text:
# فهرست آثار ملی شهرستان کلات
فهرست آثار ملی شهرستان کلات شامل ۲۸ اثر ملی در شهرستان کلات است که تا ۱۳۹۷ به ثبت رسیده‌اند که سهم این شهرستان در سطح استان خراسان رضوی که بالغ بر ۱۴۰۷ اثر تاریخی ثبت شده دارد بسیار ناچیز است.
کاخ کلات اولین اثر ملی این شهرستان است که در ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت.

## آثار ثبت‌شده
| ردیف    | نام اثر                      | نگاره          | دیرینگی                                             | موقعیت                                                                                | شمارهٔ ثبت | تاریخ ثبت       | منبع   |
| بناها   | بناها                        | بناها          | بناها                                               | بناها                                                                                | بناها     | بناها           | بناها  |
| ------- | ---------------------------- | -------------- | --------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------- | --------- | --------------- | ------ |
| ۱       | کاخ کلات                     |                | سده ۷ تا ۱۳ ق                                       | کلات - داخل شهر ۳۶°۵۹′۴۲٫۳″ شمالی ۵۹°۴۶′۰٫۹″ شرقی / ۳۶٫۹۹۵۰۸۳°شمالی ۵۹٫۷۶۶۹۱۷°شرقی      | ۳۲۹       | ۲۰ بهمن ۱۳۱۸    | [ ۳ ]  |
| ۲       | سد نادری                     |                | دوره افشار                                          | کلات - شمال شهر ۳۶°۵۹′۱۳٫۵″ شمالی ۵۹°۴۸′۵۳٫۰″ شرقی / ۳۶٫۹۸۷۰۸۳°شمالی ۵۹٫۸۱۴۷۲۲°شرقی     | ۶۶۰       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۴ ]  |
| ۳       | مسجد کبود گنبد               |                | دوره افشار                                          | شرق شهر کلات ۳۶°۵۹′۴۰٫۶″ شمالی ۵۹°۴۶′۱۱٫۹″ شرقی / ۳۶٫۹۹۴۶۱۱°شمالی ۵۹٫۷۶۹۹۷۲°شرقی        | ۶۶۱       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۵ ]  |
| ۴       | برج‌های دیده‌بانی              |                | دوره افشار                                          | در نزدیکی شهر کلات ۳۶°۵۶′۵۲٫۷″ شمالی ۵۹°۴۷′۵۳٫۸″ شرقی / ۳۶٫۹۴۷۹۷۲°شمالی ۵۹٫۷۹۸۲۷۸°شرقی  | ۶۶۲       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۶ ]  |
| ۵       | آب‌انبارهای روستای خشت        | بارگذاری تصویر | دوره افشار                                          | ۱۲ کیلومتری شمال غرب شهر کلات                                                           | ۶۶۳       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۷ ]  |
| ۶       | دربند نفتی                   | بارگذاری تصویر | دوره افشار                                          | دروازه شرقی دژ کلات                                                                     | ۶۶۴       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۸ ]  |
| ۷       | دربند ارغون شاه              |                | دوره افشار                                          | دروازه غربی دژ کلات ۳۶°۵۹′۴۲٫۹″ شمالی ۵۹°۴۳′۳۴٫۵″ شرقی / ۳۶٫۹۹۵۲۵۰°شمالی ۵۹٫۷۲۶۲۵۰°شرقی | ۶۶۵       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۹ ]  |
| ۸       | دروازه دهچه                  | بارگذاری تصویر | دوره افشار                                          | ورودی غربی به دژ کلات                                                                   | ۶۶۶       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۱۰ ] |
| ۹       | دروازه چوب بست               | بارگذاری تصویر | دوره افشار                                          | در نزدیکی شهر کلات                                                                      | ۶۶۷       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۱۱ ] |
| ۱۰      | دروازه گشتانه                | بارگذاری تصویر | دوره افشار                                          | جبهه شرقی دژ کلات                                                                       | ۶۶۸       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۱۲ ] |
| ۱۱      | قلعه فرود                    |                | دوره افشار                                          | در نزدیکی شهر کلات ۳۷°۳′۵٫۲″ شمالی ۵۹°۳۹′۲۹٫۰″ شرقی / ۳۷٫۰۵۱۴۴۴°شمالی ۵۹٫۶۵۸۰۵۶°شرقی    | ۶۷۰       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۱۳ ] |
| ۱۲      | رباط آب‌گرم                   |                | دوره صفوی                                           | روستای آبگرم ۳۶°۳۰′۲۱٫۲″ شمالی ۶۰°۳′۵۹٫۶″ شرقی / ۳۶٫۵۰۵۸۸۹°شمالی ۶۰٫۰۶۶۵۵۶°شرقی         | ۱۱۰۶۴     | ۱۶ شهریور ۱۳۸۳  | [ ۱۴ ] |
| ۱۳      | قلعه قره تیکان               | بارگذاری تصویر | سده‌های متأخر اسلامی                                 | روستای قره تیکان                                                                        | ۱۲۸۶۹     | ۱۹ مرداد ۱۳۸۴   | [ ۱۵ ] |
| ۱۴      | حمام قدیمی سررود             | بارگذاری تصویر | دوره صفوی                                           | شمال روستای سررود                                                                       | ۱۳۱۶۴     | ۲۲ مرداد ۱۳۸۴   | [ ۱۶ ] |
| ۱۵      | آرامگاه بابا رمضان           | بارگذاری تصویر | اواخر دوره قاجار                                    | حاشیه جنوبی روستای بابارمضان                                                            | ۲۹۰۷۰     | ۱۳ بهمن ۱۳۸۸    | [ ۲ ]  |
| ۱۶      | حمام نادری حمام قلعه         | بارگذاری تصویر | دوره قاجار                                          | ۳ کیلومتری جنوب روستای حمام‌قلعه                                                         | ۲۹۲۸۲     | ۱۳ بهمن ۱۳۸۸    | [ ۲ ]  |
| ۱۷      | حمام قله زو                  | بارگذاری تصویر | پهلوی اول                                           | داخل بافت روستای قله زو                                                                 | ۲۹۲۸۴     | ۱۳ بهمن ۱۳۸۸    | [ ۲ ]  |
| ۱۸      | حمام لائین کهنه              | بارگذاری تصویر | سده‌های متأخر اسلامی                                 | روستای لائین کهنه                                                                       | ۳۰۲۸۸     | ۲۴ خرداد ۱۳۹۰   | [ ۲ ]  |
| ۱۹      | حمام پاچنار زاوین            | بارگذاری تصویر | اواخر دوره قاجار                                    | شهر زاوین - خیابان امام حسین                                                            | ۳۰۳۶۰     | ۲۴ خرداد ۱۳۹۰   | [ ۲ ]  |
| تپه‌ها   |                              |                |                                                     |                                                                                |           |                 |        |
| ۲۰      | تپه تخت دختر                 | بارگذاری تصویر | تاریخی                                              | روستای گرو                                                                              | ۶۶۹       | ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ | [ ۱۷ ] |
| ۲۱      | تپه سنگانه                   | بارگذاری تصویر | هزاره چهارم تا دوم پیش از میلاد                     | مجاور پاسگاه انتظامی سنگانه                                                             | ۱۱۹۸۸     | ۵ تیر ۱۳۸۴      | [ ۱۸ ] |
| ۲۲      | تپه و بقایای معماری قصر دختر | بارگذاری تصویر | هزاره دوم تا میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام      | روستای آبگرم                                                                            | ۱۲۸۷۰     | ۱۹ مرداد ۱۳۸۴   | [ ۱۹ ] |
| ۲۳      | تپه تاریخی گنج               | بارگذاری تصویر | هزاره دوم تا اول پیش از میلاد                       | ؟                                                                                | ۲۹۵۲۷     | ۹ آذر ۱۳۸۹      | [ ۲ ]  |
| ۲۴      | تپه رباط                     | بارگذاری تصویر | سده‌های میانی اسلامی                                 | ؟                                                                                | ۳۰۲۹۵     | ۲۴ خرداد ۱۳۹۰   | [ ۲ ]  |
| ۲۵      | تپه طرقطی                    | بارگذاری تصویر | دوره اشکانی - ساسانی                                | ؟                                                                                | ۳۰۴۷۸     | ۸ دی ۱۳۹۰       | [ ۲ ]  |
| محوطه‌ها |                              |                |                                                     |                                                                                |           |                 |        |
| ۲۶      | محوطه قره تیکان              | بارگذاری تصویر | سده‌های میانی و متأخر اسلامی                         | ؟                                                                                | ۳۰۲۹۱     | ۲۴ خرداد ۱۳۹۰   | [ ۲ ]  |
| ۲۷      | محوطه گبرخانه امیرآباد       | بارگذاری تصویر | دوره ساسانی - سده ۱ ق                               | ؟                                                                                | ۳۰۴۸۰     | ۸ دی ۱۳۹۰       | [ ۲ ]  |
| ۲۸      | محوطه‌های بت‌خواه              | بارگذاری تصویر | تاریخی (دوره اشکانی - ساسانی) - سده‌های اولیه اسلامی | ؟                                                                                | ۳۰۹۵۹     | ۱۸ شهریور ۱۳۹۱  | [ ۲ ]  |

