text:
# جمشید شارمهد
جمشید شارمهد (۳ فروردین ۱۳۳۴ – ۷ آبان ۱۴۰۳) فعال سیاسی ایرانی-آلمانی و از اعضای انجمن پادشاهی ایران بود که مدیریت رادیو تندر را پس‌از ناپدیدشدن فرود فولادوند بر عهده داشت. شارمهد تابستان ۱۳۹۹ در دبی توسط مأموران وزارت اطلاعات ربوده شد. وی در ایران زندانی، شکنجه و در دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی به اتهاماتی چون «افساد فی‌الارض» و «محاربه» محاکمه و به اعدام محکوم و در ۷ آبان ۱۴۰۳ اعدام شد.

## زندگی
جمشید شارمهد در تهران زاده شد و تحصیلات خود را در ایران و آلمان به اتمام رساند. او در سال ۱۳۶۲ به‌همراه همسر و فرزند خود به آلمان مهاجرت کرد و در سال ۱۳۶۸ در رشته مهندسی الکترونیک و رشته فناوری اطلاعات دانش‌آموخته شد.
شارمهد دارای سابقه همکاری با شرکت‌های چندملیتی اروپایی مانند زیمنس، بوش، فولکس‌واگن، در زمینه «اجرای پروژه‌های خودکارسازی» است. او در سال ۱۳۷۶ شرکتی به نام «شرکت مهندسی شارمهد» را در آلمان تأسیس کرد. فعالیت این شرکت در زمینه «طراحی و اجرای پروژه‌های نرم‌افزاری برای صنایع الکترونیک و خودروسازی» بود.
جمشید شارمهد توسعه‌دهنده نرم‌افزار یونی‌پد (UniPad) است. نرم‌افزاری که به‌عنوان نخستین «واژه پرداز قابل استفاده چند زبانه» شناخته می‌شود و به وب‌سایت‌ها این قابلیت را می‌دهد که به‌صورت چندزبانه اجرا شوند. شارمهد در سال ۱۳۸۱ شرکت «Sharmahd Computing Inc» را در آمریکا تأسیس کرد و یک سال بعد، برای مدیریت همین شرکت به لس آنجلس آمریکا مهاجرت نمود. او صاحب دو فرزند بود.

## فعالیت سیاسی

### گروگانگیری، دستگیری و اتهامات
پس‌از ناپدید شدن فرود فولادوند، رسانه‌های جمهوری اسلامی جمشید شارمهد را به‌عنوان مسئول اصلی این گروه معرفی کردند. جمشید شارمهد در لس آنجلس آمریکا با این انجمن آشنا شد و شروع به همکاری با آنان کرد. او در سال ۲۰۰۴ وب‌سایت تندر را تأسیس و در سال ۲۰۰۷ رادیو تندر را راه‌اندازی کرد. براساس اعتراف‌های اجباری جمشید شارمهد که توسط صداوسیما و تسنیم (خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران) منتشر شده‌اند، وی به اتهاماتی که پس از گروگانگیری در امارات متحده عربی و عمان و سپس دستگیری‌اش به او نسبت داده شده، به اعدام محکوم شد. وی از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی به نقش داشتن در اقدامات انفجار حسینیه سیدالشهدا شیراز، انفجار در سد سیوند محکوم شد. هر چند پیشتر در رابطه با بمب‌گذاری ۱۳۸۷ حسینیه ای در شیراز، چهار نفر به نامهای علی موسوی، روزبه یحیی‌زاده، علی‌اصغر پشتر و محسن اسلامیان اعدام شدند. همچنین تحلیلگران مفقود شدن فرود فولادوند در حکاری ترکیه را به نظام جمهوری اسلامی ایران نسبت داده آن‌گونه که مقامات جمهوری اسلامی برخی از اتهامات وارده به وی را مرتبط به با این بمب‌گذاری خواندند.

### رد انتساب شارمهد و عملیات تروریستی به انجمن
رزیتا منطقی هرگونه وابستگی تارنما و رادیوی «تندر» و «تکاوران تندر» به انجمن پادشاهی ایران را رد می‌کند و همه عملیات‌های تروریستی منسوب به آن را از هنگامی می‌داند که رئیس اصلی این انجمن (فرود فولادوند) در ترکیه ربوده شد. او می‌گوید که این کارهای تروریستی به انجمن پادشاهی ایران ربطی ندارد.

## ربودن و بازداشت
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد جمشید شارمهد را طی «عملیاتی پیچیده» در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۹۹ دستگیر کرده است. در این اطلاعیه اشاره نشده که این عملیات پیچیده در کجا صورت گرفته است.
بعد از صدور اطلاعیه، گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ احتمال ربودن او در خارج از کشور مطرح شد.
شامگاه شنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۹، محمود علوی، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، در یک برنامه تلویزیونی ادعا کرد جمشید شارمهد «در داخل ایران» توسط نیروهای اطلاعات دستگیر شده است. علوی بدون اشاره به جزئیات و زمان بازداشت این فرد، مدعی شد که سرویس‌های امنیتی آمریکا و اسرائیل «پوشش حمایتی» از او داشتند.
اما یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، روزنامه جوان، در گزارشی نوشت که جمشید شارمهد روز ۱۰ مرداد ۱۳۹۹ در تاجیکستان بازداشت شده است. گزارش روزنامه سپاه می‌تواند نشانه ربودن جمشید شارمهد توسط نیروهای امنیتی یا همکاری دولت تاجیکستان در تحویل دادن او به نیروهای وزارت اطلاعات ایران باشد.

### تکذیب
دوشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۹، رمضان رحیم‌زاده، وزیر کشور تاجیکستان، گزارش‌ها دربارهٔ بازداشت جمشید شارمهد، در شهر دوشنبه را تکذیب کرد. او در یک نشست خبری تأکید کرد که «تاجیکستان جمشید شارمهد را بازداشت و به ایران مسترد نکرده است».
ایران و تاجیکستان قرارداد استرداد «مجرمان» دو کشور را امضاء کرده‌اند اما مقام‌های تاجیک می‌گویند در شش ماه اول سال ۲۰۲۰ استردادی میان دو کشور انجام نشده است.

### اظهارات فرزندان وی
شایان و غزل شارمهد، فرزندان جمشید شارمهد گفته‌اند که براساس اطلاعات موقعیت‌یاب تلفن همراه، پدرشان ۳ مرداد در فرودگاه بین‌المللی دبی بوده و از آن‌جا به عمان رفته است و پس از مدتی، ردیاب غیرفعال شده است. فرزندان شارمهد تأکید کردند پدرشان به هیچ عنوان به تاجیکستان نرفته است. به گفته آنان جمشید شارمهد قرار بوده برای کار به دبی و سپس هند برود که به‌دلیل کرونا سفرش با مشکل مواجه شد. دختر او در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید بعد از نشان دادن ردیاب گوشی در عمان، دیگر از او خبری نمی‌گیرند. به گفته دخترش او مشکل قند و دیابت دارد و بدون مصرف قرص نمی‌تواند «پاهایش را حرکت دهد».
پسر شارمهد به آسوشیتدپرس گفت که آخرین بار روز ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۰ (هفتم مرداد ۱۳۹۹) از پدرش پیام گرفتند و از آن پس او نه به تماس‌هایش پاسخ داد و نه به پیام‌هایش. همچنین او اظهار کرد که «ما خواهان حمایت کشورهای دمکراتیک و آزاد هستیم. این نقض حقوق بشر است. شما نمی‌توانید یک نفر را از کشور ثالث ربوده و به کشور خود ببرید». شایان گفت که موقعیت‌یاب تلفن همراه پدرش در آن روز، هتل فرودگاه بین‌المللی دوبی را نشان می‌داد که محل اقامتش بود.

#### جزئیات ردیابی گوشی
خانواده شارمهد گفتند او هنگامی که در دبی اقامت داشت ازسوی مأموران وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ربوده شد. مشخص نیست که او چطور ربوده شده است. یک متصدی هتل گفته که شارمهد روز ۲۹ ژوئیه (هشتم مرداد) تسویه حساب کرد.
اطلاعات موقعیت‌یاب تلفن همراه شارمهد نشان می‌دهد که وی از دبی به شهر العین در شرق امارات متحده عربی رفته و پس‌از عبور از مرز، وارد کشور عمان شده است. شب را هم در نزدیکی یک مدرسه اسلامی در شهر مرزی البریمی سپری کرده است. ردیابی موقعیت‌یاب تلفن همراه شارمهد نشان می‌دهد که او روز ۳۰ ژوئیه (۹ مرداد) به بندر صحار در شمال عمان رفته و همان‌جا موقعیت‌یاب تلفنش خاموش شده است.
دو روز بعد، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که او را «در پی عملیاتی پیچیده» در داخل خاک ایران بازداشت کرده است.

### دادگاه
جمشید شارمهد در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب اسلامی تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی به «طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» متهم شد و با اتهام محاربه روبرو بود. قوه قضائیه ۲ اسفند ۱۴۰۱ اعلام کرد دادگاه انقلاب تهران جمشید شارمهد را به اتهام «افساد فی‌الارض ازطریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» به اعدام محکوم کرد. در تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ خبرگزاری میزان اعلام کرد حکم جمشید شارمهد در دیوان عالی کشور ابرام و تأیید شده است. پس‌از ابلاغ به دادگاه اقدامات اجرایی صورت می‌گیرد. اتهامات وی که براساس آن‌ها محاکمه شده است از قرار ذیل می‌باشد:
1. افساد فی‌الارض از طریق هدایت و رهبری گروه تندر
2. طراحی و هدایت اقدامات تروریستی، بمب‌گذاری در حسینیه شیراز مورخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۷ که موجب کشته شدن ۱۴ نفر و مجروح شدن بیش از ۳۰۰ نفر شد
3. بمبگذاری در دهانه تونل سد سیوند در شیراز و برنامه‌ریزی و طراحی ترور مسئولان
4. برنامه‌ریزی و ساخت بمب جهت انفجار کتابخانه و حوزه علمیه سید محمدرضا گلپایگانی در قم که منجر به آتش‌سوزی در هتل جهان تهران شد
5. انفجار در کفشداری آرامگاه روح‌الله خمینی و کشته شدن بیژن عباسی در ۳۰ خرداد ۱۳۸۸
6. انفجار دکل صدا و سیمای شیراز، انفجار بمب صوتی در پالایشگاه آبدانان ایلام، آتش‌سوزی پالایشگاه شاهرود
7. افشای اطلاعات طبقه‌بندی شده مختصات موشکی سپاه پاسداران
8. ارتباط و همکاری با افسران اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، تأمین مالی اقدامات تروریستی در ایران به مبلغ بیش از ۳۰ هزار دلار
9. برنامه‌ریزی و طراحی انفجار لوله‌های انتقال نفت بندر گناوه
10. برنامه‌ریزی به قصد ترور یکی از مقامات محلی مریوان
11. برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در سرکنسولگری روسیه در رشت
12. برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در مصلی رشت حین برگزاری نماز جمعه
13. طراحی و برنامه‌ریزی به قصد ترور استاندار وقت گیلان
14. طراحی و برنامه‌ریزی به قصد مسموم سازی آب شرب شهر قم
15. برنامه‌ریزی به قصد انفجار در حرم فاطمه معصومه قم
16. برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در حوزه علمیه امامزاده شاه فیض شیراز
17. برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در مسجد دانشگاه شیراز
18. برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در سرویس‌های حمل و نقل سپاه پاسداران و بسیج
19. برنامه‌ریزی جهت ترور امام جمعه وقت شیراز، برنامه‌ریزی به قصد سرقت مسلحانه از بانک‌ها و صرافی‌ها
20. برنامه‌ریزی جهت انفجار در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران
21. برنامه‌ریزی جهت انفجار در حوزه علمیه عبدالعظیم حسنی شهرری
22. برنامه‌ریزی جهت انجام عملیات تروریستی در مجلس شورای اسلامی
23. برنامه‌ریزی جهت انفجار در وزارت امور خارجه و طراحی ۳۰ اقدام دیگر که توسط وزارت اطلاعات خنثی شدند.[۲۸]

### واکنش‌ها به ربودن
سفارت آلمان در تهران برای فهمیدن چگونگی بازداشت وی، از مقامات ایرانی خواست تا اجازه دسترسی کنسولی به شارمهد بدهند.
وزارت خارجه ایالات متحده اظهار کرد ایران «در زمینه بازداشت شهروندان ایرانی و خارجی با اتهامات واهی، پیشینه‌ای طولانی دارد.»
سه‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۹، سازمان حقوق بشر ایران، با بیانیه‌ای، بازداشت شارمهد را «یک آدم‌ربایی غیرقانونی» دانست و گفت «ربودن مخالفان ایرانی از کشورهای همسایه دارد امری عادی می‌شود». این سازمان از آلمان خواستار واکنش به این موضوع شد و گفت دولت آلمان در برابر محافظت شهروندان خود مسئول است و برای نجات جان او باید همه‌گونه اقدامات لازم را انجام دهد. این سازمان در ادامه بیانیه از جامعه بین‌المللی درخواست مداخله برای نجات جان شارمهد و جلوگیری از ربودن بیشتر مخالفان جمهوری اسلامی، کرد.
غزاله شارمهد، فرزند او دادگاه پدرش را «نمایشی» خواند و از قول وکیل پدرش می‌گوید که وضعیت خوب به‌نظر نمی‌رسد و جان او در خطر است.

## اعدام
قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۷ آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد که جمشید شارمهد، به اتهام «افساد فی‌الارض از طریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» صبح دوشنبه ۷ آبان اعدام شده است.
اما سخنگوی قوه قضاییه در ۱۵ آبان ۱۴۰۳ گفت شارمهد پیش از اجرای حکم اعدام، سکته کرد و جان باخت. ایران‌اینترنشنال در تاریخ ۱۲ آبان، در گزارشی به بررسی اطلاعات مبهم دربارهٔ چگونگی مرگ شارمهد پرداخت و از قول غزاله، دختر او نوشت که قوه قضاییه اعلام نکرده پدرش اعدام شده است.
خانواده شارمهد در ۲۲ فروردین ۱۴۰۴ اعلام کردند که نتایج کالبدشکافی در پزشکی قانونی آلمان نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران پس از خارج کردن قلب و زبان او، جسدش را تحویل داده است. با این شرایط نمی‌توان دلیل مرگ را مشخص کرد و باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

### واکنش‌ها به اعدام
آلمان ضمن «محکومیت شدید» اعدام شارمهد اعلام کرد وزارت خارجه آلمان سفیر خود را برای مشورت از ایران فراخوانده و کاردار ایران را هم احضار کرده است. اولاف شولتس صدراعظم آلمان این اقدام را یک «رسوایی» خواند. اتحادیه اروپا هم به شدت اعدام شارمهد را محکوم کرد.
غزاله شارمهد خواهان «مجازات قاتلان» پدرش شد و پس از بیانیه دفتر وزارت خارجه آمریکا در امور ایران در محکوم کردن اعدام شهروند «ایرانی-آلمانی»، از دولت آمریکا برای انکار شهروندی پدرش انتقاد کرد و سکوت دولت و رسانه‌های آمریکا را به «همدستی» با حکومت ایران در اعدام پدرش متهم کرد. شارمهد تأکید کرد دولت آمریکا و اتحادیه اروپا برای رهایی پدرش کاری نکردند.
عباس عراقچی از اظهارات آنالینا بربوک وزیر خارجه آلمان در اعتراض به اعدام جمشید شارمهد انتقاد کرد و در شبکه اجتماعی ایکسنوشت «هیچ تروریستی در ایران از مصونیت برخوردار نیست، حتی اگر مورد حمایت آلمان باشد.»
عفو بین‌الملل با انتشار بیانیه‌ای اعدام شارمهد، شهروند «ایرانی آلمانی»، توسط جمهوری اسلامی را محکوم کرد.

title: جمشید شارمهد

wikitext:
{{pp-vandalism|small=yes}}
{{Infobox person
| name               = جمشید شارمهد
| image              = Jamshid Sharmahd in California (cropped).jpg
| caption            = شارمهد در ۲۰۱۹
| birth_name         =
| birth_date         = {{تاریخ تولد|۱۳۳۴|۱|۳|گاه‌شمار=خورشیدی}}
| birth_place        = [[تهران]]، [[ایران]]
| تاریخ_مرگ          = {{تاریخ مرگ و سن|۱۴۰۳|۸|۷|۱۳۳۴|۱|۳|گاه‌شمار=خورشیدی}}
| علت مرگ            = [[اعدام]]
| citizenship        =
| education          = رشته [[مهندسی الکترونیک]] و [[آی‌تی]]
| occupation         = [[مهندس الکترونیک]]، توسعه دهنده نرم‌افزار
| party              = [[انجمن پادشاهی ایران]]
| اتهام‌ها           = «[[افساد فی‌الارض]]» و «[[محاربه]]»
| مجازات‌ها          = اعدام
| children           = شایان و [[غزاله شارمهد]]
}}

