text:
# تمرین‌های ویلیامز
تمرین‌های خم‌شدن ویلیامز (Williams Flexion Exercises، به اختصار: WFE) - که به آن تمرین‌های فلکشن کمر ویلیامز نیز گفته می‌شود - تمرین‌های ورزشی هستند که به افراد مبتلا به کمردردهای ناحیه تحتانی ستون فقرات با هدف کاهش درد توصیه می‌شوند. این تمرین‌ها که خمش ناحیه تحتانی کمر و قدرت عضلات باسنی و شکمی را بهبود می‌دهند به نام دکتر ویلیامز نامگذاری گردیده است.
کمردرد مکانیکی یکی از شایع‌ترین شکایاتی است که در کلینیک‌های مراقبت‌های اولیه دیده می‌شود که اغلب با مدیریت محافظه کارانه و صرف زمان قابل درمان است. برنامه‌های تمرینی خانگی مانند تمرینات خم شدن ویلیام و تمرینات کششی مک کنزی دو مورد از رایج‌ترین تمرینات خانگی برای کاهش درد کمر هستند.

## تاریخچه
این تمرین‌های ورزشی اولین بار توسط پاول سی. ویلیامز جراح ارتوپد آمریکایی در دهه ۱۹۳۰ ابداع گردید. تمرینات پیشنهادی دکتر ویلیامز برای مردان زیر ۵۰ سال و زنان زیر ۴۰ سال که هایپرلوردوز کمری داشتند و رادیوگرافی آن‌ها انقباض فضای بین مفصلی بخش کمری را نشان می‌داد طراحی گردید. هدف از تمرینات کاهش درد و ثبات قسمت پایین‌تنه با تقویت عضلات شکم، باسن و همسترینگ بود.

## پروتکل تمرینی
تمرین‌های ویلیامز برای سال‌های متمادی استانداردی برای درمان غیرجراحی کمردرد بود.
تمرینات ویلیامز را می‌توان در خانه انجام داد. تمرین‌ها قابلیت تکرار دارند و برای مدت زمان‌های مختلف انجام می‌شوند. مدت زمان توصیه شده برای این ورزش در هر روز به میزان ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به مدت ۸ هفته است. تمرینات در حالت خوابیده به پشت بیمار بر روی سطح صاف انجام می‌شود. هفت نوع تمرین ویلیامز شامل موارد زیر است:
1- کج کردن لگن (Pelvic tilt): به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. در این حالت بدون اینکه از پاها کمک بگیرید تلاش کنید گودی کمر را با فشار به سمت زمین صاف کنید و ۵ الی ۱۰ ثانیه نگهدارید.
2- تک زانو به سینه (Single Knee to chest): به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. به آرامی زانوی سمت راست را به سمت شانه بکشید و ۵ الی ۱۰ ثانیه نگهدارید. زانو را به حالت اولیه برگردانید و همین تمرین را با زانوی سمت چپ انجام دهید.
3- جفت زانو به سینه (Double knee to chest): مانند تمرین‌های قبل به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. پس از اینکه زانوی راست را روی سینه بالا کشیدید زانوی چپ را نیز بالا بکشید و هر دو زانو را برای ۵ الی ۱۰ ثانیه در همان وضعیت نگهدارید. در انتها زانوها را یکی یکی پایین بیاورید.
4- وضعیت نیمه نشسته (Partial sit-up): تمرین اول (کج کردن لگن) را انجام دهید و درحالی که این وضعیت را حفظ می‌کنید به آرامی سر و شانه‌ها را از زمین جدا کنید و اندکی نگهدارید. به آرامی به حالت اولیه بازگردید.
5- کشش همستریگ (Hamstring stretch): در وضعیت نشسته با زانوهای صاف (long sitting) قرار بگیرید در حالی که انگشتان هر دو پا به سمت سقف باشد. به آرامی تنه را روی پاها پایین بیاورید و دست‌ها را روی پاها دراز کنید. مراقب باشید زانوها خم نشوند و چشم‌ها به سمت جلو متمرکز باشند.
6- کشش عضلات فلکسور لگن (Hip Flexor stretch): پای چپ را جلو بگذارید و از زانو خم کنید. پای راست را عقب بگذارید و صاف نگهدارید. سپس بدن را تا جایی که حفره زیر بغل به زانوی چپ برخورد کند به جلو خم کنید. سپس عکس این حرکت را برای زانوی مقابل انجام دهید.
7- اسکات (squat): بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید. در حالی که تنه عمود بر زمین است با خم کردن زانوها به آرامی تنه را پایین بیاورید و دوباره بایستید. دقت کنید چشم‌ها به سمت جلو متمرکز باشند و کف پاها از زمین جدا نشود.

## تمرین‌های کششی مک کنزی
WFEها در تضاد با نوع دیگری از تمرینات پشت قرار دارند، که توسط رابین مک کنزی ابداع شده و به عنوان «تمرینات اکستنشن مک کنزی» شناخته می‌شود، که شامل حرکت مخالف در امتداد ستون فقرات به سمت عقب است. یک پژوهش بیان کرد که «شاید هیچ دو روش فیزیوتراپی برای درمان کمردرد اینقدر متضاد در تئوری و عمل نباشد.» برخلاف ویلیامز، مک‌کنزی پیشنهاد کرد که تمام دردهای ستون فقرات را می‌توان به تغییر موقعیت هسته پالپوسوس دیسک در مقایسه با حلقه اطراف دیسک نسبت داد.

title: تمرین‌های ویلیامز

wikitext:
{{جعبه اطلاعات مداخله|Name=تمرین‌های خم کردن ویلیامز|Synonym='''ورزش‌های ویلیامز'''|image=|caption=ورزش|alt=|pronounce=|specialty=ارتوپدی|Synonyms=|ICD10=|ICD9=|ICD9unlinked=|CPT=|MeshID=|LOINC=|other_codes=|MedlinePlus=|eMedicine=}}

'''تمرین‌های خم‌شدن ویلیامز''' (Williams Flexion Exercises، به اختصار: WFE) - که به آن '''تمرین‌های فلکشن کمر ویلیامز''' نیز گفته می‌شود - تمرین‌های [[ورزشی]] هستند که به افراد مبتلا به کمردردهای ناحیه تحتانی [[ستون فقرات]] با هدف کاهش درد توصیه می‌شوند. این تمرین‌ها که خمش ناحیه تحتانی کمر و قدرت عضلات باسنی و شکمی را بهبود می‌دهند<ref>{{Cite journal|date=2015|title=Back and Spine Exercises|url=http://dx.doi.org/10.5040/9781350974043|journal=Back and Spine Exercises|doi=10.5040/9781350974043}}</ref> به نام دکتر ویلیامز نامگذاری گردیده است.

کمردرد مکانیکی یکی از شایع‌ترین شکایاتی است که در کلینیک‌های مراقبت‌های اولیه دیده می‌شود که اغلب با مدیریت محافظه کارانه و صرف زمان قابل درمان است. برنامه‌های تمرینی خانگی مانند تمرینات خم شدن ویلیام و [[روش مک‌کنزی|تمرینات کششی مک کنزی]] دو مورد از رایج‌ترین تمرینات خانگی برای کاهش درد کمر هستند.

== تاریخچه ==
این تمرین‌های ورزشی اولین بار توسط پاول سی. ویلیامز [[جراح]] ارتوپد آمریکایی در دهه ۱۹۳۰ ابداع گردید.<ref>{{Cite journal|last=Williams|first=Paul C.|date=1937-07|title=LESIONS OF THE LUMBOSACRAL SPINE: Part II. Chronic Traumatic (Postural) Destruction of the Lumbosacral Intervertebral Disc|url=https://journals.lww.com/jbjsjournal/abstract/1937/19030/lesions_of_the_lumbosacral_spine__part_ii__chronic.10.aspx|journal=JBJS|language=en-US|volume=19|issue=3|pages=690|issn=0021-9355}}</ref><ref>{{Cite journal|date=1966-03-01|title=The Lumbosacral Spine: Emphasizing Conservative Management.|url=http://dx.doi.org/10.7326/0003-4819-64-3-732_1|journal=Annals of Internal Medicine|volume=64|issue=3|pages=732|doi=10.7326/0003-4819-64-3-732_1|issn=0003-4819}}</ref> تمرینات پیشنهادی دکتر ویلیامز برای مردان زیر ۵۰ سال و زنان زیر ۴۰ سال که هایپرلوردوز کمری داشتند و رادیوگرافی آن‌ها انقباض فضای بین مفصلی بخش کمری را نشان می‌داد طراحی گردید. هدف از تمرینات کاهش درد و ثبات قسمت پایین‌تنه با تقویت عضلات شکم، باسن و [[همسترینگ]] بود.

== پروتکل تمرینی ==
تمرین‌های ویلیامز برای سال‌های متمادی استانداردی برای درمان غیرجراحی کمردرد بود.

تمرینات ویلیامز را می‌توان در خانه انجام داد. تمرین‌ها قابلیت تکرار دارند و برای مدت زمان‌های مختلف انجام می‌شوند. مدت زمان توصیه شده برای این [[ورزش]] در هر روز به میزان ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به مدت ۸ هفته است. تمرینات در حالت خوابیده به پشت بیمار بر روی سطح صاف انجام می‌شود. '''هفت نوع''' تمرین ویلیامز شامل موارد زیر است:<ref>{{Cite journal|last=Fatemi|first=Rouholah|last2=Javid|first2=Marziyeh|last3=Najafabadi|first3=Ebrahim Moslehi|date=2015-06-17|title=Effects of William training on lumbosacral muscles function, lumbar curve and pain|url=http://dx.doi.org/10.3233/bmr-150585|journal=Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation|volume=28|issue=3|pages=591–597|doi=10.3233/bmr-150585|issn=1053-8127}}</ref>

1- کج کردن لگن (Pelvic tilt): به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. در این حالت بدون اینکه از پاها کمک بگیرید تلاش کنید گودی کمر را با فشار [[به سمت زمین]] صاف کنید و ۵ الی ۱۰ ثانیه نگهدارید.

2- تک زانو به سینه (Single Knee to chest): به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. به آرامی زانوی سمت راست را به سمت شانه بکشید و ۵ الی ۱۰ ثانیه نگهدارید. زانو را به حالت اولیه برگردانید و همین تمرین را با زانوی سمت چپ انجام دهید.

3- جفت زانو به سینه (Double knee to chest): مانند تمرین‌های قبل به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را جمع کنید به طوری که کف پاها روی سطح زمین قرار گیرد. پس از اینکه زانوی راست را روی سینه بالا کشیدید زانوی چپ را نیز بالا بکشید و هر دو زانو را برای ۵ الی ۱۰ ثانیه در همان وضعیت نگهدارید. در انتها زانوها را یکی یکی پایین بیاورید.

4- وضعیت نیمه نشسته (Partial sit-up): تمرین اول (کج کردن لگن) را انجام دهید و درحالی که این وضعیت را حفظ می‌کنید به آرامی سر و شانه‌ها را از زمین جدا کنید و اندکی نگهدارید. به آرامی به حالت اولیه بازگردید.

5- کشش همستریگ (Hamstring stretch): در وضعیت نشسته با زانوهای صاف (long sitting) قرار بگیرید در حالی که انگشتان هر دو پا به سمت سقف باشد. به آرامی تنه را روی پاها پایین بیاورید و دست‌ها را روی پاها دراز کنید. مراقب باشید زانوها خم نشوند و چشم‌ها به سمت جلو متمرکز باشند.

6- کشش عضلات فلکسور لگن (Hip Flexor stretch): پای چپ را جلو بگذارید و از زانو خم کنید. پای راست را عقب بگذارید و صاف نگهدارید. سپس بدن را تا جایی که حفره [[زیر بغل]] به زانوی چپ برخورد کند به جلو خم کنید. سپس عکس این حرکت را برای زانوی مقابل انجام دهید.

7- اسکات (squat): بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید. در حالی که تنه عمود بر زمین است با خم کردن زانوها به آرامی تنه را پایین بیاورید و دوباره بایستید. دقت کنید چشم‌ها به سمت جلو متمرکز باشند و کف پاها از زمین جدا نشود.

== تمرین‌های کششی مک کنزی ==
WFEها در تضاد با نوع دیگری از تمرینات پشت قرار دارند، که توسط [[رابین مک کنزی]] ابداع شده و به عنوان «[[روش مک‌کنزی|تمرینات اکستنشن مک کنزی]]» شناخته می‌شود، که شامل حرکت مخالف در امتداد ستون فقرات به سمت عقب است. یک پژوهش بیان کرد که «شاید هیچ دو روش فیزیوتراپی برای درمان کمردرد اینقدر متضاد در تئوری و عمل نباشد.»<ref>Ponte, ''et al'' (1984), ''Op. cit.''</ref> برخلاف ویلیامز، مک‌کنزی پیشنهاد کرد که تمام دردهای ستون فقرات را می‌توان به تغییر موقعیت [[دیسک بین‌مهره‌ای|هسته پالپوسوس]] دیسک در مقایسه با حلقه اطراف دیسک نسبت داد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
[[رده:فیزیوتراپی]]

title: تمرین‌های خم کردن ویلیامز

نامهای دیگر: ورزش‌های ویلیامز

تخصص (پزشکی): ارتوپدی


text:
# علیرضا قشقاییان
 علیرضا قشقاییان  (زاده ۸ اسفند ۱۳۳۲) بازیکن سابق فوتبال ایران است. وی سابقه بازی در باشگاه فوتبال برق شیراز را دارد.
وی سابقه ۵ بازی ملی نیز در کارنامه دارد.

wikiname: fawiki

title: علیرضا قشقاییان

in_language: fa

wikitext:
{{جعبه اطلاعات بازیکن فوتبال
|نام بازیکن= علیرضا قشقاییان
|تصویر=
|نام کامل= علیرضا قشقاییان
|زادروز= ۸ اسفند ۱۳۳۲
|شهر تولد= [[شیراز]]<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=494 |عنوان =Profile: Alireza GHASHGHAEAN | وبگاه=teammelli.com |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۰}}</ref>
|کشور تولد= [[ایران]]
|تاریخ مرگ=
|شهر مرگ=
|کشور مرگ=
|قد=
|نام مستعار=
|پست= مدافع
|باشگاه کنونی=
|شماره پیراهن=
|سال‌های نوجوانی=
|باشگاه‌های جوانان=
|سال‌های=
|باشگاه‌های= [[باشگاه فوتبال برق شیراز|برق شیراز]]
|تعداد گل =
|سال‌های بازی ملی= ۱۹۷۵-۱۹۷۸
|تیم ملی=  [[تیم ملی فوتبال ایران|ایران]]
|گل‌های زدهٔ ملی = ۵ (۰)
|سال‌های مربیگری=
|تیم‌های مربیگری =
}}

''' علیرضا قشقاییان ''' (زاده ۸ اسفند ۱۳۳۲) بازیکن سابق [[فوتبال]] ایران است. وی سابقه بازی در [[باشگاه فوتبال برق شیراز]] را دارد.

وی سابقه ۵ بازی ملی نیز در کارنامه دارد.