title: فهرست آثار ملی شهرستان کلات

wikitext:
{{تصویر چندگانه|image1=کاخ خورشید واقع در کلات نادر 05.jpg|caption1=[[کاخ کلات]]|image2=اتراق گاهی در مسیر آبشار.jpg|caption2=[[رباط آب‌گرم]]|footer=}}
'''فهرست آثار ملی شهرستان کلات''' شامل ۲۸ [[آثار ملی ایران|اثر ملی]] در [[شهرستان کلات]] است که تا ۱۳۹۷ به ثبت رسیده‌اند که سهم این شهرستان در سطح [[استان خراسان رضوی]] که بالغ بر ۱۴۰۷ اثر تاریخی ثبت شده دارد بسیار ناچیز است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/Khorasan-Razavi-140660/سهم-کاشمر-در-فهرست-آثار-ثبت-شده-ملی-اندک-است|عنوان=سهم کاشمر در فهرست آثار ثبت شده ملی اندک است|تاریخ=۷ آذر ۱۳۹۷|نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20211208072741/https://www.isna.ir/news/Khorasan-Razavi-140660/%D8%B3%D9%87%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%85%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|تاریخ بایگانی=۸ دسامبر ۲۰۲۱|ناشر=[[ایسنا]]|تاریخ بازدید=۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲|پیوند مرده=}}</ref><ref name=":0"/>

[[کاخ کلات]] اولین اثر ملی این شهرستان است که در {{جلالی حروف|۲۰|۱۱|۱۳۱۸|پیوند=نه}} خورشیدی در [[آثار ملی ایران|فهرست آثار ملی ایران]] قرار گرفت.<ref name=":1"/>