'''جمشید شارمهد''' (۳ فروردین ۱۳۳۴ – ۷ آبان ۱۴۰۳)<ref name=":1">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=تندر|نشانی=https://www.tondar.org/about/jamshid-sharmahd|عنوان=زندگی‌نامه مهندس جمشید شارمهد|بازبینی=5 نوامبر 2019|archive-date=1 اوت 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801154051/https://www.tondar.org/about/jamshid-sharmahd}}</ref> فعال سیاسی [[ایران|ایرانی]]-[[آلمان|آلمانی]] و از اعضای [[انجمن پادشاهی ایران]] بود که مدیریت ''رادیو تندر'' را پس‌از ناپدیدشدن [[فرود فولادوند]] بر عهده داشت. شارمهد تابستان ۱۳۹۹ در [[دبی]] توسط مأموران [[وزارت اطلاعات]] ربوده شد. وی در [[ایران]] زندانی، [[شکنجه]] و در [[دادگاه انقلاب]] به ریاست [[ابوالقاسم صلواتی|قاضی صلواتی]] به اتهاماتی چون «[[افساد فی‌الارض]]» و «[[محاربه]]» محاکمه و به [[اعدام]] محکوم و در ۷ آبان ۱۴۰۳ اعدام شد.<ref name=":10">{{یادکرد وب|عنوان=نگرانی از خطر اعدام جمشید شارمهد|نشانی=http://www.bbc.com/persian/live/iran-64232811|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|بازبینی=2023-01-11|کد زبان=fa-IR}}</ref><ref name=":11">{{یادکرد وب|عنوان=جمشید شارمهد به اعدام محکوم شد {{!}} اطلاعیه مهم دادگستری|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/743505/جمشید-شارمهد-به-اعدام-محکوم-شد-اطلاعیه-مهم-دادگستری|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2023-02-21|بازبینی=2023-02-21|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa|تاریخ=۱۵ آذر ۱۴۰۱|وبگاه=خبرگزاری میزان|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4544293/توضیحات-سخنگو-درباره-احکام-متهمان-پرونده-شهید-عجمیان-و-جزییاتی-از-وضعیت-پرونده-شهیدان-سلیمانی-و-فخری‌زاده-بررسی-راهکارهای-عفاف-و-حجاب-فردی-در-زمینه-بولتن‌ها-در-بازداشت-است-حکم-بدوی-پرونده-حبیب‌الله-چعب-صادر-شد|عنوان=توضیحات سخنگوی قوه قضائیه از پرونده جمشید شارمهد}}</ref><ref name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=جمشید شارمهد اعدام شد|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/ckg08yvxz5lo|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-10-28|بازبینی=2024-10-29|کد زبان=fa}}</ref>

== زندگی ==
جمشید شارمهد در [[تهران]] زاده شد و تحصیلات خود را در ایران و [[آلمان]] به اتمام رساند. او در سال ۱۳۶۲ به‌همراه همسر و فرزند خود به [[آلمان]] مهاجرت کرد و در سال ۱۳۶۸ در رشته [[مهندسی الکترونیک]] و رشته [[فناوری اطلاعات]] دانش‌آموخته شد.<ref name=":1"/>

شارمهد دارای سابقه همکاری با [[کورپوریشن چندملیتی|شرکت‌های چندملیتی]] اروپایی مانند [[زیمنس]]، [[روبرت بوش گ‌ام‌ب‌ها|بوش]]، [[فولکس‌واگن]]، در زمینه «اجرای پروژه‌های خودکارسازی» است. او در سال ۱۳۷۶ شرکتی به نام «شرکت مهندسی شارمهد» را در آلمان تأسیس کرد. فعالیت این شرکت در زمینه «طراحی و اجرای پروژه‌های نرم‌افزاری برای صنایع الکترونیک و خودروسازی» بود.<ref name=":1"/>

جمشید شارمهد توسعه‌دهنده نرم‌افزار یونی‌پد (UniPad) است. نرم‌افزاری که به‌عنوان نخستین «[[واژه‌پرداز|واژه پرداز]] قابل استفاده چند زبانه» شناخته می‌شود و به وب‌سایت‌ها این قابلیت را می‌دهد که به‌صورت [[چندزبانگی|چندزبانه]] اجرا شوند. شارمهد در سال ۱۳۸۱ شرکت «Sharmahd Computing Inc» را در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] تأسیس کرد و یک سال بعد، برای مدیریت همین شرکت به [[لس آنجلس]] آمریکا مهاجرت نمود. او صاحب دو فرزند بود.<ref name=":1"/>

== فعالیت سیاسی ==
{{همچنین ببینید|انجمن پادشاهی ایران}}

=== گروگانگیری، دستگیری و اتهامات ===
پس‌از ناپدید شدن [[فرود فولادوند]]، رسانه‌های [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] جمشید شارمهد را به‌عنوان مسئول اصلی این گروه معرفی کردند.<ref name=":2">{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=جمشید شارمهد کیست؟|ناشر=روزنامه شرق|doi=|تاریخ بازدید=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=http://sharghdaily.com/fa/main/detail/268572}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=شکار تروریست ساکن آمریکا|ناشر=روزنامه خراسان|doi=|تاریخ بازدید=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=http://www.khorasannews.com/newspaper/page/20440/1/702704/0}}</ref><ref name=":1"/> جمشید شارمهد در [[لس آنجلس]] آمریکا با این انجمن آشنا شد و شروع به همکاری با آنان کرد. او در سال ۲۰۰۴ وب‌سایت تندر را تأسیس و در سال ۲۰۰۷ رادیو تندر را راه‌اندازی کرد.<ref name=":1"/> براساس [[اعتراف اجباری|اعتراف‌های اجباری]] جمشید شارمهد که توسط [[سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران|صداوسیما]] و [[تسنیم]] (خبرگزاری وابسته به [[سپاه پاسداران]]) منتشر شده‌اند، وی به اتهاماتی که پس از [[جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی|گروگانگیری]] در [[امارات متحده عربی]] و [[عمان]] و سپس [[دستگیری، زندان و شکنجه در جمهوری اسلامی ایران|دستگیری‌اش]] به او نسبت داده شده، به [[اعدام]] محکوم شد.<ref name=":11"/> وی از سوی [[جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی|نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی]] به نقش داشتن در اقدامات [[بمب‌گذاری ۱۳۸۷ شیراز|انفجار حسینیه سیدالشهدا شیراز]]، [[سد سیوند|انفجار در سد سیوند]] محکوم شد.<ref name=":11"/> هر چند پیشتر در رابطه با [[بمب‌گذاری ۱۳۸۷ شیراز|بمب‌گذاری ۱۳۸۷ حسینیه ای در شیراز]]، چهار نفر به نامهای علی موسوی، روزبه یحیی‌زاده، علی‌اصغر پشتر و محسن اسلامیان [[اعدام]] شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سه اعدام در عادل‌آباد شیراز – DW – ۱۳۸۸/۱/۲۱|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/سه-اعدام-در-عادلآباد-شیراز/a-4168537|وبگاه=dw.com|بازبینی=2023-02-23|کد زبان=fa}}</ref> همچنین تحلیلگران مفقود شدن [[فرود فولادوند]] در [[حکاری]] [[ترکیه]] را به نظام جمهوری اسلامی ایران نسبت داده آن‌گونه که مقامات جمهوری اسلامی برخی از اتهامات وارده به وی را مرتبط به با این بمب‌گذاری خواندند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=مخالفان حکومت ایران در خارج کشور چگونه 'ربوده می‌شوند'؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-50043519|کوشش=بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ بازبینی=2023-02-23|زبان=fa}}</ref>

=== رد انتساب شارمهد و عملیات تروریستی به انجمن ===
رزیتا منطقی هرگونه وابستگی تارنما و رادیوی «تندر» و «تکاوران تندر» به انجمن پادشاهی ایران را رد می‌کند و همه عملیات‌های تروریستی منسوب به آن را از هنگامی می‌داند که رئیس اصلی این انجمن (فرود فولادوند) در ترکیه ربوده شد. او می‌گوید که این کارهای تروریستی به انجمن پادشاهی ایران ربطی ندارد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.bbc.com/persian/lg/iran/2010/02/100130_l25_anjoman_padshahi.shtml|عنوان=انجمن پادشاهی ایران؛ از ادعا تا واقعیت|ناشر=BBC Persian|تاریخ=|تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=اتهام «تلاش برای فروش اطلاعات موشکی سپاه» علیه جمشید شارمهد در چهارمین جلسه دادگاه|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-61879734|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2024-10-29|زبان=fa}}</ref>

== ربودن و بازداشت ==
[[پرونده:The first hearing of the case of Jamshid Sharmahd.jpg|بندانگشتی|چپ|250px| اولین جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده جمشید شارمهد]]
[[وزارت اطلاعات]] جمهوری اسلامی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد جمشید شارمهد را طی «عملیاتی پیچیده» در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۹۹ دستگیر کرده است. در این اطلاعیه اشاره نشده که این عملیات پیچیده در کجا صورت گرفته است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۱ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/iran-intelligence-statement-tondar-group-sharmahd-arrested-terror/30761307.html|عنوان=وزارت اطلاعات ایران مسئول گروه تندر دستگیر شد}}</ref>

بعد از صدور اطلاعیه، گمانه‌زنی‌هایی دربارهٔ احتمال ربودن او در خارج از کشور مطرح شد.

شامگاه شنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۹، [[سید محمود علوی|محمود علوی]]، وزیر اطلاعات [[جمهوری اسلامی]]، در یک برنامه تلویزیونی ادعا کرد جمشید شارمهد «در داخل ایران» توسط نیروهای اطلاعات دستگیر شده است. علوی بدون اشاره به جزئیات و زمان بازداشت این فرد، مدعی شد که سرویس‌های امنیتی [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] و [[اسرائیل]] «پوشش حمایتی» از او داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزارت اطلاعات ایران می‌گوید جمشید شارمهد، رئیس رادیو تندر را بازداشت کرده|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-53620669|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2020-08-01|بازبینی=2024-10-29|کد زبان=fa}}</ref>

اما یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، [[جوان (روزنامه)|روزنامه جوان]]، در گزارشی نوشت که جمشید شارمهد روز ۱۰ مرداد ۱۳۹۹ در [[تاجیکستان]] بازداشت شده است. گزارش روزنامه سپاه می‌تواند نشانه ربودن جمشید شارمهد توسط نیروهای امنیتی یا همکاری دولت تاجیکستان در تحویل دادن او به نیروهای وزارت اطلاعات ایران باشد.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=انجمن مرگ، مرگ انجمن|ناشر=روزنامه جوان|doi=|تاریخ بازدید=2023-02-21|نشانی=https://www.pishkhan.com/news/189893}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/iran-contradictions-report-on-sharmahd-arrest/30762181.html|عنوان=ادعاهای متناقص وزیر اطلاعات و روزنامه سپاه دربارهٔ نحوه «دستگیری» جمشید شارمهد}}</ref>

=== تکذیب ===
دوشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۹، رمضان رحیم‌زاده، وزیر کشور تاجیکستان، گزارش‌ها دربارهٔ بازداشت جمشید شارمهد، در شهر [[دوشنبه (تاجیکستان)|دوشنبه]] را تکذیب کرد. او در یک نشست خبری تأکید کرد که «تاجیکستان جمشید شارمهد را بازداشت و به ایران مسترد نکرده است».<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۳ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=بخش تاجیکی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی|نشانی=https://www.ozodi.org/a/30763350.html|عنوان=Раҳимзода гуфт, Тоҷикистон раҳбари як гуруҳи мухолифини Эронро боздошт накардааст}}</ref><ref name=":4">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۱۳ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/tajik-official-rejact-iran-paper-reprot-jamshid-sharmehd-handover/30763844.html|عنوان=تاجیکستان بازداشت جمشید شارمهد در خاک خود و استرداد او به ایران را تکذیب کرد}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۱۳ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-53634555|عنوان=وزیر کشور تاجیکستان: شارمهد را ما تحویل ایران ندادیم}}</ref>

ایران و تاجیکستان قرارداد استرداد «مجرمان» دو کشور را امضاء کرده‌اند<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۸ بهمن ۱۳۹۱|عنوان=قانون موافقتنامه استرداد مجرمان بین ایران و تاجیکستان ابلاغ شد|ناشر=خبرگزاری ایسنا|doi=|تاریخ بازدید=۱۳ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=https://www.isna.ir/news/91110804670/}}</ref> اما مقام‌های تاجیک می‌گویند در شش ماه اول سال ۲۰۲۰ استردادی میان دو کشور انجام نشده است.<ref name=":4"/>

=== اظهارات فرزندان وی ===
شایان و غزل شارمهد، فرزندان جمشید شارمهد گفته‌اند که براساس اطلاعات [[موقعیت‌یاب]] [[تلفن همراه]]، پدرشان ۳ مرداد در [[فرودگاه بین‌المللی دبی]] بوده و از آن‌جا به [[عمان]] رفته است و پس از مدتی، ردیاب غیرفعال شده است. فرزندان شارمهد تأکید کردند پدرشان به هیچ عنوان به تاجیکستان نرفته است. به گفته آنان جمشید شارمهد قرار بوده برای کار به دبی و سپس [[هند]] برود که به‌دلیل [[کروناویروس|کرونا]] سفرش با مشکل مواجه شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرزند جمشید شارمهد: موقعیت‌یاب گوشی پدرم در عمان غیرفعال شد|نشانی=https://old.iranintl.com/ايران/فرزند-جمشید-شارمهد-موقعیت‌یاب-گوشی-پدرم-در-عمان-غیرفعال-شد|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2020-08-02|بازبینی=2023-02-21|کد زبان=fa}}</ref> دختر او در مصاحبه با [[بی‌بی‌سی فارسی]] می‌گوید بعد از نشان دادن ردیاب گوشی در عمان، دیگر از او خبری نمی‌گیرند. به گفته دخترش او مشکل قند و [[دیابت]] دارد و بدون مصرف قرص نمی‌تواند «پاهایش را حرکت دهد».<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۱۳ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی=https://www.youtube.com/watch?v=SGYLjagHxVE|عنوان=دستگیری جمشید شارمهد، رهبر گروه تندر انجمن پادشاهی ایران در گفتگو با دخترش}}</ref>

پسر شارمهد به [[آسوشیتد پرس|آسوشیتدپرس]] گفت که آخرین بار روز ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۰ (هفتم مرداد ۱۳۹۹) از پدرش پیام گرفتند و از آن پس او نه به تماس‌هایش پاسخ داد و نه به پیام‌هایش. همچنین او اظهار کرد که «ما خواهان حمایت کشورهای دمکراتیک و آزاد هستیم. این [[نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران|نقض حقوق بشر]] است. شما نمی‌توانید یک نفر را از کشور ثالث ربوده و به کشور خود ببرید». شایان گفت که موقعیت‌یاب تلفن همراه پدرش در آن روز، هتل فرودگاه بین‌المللی دوبی را نشان می‌داد که محل اقامتش بود.<ref name=":5">{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|وبگاه=|نشانی=https://hosted.ap.org/standardspeaker/article/2ba6f187105566ccc06ef2b5f9e5490e/family-tells-ap-iran-abducted-california-man-while-dubai|عنوان=Family Tells AP: Iran Abducted California Man While In Dubai}}</ref><ref name=":6">{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=جمشید شارمهد هنگام اقامت در دوبی «ربوده شده است»|ناشر=رادیو فردا|doi=|تاریخ بازدید=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f4-jamshid-sharmehd-ap-interview-abduction-dubail/30765881.html}}</ref><ref name=":7">{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۵ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=جمشید شارمهد 'در امارات متحده عربی ربوده و به ایران منتقل شد'|ناشر=بی‌بی‌سی|doi=|تاریخ بازدید=۱۵ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-53659407}}</ref>

==== جزئیات ردیابی گوشی ====
خانواده شارمهد گفتند او هنگامی که در دبی اقامت داشت ازسوی مأموران [[وزارت اطلاعات|وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]] ربوده شد. مشخص نیست که او چطور ربوده شده است. یک متصدی هتل گفته که شارمهد روز ۲۹ ژوئیه (هشتم مرداد) تسویه حساب کرد.<ref name=":5"/><ref name=":6"/><ref name=":7"/>

اطلاعات موقعیت‌یاب تلفن همراه شارمهد نشان می‌دهد که وی از دبی به شهر [[العین]] در شرق [[امارات متحده عربی]] رفته و پس‌از عبور از مرز، وارد کشور [[عمان]] شده است. شب را هم در نزدیکی یک مدرسه اسلامی در [[شهرستان بریمی|شهر مرزی البریمی]] سپری کرده است. ردیابی موقعیت‌یاب تلفن همراه شارمهد نشان می‌دهد که او روز ۳۰ ژوئیه (۹ مرداد) به بندر [[صحار]] در شمال [[عمان]] رفته و همان‌جا موقعیت‌یاب تلفنش خاموش شده است.<ref name=":5"/><ref name=":6"/><ref name=":7"/>

دو روز بعد، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که او را «در پی عملیاتی پیچیده» در داخل خاک ایران بازداشت کرده است.