== منابع ==
{{پانویس}}
* [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=21717 علیرضا قشقاییان] در وبگاه national-football-teams.com
* [http://www.teammelli.com/matchdata/details/player.php?id=494 علیرضا قشقاییان] در وبگاه .teammelli.com

{{ترتیب رده|قشقاییان، علیرضا}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸}}

{{ورزشکار-خرد}}

[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان باشگاه برق شیراز]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران]]
[[رده:بازیکنان جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایران]]
[[رده:زادگان ۱۳۳۲]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۴ (میلادی)]]
[[رده:مدافعان فوتبال]]
[[رده:ورزشکاران اهل استان فارس]]

title: علیرضا قشقاییان

نام کامل: علیرضا قشقاییان

زادروز: ۸ اسفند ۱۳۳۲

زادگاه: شیراز، ایران

title: اطلاعات باشگاهی

پُست: مدافع

title: باشگاه‌های حرفه‌ای

سالها: باشگاه‌ها · بازی (گل)

title: تیم ملی

ایران · ۵ (۰)

title: ترکیب تیم ایران – جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸

ایران


text:
# آدیمار جونیور
آدیمار تاوارز جونیور (به پرتغالی: Ademar José Tavares Júnior) مدافع اهل برزیل است که در شهر Jaboatão و در تاریخ ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۰ به دنیا آمده‌است.
آدیمار تاوارز جونیور در تیم‌های فوتبال Sport-PE سابقهٔ حضور دارد.

title: آدیمار جونیور

wikitext:
{{Infobox football biography
|name=Ademar
|image=Ademar jose junior in PFK CSKA Sofia.jpg
|fullname=Ademar José Tavares Júnior
|birth_date={{Birth date and age|1980|9|20|df=y}}
|birth_place=[[جابواتاو دوس گواراراپیس]], برزیل
|height={{Height|m=1.78}}
|position=[[مدافع]]
|currentclub=[[Clube Atlético do Porto|Porto de Caruaru]]
|clubnumber=
|youthyears1=
|youthclubs1=
|years1=2001–2004
|years2=2005–2006
|years3=2006
|years4=2007
|years5=2007
|years6=2008
|years7=2009
|years8=2009
|years9=2009–2011
|years10=2011–2012
|years11=2013–
|clubs1=[[Sport Club do Recife|Sport-PE]]
|clubs2=[[Clube Náutico Capibaribe|Náutico]]
|clubs3=[[Guarani Futebol Clube|Guarani]]
|clubs4=[[Brasiliense Futebol Clube|Brasiliense]]
|clubs5=[[Ceará Sporting Club|Ceará]]
|clubs6=[[Sociedade Esportiva do Gama|Gama]]
|clubs7=[[Oeste Futebol Clube|Oeste]]
|clubs8=[[ABC Futebol Clube|ABC]]
|clubs9=[[PFC Cherno More Varna|Cherno More]]
|clubs10=[[باشگاه فوتبال زسکا صوفیه]]
|clubs11=[[Clube Atlético do Porto|Porto de Caruaru]]
|caps1=123
|caps2=33
|caps3=22
|caps4=20
|caps5=14
|caps6=8
|caps7=13
|caps8=2
|caps9=34
|caps10=20
|caps11=8
|goals1=30
|goals2=1
|goals3=0
|goals4=0
|goals5=1
|goals6=0
|goals7=1
|goals8=0
|goals9=5
|goals10=0
|goals11=0
|nationalyears1=
|nationalteam1=
|nationalcaps1=
|nationalgoals1=
|club-update=April 24, 2013
|nationalteam-update=
}}
'''آدیمار تاوارز جونیور''' {{به پرتغالی|Ademar José Tavares Júnior}} [[مدافع (فوتبال)|مدافع]] اهل [[برزیل]] است که در شهر [[جابواتاو دوس گواراراپیس|Jaboatão]] و در تاریخ {{تاریخ تولد|1980|9|20}} به دنیا آمده‌است.<ref name="kora">{{یادکرد وب |عنوان=Database of footbalers |نشانی=http://www.kora.com/files/players.txt |بازبینی=25 Dec 2013 |اثر= |تاریخ= |ناشر=kora.com |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20140510050127/http://www.kora.com/files/players.txt |تاریخ بایگانی=۱۰ مه ۲۰۱۴ |کد زبان=en |dead-url=yes }}</ref>

آدیمار تاوارز جونیور در تیم‌های فوتبال [[Sport Club do Recife|Sport-PE]] سابقهٔ حضور دارد.
== جستارهای وابسته ==
* [[تیم ملی فوتبال برزیل]]
* [[فوتبال در برزیل]]
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}

== پیوند به بیرون ==
* [http://www.footballdatabase.eu/football.club.bresil.2013.403..en.html پایگاه دادهٔ تیم ملی فوتبال برزیل]

{{درگاه|برزیل|فوتبال}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:تاوارز جونیور، آدیمار}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی مارانیائو]]
[[رده:بازیکنان باشگاه زسکا صوفیه]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال دو هسیف]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال سیرا اسپورتینگ]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال ناتیکو کاپیباریبی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل برزیل]]
[[رده:بازیکنان فوتبال باشگاه گوارانی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن اهل برزیل]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در بلغارستان]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مهاجر اهل بلغارستان]]
[[رده:بازیکنان لیگ حرفه‌ای آ فوتبال بلغارستان]]
[[رده:دور از وطن‌های اهل برزیل در بلغارستان]]
[[رده:زادگان ۱۹۸۰ (میلادی)]]
[[رده:مدافعان فوتبال]]
[[رده:اهالی برزیل در سده ۲۱ (میلادی)]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Ademar José Tavares Júnior

زادروز: ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۰ (۴۴ سال)

زادگاه: جابواتاو دوس گواراراپیس, برزیل

قد: ۱٫۷۸ متر (۵ فوت ۱۰ اینچ)

پست: مدافع

title: اطلاعات باشگاهی

باشگاه کنونی: Porto de Caruaru

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Sport-PE · ۱۲۳ · (30)

Náutico · ۳۳ · (۱)

Guarani · ۲۲ · (۰)

Brasiliense · ۲۰ · (۰)
Ceará · ۱۴ · (۱)

Gama · ۸ · (۰)

Oeste · ۱۳ · (۱)
ABC · ۲ · (۰)

Cherno More · ۳۴ · (۵)

باشگاه فوتبال زسکا صوفیه · ۲۰ · (۰)

Porto de Caruaru · ۸ · (۰)


text:
# اسب کاسپین
اسب کاسپین (به انگلیسی: Caspian horse)، اسبچه خزر، اسب مازندرانی، اسب گیلان، گیل اسب یا اسب شاه با قدمت بیش از ۵ هزار سال یکی از قدیمی‌ترین نژادهای اسب موجود در جهان است که تا سال ۱۳۴۵ منحصراً در ایران وجود داشت. نام رسمی این اسب در ایران بنابر اعلام وزارت جهاد کشاورزی ایران مطابق با نام بومی و بین‌المللی، اسب کاسپین است. اسب‌هایی وجود داشتند که نزدیک به (و همچنین اجداد) اسب‌های اهلی امروزی در منطقه معتدل اوراسیا در دوره پلیستوسن زندگی می‌کردند. در ایران، بقایای اسکلت یک نژاد بومی با جثه کوچک، که ظاهراً به عنوان غذا استفاده می‌شد، در محوطه‌های ماقبل تاریخ کشف شده‌است: در غاری در بیستون، در ۴۸ کیلومتری شرق کرمانشاه و در تمتم، منطقه‌ای کوهستانی در غرب دریاچه ارومیه. در تل ابلیس، جنوب مرکزی ایران؛ و در گودین تپه زاگرس مرکزی. این نژاد به‌طور آزمایشی به عنوان خاستگاه «اسب مینیاتوری کاسپین» در نظر گرفته شده‌است که در حال حاضر گاهی در مازندران یافت می‌شود. بقایای قدیمی‌ترین اسب کاسپین در در سایت گوهرتپه در استان مازندران بین شهرهای نکا و بهشهر کشف شد که قدمت آن به اواخر عصر برنز تا اوائل عصر آهن (۳۴۰۰ پیش از میلاد) برمی‌گشت. اسب کاسپین، نامی که برگرفته از موقعیت جغرافیایی محل اولیه و جثه کوچک اسب است، اولین بار در آمل کشف شد و مورد توجه قرار گرفت. تا سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۳–۴۴) به نظر می‌رسید که این نژاد منقرض شده‌اند، تا این‌که در این سال لوئیز فیروز، همسر آمریکایی یکی از درباریان ایران با یک گله اسب وحشی در کوهستان البرز مواجه شد.
اسب خزر همان‌طور که از نامش پیداست بومی منطقه شمال ایران بوده و پراکندگی فعلی آن از بهشهر در نزدیکی ترکمن‌صحرا تا تالش در غرب دریای خزر است. نام «اسبچه خزری» هم برای اشاره به این اسب به کار رفته‌است، که البته امروزه معتقدند این نام اشتباه است، چون اسب کاسپین در هیبت یک اسب کامل است.

## کشف
بررسی برای تعیین تعداد تقریبی و دامنه اسب کاسپین در ژوئیه ۱۹۶۵ انجام شد و در اوت ۱۹۶۹ به نتیجه رسید. جدای از بررسی‌های نقطه‌ای جمعیت اسب‌ها در اکثر استان‌های فلات ایران، این بررسی منطقه توصیف شده در امتداد سواحل کاسپین را که در آن اسب‌های مینیاتوری قرار داشتند، پوشش داد. هرگونه بررسی جمعیت دامی استان‌های گیلان و مازندران باید حتماً مناطق چرای تابستانی را نیز شامل شود. بر اساس این بررسی تخمین زده شد که تقریباً پنجاه راس کوچک با ویژگی‌های مشخص «کاسپین» در سراسر ساحل دریای خزر وجود دارد که بیشترین غلظت آن حدود ۳۰ راس در یک مثلث ۳۴۰۰ کیلومتر مربعی بین آمل، بابل و کیاکلا است. با این حال، بقیه آنقدر پراکنده بودند که نتیجه‌گیری شد که عملاً غیرممکن است که هیچ‌یک از آنها کاملاً خالص در نظر گرفته شوند. تقریباً در اواسط راه در امتداد خزر در تقسیم استان‌های مازندران و گیلان، ساحل باریک می‌شود و کوه‌ها بر فراز دریا آویزان به نظر می‌رسد. هر چه به سمت غرب دورتر می‌شود، بارندگی فراوان‌تر می‌شود، با شالی‌زارهای برنج در ساحل و مزارع چای که از تپه‌های پلکانی به سمت ابرهای کم ارتفاع بالا می‌روند. در اینجا، جمعیت اسب‌ها عمدتاً از نوع اسب‌های مغول سنگین و نسبتاً درشت تشکیل شده‌است.

## اسب کاسپین در تاریخ
در جدیدترین اکتشافات محققان در مورد بقایای نژادهای قدیمی اسب‌ها مشخص شد که اسب کاسپین مشهور به اسب شاه یا اسب مازندرانی که قدیمی‌ترین نژاد اسب زنده است، از آنچه تاکنون تصور می‌شد قدیمی‌تر است. باستان‌شناسان مرکز مطالعات ایران باستان در گزارشی یافته‌های خود در سایت گوهرتپه در استان مازندران بین شهرهای نکا و بهشهر را مطرح کرده‌اند که در طول هشت سال تحقیقات خود در این سایت با بقایای کاسپین در گورستانی روبرو شدند که به اواخر عصر برنز تا اوائل عصر آهن (۳۴۰۰ پیش از میلاد) برمی‌گشت. اسب کاسپین یک نماد از وضعیت خانوادگی در ایران باستان بوده و به‌طور معمول به شاه‌ها و ملکه‌ها تعلق داشته‌است. از این اسب برای ارابه‌رانی در جنگ‌ها نیز استفاده می‌شد. از این رو عجیب نیست که این اسب در یک گورستان به خاک سپرده شده و نشانه اهمیت و قدر این اسب‌ها برای صاحبانشان بوده‌است. باستان‌شناسان موفق به کشف ساختارهای معماری باستانی بسیاری در کنار این گورها با شیوه‌های دفن متفاوت شده‌اند که نشانه حیات مستمر چند نسل متفاوت در این منطقه است.
در گذشته در گیلان و مازندران شغلی به نام چهارپاداری مرسوم بود که چهارپاداران با تعدادی اسب کاسپین که زبان به آنها گیله اسب یا اسب گیل یا اسب مازندرانی می‌گویند مسافرکشی و بارکشی می‌کردند و در بسیاری از اوقات نامه و مراسلات خصوصی را نیز به همراه می‌بردند و از این نژاد برای کشاورزی در مزارع و شالیزارها کمک گرفته می‌شد و رد پای گیلِ اسب در اشعار شعرای گیلان باقی مانده‌است.
شواهدی مربوط به وجود یک اسب سواری اولیه و همچنین اسبی که متفاوت با اسب‌های هند و اروپایی باشد در دست است. محققان سال‌ها از وجود نقش یک اسب کوچک روی حجاری‌ها در ایران آگاه بودند اما طراحان اغلب این‌طور تفسیر می‌کردند که حجاری اسب‌های کوچک به دلیل کمبود جا بوده‌است. در بعضی از موارد این امر ممکن است دلیلی برای به تصویر درآوردن اندازه‌های متفاوت باشد، همان‌طور که این روش گاهی برای تمیز موقعیت دو یا چند تصویر به کار می‌رفته‌است ولی به ندرت در یک حجاری در مورد تندیس‌ها یا حیوانات رزمی که دارای اندازه‌های کاملاً متفاوت هستند به کار گرفته شده‌است. تخت جمشید و دارابگرد نمونه‌هایی عالی از مورد آخر هستند. در حجاری‌های تخت جمشید اختلاف اندازه بین اسب نسایی و اسب‌های کوچک لیدیایی به ۸/۲۱ سانتی‌متر می‌رسد. با تطابق این مقدار با اندازه‌های طبیعی، اختلاف قد این دو اسب ۴۰ سانتی‌متر است. در حجاری‌های دارابگرد که از زمان ساسانیان به جا مانده نیز اختلاف بین اندازه این اسب‌ها در همین حد بوده‌است.
تصویر این اسب‌ها در نگاره‌های پلکان آپادانای تخت جمشید موجود است. در مهر داریوش بزرگ، در گنجینهٔ آمودریا در موزه بریتانیا و در نقش رستم و نقش شاپور اسب کوچکی مشاهده می‌شود که بنا بر مطالعات سنگواره‌شناسی بر روی بقایای اسکلت‌های یافت شده در اطراف همدان، همان اسب کاسپین است. این اسب مدتی در حالت انقراض قرار داشت، این نژاد اسب برای اولین بار بعد از مدت‌ها در سال ۴۴–۱۳۴۳ شمسی توسط خانم لوئیز فیروز و با انگیزه دستیابی به اسب‌های مناسب جهت آموزش سوارکاری و سواری آزاد به کودکان و نوجوانان در اطراف آمل به صورت تصادفی مورد شناسایی قرار گرفت. نامبرده به واسطه داشتن تحصیلات در علوم دامی و آشنایی با انواع نژادهای اسب، به سرعت به ویژگی‌های منحصر به فرد و ارزش‌های خاص این نژاد پی برد و بر اساس مطالعات و تحقیقات خود در طی مدت کوتاهی جوامع بین‌المللی پرورش اسب را مجاب به قبول این نوع اسب کوچک ایرانی به عنوان نژادی منحصر به فرد نمود.

## ویژگی‌ها
اسب کاسپین اسبی است سریع؛ سبک و چابک و با قابلیت پرش استثنایی. به لحاظ ظاهری، تناسب اندام یک اسب بزرگ را دارد و برخلاف بسیاری از اسبچه‌ها که دارای دست و پای کوتاه و تنه درشت هستند، اسبی مینیاتوری محسوب می‌شود و شناخت آن از روی تصویر به‌راحتی امکان‌پذیر نیست. این نژاد اسب شباهت بسیاری با اسب نژاد عرب دارد. این اسب دارای سری کوچک، چشم‌های درشت و برجسته، پیشانی کمی محدب و گوش‌های کوچک است. پوزهٔ این اسب کوچک و دارای منخرین باز است گردن اسب خزر دارای قوس است و تناسبی مناسب دارد. یال و دم پر پشت و زیبا، کمر کشیده و بدن باریک را از ویژگی‌های اسب کاسپین است و اندام حرکتی ظریف دارد و از استخوان‌بندی بسیار قوی و محکم برخوردار است. سم بسیار سفت و بیضی شکل است و نیاز به نعل‌بندی ندارد.
اسب کاسپین یک اسب است نه یک اسبچه و به همین دلیل تناسبات بدنی آن از نظر تناسب دست و پاها با بدن و سر می‌بایست مانند سایر نژادهای اسب باشد. (به عنوان مثال اسب نژاد تروبرد) کوتاه بودن دست و پاها یا عدم تناسب سر با بدن قابل قبول نیست.
به‌طور کلی به هنگام نگاه کردن به اسب کاسپین، باید این احساس به بیننده دست بدهد که انگار به یک «اسب» با تناسبات ممتاز؛ اما در مقیاس کوچک‌تر نگاه می‌کند.
استانداردهای فیزیکی اسب کاسپین که ذیلاً اشاره می‌گردد توسط انجمن بین‌المللی اسب خزر (ICS) تعیین شده‌است.
- چشم

اسب نژاد کاسپین دارای چشم‌هایی درشت و بادامی شکل، برجسته هستند، که موقعیت قرار گرفتن آن‌ها بر روی صورت اسب کاسپین به سمت پایین چهره تمایل دارد.
- منخرین (سوراخ بینی)

بزرگ، در عین حال ظریف بوده و موقعیت آن‌ها بر روی چهره به سوی پایینِ سرِ اسب متمایل است. منخرین از قابلیت باز شدن قابل توجهی به هنگام فعالیت بر خوردار است.
- گوش‌ها

اسب نژاد کاسپین دارای گوش‌هایی کوتاه است که به صورت هوشیار، شکیل، ظریف با فاصله از یکدیگر قرار گرفته‌اند. نوک گوش‌های اسب کاسپین اکثراً به سمت میانی تمایل دارند. (نوک گوش‌ها رو به یکدیگر هستند)
- سر و گردن