== آثار ثبت‌شده ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; border:0; text-align:center;"
|+
!ردیف
!نام اثر
!نگاره
!دیرینگی
!موقعیت
!شمارهٔ ثبت
!تاریخ ثبت
!منبع
|-
! colspan="8" |بناها
|-
|{{دولتی}}|۱
|[[کاخ کلات]]
|{{تفام|Q5870180}}
|[[سده ۷ (قمری)|سده ۷]] تا [[سده ۱۳ (قمری)|۱۳ ق]]
|[[کلات]] - داخل شهر{{سخ}}{{مفام|Q5870180}}
|۳۲۹
|{{جلالی حروف|۲۰|۱۱|۱۳۱۸|پیوند=نه}}
|<ref name=":1">{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15578|عنوان=پرونده کاخ کلات در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۲
|[[سد نادری]]
|{{تفام|Q5872642}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|[[کلات]] - شمال شهر{{سخ}}{{مفام|Q5872642}}
|۶۶۰
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15909|عنوان=پرونده سد نادری در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۳
|[[مسجد کبود گنبد]]
|{{تفام|Q5927033}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|شرق شهر [[کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5927033}}
|۶۶۱
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/12981|عنوان=پرونده مسجد کبود گنبد در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۴
|[[برج‌های دیده‌بانی]]
|{{تفام|Q5870474}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|در نزدیکی شهر [[کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5870474}}
|۶۶۲
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15911|عنوان=پرونده برج‌های دیده‌بانی در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۵
|[[آب‌انبارهای روستای خشت]]
|{{تفام|Q5872543}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|۱۲ کیلومتری شمال غرب شهر [[کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5872543}}
|۶۶۳
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15912|عنوان=پرونده آب‌انبارهای روستای خشت در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۶
|[[دربند نفتی]]
|{{تفام|Q5888034}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|دروازه شرقی [[قلعه فرود|دژ کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5888034}}
|۶۶۴
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15913|عنوان=پرونده دربند نفتی در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۷
|[[دربند ارغون شاه]]
|{{تفام|Q5887474}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|دروازه غربی [[قلعه فرود|دژ کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5887474}}
|۶۶۵
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15914|عنوان=پرونده دربند ارغون شاه در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۸
|[[دروازه دهچه]]
|{{تفام|Q5890784}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|ورودی غربی به [[قلعه فرود|دژ کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5890784}}
|۶۶۶
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15915|عنوان=پرونده دروازه دهچه در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۹
|[[دروازه چوب بست]]
|{{تفام|Q5886738}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|در نزدیکی شهر [[کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5886738}}
|۶۶۷
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15916|عنوان=پرونده دروازه چوب بست در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۱۰
|[[دروازه گشتانه]]
|{{تفام|Q5891524}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|جبهه شرقی [[قلعه فرود|دژ کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5891524}}
|۶۶۸
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15917|عنوان=پرونده دروازه گشتانه در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۱۱
|[[قلعه فرود]]
|{{تفام|Q5880529}}
|[[افشاریان|دوره افشار]]
|در نزدیکی شهر [[کلات]]{{سخ}}{{مفام|Q5880529}}
|۶۷۰
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15919|عنوان=پرونده قلعه فرود در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۱۲
|[[رباط آب‌گرم]]
|{{تفام|Q5888139}}
|[[ایران صفوی|دوره صفوی]]
|روستای [[آب‌گرم (کلات)|آبگرم]]{{سخ}}{{مفام|Q5888139}}
|۱۱۰۶۴
|{{جلالی حروف|۱۶|۰۶|۱۳۸۳|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/26313|عنوان=پرونده رباط آب گرم در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۱۳
|[[قلعه قره تیکان]]
|{{تفام|Q5924701}}
|[[تاریخ ایران پس از اسلام|سده‌های متأخر اسلامی]]
|روستای [[قره تیکان]]{{سخ}}{{مفام|Q5924701}}
|۱۲۸۶۹
|{{جلالی حروف|۱۹|۰۵|۱۳۸۴|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/28118|عنوان=پرونده قلعه قره تیکان در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{عمومی}}|۱۴
|[[حمام قدیمی سررود]]
|{{تفام|Q5898825}}
|[[ایران صفوی|دوره صفوی]]
|شمال روستای [[سررود (کلات)|سررود]]{{سخ}}{{مفام|Q5898825}}
|۱۳۱۶۴