=== دادگاه ===
جمشید شارمهد در شعبه ۱۵ [[دادگاه انقلاب|دادگاه انقلاب اسلامی]] تهران به ریاست [[ابوالقاسم صلواتی]] به «طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» متهم شد و با اتهام [[محاربه]] روبرو بود.<ref name=":9">{{یادکرد وب|عنوان=جمشید شارمهد ایرانی آلمانی در خطر اعدام قرار دارد|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/جمشید-شارمهد-ایرانی-آلمانی-در-خطر-اعدام-قرار-دارد/a-64342907|وبگاه=DW|بازبینی=2023-01-11|کد زبان=fa|تاریخ=1401-10-20}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=غزاله شارمهد بعد از آخرین جلسه دادگاه: جان پدرم در خطر است|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-64232037|کوشش=بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ بازبینی=2023-01-11|زبان=fa}}</ref> قوه قضائیه ۲ اسفند ۱۴۰۱ اعلام کرد دادگاه انقلاب تهران جمشید شارمهد را به اتهام «افساد فی‌الارض ازطریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» به اعدام محکوم کرد.<ref name=":10"/><ref name=":11"/> در تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ [[خبرگزاری میزان]] اعلام کرد حکم جمشید شارمهد در [[دیوان عالی کشور]] ابرام و تأیید شده است. پس‌از ابلاغ به دادگاه اقدامات اجرایی صورت می‌گیرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حکم اعدام جمشید شارمهد تأیید شد|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4709406|ناشر=میزان|تاریخ=۶ اردیبهشت ۱۴۰۲|بازبینی=2023-04-26}}</ref> اتهامات وی که براساس آن‌ها محاکمه شده است از قرار ذیل می‌باشد:
# افساد فی‌الارض از طریق هدایت و رهبری گروه تندر
# طراحی و هدایت اقدامات تروریستی، بمب‌گذاری در حسینیه شیراز مورخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۷ که موجب کشته شدن ۱۴ نفر و مجروح شدن بیش از ۳۰۰ نفر شد
# بمبگذاری در دهانه تونل [[سد سیوند]] در شیراز و برنامه‌ریزی و طراحی ترور مسئولان
# برنامه‌ریزی و ساخت بمب جهت انفجار کتابخانه و حوزه علمیه [[سید محمدرضا گلپایگانی]] در قم که منجر به آتش‌سوزی در هتل جهان تهران شد
# انفجار در کفشداری [[آرامگاه سید روح‌الله خمینی|آرامگاه روح‌الله خمینی]] و کشته شدن بیژن عباسی در ۳۰ خرداد ۱۳۸۸
# انفجار دکل صدا و سیمای شیراز، انفجار [[بمب صوتی]] در پالایشگاه آبدانان ایلام، آتش‌سوزی پالایشگاه شاهرود
# افشای [[اطلاعات طبقه‌بندی‌شده|اطلاعات طبقه‌بندی شده]] مختصات موشکی سپاه پاسداران
# ارتباط و همکاری با افسران اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، تأمین مالی اقدامات تروریستی در ایران به مبلغ بیش از ۳۰ هزار دلار
# برنامه‌ریزی و طراحی انفجار لوله‌های انتقال نفت [[بندر گناوه]]
# برنامه‌ریزی به قصد ترور یکی از مقامات محلی [[مریوان]]
# برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در [[سرکنسولگری روسیه در رشت]]
# برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در مصلی رشت حین برگزاری نماز جمعه
# طراحی و برنامه‌ریزی به قصد [[تروریسم|ترور]] استاندار وقت گیلان
# طراحی و برنامه‌ریزی به قصد [[بیوتروریسم|مسموم سازی]] آب شرب شهر قم
# برنامه‌ریزی به قصد انفجار در [[حرم فاطمه معصومه]] قم
# برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در حوزه علمیه امامزاده شاه فیض شیراز
# برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در مسجد [[دانشگاه شیراز]]
# برنامه‌ریزی به قصد بمبگذاری در سرویس‌های حمل و نقل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] و [[بسیج]]
# برنامه‌ریزی جهت ترور امام جمعه وقت شیراز، برنامه‌ریزی به قصد سرقت مسلحانه از بانک‌ها و صرافی‌ها
# برنامه‌ریزی جهت انفجار در [[نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران]]
# برنامه‌ریزی جهت انفجار در حوزه علمیه عبدالعظیم حسنی شهرری
# برنامه‌ریزی جهت انجام عملیات تروریستی در [[مجلس شورای اسلامی]]
# برنامه‌ریزی جهت [[انفجار]] در [[وزارت امور خارجه]] و طراحی ۳۰ اقدام دیگر که توسط وزارت اطلاعات خنثی شدند.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa|تاریخ=۶ اردیبهشت ۱۴۰۲|وبگاه=خبرگزاری میزان|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4709406/حکم-اعدام-جمشید-شارمهد-تأیید-شد|عنوان=حکم اعدام جمشید شارمهد تأیید شد}}</ref>

=== واکنش‌ها به ربودن ===
[[سفارت آلمان در تهران]] برای فهمیدن چگونگی بازداشت وی، از مقامات ایرانی خواست تا اجازه دسترسی کنسولی به شارمهد بدهند.<ref name=":8">{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۵ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=آلمان در حال بررسی جزئیات دستگیری «جمشید شارمهد» توسط ایران است|ناشر=صدای آمریکا|doi=|تاریخ بازدید=۱۵ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=https://ir.voanews.com/latestnews/germany-looking-jamshid-sharmahd-arrest-iran}}</ref>

[[وزارت خارجه ایالات متحده]] اظهار کرد ایران «در زمینه بازداشت شهروندان ایرانی و خارجی با اتهامات واهی، پیشینه‌ای طولانی دارد.»<ref name=":8"/>

سه‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۹، [[سازمان حقوق بشر ایران]]، با بیانیه‌ای، بازداشت شارمهد را «یک آدم‌ربایی غیرقانونی» دانست و گفت «ربودن مخالفان ایرانی از کشورهای همسایه دارد امری عادی می‌شود». این سازمان از [[آلمان]] خواستار واکنش به این موضوع شد و گفت دولت آلمان در برابر محافظت شهروندان خود مسئول است و برای نجات جان او باید همه‌گونه اقدامات لازم را انجام دهد. این سازمان در ادامه بیانیه از جامعه بین‌المللی درخواست مداخله برای نجات جان شارمهد و جلوگیری از ربودن بیشتر مخالفان جمهوری اسلامی، کرد.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱۴ مرداد ۱۳۹۹|عنوان=سازمان حقوق بشر ایران: آلمان باید به ربایش جمشید شارمهد واکنش نشان دهد|ناشر=سازمان حقوق بشر ایران|doi=|تاریخ بازدید=۱۵ مرداد ۱۳۹۹|نشانی=https://iranhr.net/fa/articles/4366/}}</ref><ref name=":8"/>

غزاله شارمهد، فرزند او دادگاه پدرش را «نمایشی» خواند و از قول وکیل پدرش می‌گوید که وضعیت خوب به‌نظر نمی‌رسد و جان او در خطر است.<ref name=":9"/>

== اعدام ==
[[قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران]] در تاریخ ۷ آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد که جمشید شارمهد، به اتهام «افساد فی‌الارض از طریق طراحی و هدایت اقدامات تروریستی» صبح دوشنبه ۷ آبان اعدام شده است.<ref name=":3"/>

اما سخنگوی قوه قضاییه در ۱۵ آبان ۱۴۰۳ گفت شارمهد پیش از اجرای حکم اعدام، [[سکته]] کرد و جان باخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=قوه قضائیه ادعا کرد جمشید شارمهد پیش از اعدام «در زندان سکته کرد»|نشانی=https://ir.voanews.com/a/judiciary-claimed-jamshid-sharmehed-had-stroke-prison-before-execution/7851848.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-11-05|بازبینی=2024-11-05|کد زبان=fa}}</ref> [[ایران اینترنشنال|ایران‌اینترنشنال]] در تاریخ ۱۲ آبان، در گزارشی به بررسی اطلاعات مبهم دربارهٔ چگونگی مرگ شارمهد پرداخت و از قول غزاله، دختر او نوشت که قوه قضاییه اعلام نکرده پدرش اعدام شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اطلاعات مبهم دربارهٔ چگونگی مرگ شارمهد؛ غزاله شارمهد: به آلمان گفته‌اند او مرد|نشانی=https://www.iranintl.com/202411012008|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=۱۲ آبان ۱۴۰۳|بازبینی=۱۵ آبان ۱۴۰۳|کد زبان=fa|نام=رضا|نام خانوادگی=اکوانیان}}</ref>

خانواده شارمهد در ۲۲ فروردین ۱۴۰۴ اعلام کردند که نتایج [[کالبدشکافی]] در [[پزشکی قانونی]] آلمان نشان می‌دهد [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] پس از خارج کردن [[قلب]] و [[زبان (کالبدشناسی)|زبان]] او، جسدش را تحویل داده است. با این شرایط نمی‌توان دلیل مرگ را مشخص کرد و باید تحقیقات بیشتری انجام شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=خانواده جمشید شارمهد: پزشکی قانونی آلمان می‌گوید بعضی اعضای داخلی در جسد نبوده است|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cwyn7v9l9gqo|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2025-04-11|بازبینی=2025-04-12|کد زبان=fa}}</ref>

=== واکنش‌ها به اعدام ===
[[آلمان]] ضمن «محکومیت شدید» اعدام شارمهد اعلام کرد [[وزارت خارجه آلمان]] سفیر خود را برای مشورت از ایران فراخوانده و کاردار ایران را هم احضار کرده است. اولاف شولتس صدراعظم آلمان این اقدام را یک «رسوایی» خواند. اتحادیه اروپا هم به شدت اعدام شارمهد را محکوم کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اتحادیه اروپا اعدام جمشید شارمهد را «به‌شدت» محکوم کرد|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/10/29/germany-summons-iran-ambassador-in-protest-execution-jamshid-sharmand|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-10-29|بازبینی=2024-10-30|کد زبان=fa}}</ref>

غزاله شارمهد خواهان «مجازات قاتلان» پدرش شد و پس از بیانیه دفتر وزارت خارجه آمریکا در امور ایران در محکوم کردن اعدام شهروند «ایرانی-آلمانی»، از دولت آمریکا برای انکار شهروندی پدرش انتقاد کرد و سکوت دولت و رسانه‌های آمریکا را به «همدستی» با حکومت ایران در اعدام پدرش متهم کرد. شارمهد تأکید کرد دولت آمریکا و اتحادیه اروپا برای رهایی پدرش کاری نکردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعدام جمشید شارمهد؛ افزایش تنش دیپلماتیک بین ایران و آلمان|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/c0rgnyn887wo|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-10-29|بازبینی=2024-10-30|کد زبان=fa}}</ref>

[[سید عباس عراقچی|عباس عراقچی]] از اظهارات [[آنالنا بربوک|آنالینا بربوک]] وزیر خارجه آلمان در اعتراض به اعدام جمشید شارمهد انتقاد کرد و در شبکه اجتماعی [[توییتر|ایکس]]<nowiki/>نوشت «هیچ تروریستی در ایران از مصونیت برخوردار نیست، حتی اگر مورد حمایت آلمان باشد.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش عراقچی به اظهارات وزیر خارجه آلمان در اعتراض به اعدام جمشید شارمهد|نشانی=https://www.sbs.com.au/language/persian/fa/podcast-episode/araqchi-reacts-to-german-foreign-minster-sharmahd/m4lwl45wy|وبگاه=SBS Language|بازبینی=2024-10-30|کد زبان=fa}}</ref>

[[عفو بین‌الملل]] با انتشار بیانیه‌ای اعدام شارمهد، شهروند «ایرانی آلمانی»، توسط جمهوری اسلامی را محکوم کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سازمان عفو بین‌الملل اعدام جمشید شارمهد توسط جمهوری اسلامی را محکوم کرد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/iran-jamshid-sharmahd-execution-amnesty-international/7843600.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-10-29|بازبینی=2024-10-30|کد زبان=fa}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[انجمن پادشاهی ایران]]
* [[فرود فولادوند]]
* [[فهرست زندانیان سیاسی ایران]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:شارمهد، جمشید}}
{{زندانیان سیاسی در ایران}}
{{فهرست اتباع خارجی بازداشت شده در ایران}}

[[رده:اتباع خارجی بازداشت شده در ایران]]
[[رده:اعدام‌شدگان اهل ایران]]
[[رده:اعضای انجمن پادشاهی ایران]]
[[رده:افراد آلمانی ایرانی‌تبار]]
[[رده:افراد ربوده‌شده اهل ایران]]
[[رده:ایرانیان مقیم لس آنجلس]]
[[رده:ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به آلمان]]
[[رده:پادشاهی‌خواهان اهل ایران]]
[[رده:دور از وطن‌های اهل آلمان در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:زادگان ۱۳۳۴]]
[[رده:درگذشتگان ۱۴۰۳]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۵ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)]]
[[رده:زندانیان اهل ایران]]
[[رده:زندانیان خارج از کشور اهل آلمان]]
[[رده:زندانیان سیاسی در ایران]]
[[رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران]]
[[رده:شهروندان آلمان از طریق تغییر تابعیت]]
[[رده:فعالان سیاسی اهل ایران]]
[[رده:فعالان سیاسی ربوده شده توسط جمهوری اسلامی]]
[[رده:مهندسان الکترونیک اهل ایران]]
[[رده:محکومان به محاربه در ایران]]
[[رده:محکومان به افساد فی الارض در ایران]]
[[رده:قربانیان شکنجه اهل ایران]]

title: جمشید شارمهد

زادهٔ: ۳ فروردین ۱۳۳۴ · تهران، ایران

درگذشت: ۷ آبان ۱۴۰۳ (۶۹ سال)

علت مرگ: اعدام

تحصیلات: رشته مهندسی الکترونیک و آی‌تی

پیشه(ها): مهندس الکترونیک، توسعه دهنده نرم‌افزار

حزب سیاسی: انجمن پادشاهی ایران

اتهامهای جزایی: «افساد فی‌الارض» و «محاربه»

مجازاتهای جزایی: اعدام

فرزندان: شایان و غزاله شارمهد


text:
# گل اسپاتی فیلوم
 گل اسپاتی فیلوم (نام علمی: Spathiphyllum wallisii) نام یک گونه از سرده برگ‌قاشقی است.

wikiname: fawiki

title: گل اسپاتی فیلوم

in_language: fa

wikitext:
{{Taxobox
| name = گل اسپاتی فیلوم
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = Peace lily - 2.jpg
| image_caption = گل اسپاتی فیلوم، ''Spathiphyllum wallisii''
| fossil_range =
| regnum =[[گیاه|گیاهان]]
| phylum =
| classis =
| ordo = [[قاشق‌واش‌سانان]]
| familia = [[گل‌شیپوریان]]
| genus = [[برگ‌قاشقی]]
| species = '''''S. wallisii'''''
| binomial = ''Spathiphyllum wallisii''
| range_map =
}}
''' گل اسپاتی فیلوم''' {{علمی|Spathiphyllum wallisii}} نام یک [[گونه (زیست‌شناسی)|گونه]] از [[سرده]] [[برگ‌قاشقی]] است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Spathiphyllum_wallisii&redirect=no&oldid=558747554|عنوان = Spathiphyllum wallisii|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۹ ژوئیه ۲۰۱۴}}
[[رده:گیاگان آمریکای مرکزی]]
[[رده:گیاهان آپارتمانی]]

{{زیست‌شناسی-خرد}}

title: رده‌بندی علمی

فرمانرو: گیاهان

راسته: قاشق‌واش‌سانان

تیره: گل‌شیپوریان

سرده: برگ‌قاشقی

گونه: S. wallisii

title: نام دوبخشی

نام دوبخشی: Spathiphyllum wallisii ·


text:
# ماسرو
ماسِرو پایتخت و بزرگ‌ترین شهر لِسوتو است. این شهر همچنین مرکز ناحیه ماسرو است. این شهر که بر روی رودخانه کالدون واقع شده‌است، در مرز لسوتو با آفریقای جنوبی قرار دارد. ماسرو در سرشماری سال ۲۰۱۶ جمعیتی برابر با ۳۳۰٫۷۶۰ نفر داشت.

## جغرافیا
این شهر که بر کرانه رودخانه کالدون در مرز آفریقای جنوبی قرار دارد تنها شهر بزرگ لسوتو است.
جمعیت ماسرو در سال ۲۰۰۴ حدود ۱۸۰٬۰۰۰ نفر بوده‌است.
ماسرو در عین حال مرکز استان ماسرو نیز هست. مرکز استان را در لسوتو با نام اردو-شهر (Camptown) می‌نامند.