وقتی که از روبه‌رو به اسب نژاد کاسپین نگاه می‌کنیم این اسب دارای صورتی پهن بوده که استخوان‌های بالای پیشانی در فضای بین گوش‌ها (“قفاً یا محل قرار گرفتن استخوان‌های “آهیانه”) به شکل گنبدی و دارای یک قوس یکنواخت است (در بسیاری از اسب‌ها تیغهٔ اتصال استخوان‌های آهیانه شکل نمی‌گیرد یا باز باقی می‌ماند).
نحوهٔ اتصال استخوان پیشانی و بینی به یکدیگر با زاویه و شیبی مناسب است. استخوان‌های فک برجسته بوده و فاصله بین آن‌ها (فضای بین فکی) در محل اتصال به گلو از پهنای زیادی برخوردار است. سر به سمت پوزهٔ اسب کاسپین به منخرین‌های ظریف و مشخص ختم می‌شود. گردن اسب نژاد کاسپین کشیده و انعطاف‌پذیر بوده و از اتصال شکیلی در گلوگاه برخوردار است. اسب کاسپین فاقد تاج آهیانه‌ای در جمجمه خود است.
- کتف و جدوگاه

دارای کتف کشیده و شکیل بوده که نسبت به تنه به صورت مورب قرار گرفته؛ و از استخوان جدوگاه مشخص و خوبی برخوردار هستند. استخوان کتف در اسب کاسپین پهن‌تر از سایر نژادهای ایرانی بوده و بیشتر به استخوان کتف نشخوارکنندگان شبیه است.
- بدن

اسب نژاد کاسپین به‌طور مشخص دارای تنه باریک و کشیده بوده که از ارتفاع زیاد در ناحیه تنگ (محل بستن تنگ دور سینه) برخوردار است.
پهنای سینه (فضای بین دست‌ها در محل اتصال به تنه) با پهنای تنه متناسب است. کوچک بودن فضای بین دستها در مقایسه با تنه یا باریک بودن پهنای سینه (خارج شدن دست‌ها از یک نقطهٔ بدن) نامطلوب بوده و عیب محسوب می‌شود. پشت و کمر اسب کاسپین کوتاه بوده و دارای عضلات کپل متمایز است. پشت اسب کاسپین دارای فضای مناسب برای قرار گرفتن زین است.
شش مهره اولی سینه‌ای دارای تیغه پشتی درازتر نسبت به سایر نژادها هستند و به خاطر همین اختلاف، جدوگاه در اسب خزر بسیار بالاتر از کپل قرار می‌گیرد.
- کپل و ران

اسب نژاد کاسپین دارای کپل کشیده و مورب است. فاصله قابل توجهی بین زانو با رأس استخوان خرگوشی دارد.
- مفصل خرگوشی

به واسطه اینکه منشأ اسب‌های کاسپین از مناطق کوهستانی بوده‌است، مفصل خرگوشی اسب کاسپین دارای زاویه تندتری در مقایسه با اسب‌های دشت و مناطق هموار است.
- دست و پا

دست‌ها و پاهای اسب‌های کاسپین بلند و باریک بوده با استخوان‌بندی محکم و صاف؛ و مفصل مچ دست پهن. بوخولق (بخلق) دارای زاویه مناسب است – نه زیاد عمودی و نه زیاد خوابیده. استخوان‌های کف‌دستی و کف‌پایی اسب خزر نسبت به قد حیوان بلندتر و باریک‌تر است. استخوان‌های ساق بلندتر و باریک‌تر هستند.
سُم دست و پا هر دو بیضی شکل بوده، جنس کف و دیواره سم قوی است و جسم قورباغه‌ای سم اسب کاسپین کوچک است. این ویژگی سم تحت شرایط جغرافیایی ممکن است تغییر کند و شکل طبیعی آن برای تضمین تعادل نرمال و سلامت سم باید حفظ شود. از تغییر دادن سم با غیار دادن به‌صورت مصنوعی باید پرهیز شود. سم اسب خزر باریک و بیضی شکل و بیشتر شبیه به سم خر است تا شبیه سم اسب
- پوشش بدن

پوست اسب کاسپین نازک؛ ظریف و انعطاف‌پذیر است. پوشش بدن (مو) نرم و صاف است و پوشش تابستانی بدن اسب کاسپین اغلب براق و درخشان است. دارای پوشش زمستانی ضخیم است.
یال و دم پرپشت با موهای ظریف و نرم. یال اغلب صاف است (مانند اسب نژاد تاروبرد) که ممکن است بسیار بلند شود. به هنگام حرکت، دم را به‌صورت افراشته نگه می‌دارد. دست و پاهای اسب کاسپین فاقد رویش مو بر روی مچ بوده یا از موی کمی در این محل برخوردار است.
- رنگ

تمامی رنگ‌ها به‌جز رنگ ابلق (نوعی از پوشش بدن که نواحی و بخش‌های بزرگی از تنه اسب اشکالی متفاوت و متنوع از رنگ سفید را به خود می‌گیرد) در اسب کاسپین دیده می‌شود. اسب‌های خاکستری (نیله) تا قبل از تبدیل شدن به سفید ممکن است طیف وسیعی از رنگ‌های «سرخون» (آمیخته‌ای از پوشش موهای سفید با سایر رنگ‌ها = Roan) را به خود بگیرند. اسب خزر به رنگ‌های «سفید»، «سیاه»، «نیلی» یا «خاکستری»، «کرنگ» و «کهر» دیده می‌شود. در اسب‌های به رنگ سمند که مانند طلایی است، تنها موهای یال، دم و قسمت‌های پایینی دست و پا سیاه است، اما در نژاد اسب خزر تاکنون اسب «ابلق» مشاهده نشده‌است.
- قد

قد (ارتفاع در محل جدوگاه) اسب‌های کاسپین تحت تأثیر تغذیه و شرایط اقلیمی محل زیست آن‌ها قرار دارد. سرعت رشد اسب‌های کاسپین سریع بوده و با رسیدن به سن ۱۸ ماهگی عمده رشد خود را کرده‌اند. متوسط قد اسب کاسپین ۱۱۷ سانتی‌متر بوده و ترجیحاً باید قد آن‌ها از ۱۲۷ سانتی‌متر کمتر باشد.
- حرکت و قابلیت‌های کاری

از نظر نحوه حرکت اسب کاسپین به‌طور طبیعی در انواع گامهای یورتمه و چهار نعل دارای قابلیت حرکتی روان و نرم بوده. در حین یورتمه، اسب کاسپین دارای گام‌های موزون و نرم بوده؛ و دست و پاهای خود رو از زمین خیلی بلند نمی‌کند و استفاده از عضلات کتف در حین این گام مشهود است.
- خلق و خو

هوش و ذکاوت بالا، بسیار آرام و مطیع.
- تفاوت‌هایی در هموگلوبین خون اسب خزر مشاهده شده و آن را در طبقه‌بندی به عنوان صنعتی منحصر به نژاد اسب خزر قرار داده‌است.[نیازمند منبع]

## پراکندگی و حفاظت

### در ایران
نسل اسب کاسپین مدتی در خطر انقراض قرار داشت، اما در سال ۱۳۴۳ توسط لوئیز فیروز به صورت تصادفی در اطراف آمل با انگیزه آموزش سوارکاری به کودکان و نوجوانان شناسایی شد. پس از کشف اولین اسب کاسپین، ۳۰ رأس دیگر را در طول سه ماه جستجو در کوه‌های البرز واقع در جنوب دریای خزر پیدا کرد. وی پس از شنیدن دربارهٔ اسب‌های کوچک به کوه‌های البرز رفت به امید آن که با چند رأس از آن‌ها برای مرکز اسب سواری نوروزآباد که یک فرهنگستان اسب سواری در تهران و متعلق به وی بود، بازگردد. خانم فیروز در سفر اول خود سه اسب کاسپین پیدا کرد. در سفر بعد، او هفت اسب ماده و شش اسب نر با خود بازگرداند و بدین ترتیب پرورش اسب را آغاز کرد.
در دی ماه سال ۱۳۹۰ خورشیدی مجتمع نگهداری ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین در رشت توسط سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی ایران افتتاح شد. چهارمین اجلاس جهانی اسب کاسپین پس از آمریکا، انگلستان و سوئد در ایران در پنجاهمین سالگرد معرفی اسب کاسپین، در شهر رشت و استان گیلان خاستگاه اولیه این اسب از ۱۶ تا ۱۸ شهریور ۱۳۹۴ برگزار شد.

#### ثبت ملی اسب کاسپین در آمل
در ۱۲ آذر ۱۴۰۲ ثبت ملی اسب کاسپین در میراث فرهنگی ناملموس ایران در آمل صورت گرفت. آیین رونمایی و نکوداشت ثبت ملی اسب کاسپین پس از برگزاری مراسم و چند سخنرانی در محل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات آیت‌الله آملی، با نمایش اسب‌های کاسپین به سمت محل رونمایی از ثبت ادامه یافت. دراین آیین که کارن فیروز فرزند لوئیز فیروز آمریکایی‌الاصل که نخستین بار نژاد اسب کاسپین را در آمل شناسایی کرده بود، به همراه دبیر فدراسیون سوارکاری، انجمن‌های هویت بخشی اسب و بین‌المللی اسب کاسپین و علاقمندان حوزه میراث فرهنگی و سوارکاری حضور داشتندو در ادامه از تابلو ثبت میراث ناملموس اسب کاسپین در روستای کمدره از توابع بخش دشت‌سر شهرستان آمل رونمایی شد. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران درحاشیه این آیین اظهار کرد، ثبت اسب کاسپین به عنوان اثر ناملموس ملی که خاستگاه آن آمل است، نشان دهنده هویت بالای تاریخی، اصالت، ریشه وتاریخ این استان است. نایب رئیس انجمن بین‌المللی حفاظت از اسب کاسپین ایران، نیز از تشکیل کارگروهی برای تدوین پرونده ثبت اسب کاسپین در فهرست آثار میراث جهانی در یونسکو خبر داد. وی با اشاره به اینکه در حال حاضر ایران تنها کشوری هست که به دنبال ثبت جهانی اسب کاسپین در یونسکو است گفت که همه دنیا می‌دانند که خاستگاه اصلی نژاد اسب کاسپین در ایران و شمال کشور به خصوص شهر آمل است.

#### جشنواره ملی زیبایی اسب کاسپین
از سال ۱۳۸۰ وزارت جهاد کشاورزی همه ساله به‌طور منظم جشنواره ملی با عنوان زیبایی اسب کاسپین در شهرهای مختلف استان گیلان برگزار می‌کند.

#### پرورش در آمل
نایب رئیس انجمن بین‌المللی حفاظت از اسب کاسپین، با عنوان اینکه آمل به عنوان قطب و خاستگاه مهم اسب کاسپین مطرح است، پرورش آن در حواشی جنگل‌های هیرکانی آمل در حال فراگیر شدن است. در راستای ثبت ملی اسب کاسپین، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آمل اقدامات لازم را در این راستا انجام داده‌است.

#### کورس بهاره پیربازار رشت
تنها و اولین پیست رسمی سوارکاری گیلان در منطقه پیربازار در حومه رشت از دیرباز به عنوان اولین و تنها کورس اسب گیل (کاسپین) همه ساله برگزار می‌شود.

### سایر کشورها
در سال ۱۳۴۵ با ورود نخستین اسب کاسپین به ایالت ویرجینیای آمریکا حرکت گسترش نژاد اسب کاسپین به دیگر نقاط جهان آغاز شده‌است. چهار رأس در سال ۱۳۴۹ به جزایر برمودا انتقال داده شد و سال ۱۳۵۰ دو رأس از طریق انگلستان به مجارستان منتقل شده‌است. تعدادی اسب کاسپین به استرالیا در سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۴ منتقل شده و در سال ۱۳۵۷ نخستین اسب کاسپین وارد کشور نیوزیلند شده‌است. هفت رأس در سال ۱۳۷۲ از طریق روسیه به کشور انگلستان صادر شده‌است و در سال ۱۳۷۳ دو رأس وارد بلژیک شده و در سال ۱۳۷۴ تعدادی اسب کاسپین از انگلستان به آمریکا صادر شده‌است.

#### اسب کاسپین در انگلستان
علاقهٔ خاندان سلطنتی انگلستان به این نژاد منجر به تأسیس انجمن سلطنتی اسب کاسپین شد و به این ترتیب پرورش این نژاد در خارج از ایران نیز صورت گرفت. کشور انگلستان ۷۰۰ نمونه اسب کاسپین دارد که حدود ۴۰ سال قبل آن‌ها را از ایران بردند و در آنجا اقدام به پرورش آن کردند. اجداد کلیه اسب‌های شرقی اسب کاسپین است و به رغم این‌که اسب کاسپین نژاد بومی این منطقه است در کل استان گیلان تنها ۶۰ رأس از این نژاد شناسایی شده‌است. از آنجایی که این اسب قابلیت فراوانی در سوارکاری و پرش استثنایی دارد مورد توجه محافل اقتصادی و ورزشی دنیا قرار گرفته‌است. نژاد ترکیبی این اسب نیز با نام (English-caspian horse) در انگلستان به ثبت رسیده‌است و آن‌ها به نحوی سعی کردند مالکیت معنوی و مادی آن را در اختیار بگیرند. اکنون این اسب در کشورهای نیوزیلند، ژاپن و فرانسه نیز وجود دارد و این کشورها توانسته‌اند انجمن بین‌المللی اسب کاسپین را ثبت کنند.

title: اسب کاسپین

wikitext:
{{Infobox horse
|name= اسب کاسپین
|altname=
|image= Caspian Stallion (caspians are considered horses, not ponies).jpg
|nickname=
|features = Small horse breed founded in 1965 from stock believed to be of ancient origins; now bred in several other countries
|country= [[ایران]] و نواحی اطراف
|group= Breed Standard
|std1=https://www.caspian.horse/s/CHBA-Breed-Standards.pdf
}}

