجا پرواز کنم.»<ref name="newyorker.com"/>

در ژانویه ۲۰۲۵ خواهر سم آلتمن با طرح شکایتی به دادگاه او را متهم کرد که بین سال‌های ۱۹۹۷ (هنگامیکه او سه ساله و برادرش ۱۲ ساله بوده) تا ۲۰۰۶ بارها از او [[سوءاستفاده جنسی از کودکان|سوءاستفاده جنسی]] و تجاوز می‌کرده است و خواهان دریافت [[غرامت]]ی برابر با ۷۵ هزار دلار شد. سم آلتمن در بیانیه مشترکی که به همراه مادر و دو برادر خود در شبکه اجتماعی ایکس همه این اتهامات را رد کرد و ادعا کرد که خواهرش دچار مشکلات روانی است.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa|تاریخ=۱۹ دی ۱۴۰۳|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cre7ezn1gvgo|عنوان=سام آلتمن، مدیر عامل اپن اِی‌آی اتهام تجاوز به خواهرش در دوران کودکی را رد کرد}}</ref>

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

== پیوند به بیرون ==
{{رده انبار}}
{{ویکی‌گفتاورد}}
* {{وبگاه رسمی}}
* {{C-SPAN|117787}}
{{ناوبری اوپن‌ای‌آی}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:آلتمن، سم}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:ال‌جی‌بی‌تی اهل میزوری]]
[[رده:برنامه‌نویسان رایانه آمریکایی]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه استنفورد]]
[[رده:زادگان ۱۹۸۵ (میلادی)]]
[[رده:فروشندگان فناوری اختصاصی]]
[[رده:کارآفرینان ال‌جی‌بی‌تی اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:کارآفرینان اهل سنت لوئیس]]
[[رده:کارآفرینان اهل شیکاگو]]
[[رده:کارآفرینان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مقاله‌های دارای ویدئو]]
[[رده:میلیاردرهای اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)]]

title: سم التمن

زادهٔ: ۲۲ آوریل ۱۹۸۵ (۴۰ سال) · شیکاگو، ایلینویز

ملیت: ایالات متحده آمریکا

تحصیلات: علوم کامپیوتر

محل تحصیل: دانشگاه استنفورد (ناتمام)

شناختهشده · برای: هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت اوپن‌ای‌آی (-۲۰۱۵) · رئیس وای کامبینیتر (۲۰۱۹-۲۰۱۴) · هم‌بنیان‌گذار لوپت (۲۰۱۲-۲۰۰۵)

همسر: الیور مالهرین (ا. ۲۰۲۴)

فرزندان: ۱


text:
# استفان فالباکن
استفان فالباکن (نروژی: Stefan Faldbakken؛ زادهٔ ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۷۲) کارگردان فیلم و فیلم‌نامه‌نویس اهل نروژ است. فیلم تشویش او در بخش نوعی نگاه در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۶ نمایش داده شد.
از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به معجزات کوچک و بزرگ و تشویش اشاره نمود.

wikiname: fawiki

title: استفان فالباکن

in_language: fa

wikitext:
{{Infobox person
| image =
| name = استفان فالباکن
| birth_date = {{Birth date and age|1972|1|13|df=y}}
| birth_place = [[انگلستان]]
| death_date =
| death_place =
| othername =
| occupation = [[کارگردان فیلم]]{{سخ}}[[فیلم‌نامه‌نویس]]
| yearsactive = ۲۰۰۱ تا کنون
| nationality = نروژی
}}
'''استفان فالباکن'''<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://forvo.com/word/stefan_faldbakken/#no|عنوان=How to pronounce Stefan Faldbakken| ناشر = Forvo|تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref> ({{lang-no|Stefan Faldbakken}}؛ زادهٔ {{birth date|1972|1|13|df=y}}) [[کارگردان فیلم]] و [[فیلم‌نامه‌نویس]] اهل [[نروژ]] است. فیلم ''[[تشویش (فیلم)|تشویش]]'' او در بخش [[نوعی نگاه]] در [[جشنواره فیلم کن ۲۰۰۶]] نمایش داده شد.

از فیلم‌هایی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به ''معجزات کوچک و بزرگ'' و ''[[تشویش (فیلم)|تشویش]]'' اشاره نمود.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Faldbakken&oldid=1012603832|عنوان = Stefan Faldbakken|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۹ ژانویه ۲۰۲۳}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb name|1000820}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{کارگردان فیلم-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:فالباکن، استفان}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:زادگان ۱۹۷۲ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل نروژ]]
[[رده:کارگردانان فیلم اهل نروژ]]

title: استفان فالباکن

زادهٔ: ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۷۲ (۵۳ سال) · انگلستان

ملیت: نروژی

پیشه(ها): کارگردان فیلم · فیلم‌نامه‌نویس

سالهای فعالیت: ۲۰۰۱ تا کنون


text:
# عباس بابایی
عباس بابایی (۱۴ آذر ۱۳۲۹ – ۱۵ مرداد ۱۳۶۶) سرتیپ خلبان نورثروپ اف-۵ و اف-۱۴ تام‌کت نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و معاون عملیات فرماندهی این نیرو از ۹ آذر ۱۳۶۲ تا ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ بود. او در سال ۱۳۶۶ طی جنگ ایران و عراق بر اثر شلیک پدافند خودی سپاه پاسداران درگذشت.

## زندگی‌نامه
عباس بابایی در ۱۴ آذر ۱۳۲۹ در شهر قزوین زاده شد. وی دوره ابتدایی را در دبستان «دهخدا» و دوره متوسطه را در دبیرستان «نظام وفا» گذراند. پس از اخذ مدرک دیپلم، در سال ۱۳۴۸ در رشتهٔ پزشکی پذیرفته شد، اما به دلیل علاقه به خلبانی، داوطلب تحصیل در رشته خلبانی نیروی هوایی ارتش شد و پس از گذراندن دوره آموزشی و  مقدماتی برای تکمیل تحصیلاتش در سال ۱۳۴۹ به آمریکا اعزام گشت. پس از بازگشت با ورود هواپیماهای پیشرفته اف - ۱۴ به نیروی هوایی ارتش، وی که خلبان ماهر شکاری اف - ۵ بود، برای پرواز با هواپیمای اف - ۱۴ انتخاب و به پایگاه هوایی اصفهان منتقل شد.
او در ۴ شهریور ۱۳۵۴ با دختردایی‌اش، ملیحه حکمت (زادهٔ ۱۳۳۷ - درگذشته ۳ خرداد ۱۳۹۵) ازدواج کرد. ثمره این ازدواج ۱ دختر به نام سلما و ۲ پسر به نام‌های محمد و حسین است.

## فعالیت‌های نظامی

### مسئولیت‌های نظامی
۱۳۵۹: از شهریور این سال با درجه سرگردی با شروع جنگ ایران و عراق فرماندهی اسکادران و انجام عملیات با جنگنده نورثروپ اف-۵ و اف - ۱۴ تام‌کت را انجام می‌داد.
۱۳۶۰: با درجه سرهنگ دومی فرمانده پایگاه هوایی هشتم شکاری بود.
۱۳۶۲: از ۹ آذر این سال با درجه سرهنگی به معاونت عملیات فرماندهی نیروی هوایی منصوب شد.
۱۳۶۶: با درجه سرتیپی در سمت معاونت عملیات فرماندهی نیروی هوایی ابقا شد.

### حضور در عملیات‌ها
عباس بابایی در عملیات والفجر ۸ (تصرف شهر فاو)، عملیات بیت المقدس (که منجر آزادسازی خرمشهر شد)، عملیات فتح‌المبین، عملیات طریق‌القدس (که منجر به آزادسازی شهر بستان شد) حضور داشته‌است. همچنین طرح اسکورت کشتی‌های تجاری و نفت‌کش در خلیج فارس از طرف او ارائه شده‌است.

## درگذشت
عباس بابایی پس از ۶۰ مأموریت جنگی موفق، در صبح روز ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ همراه با سرهنگ علی‌محمد نادری به منظور شناسایی منطقه و تعیین راهکار صحیح اجرای عملیات با یک فروند هواپیمای اف–۵ از پایگاه هوایی تبریز به پرواز درآمد و وارد آسمان عراق شد. بابایی و نادری پس از انجام دادن مأموریت، به هنگام بازگشت، در منطقه عملیاتی سردشت در ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ مورد هدف شلیک توپ ضدهوایی شیلکا ۲۳ میلی‌متری پدافند سپاه پاسداران قرار گرفتند و بابایی که در کابین عقب حضور داشت از ناحیه سر مجروح و بلافاصله درگذشت. وی در این هنگام ۳۷ سال داشت. پیکر او در گلزار شهدا در جنوب شاهزاده حسین قزوین به خاک سپرده شد.
یکی از راویان مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ دربارهٔ این واقعه نوشته‌است: «به دنبال اصابت گلوله به هواپیمای تیمسار بابایی و اختلالی که در ارتباط هواپیما و پایگاه تبریز به وجود آمد پایگاه مزبور به رابط هوایی سپاه اعلام کرد که یک فروند هواپیمای خودی در منطقه مرزی سقوط کرد برای کمک به یافتن خلبان و لاشه آن هر چه سریعتر اقدام نمایید. مدت کوتاهی از اعلام این موضوع نگذشته بود که فرد مذکور دوباره تماس گرفت و در حالی که گریه امانش نمی‌داد گفت: هواپیمای مورد نظر توسط خلبان به زمین نشست، ولی یکی از سرنشینان آن به علت اصابت تیر در داخل کابین درگذشته است.»