## اقتصاد
تا سال ۲۰۰۴ شهر ماسرو دارای صنعت پویای نساجی بود که با حمایت و سرمایه‌گذاری چینی‌ها رونق گرفته بود ولی امروزه با دگرگونی تعرفه‌ها این صنعت در ماسرو رو به زوال نهاده‌است.
تولید شمع و قالی نیز در شهر ماسرو رونق داشته که امروزه تحت تأثیر صنایع آفریقای جنوبی به سستی گراییده.

title: ماسرو

wikitext:
{{Infobox settlement
| name                    = ماسرو
| native_name             = Maseru
| native_name_lang        = <!-- ISO 639-2 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead -->
| settlement_type         = [[فهرست شهرهای لسوتو|شهر]]
| image_skyline           = KingswayMaseru.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = راه شاهی در مرکز ماسرو
| image_flag              =
| flag_alt                =
| image_seal              =
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               = LocationMaseru.png
| map_alt                 =
| map_caption             = جایگاه ماسرو بر روی نقشه لسوتو
| pushpin_map             =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     =
| latd  = |latm  = |lats  = |latNS  = N
| longd = |longm = |longs = |longEW = E
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = [[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name        = {{LES}}
| subdivision_type1       = ناحیه
| subdivision_name1       = ماسرو
| subdivision_type2       =
| subdivision_name2       =
| subdivision_type3       =
| subdivision_name3       =
| established_title       = تأسیس
| established_date        = ۱۸۶۹
| established_title1      =
| established_date1       =
| founder                 =
| seat_type               =
| seat                    =
| government_footnotes    =
| leader_party            =
| leader_title            = شهردار
| leader_name             =
| unit_pref               = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = ۱۳۸
| area_land_km2           =
| area_water_km2          =
| area_water_percent      =
| area_note               =
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             = ۱٬۶۰۰
| population_footnotes    =
| population_total        = ۲۲۷٬۸۸۰
| population_as_of        =
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      =
| population_note         = ۱٬۶۵۱٫۳
| timezone1               = گرینویچ<ref>South Africa Standard Time</ref>(SAST)
| utc_offset1             =۲ +
| timezone1_DST           =
| utc_offset1_DST         =
| postal_code_type        = [[کد پستی]]
| postal_code             =
| area_code_type          =
| area_code               =
| iso_code                =
| website                 = [http://www.alliance.org.za/rubrique.php3?id_rubrique=6]
| footnotes               =
}}
'''ماسِرو''' [[پایتخت]] و بزرگ‌ترین شهر [[لسوتو|لِسوتو]] است. این شهر همچنین مرکز [[ناحیه ماسرو]] است. این شهر که بر روی [[رود کالدون|رودخانه کالدون]] واقع شده‌است، در مرز لسوتو با آفریقای جنوبی قرار دارد. ماسرو در سرشماری سال ۲۰۱۶ جمعیتی برابر با ۳۳۰٫۷۶۰ نفر داشت.<ref name="cities">{{cite journal|author1=Sam Romaya|author2=Alison Brown|date=April 1999|title=City profile: Maseru, Lesotho|url=https://archive.org/details/sim_cities_1999-04_16_2/page/123|journal=Cities|volume=16|issue=2|pages=123–133|doi=10.1016/S0264-2751(98)00046-8}}</ref><ref name="dict">{{cite book|title=Southern Sotho English Dictionary|author1=A. Mabille|author2=H. Dieterlen|year=1993|edition=reclassified, revised and enlarged by R. A. Paroz; 1950|publisher=Morija Sesuto Book Depot|pages=349|location=[[Morija]]}}</ref>

== جغرافیا ==
این شهر که بر کرانه رودخانه [[کالدون]] در مرز [[آفریقای جنوبی]] قرار دارد تنها شهر بزرگ لسوتو است.

جمعیت ماسرو در سال ۲۰۰۴ حدود ۱۸۰٬۰۰۰ نفر بوده‌است.

ماسرو در عین حال مرکز [[استان ماسرو]] نیز هست. مرکز استان را در لسوتو با نام [[اردو-شهر]] (Camptown) می‌نامند.

== اقتصاد ==
تا سال ۲۰۰۴ شهر ماسرو دارای صنعت پویای نساجی بود که با حمایت و سرمایه‌گذاری چینی‌ها رونق گرفته بود ولی امروزه با دگرگونی تعرفه‌ها این صنعت در ماسرو رو به زوال نهاده‌است.

تولید شمع و قالی نیز در شهر ماسرو رونق داشته که امروزه تحت تأثیر صنایع آفریقای جنوبی به سستی گراییده.

== نگارخانه ==
[[پرونده:Lesotho Districts Maseru 250px.png|راست|thumb]]
[[پرونده:AfriSki.jpg|راست|250px|thumb]]

{{-}}

== منابع ==
{{ویکی‌سفر}}
{{ویکی‌انبار-رده|Maseru}}
{{پانویس}}
* https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Maseru&oldid=624859495
{{پایتخت‌های آفریقا}}

[[رده:ماسرو| ]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۹ (میلادی) در آفریقا]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۶۹ (میلادی) در امپراتوری بریتانیا]]
[[رده:پایانه‌های مرزی آفریقای جنوبی و لسوتو]]
[[رده:پایتخت‌های آفریقا]]
[[رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۶۹ (میلادی)]]
[[رده:مناطق مسکونی در لسوتو]]

title: ماسرو Maseru

ناحیه: ماسرو

تأسیس: ۱۸۶۹

title: مساحت

• کل: ۱۳۸ کیلومتر مربع (۵۳ مایل مربع)

ارتفاع: ۱۶۰۰ متر (۵۲۰۰ فوت)

title: جمعیت

• کل: ۲۲۷۸۸۰

• تراکم: ۱۷۰۰/کیلومتر مربع (۴۳۰۰/مایل مربع)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی ۲ + (گرینویچ(SAST))


text:
# چرخ ژنو
چرخ ژنو (که در زبان‌های دیگر به آن سازوکار مالتی و صلیب مالتی نیز می‌گویند) سازوکاری چرخ‌دنده‌ای است که حرکت دورانی پیوسته را به حرکت دورانی منقطع متناوب تبدیل می‌کند. از کاربردهای این سازوکار می‌توان به پروژکتور فیلم اشاره کرد.
در این سازوکار (مکانیزم) چرخ گرداندنده (ورودی) سوزنی (پین) دارد که در شیار چرخ گردنده (خروجی) می‌افتد و آن را یک گام به جلو می‌راند. چرخ گرداننده همچنین یک برجستگی مدور دارد که در فاصله زمانی بین دو گام چرخ گردنده را ثابت نگه می‌دارد.

title: چرخ ژنو

wikitext:
[[پرونده:Geneva mechanism 6spoke animation.gif|چپ|بندانگشتی|220px|پویانمایی سازوکار چرخ ژنو با یک چرخ شش شیاری.]]
'''چرخ ژنو''' (که در زبان‌های دیگر به آن سازوکار مالتی و [[صلیب مالتی]] نیز می‌گویند) [[سازوکار]]ی [[چرخ‌دنده]]ای است که [[چرخش (فیزیک)|حرکت دورانی]] پیوسته را به حرکت دورانی منقطع متناوب تبدیل می‌کند. از کاربردهای این سازوکار می‌توان به [[پروژکتور فیلم]] اشاره کرد.<ref>{{Cite journal|last=Willis|first=William A.|date=April 1945|title=Analysis of Geneva Mechanisms|url=https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/7252110|journal=Journal of the Society of Motion Picture Engineers|volume=44|issue=4|pages=275–284|doi=10.5594/J09782|issn=0097-5834|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325051024/http://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/7252110/|archive-date=March 25, 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 July 1998|title=Geneva mechanism {{!}} Cam-operated, Indexing, Ratcheting {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/technology/Geneva-mechanism|access-date=2023-12-28|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>

در این سازوکار (مکانیزم) چرخ گرداندنده (ورودی) سوزنی (پین) دارد که در شیار چرخ گردنده (خروجی) می‌افتد و آن را یک گام به جلو می‌راند. چرخ گرداننده همچنین یک برجستگی مدور دارد که در فاصله زمانی بین دو گام چرخ گردنده را ثابت نگه می‌دارد.<ref name=":0">{{cite book|last1=Bickford|first1=John H.|url=http://ebooks.library.cornell.edu/k/kmoddl/pdf/002_010.pdf|title=Mechanisms for intermittent motion|publisher=Industrial Press Inc.|year=1972|isbn=0-8311-1091-0|location=New York|at=|language=en|chapter=Geneva Mechanisms}}</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}{{چرخ‌دنده‌ها}}

{{مکانیک-خرد}}

[[رده:چرخ‌دنده‌ها]]
[[رده:سازوکارها]]
[[رده:ساعت‌های جیبی و مچی]]
[[رده:سینماتیک]]
[[رده:ماشین‌های دوار]]


text:
# راسل بیکر
راسل بیکر (انگلیسی: Russell Baker؛ زادهٔ ۱۴ اوت ۱۹۲۵ - درگذشته ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۹) نویسنده، روزنامه‌نگار و مجری اهل ایالات متحده آمریکا بود که به‌واسطهٔ تفسیرهای طنزآمیز و همچنین خودانتقادی‌های هدف‌دار و حساب‌شده‌اش شهرت دارد. راسل بابت نگارش خودزندگی‌نامهاش که در سال ۱۹۸۲ منتشر شد، برندهٔ جایزه پولیتزر شد.
او از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۸ یکی از ستون‌نویسان نیویورک تایمز و از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۴ میلادی در شبکهٔ پی‌بی‌اس، مجری مجموعهٔ مسترپیس بود.

title: راسل بیکر

wikitext:
{{Infobox person
| name               = راسل بیکر
| birth_name         = Russell Wayne Baker
| birth_date         = {{تاریخ تولد|1925|8|14}}
| birth_place        = [[شهرستان لادن، ویرجینیا]], [[ایالات متحده آمریکا]]
| death_date         = {{تاریخ مرگ و سن|2019|1|21|1925|8|14}}
| death_place        = [[لیسبورگ، ویرجینیا]], [[ایالات متحده آمریکا]]
| education          = [[دانشگاه جانز هاپکینز]]
| occupation         = [[روزنامه‌نگار]], [[نویسنده]], [[شیوه روایت|مجری]]
| notable_works      = [[Growing Up (memoir)|''Growing Up'']]
| spouse             = {{Marriage|Miriam Nash|1950|2015|reason=died}}
| awards             = [[جایزه پولیتزر]] (1979, 1983)
| parents            = بنجامین رکس بیکر{{سخ}}لوسی الیزابت رابینسون<ref>Science Fiction and Fantasy Literature, vol. 2, R. Reginald, 1979, pg 805</ref>
}}
'''راسل بیکر''' ({{Lang-en|Russell Baker}}؛ زادهٔ {{تاریخ تولد|1925|08|14}} - درگذشته {{Death date|2019|1|21|1925|8|14}}) [[نویسنده]]، [[روزنامه‌نگار]] و مجری اهل [[ایالات متحده آمریکا]] بود که به‌واسطهٔ تفسیرهای طنزآمیز و همچنین خودانتقادی‌های هدف‌دار و حساب‌شده‌اش شهرت دارد. راسل بابت نگارش [[خودزندگی‌نامه]]اش که در سال ۱۹۸۲ منتشر شد، برندهٔ [[جایزه پولیتزر]] شد.

او از سال ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۸ یکی از ستون‌نویسان [[نیویورک تایمز]] و از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۴ میلادی در شبکهٔ [[پی‌بی‌اس]]، مجری مجموعهٔ [[مسترپیس]] بود.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}

{{روزنامه‌نگار-خرد}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:بیکر، راسل}}
[[رده:اعضای فرهنگستان هنر و ادب ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا]]
[[رده:اهالی بلویل، نیوجرسی]]
[[رده:اهالی شهرستان لودون، ویرجینیا]]
[[رده:برندگان جایزه پولیتزر زندگی‌نامه و خودزندگی‌نامه]]
[[رده:جستارنویسان اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:خاطره‌نویسان اهل آمریکا]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه جانز هاپکینز]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۹ (میلادی)]]
[[رده:دریافت‌کنندگان جایزه جرج پاک]]
[[رده:روزنامه‌نگاران اهل نیوجرسی]]
[[رده:روزنامه‌نگاران اهل ویرجینیا]]
[[رده:زادگان ۱۹۲۵ (میلادی)]]
[[رده:شخصیت‌های تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:شوخی‌پردازان اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:نویسندگان اهل ویرجینیا]]
[[رده:نظامیان اهل ویرجینیا]]
[[رده:دانش‌آموختگان کالج شهری بالتیمور]]

title: راسل بیکر

نام هنگام تولد: Russell Wayne Baker

زادهٔ: ۱۴ اوت ۱۹۲۵ · شهرستان لادن، ویرجینیا, ایالات متحده آمریکا

درگذشت: ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۱۹ (۹۳ سال) · لیسبورگ، ویرجینیا, ایالات متحده آمریکا

تحصیلات: دانشگاه جانز هاپکینز

پیشه(ها): روزنامه‌نگار, نویسنده, مجری

آثار برجسته: Growing Up

همسر: Miriam Nash (ا. ۱۹۵۰–۲۰۱۵)

والدین: بنجامین رکس بیکر · لوسی الیزابت رابینسون

جوایز: جایزه پولیتزر (1979, 1983)


text:
# غفاربهی
غفاربهی، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ارومیه و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

## جمعیت
این روستا در دهستان نازلوی جنوبی قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن برابر با ۴۵۸ نفر (۱۰۶ خانوار) بوده‌است.

title: غفاربهی

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=غفاربهی (ارومیه)
|روی‌نقشه=
|عرض جغرافیایی =
|طول جغرافیایی =
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان= آذربایجان غربی
|شهرستان=ارومیه
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان ارومیه]]
|دهستان=نازلوی جنوبی
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت = ۴۵۸ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|کد آماری    =۰۴۰۳۲۹
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}
'''غفاربهی'''، روستایی است از توابع [[بخش مرکزی شهرستان ارومیه]] و در [[شهرستان ارومیه]] [[استان آذربایجان غربی]] [[ایران]].

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان نازلوی جنوبی]] قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن برابر با ۴۵۸ نفر (۱۰۶ خانوار) بوده‌است.<ref>[http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_census85/census85/natayej/abadifil/04.xls درگاه ملی آمار ایران]</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان ارومیه|بخش مرکزی}}

[[رده:روستاهای شهرستان ارومیه]]

title: غفاربهی (ارومیه)

استان: آذربایجان غربی

شهرستان: ارومیه

بخش: بخش مرکزی شهرستان ارومیه

دهستان: نازلوی جنوبی

جمعیت: ۳۵۶ نفر (سرشماری ۹۵)


text:
# لیک رابرتس هایتس (نیومکزیکو)
لیک رابرتس هایتس (به انگلیسی: Lake Roberts Heights) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در نیومکزیکو واقع شده‌است. لیک رابرتس هایتس ۳۲ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۶۲٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

title: لیک رابرتس هایتس (نیومکزیکو)

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=لیک رابرتس هایتس، نیومکزیکو
|settlement_type=[[حوزه سرشماری]]
|nickname=
|motto=
<!-- Images -->
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|image_seal=
<!-- Maps -->
|image_map=
|mapsize=
|map_caption=موقعیت لیک رابرتس هایتس، نیومکزیکو در نقشه
|image_map1=
|mapsize1=
|map_caption1=
|pushpin_map=New Mexico#USA
|pushpin_label=Lake Roberts Heights
<!-- Location -->
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name=[[ایالات متحده آمریکا]]
|subdivision_type1=[[ایالت آمریکا]]
|subdivision_name1=[[نیومکزیکو]]
|subdivision_type2=[[فهرست شهرستان‌های نیومکزیکو|شهرستان]]
|subdivision_name2=[[شهرستان گرنت، نیومکزیکو]]
<!-- Government -->
|government_footnotes=
|government_type=
|leader_title=
|leader_name=
|leader_title1=
|leader_name1=
|established_title=
|established_date=
<!-- Area -->
|unit_pref=
|area_footnotes=
|area_magnitude=
|area_total_km2=
|area_land_km2=
|area_water_km2=
|area_total_sq_mi=۰٫۷۶۳
|area_land_sq_mi=۰٫۷۶۳
|area_water_sq_mi=۰
<!-- Population -->
|population_as_of=[[سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا]]
|population_footnotes=
|population_total=۳۲
|population_density_km2=
|population_density_sq_mi=auto
<!-- General information -->
|timezone=[[Mountain Time Zone|Mountain (MST)]]
|utc_offset=-۷
|timezone_DST=MDT
|utc_offset_DST=-۶
|elevation_footnotes=
|elevation_m=
|elevation_ft=۶۱۱۲
|coordinates={{coord|33|01|37|N|108|08|17|W|region:US-NM|display=inline,title}}<!-- Area/postal codes & others -->
|postal_code_type=
|postal_code=
|area_code=[[Area code 575|575]]
|blank_name=شماره [[سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی|GNIS]]
|blank_info=۲۵۸۴۱۲۷
|blank1_name=
|blank1_info=
|website=
|footnotes=
}}
'''لیک رابرتس هایتس''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Lake Roberts Heights) یک منطقهٔ مسکونی در [[ایالات متحده آمریکا]] است که در [[نیومکزیکو]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lake_Roberts_Heights,_New_Mexico&redirect=no&oldid=820498949 |عنوان=Lake Roberts Heights, New Mexico|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> لیک رابرتس هایتس ۳۲ نفر جمعیت دارد و ۱٬۸۶۲٫۹۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Lake Roberts Heights, New Mexico}}

{{ایالات متحده آمریکا-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:لیک رابرتس هایتس}}

{{شهرستان گرنت، نیومکزیکو}}
[[رده:بازبینی گمر شهرهای ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مناطق سرشماری‌شده در شهرستان گرنت، نیومکزیکو]]
[[رده:مناطق سرشماری‌شده در نیومکزیکو]]

title: لیک رابرتس هایتس، نیومکزیکو

ایالت آمریکا: نیومکزیکو

شهرستان: شهرستان گرنت، نیومکزیکو

title: مساحت

• کل: ۰٫۷۶۳ مایل مربع (۱٫۹۸ کیلومتر مربع)

• خشکی: ۰٫۷۶۳ مایل مربع (۱٫۹۸ کیلومتر مربع)

• آب: ۰ مایل مربع (۰ کیلومتر مربع)

ارتفاع: ۶۱۱۲ فوت (۱۸۶۳ متر)

title: جمعیت (سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده آمریکا)

• کل: ۳۲

• تراکم: ۴۲/مایل مربع (۱۶/کیلومتر مربع)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۷ (Mountain (MST))

• تابستانی (DST): یوتی‌سی -۶ (MDT)