'''اسب کاسپین''' {{انگلیسی|Caspian horse}}، '''اسبچه خزر'''، '''اسب مازندرانی'''، '''اسب گیلان'''، '''گیل اسب'''<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://isna.ir/fa/news/91070402659 |عنوان=نژاد اسپان گیل در معرض نابودی | ناشر =خبرگزاری ایسنا |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref> یا '''اسب شاه'''<ref name="isna.ir">{{یادکرد وب
|عنوان=بقایای قدیمی‌ترین اسب کاسپین در ایران کشف شد. در جدیدترین اکتشافات محققان در مورد بقایای نژادهای قدیمی اسب‌ها مشخص شد که «اسب کاسپین»، مشهور به «اسب شاه» یا «اسب مازندرانی» که قدیمی‌ترین نژاد اسب زنده است، از آنچه تاکنون تصور می‌شد قدیمی‌تر است.
|نشانی= https://www.isna.ir/news/9002-09550/بقایای-قدیمی-ترین-اسب-کاسپین-در-ایران-کشف-شد
|ناشر=ایسنا
}}</ref> با قدمت بیش از ۵ هزار سال یکی از قدیمی‌ترین [[نژادهای اسب]] موجود در جهان است که تا سال ۱۳۴۵ منحصراً در [[ایران]] وجود داشت.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13950118001344 |عنوان=انتقال ۵۰ رأس اسب کاسپین به مجتمع نگه‌داری اسب کاسپین | ناشر =خبرگزاری فارس |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/2000847874/ |عنوان=مراسم رونمایی از مجتمع نگهداری ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین |ناشر=خبرگزاری ایرنا |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180322015203/http://www.irna.ir/fa/News/2000847874 |archivedate=۲۲ مارس ۲۰۱۸ |dead-url=yes}}</ref> نام رسمی این اسب در ایران بنابر اعلام [[وزارت جهاد کشاورزی|وزارت جهاد کشاورزی ایران]] مطابق با نام بومی و بین‌المللی، اسب کاسپین است.<ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/6/68/Caspian-horse-iran-id.jpg</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://gilan.areo.ir/HomePage.aspx?TabID=15237&Site=gilan.areo&Lang=fa-IR |عنوان=اسب کاسپین |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160507083742/http://gilan.areo.ir/HomePage.aspx?TabID=15237&Site=gilan.areo&Lang=fa-IR |archivedate=۷ مه ۲۰۱۶ |dead-url=yes}}</ref><ref name="farsnews.ir">{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13901001000420 |عنوان=برای نخستین بار مجتمع نگهداری اسب کاسپین در گیلان راه‌اندازی شد | ناشر =خبرگزاری فارس |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref> اسب‌هایی وجود داشتند که نزدیک به (و همچنین اجداد) اسب‌های اهلی امروزی در منطقه معتدل اوراسیا در دوره پلیستوسن زندگی می‌کردند. در ایران، بقایای اسکلت یک نژاد بومی با جثه کوچک، که ظاهراً به عنوان غذا استفاده می‌شد، در محوطه‌های ماقبل تاریخ کشف شده‌است: در غاری در بیستون، در ۴۸ کیلومتری شرق کرمانشاه و در تمتم، منطقه‌ای کوهستانی در غرب [[دریاچه ارومیه]]. در تل ابلیس، جنوب مرکزی ایران؛ و در گودین تپه زاگرس مرکزی. این نژاد به‌طور آزمایشی به عنوان خاستگاه «اسب مینیاتوری کاسپین» در نظر گرفته شده‌است که در حال حاضر گاهی در [[استان مازندران|مازندران]] یافت می‌شود.<ref>[https://iranicaonline.org/articles/asb-pre-islamic-iran   There were horses closely related to (and also the progenitors of) present-day domesticated horses living in temperate Eurasia in the Pleistocene. In Iran, skeletal remains of a native breed of small size, used evidently as food, have been discovered in prehistoric sites: in a cave at Behistun (Bīsotūn), 48 km east of Kermānšāh, and in Tamtama, a mountainous area west of Lake Urmia. in Tel-i Iblis, south-central Iran; and in Godin Tepe, central Zagros. This breed has tentatively been considered as the origin of “the Caspian miniature horse” now occasionally found in Māzandarān], (A. Sh. Shahbazi)
Originally Published: December 15, 1987
Last Updated: August 16, 2011 , “ASB i. In Pre-Islamic Iran,” Encyclopædia Iranica, online edition</ref> بقایای قدیمی‌ترین اسب کاسپین در در سایت [[گوهرتپه]] در [[استان مازندران]] بین شهرهای [[نکا]] و [[بهشهر]] کشف شد که قدمت آن به اواخر عصر برنز تا اوائل عصر آهن (۳۴۰۰ پیش از میلاد) برمی‌گشت.<ref name="ReferenceA">{{یادکرد وب |عنوان=بقایای قدیمی‌ترین اسب کاسپین در ایران کشف شد |نشانی=https://www.isna.ir/news/9002-09550/بقاياي-قديمي-ترين-اسب-كاسپين-در-ايران-كشف-شد |وبگاه=ایسنا |تاریخ بازبینی=17 مه 2023}}</ref> اسب کاسپین، نامی که برگرفته از موقعیت جغرافیایی محل اولیه و جثه کوچک اسب است، اولین بار در [[آمل]] کشف شد و مورد توجه قرار گرفت.<ref>[https://www.caspian.org/docs/ics/The-Caspian-Miniature-Horse-of-Iran.pdf The Caspian Miniature Horse of Iran  by Louise Firouz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517075008/https://www.caspian.org/docs/ics/The-Caspian-Miniature-Horse-of-Iran.pdf |date=۱۷ مه ۲۰۲۳}},
  “” Caspian Horse Society of the Americas</ref> تا سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۳–۴۴) به نظر می‌رسید که این نژاد منقرض شده‌اند، تا این‌که در این سال [[لوئیز فیروز]]، همسر آمریکایی یکی از درباریان ایران با یک گله اسب وحشی در کوهستان البرز مواجه شد.<ref name="ReferenceA"/>
اسب خزر همان‌طور که از نامش پیداست بومی منطقه [[شمال ایران]] بوده و پراکندگی فعلی آن از [[شهرستان بهشهر|بهشهر]] در نزدیکی [[ترکمن‌صحرا]] تا [[شهرستان تالش|تالش]] در غرب [[دریای خزر]] است.<ref>{{یادکرد وب
|عنوان=به علت بی‌توجهی اسب خزر در معرض انقراض قرار دارد
|نشانی= https://www.tabnak.ir/fa/news/136001/اسب-خزر-در-معرض-انقراض-قرار-دارد
|ناشر=تابناک
}}</ref><ref>{{یادکرد وب
|عنوان=اسب خزر در معرض انقراض قرار دارد
|نشانی= http://jamejamonline.ir/online/670810695536575942
|ناشر=جام جم آنلاین
}}</ref> نام «اسبچه خزری» هم برای اشاره به این اسب به کار رفته‌است، که البته امروزه معتقدند این نام اشتباه است، چون اسب کاسپین در هیبت یک اسب کامل است.<ref>https://www.irna.ir/amp/84513373/</ref>
[[پرونده:Caspian-horse-iran-id.jpg|بندانگشتی|چپ|سربرگ شناسنامه رسمی اسب کاسپین مشخص کننده نام رسمی فارسی در ایران]]

== کشف ==
بررسی برای تعیین تعداد تقریبی و دامنه اسب کاسپین در ژوئیه ۱۹۶۵ انجام شد و در اوت ۱۹۶۹ به نتیجه رسید. جدای از بررسی‌های نقطه‌ای جمعیت اسب‌ها در اکثر استان‌های فلات ایران، این بررسی منطقه توصیف شده در امتداد سواحل کاسپین را که در آن اسب‌های مینیاتوری قرار داشتند، پوشش داد. هرگونه بررسی جمعیت دامی استان‌های [[استان گیلان|گیلان]] و [[استان مازندران|مازندران]] باید حتماً مناطق چرای تابستانی را نیز شامل شود. بر اساس این بررسی تخمین زده شد که تقریباً پنجاه راس کوچک با ویژگی‌های مشخص «کاسپین» در سراسر ساحل دریای خزر وجود دارد که بیشترین غلظت آن حدود ۳۰ راس در یک مثلث ۳۴۰۰ کیلومتر مربعی بین [[آمل]]، [[بابل]] و [[کیاکلا]] است. با این حال، بقیه آنقدر پراکنده بودند که نتیجه‌گیری شد که عملاً غیرممکن است که هیچ‌یک از آنها کاملاً خالص در نظر گرفته شوند. تقریباً در اواسط راه در امتداد خزر در تقسیم استان‌های مازندران و گیلان، ساحل باریک می‌شود و کوه‌ها بر فراز دریا آویزان به نظر می‌رسد. هر چه به سمت غرب دورتر می‌شود، بارندگی فراوان‌تر می‌شود، با شالی‌زارهای برنج در ساحل و مزارع چای که از تپه‌های پلکانی به سمت ابرهای کم ارتفاع بالا می‌روند. در اینجا، جمعیت اسب‌ها عمدتاً از نوع اسب‌های مغول سنگین و نسبتاً درشت تشکیل شده‌است.<ref>[https://books.google.com/books/about/The_Caspian_Miniature_Horse_of_Iran.html?id=IN9CAAAAIAAJ&redir_esc=y The Caspian Miniature Horse of Iran], Louise Firouz. , “” books.google.com</ref><ref>[https://www.caspian.org/docs/ics/The-Caspian-Miniature-Horse-of-Iran.pdf The Caspian Miniature Horse of Iran  by Louise Firouz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230517075008/https://www.caspian.org/docs/ics/The-Caspian-Miniature-Horse-of-Iran.pdf |date=۱۷ مه ۲۰۲۳}},
  “” Caspian Horse Society of the Americas</ref>

== اسب کاسپین در تاریخ ==
در جدیدترین اکتشافات محققان در مورد بقایای نژادهای قدیمی اسب‌ها مشخص شد که '''اسب کاسپین''' مشهور به '''اسب شاه''' یا '''اسب مازندرانی''' که قدیمی‌ترین نژاد اسب زنده است، از آنچه تاکنون تصور می‌شد قدیمی‌تر است. باستان‌شناسان مرکز مطالعات ایران باستان در گزارشی یافته‌های خود در سایت [[گوهرتپه]] در [[استان مازندران]] بین شهرهای [[نکا]] و [[بهشهر]] را مطرح کرده‌اند که در طول هشت سال تحقیقات خود در این سایت با بقایای کاسپین در گورستانی روبرو شدند که به اواخر [[عصر برنز]] تا اوائل [[عصر آهن]] (۳۴۰۰ پیش از میلاد) برمی‌گشت. اسب کاسپین یک نماد از وضعیت خانوادگی در [[ایران باستان]] بوده و به‌طور معمول به شاه‌ها و ملکه‌ها تعلق داشته‌است. از این اسب برای [[ارابه‌رانی]] در جنگ‌ها نیز استفاده می‌شد. از این رو عجیب نیست که این اسب در یک [[گورستان]] به خاک سپرده شده و نشانه اهمیت و قدر این اسب‌ها برای صاحبانشان بوده‌است. باستان‌شناسان موفق به کشف ساختارهای معماری باستانی بسیاری در کنار این گورها با شیوه‌های دفن متفاوت شده‌اند که نشانه حیات مستمر چند نسل متفاوت در این منطقه است.<ref name="isna.ir"/>
در گذشته در [[گیلان]] و [[مازندران]] شغلی به نام چهارپاداری مرسوم بود که چهارپاداران با تعدادی اسب کاسپین که زبان به آنها گیله اسب یا اسب گیل یا اسب مازندرانی می‌گویند مسافرکشی و بارکشی می‌کردند و در بسیاری از اوقات نامه و مراسلات خصوصی را نیز به همراه می‌بردند و از این نژاد برای کشاورزی در مزارع و [[شالیزار]]ها کمک گرفته می‌شد و رد پای گیلِ اسب در اشعار شعرای گیلان باقی مانده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://isna.ir/fa/news/91070402659 |عنوان=اسب گیل در معرض نابودی | ناشر =خبرگزاری ایسنا |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://jamejamonline.ir/online/671376829307622598/ |عنوان=پیشتر در گیلان، شغلی به نام چهارپاداری مرسوم بود | ناشر =جام جم آنلاین |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

شواهدی مربوط به وجود یک اسب سواری اولیه و همچنین اسبی که متفاوت با اسب‌های [[هند]] و [[اروپا]]یی باشد در دست است. [[محقق]]ان سال‌ها از وجود نقش یک اسب کوچک روی [[سنگ‌تراشی|حجاری‌ها]] در ایران آگاه بودند اما طراحان اغلب این‌طور تفسیر می‌کردند که حجاری اسب‌های کوچک به دلیل کمبود جا بوده‌است. در بعضی از موارد این امر ممکن است دلیلی برای به تصویر درآوردن اندازه‌های متفاوت باشد، همان‌طور که این روش گاهی برای تمیز موقعیت دو یا چند [[تصویر]] به کار می‌رفته‌است ولی به ندرت در یک حجاری در مورد [[تندیس]]ها یا [[حیوان]]ات رزمی که دارای اندازه‌های کاملاً متفاوت هستند به کار گرفته شده‌است. [[تخت جمشید]] و [[دارابگرد]] نمونه‌هایی عالی از مورد آخر هستند. در حجاری‌های تخت جمشید اختلاف اندازه بین [[اسب نسایی]] و اسب‌های کوچک لیدیایی به ۸/۲۱ [[سانتی‌متر]] می‌رسد. با تطابق این مقدار با اندازه‌های طبیعی، اختلاف قد این دو اسب ۴۰ سانتی‌متر است. در حجاری‌های دارابگرد که از زمان [[ساسانیان]] به جا مانده نیز اختلاف بین اندازه این اسب‌ها در همین حد بوده‌است.

تصویر این اسب‌ها در نگاره‌های پلکان آپادانای تخت جمشید موجود است. در مهر [[داریوش بزرگ]]، در گنجینهٔ آمودریا در [[موزه بریتانیا]] و در [[نقش رستم]] و [[نقش شاپور]] اسب کوچکی مشاهده می‌شود که بنا بر مطالعات [[سنگواره‌شناسی]] بر روی بقایای اسکلت‌های یافت شده در اطراف [[همدان]]، همان اسب کاسپین است. این اسب مدتی در حالت [[انقراض]] قرار داشت، این نژاد اسب برای اولین بار بعد از مدت‌ها در سال ۴۴–۱۳۴۳ شمسی توسط خانم [[لوئیز فیروز]] و با انگیزه دستیابی به اسب‌های مناسب جهت آموزش [[سوارکاری]] و سواری آزاد به [[کودک]]ان و [[نوجوان]]ان در اطراف [[آمل]] به صورت تصادفی مورد شناسایی قرار گرفت. نامبرده به واسطه داشتن [[سواد|تحصیلات]] در [[علوم دامی]] و آشنایی با انواع [[نژاد (زیست‌شناسی)|نژاد]]های اسب، به سرعت به ویژگی‌های منحصر به فرد و ارزش‌های خاص این نژاد پی برد و بر اساس مطالعات و تحقیقات خود در طی مدت کوتاهی جوامع بین‌المللی پرورش اسب را مجاب به قبول این نوع اسب کوچک [[ایران]]ی به عنوان نژادی منحصر به فرد نمود.{{مدرک|date=آوریل ۲۰۲۳}}

== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:BGD_Ranch's_Caspians.jpg|چپ|بندانگشتی|250x250پیکسل|اسب کاسپین]]
اسب کاسپین اسبی است سریع؛ سبک و چابک و با قابلیت پرش استثنایی. به لحاظ ظاهری، تناسب اندام یک اسب بزرگ را دارد و برخلاف بسیاری از اسبچه‌ها که دارای دست و پای کوتاه و تنه درشت هستند، اسبی مینیاتوری محسوب می‌شود و شناخت آن از روی تصویر به‌راحتی امکان‌پذیر نیست. این نژاد اسب شباهت بسیاری با [[اسب عربی|اسب نژاد عرب]] دارد. این اسب دارای سری کوچک، چشم‌های درشت و برجسته، پیشانی کمی محدب و گوش‌های کوچک است. [[پوزه|پوزهٔ]] این اسب کوچک و دارای منخرین باز است گردن اسب خزر دارای قوس است و تناسبی مناسب دارد. یال و دم پر پشت و زیبا، کمر کشیده و بدن باریک را از ویژگی‌های اسب کاسپین است و اندام حرکتی ظریف دارد و از استخوان‌بندی بسیار قوی و محکم برخوردار است. سم بسیار سفت و بیضی شکل است و نیاز به نعل‌بندی ندارد.

اسب کاسپین یک [[اسب]] است نه یک [[اسبچه]] و به همین دلیل تناسبات بدنی آن از نظر تناسب دست و پاها با بدن و سر می‌بایست مانند سایر نژادهای اسب باشد. (به عنوان مثال اسب نژاد تروبرد) کوتاه بودن دست و پاها یا عدم تناسب سر با بدن قابل قبول نیست.

به‌طور کلی به هنگام نگاه کردن به اسب کاسپین، باید این احساس به بیننده دست بدهد که انگار به یک «اسب» با تناسبات ممتاز؛ اما در مقیاس کوچک‌تر نگاه می‌کند.

استانداردهای فیزیکی اسب کاسپین که ذیلاً اشاره می‌گردد توسط انجمن بین‌المللی اسب خزر (ICS) تعیین شده‌است.
* چشم

اسب نژاد کاسپین دارای چشم‌هایی درشت و بادامی شکل، برجسته هستند، که موقعیت قرار گرفتن آن‌ها بر روی صورت اسب کاسپین به سمت پایین چهره تمایل دارد.
* منخرین ([[سوراخ بینی]])
بزرگ، در عین حال ظریف بوده و موقعیت آن‌ها بر روی چهره به سوی پایینِ سرِ اسب متمایل است. منخرین از قابلیت باز شدن قابل توجهی به هنگام فعالیت بر خوردار است.
* گوش‌ها
اسب نژاد کاسپین دارای [[گوش|گوش‌هایی]] کوتاه است که به صورت هوشیار، شکیل، ظریف با فاصله از یکدیگر قرار گرفته‌اند. نوک گوش‌های اسب کاسپین اکثراً به سمت میانی تمایل دارند. (نوک گوش‌ها رو به یکدیگر هستند)
* سر و گردن
وقتی که از روبه‌رو به اسب نژاد کاسپین نگاه می‌کنیم این اسب دارای صورتی پهن بوده که استخوان‌های بالای پیشانی در فضای بین گوش‌ها (“قفاً یا محل قرار گرفتن استخوان‌های “آهیانه”) به شکل گنبدی و دارای یک قوس یکنواخت است (در بسیاری از اسب‌ها تیغهٔ اتصال استخوان‌های آهیانه شکل نمی‌گیرد یا باز باقی می‌ماند).