## تقدیر و یادبود
بابایی از جمله فرماندهانی است که دارای نشان فتح است. نشان فتح از نشان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران که توسط رهبر به رزمندگان نبردهایی با پیروزی چشم‌گیر داده می‌شود. اهدای این نشان  برای اولین بار در سال ۱۳۶۸ در طی مراسمی به فرماندهان سپاه پاسداران و ارتش که نقش مهمی در عملیات‌های بیت المقدس و آزاد سازی خرمشهر در سال ۱۳۶۱ داشتند، صورت گرفته‌است.
یک میدان در شهر قزوین به نام «میدان شهید بابایی» با یک مجسمه تمام‌تَنِه از او، برای یادبودش ساخته شده‌است. همچنین یکی از بزرگراه‌های منطقه شرق تهران، برای قدردانی از زحمات او، «بزرگراه شهید بابایی» نامگذاری شده‌است.
مجموعه شوق پرواز به کارگردانی یدالله صمدی با بازی شهاب حسینی برای نمایش زندگی‌نامه عباس بابایی ساخته شد و از شهریور تا بهمن ۱۳۹۰ در ۲۴ قسمت از شبکه یک سیما پخش گردید. شهاب حسینی به خواسته ملیحه حکمت (صدیقه حکمت)، همسر عباس بابایی، در نقش عباس بابایی بازی کرد. به گزارش ایسنا، مستند «عباس» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی «حسین ترک‌جوش» که بخش‌هایی از دوران کودکی و تحصیل عباس بابایی را به تصویر کشیده، در مرداد ۱۴۰۲ از سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده‌است.

title: عباس بابایی

wikitext:
{{pp-semi-indef|small=yes}}
{{جعبه اطلاعات افراد نظامی
|نام فرد                = عباس بابایی
|تصویر                  = Abbas Babaei -- عباس بابایی.jpg
|توضیح تصویر            =
|محل تولد               = [[قزوین]]، ایران
|تاریخ تولد             = {{تاریخ تولد|۱۳۲۹|۹|۱۴|گاه‌شمار=خورشیدی}}
|محل مرگ                = [[سردشت]]، [[ایران]]
|تاریخ مرگ             = {{تاریخ مرگ و سن|۱۳۶۶|۵|۱۵|۱۳۲۹|۹|۱۴|گاه‌شمار=خورشیدی}}
|محل دفن                = [[قزوین]] ، [[ایران]]
|لقب                    = [[تیمسار]]
|شاخه                    = [[ارتش شاهنشاهی ایران]]{{سخ}}[[ارتش جمهوری اسلامی ایران]]
|طول خدمت               =
|یگانهای خدمت           =[[نیروی هوایی شاهنشاهی ایران]]{{سخ}}[[نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران]]
|درجه                   = [[سرتیپ]] [[خلبان جنگنده|خلبان]]
|فرماندهی               = پایگاه هشتم شکاری{{سخ}}معاون عملیات [[نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران|نیروی هوایی ارتش]]
|جنگها                  = [[جنگ ایران و عراق]]
|نشانهای لیاقت          = [[پرونده:IRIAF F14 Tomcat Fighter Wing.svg|70px|وینگ خلبانی جنگنده F14 Tomcat]]
|عملیاتهای مهم          =[[عملیات والفجر ۸]]{{سخ}}[[عملیات بیت‌المقدس]]{{سخ}}[[عملیات فتح‌المبین]]{{سخ}}[[عملیات طریق‌القدس]]
|کارهای مهم             =
|کارهای دیگر            =
|تخصصهای دیگر           =
|همسر                   = ملیحه حکمت
|فرزندان                = ۳
}}
'''عباس بابایی''' (۱۴ آذر ۱۳۲۹ – ۱۵ مرداد ۱۳۶۶) [[سرتیپ]] [[نورثروپ اف-۵|خلبان نورثروپ اف-۵]] و [[اف-۱۴ تام‌کت‌های ایران|اف-۱۴ تام‌کت]] [[نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران]] و معاون عملیات فرماندهی این نیرو از ۹ آذر ۱۳۶۲ تا ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ بود.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=زندگینامه: عباس بابایی (۱۳۲۹–۱۳۶۶)|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/209042/زندگینامه-عباس-بابایی-۱۳۲۹-۱۳۶۶|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2013-04-14|بازبینی=2020-01-13|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=خاطرات دربارهٔ شهید عباس بابایی - بخش ششم|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/120517/خاطرات-درباره-شهيد-عباس-بابايي-بخش-ششم|وبگاه=defapress.ir|بازبینی=2020-01-13}}</ref> او در سال ۱۳۶۶ طی [[جنگ ایران و عراق]] بر اثر شلیک [[پدافند]] خودی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] درگذشت.<ref name=":0"/>

== زندگی‌نامه ==
عباس بابایی در ۱۴ آذر ۱۳۲۹ در شهر [[قزوین]] زاده شد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.mehrnews.com/news/5854239/عباس-بابایی-به-روایت-دوستان-و-همرزمان-کتابشناسی-خلبان-تامکت |عنوان =عباس بابایی به‌روایت دوستان و همرزمان/کتابشناسی خلبان تامکت | ناشر =مهر |تاریخ =۱۵ مرداد ۱۴۰۲ |تاریخ بازدید = ۷ اوت ۲۰۲۳}}</ref> وی دوره ابتدایی را در دبستان «دهخدا» و دوره متوسطه را در دبیرستان «نظام وفا» گذراند. پس از اخذ مدرک دیپلم، در سال ۱۳۴۸ در رشتهٔ [[پزشکی]] پذیرفته شد، اما به دلیل علاقه به [[خلبان|خلبانی]]، داوطلب تحصیل در رشته خلبانی نیروی هوایی ارتش شد و پس از گذراندن دوره آموزشی و  مقدماتی برای تکمیل تحصیلاتش در سال ۱۳۴۹ به آمریکا اعزام گشت. پس از بازگشت با ورود هواپیماهای پیشرفته اف - ۱۴ به نیروی هوایی ارتش، وی که خلبان ماهر شکاری [[نورثروپ اف-۵|اف - ۵]] بود، برای پرواز با هواپیمای [[اف-۱۴ تام‌کت‌های در خدمت ایران|اف - ۱۴]] انتخاب و به پایگاه هوایی اصفهان منتقل شد.<ref name=":0"/>

او در ۴ شهریور ۱۳۵۴ با دختردایی‌اش، ملیحه حکمت (زادهٔ ۱۳۳۷ - درگذشته ۳ خرداد ۱۳۹۵) ازدواج کرد. ثمره این ازدواج ۱ دختر به نام سلما و ۲ پسر به نام‌های محمد و حسین است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://www.ashoora.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=86:1388-05-16-17-00-33&catid=17:1388-05-15-21-07-53&Itemid=33|عنوان=زندگینامه سرلشکر خلبان شهید بابایی|ناشر=پایگاه جامع عاشورا|پیوند بایگانی=https://web.archive.org/web/20111017073924/http://ashoora.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=86:1388-05-16-17-00-33&catid=17:1388-05-15-21-07-53&Itemid=33|تاریخ بایگانی=17 اکتبر 2011|accessdate=27 اوت 2011|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=934&articleID=269411|عنوان=زندگینامه شهید عباس بابایی|ناشر=وبگاه تبیان|بازبینی=۲۷ اوت ۲۰۱۱|archive-date=۳۱ اکتبر ۲۰۱۱|archive-url=https://web.archive.org/web/20111031164953/http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=934&articleID=269411|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=وصال پس از ۳۰ سال/ هم‌پرواز با «عباس بابایی»|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/3669523/وصال-پس-از-۳۰-سال-هم-پرواز-با-عباس-بابایی|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2016-05-28|بازبینی=2020-01-13|کد زبان=fa}}</ref>

== فعالیت‌های نظامی ==

=== مسئولیت‌های نظامی ===
۱۳۵۹: از شهریور این سال با درجه سرگردی با شروع [[جنگ ایران و عراق]] فرماندهی اسکادران و انجام عملیات با جنگنده نورثروپ اف-۵ و اف - ۱۴ تام‌کت را انجام می‌داد.

۱۳۶۰: با درجه سرهنگ دومی فرمانده پایگاه هوایی هشتم شکاری بود.

۱۳۶۲: از ۹ آذر این سال با درجه سرهنگی به معاونت عملیات فرماندهی نیروی هوایی منصوب شد.

۱۳۶۶: با درجه سرتیپی در سمت معاونت عملیات فرماندهی نیروی هوایی ابقا شد.<ref name="mehrnews.com">{{یادکرد وب|عنوان=عباس بابایی به‌روایت دوستان و همرزمان/کتابشناسی خلبان تامکت|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5854239/%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%AA|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2023-08-06|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref>

=== حضور در عملیات‌ها ===
عباس بابایی در [[عملیات والفجر ۸]] (تصرف [[فاو|شهر فاو]])، [[عملیات بیت‌المقدس|عملیات بیت المقدس]] (که منجر [[آزادسازی خرمشهر]] شد)، [[عملیات فتح‌المبین]]، [[عملیات طریق‌القدس]] (که منجر به آزادسازی [[بستان (دشت آزادگان)|شهر بستان]] شد) حضور داشته‌است. همچنین طرح اسکورت کشتی‌های تجاری و نفت‌کش در خلیج فارس از طرف او ارائه شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=روزی که عباس پر کشید|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400051510309/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%BE%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2021-08-06|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref>

== درگذشت ==
عباس بابایی پس از ۶۰ مأموریت جنگی موفق، در صبح روز ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ همراه با سرهنگ [[علی‌محمد نادری]] به منظور شناسایی منطقه و تعیین راهکار صحیح اجرای عملیات با یک فروند هواپیمای اف–۵ از [[فهرست پایگاه‌های شکاری نیروی هوایی ارتش|پایگاه هوایی تبریز]] به پرواز درآمد و وارد آسمان عراق شد. بابایی و نادری پس از انجام دادن مأموریت، به هنگام بازگشت، در منطقه عملیاتی [[سردشت]] در ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ مورد هدف شلیک توپ ضدهوایی شیلکا ۲۳ میلی‌متری [[نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|پدافند سپاه پاسداران]] قرار گرفتند و بابایی که در کابین عقب حضور داشت از ناحیه سر مجروح و بلافاصله درگذشت. وی در این هنگام ۳۷ سال داشت.<ref name=":0"/> پیکر او در گلزار شهدا در جنوب [[امامزاده شاهزاده حسین|شاهزاده حسین قزوین]] به خاک سپرده شد.<ref name=":0"/>