شماره GNIS: ۲۵۸۴۱۲۷


text:
# وضوح ۱۶کی
وضوح ۱۶کی (به انگلیسی: 16K resolution) استانداردی برای وضوح تصویر یا نمایشگر است که از حدود ۱۶۰۰۰ پیکسل افقی تشکیل می‌شود. وضوح 16K UHD، به عنوان استاندارد این رده، به طور معمول دارای رزولوشن «۸۶۴۰×۱۵۳۶۰» برای نسبت تصویر ۹: ۱۶ است. در این استاندارد، تعداد پیکسل‌ها در هر بُعد، دو برابر وضوح ۸کی (8K UHD) است؛ بنابراین، مجموع پیکسل‌ها چهار برابر وضوح 8K می‌رسد. وضوح 16K در مجموع شامل ۱۳۲٫۷ مگاپیکسل (۱۳۲٬۷۱۰٬۴۰۰ پیکسل) می‌شود؛ این میزان، ۱۶ برابرِ تعداد پیکسل‌های وضوح ۴کی (4K UHD)، ۶۴ برابرِ وضوح فول اچ‌دی (1080p) و ۱۴۴ برابرِ وضوح اچ‌دی (720p) است.
امروزه دستیابی به وضوح 16K از طریق «پیکربندی چند نمایشگر» و با بهره‌گیری از فناوری‌های قدرتمند چندنمایشگری (Multi-Monitor) امکان‌پذیر است. درحال حاضر این امر با دو رویکرد اصلی محقق می‌شود:
1. استفاده از فناوری‌های مصرف‌کننده مانند AMD Eyefinity[۵] و Nvidia Surround[۶] که چندین نمایشگر را به یک سطح نمایش مجازی و یکپارچه (مناسب برای بازی و دسکتاپ گسترده) تبدیل می‌کنند.
2. بهره‌گیری از راهکارهای حرفه‌ای مانند Nvidia Mosaic[۷] که برای همگام‌سازی دیوارهای ویدئویی عظیم، حتی با استفاده از چند کارت گرافیک به طور همزمان، طراحی شده است.[۸]

## تاریخچه
در سال ۲۰۱۶، شرکت ای‌ام‌دی (AMD) از کارت‌های گرافیکی نسل آیندهٔ خود با وضوح «16K» و نرخ تازه‌سازی «۲۴۰» هرتز برای «ژرف‌روی ناب» (True immersion) در واقعیت مجازی (VR) خبر داد.
در سال ۲۰۱۷، کانال یوتوب لاینوس سباستین (Linus Tech Tips) یک مجموعه ویدئو (دو قسمت) با تمرکز بر اجرا بازی های رایانه‌ای با وضوح «16K» منتشر کرد. در این مجموعه، وضوح 16K با استفاده از اتصال ۱۶ پنل (۴ × ۴) از نمایشگرهای ۴کی (ایسر مدل: Predator XB1) و ۴ کارت گرافیک ان‌ویدیا (Quadro P5000) شبیه‌سازی شد.
در سال ۲۰۱۸، فیلم ساز مستند آمریکایی، مارتین لیسیوس (Martin Lisius) با استفاده از دو دوربین «Canon EOS 5DS» یک فیلم تایم‌لپز (time-lapse) با کیفیت «16K» ثبت کرد. این تایم‌لپز به نام «باد مرغزار» (Prairie Wind) با ترکیب تصاویر متوالی دو دوربین وبا وضوح «۵۷۹۲ × ۱۵۹۸۵» و نسبت تصویر «1: 2.76» ثبت شد. این تایم‌لپس از اولین ویدئوهای ثبت شده با وضوح 16K است.
در اوت ۲۰۱۸، شرکت اینولاکس (Innolux) اولین نمایشگر ۱۰۰ اینچی ۱۶کی×۸کی جهان را با وضوح «۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰» در نمایشگاه تاچ تایوان (Touch Taiwan) رونمایی کرد.
در سال ۲۰۱۸، شرکت ان‌اچ‌کی (NHK) ژاپن، با همکاری کمپانی هیتاچی (Hitachi)، یک دوربین با نرخ فریم بسیار بالا (High-Speed Camera) توسعه داد که در نمایشگاه ان‌ای‌بی (NAB Show 2018) رونمایی شد. این دوربین قادر است تصاویری با وضوح خیره‌کننده 16K (۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰ پیکسل) را به صورت اچ‌دی‌آر با نرخ ۲۴۰ فریم بر ثانیه، و عمق ۱۲-بیت (HDR-12bit) ثبت کند. این ویژگی‌ها، این دوربین را در سال ۲۰۱۸ به دارندهٔ بالاترین وضوح تصویر در میان دوربین‌های دیجیتال جهان تبدیل کرد.
در سال ۲۰۱۹، سونی (Sony) از اولین نمایشگر «16K» تجاری خود با طول ۶۴ فوت و عرض ۱۸ فوت (تقریباً ۵٫۴۸۶۴ × ۱۹٫۵۰۷۲ متر یا ۲۱۶ × ۷۶۸ اینچ) رونمایی کرد که قرار است در ژاپن منتشر شود. این نمایشگر از ۵۷۶ ماژول ۳۶۰ × ۳۶۰ پیکسل تشکیل شده‌است، این نمایشگر با رزولوشن «۴۳۲۰ × ۱۷۲۸۰» و نسبت تصویر ۴: ۱ منتشر می‌شود. در زمان رونمایی این تلویزیون، قیمت آن بالغ بر پنج میلیون دلار آمریکا تخمین زده شد. این نمایشگر در دو مدل دیگر ۴۸ و ۱۲ ماژول نیز موجود خواهد شد.
در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹، «انجمن استانداردهای الکترونیک ویدئویی» (VESA) به صورت رسمی از استاندارد «2.0 دیسپلی‌پورت» (DisplayPort 2.0) برای پشتیبانی از نمایشگرهای «16K» (۱۵۳۶۰ × ۸۶۴۰ پیکسل) رونمایی کرد. از دیگر مشخصات این استاندارد می‌توان به پشتیبانی از عمق رنگ ۳۰ بیت پیکسل‌ها، پشتیبانی از فضای رنگی «RGB/Y′CBCR» و نمونه برداری رنگی (Chroma) «4:4:4»، پشتیبانی از «HDR» و نرخ تازه‌سازی (Refresh rate) «۶۰» هرتز «با استفاده از فشرده سازی تصویر» اشاره کرد.
در سال ۲۰۲۱، سامسونگ از نمایشگری به نام "دِ وال" (The Wall) رونمایی کرد. این نمایشگر که از فناوری ریزال‌ئی‌دی (MicroLED) بهره می‌برد، ماژولار بوده و از پنل‌های جداگانه تشکیل شده است که به آن امکان رسیدن به ابعاد بسیار بزرگ (تا قطر ۱۰۰۰ اینچ) را می‌هند. "دِ وال" در یک پیکربندی خاص، قادر به ارائه وضوح 16K و نرخ تازه‌سازی «۱۲۰» هرتز است.
در سال ۲۰۲۳، شرکت چینی بی‌او‌ئی (BOE) در نمایشگاه بین‌المللی هفته نمایشگر (Display Week) در لس‌آنجلس، از نمونه اولیه یک تلویزیون بسیار عریض، با ابعاد ۱۱۰ اینچ و وضوح 16K رونمایی کرد.
در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۳، یک مکان تفریحی به نام کرهٔ مجتمع رفاهی ونیشین (Sphere) واقع در لاس وگاس، نوادا افتتاح شد. طبق گزارش «Sphere Entertainment»، درون سالن نمایش این کره، یک نمایشگر LED کروی شکل (تقریباً نیم کره) با اندازه «۱۶۰,۰۰۰» فوت مربع (۱۵,۰۰۰ متر مربع یا تقریباً ۲۳,۲۵۰,۰۴۷ اینج مربع) با وضوح 16K وجود دارد که تقریباً تمام فضای داخل سالن را می‌پوشاند. این نمایشگر دارای رزولوشن «۱۶۰۰۰ × ۱۶۰۰۰» پیکسل است که آن را تبدیل به بزرگ ترین (در زمان افتتاح) و دارای «بالاترین وضوح پیکسلی» در بین تمامی نمایشگر های «LED» در جهان می کند.

## گسترش محتوای ۱۶کی
تا سال ۲۰۲۲، تولید و پخش محتوای 16K به دلیل الزامات فنی ویژه، بسیار محدود بود. پلتفرم یوتیوب تا ژانویه سال ۲۰۲۲ از وضوح 16K پشتیبانی نمی‌کرد و ویدئوهای بارگذاری‌شده با این کیفیت، حداکثر با وضوح 8K پردازش می‌شدند. لازم به ذکر است که اجرای بازی‌های رایانه‌ای با وضوح 16K نیز به دلیل عدم توان موردنیاز سخت‌افزارهای موجود، رایج نیست و تا کنون، هیچ کارت گرافیکی از سوی سازندگان یا منتشرکنندگان تخصصی، برای اجرای بازی‌های روز با وضوح 16K معرفی نشده است. در سال ۲۰۲۵، شرکت ان‌ویدیا کارت گرافیک GeForce RTX 5090 را عرضه کرد که تا کنون قوی‌ترین کارت گرافیک موجود در بازار می‌باشد. نکته قابل توجه این است که ان‌ویدیا، برخلاف محصولات پیشین خود مانند «GeForce RTX 4090» و «GeForce RTX 3090»، این کارت گرافیک را در وب‌سایت رسمی خود به عنوان یک محصول 8K معرفی نکرده است. این امر نشان می‌دهد که علی‌رغم پیشرفت‌های قابل توجه در توان پردازش و افزایش ظرفیت حافظهٔ وی‌رَم (VRAM) و همچنین ظهور فناوری‌های ارتقاء مقیاس تصویر مانند DLSS، تقاضای راهبردی برای وضوح 8K نیز همچنان محدود می‌باشد و صنعت بازی‌سازی کماکان بر وضوح 4K متمرکز باقی مانده است.
تا اوایل دهه ۲۰۲۰، نمایشگرهای 16K برای کاربران خانگی در دسترس نبودند و در نتیجه، نمایش محتوای 16K تنها از طریق پیکربندی‌های چندنمایشگری (Multi-monitor) میسر بود. با این وجود، در برخی بازی‌های رایانه‌ای مانند جی‌تی‌ای ۵ (Grand Theft Auto V) با اعمال تنظیمات خاص در بخش مقیاس‌بندی تصویر، امکان رندر کردن تصاویر به صورت داخلی، با وضوح 16K نیز امکان پذیر است.

## ابعاد، استانداردها و کاربردها

### تعریف و چشم‌انداز
عبارت وضوح ۱۶کی یک استاندارد واحد و مشخص نیست، بلکه اصطلاحی کلی برای دسته‌ای از وضوح‌های تصویری است که در آن‌ها، عرض تصویر تقریباً ۱۶٬۰۰۰ پیکسل است. برخلاف استانداردهای رایج مانند 4K UHD (با ابعاد ثابت ۲۱۶۰ × ۳۸۴۰)، وضوح 16K هنوز یک استاندارد صنعتی واحد و فراگیر ندارد. در واقع، این اصطلاح بیشتر یک طبقه‌بندی کلی برای نمایشگرهایی با تراکم پیکسلی بسیار بالا محسوب می‌شود تا یک فرمت مشخص. نام‌گذاری «K» در اینجا به واژهٔ «کیلو» (هزار) اشاره دارد و به صورت تقریبی، عرض تصویر را نشان می‌دهد (2K ≈ دو هزار پیکسل، 4K ≈ چهار هزار پیکسل و...).
فناوری 16K در حال حاضر برای مصارف خانگی رایج نیست، بلکه نیروی محرکهٔ اصلی آن، نیازهای بسیار تخصصی است. مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:
- دیوارهای ویدئویی (Video Walls): با چیدن چندین نمایشگر 4K یا 8K در کنار هم، می‌توان یک تصویر یکپارچه و عظیم با وضوح 16K ایجاد کرد که در مراکز کنترل، استادیوم‌های ورزشی، و تبلیغات شهری بزرگ کاربرد دارد.
- شبیه‌سازی و واقعیت مجازی (VR): در شبیه‌سازهای پرواز یا رانندگی و هدست‌های واقعیت مجازی نسل آینده، وضوح بسیار بالا و میدان دید گسترده، به ایجاد تجربه‌ای کاملاً غوطه‌ور و واقعی کمک کرده و پدیدهٔ «اثر درِ توری» (screen-door effect) را از بین می‌برد.
- تصویربرداری علمی و پزشکی: در زمینه‌هایی مانند نقشه‌برداری زمین‌شناسی، ستاره‌شناسی یا تحلیل اسکن‌های پزشکی، یک بوم 16K به پژوهشگران اجازه می‌دهد تا بدون افت کیفیت، تا بالاترین حد ممکن بر روی جزئیات تصویر زوم کنند.[۴۱]

### نقش کلیدی نسبت تصویر
ابعاد دقیق، تعداد پیکسل‌های عمودی و در نتیجه، مجموع مگاپیکسل یک تصویر 16K، مستقیماً توسط نسبت تصویر (Aspect Ratio) آن تعیین می‌شود. نسبت تصویر، رابطهٔ تناسبی میان پهنا و ارتفاع یک تصویر است و بر اساس کاربرد نهایی، متفاوت خواهد بود:
- ۹: ۱۶: نسبت تصویر استاندارد برای تلویزیون‌های HD, 4K و 8K.
- ~۹: ۲۱ (یا ۱: ۲٫۳۹): نسبت تصویر فوق عریض سینمایی (CinemaScope).
- ۹: ۳۲: نسبت تصویر بسیار عریض که در برخی مانیتورهای گیمینگ پیشرفته استفاده می‌شود.

بنابراین، با ثابت در نظر گرفتن عرض تقریبی ۱۶٬۰۰۰ پیکسل، اعمال هر یک از این نسبت‌ها، یک وضوح 16K با ارتفاع و تعداد کل پیکسل متفاوت ایجاد می‌کند. برای مثال، یک نمایشگر تلویزیونی 16K (با نسبت ۹: ۱۶) ابعادی معادل ۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰ پیکسل و مجموعاً حدود ۱۳۲٫۷ مگاپیکسل خواهد داشت.
جدول زیر، نمونه‌هایی از پیکربندی‌های ممکن برای وضوح 16K را بر اساس نسبت‌های تصویر رایج، به همراه ابعاد دقیق پیکسلی و مجموع مگاپیکسل برای هر حالت، نمایش می‌دهد.
| مگاپیکسل | نسبت تصویر      | وضوح (پیکسل)   |
| -------- | --------------- | -------------- |
| ۶۶٫۴     | (۱: ۳٫۵) ۹: ۳۲  | ۴۳۲۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۹۸٫۳     | (۱: ۲٫۴) ۱۰: ۲۴ | ۶۴۰۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۹۹٫۵     | (۲٫۳۷) ۲۷: ۶۴   | ۶۴۸۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۱۱۸      | (۱: ۲) ۹: ۱۸    | ۷۶۸۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۱۳۲٫۷    | (۱: ۱٫۷) ۹: ۱۶  | ۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۱۴۷٫۵    | (۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶ | ۹۶۰۰ × ۱۵۳۶۰   |
| ۱۴۴      | (۱: ۱٫۷) ۹: ۱۶  | ۹۰۰۰ × ۱۶۰۰۰   |
| ۷۲٫۹     | (۱: ۳٫۶) ۱۰: ۳۶ | ۱۶۲۰۰ × ۴۵۰۰p  |
| ۱۰۹٫۴    | (۱: ۲٫۴) ۱۰: ۲۴ | ۱۶۲۰۰ × ۶۷۵۰p  |
| ۱۶۴      | (۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶ | ۱۶۲۰۰ × ۱۰۱۲۵p |
| ۱۳۴٫۲    | (۱: ۲) ۹: ۱۸    | ۸۱۹۲ × ۱۶۳۸۴   |
| ۱۶۷٫۷    | (۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶ | ۱۰۲۴۰ × ۱۶۳۸۴  |
| ۲۶۸٫۴    | (۱: ۱٫۰) ۱: ۱   | ۱۶۳۸۴ × ۱۶۳۸۴  |
| ۷۷٫۹     | (۱: ۳٫۵) ۹: ۳۲  | ۴۶۸۰ × ۱۶۶۴۰   |
| ۱۱۶٫۸    | (۲٫۳۷) ۲۷: ۶۴   | ۷۰۲۰ × ۱۶۶۴۰   |

### چالش‌ها و آیندهٔ فناوری
دستیابی به وضوح 16K با چالش‌های فنی عظیمی روبروست:
- قدرت پردازشی: پردازش بیش از ۱۳۰ میلیون پیکسل در هر فریم، به کارت‌های گرافیک و پردازنده‌هایی با توان محاسباتی بسیار فراتر از محصولات امروزی نیاز دارد.
- پهنای باند: انتقال سیگنال ویدئویی 16K به پهنای باند فوق‌العاده بالایی نیازمند است که استانداردهای فعلی مانند HDMI 2.1 و DisplayPort 2.0 را به چالش می‌کشد. استانداردهای جدیدتر مانند DisplayPort 2.1 برای پشتیبانی از چنین وضوح‌هایی در نرخ فریم‌های پایین‌تر طراحی شده‌اند.[۴۲]
- تولید محتوا: فیلم‌برداری یا رندر کردن محتوا به صورت بومی (Native) با وضوح 16K، بسیار پیچیده و پرهزینه است.
- محدودیت‌های ادراک انسان: بحث‌های زیادی در جریان است که آیا چشم انسان در فاصله‌های تماشای معمول، قادر به تشخیص تفاوت میان وضوح 8K و 16K هست یا خیر. این موضوع، کاربرد 16K را بیشتر به سمت نمایشگرهای بسیار بزرگ و کاربردهای تخصصی که نیاز به زوم عمیق دارند، سوق می‌دهد تا تلویزیون‌های خانگی.[۴۳]