|{{جلالی حروف|۲۲|۰۵|۱۳۸۴|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/28413|عنوان=پرونده حمام قدیمی سررود در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{وقفی}}|۱۵
|[[آرامگاه بابا رمضان]]
|{{تفام|Q107301614}}
|اواخر [[ایران قاجاری|دوره قاجار]]
|حاشیه جنوبی روستای [[بابارمضان]]{{سخ}}{{مفام|Q107301614}}
|۲۹۰۷۰
|{{جلالی حروف|۱۳|۱۱|۱۳۸۸|پیوند=نه}}
|<ref name=":0">{{یادکرد وب|نشانی=http://kalat.razavichto.ir/recorded%20monuments-kalat.aspx|عنوان=فهرست آثار ثبتی - اداره میراث فرهنگی شهرستان کلات|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{عمومی}}|۱۶
|[[حمام نادری حمام قلعه]]
|{{تفام|Q107301622}}
|[[ایران قاجاری|دوره قاجار]]
|۳ کیلومتری جنوب روستای [[حمام‌قلعه]]{{سخ}}{{مفام|Q107301622}}
|۲۹۲۸۲
|{{جلالی حروف|۱۳|۱۱|۱۳۸۸|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{وقفی}}|۱۷
|[[حمام قله زو]]
|{{تفام|Q107301657}}
|[[رضاشاه|پهلوی اول]]
|داخل بافت روستای [[قله زو (کلات)|قله زو]]{{سخ}}{{مفام|Q107301657}}
|۲۹۲۸۴
|{{جلالی حروف|۱۳|۱۱|۱۳۸۸|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{عمومی}}|۱۸
|[[حمام لائین کهنه]]
|{{تفام|Q107301703}}
|[[تاریخ ایران پس از اسلام|سده‌های متأخر اسلامی]]
|روستای [[لائین کهنه]]{{سخ}}{{مفام|Q107301703}}
|۳۰۲۸۸
|{{جلالی حروف|۲۴|۰۳|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{عمومی}}|۱۹
|[[حمام پاچنار زاوین]]
|{{تفام|Q107301748}}
|اواخر [[ایران قاجاری|دوره قاجار]]
|شهر [[شهرزو|زاوین]] - خیابان امام حسین {{سخ}}{{مفام|Q107301748}}
|۳۰۳۶۰
|{{جلالی حروف|۲۴|۰۳|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
! colspan="8" |تپه‌ها
|-
|{{دولتی}}|۲۰
|[[تپه تخت دختر]]
|{{تفام|Q5869424}}
|تاریخی
|روستای [[گرو (کلات)|گرو]]{{سخ}}{{مفام|Q5869424}}
|۶۶۹
|{{جلالی حروف|۲۳|۰۱|۱۳۴۶|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/15918|عنوان=پرونده تپه تخت دختر در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۲۱
|[[تپه سنگانه]]
|{{تفام|Q5876911}}
|[[هزاره چهارم (پیش از میلاد)|هزاره چهارم]] تا [[هزاره دوم (پیش از میلاد)|دوم پیش از میلاد]]
|مجاور پاسگاه انتظامی [[سنگانه]]{{سخ}}{{مفام|Q5876911}}
|۱۱۹۸۸
|{{جلالی حروف|۰۵|۰۴|۱۳۸۴|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/27237|عنوان=پرونده تپه سنگانه در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۲۲
|[[تپه و بقایای معماری قصر دختر]]
|{{تفام|Q5932558}}
|[[هزاره دوم (پیش از میلاد)|هزاره دوم]] تا میانه [[تاریخ ایران پس از اسلام|دوران‌های تاریخی پس از اسلام]]
|روستای [[آب‌گرم (کلات)|آبگرم]]{{سخ}}{{مفام|Q5932558}}
|۱۲۸۷۰
|{{جلالی حروف|۱۹|۰۵|۱۳۸۴|پیوند=نه}}
|<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://iranarchpedia.ir/entry/28119|عنوان=پرونده تپه و بقایای معماری قصر دختر در فهرست آثار ملی ایران|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|ناشر=وزارت راه و شهرسازی|تاریخ بازدید=۲۰ ژوئن ۲۰۲۱|پیوند مرده=خیر}}</ref>
|-
|{{دولتی}}|۲۳
|[[تپه تاریخی گنج]]
|{{تفام|Q107301799}}
|[[هزاره دوم (پیش از میلاد)|هزاره دوم]] تا [[هزاره اول (پیش از میلاد)|اول پیش از میلاد]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301799}}
|۲۹۵۲۷
|{{جلالی حروف|۰۹|۰۹|۱۳۸۹|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{دولتی}}|۲۴
|[[تپه رباط (کلات)|تپه رباط]]
|{{تفام|Q107301821}}
|[[تاریخ ایران پس از اسلام|سده‌های میانی اسلامی]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301821}}
|۳۰۲۹۵
|{{جلالی حروف|۲۴|۰۳|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{دولتی}}|۲۵
|[[تپه طرقطی]]
|{{تفام|Q107301834}}
|[[شاهنشاهی اشکانی|دوره اشکانی]] - [[شاهنشاهی ساسانی|ساسانی]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301834}}
|۳۰۴۷۸
|{{جلالی حروف|۰۸|۱۰|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
! colspan="8" |محوطه‌ها
|-
|{{دولتی}}|۲۶
|[[محوطه قره تیکان]]
|{{تفام|Q107301841}}
|[[تاریخ ایران پس از اسلام|سده‌های میانی و متأخر اسلامی]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301841}}
|۳۰۲۹۱
|{{جلالی حروف|۲۴|۰۳|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{دولتی}}|۲۷
|[[محوطه گبرخانه امیرآباد]]
|{{تفام|Q107301847}}
|[[شاهنشاهی ساسانی|دوره ساسانی]] - [[سده ۱ (قمری)|سده ۱ ق]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301847}}
|۳۰۴۸۰
|{{جلالی حروف|۰۸|۱۰|۱۳۹۰|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|-
|{{دولتی}}|۲۸
|[[محوطه‌های بت‌خواه]]
|{{تفام|Q107301855}}
|تاریخی ([[شاهنشاهی اشکانی|دوره اشکانی]] - [[شاهنشاهی ساسانی|ساسانی]]) - [[تاریخ ایران پس از اسلام|سده‌های اولیه اسلامی]]
|؟{{سخ}}{{مفام|Q107301855}}
|۳۰۹۵۹
|{{جلالی حروف|۱۸|۰۶|۱۳۹۱|پیوند=نه}}
|<ref name=":0"/>
|}
{{GeoGroup}}
{{legend|#ACE1AF|وقفی}}
{{legend|#87CEEB|مالکیت دولتی}}
{{legend|#F0DC82|مالکیت عمومی}}