یکی از راویان مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ دربارهٔ این واقعه نوشته‌است: «به دنبال اصابت گلوله به هواپیمای تیمسار بابایی و اختلالی که در ارتباط هواپیما و پایگاه تبریز به وجود آمد پایگاه مزبور به رابط هوایی سپاه اعلام کرد که یک فروند هواپیمای خودی در منطقه مرزی سقوط کرد برای کمک به یافتن خلبان و لاشه آن هر چه سریعتر اقدام نمایید. مدت کوتاهی از اعلام این موضوع نگذشته بود که فرد مذکور<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرمانده پدافند هوایی ۶۶ حسن روحانی بوده؟ ماجرای شهادت عباس بابایی|نشانی=https://shaboneh.com/فرمانده-پدافند-هوایی-66/|وبگاه=مجله شبونه|تاریخ=2020-01-12|بازبینی=2020-01-13|کد زبان=fa-IR}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سالروز شهادت سرلشکر خلبان عباس بابایی|نشانی=https://www.isna.ir/news/97051407115/سالروز-شهادت-سرلشکر-خلبان-عباس-بابایی|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2018-08-05|بازبینی=2020-01-13|کد زبان=fa}}</ref> دوباره تماس گرفت و در حالی که گریه امانش نمی‌داد گفت: هواپیمای مورد نظر توسط خلبان به زمین نشست، ولی یکی از سرنشینان آن به علت اصابت تیر در داخل کابین درگذشته است.»<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.hashemirafsanjani.ir/content/خبر-شهادت-سرلشگر-بابایی-به-هاشمی-توصیه-هاشمی-به-شورای-مرکزی-اصناف |title=خاطرات هاشمی رفسنجانی، خاطره روز 18 مرداد سال 1366 |accessdate=۲۱ اوت ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150103224203/http://www.hashemirafsanjani.ir/content/%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%86%D8%A7%D9%81 |archivedate=۳ ژانویه ۲۰۱۵ |dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/1103092/دلیل-احترام-ژنرال-آمریکایی-به-شهید-عباس-بابایی-چه-بود|عنوان=دلیل احترام ژنرال آمریکایی به عباس بابایی}}</ref>

== تقدیر و یادبود ==
[[پرونده:میدان شهید بابایی، قزوین، ایران -- Shahid Babaee Sq. -- 2012-04 (panoramio.com).jpg|بندانگشتی|چپ|250px|میدان شهید بابایی، قزوین]]

بابایی از جمله فرماندهانی است که دارای [[نشان فتح]] است. نشان فتح از [[نشان‌ها و جایزه‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|نشان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران]] که توسط [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر]] به رزمندگان نبردهایی با پیروزی چشم‌گیر داده می‌شود. اهدای این نشان  برای اولین بار در سال ۱۳۶۸ در طی مراسمی به فرماندهان سپاه پاسداران و [[ارتش جمهوری اسلامی ایران|ارتش]] که نقش مهمی در عملیات‌های بیت المقدس و آزاد سازی خرمشهر در سال ۱۳۶۱ داشتند، صورت گرفته‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=با نشان فتح بیشتر آشنا شوید+ تصاویر|نشانی=http://snn.ir/fa/news/709309|وبگاه=fa|تاریخ=۱۳۹۷|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری دانشجو {{!}}|نام خانوادگی=SNN.IR}}</ref>

یک میدان در شهر قزوین به نام «میدان شهید بابایی» با یک [[تندیس|مجسمه]] تمام‌تَنِه از او، برای یادبودش ساخته شده‌است. همچنین یکی از [[بزرگراه|بزرگراه]]<nowiki/>های منطقه [[شرق تهران]]، برای قدردانی از زحمات او، «[[بزرگراه شهید بابایی]]» نامگذاری شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=خلبان بابایی، شهیدی که نفس خود را قربانی کرد + فیلم|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/3936980/%D8%AE%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۲|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref>

[[پرونده:Iranian_F-14_Pilots.jpg|بندانگشتی|چپ|خلبانان جنگنده [[اف-۱۴]]: ایستاده از چپ: اسدالله عادلی - [[جلیل زندی]] - غلامحسین هاشم‌پور - عباس بابائی - ایرج سیروس - محمد رستم پور.{{سخ}} نشسته از چپ: سعید صدیقیان - احمد مرادی طالبی - غلامرضا نظام‌آبادی]]

مجموعه [[شوق پرواز]] به کارگردانی [[یدالله صمدی]] با بازی [[شهاب حسینی]] برای نمایش زندگی‌نامه عباس بابایی ساخته شد و از شهریور تا بهمن ۱۳۹۰ در ۲۴ قسمت از [[شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران|شبکه یک سیما]] پخش گردید.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.shogheparvaz.tv/ |title=سایت رسمی سریال تلویزیونی شوق پرواز |accessdate=۱۸ نوامبر ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029082950/http://www.shogheparvaz.tv/ |archivedate=۲۹ اکتبر ۲۰۱۲ |dead-url=yes}}</ref> شهاب حسینی به خواسته ملیحه حکمت (صدیقه حکمت)، همسر عباس بابایی، در نقش عباس بابایی بازی کرد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13901129000583 |عنوان="شهاب حسینی چگونه بازیگر نقش شهید بابایی شد؟"، خبرگزاری فارس ۹۰/۱۱/۲۹ |بازبینی=۸ سپتامبر ۲۰۱۶ |archive-date=۱۸ سپتامبر ۲۰۱۶ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918020838/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13901129000583 |dead-url=yes}}</ref> به گزارش [[ایسنا]]، مستند «عباس» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی «حسین ترک‌جوش» که بخش‌هایی از دوران کودکی و تحصیل عباس بابایی را به تصویر کشیده، در مرداد ۱۴۰۲ از [[سیمای جمهوری اسلامی ایران]] پخش شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=روایت کودکی شهید بابایی در مستند «عباس»|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402051811095/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-08-09|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref>

== کتاب‌شناسی ==
کتاب‌هایی درباره زندگی بابایی به شیوه خاطره‌نویسی نگاشته شده است که برخی از آنها عبارتند از:<ref name="mehrnews.com"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=آخرین پرواز به بی‌نهایت رسید/ نگاهی به چند عنوان کتاب درباره شهید خلبان عباس بابایی|نشانی=https://www.ibna.ir/news/343354/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87|وبگاه=ایبنا|تاریخ=2023-08-06|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref>

آشیانه بر اوج، جواد افهمی، نشر آجا<ref>{{یادکرد وب|عنوان=داستان‌های خاص چند فرمانده شهید|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402022415228/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-05-14|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref>

پرواز عاشقانه، کامبیز فتحی، نشر سایه گستر

پرواز سفید، داوود بختیاری دانشور، انتشارات سوره مهر

پرواز تا بی نهایت، مجموعه نویسندگان، انتشارات ارتش جمهوری اسلامی ایران

عباس بابایی (به روایت همسر)، علی مرج، نشر روایت فتح

قهرمان آسمان، فاطمه بگزاده، نشر آجا ([[ادبیات داستانی نوجوانان|روایت داستانی]] برای کودکان و نوجوانان)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=«قهرمان آسمان» برای نوجوانان به نگارش درآمد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5619208/%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2022-10-29|بازبینی=2024-01-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/85112414/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%D9%82%D8%A7|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2024-01-20|عنوان=روایت کودکانه شهدای ارتش/ چه فرمانده مهربونی بود عباس آقا}}</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
* [http://www.shahid-babaei.com/زندگی-نامه-سرلشگر-خلبان-شهید-عباس-بابا/ زندگی‌نامه سرلشکر خلبان عباس بابایی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803085128/http://www.shahid-babaei.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7/ |date=۳ اوت ۲۰۲۰}}
* [http://www.khatesorkh.ir/index.php?martyr_id=2336 پایگاه اطلاع‌رسانی شهدای استان قزوین-عباس بابایی]
*[https://rafsanjani.ir/records/مصاحبه-آیت-ا-هاشمی-رفسنجانی-با-مسؤولان-فرهنگی-بنیاد-شهید-انقلاب-اسلامی پایگاه اطلاع‌رسانی آیت اله هاشمی رفسنجانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803112447/https://rafsanjani.ir/records/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B3%D8%A4%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C |date=۳ اوت ۲۰۲۰}}

{{ویکی‌گفتاورد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:بابایی، عباس}}
[[رده:افسران نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران]]
[[رده:اهالی قزوین]]
[[رده:پرسنل ارتش جمهوری اسلامی ایران در جنگ ایران و عراق]]
[[رده:خلبانان نیروی هوایی ارتش ایران]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۶۶]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۸۷ (میلادی)]]
[[رده:دریافت‌کنندگان نشان فتح]]
[[رده:زادگان ۱۳۲۹]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۰ (میلادی)]]
[[رده:سرتیپ‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران]]
[[رده:قربانیان سوانح یا حوادث هوایی در ایران]]
[[رده:کشتگان ایرانی در جنگ ایران و عراق]]
[[رده:نظامیان اهل ایران در جنگ ایران و عراق]]
[[رده:نظامیان اهل ایران با دریافت درجه سرلشکری پس از مرگ]]
[[رده:هوانوردان نظامی]]
[[رده:کشته‌شدگان توسط افراد خودی]]

title: تیمسار · عباس بابایی

زاده: ۱۴ آذر ۱۳۲۹ · قزوین، ایران

درگذشته: ۱۵ مرداد ۱۳۶۶ (۳۶ سال) · سردشت، ایران

مدفن: قزوین ، ایران

شاخه نظامی: ارتش شاهنشاهی ایران · ارتش جمهوری اسلامی ایران

درجه: سرتیپ خلبان

یگان: نیروی هوایی شاهنشاهی ایران · نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

فرماندهی: پایگاه هشتم شکاری · معاون عملیات نیروی هوایی ارتش

جنگها و عملیاتها: جنگ ایران و عراق · عملیات والفجر ۸ · عملیات بیت‌المقدس · عملیات فتح‌المبین · عملیات طریق‌القدس

نشانها: وینگ خلبانی جنگنده F14 Tomcat

همسر(ان): ملیحه حکمت

فرزندان: ۳


text:
# پانامینت سیتی (کالیفرنیا)
پانامینت سیتی (به انگلیسی: Panamint City) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان اینیو، کالیفرنیا واقع شده‌است. پانامینت سیتی ۱٬۹۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

title: پانامینت سیتی (کالیفرنیا)

wikitext:
{{Infobox settlement
<!--See the table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage-->
<!-- Basic info ---->
|name=پانامینت سیتی، کالیفرنیا
|other_name=
|native_name=
|nickname=
|settlement_type=[[محدوده ثبت‌نشده]]
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|pushpin_map=California#USA
|pushpin_label_position=bottom
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption=Location in California
|pushpin_image=California Locator Map with US.PNG
<!-- Location ---->
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=[[ایالات متحده آمریکا]]
|subdivision_type1=ایالت
|subdivision_name1=[[کالیفرنیا]]
|subdivision_type2=کانتی
|subdivision_name2=[[شهرستان اینیو، کالیفرنیا]]
|subdivision_type3=
|subdivision_name3=
|<!-- Politics ---->
|established_title=<!-- Settled -->
|established_date=
|coordinates={{coord|36|07|06|N|117|05|43|W|region:US-CA|display=inline,title}}|elevation_footnotes=
|elevation_m=۱۹۲۱
|elevation_ft=۶۳۰۲
|footnotes=
}}
'''پانامینت سیتی''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Panamint City) یک منطقهٔ مسکونی در [[ایالات متحده آمریکا]] است که در [[شهرستان اینیو، کالیفرنیا]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Panamint_City,_California&redirect=no&oldid=804498144 |عنوان=Panamint City, California|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> پانامینت سیتی ۱٬۹۲۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{رده انبار|Panamint City, California}}
{{شهرستان اینیو، کالیفرنیا}}