## کدگذاری (فشرده‌سازی) محتوای ۱۶کی
برای جلوگیری از خطاهای کدگذاری و تبادل اطلاعات، منحصراً می‌توان از استانداردهای کدگذاری اندکی که هم‌اکنون برای فشرده‌سازی محتوا (ویدئو) از وضوح 16K پشتیبانی می‌کنند، مانند H.266 (کدگذاری ویدئویی همه کاره یا VVC) استفاده نمود. همچنین از فرمت‌های رایجی که در حال حاضر برای ذخیره‌سازی و پردازش کدهای فشرده‌سازی تصویر (عکس) 16K کاربردی هستند، می‌توان به JPEG و PNG اشاره کرد، که توانایی پشتیبانی و ذخیره‌سازی تصویر تا ابعاد حداکثر «۶۵۵۳۵×۶۵۵۳۵» پیکسل (تقریباً ۴٫۳ گیگا پیکسل) دارا می‌باشند و به راحتی می‌توانند از وضوح 16K ویا ۳۲کی پشتیبانی کنند.

title: وضوح ۱۶کی

wikitext:
[[پرونده:Comparación de las resoluciones SD, HD, 4K, 8K y 16K (en 16K).png|بندانگشتی|مقایسه وضوح 16K, 8K UHDTV, 4K [[تلویزیون وضوح بسیار بالا|UHDTV]], [[تلویزیون وضوح‌بالا|HDTV]] و [[اس‌دی‌تی‌وی|SDTV]]]]
[[وضوح ۱۶کی]] (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: 16K resolution) [[استاندارد|استانداردی]] برای [[وضوح تصویر]] یا [[نمایشگر رایانه|نمایشگر]] است که از حدود '''۱۶۰۰۰''' [[پیکسل]] [[طول و عرض|افقی]] تشکیل می‌شود. وضوح '''16K UHD'''، به عنوان استاندارد این [[وضوح ۱۶کی#ابعاد، استانداردها و کاربردها|رده]]، به طور معمول دارای [[وضوح|رزولوشن]] '''«۸۶۴۰×۱۵۳۶۰»''' برای [[نسبت تصویر]] [[نسبت تصویر ۱۶:۹|۹: ۱۶]] است. در این استاندارد، تعداد پیکسل‌ها در هر [[بعد|بُعد]]، دو برابر وضوح [[وضوح ۸کی|۸کی]] (8K UHD) است؛ بنابراین، مجموع پیکسل‌ها چهار برابر وضوح 8K می‌رسد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=4K, 8K, 16K – Are You Ready for the Resolution Evolution?|نشانی=https://www.cepro.com/news/4k_8k_16k_are_you_ready_for_the_resolution_evolution/|وبگاه=CEPRO|تاریخ=2017-04-19|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en-US|نام خانوادگی=Advertorial}}</ref> وضوح 16K در مجموع شامل ۱۳۲٫۷ [[مگاپیکسل]] (۱۳۲٬۷۱۰٬۴۰۰ پیکسل) می‌شود؛ این میزان، ۱۶ برابرِ تعداد پیکسل‌های وضوح [[وضوح ۴کی|۴کی]] (4K UHD)، ۶۴ برابرِ وضوح [[ویدئوی اچ‌دی|فول اچ‌دی]] ([[۱۰۸۰پی|1080p]]) و ۱۴۴ برابرِ وضوح [[اچ‌دی]] ([[۷۲۰پی|720p]]) است.

امروزه دستیابی به وضوح '''16K''' از طریق '''«پیکربندی چند نمایشگر»'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=What kind of gaming rig can run at 16K resolution?|نشانی=https://arstechnica.com/gaming/2017/08/what-does-it-take-to-power-gaming-at-16k-resolution/|وبگاه=Ars Technica|تاریخ=2017-08-03|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en-US|نام=Kyle|نام خانوادگی=Orland}}</ref> و با بهره‌گیری از فناوری‌های قدرتمند چندنمایشگری ([[:en:Multi-monitor|Multi-Monitor]])<ref>{{یادکرد وب|عنوان=To use more than one display|نشانی=https://www.nvidia.com/content/Control-Panel-Help/vLatest/en-us/mergedProjects/nvdsp/To_use_more_than_one_display.htm|وبگاه=www.nvidia.com|بازبینی=2025-01-06}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA Quadro Solutions for Multiple Displays & Digital Signage|نشانی=https://www.nvidia.com/en-us/design-visualization/solutions/quadro-display-desktop-management/|وبگاه=NVIDIA|بازبینی=2025-01-06|کد زبان=en-us}}</ref> امکان‌پذیر است. درحال حاضر این امر با دو رویکرد اصلی محقق می‌شود:

# استفاده از فناوری‌های مصرف‌کننده مانند '''[[:en:AMD_Eyefinity|AMD Eyefinity]]'''<big><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.amd.com/en/technologies/eyefinityFD_4QFjADegQICBAC&usg=AOvVaw3h-HcLsCc7JZK1GwLbLuz0|وبگاه=www.google.com|بازبینی=2021-01-21|نویسنده=FOOTNOTES|کد زبان=English|تاریخ=2019-07-17|عنوان=Multi-Display Eyefinity Technology}}</ref></big> و '''[[:en:Nvidia|Nvidia Surround]]'''<big><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=Latest News|کد زبان=English|تاریخ=2021-04-13|وبگاه=www.google.com|نشانی=https://m.cclonline.com/article/1193/Guide/Graphics-Cards/Configuring-Multiple-Monitors-NVIDIA-Surround-Single-GPU-/|عنوان=NVIDIA Surround}}</ref></big> که چندین نمایشگر را به یک سطح نمایش مجازی و یکپارچه (مناسب برای [[بازی رایانه‌ای|بازی]] و [[دسکتاپ]] گسترده) تبدیل می‌کنند.
# بهره‌گیری از راهکارهای حرفه‌ای مانند '''[[انویدیا|Nvidia Mosaic]]'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA Mosaic Technology for Multiple Displays|نشانی=https://www.nvidia.com/en-us/design-visualization/solutions/nvidia-mosaic-technology/|وبگاه=NVIDIA|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en-us}}</ref> که برای [[همگام‌سازی]] دیوارهای [[ویدئوی دیجیتال|ویدئویی]] عظیم، حتی با استفاده از چند [[کارت گرافیک]] به طور همزمان، طراحی شده است.<ref>{{Citation|title=GAMING at 16K RESOLUTION?? – HOLY $H!T|url=https://www.youtube.com/watch?v=Toft6fMvByA|date=2017-08-02|accessdate=2024-12-16|last=Linus Tech Tips}}</ref>

== تاریخچه ==
[[پرونده:Menger16KVR 16000x8000p60 20220106 VP9 fast wiki.webm|بندانگشتی|232x232px|نمونه ویدئوی [[واقعیت مجازی]] (VR) با وضوح 16K (۱۶۰۰۰ × ۸۰۰۰ پیکسل)]]در سال [[۲۰۱۶]]، شرکت '''[[ای‌ام‌دی]]''' '''(AMD)''' از کارت‌های گرافیکی نسل آیندهٔ خود با وضوح '''«16K»''' و [[نرخ تازه‌سازی|'''نرخ تازه‌سازی''']] «۲۴۰» [[هرتز]] برای '''«ژرف‌روی ناب»''' ([[:en:Immersion_(virtual_reality)|True immersion]])<ref>{{یادکرد وب|عنوان=AMD Radeon Pro graphics card powers 16K display, or 15,360 x 8640|نشانی=https://www.tweaktown.com/news/53163/amd-radeon-pro-graphics-card-powers-16k-display-15-360-8640/index.html|وبگاه=TweakTown|تاریخ=2016-07-27|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en-US}}</ref> در '''[[واقعیت مجازی]] (VR)''' خبر داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=AMD's graphics boss says VR needs 16K at 240Hz for 'true immersion'|نشانی=https://www.tweaktown.com/news/49693/amds-graphics-boss-vr-needs-16k-240hz-true-immersion/index.html|وبگاه=TweakTown|تاریخ=2016-01-15|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en-US}}</ref>

در سال [[۲۰۱۷]]، کانال [[یوتیوب|یوتوب]] [[لاینوس سباستین]] '''(Linus Tech Tips)'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Linus Tech Tips|نشانی=https://www.youtube.com/user/linustechtips|وبگاه=YouTube|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=fa-IR}}</ref> یک مجموعه ویدئو (دو قسمت)<ref>{{Citation|title=World’s Most AMAZING Desk PC – 16K GAMING BUILD LOG (Part 1 of 2)|url=https://www.youtube.com/watch?v=nthOpo5tQDk|date=2017-07-24|accessdate=2024-12-16|last=Linus Tech Tips}}</ref> با تمرکز بر اجرا [[بازی ویدئویی|بازی های رایانه‌ای]] با وضوح '''«16K»'''<ref>{{Citation|title=GAMING at 16K RESOLUTION?? – HOLY $H!T|url=https://www.youtube.com/watch?v=Toft6fMvByA|date=2017-08-02|accessdate=2024-12-16|last=Linus Tech Tips}}</ref> منتشر کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=GAMING at 16K RESOLUTION?? – HOLY $H!T - YouTube|نشانی=https://web.archive.org/web/20171022205341/https://www.youtube.com/watch?v=Toft6fMvByA|وبگاه=web.archive.org|تاریخ=2017-10-22|بازبینی=2024-12-16}}</ref> در این مجموعه، وضوح '''16K''' با استفاده از اتصال '''۱۶ پنل''' '''(۴ × ۴)'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=What kind of gaming rig can run at 16K resolution?|نشانی=https://arstechnica.com/gaming/2017/08/what-does-it-take-to-power-gaming-at-16k-resolution/|وبگاه=Ars Technica|تاریخ=2017-08-03|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en-US|نام=Kyle|نام خانوادگی=Orland}}</ref> از نمایشگرهای ۴کی ([[ایسر]] مدل: Predator XB1) و '''۴''' کارت گرافیک ان‌ویدیا (Quadro P5000)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA Quadro P5000 Specs|نشانی=https://www.techpowerup.com/gpu-specs/quadro-p5000.c2864|وبگاه=TechPowerUp|تاریخ=2024-12-16|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA Quadro P5000 {{!}} NVIDIA Professional Graphics|نشانی=https://www.leadtek.com/eng/products/workstation_graphics(2)/nvidia_quadro_p5000(762)/detail|وبگاه=LEADTEK|بازبینی=2024-12-16|کد زبان=en-US}}</ref> [[شبیه‌سازی|شبیه‌سازی]] شد.<ref>{{Citation|title=GAMING at 16K RESOLUTION?? – HOLY $H!T|url=https://www.youtube.com/watch?v=Toft6fMvByA|date=2017-08-02|accessdate=2024-05-27|last=Linus Tech Tips}}</ref>

در سال [[۲۰۱۸]]، فیلم ساز [[فیلم مستند|مستند]] آمریکایی، مارتین لیسیوس ([[:en:Martin_Lisius|Martin Lisius]]) با استفاده از '''دو دوربین''' «[[:en:Canon_EOS_5DS|Canon EOS 5DS]]» یک فیلم [[تصویربرداری زمان‌گریز|تایم‌لپز]] (time-lapse) با کیفیت '''«16K»''' ثبت کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Photographer Captures Incredible 16K HDR Timelapse Using Two 50MP DSLRs at Once|نشانی=https://petapixel.com/2020/04/01/photographer-captures-incredible-16k-hdr-timelapse-using-two-50mp-dslrs-at-once/|وبگاه=PetaPixel|تاریخ=2020-04-01|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en|نام=D. L.|نام خانوادگی=Cade}}</ref> این تایم‌لپز به نام «باد مرغزار» (Prairie Wind) با '''ترکیب تصاویر متوالی''' دو دوربین وبا وضوح '''<big>«</big>۵۷۹۲ × ۱۵۹۸۵<big>»</big>''' و نسبت تصویر «1: 2.76» ثبت شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Watch: A Look Into the First Ever Film Shot on 16K {{!}} No Film School|نشانی=https://nofilmschool.com/First-16K-Short-Film|وبگاه=nofilmschool.com|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en}}</ref> این تایم‌لپس از '''اولین''' ویدئوهای ثبت شده با وضوح '''16K''' است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان='Prairie Storm' Could Be The First 16K Film Yet -- And Its Stunning|نشانی=https://www.digitaltrends.com/photography/16k-prairie-wind-martin-lisius/|وبگاه=Digital Trends|تاریخ=2018-11-24|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en}}</ref>

در [[اوت|اوت]] ۲۰۱۸، [[اینولوکس|شرکت اینولاکس]] ([[:en:InnoLux_Corporation|Innolux]]) '''اولین''' نمایشگر '''۱۰۰ [[اینچ|اینچی]]''' '''۱۶کی×۸کی''' جهان را با وضوح '''«۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰»''' در نمایشگاه '''تاچ تایوان'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Innolux Premieres World’s First 100 Inch 16K Display The Best Vision Ever|نشانی=https://displaydaily.com/innolux-to-showcase-smartwatch-with-flexible-oled-display/|وبگاه=Display Daily|تاریخ=2018-08-23|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en-US}}</ref> (Touch Taiwan) رونمایی کرد.

در سال ۲۰۱۸، شرکت [[ان‌اچ‌کی]] (NHK) [[ژاپن]]، با همکاری [[شرکت خوشه‌ای|کمپانی]] [[هیتاچی]] (Hitachi)، یک دوربین با [[نرخ فریم]] بسیار بالا (High-Speed Camera) توسعه داد که در [[نمایشگاه]] ان‌ای‌بی ([[:en:NAB_Show|NAB Show]] 2018) رونمایی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=NAB Wrap-up: 8K, E-sports, Full-Frame Cameras, HDR, and Goggles-Free Immersion|نشانی=https://www.studiodaily.com/2018/04/nab-wrap-8k-esports-full-frame-cameras-hdr-goggles-free-immersion/|وبگاه=Studio Daily|تاریخ=2018-04-19|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=en}}</ref> این دوربین قادر است تصاویری با وضوح خیره‌کننده 16K (۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰ پیکسل) را به صورت [[تصویربرداری دامنه دینامیک بالا|اچ‌دی‌آر]] با نرخ ۲۴۰ [[فریم (فیلم)|فریم]] بر [[ثانیه]]، و عمق ۱۲-[[بیت]] (HDR-12bit) ثبت کند. این ویژگی‌ها، این دوربین را در سال ۲۰۱۸ به دارندهٔ بالاترین وضوح تصویر در میان [[دوربین دیجیتال|دوربین‌های دیجیتال]] جهان تبدیل کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=An 8K full-resolution 60-Hz/120-Hz multi-format portable camera system|نشانی=https://journal.smpte.org/conferences/SMPTE%202017%20Annual%20Technical%20Conference%20and%20Exhibition/29/|وبگاه=journal.smpte.org|بازبینی=2025-03-16}}</ref>

در سال [[۲۰۱۹]]، '''[[سونی]]''' '''(Sony)''' از اولین نمایشگر '''«16K»''' تجاری<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Forget 8K, Sony’s New 63-Foot 16K Crystal LED TV Is Now Available—for a Few Million|نشانی=https://robbreport.com/gear/tvs/sony-16k-crystal-led-tv-2869489/|وبگاه=Robb Report|تاریخ=2019-09-13|بازبینی=2023-11-02|کد زبان=en-US|نام=Rachel|نام خانوادگی=Cormack}}</ref> خود با [[طول]] '''۶۴''' [[پا (یکا)|فوت]] و [[عرض]] '''۱۸''' فوت (تقریباً ۵٫۴۸۶۴ × ۱۹٫۵۰۷۲ [[متر]] یا ۲۱۶ × ۷۶۸ اینچ) رونمایی کرد که قرار است در [[ژاپن]] منتشر شود. این نمایشگر از '''۵۷۶''' ماژول '''۳۶۰ × ۳۶۰''' پیکسل تشکیل شده‌است، این نمایشگر با رزولوشن '''«۴۳۲۰ × ۱۷۲۸۰»''' و نسبت تصویر '''۴: ۱''' منتشر می‌شود. در زمان رونمایی این [[تلویزیون]]، قیمت آن بالغ بر '''پنج میلیون''' [[دلار آمریکا]] تخمین زده شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Sony Launches 16K Crystal LED TV... for a Reported Price of Over $5 Million {{!}} High-Def Digest|نشانی=https://www.highdefdigest.com/news/show/Sony/Crystal_LED/microled/4K/8K/16k/hdr/sony-launches-16k-crystal-led-tv-for-a-reported-price-of-over-5-million/44839|وبگاه=www.highdefdigest.com|بازبینی=2021-01-09}}</ref> این نمایشگر در دو مدل دیگر ۴۸ و ۱۲ ماژول نیز موجود خواهد شد.