نحوهٔ اتصال [[استخوان پیشانی]] و بینی به یکدیگر با زاویه و شیبی مناسب است. استخوان‌های فک برجسته بوده و فاصله بین آن‌ها (فضای بین فکی) در محل اتصال به گلو از پهنای زیادی برخوردار است. سر به سمت [[پوزه|پوزهٔ]] اسب کاسپین به منخرین‌های ظریف و مشخص ختم می‌شود. گردن اسب نژاد کاسپین کشیده و انعطاف‌پذیر بوده و از اتصال شکیلی در گلوگاه برخوردار است. اسب کاسپین فاقد [[تاج آهیانه‌ای]] در [[جمجمه]] خود است.{{مدرک}}
* کتف و جدوگاه
دارای کتف کشیده و شکیل بوده که نسبت به تنه به صورت مورب قرار گرفته؛ و از استخوان [[جدوگاه]] مشخص و خوبی برخوردار هستند. استخوان [[کتف]] در اسب کاسپین پهن‌تر از سایر نژادهای ایرانی بوده و بیشتر به استخوان کتف [[نشخوارکنندگان]] شبیه است.
* بدن
اسب نژاد کاسپین به‌طور مشخص دارای تنه باریک و کشیده بوده که از ارتفاع زیاد در ناحیه تنگ (محل بستن تنگ دور سینه) برخوردار است.

پهنای سینه (فضای بین دست‌ها در محل اتصال به تنه) با پهنای تنه متناسب است. کوچک بودن فضای بین دستها در مقایسه با تنه یا باریک بودن پهنای سینه (خارج شدن دست‌ها از یک نقطهٔ بدن) نامطلوب بوده و عیب محسوب می‌شود. پشت و کمر اسب کاسپین کوتاه بوده و دارای عضلات کپل متمایز است. پشت اسب کاسپین دارای فضای مناسب برای قرار گرفتن [[زین]] است.

شش [[ستون مهره‌ها|مهره]] اولی سینه‌ای دارای تیغه پشتی درازتر نسبت به سایر نژادها هستند و به خاطر همین اختلاف، جدوگاه در اسب خزر بسیار بالاتر از [[کپل]] قرار می‌گیرد.
* کپل و ران
اسب نژاد کاسپین دارای کپل کشیده و مورب است. فاصله قابل توجهی بین زانو با رأس استخوان خرگوشی دارد.
* مفصل خرگوشی
به واسطه اینکه منشأ اسب‌های کاسپین از مناطق کوهستانی بوده‌است، مفصل خرگوشی اسب کاسپین دارای زاویه تندتری در مقایسه با اسب‌های دشت و مناطق هموار است.
* دست و پا
دست‌ها و پاهای اسب‌های کاسپین بلند و باریک بوده با [[استخوان‌بندی]] محکم و صاف؛ و مفصل مچ دست پهن. بوخولق (بخلق) دارای زاویه مناسب است – نه زیاد عمودی و نه زیاد خوابیده. [[استخوان کف‌دستی|استخوان‌های کف‌دستی]] و [[استخوان‌های کف پا|کف‌پایی]] اسب خزر نسبت به قد حیوان بلندتر و باریک‌تر است. استخوان‌های ساق بلندتر و باریک‌تر هستند.

[[سم (جانوران)|سُم]] دست و پا هر دو بیضی شکل بوده، جنس کف و دیواره سم قوی است و جسم قورباغه‌ای سم اسب کاسپین کوچک است. این ویژگی سم تحت شرایط جغرافیایی ممکن است تغییر کند و شکل طبیعی آن برای تضمین تعادل نرمال و سلامت سم باید حفظ شود. از تغییر دادن سم با غیار دادن به‌صورت مصنوعی باید پرهیز شود. سم اسب خزر باریک و بیضی شکل و بیشتر شبیه به سم [[خر]] است تا شبیه سم [[اسب]]
* پوشش بدن
پوست اسب کاسپین نازک؛ ظریف و انعطاف‌پذیر است. پوشش بدن ([[مو]]) نرم و صاف است و پوشش تابستانی بدن اسب کاسپین اغلب براق و درخشان است. دارای پوشش زمستانی ضخیم است.

[[یال (اسب)|یال]] و [[دم (عضو)|دم]] پرپشت با موهای ظریف و نرم. یال اغلب صاف است (مانند اسب نژاد تاروبرد) که ممکن است بسیار بلند شود. به هنگام حرکت، دم را به‌صورت افراشته نگه می‌دارد. دست و پاهای اسب کاسپین فاقد رویش مو بر روی مچ بوده یا از موی کمی در این محل برخوردار است.
* رنگ
تمامی رنگ‌ها به‌جز رنگ ابلق (نوعی از پوشش بدن که نواحی و بخش‌های بزرگی از تنه اسب اشکالی متفاوت و متنوع از رنگ سفید را به خود می‌گیرد) در اسب کاسپین دیده می‌شود. اسب‌های خاکستری (نیله) تا قبل از تبدیل شدن به سفید ممکن است طیف وسیعی از رنگ‌های «سرخون» (آمیخته‌ای از پوشش موهای سفید با سایر رنگ‌ها = Roan) را به خود بگیرند. اسب خزر به رنگ‌های «سفید»، «سیاه»، «نیلی» یا «خاکستری»، «کرنگ» و «کهر» دیده می‌شود. در اسب‌های به رنگ سمند که مانند طلایی است، تنها موهای یال، دم و قسمت‌های پایینی دست و پا سیاه است، اما در نژاد اسب خزر تاکنون اسب «ابلق» مشاهده نشده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=مجتمع نگه‌داری و تحقیقات اسپ کاسپین در رشت|نشانی=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13950302000314|عنوان=تولید دانش فنی حفظ ذخایر ژنتیک اسپ کاسپین در گیلان|ناشر=خبرگزاری فارس|تاریخ=|تاریخ بازبینی=}}</ref>
* قد
قد (ارتفاع در محل جدوگاه) اسب‌های کاسپین تحت تأثیر تغذیه و شرایط اقلیمی محل زیست آن‌ها قرار دارد. سرعت رشد اسب‌های کاسپین سریع بوده و با رسیدن به سن ۱۸ ماهگی عمده رشد خود را کرده‌اند. متوسط قد اسب کاسپین ۱۱۷ سانتی‌متر بوده و ترجیحاً باید قد آن‌ها از ۱۲۷ سانتی‌متر کمتر باشد.
* حرکت و قابلیت‌های کاری
از نظر نحوه حرکت اسب کاسپین به‌طور طبیعی در انواع گامهای [[یورتمه]] و [[تاخت اسب|چهار نعل]] دارای قابلیت حرکتی روان و نرم بوده. در حین یورتمه، اسب کاسپین دارای گام‌های موزون و نرم بوده؛ و دست و پاهای خود رو از زمین خیلی بلند نمی‌کند و استفاده از عضلات کتف در حین این گام مشهود است.
* خلق و خو
هوش و ذکاوت بالا، بسیار آرام و مطیع.
* تفاوت‌هایی در هموگلوبین خون اسب خزر مشاهده شده و آن را در طبقه‌بندی به عنوان صنعتی منحصر به نژاد اسب خزر قرار داده‌است.{{مدرک}}

== پراکندگی و حفاظت ==
=== در ایران ===
نسل اسب کاسپین مدتی در خطر انقراض قرار داشت، اما در سال ۱۳۴۳ توسط [[لوئیز فیروز]] به صورت تصادفی در اطراف [[آمل]] با انگیزه آموزش سوارکاری به کودکان و نوجوانان شناسایی شد. پس از کشف اولین اسب کاسپین، ۳۰ رأس دیگر را در طول سه ماه جستجو در [[البرز|کوه‌های البرز]] واقع در جنوب دریای خزر پیدا کرد. وی پس از شنیدن دربارهٔ اسب‌های کوچک به کوه‌های البرز رفت به امید آن که با چند رأس از آن‌ها برای مرکز اسب سواری نوروزآباد که یک فرهنگستان اسب سواری در تهران و متعلق به وی بود، بازگردد. خانم فیروز در سفر اول خود سه اسب کاسپین پیدا کرد. در سفر بعد، او هفت اسب ماده و شش اسب نر با خود بازگرداند و بدین ترتیب پرورش اسب را آغاز کرد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://fararu.com/fa/news/12011/ |عنوان=خانم لوییز فیروز در سن 74 سالگی در گذشت | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

در دی ماه سال ۱۳۹۰ خورشیدی مجتمع نگهداری ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین در [[رشت]] توسط سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج [[وزارت جهاد کشاورزی ایران]] افتتاح شد.<ref name="farsnews.ir"/><ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/2000847874/ |عنوان=معاون پژوهشی سازمان تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی:تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی، پشتیبان خودکفایی در کشور محسوب می‌شوند |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180322015203/http://www.irna.ir/fa/News/2000847874 |archivedate=۲۲ مارس ۲۰۱۸ |dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://gilan.areo.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=3755&Site=gilan.areo&ItemID=57113&mid=25585&wVersion=Staging&lang=fa-IR |عنوان=مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160507090917/http://gilan.areo.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=3755&Site=gilan.areo&ItemID=57113&mid=25585&wVersion=Staging&lang=fa-IR |archivedate=۷ مه ۲۰۱۶ |dead-url=yes}}</ref> چهارمین اجلاس جهانی اسب کاسپین پس از آمریکا، انگلستان و سوئد در ایران در پنجاهمین سالگرد معرفی اسب کاسپین، در شهر رشت و استان گیلان خاستگاه اولیه این اسب از ۱۶ تا ۱۸ شهریور ۱۳۹۴ برگزار شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://isna.ir/fa/news/94061509491 |عنوان=برگزاری میزبانی چهارمین اجلاس جهانی اسب کاسپین در گیلان | ناشر =خبرگزاری ایسنا |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

==== ثبت ملی اسب کاسپین در آمل ====
در ۱۲ آذر ۱۴۰۲ ثبت ملی اسب کاسپین در [[میراث فرهنگی ناملموس]] ایران در آمل صورت گرفت. آیین رونمایی و نکوداشت ثبت ملی اسب کاسپین پس از برگزاری مراسم و چند سخنرانی در محل [[دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات آیت‌الله آملی]]، با نمایش اسب‌های کاسپین به سمت محل رونمایی از ثبت ادامه یافت. دراین آیین که کارن فیروز فرزند لوئیز فیروز آمریکایی‌الاصل که نخستین بار نژاد اسب کاسپین را در [[آمل]] شناسایی کرده بود، به همراه دبیر فدراسیون سوارکاری، انجمن‌های هویت بخشی اسب و بین‌المللی اسب کاسپین و علاقمندان حوزه میراث فرهنگی و سوارکاری حضور داشتندو در ادامه از تابلو ثبت میراث ناملموس اسب کاسپین در روستای کمدره از توابع [[بخش دشت‌سر]] شهرستان آمل رونمایی شد. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران درحاشیه این آیین اظهار کرد، ثبت اسب کاسپین به عنوان اثر ناملموس ملی که خاستگاه آن آمل است، نشان دهنده هویت بالای تاریخی، اصالت، ریشه وتاریخ این استان است. نایب رئیس انجمن بین‌المللی حفاظت از اسب کاسپین ایران، نیز از تشکیل کارگروهی برای تدوین پرونده ثبت اسب کاسپین در فهرست آثار میراث جهانی در [[یونسکو]] خبر داد. وی با اشاره به اینکه در حال حاضر ایران تنها کشوری هست که به دنبال ثبت جهانی اسب کاسپین در یونسکو است گفت که همه دنیا می‌دانند که خاستگاه اصلی نژاد اسب کاسپین در ایران و شمال کشور به خصوص شهر آمل است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اسبچه خزری از پستو تا ملی شدن|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402091208019/اسبچه-خزری-از-پستو-تا-ملی-شدن|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-12-03|بازبینی=2024-01-28|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=آمل، خاستگاه اصلی اسب کاسپین است|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/4077302/آمل-خاستگاه-اصلی-اسب-کاسپین-است|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۲/۰۹/۱۲–۱۵:۵۵|بازبینی=2024-01-28|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/news/85310084/اسب-کاسپین-ثبت-ملی-ثبت-شد|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2024-01-28}}</ref>

==== جشنواره ملی زیبایی اسب کاسپین ====
از سال ۱۳۸۰ وزارت جهاد کشاورزی همه ساله به‌طور منظم جشنواره ملی با عنوان ''زیبایی اسب کاسپین'' در شهرهای مختلف استان گیلان برگزار می‌کند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://www.areo.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=1&Site=AREEO&Lang=fa-IR&ItemID=46513&mid=23064&wVersion=Staging |عنوان=درخشش زیبایی اسبهای کاسپین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در جشنواره ملی زیبایی اسب کاسپین |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archive-date=7 مه 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507124747/http://www.areo.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=1&Site=AREEO&Lang=fa-IR&ItemID=46513&mid=23064&wVersion=Staging}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://jamejamonline.ir/nama/1919159383146148313/جشنواره-ملی-زیبایی-اسب-کاسپین-فیلم |عنوان=جشنواره ملی زیبایی اسب کاسپین + فیلم | ناشر =جام جم آنلاین |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.mashreghnews.ir/fa/news/409122/عکس-جشنواره-ملی-زیبایی-اسب-کاسپین |عنوان=عکس/ جشنواره ملی زیبایی اسب کاسپین | ناشر =مشرق نیوز |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

==== پرورش در آمل ====
نایب رئیس انجمن بین‌المللی حفاظت از اسب کاسپین، با عنوان اینکه آمل به عنوان قطب و خاستگاه مهم اسب کاسپین مطرح است، پرورش آن در حواشی [[جنگل‌های هیرکانی]] آمل در حال فراگیر شدن است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=قاچاق اسبچه خزر به کشورهای همسایه/ نسل کاسپین به شماره افتاد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5503180/قاچاق-اسبچه-خزر-به-کشورهای-همسایه-نسل-کاسپین-به-شماره-افتاد|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2022-05-31|بازبینی=2023-04-01|کد زبان=fa}}</ref> در راستای ثبت ملی اسب کاسپین، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آمل اقدامات لازم را در این راستا انجام داده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=زندگی در کنار پرورش اسب کاسپین در یکی از روستاهای مازندران / تصاویر - شرق پرس {{!}} شرق پرس|نشانی=https://sharghpress.com/gallery/زندگی-در-کنار-پرورش-اسب-کاسپین-در-یکی-از/|وبگاه=sharghpress.com|بازبینی=2023-04-01}}</ref>

==== کورس بهاره پیربازار رشت ====
تنها و اولین پیست رسمی سوارکاری گیلان در منطقه [[بندر پیربازار|پیربازار]] در حومه رشت از دیرباز به عنوان اولین و تنها کورس اسب گیل (کاسپین) همه ساله برگزار می‌شود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://gilnegah.ir/45829/ |عنوان=کورس بهاره گیلان پس از ۵ سال در پیست پیربازار فردا برگزار می‌شود |ناشر= |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160919101126/http://gilnegah.ir/45829/ |archivedate=19 سپتامبر 2016 |dead-url=yes}}</ref>

=== سایر کشورها ===
در سال ۱۳۴۵ با ورود نخستین اسب کاسپین به ایالت [[ویرجینیا|ویرجینیای]] آمریکا حرکت گسترش نژاد اسب کاسپین به دیگر نقاط جهان آغاز شده‌است. چهار رأس در سال ۱۳۴۹ به [[برمودا|جزایر برمودا]] انتقال داده شد و سال ۱۳۵۰ دو رأس از طریق [[انگلستان]] به [[مجارستان]] منتقل شده‌است. تعدادی اسب کاسپین به استرالیا در سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۴ منتقل شده و در سال ۱۳۵۷ نخستین اسب کاسپین وارد کشور [[نیوزیلند]] شده‌است. هفت رأس در سال ۱۳۷۲ از طریق [[روسیه]] به کشور انگلستان صادر شده‌است و در سال ۱۳۷۳ دو رأس وارد [[بلژیک]] شده و در سال ۱۳۷۴ تعدادی اسب کاسپین از انگلستان به [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] صادر شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13950118001344 |عنوان=انتقال 50 رأس اسب کاسپین به مجتمع نگه‌داری اسب کاسپین | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

==== اسب کاسپین در انگلستان ====
علاقهٔ خاندان سلطنتی انگلستان به این نژاد منجر به تأسیس [[انجمن سلطنتی]] اسب کاسپین شد و به این ترتیب پرورش این نژاد در خارج از ایران نیز صورت گرفت. کشور انگلستان ۷۰۰ نمونه اسب کاسپین دارد که حدود ۴۰ سال قبل آن‌ها را از ایران بردند و در آنجا اقدام به پرورش آن کردند. اجداد کلیه اسب‌های شرقی اسب کاسپین است و به رغم این‌که اسب کاسپین نژاد بومی این منطقه است در کل استان گیلان تنها ۶۰ رأس از این نژاد شناسایی شده‌است. از آنجایی که این اسب قابلیت فراوانی در [[سوارکاری]] و [[پرش با اسب|پرش]] استثنایی دارد مورد توجه محافل اقتصادی و ورزشی دنیا قرار گرفته‌است. نژاد ترکیبی این اسب نیز با نام (English-caspian horse) در انگلستان به ثبت رسیده‌است و آن‌ها به نحوی سعی کردند مالکیت معنوی و مادی آن را در اختیار بگیرند. اکنون این اسب در کشورهای نیوزیلند، [[ژاپن]] و [[فرانسه]] نیز وجود دارد و این کشورها توانسته‌اند انجمن بین‌المللی اسب کاسپین را ثبت کنند.{{مدرک}}