{{ایالات متحده آمریکا-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:پانامینت سیتی}}
[[رده:اجتماعات معدن‌کاری در کالیفرنیا]]
[[رده:بازبینی گمر شهرهای ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۷۲ (میلادی) در کالیفرنیا]]
[[رده:پارک ملی دث ولی]]
[[رده:تاریخ منطقه بیابان موهاوی]]
[[رده:سکونتگاه‌های پیشین در شهرستان اینیو]]
[[رده:سکونتگاه‌های ثبت‌نشده در کالیفرنیا]]
[[رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۷۲ (میلادی)]]
[[رده:مناطق مسکونی خالی از سکنه در شهرستان اینیو، کالیفرنیا]]
[[رده:مناطق مسکونی در بیابان موهاوی]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]

title: پانامینت سیتی، کالیفرنیا

ایالت: کالیفرنیا

کانتی: شهرستان اینیو، کالیفرنیا

ارتفاع: ۶۳۰۲ فوت (۱۹۲۱ متر)


text:
# انترتینمنت ویکلی
انترتینمنت ویکلی (به فارسی: سرگرمی‌ساز هفتگی) یک مجله آمریکایی است که توسط شرکت تایم منتشر می‌شود و موضوعاتی مانند فیلم، تلویزیون، موسیقی، تئاتر برادوی، کتاب و فرهنگ عامه را پوشش می‌دهد.
این مجله برخلاف این تاچ ویکلی و پیپل، در درجه اول بر اخبار رسانه‌ها می‌پردازد و خود را روی بررسی انتقادی آن‌ها متمرکز می‌کند. همچنین برخلاف ورایتی و هالیوود ریپورتر که روی صنعت تمرکز می‌کنند، انترتینمنت ویکلی روی جذب مخاطبان عامه تمرکز می‌کند.

title: انترتینمنت ویکلی

wikitext:
{{جعبه مجله
|عنوان= انترتینمنت ویکلی
|پرونده تصویر= Entertainment Weekly logo.svg
|اندازه تصویر=
|زیرنویس تصویر =
|سردبیر= دیوید موریس
|سردبیران قبلی =
|بسامد= هفتگی
|شمارگان = ۲۵٬۰۰۰ در ماه
|دسته‌بندی= [[سرگرمی]]
|شرکت= [[شرکت تایم]]
|ناشر=
|نخستین تاریخ= ۱۶ فوریه ۱۹۹۰
|کشور= ایالات متحده
|زبان= انگلیسی
|وب‌گاه=
| issn =
}}
'''''انترتینمنت ویکلی''''' (به [[فارسی]]: ''سرگرمی‌ساز هفتگی'') یک [[مجله]] [[آمریکا]]یی است که توسط [[شرکت تایم]] منتشر می‌شود و موضوعاتی مانند [[فیلم]]، [[تلویزیون]]، [[موسیقی]]، [[تئاتر برادوی]]، [[کتاب]] و [[فرهنگ عامه]] را پوشش می‌دهد.

این مجله برخلاف ''[[این تاچ ویکلی]]'' و ''[[پیپل]]''، در درجه اول بر اخبار رسانه‌ها می‌پردازد و خود را روی بررسی انتقادی آن‌ها متمرکز می‌کند. همچنین برخلاف ''[[ورایتی]]'' و ''هالیوود ریپورتر'' که روی صنعت تمرکز می‌کنند، ''انترتینمنت ویکلی'' روی جذب مخاطبان عامه تمرکز می‌کند.

== منابع ==
{{پانویس}}
{{یادکرد-ویکی
|پیوند = http://en.wikipedia.org/wiki/Entertainment_Weekly
|عنوان = Entertainment Weekly
|زبان = انگلیسی
|بازیابی = ۱۰ نوامبر ۲۰۱۴
}}

[[رده:آی‌ای‌سی]]
[[رده:انحلال‌های ۲۰۲۲ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۰ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مجله‌های آمریکایی]]
[[رده:مجله‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۰ (میلادی)]]
[[رده:مجله‌های تلویزیونی]]
[[رده:مجله‌های سرگرمی]]
[[رده:مجله‌های سینمایی ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مجله‌های منتشرشده در نیویورک سیتی]]
[[رده:مجله‌های هفتگی ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:هفته‌نامه‌ها]]

title: انترتینمنت ویکلی

سردبیر: دیوید موریس

دستهبندی: سرگرمی

بسامد: هفتگی

شمارگان: ۲۵٬۰۰۰ در ماه

نخستین شماره: ۱۶ فوریه ۱۹۹۰

شرکت: شرکت تایم

کشور: ایالات متحده

زبان: انگلیسی


text:
# نیکلاس کوچیک
نیکلاس کوچیک (انگلیسی: Nicolas Kocik؛ زادهٔ ۴ اوت ۱۹۹۸) بازیکن فوتبال اهل فرانسه است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال والنسین اشاره کرد.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۷ سال فرانسه و زیر ۱۹ سال فرانسه بازی کرده‌است.

title: نیکلاس کوچیک

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = نیکلاس کوچیک
| image = Valenciennes_-_Lens_(29-11-2019)_10.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1998|8|4}}
| birth_place = [[موبوژ]]
| height = 1.93 m
| position = [[دروازه‌بان (فوتبال)|دروازه‌بان]]
| currentclub = [[SO Cholet|Cholet]]{{سخ}}(on loan from [[باشگاه فوتبال والنسین]])
| clubnumber = ۱
| youthyears1 = ۲۰۰۵–۲۰۰۹
| youthclubs1 = Famars
| youthyears2 = ۲۰۱۰–۲۰۱۳
| youthclubs2 = Marly
| youthyears3 = ۲۰۱۳–۲۰۱۷
| youthclubs3 = [[باشگاه فوتبال والنسین]]
| years1 = ۲۰۱۵–
| clubs1 = [[باشگاه فوتبال والنسین]]
| caps1 = ۱۵
| goals1 = ۰
| years2 = ۲۰۱۸–۲۰۱۹
| clubs2 = ← [[باشگاه فوتبال لو مان]] (قرضی)
| caps2 = ۸
| goals2 = ۰
| years3 = ۲۰۱۸–۲۰۱۹
| clubs3 = ← [[باشگاه فوتبال لو مان]] (قرضی)
| caps3 = ۵
| goals3 = ۰
| nationalyears1 = ۲۰۱۵
| nationalteam1 = [[تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال فرانسه]]
| nationalcaps1 = ۱
| nationalgoals1 = ۰
| nationalyears2 = ۲۰۱۷
| nationalteam2 = [[تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال فرانسه]]
| nationalcaps2 = ۲
| nationalgoals2 = ۰
| medaltemplates =
| club-update = ۱۷:۰۱, ۳۰ اوت ۲۰۲۱ (UTC)
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال والنسین]]
| years4 = ۲۰۲۰–
| caps4 = ۲
| goals4 = ۰
| clubs5 = ← [[SO Cholet|Cholet]] (قرضی)
| years5 = ۲۰۲۱–
| caps5 = ۴
| goals5 = ۰
| nationalteam-update = ۱۷:۰۱, ۳۰ اوت ۲۰۲۱ (UTC)
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[فرانسه]]
}}
'''نیکلاس کوچیک''' ({{lang-en|Nicolas Kocik}}؛ زادهٔ {{birth date|df=yes|1998|8|4}}) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[فرانسه]] است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال والنسین]] اشاره کرد.

وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال [[تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال فرانسه|زیر ۱۷ سال فرانسه]] و [[تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال فرانسه|زیر ۱۹ سال فرانسه]] بازی کرده‌است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicolas_Kocik&oldid=1041458105|عنوان = Nicolas Kocik|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۲ آوریل ۲۰۲۲}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:کوچیک، نیکلاس}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:افراد فرانسوی لهستانی‌تبار]]
[[رده:بازیکنان باشگاه لو مان]]
[[رده:بازیکنان باشگاه والنسین]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال جوانان فرانسه]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل فرانسه]]
[[رده:بازیکنان لیگ ۲ فوتبال فرانسه]]
[[رده:بازیکنان لیگ ملی فرانسه]]
[[رده:دروازه‌بانان فوتبال]]
[[رده:زادگان ۱۹۹۸ (میلادی)]]

title: اطلاعات شخصی

زادروز: ۴ اوت ۱۹۹۸ (۲۶ سال)

زادگاه: موبوژ

پست: دروازه‌بان

title: اطلاعات باشگاهی

باشگاه کنونی: Cholet · (on loan from باشگاه فوتبال والنسین)

شمارهٔ پیراهن: ۱

title: باشگاه‌های جوانان

Famars

Marly

باشگاه فوتبال والنسین

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

باشگاه فوتبال والنسین · ۱۵ · (۰)

← باشگاه فوتبال لو مان (قرضی) · ۸ · (۰)
← باشگاه فوتبال لو مان (قرضی) · ۵ · (۰)

باشگاه فوتبال والنسین · ۲ · (۰)

← Cholet (قرضی) · ۴ · (۰)

title: تیم ملی‡

تیم ملی فوتبال زیر ۱۷ سال فرانسه · ۱ · (۰)

تیم ملی فوتبال زیر ۱۹ سال فرانسه · ۲ · (۰)


text:
# فرانسیسکو کراویرو لوپز
فرانسیسکو کراویرو لوپز (انگلیسی: Francisco Craveiro Lopes؛ ۱۲ آوریل ۱۸۹۴ – ۲ سپتامبر ۱۹۶۴) یک سیاست‌مدار اهل پرتغال بود.