در ۲۶ [[ژوئن]] ۲۰۱۹، «[[انجمن استانداردهای الکترونیک ویدئویی]]»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=استاندارد VESA چیست؟|نشانی=https://www.shahrsakhtafzar.com/fa/articles-guides/graphic-card/43992-what-is-vesa-mounting|وبگاه=شهر سخت افزار|تاریخ=2023-02-13|بازبینی=2024-05-31|کد زبان=fa-IR}}</ref> ([[:en:Video_Electronics_Standards_Association|<big>VESA</big>]])<ref>{{یادکرد وب|عنوان=VESA - Interface Standards for The Display Industry|نشانی=https://vesa.org/|وبگاه=VESA - Interface Standards for The Display Industry|بازبینی=2024-12-18|کد زبان=en-US}}</ref> به صورت رسمی از استاندارد «2.0 [[دیسپلی‌پورت]]» (DisplayPort 2.0) برای پشتیبانی از نمایشگرهای '''«16K»''' (۱۵۳۶۰ × ۸۶۴۰ پیکسل) رونمایی کرد. از دیگر مشخصات این استاندارد می‌توان به پشتیبانی از [[عمق رنگ]] ۳۰ '''[[بیت|بیت]]''' پیکسل‌ها، پشتیبانی از [[فضای رنگ|'''فضای رنگی''']] <big>«RGB/Y′CBCR»</big> و [[:en:Chroma_subsampling|نمونه برداری رنگی (Chroma)]] <big>«[[:en:Chroma_subsampling|4:4:4]]»،</big> پشتیبانی از <big>«[[تلویزیون با محدوده دینامیکی بالا|HDR]]»</big> '''و نرخ تازه‌سازی''' (Refresh rate) '''«۶۰»''' '''هرتز''' '''«'''با استفاده از [[فشرده‌سازی تصویر|فشرده سازی تصویر]]'''»''' اشاره کرد<big>.</big><ref>{{یادکرد وب|عنوان=VESA Publishes DisplayPort™ 2.0 Video Standard Enabling Support for Beyond-8K Resolutions, Higher Refresh Rates for 4K/HDR and Virtual Reality Applications|نشانی=https://vesa.org/press/vesa-publishes-displayport-2-0-video-standard-enabling-support-for-beyond-8k-resolutions-higher-refresh-rates-for-4k-hdr-and-virtual-reality-applications/|وبگاه=VESA - Interface Standards for The Display Industry|تاریخ=2019-06-26|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en-US|نام خانوادگی=bill}}</ref>

در سال [[۲۰۲۱]]، [[سامسونگ]] از نمایشگری به نام "دِ وال" (The Wall) رونمایی کرد. این نمایشگر که از فناوری [[ریزال‌ئی‌دی]] (MicroLED) بهره می‌برد، ماژولار بوده و از پنل‌های جداگانه تشکیل شده است که به آن امکان رسیدن به ابعاد بسیار بزرگ (تا قطر ۱۰۰۰ اینچ) را می‌هند. "دِ وال" در یک پیکربندی خاص، قادر به ارائه وضوح 16K و نرخ تازه‌سازی «۱۲۰» هرتز است.<ref>{{یادکرد وب
|عنوان=Il nuovo schermo MicroLED di Samsung raggiunge 1.000" a 16K: no, i numeri non sono sbagliati
|نشانی=https://www.smartworld.it/tecnologia/display-microled-samsung-raggiunge-1-000-risoluzione-16k-no-numeri-non-sbagliati.html
|وبگاه=SmartWorld
|تاریخ=۱۹ ژوئیه ۲۰۲۱
|تاریخ بازدید=۱۶ مارس ۲۰۲۵
|زبان=it
|نام=Lorenzo
|نام خانوادگی=Delli
}} (ترجمه عنوان: «نمایشگر میکروال‌ای‌دی جدید سامسونگ به ۱۰۰۰ اینچ و وضوح ۱۶کی می‌رسد: نه، اعداد اشتباه نیستند»)</ref>

در سال [[۲۰۲۳]]، شرکت [[چین|چینی]] [[بی‌اوئی|بی‌او‌ئی]] (BOE) در [[نمایشگاه جهانی|نمایشگاه بین‌المللی]] هفته نمایشگر (Display Week)<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Display Week|نشانی=https://www.displayweek.org/|وبگاه=Display Week|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=en-US}}</ref> در [[لس آنجلس|لس‌آنجلس]]، از نمونه اولیه یک تلویزیون بسیار عریض، با ابعاد ۱۱۰ اینچ و وضوح 16K رونمایی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=TV mit 16K-Auflösung vorgestellt: Ist das die Zukunft?|نشانی=https://hifi.de/news/tv-mit-16k-aufloesung-vorgestellt-ist-das-die-zukunft-143895|وبگاه=HIFI.DE|تاریخ=2023-05-26|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=de|نام=André|نام خانوادگی=Westphal}}</ref>

در ۲۹ [[سپتامبر]] ۲۰۲۳، یک مکان تفریحی به نام [[کره مجتمع رفاهی ونیشین|کرهٔ مجتمع رفاهی ونیشین]] '''([[:en:Sphere_(venue)|Sphere]])''' واقع در [[لاس وگاس]]، [[نوادا]] افتتاح شد. طبق گزارش '''«Sphere Entertainment»،''' درون سالن نمایش این کره، یک نمایشگر <big>[[ال‌ئی‌دی|LED]]</big> کروی شکل (تقریباً نیم کره) با اندازه '''«۱۶۰,۰۰۰»''' [[فوت مربع]] (۱۵,۰۰۰ [[متر مربع]] یا تقریباً ۲۳,۲۵۰,۰۴۷ [[اینچ مربع|اینج مربع]]) با وضوح 16K وجود دارد که تقریباً تمام فضای داخل سالن را می‌پوشاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Las Vegas sphere 16K immersive LED technology|نشانی=https://www.eeworldonline.com/las-vegas-sphere-16k-immersive-led-technology/|وبگاه=Electrical Engineering News and Products|تاریخ=2024-01-13|بازبینی=2024-05-31|کد زبان=en-US|نام=Jeff|نام خانوادگی=Shepard}}</ref> این نمایشگر دارای رزولوشن '''«۱۶۰۰۰ × ۱۶۰۰۰»''' پیکسل است که آن را تبدیل به بزرگ ترین (در زمان افتتاح) و دارای '''«بالاترین وضوح پیکسلی»''' در بین تمامی نمایشگر های «<big>LED</big>» در جهان می کند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Here’s the Sphere, by the numbers|نشانی=https://www.reviewjournal.com/entertainment/heres-the-sphere-by-the-numbers-2881041/|وبگاه=Las Vegas Review-Journal|تاریخ=2023-08-02|بازبینی=2024-05-27|کد زبان=en-US}}</ref>

== گسترش محتوای ۱۶کی ==
[[پرونده:20K-Res Gaming! We Challenge The Highest Resolution with The Fastest PC! (极客湾Geekerwan) 30.png|بندانگشتی|در حال حاضر دستیابی به وضوح تصویری 16K (۱۴۴۰۰ × ۱۵۳۶۰ پیکسل) تنها با استفاده از پیکربندی چند مانیتور و کارت‌های گرافیک ویژه با توان بالا که بتواند همزمان از چندین خروجی تصویر پشتیبانی کنند امکان‌پذیر است.]]
تا سال [[۲۰۲۲]]، تولید و پخش [[محتوا|محتوای]] 16K به دلیل الزامات فنی ویژه، بسیار محدود بود. پلتفرم [[یوتیوب]] تا [[ژانویه]] سال ۲۰۲۲ از وضوح 16K پشتیبانی نمی‌کرد و ویدئوهای بارگذاری‌شده با این کیفیت، حداکثر با وضوح 8K [[پردازش اطلاعات|پردازش]] می‌شدند. لازم به ذکر است که اجرای بازی‌های رایانه‌ای با وضوح 16K نیز به دلیل عدم توان موردنیاز [[سخت‌افزار رایانه|سخت‌افزارهای]] موجود، رایج نیست و تا کنون، هیچ [[کارت گرافیک|کارت گرافیکی]] از سوی سازندگان یا منتشرکنندگان تخصصی، برای اجرای بازی‌های روز با وضوح 16K معرفی نشده است. در سال [[۲۰۲۵]]، شرکت [[انویدیا|ان‌ویدیا]] کارت گرافیک [[:en:GeForce_RTX_50_series|GeForce RTX 5090]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA GeForce RTX 5090 Graphics Cards|نشانی=https://www.nvidia.com/en-us/geforce/graphics-cards/50-series/rtx-5090/|وبگاه=NVIDIA|بازبینی=2025-03-17|کد زبان=en-us}}</ref> را عرضه کرد که تا کنون قوی‌ترین کارت گرافیک موجود در بازار می‌باشد. نکته قابل توجه این است که ان‌ویدیا، برخلاف محصولات پیشین خود مانند «[[جی‌فورس سری ۴۰|GeForce RTX 4090]]»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=NVIDIA 8K HDR- und DLSS-Technologie|نشانی=https://www.nvidia.com/de-de/geforce/technologies/8k/|وبگاه=NVIDIA|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=de-de}}</ref> و «[[جی‌فورس سری ۳۰|GeForce RTX 3090]]»،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Here's how the Nvidia RTX 3090 aims for 8K gaming|نشانی=https://www.techgamingreport.com/heres-how-the-nvidia-rtx-3090-aims-for-8k-gaming/|وبگاه=Tech Gaming Report|تاریخ=2020-09-04|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=en-US|نام=Ebenezer|نام خانوادگی=Robbins}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Nvidia’s new RTX 3090 is a $1,499 monster GPU designed for 8K gaming|نشانی=https://www.theverge.com/2020/9/1/21417048/nvidia-rtx-3090-gpu-flagship-8k-pc-gaming-price-specs|وبگاه=The Verge|تاریخ=2020-09-01|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=en-US|نام=Tom|نام خانوادگی=Warren}}</ref> این کارت گرافیک را در [[وبگاه|وب‌سایت]] رسمی خود به عنوان یک محصول 8K معرفی نکرده است. این امر نشان می‌دهد که علی‌رغم پیشرفت‌های قابل توجه در [[فرایند (رایانش)|توان پردازش]] و افزایش ظرفیت حافظهٔ وی‌رَم (VRAM) و همچنین ظهور فناوری‌های ارتقاء مقیاس تصویر مانند [[:en:Deep_Learning_Super_Sampling|DLSS]]، تقاضای راهبردی برای وضوح 8K نیز همچنان محدود می‌باشد و [[توسعه بازی ویدئویی|صنعت بازی‌سازی]] کماکان بر وضوح 4K متمرکز باقی مانده است.

تا اوایل [[دهه ۲۰۲۰ (میلادی)|دهه]] [[۲۰۲۰]]، نمایشگرهای 16K برای کاربران خانگی در دسترس نبودند و در نتیجه، نمایش محتوای 16K تنها از طریق پیکربندی‌های چندنمایشگری (Multi-monitor) میسر بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Gaming mit 16K-Auflösung: Tüftler bauen Spiele-PC mit 10.000-Dollar-Grafikkarten|نشانی=https://www.derstandard.de/consent/tcf/story/2000062224362/16k-gaming-tueftler-bauen-spiele-pc-mit-10000-dollar-grafikkarten|وبگاه=DER STANDARD|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=de-AT}}</ref> با این وجود، در برخی [[بازی رایانه‌ای|بازی‌های رایانه‌ای]] مانند [[جی‌تی‌ای ۵]] (Grand Theft Auto V) با اعمال تنظیمات خاص در بخش مقیاس‌بندی تصویر، امکان رندر کردن تصاویر به صورت داخلی، با وضوح 16K نیز امکان پذیر است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=GTA 5: Modder zeigt 16K-Grafik mit Nvidia RTX 4090|نشانی=https://www.pcgameshardware.de/GTA-5-Grand-Theft-Auto-5-Spiel-4795/News/16K-Grafik-mit-Nvidia-RTX-4090-1406574/|وبگاه=PC Games Hardware|تاریخ=2022-11-03|بازبینی=2025-03-16|کد زبان=de}}</ref>

== ابعاد، استانداردها و کاربردها ==

=== تعریف و چشم‌انداز ===
عبارت '''وضوح ۱۶کی''' یک استاندارد واحد و مشخص نیست، بلکه [[واژه|اصطلاحی]] کلی برای [[رده|دسته‌ای]] از وضوح‌های تصویری است که در آن‌ها، عرض تصویر تقریباً '''۱۶٬۰۰۰ پیکسل''' است. برخلاف استانداردهای رایج مانند 4K UHD '''(با ابعاد ثابت ۲۱۶۰ × ۳۸۴۰)'''، وضوح 16K هنوز یک استاندارد صنعتی واحد و فراگیر ندارد. در واقع، این اصطلاح بیشتر یک طبقه‌بندی کلی برای نمایشگرهایی با تراکم پیکسلی بسیار بالا محسوب می‌شود تا یک فرمت مشخص. نام‌گذاری «[[K]]» در اینجا به واژهٔ «[[کیلو–|کیلو]]» ([[هزار]]) اشاره دارد و به صورت تقریبی، عرض تصویر را نشان می‌دهد (2K ≈ دو هزار پیکسل، 4K ≈ چهار هزار پیکسل و...).

فناوری 16K در حال حاضر برای مصارف خانگی رایج نیست، بلکه نیروی محرکهٔ اصلی آن، نیازهای بسیار [[تخصص|تخصصی]] است. مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

* '''دیوارهای ویدئویی (Video Walls):''' با چیدن چندین نمایشگر 4K یا 8K در کنار هم، می‌توان یک [[دوخت تصاویر|تصویر یکپارچه]] و عظیم با وضوح 16K ایجاد کرد که در مراکز کنترل، استادیوم‌های [[ورزش|ورزشی]]، و تبلیغات شهری بزرگ کاربرد دارد.
* '''شبیه‌سازی و واقعیت مجازی (VR):''' در [[شبیه‌ساز پرواز|شبیه‌سازهای پرواز]] یا [[شبیه‌ساز رانندگی|رانندگی]] و [[هدست واقعیت مجازی|هدست‌های واقعیت مجازی]] نسل آینده، وضوح بسیار بالا و میدان دید گسترده، به ایجاد تجربه‌ای کاملاً غوطه‌ور و واقعی کمک کرده و پدیدهٔ «اثر درِ توری» ([[:en:Screen-door_effect|screen-door effect]]) را از بین می‌برد.
* '''تصویربرداری علمی و پزشکی:''' در زمینه‌هایی مانند [[نقشه‌برداری]] [[زمین‌شناسی]]، [[اخترشناسی|ستاره‌شناسی]] یا تحلیل [[اسکن‌های ریوی در پزشکی هسته‌ای|اسکن‌های]] [[پزشکی]]، یک بوم 16K به [[پژوهش|پژوهشگران]] اجازه می‌دهد تا بدون افت کیفیت، تا بالاترین حد ممکن بر روی جزئیات تصویر [[بزرگنمایی تصویر|زوم]] کنند.<ref>{{cite web|last=Angelini|first=Antonino|title=Beyond 8K: The Tera-Pixel World of 16K Resolution|url=https://www.displaydaily.com/article/display-daily/beyond-8k-the-tera-pixel-world-of-16k-resolution|website=Display Daily|date=5 August 2020|access-date=31 July 2025|language=en}}</ref>

=== نقش کلیدی نسبت تصویر ===
ابعاد دقیق، تعداد پیکسل‌های عمودی و در نتیجه، مجموع مگاپیکسل یک تصویر 16K، مستقیماً توسط '''نسبت تصویر (Aspect Ratio)''' آن تعیین می‌شود. نسبت تصویر، رابطهٔ تناسبی میان پهنا و ارتفاع یک تصویر است و بر اساس کاربرد نهایی، متفاوت خواهد بود:

* '''۹: ۱۶:''' نسبت تصویر استاندارد برای تلویزیون‌های HD, 4K و 8K.
* '''~۹: ۲۱ (یا ۱: ۲٫۳۹):''' نسبت تصویر فوق عریض [[سینما|سینمایی]] (CinemaScope).
* '''۹: ۳۲:''' نسبت تصویر بسیار عریض که در برخی مانیتورهای گیمینگ پیشرفته استفاده می‌شود.

بنابراین، با ثابت در نظر گرفتن عرض تقریبی ۱۶٬۰۰۰ پیکسل، اعمال هر یک از این نسبت‌ها، یک وضوح 16K با ارتفاع و تعداد کل پیکسل متفاوت ایجاد می‌کند. برای مثال، یک نمایشگر تلویزیونی 16K (با نسبت ۹: ۱۶) ابعادی معادل ۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰ پیکسل و مجموعاً حدود ۱۳۲٫۷ مگاپیکسل خواهد داشت.

جدول زیر، نمونه‌هایی از پیکربندی‌های ممکن برای وضوح 16K را بر اساس نسبت‌های تصویر رایج، به همراه ابعاد دقیق پیکسلی و مجموع مگاپیکسل برای هر حالت، نمایش می‌دهد.