== منابع ==
{{پانویس|۲}}
{{نوار درگاه|خراسان|جغرافیا|ایران|تاریخ|معماری}}
{{فهرست‌های آثار ملی ایران}}

[[رده:آثار ملی استان خراسان رضوی|کلات]]
[[رده:بناهای تاریخی شهرستان کلات|*بناهای تاریخی شهرستان کلات]]


text:
# لایتفود (بازیکن لاکراس)
لایتفود (انگلیسی: Lightfoot) بازیکن لاکراس اهل کانادا است. از افتخارات وی میتوان به کسب مدال برنز در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۰۴ اشاره کرد.

wikiname: fawiki

title: لایتفود (بازیکن لاکراس)

in_language: fa

wikitext:
{{infobox person
| name = لایتفود
| birth_date  =نامشخص
| sport = [[لاکراس]]
| nationality = [[کانادا]]
}}
'''لایتفود''' ({{lang-en|Lightfoot}}) [[بازیکن لاکراس]] اهل [[کانادا]] است. از افتخارات وی میتوان به کسب مدال برنز در [[بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۰۴]] اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{sports links}}

{{بازیکن لاکراس-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:لایتفود}}
[[رده:بازیکنان لاکراس اهل کانادا]]
[[رده:بازیکنان لاکراس بازی‌های المپیک اهل کانادا]]
[[رده:بازیکنان لاکراس در المپیک تابستانی ۱۹۰۴]]
[[رده:بدون سال تولد]]
[[رده:برندگان مدال برنز المپیک اهل کانادا]]
[[رده:فاقد سال درگذشت]]

title: لایتفود

زادهٔ: نامشخص

ملیت: کانادا


text:
# جاتروفا کارکس
جاتروفا کارکس (نام علمی: Jatropha curcas) نام گیاهی با دانه‌های روغنی و گرماپسند از تیره فرفیونیان و بومی مناطق گرمسیری آمریکا (به احتمال زیاد مکزیک و آمریکای مرکزی) است.
جاتروفا گیاهی است همیشه سبز و سمّی که حاوی روغن بسیار زیادی است. روغن این گیاه به‌هیچ عنوان کاربرد خوراکی ندارد. جاتروفا در زمین‌هایی قابل کشت است که سایر گونه‌های کشاورزی خوراکی قابلیت کشت مناسبی ندارد و به اصطلاح در زمین‌های لم‌یزرع هم قابل استحصال است.
این گونه گیاهی با هدف تولید سوخت زیست‌دیزل از سال ۱۳۸۸ در بندرعباس در جنوب ایران کشت شده است.