title: فرانسیسکو کراویرو لوپز

wikitext:
{{infobox president
| name = فرانسیسکو کراویرو لوپز
| image = General Francisco Higino Craveiro Lopes, Presidente de Portugal.tif
| order = رئیس‌جمهور پرتغال
| term_start = ۲۱ ژوئیه ۱۹۵۱
| term_end = ۹ اوت ۱۹۵۸
| primeminister = [[آنتونیو ده الیویرا سالازار]]
| predecessor = [[آنتونیو ده الیویرا سالازار]]
| successor = [[آمریکو توماس]]
| birth_name = Francisco Higino Craveiro Lopes
| birth_date = {{Birth date|1894|4|12|df=y}}
| birth_place = [[لیسبون]]، [[پادشاهی پرتغال]]
| death_date = {{Death date and age|1964|9|2|1894|4|12|df=yes}}
| death_place = [[لیسبون]]، [[پرتغال]]
| party = حزب اتحاد ملی
| profession = [[افسر (ارتش)|افسر]]
| religion = [[کلیسای کاتولیک]]
| branch = [[نیروی هوایی پرتغال]]
| signature = AssinaturaCraveiroLopes.svg
}}
[[پرونده:Francisco Craveiro Lopes 1957 Brazil stamp.jpg|بندانگشتی]]
'''فرانسیسکو کراویرو لوپز''' ({{lang-en|Francisco Craveiro Lopes}}؛ {{birth date|1894|4|12|df=y}} – {{death date|1964|9|2|1894|4|12|df=yes}}) یک [[سیاست‌مدار]] اهل [[پرتغال]] بود.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Francisco_Craveiro_Lopes&oldid=725174542|عنوان = Francisco Craveiro Lopes|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۱ ژوئیه ۲۰۱۶}}
{{-}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}
{{رئیس‌جمهوران پرتغال}}

{{سیاست‌مدار-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:کراویرو لوپز، فرانسیسکو}}
[[رده:افسران نظامی اهل پرتغال]]
[[رده:اهالی پرتغال در سده ۱۹ (میلادی)]]
[[رده:اهالی لیسبون]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۶۴ (میلادی)]]
[[رده:رئیس‌جمهورهای پرتغال]]
[[رده:زادگان ۱۸۹۴ (میلادی)]]
[[رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل پرتغال]]
[[رده:شوالیه‌های افتخاری صلیب بزرگ نشان حمام]]
[[رده:فرمانداران کل هند پرتغال]]
[[رده:فیلدهای مارشال پرتغال]]
[[رده:گیرندگان زنجیر پادشاهی ملکه ویکتوریا]]
[[رده:مارشال‌های نیروی هوایی]]

title: رئیس‌جمهور پرتغال

رئیسجمهور پرتغال: دوره مسئولیت · ۲۱ ژوئیه ۱۹۵۱ – ۹ اوت ۱۹۵۸

نخستوزیر: آنتونیو ده الیویرا سالازار

پس از: آنتونیو ده الیویرا سالازار

پیش از: آمریکو توماس

title: اطلاعات شخصی

زاده: Francisco Higino Craveiro Lopes · ۱۲ آوریل ۱۸۹۴ · لیسبون، پادشاهی پرتغال

درگذشته: ۲ سپتامبر ۱۹۶۴ (۷۰ سال) · لیسبون، پرتغال

حزب سیاسی: حزب اتحاد ملی

تخصص: افسر

title: خدمات نظامی

خدمت/شاخه: نیروی هوایی پرتغال


text:
# سایه‌های غم
سایه‌های غم فیلمی به کارگردانی شاپور قریب و نویسندگی قاضی ربیحاوی و شاپور قریب محصول سال ۱۳۶۶ است.
خلاصه فیلم
آذر و محمد که دخترعمو و پسرعمو هستند با هم ازدواج می‌کنند؛ والدین آن‌ها مشتاق به دیدن نوه خود هستند؛ فرزند اول و دوم زوج جوان قبل از تولد می‌میرد و آن‌ها چاره را در آن می‌بینند که برای بچه‌دار شدن متارکه کنند و هر یک با شخص دیگری ازدواج کند؛ مادر محمد دختری برای پسرش پیدا می‌کند اما آذر که خیال ازدواج ندارد دخترکی را به فرزندی می‌پذیرد که والدینش در بمباران شهر از بین رفته‌اند؛ در شب ازدواج محمد، آذر و دخترک نیز دعوت می‌شوند، دخترک ندانسته مراسم را به هم می‌زند و با حرکات بچه‌گانه خود آذر و محمد را دوباره به هم می‌رساند

## بازیگران
- جمشید مشایخی
- فرامرز صدیقی
- شهلا میربختیار
- عزت اله مقبلی
- حمیده خیرآبادی
- مهری ودادیان
- محبوبه مقبلی
- مریم مقبلی
- روح انگیز مهتدی
- توران قادری
- رضا عارفان
- خسرو قنبری
- حسین گیتی
- عباس سمیعی
- اکبر رستگار
- ابراهیم کاظم زاده

title: سایه‌های غم

wikitext:
{{جعبه فیلم
  | عنوان= سایه‌های غم
  | تصویر         = سایه‌های غم (پوستر).jpg
  | عرض تصویر     =
  | زیرنویس       =
  | کارگردان= [[شاپور قریب]]
  | نویسنده= [[قاضی ربیحاوی]]{{سخ}}[[شاپور قریب]]
  | تهیه‌کننده= [[سید محسن وزیری]]
  | بازیگران= [[جمشید مشایخی]]{{سخ}}[[فرامرز صدیقی]]{{سخ}}[[شهلا میربختیار]]{{سخ}}[[عزت اله مقبلی]]{{سخ}}[[حمیده خیرآبادی]]
  | موسیقی= [[کامبیز روشن‌روان]]
  | فیلمبرداری= [[فرج‌الله حیدری]]
  | تدوین= [[حسن مصیبی]]
  | استودیو= کارگاه فیلم و اندیشه
  | انتشار= ۱۳۶۶
  | مدت= ۹۴ دقیقه
  | زبان= [[فارسی]]
  | کشور= [[ایران]]
}}

'''''سایه‌های غم''''' فیلمی به کارگردانی [[شاپور قریب]] و نویسندگی [[قاضی ربیحاوی]] و [[شاپور قریب]] محصول سال ۱۳۶۶ است.

خلاصه فیلم

آذر و محمد که دخترعمو و پسرعمو هستند با هم ازدواج می‌کنند؛ والدین آن‌ها مشتاق به دیدن نوه خود هستند؛ فرزند اول و دوم زوج جوان قبل از تولد می‌میرد و آن‌ها چاره را در آن می‌بینند که برای بچه‌دار شدن متارکه کنند و هر یک با شخص دیگری ازدواج کند؛ مادر محمد دختری برای پسرش پیدا می‌کند اما آذر که خیال ازدواج ندارد دخترکی را به فرزندی می‌پذیرد که والدینش در بمباران شهر از بین رفته‌اند؛ در شب ازدواج محمد، آذر و دخترک نیز دعوت می‌شوند، دخترک ندانسته مراسم را به هم می‌زند و با حرکات بچه‌گانه خود آذر و محمد را دوباره به هم می‌رساند

==بازیگران==
*[[جمشید مشایخی]]
* [[فرامرز صدیقی]]
* [[شهلا میربختیار]]
* [[عزت اله مقبلی]]
* [[حمیده خیرآبادی]]
* [[مهری ودادیان]]
* [[محبوبه مقبلی]]
* [[مریم مقبلی]]
* [[روح انگیز مهتدی]]
* [[توران قادری]]
* [[رضا عارفان]]
* [[خسرو قنبری]]
* [[حسین گیتی]]
* [[عباس سمیعی]]
* [[اکبر رستگار]]
* [[ابراهیم کاظم زاده]]

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد وب |عنوان=سایه‌های غم |نشانی= http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=138109201377 |بازبینی= ۳۰ اوت ۲۰۱۳ |ناشر= [[سوره‌سینما]] |کد زبان= fa}}
*{{یادکرد وب  |عنوان=لیست کامل عوامل فیلم سایه‌های غم |نشانی= http://www.sourehcinema.com/Title/FullCast_Crew.aspx?Id=138109201377 |بازبینی= ۳۰ اوت ۲۰۱۳ |ناشر= [[سوره‌سینما]] |کد زبان= fa}}
* [https://web.archive.org/web/20081022201414/http://www.iranactor.com/films/1366/sayehhaye%20gham.htm سایه‌های غم] در وبگاه ایران‌آکتور
{{فیلم-خرد}}

[[رده:فیلم‌های ۱۳۶۶]]
[[رده:فیلم‌های ایرانی]]
[[رده:فیلم‌ها به زبان فارسی]]
[[رده:فیلم‌ها به کارگردانی شاپور قریب]]
[[رده:فیلم‌های درباره فرزندخواندگی]]
[[رده:فیلم‌های درباره سقط جنین]]

title: سایه‌های غم

کارگردان: شاپور قریب

تهیهکننده: سید محسن وزیری

نویسنده: قاضی ربیحاوی · شاپور قریب

بازیگران: جمشید مشایخی · فرامرز صدیقی · شهلا میربختیار · عزت اله مقبلی · حمیده خیرآبادی

موسیقی: کامبیز روشن‌روان

فیلمبردار: فرج‌الله حیدری

تدوینگر: حسن مصیبی

شرکت · تولید: کارگاه فیلم و اندیشه

تاریخهای انتشار: ۱۳۶۶

مدت زمان: ۹۴ دقیقه

کشور: ایران

زبان: فارسی


text:
# مته، خیبر پختونخوا
مته (به انگلیسی: Math) یک منطقهٔ مسکونی در پاکستان است که در خیبر پختونخوا واقع شده‌است. مته ۱٬۰۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

title: مته، خیبر پختونخوا

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=مته، خیبر پختونخوا
|name=مته، خیبر پختونخوا
|settlement_type=
|image_skyline=
|imagesize=240px
|image_alt=
|image_caption=
|image_map=
|mapsize=150 px
|map_alt=
|map_caption=موقعیت مته، خیبر پختونخوا در نقشه
|coordinates={{coord|34.50|71.47|region:PK_type:city|display=inline}}|pushpin_map=Pakistan
|pushpin_label_position=<!-- left, right, top, bottom, none -->
|pushpin_map_alt=
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption=
|subdivision_type=[[کشور]]
|subdivision_name={{flag|Pakistan}}|subdivision_type1=[[تقسیمات کشوری پاکستان|ایالت]]
|subdivision_name1=[[خیبر پختونخوا]]
|population_total=
|population_as_of=۱۹۹۸
|population_est=
|pop_est_as_of=
|population_footnotes=
|area_total_km2=
|elevation_m=۱۰۸۳
|elevation_m_min=
|elevation_m_max=
|population_density_km2=
|leader_title=
|leader_name=
|leader_title1=
|leader_name1=
|area_code=
|area_code_type=[[فهرست پیش‌شماره‌های تلفن در پاکستان]]
|timezone1=[[ساعت رسمی پاکستان]]
|utc_offset1=+۵
|website=
|footnotes=
}}
'''مته''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Math) یک منطقهٔ مسکونی در [[پاکستان]] است که در [[خیبر پختونخوا]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Math,_Khyber_Pakhtunkhwa&redirect=no&oldid=795953848 |عنوان=Math, Khyber Pakhtunkhwa|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> مته ۱٬۰۸۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای پاکستان]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{رده انبار|Math, Khyber Pakhtunkhwa}}

{{پاکستان-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:مته}}
[[رده:بازبینی گمر شهرهای پاکستان]]
[[رده:روستاها در خیبر پختونخوا]]
[[رده:مناطق مسکونی در خیبر پختونخوا]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]

title: مته، خیبر پختونخوا

ایالت: خیبر پختونخوا

ارتفاع: ۱۰۸۳ متر (۳۵۵۳ فوت)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵ (ساعت رسمی پاکستان)


text:
# میل به تماشا
میل به تماشا (ایتالیایی: Voglia di guardare) که با نام‌های ژیگولوی نیمه‌شب و شهرفرنگ هم شناخته می‌شود، یک فیلم اروتیک ایتالیایی به کارگردانی جو داماتو است که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد.