{| class="wikitable sortable"
|+ نمونه‌هایی از وضوح ۱۶کی و نسبت‌های تصویر مرتبط
! style="text-align: center;" | مگاپیکسل
! style="text-align: center;" | نسبت تصویر
! style="text-align: center;" | وضوح (پیکسل)
|-
| style="text-align: center;" | ۶۶٫۴
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۳٫{{overline|۵}}) ۹: ۳۲}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۴۳۲۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۹۸٫۳
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۲٫۴) ۱۰: ۲۴}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۶۴۰۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۹۹٫۵
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۲٫{{overline|۳۷}}) ۲۷: ۶۴}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۶۴۸۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۱۸
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۲) ۹: ۱۸}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۷۶۸۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۳۲٫۷
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫{{overline|۷}}) [[نسبت تصویر ۱۶:۹|۹: ۱۶]]}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۸۶۴۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۴۷٫۵
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۹۶۰۰ × ۱۵۳۶۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۴۴
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫{{overline|۷}}) ۹: ۱۶}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۹۰۰۰ × ۱۶۰۰۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۷۲٫۹
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۳٫۶) ۱۰: ۳۶}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۱۶۲۰۰ × ۴۵۰۰p}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۰۹٫۴
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۲٫۴) ۱۰: ۲۴}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۱۶۲۰۰ × ۶۷۵۰p}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۶۴
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۱۶۲۰۰ × ۱۰۱۲۵p}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۳۴٫۲
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۲) ۹: ۱۸}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۸۱۹۲ × ۱۶۳۸۴}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۶۷٫۷
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫۶) ۱۰: ۱۶}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۱۰۲۴۰ × ۱۶۳۸۴}}
|-
| style="text-align: center;" | ۲۶۸٫۴
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۱٫۰) ۱: ۱}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۱۶۳۸۴ × ۱۶۳۸۴}}
|-
| style="text-align: center;" | ۷۷٫۹
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۱: ۳٫{{overline|۵}}) ۹: ۳۲}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۴۶۸۰ × ۱۶۶۴۰}}
|-
| style="text-align: center;" | ۱۱۶٫۸
| style="text-align: center;" | {{nowrap|(۲٫{{overline|۳۷}}) ۲۷: ۶۴}}
| style="text-align: center;" | {{nowrap|۷۰۲۰ × ۱۶۶۴۰}}
|}
=== چالش‌ها و آیندهٔ فناوری ===
دستیابی به وضوح 16K با چالش‌های فنی عظیمی روبروست:

* '''قدرت پردازشی:''' پردازش بیش از ۱۳۰ میلیون پیکسل در هر فریم، به کارت‌های گرافیک و [[واحد پردازش مرکزی|پردازنده]]<nowiki/>هایی با توان محاسباتی بسیار فراتر از محصولات امروزی نیاز دارد.
* '''[[پهنای باند (پردازش)|پهنای باند]]:''' انتقال سیگنال ویدئویی 16K به پهنای باند فوق‌العاده بالایی نیازمند است که استانداردهای فعلی مانند [[اچ‌دی‌ام‌آی|HDMI]] 2.1 و DisplayPort 2.0 را به چالش می‌کشد. استانداردهای جدیدتر مانند DisplayPort 2.1 برای پشتیبانی از چنین وضوح‌هایی در نرخ فریم‌های پایین‌تر طراحی شده‌اند.<ref>{{cite web|title=VESA Releases DisplayPort 2.1 Specification|url=https://vesa.org/press-releases/vesa-releases-displayport-2-1-specification/|website=VESA (Video Electronics Standards Association)|date=17 October 2022|access-date=31 July 2025|language=en}}</ref>
* '''تولید محتوا:''' فیلم‌برداری یا رندر کردن محتوا به صورت بومی (Native) با وضوح 16K، بسیار پیچیده و پرهزینه است.
* '''محدودیت‌های ادراک انسان:''' بحث‌های زیادی در جریان است که آیا [[چشم انسان]] در فاصله‌های تماشای معمول، قادر به تشخیص تفاوت میان وضوح 8K و 16K هست یا خیر. این موضوع، کاربرد 16K را بیشتر به سمت نمایشگرهای بسیار بزرگ و کاربردهای تخصصی که نیاز به زوم عمیق دارند، سوق می‌دهد تا تلویزیون‌های خانگی.<ref>{{cite web|last=Denison|first=Caleb|title=8K TV explained: Why you shouldn't worry about 8K TVs yet|url=https://www.digitaltrends.com/home-theater/8k-tv-explained/|website=Digital Trends|date=19 April 2024|access-date=1 August 2025|language=en|quote=Can the human eye even see 8K resolution, let alone 16K? For most people, the answer is likely no... The difference between 4K and 8K is hard enough to see, and the leap to 16K would be even less perceptible.}}</ref>

== کدگذاری (فشرده‌سازی) محتوای ۱۶کی ==
[[پرونده:Menger-Schwammreihe 16K Endlosschleife 16000x9000p60 20211231 VP9 fast006 x10.webm|بندانگشتی|نمونه [[ویدئو]] با وضوح ۱۶کی (۹۰۰۰ × ۱۶۰۰۰ [[پیکسل]])]]
برای جلوگیری از [[اشکال نرم‌افزاری|خطاهای]] [[فشرده‌سازی داده‌ها|کدگذاری]] و [[تبادل اطلاعات]]، منحصراً می‌توان از [[کدگذاری ویدئویی پربازده|استانداردهای کدگذاری]] اندکی که هم‌اکنون برای [[فشرده‌سازی داده‌ها|فشرده‌سازی]] [[محتوا]] ([[ویدئو]]) از وضوح '''16K''' پشتیبانی می‌کنند، مانند '''[[کدنویسی ویدیویی همه‌کاره|H.266]]''' '''(کدگذاری ویدئویی همه کاره''' یا '''VVC)''' استفاده نمود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=VVC: effizienteres H.266 als Nachfolger für H.265 fertiggestellt|نشانی=https://www.videoaktiv.tv/2020070822227/news/markt/vvc-effizienteres-h.266-als-nachfolger-fur-h.265-fertiggestellt.html|وبگاه=www.videoaktiv.tv|بازبینی=2025-01-30}}</ref> همچنین از [[فرصت عکس|فرمت‌های]] رایجی که در حال حاضر برای [[ذخیره‌سازی داده رایانه|ذخیره‌سازی]] و [[فرایند (رایانش)|پردازش]] [[کد]]<nowiki/>های فشرده‌سازی [[تصویر]] ([[عکس]]) '''16K''' کاربردی هستند، می‌توان به '''[[JPEG]]''' و '''[[PNG]]''' اشاره کرد، که توانایی پشتیبانی و ذخیره‌سازی تصویر تا ابعاد حداکثر '''«۶۵۵۳۵×۶۵۵۳۵»''' پیکسل (تقریباً '''۴٫۳ [[تصویر گیگاپیکسلی|گیگا پیکسل]]''') دارا می‌باشند و به راحتی می‌توانند از وضوح '''16K''' ویا [[وضوح ۳۲کی|'''۳۲کی''']] پشتیبانی کنند.
== جستارهای وابسته ==
{{div col|colwidth=20em}}
* [[:en:1440p|Quad HD]]) ۱۴۴۰p)
* ۲کی ([[:en:2K_resolution|2K]])
* [[وضوح ۵کی|۵کی]] ([[:en:5K_resolution|5K UHD]])
* ۱۰کی ([[:en:10K_resolution|10K UHD]])
* [[نشانگر واقعیت افزوده]] ([[:en:ARTag|ARTag]])
* [[تصویر اچ‌کیو|اچ‌کیو]] (HQ)
* [[اسکن پیشرونده]] ([[:en:Progressive_scan|Progressive scan]])
* [[ویدئوی درهم‌بافته]] ([[:en:Interlaced_video|Interlaced video]])
* [[واقعیت افزوده]] ([[:en:Augmented reality|Augmented reality]])
* [[تلویزیون وضوح‌بالا]] ([[:en:High-definition_television|HDTV]])
* [[تلویزیون وضوح بسیار بالا]] ([[:en:Ultra-high-definition_television|UHDTV]])
* استاندارد های وضوح نمایشگر ([[:en:Display_resolution_standards|Display resolution standards]])
{{div col end}}
== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* {{یادکرد-ویکی
| پیوند = https://en.wikipedia.org/wiki/16K_resolution
| عنوان = 16K resolution
| زبان = en
| بازیابی = ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵
}}<ref>{{cite journal
| date = 25 June 2025
| title = 16K resolution
| url = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=16K_resolution&oldid=1294589321
| journal = Wikipedia
| language = en
}}</ref>

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده|Ultra High Definition Television}}
* [http://www.cepro.com/news/4k_8k_16k_are_you_ready_for_the_resolution_evolution/ ۴کی، ۸کی، ۱۶کی — آیا برای تکامل وضوح تصویر آماده‌اید؟] (به انگلیسی)
* [https://www.ixbt.com/news/search/?cx=partner-pub-2944014748278485%3A43aq2mxbk7t&cof=FORID%3A10&ie=utf8&q=16K#gsc.tab=0&gsc.q=16K&gsc.page=1 اخبار با برچسب «16K»] در وب‌سایت [[:ru:IXBT.com|iXBT.com]]
* [https://3dnews.ru/search/#query=16K&sdate=&edate=&action=search اخبار با برچسب «16K»] در وب‌سایت [[:ru:3DNews|3DNews]]

{{وضوح بالا}}
{{نوار درگاه|فناوری|سینما|تلویزیون|درگاه|دانش|بازی‌های ویدئویی}}
[[رده:تلویزیون]]
[[رده:اصطلاح‌شناسی تلویزیون]]
[[رده:تاریخ تلویزیون]]
[[رده:تصویربرداری دیجیتال]]
[[رده:سیگنال ویدئویی]]
[[رده:فناوری تلویزیون]]
[[رده:فناوری فیلم و ویدئو]]
[[رده:فناوری نمایشگر]]
[[رده:استانداردهای نمایش رایانه]]
[[رده:فناوری]]
[[رده:سخت‌افزار رایانه]]
[[رده:سخت‌افزار الکترونیکی]]
[[رده:سخت‌افزار بازی‌های ویدئویی]]
[[رده:سخت‌افزارهای ویدئو]]
[[رده:سخت‌افزارهای گرافیک]]
[[رده:اتصال‌دهنده‌های رایانه]]
[[رده:اتصال‌دهنده‌های الکتریکی]]
[[رده:اتصال‌دهنده‌های دیجیتال نمایشگر]]
[[رده:الکترونیک دیجیتال]]
[[رده:سونی]]
[[رده:ال‌ئی‌دی]]
[[رده:ای‌ام‌دی]]
[[رده:واقعیت مجازی]]
[[رده:دوربین‌ها]]
[[رده:لاس وگاس]]
[[رده:نوادا]]
[[رده:نمایشگاه‌ها]]
[[رده:تصویربرداری]]
[[رده:کارت گرافیک]]
[[رده:واقعیت افزوده]]
[[رده:انویدیا]]


text:
# استنتون سنت گیبریل
استنتون سنت گیبریل (به انگلیسی: Stanton St Gabriel) یک روستا و محله مدنی در بریتانیا است که در West Dorset واقع شده‌است. استنتون سنت گیبریل ۱۱۰ نفر جمعیت دارد.

title: استنتون سنت گیبریل

wikitext:
{{Infobox UK place
|country=England
|official_name=استنتون سنت گیبریل
|static_image_name=Stanton St. Gabriel, remains of parish church - geograph.org.uk - 464579.jpg
|static_image_caption=Remains of parish church, Stanton St Gabriel
|coordinates={{coord|50.7282|-2.8501|display=inline,title}}|population=۱۱۰
|population_ref=
|shire_district=[[West Dorset]]
|shire_county=[[دورست (انگلستان)]]
|region=South West England
|os_grid_reference=SY401924
}}
'''استنتون سنت گیبریل''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Stanton St Gabriel) یک [[روستا]] و [[محله مدنی]] در [[بریتانیا]] است که در [[West Dorset]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stanton_St_Gabriel&oldid=773591262 |عنوان=Stanton St Gabriel|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> استنتون سنت گیبریل ۱۱۰ نفر جمعیت دارد.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای بریتانیا]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Stanton St Gabriel}}

{{بریتانیا-خرد}}

[[رده:بازبینی گمر شهرهای بریتانیا]]

[[رده:روستاهای دورست]]

title: استنتون سنت گیبریل

جمعیت: ۱۱۰

منطقه: - West Dorset

Shire county: - دورست (انگلستان)

ناحیه: - جنوب غربی انگلستان

کشور: England

کشور مستقل: بریتانیا

پلیس: Dorset

آتشنشانی: Dorset

آمبولانس: South Western


text:
# لودمیلا پستنوا
لودمیلا پستنوا (روسی: Людмила Григорьевна Постнова؛ زادهٔ ۱۱ اوت ۱۹۸۴) بازیکن هندبال اهل روسیه است.

title: لودمیلا پستنوا

wikitext:
{{Infobox handball biography
| name = لودمیلا پستنوا
| image = Postnova_&_Bodnieva.jpg
| caption =
| fullname = Lyudmila Grigoryevna Postnova
| nationality = [[روسیه]]
| birth_date = {{Birth date and age|1984|8|11|df=y}}
| birth_place = [[یاروسلاول]]
| height = {{height|m=1.83|precision=۰}}
| position = Left back
| currentclub =
| clubnumber = ۵
| years1 = ۲۰۰۴–۲۰۰۹
| clubs1 = [[Handball Club Lada Togliatti|Lada Togliatti]]
| years2 = ۲۰۱۰–۲۰۱۶
| clubs2 = [[Zvezda Zvenigorod]]
| years3 = ۲۰۱۶–۲۰۱۹
| clubs3 = [[HC Astrakhanochka]]
| nationalyears1 =
| nationalteam1 = [[Russia women's national handball team|Russia]]
| nationalcaps1 = ۲۰۶
| nationalgoals1 = ۷۱۲
| medaltemplates = {{MedalOlympic}}
{{MedalSilver|[[بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸]]|[[Handball at the 2008 Summer Olympics – Women's tournament|Team]]}}
{{MedalCompetition|[[مسابقات قهرمانی هندبال زنان جهان]]}}
{{MedalGold|[[2005 World Women's Handball Championship|2005 Russia]]|}}
{{MedalGold|[[2007 World Women's Handball Championship|2007 France]]|}}
{{MedalGold|[[2009 World Women's Handball Championship|2009 China]]|}}
{{MedalCompetition|[[قهرمانی هندبال زنان اروپا]]}}
{{MedalSilver|[[2006 European Women's Handball Championship|2006 Sweden]]|}}
| sport = [[هندبال]]
}}
'''لودمیلا پستنوا''' ({{lang-ru|Людмила Григорьевна Постнова}}؛ زادهٔ {{birth date|1984|8|11|df=y}}) [[بازیکن هندبال]] اهل [[روسیه]] است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lyudmila_Postnova&oldid=1043457884|عنوان = Lyudmila Postnova|زبان =انگلیسی|بازیابی =۸ اکتبر ۲۰۲۱}}

{{بازیکن هندبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:پستنوا، لودمیلا}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان هندبال بازی‌های المپیک روسیه]]
[[رده:بازیکنان هندبال در المپیک تابستانی ۲۰۰۸]]
[[رده:بازیکنان هندبال در المپیک تابستانی ۲۰۱۲]]
[[رده:برندگان مدال نقره المپیک اهل روسیه]]
[[رده:برندگان مدال‌های بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸]]
[[رده:زادگان ۱۹۸۴ (میلادی)]]
[[رده:مدال‌آوران المپیک در هندبال]]
[[رده:ورزشکاران اهل یاروسلاول]]
[[رده:زنان سده ۲۰ (میلادی) اهل روسیه]]
[[رده:زنان سده ۲۱ (میلادی) اهل روسیه]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Lyudmila Grigoryevna Postnova

متولد: ۱۱ اوت ۱۹۸۴ (۴۰ سال) · یاروسلاول

ملیت: روسیه

قد: ۱٫۸۳ m (۶ ft ۰ in)

پست: Left back

شماره: ۵

title: باشگاه‌های بزرگسالی

سالها: تیم

Lada Togliatti

Zvezda Zvenigorod

HC Astrakhanochka

title: تیم ملی

سالها: تیم · حضورها · (گل‌ها)

title: بازی‌های المپیک

مدال نقره – جایگاه دوم: بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۸ · Team

title: مسابقات قهرمانی هندبال زنان جهان

مدال طلا – جایگاه اول:
2005 Russia
2007 France
2009 China

title: قهرمانی هندبال زنان اروپا

مدال نقره – جایگاه دوم: 2006 Sweden


text:
# زابووچیه (استان پودلاسکی)
زابووچیه (به لهستانی:  Zabłocie) یک روستا در لهستان است که در گمینا نوژتس-ستاتسیا واقع شده‌است.

title: زابووچیه (استان پودلاسکی)

wikitext:
{{Infobox settlement
|name=زابووچیه (استان پودلاسکی)
|settlement_type=روستا
|total_type=
|image_flag=
|image_shield=
|image_map=
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name={{POL}}|subdivision_type1=[[استان‌های لهستان|استان]]
|subdivision_name1=[[استان پودلاسکی]]
|subdivision_type2=[[Powiat|شهرستان]]
|subdivision_name2=[[شهرستان شمیاتچه]]
|subdivision_type3=[[گمینا]]
|subdivision_name3=[[گمینا نوژتس-ستاتسیا]]
|pushpin_map=Poland
|coordinates={{coord|52|30|N|23|3|E|region:PL|display=inline}}|elevation_m=
|population_total=
|website=}}
'''زابووچیه''' {{به لهستانی| Zabłocie}} یک [[روستا]] در [[لهستان]] است که در [[گمینا نوژتس-ستاتسیا]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Zabłocie,_Podlaskie_Voivodeship&redirect=no&oldid=771402489 |عنوان=Zabłocie, Podlaskie Voivodeship|زبان=انگلیسی| بازبینی =۲۲ دسامبر ۲۰۱۷}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای لهستان]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده|Zabłocie, Podlaskie Voivodeship}}
{{لهستان-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:زابووچیه}}
[[رده:روستاها در شهرستان شمیاتچه]]

title: زابووچیه (استان پودلاسکی)

استان: استان پودلاسکی

شهرستان: شهرستان شمیاتچه

گمینا: گمینا نوژتس-ستاتسیا