## ویژگی‌ها
گیاه جاتروفا به شدت سمی است و هیچ‌گونه مصرف خوراکی حتی برای دام هم ندارد، اما در سال‌های اخیر به علت رشد در زمین‌های فقیر که می‌توان از آب‌های غیرمتعارف نیز برای آبیاری آن استفاده کرد، مورد توجه قرار گرفته است.

جاتروفا مقاوم به خشکی است به‌طوری که تنها در 3 سال اول نیاز به آب دارد و با پساب هم می‌توان آن را آبیاری کرد. آفت و بیماری ندارد، پس از ۳ سال به بذر می‌نشیند، ۵۰ سال عمر می‌کند، سالی دوبار و هر درخت هر بار ۵ تا ۸ کیلوگرم بذر می‌دهد و ۳۰ تا ۵۰ سال هم قدرت بذر دهی دارد.
این‌گونه روغنی را می‌توان در اراضی تخریب شده، بیابان و حاشیه آن کاشت. تکثیرش آسان است و دامنه‌ی اکولوژیک گسترده دارد.
در حال حاضر بسیاری از کشورها اقدام به کشت و توسعه آن کرده‌اند چرا که از ۳۷/۵درصد وزن خالص این بذر، روغنی استخراج می‌شود که پایه سوخت بایودیزل (زیست دیزل) را تشکیل می‌دهد.
کشورهای هند، چین، مصر، تایلند، ویتنام، اندونزی، برزیل، اردن و عربستان به صورت پایلوت در حال تولید سوخت بیودیزل هستند.
استفاده از سوخت زیست دیزل تا ۸۵ درصد باعث کاهش آلودگی و CO2 هوا و اثرات تغییر اقلیمی می‌شود، این گیاه باعث بهبود شرایط خاک شده و به دلیل مقاوم بودن به شرایط نامساعد رشد مناسبی دارد.
روغن به دست آمده از جاتروفا بدون هیچ‌گونه عملیات فرآوری و حتی ترکیبی، به عنوان جایگزینی مناسب به طور مستقیم وارد موتورهای دیزلی می‌شود.

## کشت در ایران
در سال ۱۳۸۸ گیاه جاتروفا برای نخستین‌بار از مصر وارد ایران شد و با هدف استحصال روغن صنعتی از آن به‌صورت آزمایشی در بندرعباس کاشته شد.
با توجه به سیاست سازمان خواربار کشاورزی (فائو) مبنی بر تبادل بذر و گونه‌های جدید در میان کشورها، ۳هزار بذر جاتروفا که اصل آن به برزیل بازمی‌گشت، در هند توسعه یافته بود و در مصر کشت می‌شد وارد ایران شد و در زمینی به مساحت ۲/۵ هکتار در نهالستان باغو بندرعباس کاشته شد.
قرار است با استحصال روغن جاتروفا، ایران به تولید سوخت بیودیزل دست پیدا کند.

## سوخت زیست دیزل
هم اینک دنیا به سمت تولید انرژی‌های پاک یا سوخت‌های متکی به طبیعت تجدیدشونده روی آورده، از اساسی‌ترین علت‌های این مسئله استراتژی قطع وابستگی جهان اول به سوخت‌های فسیلی خاورمیانه است که در استراتژی مدیریت جهانی تبدیل به یک نگرانی بزرگ برای جهان اول شده‌است.
در حقیقت جهان اول به دنبال استقلال تولید انرژی از خاورمیانه، با روش‌هایی است که کمترین هزینه را برایش داشته باشد و بدین ترتیب تولید بایودیزل‌ها و بایواتانول‌ها جایگاه ویژه‌ای کسب کرده‌است. تقاضای جهانی سوخت‌های زیستی مدام در حال افزایش است.
یکی دیگر از علل افزایش تقاضا برای سوخت‌های زیستی، عزم جدی کشورهای جهان برای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی است که به یک نگرانی دائمی برای کشورهای دنیا تبدیل شده‌است و به نظر می‌رسد اگر مصرف سوخت‌های فسیلی به‌طور جدی کاهش نیابد، کره زمین به همراه ساکنان آن روزهای سختی را پیش رو خواهد داشت.
روزهایی که نشانه‌های آن، با خشکسالی‌های پی در پی، کاهش شدید بارندگی‌ها، سیلاب‌های سهمگین، گرمای بیش از حد، انقراض گونه‌های گیاهی و جانوری به پیشواز آمده‌است. برای کشور ما ایران نیز دستیابی به تکنولوژی و خودکفایی در زمینه تولید مواد اولیه بایودیزل‌ها و بایواتانول‌ها حیاتی است و باید به عنوان یک راهبرد ملی در دستور قرار گیرد.
در روزگاری که مهمترین دغدغه مسئله زیست‌محیطی در کلان شهرها آلودگی هواست، اگر کشوری بتواند به این تکنولوژی دست یابد علاوه بر اینکه در مصارف اقتصادی خود، صرفه جویی می‌کند، محیط زیست خود را نیز از آلودگی‌های ناشی از سوخت‌های فسیلی در امان نگاه می‌دارد. این موضوعی است که امروز دنیا را به فکر انداخته تا با همه توان سوخت‌های فسیلی را مغلوب سوخت‌های گیاهی کند و از این طریق علاوه بر اینکه انرژی‌های پاک آینده را از آن خود می‌کند، هوای آلوده اش را هم به همراه سوخت‌های فسیلی دفن کند.