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== منابع ==
{{راست‌چین}}
* - اسب کاسپین - به کوشش جلال میریان، شهرام درداری، محمد رضا دست افشان- سازمان میراث فرهنگی کشور، پژوهشکده مردم‌شناسی- ۱۳۷۹
* {{یادکرد وپ
|پیوند= http://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_Horse
|عنوان= Caspian Pony
|بازدید= ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸
|کد زبان=en
}}
{{پایان چپ‌چین}}
* https://caspianhorse.org/
* Dalton B. , 1999, The Caspian Horse, Horsshoe Publication, London, 120.
* Firouz L. , The Caspian Miniature Horse of Iran , Fild Research Projects. 1972
* Iran Cultural Heritage and tourisme Organisation , 2003, Reserches on Caspian Horse
* Firouz L. , Osteological and Historical , Hungarian Academy of Siences
* International Caspian Horse Society, 2004, International Caspian Stud Book , ICS, London.
{{جانوران}}

== پیوند به بیرون ==
* [http://www.caspianhorse.org/fa انجمن حفاظت از اسب کاسپین]
* [https://web.archive.org/web/20110504094551/http://www.khabaronline.ir/news-147916.aspx کشف بقایای قدیمی‌ترین اسب کاسپین در ایران]، ''خبرآنلاین''
{{رده انبار|Caspian Pony}}
* [http://www.horsetalk.co.nz/horsesinhistory/caspian.shtml Tiny Caspian horse breed back from the brink] Horsetalk, ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۷
* https://web.archive.org/web/20081022061749/http://www.caspianbreedsociety.co.uk/
* http://www.caspianhorsesociety.org.uk/
* [http://www.caspianhorse.com/ Hundreds of photos] of nearly all of the Caspian Horse Foundation Lines
* [https://web.archive.org/web/20070928100126/http://www.reproduction-online.org/cgi/content/abstract/57/2/331 A cytogenetic study of the Caspian pony] H Hatami-Monazah and RV Pandit
{{اسب‌های ایران}}

[[رده:استان مازندران]]
[[رده:گیلان]]
[[رده:نژادهای اسب در ایران]]
[[رده:نژادهای اسب]]
[[رده:نژادهای اولویت حفاظتی در حفاظت دام]]
[[رده:شهرستان آمل]]

title: اسب کاسپین

کشور پیدایش: ایران و نواحی اطراف

title: ویژگی‌ها


text:
# لباست را بپوش
«لباست را بپوش» (ایتالیایی: Vesti la giubba؛ [ˈvɛs.ti la ˈdʒub.ba]) که با نامِ «در لباس دلقک» (انگلیسی: On With the Motley) هم شناخته می‌شود، یک آریای تنور مشهور از اپرای پالیاچی اثر روجرو لئونکاوالو است که نخستین بار در سال ۱۸۹۲ میلادی اجرا شد. این آریا در پایان پردهٔ اول اپرا اجرا می‌شود، جایی که «کانیو»، پی به خیانت همسرش می‌برد، اما مجبور است آماده شده و در نقشِ «پالیاچو»ی دلقک به روی صحنه برود، چرا که نمایش، علی‌رغم تمامی مشکلات و سختی‌ها، باید ادامه یابد.
این آریا را یکی از احساس‌انگیزترین رپرتوارهای اپرایی دوران می‌دانند. رنج «کانیو» در این آریا به‌تصویر کشیده می‌شود و مثال خوبی برای مفهوم «دلقک غمناک» است که ظاهرش خندان است، اما در درونش غوغایی برپاست. این باور، امروزه همچنان پابرجاست و آنرا به صورت اشکی در گوشهٔ چشم دلقکِ خندان نمایش می‌دهند که بر روی گونه‌هایش می‌لغزد.
اجراهای انریکو کاروسو از این آریا در سال‌های ۱۹۰۲، ۱۹۰۴ و ۱۹۰۷ میلادی، یکی از پرفروش‌ترین گرامافون‌های ۷۸ دور عصر بود که بالغ بر ۱ میلیون نسخه فروش داشت.
از این آریا در فرهنگ عامه استفاده فراوانی شده و در بسیاری از تصاویر، اشارات و نقیضه‌ها به‌کار رفته‌است.

## لیبرتو
Recitar! Mentre preso dal delirio,

non so più quel che dico,

e quel che faccio!

Eppur è d'uopo, sforzati!

Bah! Sei tu forse un uom?

Tu se' Pagliaccio!

Vesti la giubba e la faccia infarina.

La gente paga, e rider vuole qua.

E se Arlecchin t'invola Colombina,

ridi, Pagliaccio, e ognun applaudirà!

Tramuta in lazzi lo spasmo ed il pianto

in una smorfia il singhiozzo e 'l dolor, Ah!

Ridi, Pagliaccio,

sul tuo amore infranto!

Ridi del duol, che t'avvelena il cor!
بازی کن! در میان آشفتگی فکری،

دیگر نمی‌دانم چه می‌گویم،

یا چه می‌کنم!

با این حال، این کار ضروری است. خودت را مجبور کن!

به! آیا حتی انسان هستی؟

تو یک دلقکی!

لباست را بپوش و پودر گریم را بر چهره‌ات بزن.

مردم پول می‌دهند، و می‌خواهند که در اینجا خوش باشند.

و حتی اگر رنگی‌پوش، کبوترک تو را می‌دزدد،

لبخند بزن، دلقک، و همگی آنان تشویقت خواهند کرد!

آشفتگی‌ها و اشک‌هایت را به شوخی و لطیفه مبدل کن،

و رنج و هق‌هق گریه‌ات را به پوزخند و تمسخر، آه!

بخند، دلقک،

به عشق شکست‌خورده‌ات!

بخند به اندوهی که قلبت رو شرنگ زده!

title: لباست را بپوش

wikitext:
{{Listen|type=music|filename=Vesti La Giubba.ogg|title="Vesti la giubba"|description=اجرای [[انریکو کاروسو]]، ضبط‌شده به تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۰۷ میلادی}}
«'''لباست را بپوش'''» ({{lang-it|Vesti la giubba}}؛ {{رچ}}{{IPA-it|ˈvɛs.ti la ˈdʒub.ba|}}) که با نامِ «'''در لباس دلقک'''» ({{lang-en|On With the Motley}}) هم شناخته می‌شود، یک [[آریا (موسیقی)|آریای]] [[تنور (صدا)|تنور]] مشهور از اپرای [[پالیاچی]] اثر [[روجرو لئونکاوالو]] است که نخستین بار در سال ۱۸۹۲ میلادی اجرا شد. این آریا در پایان پردهٔ اول اپرا اجرا می‌شود، جایی که «کانیو»، پی به خیانت همسرش می‌برد، اما مجبور است آماده شده و در نقشِ «پالیاچو»ی [[دلقک]] به روی صحنه برود، چرا که نمایش، علی‌رغم تمامی مشکلات و سختی‌ها، باید ادامه یابد.

این آریا را یکی از احساس‌انگیزترین [[رپرتوار]]های اپرایی دوران می‌دانند. رنج «کانیو» در این آریا به‌تصویر کشیده می‌شود و مثال خوبی برای مفهوم «دلقک غمناک» است که ظاهرش خندان است، اما در درونش غوغایی برپاست. این باور، امروزه همچنان پابرجاست و آنرا به صورت اشکی در گوشهٔ چشم دلقکِ خندان نمایش می‌دهند که بر روی گونه‌هایش می‌لغزد.

اجراهای [[انریکو کاروسو]] از این آریا در سال‌های ۱۹۰۲، ۱۹۰۴ و ۱۹۰۷ میلادی، یکی از پرفروش‌ترین گرامافون‌های ۷۸ دور عصر بود که بالغ بر ۱ میلیون نسخه فروش داشت.<ref name =Guinness>''The New Guinness Book of Records'', ed. Peter Matthews, Guinness Publishing. 1995. p. 150</ref><ref name="The Book of Golden Discs">{{cite book
| first= Joseph
| last= Murrells
| year= 1978
| title= The Book of Golden Discs
| edition= 2nd
| publisher= Barrie and Jenkins Ltd
| location= London
| page= [https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/9 9]
| isbn= 0-214-20512-6
| url-access= registration
| url= https://archive.org/details/bookofgoldendisc00murr/page/9
}}</ref>

از این آریا در فرهنگ عامه استفاده فراوانی شده و در بسیاری از تصاویر، اشارات و [[نقیضه]]ها به‌کار رفته‌است.

== [[لیبرتو]] ==
[[پرونده:Leoncavallo - Pagliacci - Enrico Caruso singing "Vesti la Giubba" - The Victrola book of the opera.jpg|بندانگشتی|[[انریکو کاروسو]] در حال اجرای آریای ''لباست را بپوش'']]

<poem lang="it" style="float:left;">
Recitar! Mentre preso dal delirio,
non so più quel che dico,
e quel che faccio!
Eppur è d'uopo, sforzati!
Bah! Sei tu forse un uom?
Tu se' Pagliaccio!

Vesti la giubba e la faccia infarina.
La gente paga, e rider vuole qua.
E se Arlecchin t'invola Colombina,
ridi, Pagliaccio, e ognun applaudirà!
Tramuta in lazzi lo spasmo ed il pianto
in una smorfia il singhiozzo e 'l dolor, Ah!

Ridi, Pagliaccio,
sul tuo amore infranto!
Ridi del duol, che t'avvelena il cor!<ref>{{cite book|url=https://archive.org/stream/pagliaccidrammai00leon_2#page/28/mode/2up|page=28|title=Pagliacci – Dramma in un atto|publisher=[[Edoardo Sonzogno]]|location=Milan|author=Ruggero Leoncavallo|year=1892}}</ref></poem>
<poem style="margin-left:2em; float:left;">بازی کن! در میان آشفتگی فکری،
دیگر نمی‌دانم چه می‌گویم،
یا چه می‌کنم!
با این حال، این کار ضروری است. خودت را مجبور کن!
به! آیا حتی انسان هستی؟
تو یک دلقکی!

لباست را بپوش و پودر گریم را بر چهره‌ات بزن.
مردم پول می‌دهند، و می‌خواهند که در اینجا خوش باشند.
و حتی اگر [[رنگی‌پوش]]، کبوترک تو را می‌دزدد،
لبخند بزن، دلقک، و همگی آنان تشویقت خواهند کرد!
آشفتگی‌ها و اشک‌هایت را به شوخی و لطیفه مبدل کن،
و رنج و هق‌هق گریه‌ات را به پوزخند و تمسخر، آه!

بخند، دلقک،
به عشق شکست‌خورده‌ات!
بخند به اندوهی که قلبت رو شرنگ زده!</poem>{{Clear|left}}

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vesti_la_giubba&oldid=1004006038|عنوان = Vesti la giubba|زبان =انگلیسی|بازیابی =۸ فوریه ۲۰۲۱}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

[[رده:آثار ثبت‌شده در فهرست ملی ضبط اصوات آمریکا]]
[[رده:آثار موسیقایی ۱۸۹۲ (میلادی)]]
[[رده:ترانه‌ها درباره دل‌شکستگی]]
[[رده:قطعه‌های اپرا]]


text:
# یواس‌اس واندرلاست (اس‌پی-۹۲۳)
یواس‌اس واندرلاست (اس‌پی-۹۲۳) (به انگلیسی: USS Wanderlust (SP-923)) یک کشتی بود که طول آن ۸۳ فوت ۰ اینچ (۲۵٫۳۰ متر) بود. این کشتی در سال ۱۹۰۷ ساخته شد.

title: یواس‌اس واندرلاست (اس‌پی-۹۲۳)

wikitext:
{|{{Infobox ship begin}}
|+یواس‌اس واندرلاست (اس‌پی-۹۲۳)
{{Infobox ship image
|Ship image=[[پرونده:USS Wanderlust (SP-923).jpg|300px|USS Wanderlust (SP-923)]]
}}
{{Infobox ship career
|Ship flag={{USN flag}}
|Ship namesake=
|Ship laid down=
|Ship launched=
|Ship acquired=۲۶ اوت ۱۹۱۷
|Ship ordered=
|Ship commissioned=۱۲ سپتامبر ۱۹۱۷
|Ship christened=
|Ship completed= ۱۹۰۷
|Ship original cost=
|Ship homeport=
|Ship motto=
|Ship nickname=
|Ship captured=
|Ship badge=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Ship displacement=48 tons
|Ship length={{convert|83|ft|0|in|m}}
|Ship beam={{convert|13|ft|1|in|m}}
|Ship height=
|Ship draught=
|Ship hold depth=
|Ship draft={{convert|3|ft|8.5|in|m}}
|Ship depth=
|Ship tonnage=
|Ship speed=12 [[گره (یکای سرعت)|knots]]
}}
|}'''یواس‌اس واندرلاست (اس‌پی-۹۲۳)''' {{انگلیسی|USS Wanderlust (SP-923)}} یک کشتی بود که طول آن {{convert|83|ft|0|in|m}} بود. این کشتی در سال [[۱۹۰۷ (میلادی)|۱۹۰۷]] ساخته شد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=USS_Wanderlust_(SP-923)&redirect=no&useskin=monobook&oldid=445889518|عنوان = USS Wanderlust (SP-923)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۴ فوریه ۲۰۱۴}}

{{کشتی-خرد}}

[[رده:کشتی‌های ۱۹۰۷ (میلادی)]]
[[رده:کشتی‌های ساخت بوستون، ماساچوست]]
[[رده:کشتی‌های ساخت ماساچوست]]
[[رده:کشتی‌های گشتی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی اول]]

title: پیشینه

مالک: United States Navy Ensign

تکمیل ساخت: ۱۹۰۷

به دست آورده شده: ۲۶ اوت ۱۹۱۷

اعزام: ۱۲ سپتامبر ۱۹۱۷

title: مشخصات اصلی

وزن: 48 tons

درازا: ۸۳ فوت ۰ اینچ (۲۵٫۳۰ متر)

پهنا: ۱۳ فوت ۱ اینچ (۳٫۹۹ متر)

آبخور: ۳ فوت ۸٫۵ اینچ (۱٫۱۳۰ متر)

سرعت: 12 knots


text:
# پلنگی (لامرد)
پلنگی روستایی از توابع بخش علامرودشت شهرستان لامرد در استان فارس ایران است که در غرب روستای برکه سفید واقع شده‌است. مردم این روستا از عشایر قشقایی می‌باشند.