## گزیدهٔ بازیگران
- جنی تامبوری
- لی‌لی کاراتی
- لورا خمسر
- مارینو مازه

title: میل به تماشا

wikitext:
{{Infobox film
| name = میل به تماشا
| image = Voglia di guardare - Film 1986.jpg
| alt =
| caption = پوستر ایتالیایی
| director = [[جو داماتو]]
| producer =
| writer = [[جو داماتو]]{{سخ}}دوناتلا دوناتی
| screenplay =
| story =
| based_on =
| starring = [[جنی تامبوری]] {{سخ}}[[لی‌لی کاراتی]]{{سخ}}[[لورا خمسر]]
| narrator =
| music = گیدو آنلی{{سخ}}[[استفانو مائینتی]]
| cinematography = جو داماتو
| editing = جو داماتو
| production_companies = فیلمیراژ
| released = {{film date|1986|04|03|ایتالیا}}<ref name="PV">{{cite web|url=http://archiviostorico.unita.it/cgi-bin/highlightPdf.cgi?t=ebook&file=/archivio/uni_1986_04/19860403_0017.pdf&query=voglia%20di%20guardare|title=Lussuria - di Joe D'Amato (1986)|publisher=unita.it|access-date=Jun 26, 2016|language=it}}</ref>
| runtime = ۸۹ دقیقه
| country = [[ایتالیا]]
| language =
| budget =
| gross =
}}
'''''میل به تماشا''''' ({{lang-it|Voglia di guardare}}) که با نام‌های '''''ژیگولوی نیمه‌شب''''' و '''''شهرفرنگ''''' هم شناخته می‌شود، یک [[فیلم اروتیک]] [[سینمای ایتالیا|ایتالیایی]] به کارگردانی [[جو داماتو]] است که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد.<ref name="LUS">{{cite book|author1=Roberto Poppi|title=Dizionario del cinema italiano|publisher=Gremese Editore, 1991|isbn=9788877424235}}</ref><ref>{{cite book|last1=Lentz III|first1=Harris M.|title=Obituaries in the Performing Arts, 2006|date=2007|publisher=McFarland|page=368}}</ref><ref>{{cite book|last1=Curti|first1=Roberto|title=Tonino Valerii: The Films|date=2016|publisher=McFarland|page=121}}</ref>

== گزیدهٔ بازیگران ==
* [[جنی تامبوری]]
* [[لی‌لی کاراتی]]
* [[لورا خمسر]]
* [[مارینو مازه]]

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb title|0092180}}{{جو داماتو}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:میل به تماشا}}
[[رده:فیلم‌ها به کارگردانی جو داماتو]]
[[رده:فیلم‌های ۱۹۸۶ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های شهوانی ایتالیا]]

title: میل به تماشا

کارگردان: جو داماتو

نویسنده: جو داماتو · دوناتلا دوناتی

بازیگران: جنی تامبوری · لی‌لی کاراتی · لورا خمسر

موسیقی: گیدو آنلی · استفانو مائینتی

فیلمبردار: جو داماتو

تدوینگر: جو داماتو

شرکتهای · تولید: فیلمیراژ

تاریخهای انتشار: - ۳ آوریل ۱۹۸۶ (ایتالیا)

مدت زمان: ۸۹ دقیقه

کشور: ایتالیا


text:
# جانا رودین
جانی رودین (انگلیسی: Jana Revedin)
جانی رودین، دکترا و پروفسور معماری، متولد کنستانس (D) در سال ۱۹۶۵، معمار و نظریه‌پرداز و نویسندهٔ آلمانی است. او در شهر ورینبرگ در کارینتیا زندگی و کار می‌کند. بعد از تحصیل در رشته معماری و شهرسازی در بوینس آیرس، پرینستون و میلان، و در سال ۱۹۹۹ به عنوان استادIUAV شهر ونیز، دکترای خودش را گرفت. اکنون در سوئد، استاد معماری و طراحی مؤسسه فناوری بلکینگ است. با تأسیس بنیاد لوکوس ((L0CUS برای توسعه پایدار شهری، او به عنوان نماینده یونسکو در اتحادیه بین‌المللی کمیسیون آموزش و پژوهش معماری فعالیت می‌کند.
طی این سال‌ها، عمده فعالیت جانی طی سال‌های گذشته دربهسازی آوانگارد آلمان مشغول بود که برایش دوره‌ای برای درک معماری و شهرسازی به عنوان ابزاری برای شرایط زندگی مناسب و عامل شهرنشینی و حقوق شهری محسوب می‌شود. به لطف این سوابق، وی از سال ۱۹۹۱، در Tendenza Movement ایتالیا، به عنوان دستیار علمی آلدو روسی، به تحقیق و چاپ آثارش پرداخته است. او از سال ۱۹۹۹ استاد مهمان دانشگاه فدریکوی نپال و اومئو است و در سال ۲۰۰۶، عهده‌دار مسابقه دانشجویی اتحادیه اروپا دربارهٔ معماری پایدار gau:di، بود و «آموزش-ساخت» را بنیان گذاشت و در سال‌های ۲۰۰۸، ۲۰۱۰، ۲۰۱۲ تیم برنده را در مسابقه دوسالانه معماری ونیزاعلام کرد. امروزه کلاسهای بین‌المللی و پژوهش phd دربارهٔ شهرسازی پایدار در شهر karlskrona (سوئد) تأسیس کرده که از روش بنیادی طرح مشارکتی او در آزمایشگاه‌های زندهٔ شهری، استفاده می‌کنند. جانی بنیان‌گذار جایزه جهانی معماری پایدار و مؤسسه لوکوس (Lucos) است. او عضو کمیته‌های تحقیقاتی یونسکو و نیز استراتژی شهری Gdf-Suez و شورای نوآوری و مؤسسه رکسل (Rexel) است. تحقیقاتش به شهر بنیادی انجامید: طرحی مشترک با مسائل اجتماعی و فرهنگی که توسط آژانس فورماس سوئد حمایت می‌شد. او در سال ۲۰۱۴، شوالیه هنر و ادبیات فرانسه لقب گرفت.
نویسنده آثار استاندارد دربارهٔ نظریه معماری و رئیس مؤسسه لوکوس برای توسعه پایدار شهری، اولین رمانش به نام «لیز» را در سال ۲۰۱۱ نوشت و با «در مسیر فندق» ۲۰۱۱ و رمان «زن پشت پرچین» در سال ۲۰۱۴ ادامه داد. مقاله‌ها و داستان‌های کوتاهش مرتب در مجموعه‌های ادبی و برنامه‌های تلویزیونی معروف مطرح می‌شود. در سال ۲۰۱۴، جانی رودین برنده شوالیه هنر و ادبیات فرانسه شد.

## جوایز و افتخارات
- ۲۰۱۴، شوالیه هنر و ادبیات فرانسه
- ۲۰۱۴، برنده مسابقه UN Habitant دربارهٔ بازسازی انبوه سازی.
- ۲۰۱۳، جایزه نفر اول در آموزش عالی مدارس نقشه‌کشی اروپا.
- ۲۰۱۲، هیئت علمی شورای استراتژی شهری GdF-SUEZ و مؤسسه رکسل.

## تأسیس
- ۲۰۱۰، سرپرستی امور مؤسسه Lucos توسط یونسکو.
- ۲۰۰۹، بنیان‌گذار مؤسسه لوکوس برای نوسازی شهری پایدار.
- ۲۰۰۷، خالق جایزه جهانی برای معماری پایدار.
- ۲۰۰۶، متصدی مسابقه دانشجویان اروپایی در زمینه معماری پایدار gau:di.

## سمت‌های کنونی
- از ۲۰۱۲- استاد معماری و نقشه‌کشی مؤسسه فناوری Bleking، کلاس بین‌المللی دربارهٔ نقشه‌کشی شهری پایدار.
- از ۲۰۱۲- استاد مهمان در دانشگاه معماری و طراحی کلاگنفورت.
- از ۲۰۱۲- نماینده یونسکو در کمیته آموزش و پژوهش اتحادیه بین‌المللی معماران.
- از ۲۰۰۹- مؤسسه لوکوس، مؤسس ورییس.
- از ۱۹۹۶، معماران جانی رودین، مؤسس و مدیر.

## شغل‌ها و سوابق قبلی
- ۲۰۱۲–۲۰۰۸، استاد دانشیار، مدرسه معماری، دانشگاه اومئو، اومئو.
- ۲۰۱۰–۲۰۰۹، استاد مهمان دانشگاه علمی کاربردی برلین.
- از ۲۰۰۵- سرپرست مسابقه دانشجویی EU-CULTURE 2000، برای معماری پایدار.
- ۲۰۰۵–۲۰۰۰، استاد مهمان دانشگاه علمی کاربردی Spital.
- ۱۹۹۹–۱۹۹۶، داوطلب phd در معماری و طراحی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.
- ۱۹۹۶–۱۹۹۱، دستیار پژوهش در معماری و طراحی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.