title: جاتروفا کارکس

wikitext:
{{Taxobox
| name =جاتروفا کارکس
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = JatrophaFlower.jpg

| image_caption =گل جاتروفا کارکس در بندرعباس، ''Jatropha curcas''
| fossil_range =
| regnum =[[گیاه|گیاهان]]
| phylum =
| classis =
| ordo = [[مالپیگی‌سانان]]
| familia = [[فرفیونیان]]
| genus =
| species = '''''J. curcas'''''
| binomial =  ''Jatropha curcas''
| range_map =
}}
'''جاتروفا کارکس''' {{علمی|Jatropha curcas}} نام گیاهی با [[دانه‌های روغنی]] و گرماپسند از [[تیره (زیست‌شناسی)|تیره]] [[فرفیونیان]] و بومی [[منطقه گرمسیری|مناطق گرمسیری]] آمریکا (به احتمال زیاد [[مکزیک]]<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=جاتروفا؛ سوغات مصر در بندرعباس|نشانی=http://www.hamshahrionline.ir/news/100062/جاتروفا-سوغات-مصر-در-بندرعباس|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2010-01-23|بازبینی=2019-04-02|کد زبان=fa}}</ref> و [[آمریکای مرکزی]]) است.

جاتروفا گیاهی است همیشه سبز و سمّی که حاوی روغن بسیار زیادی است. روغن این گیاه به‌هیچ عنوان کاربرد خوراکی ندارد. جاتروفا در زمین‌هایی قابل کشت است که سایر گونه‌های کشاورزی خوراکی قابلیت کشت مناسبی ندارد و به اصطلاح در زمین‌های لم‌یزرع هم قابل استحصال است.<ref name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=خبرگزاری فارس - تأمین انرژی پاک با کشت گیاه جاتروفا در خراسان جنوبی|نشانی=https://www.farsnews.com/news/13950614000266/%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=2016-09-04|بازبینی=2019-04-02|archive-date=۲ آوریل ۲۰۱۹|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402221238/https://www.farsnews.com/news/13950614000266/%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C|dead-url=yes}}</ref>

این گونه گیاهی با هدف تولید سوخت زیست‌دیزل از سال ۱۳۸۸ در [[بندرعباس]] در جنوب ایران کشت شده است.<ref name=":1" />

== ویژگی‌ها ==
گیاه جاتروفا به شدت سمی است و هیچ‌گونه مصرف خوراکی حتی برای دام هم ندارد، اما در سال‌های اخیر به علت رشد در زمین‌های فقیر که می‌توان از آب‌های غیرمتعارف نیز برای آبیاری آن استفاده کرد، مورد توجه قرار گرفته است.

جاتروفا مقاوم به خشکی است به‌طوری که تنها در 3 سال اول نیاز به آب دارد و با [[فاضلاب|پساب]] هم می‌توان آن را آبیاری کرد. آفت و بیماری ندارد، پس از ۳ سال به بذر می‌نشیند، ۵۰ سال عمر می‌کند، سالی دوبار و هر درخت هر بار ۵ تا ۸ کیلوگرم بذر می‌دهد و ۳۰ تا ۵۰ سال هم قدرت بذر دهی دارد.<ref name=":0" /><ref>{{یادکرد وب|عنوان=مقدمات تولید سوخت سبز از درخت جاتروفا در ایران مهیا شد|نشانی=http://www.irna.ir/hormozgan/fa/News/2000607445/انرژی_ونیرو/مقدمات_تولید_سوخت_سبز_از_درخت_جاتروفا_در__ایران_مهیا_شد|وبگاه=خبرگزاری جمهوری اسلامی|بازبینی=2019-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224094124/http://www.irna.ir/hormozgan/fa/News/2000607445/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C_%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88/%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA_%D8%B3%D8%A8%D8%B2_%D8%A7%D8%B2_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7_%D8%AF%D8%B1__%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7_%D8%B4%D8%AF|archivedate=۲۴ دسامبر ۲۰۱۸|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روزنامه ايران88/11/8: «جاتروفا»: سوخت فردا|نشانی=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2032611|وبگاه=www.magiran.com|بازبینی=2019-04-02}}</ref>

این‌گونه روغنی را می‌توان در اراضی تخریب شده، بیابان و حاشیه آن کاشت. تکثیرش آسان است و دامنه‌ی اکولوژیک گسترده دارد.