## جمعیت
این روستا در دهستان کهنویه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۶ نفر (۱۰ خانوار) بوده‌است.

title: پلنگی (لامرد)

wikitext:
{{coord|27|43|12.84|N|52|54|4.58|E|region:IR|display=title}}
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی= پلنگی
|عرض جغرافیایی = ۲۷٫۷۲۰۲۳۳
|طول جغرافیایی = ۵۲٫۹۰۱۲۷۳
|تصویر=
|اندازه تصویر= 200
|توضیح تصویر=
|استان= فارس
|شهرستان= لامرد
|بخش= علامرودشت
|دهستان= کهنویه
|نام بومی= یورد شاه‌حسین
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت = ۴۷ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع= ۴۲۶ متر
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''پلنگی''' روستایی از توابع [[بخش علامرودشت]] [[شهرستان لامرد]] در [[استان فارس]] [[ایران]] است که در غرب روستای [[برکه سفید]] واقع شده‌است. مردم این روستا از عشایر [[قشقایی]] می‌باشند.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان کهنویه]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۳۶ نفر (۱۰ خانوار) بوده‌است.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱ ژانویه ۲۰۱۳|پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 | تاریخ بایگانی = ۱ ژانویه ۲۰۱۳}}

{{شهرستان لامرد}}
{{ایران-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان لامرد|مزرعه پلنگی]]
[[رده:روستاهای ایران بر پایه استان]]

title: پلنگی یورد شاه‌حسین

استان: فارس

شهرستان: لامرد

بخش: علامرودشت

دهستان: کهنویه

جمعیت: ۴۷ نفر


text:
# دانیله دگانو
دانیله دگانو (انگلیسی: Daniele Degano؛ زادهٔ ۲۱ سپتامبر ۱۹۸۲) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو، باشگاه فوتبال آلساندریا، باشگاه فوتبال پارما، باشگاه فوتبال مسینا، باشگاه فوتبال آنکونا، باشگاه فوتبال پیاچنزا، باشگاه فوتبال کروتونه، باشگاه فوتبال مونتسا، باشگاه فوتبال پیزا، باشگاه فوتبال آ.ث. میلان، و باشگاه فوتبال یو. اس. پرگولیتزه اشاره کرد.

title: دانیله دگانو

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = دانیله دگانو
| birth_date = {{birth date and age|1982|9|21|df=y}}
| birth_place = [[کرما (لومباردی)|کرما]]
| height = {{convert|1.86|m|ftin|0|abbr=on}}
| position = [[مهاجم (فوتبال)|مهاجم]]
| currentclub = ASD Potenza Picena
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = ۱۹۹۹–۲۰۰۰
| caps1 = ۱
| goals1 = ۰
| clubs1 = [[A.C. Meda 1913|Meda]]
| years2 = ۲۰۰۰–۲۰۰۲
| caps2 = ۳۹
| goals2 = ۷
| clubs2 = [[باشگاه فوتبال مونتسا]]
| years3 = ۲۰۰۲–۲۰۰۴
| caps3 = ۱۵
| goals3 = ۳
| clubs3 = [[Ancona Calcio|Ancona]]
| years4 = ۲۰۰۴
| caps4 = ۴
| goals4 = ۰
| clubs4 = ← [[باشگاه فوتبال پارما]] (قرضی)
| years5 = ۲۰۰۴–۲۰۰۵
| caps5 = ۲
| goals5 = ۰
| clubs5 = Parma
| years6 = ۲۰۰۵–۲۰۰۷
| caps6 = ۸۱
| goals6 = ۱۵
| clubs6 = [[باشگاه فوتبال پیاچنزا]]
| years7 = ۲۰۰۷–۲۰۰۸
| caps7 = ۳۴
| goals7 = ۵
| clubs7 = [[باشگاه فوتبال مسینا]]
| years8 = ۲۰۰۸–۲۰۰۹
| caps8 = ۳۳
| goals8 = ۲
| clubs8 = [[باشگاه فوتبال پیزا]]
| years9 = ۲۰۰۹–۲۰۱۰
| caps9 = ۱۰
| goals9 = ۰
| clubs9 = [[باشگاه فوتبال یو. اس. پرگولیتزه]]
| years10 = ۲۰۱۰
| caps10 = ۱۹
| goals10 = ۳
| clubs10 = [[باشگاه فوتبال کروتونه]]
| years11 = ۲۰۱۰–۲۰۱۱
| caps11 = ۲۶
| goals11 = ۳
| clubs11 = [[باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو]]
| years12 = ۲۰۱۱–۲۰۱۲
| caps12 = ۱۶
| goals12 = ۶
| clubs12 = [[باشگاه فوتبال آلساندریا]]
| years13 = ۲۰۱۲
| caps13 = ۱۳
| goals13 = ۲
| clubs13 = [[A.C. Rimini 1912|Rimini]]
| years14 = ۲۰۱۲–۲۰۱۳
| caps14 = ۲۵
| goals14 = ۸
| clubs14 = Alessandria
| years15 = ۲۰۱۳–۲۰۱۴
| caps15 = ۲۵
| goals15 = ۹
| clubs15 = [[U.S. Ancona 1905|Ancona]]
| years16 = ۲۰۱۴–۲۰۱۵
| caps16 = ۳۰
| goals16 = ۱۱
| clubs16 = [[Civitanovese Calcio|Civitanovese]]
| years17 = ۲۰۱۵–۲۰۱۶
| caps17 = ۳۰
| goals17 = ۱۲
| clubs17 = [[Fermana F.C.|Fermana]]
| years18 = ۲۰۱۶
| caps18 = ۸
| goals18 = ۱
| clubs18 = [[S.S. Matelica Calcio|Matelica]]
| years19 = ۲۰۱۶–۲۰۱۷
| caps19 = ۱۶
| goals19 = ۴
| clubs19 = [[U.S.D. Recanatese 1923|Recanatese]]
| years20 = ۲۰۱۷–
| caps20 = ۰
| goals20 = ۰
| clubs20 = ASD Potenza Picena
| totalcaps =
| totalgoals =
| club-update =
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[ایتالیا]]
}}
'''دانیله دگانو''' ({{lang-en|Daniele Degano}}؛ زادهٔ {{birth date|1982|9|21|df=y}}) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[ایتالیا]] است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو]]، [[باشگاه فوتبال آلساندریا]]، [[باشگاه فوتبال پارما]]، [[باشگاه فوتبال مسینا]]، [[باشگاه فوتبال آنکونا]]، [[باشگاه فوتبال پیاچنزا]]، [[باشگاه فوتبال کروتونه]]، [[باشگاه فوتبال مونتسا]]، [[باشگاه فوتبال پیزا]]، [[باشگاه فوتبال آ.ث. میلان]]، و [[باشگاه فوتبال یو. اس. پرگولیتزه]] اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Daniele_Degano&oldid=1058685941|عنوان = Daniele Degano|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۵ مارس ۲۰۲۲}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:دگانو، دانیله}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی کرما (لمباردی)]]
[[رده:بازیکنان باشگاه آلساندریا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه آنکونا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه پارما]]
[[رده:بازیکنان باشگاه پیاچنزا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه پیزا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه کروتونه]]
[[رده:بازیکنان باشگاه کوزنتسا کالچو]]
[[رده:بازیکنان باشگاه مسینا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه مونتسا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه یو.اس. پرگولیتزه]]
[[رده:بازیکنان سری آ]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایتالیا]]
[[رده:بازیکنان فوتبال سری بی]]
[[رده:بازیکنان لیگا پرو]]
[[رده:زادگان ۱۹۸۲ (میلادی)]]
[[رده:مهاجمان مرد فوتبال]]

title: دانیله دگانو

زادروز: ۲۱ سپتامبر ۱۹۸۲ (۴۲ سال)

زادگاه: کرما

قد: ۱٫۸۶ متر (۶ فوت ۱ اینچ)

پست: مهاجم

title: اطلاعات باشگاهی

باشگاه کنونی: ASD Potenza Picena

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Meda · ۱ · (۰)

باشگاه فوتبال مونتسا · ۳۹ · (۷)

Ancona · ۱۵ · (۳)

← باشگاه فوتبال پارما (قرضی) · ۴ · (۰)

Parma · ۲ · (۰)

باشگاه فوتبال پیاچنزا · ۸۱ · (۱۵)

باشگاه فوتبال مسینا · ۳۴ · (۵)

باشگاه فوتبال پیزا · ۳۳ · (۲)

باشگاه فوتبال یو. اس. پرگولیتزه · ۱۰ · (۰)

باشگاه فوتبال کروتونه · ۱۹ · (۳)

باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو · ۲۶ · (۳)

باشگاه فوتبال آلساندریا · ۱۶ · (۶)

Rimini · ۱۳ · (۲)

Alessandria · ۲۵ · (۸)

Ancona · ۲۵ · (۹)

Civitanovese · ۳۰ · (۱۱)

Fermana · ۳۰ · (۱۲)

Matelica · ۸ · (۱)

Recanatese · ۱۶ · (۴)

ASD Potenza Picena · ۰ · (۰)


text:
# دهستان حبله‌رود
دهستان حبله رود نام دهستانی در بخش مرکزی شهرستان فیروزکوه، استان تهران در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۸۸۴ نفر (۱۵۱۸ خانوار) بوده‌است.

title: دهستان حبله‌رود

wikitext:
{{Infobox settlement
| name                    = دهستان حبله رود
| native_name             =
| native_name_lang        =
| settlement_type         = [[دهستان]]
|image_skyline          =
|image_caption          =
| image_flag              =
| flag_alt                =
| image_seal              =
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| map_alt                 =
| map_caption             =
| pushpin_map             =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     =
| latd  =  |latm  =  |lats  =  |latNS  =
| longd =  |longm =  |longs =  |longEW =
| coor_pinpoint           =
| coordinates_type        =
| coordinates_display     = inline,title
| coordinates_footnotes   =
|subdivision_type         = [[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name         = {{پرچم|Iran}}
| subdivision_type1       = [[استان‌های ایران|استان]]
| subdivision_name1       = [[استان تهران|تهران]]
| subdivision_type2       = [[شهرستان‌های ایران|شهرستان]]
| subdivision_name2       = [[شهرستان فیروزکوه|فیروزکوه]]
| subdivision_type3       = [[بخش (تقسیمات کشوری)|بخش]]
| subdivision_name3       = [[بخش مرکزی شهرستان فیروزکوه|مرکزی]]
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| seat_type               =
| seat                    =
| government_footnotes    =
| leader_party            =
| leader_title            =
| leader_name             =
| unit_pref               = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes          =
| area_total_km2          =
| area_land_km2           =
| area_water_km2          =
| area_water_percent      =
| area_note               =
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             =
| population_footnotes    =
| population_total        = ۴۸۸۴ نفر
| population_as_of        = [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|سرشماری ۱۳۸۵]]
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      =
| population_note         =
| timezone1               =
| utc_offset1             =
| timezone1_DST           =
| utc_offset1_DST         =
| postal_code_type        =
| postal_code             =
| area_code_type          =
| area_code               =
| iso_code                =
| website                 = <!-- {{نشانی وب|example.com}} -->
| footnotes               =
}}
'''دهستان حبله رود''' نام [[دهستان|دهستانی]] در [[بخش (تقسیمات کشوری)|بخش]] [[بخش مرکزی شهرستان فیروزکوه|مرکزی]] [[شهرستان فیروزکوه]]، [[استان تهران]] در [[ایران]] است. براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۴۸۸۴ نفر (۱۵۱۸ خانوار) بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱ ژانویه ۲۰۱۳|پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 | تاریخ بایگانی = ۱ ژانویه ۲۰۱۳}}</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان فیروزکوه}}

[[رده:دهستان‌های شهرستان فیروزکوه]]
[[رده:مناطق مسکونی در شهرستان فیروزکوه]]

title: دهستان حبله رود

استان: تهران

شهرستان: فیروزکوه

بخش: مرکزی

title: جمعیت (سرشماری ۱۳۸۵)

• کل: ۴۸۸۴ نفر


text:
# فریدریش پولاک
فریدریش پولاک (۲۲ مه ۱۸۹۴–۱۶ دسامبر ۱۹۷۰) فیلسوف و دانشمند علوم اجتماعی آلمانی بود. پولاک یکی از بنیانگذاران مؤسسه تحقیقات اجتماعی در فرانکفورت و از اعضای مکتب فرانکفورت و یکی از چهره‌های نظریه‌های نئو مارکسیستی به شمار می‌رود.

title: فریدریش پولاک

wikitext:
{{مکتب فرانکفورت}}
'''فریدریش پولاک''' (۲۲ مه ۱۸۹۴–۱۶ دسامبر ۱۹۷۰) [[فیلسوف]] و [[علوم اجتماعی|دانشمند علوم اجتماعی]] آلمانی بود. پولاک یکی از بنیانگذاران [[انجمن پژوهش‌های اجتماعی|مؤسسه تحقیقات اجتماعی]] در [[فرانکفورت]] و از اعضای [[مکتب فرانکفورت]] و یکی از چهره‌های [[نو-مارکسیسم|نظریه‌های نئو مارکسیستی]] به شمار می‌رود.

== جستارهای وابسته ==
* [[مکتب فرانکفورت]]
* [[انجمن پژوهش‌های اجتماعی]]
* [[نظریه انتقادی]]

== منابع ==
{{ویکی‌گفتاورد}}
{{پانویس}}
* {{یادکرد ویکی|عنوان = Friedrich Pollock|پیوند = https://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Pollock|زبان =انگلیسی| بازیابی =۲۵ مرداد ۱۳۹۵}}
{{Authority control}}
{{نظریه انتقادی}}

{{فیلسوف-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:پولاک، فریدریش}}

[[رده:استادان دانشگاه گوته فرانکفورت]]
[[رده:افراد آلمانی یهودی‌تبار]]
[[رده:اقتصاددانان اهل آلمان]]
[[رده:اهالی فرایبورگ]]
[[رده:بی‌خدایان اهل آلمان]]
[[رده:بی‌خدایان یهودی]]
[[رده:جامعه‌شناسان اهل آلمان]]
[[رده:جامعه‌شناسان مرد]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه گوته فرانکفورت]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۷۰ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۸۹۴ (میلادی)]]
[[رده:فیلسوفان بی‌خدا]]
[[رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل آلمان]]
[[رده:فیلسوفان یهودی]]
[[رده:مارکسیست‌های اهل آلمان]]
[[رده:مکتب فرانکفورت]]
[[رده:نویسندگان مارکسیست]]
[[رده:نویسندگان مرد اهل آلمان]]
[[رده:نظریه‌پردازان انقلاب]]
[[رده:نظریه‌پردازان مارکسیست]]
[[رده:یهودیان اهل آلمان]]
[[رده:مهاجران یهودی از آلمان نازی به سوئیس]]


text:
# سانتیاگو ورناتزا
سانتیاگو ورناتزا (اسپانیایی: Santiago Vernazza; زاده ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۸ – درگذشته ۱۳ نوامبر ۲۰۱۷) یک بازیکن فوتبال اهل آرژانتین بود.

## باشگاهی
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال پالرمو، باشگاه فوتبال ویچنزا، باشگاه فوتبال ریور پلاته و باشگاه فوتبال آ.ث. میلان اشاره کرد.

## تیم ملی
وی همچنین در تیم ملی فوتبال آرژانتین بازی کرده‌است.

title: سانتیاگو ورناتزا

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = سانتیاگو ورناتزا
| image = Santiago_Vernazza1.jpg
| image_size = 240px
| fullname = Julio Carlos Santiago Vernazza
| height = ۱٬۷۵ متر
| birth_date = {{تاریخ تولد و سن|1928|9|23|df=y}}
| birth_place = [[بوئنوس آیرس]]
| death_date = {{death date and age|2017|11|13|1928|9|23|df=y}}
| death_place =
| currentclub =
| clubnumber =
| position = [[هافبک]] وینگر راست, [[مهاجم (فوتبال)|مهاجم]]
| years1 = ۱۹۴۷–۱۹۵۱
| caps1 = ۱۰۹
| goals1 = ۵۳
| clubs1 = [[Club Atlético Platense|Platense]]
| years2 = ۱۹۵۱–۱۹۵۶
| caps2 = ۱۶۳
| goals2 = ۶۰
| clubs2 = [[باشگاه فوتبال ریور پلاته]]
| years3 = ۱۹۵۶–۱۹۶۰
| caps3 = ۱۱۵
| goals3 = ۵۱
| clubs3 = [[باشگاه فوتبال پالرمو]]
| years4 = ۱۹۶۰–۱۹۶۱
| caps4 = ۲۹
| goals4 = ۱۴
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال آ.ث. میلان]]
| years5 = ۱۹۶۱–۱۹۶۳
| caps5 = ۳۰
| goals5 = ۳
| clubs5 = [[باشگاه فوتبال ویچنزا]]
| totalcaps = ۴۴۶
| totalgoals = ۱۸۱
| nationalyears1 =
| nationalcaps1 = ۶
| nationalgoals1 = ۱
| nationalteam1 = [[تیم ملی فوتبال آرژانتین]]
| pcupdate =
| ntupdate =

}}
'''سانتیاگو ورناتزا''' ({{lang-es|Santiago Vernazza}}; زاده {{تاریخ تولد|1928|9|23|df=y}} – درگذشته {{death date|2017|11|13|1928|9|23|df=y}}) یک [[بازیکن فوتبال]] اهل [[آرژانتین]] بود.

== باشگاهی ==
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال پالرمو]]، [[باشگاه فوتبال ویچنزا]]، [[باشگاه فوتبال ریور پلاته]] و [[باشگاه فوتبال آ.ث. میلان]] اشاره کرد.