## تحصیلات
- ۲۰۱۲- استاد معماری و طراحی موسسهفناوری Bleking در کارلسکورنا.
- ۲۰۰۰- دانشیار دانشگاه علمی کاربردی Spittal، مدرسه معماری اومئو.
- ۱۹۹۹- دانشگاه آموزشی Habilitation، وزیر آموزش و دانشگاه ایتالیا.
- ۱۹۹۹- دکترا در رشته معماری و نقشه‌کشی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.
- ۱۹۹۱- آزمون ایالتی ایتالیا، عضو معماران لومباردی-ونتو.
- ۱۹۹۱- پایان‌نامه ارشد معماری و شهرسازی، پلی تکنیک میلان: مفهوم فضای باز در معماری اجتماعی آوانگارد آلمان.
- ۱۹۸۷- کارشناسی معماری و شهرسازی، دانشکده معماری دانشگاه پرینستون.
- ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۷- دانشگاه Belgrano بوینس آیرس، دانشکده معماری و شهرسازی.

## پروژه‌های تحقیقاتی و بورسیه‌ها
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «ابزارهای هوشمند برای شهرهای هوشمند: طراحی مشارکتی برای خلاقیت جمعی»، FORMAS، مؤسسه رکسل، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۳.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «طراحی Radicant: روشی برای توانمندسازی جمعی»، FORMAS، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۲.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «طرح آزمایشگاهی مشارکتی Karlskrona»، توسعهٔ مراحل طرح جمعی در شهربلکینگ، SAAB، دفتر شهرسازی کارلسکرونا، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۲.
- عضو گروه تحقیقاتی «معماری در ساخت: معماری به عنوان سازنده نظم و مصرف کننده مواد» متقاضی اصلی: فردریک نیلسون، دانشگاه فنی چالمرز، با KTH، دانشگاه لوند و مدرسه معماری دانشگاه اومئو،FORMAS، ۲۰۱۱.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «الگوهای تاریخی کامپانیا فلیکس برای فضاهای عمومی شهرهای معاصر» MURST 40%، با بیسوگنی سالواتوره، دانشگاه فدریکو، نپال، ۱۹۹۸.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «شهرهای جدید اطراف نپال: Calvizzano، Giugliano، Marano، Villaricca»، MURST 40%، با بیسوگنی سالواتوره، دانشگاه فدریکو، نپال، ۱۹۹۶.
- متقاضی اصلی «باغهای امروزی ایتالیا: حفاظت و طراحی مدرن تحت مدیریت عمومی و خصوصی» به راهنمایی روبرت فیشر، دانشکده باغبانی، باغهای سلطنتی کیو، گونتر ناگل، مؤسسه معماری باغی، دانشگاه هانوفر، ۱۹۹۳.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «مواجهه با خانه سازی گروهی معاصر: Neue Heimat-IACP»، پلی تکنیک میلان/FH ویهن استفان با پیتر لاتز، ۱۹۹۱.
- متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «باغ، چشم انداز، Wahlverwandtschaften»، UIA فلورانس، مؤسسه ترویزو بنتون، ۱۹۹۱.
- متقاضی اصلی «انبوه سازی و فضای باز در آلمان مدرن ۱۹۸۵–۱۹۴۵»، پلی تکنیک میلان، اشتوتگارت TU با پیتر فالر، ۱۹۸۹.

## عضویت‌ها
- از ۲۰۱۴- هیئت داوران علمی جایزه فیلیپ روتیر، معماری اروپایی.
- از ۲۰۱۳- هیئت داوران علمی مسابقه زیستگاه ملل متحد دربارهٔ نوسازی شهری مناطق انبوه سازی.

عضو هیئت مؤسس مؤسسه رکسل برای بهره‌وری انرژی، شورای پژوهشی جایزه نقشه‌کشی شهری Superscape، مرکز معماری شهر وین. شورای پژوهشی جایزه Blue در وین.
- از ۲۰۱۲- نماینده یونسکو برای کمیته آموزش و پژوهش معماران اتحادیه بین‌المللی. شورای استراتژی شهری GdF-SUEZ. انجمن علمی میان گروهی EFAP شهری، متروپلیس اروپا.
- از ۲۰۱۰، هیئت علمی حفاظت از میراث حسن فتحی در Gourna جدید. هیئت علمی اتحادیه بین‌المللی UIA معماران COP15، انجمن باز و کارگاههای دانشجویی، از ۲۰۰۹. هیئت داوران علمی یونسکو، جایزه چشم‌انداز معاصر میلنا مرکوری، از ۲۰۰۹. انجمن علمی بلو در دانشگاه معماری IUAV.
- از ۲۰۰۸- انجمن علمی دوسالانه، ونیز.
- از ۲۰۰۶- انجمن علمی جایزه جهانی برای معماری پایدار.
- از ۲۰۰۵- هیئت داوران علمی مسابقه دانشجویی اروپا دربارهٔ معماری پایدار.
- از ۱۹۹۸- هیئت داوران علمی مسابقات معماری و شهرسازی عمومی در کرنتن، اشتایرمارک، ونتو، لومباردیا، بایرن، بادن وورتمبرگ.

## جوایز و مأموریت‌ها
- جایزه زیستگاه جهانی سازمان ملل متحد برای نوسازی در انبوه سازی شهری، ۲۰۱۴.
- جایزه برترین آموزش عالی دانشکده‌های نقشه‌کشی اروپا، ۲۰۱۳.
- حمایت زیاد یونسکو برای جایزه جهانی معماری پایدار، از ۲۰۱۰.
- حمایت زیاد یونسکو برای مؤسسه لوکوس، از ۲۰۱۰.
- جایزه Heritage برای بازسازی قلعه ماریا (قرن ۱۷) کلاگنفورت، ۲۰۰۸.
- جایزه Carinthian Builder برای بازسازی برج وینکلرن (قرن ۱۴)، ۲۰۰۵.
- جایزه Contract World برای بازسازی کاخ سندویرس (قرن ۱۸)، کلاگنفورت، ۲۰۰۴.
- جایزه Carinthian Wood Design برای انبوه سازی Westened Wernberg، ۲۰۰۲.
- جایزه Carinthian Wood Design برای بازسازی شهری لافت کلاگنفورت، ۲۰۰۱.
- عضو افتخاری انجمن معماران باواریا از ۱۹۹۹.
- عضو انجمن معماران لومباردی و ونتو از ۱۹۹۱.

title: جانا رودین

wikitext:
[[پرونده:Revendin Jana.jpg|بندانگشتی|Jana Revedin]]
{{ترجمه-نیاز|تاریخ=ژوئن ۲۰۱۵}}
'''جانی رودین''' ({{lang-en|Jana Revedin}})
جانی رودین، دکترا و پروفسور معماری، متولد کنستانس (D) در سال ۱۹۶۵، معمار و نظریه‌پرداز و نویسندهٔ آلمانی است. او در شهر ورینبرگ در کارینتیا زندگی و کار می‌کند. بعد از تحصیل در رشته معماری و شهرسازی در بوینس آیرس، پرینستون و میلان، و در سال ۱۹۹۹ به عنوان استادIUAV شهر ونیز، دکترای خودش را گرفت. اکنون در سوئد، استاد معماری و طراحی مؤسسه فناوری بلکینگ است. با تأسیس بنیاد لوکوس ((L0CUS برای [[توسعه پایدار]] شهری، او به عنوان نماینده یونسکو در اتحادیه بین‌المللی کمیسیون آموزش و پژوهش معماری فعالیت می‌کند.

طی این سال‌ها، عمده فعالیت جانی طی سال‌های گذشته دربهسازی آوانگارد آلمان مشغول بود که برایش دوره‌ای برای درک معماری و شهرسازی به عنوان ابزاری برای شرایط زندگی مناسب و عامل شهرنشینی و حقوق شهری محسوب می‌شود. به لطف این سوابق، وی از سال ۱۹۹۱، در Tendenza Movement ایتالیا، به عنوان دستیار علمی آلدو روسی، به تحقیق و چاپ آثارش پرداخته است. او از سال ۱۹۹۹ استاد مهمان دانشگاه فدریکوی نپال و اومئو است و در سال ۲۰۰۶، عهده‌دار مسابقه دانشجویی اتحادیه اروپا دربارهٔ معماری پایدار gau:di، بود و «آموزش-ساخت» را بنیان گذاشت و در سال‌های ۲۰۰۸، ۲۰۱۰، ۲۰۱۲ تیم برنده را در مسابقه دوسالانه معماری ونیزاعلام کرد. امروزه کلاسهای بین‌المللی و پژوهش phd دربارهٔ شهرسازی پایدار در شهر karlskrona (سوئد) تأسیس کرده که از روش بنیادی طرح مشارکتی او در آزمایشگاه‌های زندهٔ شهری، استفاده می‌کنند. جانی بنیان‌گذار جایزه جهانی معماری پایدار و مؤسسه لوکوس (Lucos) است. او عضو کمیته‌های تحقیقاتی یونسکو و نیز استراتژی شهری Gdf-Suez و شورای نوآوری و مؤسسه رکسل (Rexel) است. تحقیقاتش به شهر بنیادی انجامید: طرحی مشترک با مسائل اجتماعی و فرهنگی که توسط آژانس فورماس سوئد حمایت می‌شد. او در سال ۲۰۱۴، شوالیه هنر و ادبیات فرانسه لقب گرفت.

نویسنده آثار استاندارد دربارهٔ نظریه معماری و رئیس مؤسسه لوکوس برای توسعه پایدار شهری، اولین رمانش به نام «لیز» را در سال ۲۰۱۱ نوشت و با «در مسیر فندق» ۲۰۱۱ و رمان «زن پشت پرچین» در سال ۲۰۱۴ ادامه داد. مقاله‌ها و داستان‌های کوتاهش مرتب در مجموعه‌های ادبی و برنامه‌های تلویزیونی معروف مطرح می‌شود. در سال ۲۰۱۴، جانی رودین برنده شوالیه هنر و ادبیات فرانسه شد.

== جوایز و افتخارات ==
* ۲۰۱۴، شوالیه هنر و ادبیات فرانسه
* ۲۰۱۴، برنده مسابقه UN Habitant دربارهٔ بازسازی انبوه سازی.
* ۲۰۱۳، جایزه نفر اول در آموزش عالی مدارس نقشه‌کشی اروپا.
* ۲۰۱۲، [[هیئت علمی]] شورای استراتژی شهری GdF-SUEZ و مؤسسه رکسل.

== تأسیس ==
* ۲۰۱۰، سرپرستی امور مؤسسه Lucos توسط یونسکو.
* ۲۰۰۹، بنیان‌گذار مؤسسه لوکوس برای نوسازی شهری پایدار.
* ۲۰۰۷، خالق جایزه جهانی برای معماری پایدار.
* ۲۰۰۶، متصدی مسابقه دانشجویان اروپایی در زمینه معماری پایدار gau:di.