== تیم ملی ==
وی همچنین در [[تیم ملی فوتبال آرژانتین]] بازی کرده‌است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{Sports links}}
{{-}}

== پیوند به بیرون ==
{{رده انبار}}
{{برترین گلزنان لیگ برتر فوتبال آرژانتین}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:ورناتزا، سانتیاگو}}
[[رده:بازیکنان باشگاه آ.ث. میلان]]
[[رده:بازیکنان باشگاه پالرمو]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ریورپلاته]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ویچنزا]]
[[رده:بازیکنان سری آ]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل آرژانتین]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در ایتالیا]]
[[رده:بازیکنان فوتبال سری بی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد دور از وطن اهل آرژانتین]]
[[رده:بازیکنان لیگ برتر فوتبال آرژانتین]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۷ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)]]
[[رده:مهاجمان مرد فوتبال]]
[[رده:ورزشکاران اهل بوئنوس آیرس]]
[[رده:ورزشکاران دور از وطن اهل آرژانتین در ایتالیا]]
[[رده:افراد آرژانتینی ایتالیایی‌تبار]]
[[رده:بازیکنان فوتبال اهل بوئنوس آیرس]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Julio Carlos Santiago Vernazza

زادروز: ۲۳ سپتامبر ۱۹۲۸ (۹۶ سال)

زادگاه: بوئنوس آیرس

تاریخ مرگ: ۱۳ نوامبر ۲۰۱۷ (۸۹ سال)

قد: ۱٬۷۵ متر

پست: هافبک وینگر راست, مهاجم

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Platense · ۱۰۹ · (۵۳)

باشگاه فوتبال ریور پلاته · ۱۶۳ · (۶۰)

باشگاه فوتبال پالرمو · ۱۱۵ · (۵۱)

باشگاه فوتبال آ.ث. میلان · ۲۹ · (۱۴)

باشگاه فوتبال ویچنزا · ۳۰ · (۳)

مجموع: ۴۴۶ · (۱۸۱)


text:
# اکبر ولایی
اکبر ولایی متولد شهریور ماه ۱۳۷۶ مرند آذربایجان شرقی بازیکن تیم‌های ملی رده‌های سنی تیم ملی والیبال مردان ایران قدرتی زن تیم شهرداری تبریز از افتخارات وی کسب قهرمانی جوانان آسیا ۲۰۱۴ با تیم ملی ایران و انتخاب به عنوان بهترین دریافت قدرتی این مسابقات است وی از بازیکنان آینده دار والیبال کشورمان است و از سال ۲۰۱۰ در اردوهای تیم‌های ملی پایه حضور دارد وی در قهرمانی جوانان ۲۰۱۵ جهان کاپیتان تیم ملی والیبال ایران بود. سال۲۰۱۷ در مسابقات کشورهایی اسلامی و دانشجویان جهان شرکت همراه نماینده ایران به مقام قهرمانی رسید.

title: اکبر ولایی

wikitext:
{{Infobox sportsperson
| headercolor    =
| name           = اکبر ولایی
| image          =
| image_size     = <!--Only for images narrower than 220 pixels. -->
| caption        =
| birth_name     =
| fullname       =
| nickname       =
| native_name    =
| native_name_lang =
| nationality    =
| residence      =
| birth_date     = <!-- {{birth date and age|yyyy|mm|dd}} -->
| birth_place    =
| death_date     =
| death_place    =
| height         = <!-- {{convert|}} (yyyy) -->
| weight         = <!-- {{convert|}} (yyyy) -->
| website        = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| country        = ایران
| sport          = والیبال
| event          =
| collegeteam    =
| universityteam =
| club           =
| team           =
| turnedpro      =
| partner        =
| formerpartner  =
| coach          =
| retired        =
| coaching       =
| worlds         =
| regionals      =
| nationals      =
| olympics       =
| paralympics    =
| highestranking =
| pb             =
| medaltemplates =
| show-medals    =
| updated        = ۲۷ اکتبر ۲۰۱۸
}}

'''اکبر ولایی''' متولد شهریور ماه ۱۳۷۶ مرند [[آذربایجان شرقی]] بازیکن تیم‌های ملی رده‌های سنی [[تیم ملی والیبال مردان ایران]] قدرتی زن تیم شهرداری تبریز از افتخارات وی کسب قهرمانی جوانان آسیا ۲۰۱۴ با تیم ملی ایران و انتخاب به عنوان بهترین دریافت قدرتی این مسابقات است وی از بازیکنان آینده دار والیبال کشورمان است و از سال ۲۰۱۰ در اردوهای تیم‌های ملی پایه حضور دارد وی در قهرمانی جوانان ۲۰۱۵ جهان کاپیتان تیم ملی والیبال ایران بود. سال۲۰۱۷ در مسابقات کشورهایی اسلامی و دانشجویان جهان شرکت همراه نماینده ایران به مقام قهرمانی رسید.

== منابع ==
{{پانویس}}
*[http://www.mehrnews.com/news/2338350/اکبر-ولایی-والیبالیست-آذربایجان-شرقی-به-اردوی-تیم-ملی-دعوت-شد خبرگزاری مهر:اکبر ولایی والیبالیست آذربایجان شرقی به اردوی تیم ملی دعوت شد]
*[https://web.archive.org/web/20170211155919/http://www.sport-ag.ir/Default.aspx?tabid=5984&articleType=ArticleView&articleId=1526092 اکبر ولایی در جمع نوجوانان والیبالیست تیم ملی]
*[http://www.anaj.ir/Modules/Content/Other/Print.aspx?id=9591 بازیکن تیم والیبال شهرداری تبریز در گفتگو با آناج] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170211155538/http://www.anaj.ir/Modules/Content/Other/Print.aspx?id=9591 |date=11 فوریه 2017 }}
*[http://www.irna.ir/fa/News/81341990/ اکبر ولایی به آخرین مرحله اردوی تیم ملی والیبال جوانان دعوت شد]
*[http://www.isna.ir/news/91081107318/برترین-بازیکنان-رقابت-های-والیبال-نوجوانان-آسیا-مشخص-شدند-اکبر برترین بازیکنان رقابت‌های والیبال نوجوانان آسیا مشخص شدند/ اکبر ولایی ارزشمندترین بازیکن]

{{ترتیب‌پیش‌فرض:ولایی، اکبر}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان والیبال مرد اهل ایران]]
[[رده:بازیکنان باشگاه والیبال شهرداری گنبد]]

title: اکبر ولایی

کشور: ایران

ورزش: والیبال


text:
# تپه کودرز۲
تپه کودرز۲ مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان مشهد میقان، روستای مشهد الکوبه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

title: تپه کودرز۲

wikitext:
{{جعبه اطلاعات جای‌های تاریخی ایران
| نام              = تپه کودرز۲
| روی‌نقشه          = آری
| عرض‌جغرافیایی     =
| طول‌جغرافیایی     =
| تصویر            =
| اندازه تصویر     = 250
| عنوان تصویر      =
| استان            =[[استان مرکزی]]
| شهرستان          =[[شهرستان اراک]]
| بخش              =
| نام محلی         =
| نام‌های دیگر      =
| نام‌های قدیمی     =
| نوع بنا          =
| سال‌های مرمت      =
| کاربری           = [[تپه]]
| کاربری کنونی     =
| دیرینگی          = [[دوره اشکانیان]]
| شماره ثبت        = ۲۵۰۲۷
| تاریخ ثبت ملی    = {{جلالی حروف|۱۸|۱۲|۱۳۸۷|پیوند=نه}}
| دوره ساخت اثر    = [[دوره اشکانیان]]، [[دوره ساسانیان]]
| بانی اثر         =
| مالک اثر         =
| مالک فعلی اثر    =
| شماره ثبت یونسکو =
| تاریخ ثبت یونسکو =
| امکان بازدید     =
| شماره تلفن       =
| وبگاه            =
| پانویس           =
}}'''تپه کودرز۲''' مربوط به [[دوره اشکانیان]] - [[دوره ساسانیان]] است و در [[شهرستان اراک]]، بخش مرکزی، دهستان مشهد میقان، روستای مشهد الکوبه واقع شده و این اثر در تاریخ {{جلالی حروف|۱۸|۱۲|۱۳۸۷|پیوند=نه}} با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲۷ به‌عنوان یکی از [[فهرست آثار ملی ایران|آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://iranshahrpedia.com/static/view/page/cultural-heritage-reports |عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20191006234339/http://iranshahrpedia.com/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |تاریخ بایگانی=۶ اکتبر ۲۰۱۹|ناشر=وزارت راه و شهرسازی |تاریخ بازدید=۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ |پیوند مرده=خیر}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست آثار ملی ایران]]
* [[سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری]]

== منابع ==
{{پانویس}}

{{آثار باستانی ایران-خرد}}

[[رده:آثار دوره اشکانیان در شهرستان اراک]]
[[رده:آثار دوره ساسانیان در شهرستان اراک]]
[[رده:تپه‌های باستانی شهرستان اراک]]

title: تپه کودرز۲

نام: تپه کودرز۲

استان: استان مرکزی

شهرستان: شهرستان اراک

title: اطلاعات اثر

کاربری: تپه

دیرینگی: دوره اشکانیان

دورهٔ ساخت اثر: دوره اشکانیان، دوره ساسانیان

title: اطلاعات ثبتی

شمارهٔ ثبت: ۲۵۰۲۷

تاریخ ثبت ملی: ۱۸ اسفند ۱۳۸۷


text:
# ترینو
ترینو (به لاتین: Trynno) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در Gmina Pełczyce واقع شده‌است.

## خصوصیات
ترینو ۱۰ نفر جمعیت دارد.

title: ترینو

wikitext:
{{Infobox settlement
|name=Trynno
|settlement_type=Village
|total_type=
|image_skyline=
|image_caption=
|image_flag=
|image_shield=
|image_map=
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name={{flag icon|Poland}} [[لهستان]]
|subdivision_type1=[[استان‌های لهستان]]
|subdivision_name1=[[استان پومرانی غربی]]
|subdivision_type2=[[Powiat|County]]
|subdivision_name2=[[Choszczno County|Choszczno]]
|subdivision_type3=[[گمینا]]
|subdivision_name3=[[Gmina Pełczyce|Pełczyce]]
|pushpin_map=Poland
|latd=53|latm=2|lats=9|latNS=N
|longd=15|longm=25|longs=18|longEW=E
|elevation_m=
|population_total=10
|website=}}
'''ترینو''' (به [[زبان لاتین|لاتین]]: Trynno) یک منطقهٔ مسکونی در [[لهستان]] است که در [[Gmina Pełczyce]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی |نشانی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Trynno&redirect=no&oldid=546717501 |عنوان=Trynno|تاریخ =}}</ref>

== خصوصیات ==
'''ترینو''' ۱۰ نفر جمعیت دارد.

== جستارهای وابسته ==
*[[فهرست شهرهای لهستان]]

== منابع ==
{{پانویس}}

{{لهستان-خرد}}

[[رده:روستاها در شهرستان خوشچنو]]

title: Trynno

استانهای لهستان: استان پومرانی غربی

County: Choszczno

گمینا: Pełczyce

جمعیت: ۱۰


text:
# بخش ناگدا
بخش ناگدا (به انگلیسی: Nagda district) یک منطقهٔ مسکونی در هند است که در Ujjain division واقع شده‌است.

title: بخش ناگدا

wikitext:
{{Infobox settlement
|name=بخش ناگدا
|settlement_type=[[Districts of Madhya Pradesh|District of Madhya Pradesh]]
|total_type=Total
|native_name=
|image_map=
|map_caption=موقعیت بخش ناگدا در نقشه
|coordinates=
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=[[هند]]
|subdivision_type1=[[ایالت‌ها و قلمروهای هند|ایالت]]
|subdivision_name1=[[مادیا پرادش]]
|subdivision_type2=[[تقسیمات اداری هند]]
|subdivision_name2=[[Ujjain Division|Ujjain]]
|established_title=تأسیس‌شده
|established_date=
|seat_type=Headquarters
|seat=[[Nagda]]
|parts_type=[[Tehsils of India|Tehsils]]
|parts_style=para
|p1=
|area_total_km2=
|area_footnotes=
|population_as_of=
|population_total=
|population_footnotes=
|population_urban=
|population_density_km2=auto
|demographics_type1=
|demographics1_title1=[[Literacy in India|Literacy]]
|demographics1_info1=
|demographics1_title2=Sex ratio
|demographics1_info2=
|leader_title=
|leader_name=
|leader_title1=[[لوک سبها]]
|leader_name1=[[Ujjain (Lok Sabha constituency)]]
|leader_title2=[[ودهان سبها]]
|leader_name2=Nagada-Kharcharod, Mahidpur,
|timezone1=[[زمان استاندارد هند]]
|utc_offset1=+۰۵:۳۰
|registration_plate=
|blank_name_sec1=
|blank_info_sec1=
|blank_name_sec2=
|blank_info_sec2=
|website=
}}
'''بخش ناگدا''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Nagda district) یک منطقهٔ مسکونی در [[هند]] است که در [[Ujjain division]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nagda_district&redirect=no&oldid=995143020 |عنوان=Nagda district|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای هند]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Nagda district}}

{{هند-خرد}}

[[رده:بازبینی گمر شهرهای هند]]

[[رده:بخش‌های مادیا پرادش]]
[[رده:سازمان‌های منطقه‌ای پیشنهادی]]

title: بخش ناگدا

ایالت: مادیا پرادش

تقسیمات اداری هند: Ujjain

Headquarters: Nagda

title: حکومت

• لوک سبها: Ujjain (Lok Sabha constituency)

• ودهان سبها: Ujjain (Lok Sabha constituency)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۵:۳۰ (زمان استاندارد هند)


text:
# نیتا یوشی‌سوئه
نیتا یوشی‌سوئه (به ژاپنی: 得川義季 にった よしすえ); مرگ ۱۲۴۷ میلادی) سامورایی و گوکه‌نین، چهارمین پسر میناموتو نو یوشی‌شیگه، یک فئودال ژاپنی در اواخر دوره موروماچی و اوایل دوره کاماکورا بود. او جد خاندان ماتسودایرا و خاندان توکوگاوا بود.
به عنوان چهارمین پسر میناموتو نو یوشی‌شیگه (نیتا یوشیشیگه) به دنیا آمد. گفته می‌شود که او برادر کوچکتر نیتا یوشیکان از همان مادر است و گفته می‌شود که در میان خاندان نیتا جایگاه نسبتاً بالایی داشته است. پدرش میناموتو نو یوشی‌شیگه منطقه نیتا، گونما در ولایت کوزوکه (نیتا شوئن) و او ارباب شد. همچنین گفته می‌شود که او توکوگاوا-گو، در ناحیه نیتا را تصاحب کرد، و خود را «شیرو توکوگاوا» نامید.
پس از یوشی‌سوئه، پسر بزرگش یوریاری (شیروتارو شیمونو) منطقه توکوگاوا گو را به ارث برد و پسر دومش یوریجی سرادا سرادا گو را به ارث برد. گفته می‌شود که کودک دیگری به نام یوشیناری در «توکوگاوا میکی» داشت.

title: نیتا یوشی‌سوئه

wikitext:
{{Infobox samurai
| other name(s) = 松平親氏
| brother(s), sister(s) =
| death_date = ۱۲۴۷ میلادی
| image =
| Dharma name =
| name = نیتا یوشی‌سوئه
| Father, Mother = [[میناموتو نو یوشی‌شیگه]] (پدر بیولوژیکی)
| caption = در [[ولایت کوزوکه]]
| birth_date = نامشخص
}}
'''نیتا یوشی‌سوئه''' {{به ژاپنی|得川義季 にった よしすえ}}; مرگ ۱۲۴۷ میلادی) [[سامورایی]] و [[گوکه‌نین]]، چهارمین پسر [[میناموتو نو یوشی‌شیگه]]، یک فئودال ژاپنی در اواخر [[دوره موروماچی]] و اوایل [[دوره کاماکورا]] بود. او جد [[خاندان ماتسودایرا]] و [[خاندان توکوگاوا]] بود.

به عنوان چهارمین پسر [[میناموتو نو یوشی‌شیگه]] (نیتا یوشیشیگه) به دنیا آمد. گفته می‌شود که او برادر کوچکتر [[نیتا یوشیکان]] از همان مادر است و گفته می‌شود که در میان [[خاندان نیتا]] جایگاه نسبتاً بالایی داشته است. پدرش [[میناموتو نو یوشی‌شیگه]] [[منطقه نیتا، گونما]] در [[ولایت کوزوکه]] ([[نیتا شوئن]]) و او ارباب شد. همچنین گفته می‌شود که او [[توکوگاوا-گو]]، در ناحیه نیتا را تصاحب کرد، و خود را «شیرو توکوگاوا» نامید.

پس از یوشی‌سوئه، پسر بزرگش یوریاری (شیروتارو شیمونو) منطقه توکوگاوا گو را به ارث برد و پسر دومش یوریجی سرادا سرادا گو را به ارث برد. گفته می‌شود که کودک دیگری به نام یوشیناری در «توکوگاوا میکی» داشت.

== جستارهای وابسته ==
* [[خاندان نیتا]]
* [[خاندان توکوگاوا]]

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://ja.wikipedia.org/w/index.php?title=得川義季&oldid=99557496|عنوان = 得川義季|زبان =ژاپنی|بازیابی =۲ آوریل ۲۰۲۴}}

{{افراد-خرد}}

[[رده:افراد دوره موروماچی ژاپن]]
[[رده:خاندان ماتسودایرا]]
[[رده:درگذشتگان ۱۲۴۷ (میلادی)]]
[[رده:زادگان سده ۱۳ (میلادی)]]

title: نیتا یوشی‌سوئه

تاریخ تولد: نامشخص

تاریخ مرگ: ۱۲۴۷ میلادی