== سمت‌های کنونی ==
* از ۲۰۱۲- استاد معماری و نقشه‌کشی مؤسسه فناوری Bleking، کلاس بین‌المللی دربارهٔ نقشه‌کشی شهری پایدار.
* از ۲۰۱۲- استاد مهمان در دانشگاه معماری و طراحی کلاگنفورت.
* از ۲۰۱۲- نماینده یونسکو در کمیته آموزش و پژوهش اتحادیه بین‌المللی معماران.
* از ۲۰۰۹- مؤسسه لوکوس، مؤسس ورییس.
* از ۱۹۹۶، معماران جانی رودین، مؤسس و مدیر.

== شغل‌ها و سوابق قبلی ==
* ۲۰۱۲–۲۰۰۸، استاد دانشیار، مدرسه معماری، [[دانشگاه اومئو]]، اومئو.
* ۲۰۱۰–۲۰۰۹، استاد مهمان دانشگاه علمی کاربردی برلین.
* از ۲۰۰۵- سرپرست مسابقه دانشجویی EU-CULTURE 2000، برای معماری پایدار.
* ۲۰۰۵–۲۰۰۰، استاد مهمان دانشگاه علمی کاربردی Spital.
* ۱۹۹۹–۱۹۹۶، داوطلب phd در معماری و طراحی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.
* ۱۹۹۶–۱۹۹۱، دستیار پژوهش در معماری و طراحی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.

== تحصیلات ==
* ۲۰۱۲- استاد معماری و طراحی موسسهفناوری Bleking در کارلسکورنا.
* ۲۰۰۰- دانشیار دانشگاه علمی کاربردی Spittal، مدرسه معماری اومئو.
* ۱۹۹۹- دانشگاه آموزشی Habilitation، وزیر آموزش و دانشگاه ایتالیا.
* ۱۹۹۹- دکترا در رشته معماری و نقشه‌کشی، دانشگاه IUAV شهر ونیز.
* ۱۹۹۱- آزمون ایالتی ایتالیا، عضو معماران لومباردی-ونتو.
* ۱۹۹۱- پایان‌نامه ارشد معماری و شهرسازی، پلی تکنیک میلان: مفهوم فضای باز در معماری اجتماعی آوانگارد آلمان.
* ۱۹۸۷- کارشناسی معماری و شهرسازی، دانشکده معماری [[دانشگاه پرینستون]].
* ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۷- دانشگاه Belgrano بوینس آیرس، دانشکده معماری و شهرسازی.

== پروژه‌های تحقیقاتی و بورسیه‌ها ==
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «ابزارهای هوشمند برای شهرهای هوشمند: طراحی مشارکتی برای خلاقیت جمعی»، FORMAS، مؤسسه رکسل، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۳.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «طراحی Radicant: روشی برای توانمندسازی جمعی»، FORMAS، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۲.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «طرح آزمایشگاهی مشارکتی Karlskrona»، توسعهٔ مراحل طرح جمعی در شهربلکینگ، SAAB، دفتر شهرسازی کارلسکرونا، مؤسسه فناوری بلکینگ، ۲۰۱۲.
* عضو گروه تحقیقاتی «معماری در ساخت: معماری به عنوان سازنده نظم و مصرف کننده مواد» متقاضی اصلی: فردریک نیلسون، دانشگاه فنی چالمرز، با KTH، [[دانشگاه لوند]] و مدرسه معماری دانشگاه اومئو،FORMAS، ۲۰۱۱.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «الگوهای تاریخی کامپانیا فلیکس برای فضاهای عمومی شهرهای معاصر» MURST 40%، با بیسوگنی سالواتوره، دانشگاه فدریکو، نپال، ۱۹۹۸.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «شهرهای جدید اطراف نپال: Calvizzano، Giugliano، Marano، Villaricca»، MURST 40%، با بیسوگنی سالواتوره، دانشگاه فدریکو، نپال، ۱۹۹۶.
* متقاضی اصلی «باغهای امروزی ایتالیا: حفاظت و طراحی مدرن تحت مدیریت عمومی و خصوصی» به راهنمایی روبرت فیشر، دانشکده باغبانی، باغهای سلطنتی کیو، گونتر ناگل، مؤسسه معماری باغی، دانشگاه هانوفر، ۱۹۹۳.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «مواجهه با خانه سازی گروهی معاصر: Neue Heimat-IACP»، پلی تکنیک میلان/FH ویهن استفان با پیتر لاتز، ۱۹۹۱.
* متقاضی اصلی، راهنمای پروژه «باغ، چشم انداز، Wahlverwandtschaften»، UIA فلورانس، مؤسسه ترویزو بنتون، ۱۹۹۱.
* متقاضی اصلی «انبوه سازی و فضای باز در آلمان مدرن ۱۹۸۵–۱۹۴۵»، پلی تکنیک میلان، اشتوتگارت TU با پیتر فالر، ۱۹۸۹.

== عضویت‌ها ==
* از ۲۰۱۴- هیئت داوران علمی جایزه فیلیپ روتیر، معماری اروپایی.
* از ۲۰۱۳- هیئت داوران علمی مسابقه زیستگاه ملل متحد دربارهٔ نوسازی شهری مناطق انبوه سازی.
عضو هیئت مؤسس مؤسسه رکسل برای بهره‌وری انرژی، شورای پژوهشی جایزه نقشه‌کشی شهری Superscape، مرکز معماری شهر وین. شورای پژوهشی جایزه Blue در وین.
* از ۲۰۱۲- نماینده یونسکو برای کمیته آموزش و پژوهش معماران اتحادیه بین‌المللی. شورای استراتژی شهری GdF-SUEZ. انجمن علمی میان گروهی EFAP شهری، متروپلیس اروپا.
* از ۲۰۱۰، هیئت علمی حفاظت از میراث حسن فتحی در Gourna جدید. هیئت علمی اتحادیه بین‌المللی UIA معماران COP15، انجمن باز و کارگاههای دانشجویی، از ۲۰۰۹. هیئت داوران علمی یونسکو، جایزه چشم‌انداز معاصر میلنا مرکوری، از ۲۰۰۹. انجمن علمی بلو در دانشگاه معماری IUAV.
* از ۲۰۰۸- انجمن علمی دوسالانه، ونیز.
* از ۲۰۰۶- انجمن علمی جایزه جهانی برای معماری پایدار.
* از ۲۰۰۵- هیئت داوران علمی مسابقه دانشجویی اروپا دربارهٔ معماری پایدار.
* از ۱۹۹۸- هیئت داوران علمی مسابقات معماری و شهرسازی عمومی در کرنتن، اشتایرمارک، ونتو، لومباردیا، بایرن، بادن وورتمبرگ.

== جوایز و مأموریت‌ها ==
* جایزه زیستگاه جهانی سازمان ملل متحد برای نوسازی در انبوه سازی شهری، ۲۰۱۴.
* جایزه برترین آموزش عالی دانشکده‌های نقشه‌کشی اروپا، ۲۰۱۳.
* حمایت زیاد یونسکو برای جایزه جهانی معماری پایدار، از ۲۰۱۰.
* حمایت زیاد یونسکو برای مؤسسه لوکوس، از ۲۰۱۰.
* جایزه Heritage برای بازسازی قلعه ماریا (قرن ۱۷) کلاگنفورت، ۲۰۰۸.
* جایزه Carinthian Builder برای بازسازی برج وینکلرن (قرن ۱۴)، ۲۰۰۵.
* جایزه Contract World برای بازسازی کاخ سندویرس (قرن ۱۸)، کلاگنفورت، ۲۰۰۴.
* جایزه Carinthian Wood Design برای انبوه سازی Westened Wernberg، ۲۰۰۲.
* جایزه Carinthian Wood Design برای بازسازی شهری لافت کلاگنفورت، ۲۰۰۱.
* عضو افتخاری انجمن معماران باواریا از ۱۹۹۹.
* عضو انجمن معماران لومباردی و ونتو از ۱۹۹۱.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jana_Revedin&redirect=no&oldid=654717594|عنوان = Jana Revedin|زبان =انگلیسی|بازیابی =۹ ژوئن ۲۰۱۵}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:رودین، جانی}}
[[رده:استادان دانشگاه اومئو]]
[[رده:استادان دانشگاه زن اهل آلمان]]
[[رده:استادان دانشگاه زن اهل سوئد]]
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی کنستانتس]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه پلی‌تکنیک میلان]]
[[رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل آلمان]]
[[رده:دانشوران اهل آلمان]]
[[رده:معماران سده ۲۱ (میلادی) اهل آلمان]]
[[رده:معماری پایدار]]


text:
# فوجی (خوشاب)
فوجی، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوشاب استان خراسان رضوی ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان سلطان‌آباد قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۷۱ نفر (۶۴ خانوار)
بوده است.

title: فوجی (خوشاب)

wikitext:
{{coord|36|17|18|N|58|06|16|E|type:city(271)_region:IR_source:enwiki|display=title}}
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=فوجی
|روی‌نقشه=
|عرض جغرافیایی =
|طول جغرافیایی =
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان= خراسان رضوی
|شهرستان=خوشاب
|بخش=[[بخش مرکزی شهرستان خوشاب|بخش مرکزی]]
|دهستان= سلطان‌آباد (خوشاب)
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت = ۲۷۱نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|کد آماری    =۱۴۸۶۰۲
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}

'''فوجی'''، روستایی است از توابع [[بخش مرکزی شهرستان خوشاب|بخش مرکزی]] و در [[شهرستان خوشاب]] [[استان خراسان رضوی]] [[ایران]].

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان سلطان‌آباد (خوشاب)|دهستان سلطان‌آباد]] قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۷۱ نفر (۶۴ خانوار)
بوده است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_census85/census85/natayej/abadifil/09.xls |title=درگاه ملی آمار ایران |accessdate=۱۳ اوت ۲۰۰۸ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071008010942/http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_census85/census85/natayej/abadifil/09.xls |archivedate=۸ اکتبر ۲۰۰۷ |dead-url=yes }}</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان خوشاب}}

{{روستا-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان خوشاب]]

title: فوجی

استان: خراسان رضوی

شهرستان: خوشاب

بخش: بخش مرکزی

دهستان: سلطان‌آباد

جمعیت: ۲۶۳ نفر (سرشماری ۹۵)