در حال حاضر بسیاری از کشورها اقدام به کشت و توسعه آن کرده‌اند چرا که از ۳۷/۵درصد وزن خالص این بذر، روغنی استخراج می‌شود که پایه سوخت [[زیست‌دیزل|بایودیزل]] (زیست دیزل) را تشکیل می‌دهد. <ref name=":2">{{یادکرد وب|عنوان=گياه جديد «جاتروفا» براي توليد سوخت‌هاي زيستي به ثمر نشست|نشانی=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2175484|وبگاه=www.magiran.com|بازبینی=2019-04-02|نویسنده=روزنامه ايران|کد زبان=|تاریخ=۲ آبان ۱۳۸۹}}</ref><ref name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=توليد سوخت بيوديزل براي اولين بار در ايران|نشانی=http://www.poolnews.ir/fa/news/33331/%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D9%8A%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%8A%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86|وبگاه=www.poolnews.ir|بازبینی=2019-04-02|archive-date=۳ مارس ۲۰۱۸|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303141440/http://www.poolnews.ir/fa/news/33331/%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D9%8A%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%B2%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%8A%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86|dead-url=yes}}</ref><ref name=":1" />

کشورهای [[هند]]، [[چین]]، [[مصر]]، [[تایلند]]، [[ویتنام]]، [[اندونزی]]، [[برزیل]]، [[اردن]] و [[عربستان سعودی|عربستان]] به صورت پایلوت در حال تولید سوخت بیودیزل هستند.<ref name=":1" />

استفاده از سوخت زیست دیزل تا ۸۵ درصد باعث کاهش آلودگی و CO2 هوا و اثرات [[تغییر اقلیم|تغییر اقلیمی]] می‌شود، این گیاه باعث بهبود شرایط خاک شده و به دلیل مقاوم بودن به شرایط نامساعد رشد مناسبی دارد.<ref name=":3" />
[[پرونده:Jatropha curcas1 henning.jpg|بندانگشتی]]
روغن به دست آمده از جاتروفا بدون هیچ‌گونه عملیات فرآوری و حتی ترکیبی، به عنوان جایگزینی مناسب به طور مستقیم وارد موتورهای دیزلی می‌شود.

== کشت در ایران ==
در سال ۱۳۸۸ گیاه جاتروفا برای نخستین‌بار از مصر وارد ایران شد و با هدف استحصال روغن صنعتی از آن به‌صورت آزمایشی در [[بندرعباس]] کاشته شد.

با توجه به سیاست سازمان خواربار کشاورزی ([[فائو]]) مبنی بر تبادل بذر و گونه‌های جدید در میان کشورها، ۳هزار بذر جاتروفا که اصل آن به [[برزیل]] بازمی‌گشت، در [[هند]] توسعه یافته بود و در مصر کشت می‌شد وارد ایران شد و در زمینی به مساحت ۲/۵ هکتار در نهالستان باغو [[بندرعباس]] کاشته شد.

قرار است با استحصال روغن جاتروفا، ایران به تولید سوخت [[زیست‌دیزل|بیودیزل]] دست پیدا کند.<ref name=":3" /><ref name=":2" /><ref name=":1" />

== سوخت زیست دیزل ==
هم اینک دنیا به سمت تولید انرژی‌های پاک یا سوخت‌های متکی به طبیعت تجدیدشونده روی آورده، از اساسی‌ترین علت‌های این مسئله استراتژی قطع وابستگی جهان اول به سوخت‌های فسیلی خاورمیانه است که در استراتژی مدیریت جهانی تبدیل به یک نگرانی بزرگ برای جهان اول شده‌است.

در حقیقت [[جهان اول]] به دنبال استقلال تولید انرژی از خاورمیانه، با روش‌هایی است که کمترین هزینه را برایش داشته باشد و بدین ترتیب تولید [[زیست‌دیزل|بایودیزل]]<nowiki/>ها و بایواتانول‌ها جایگاه ویژه‌ای کسب کرده‌است. تقاضای جهانی سوخت‌های زیستی مدام در حال افزایش است.

یکی دیگر از علل افزایش تقاضا برای سوخت‌های زیستی، عزم جدی کشورهای جهان برای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی است که به یک نگرانی دائمی برای کشورهای دنیا تبدیل شده‌است و به نظر می‌رسد اگر مصرف سوخت‌های فسیلی به‌طور جدی کاهش نیابد، [[زمین|کره زمین]] به همراه ساکنان آن روزهای سختی را پیش رو خواهد داشت.

روزهایی که نشانه‌های آن، با خشکسالی‌های پی در پی، کاهش شدید بارندگی‌ها، سیلاب‌های سهمگین، گرمای بیش از حد، انقراض گونه‌های گیاهی و جانوری به پیشواز آمده‌است. برای کشور ما ایران نیز دستیابی به تکنولوژی و خودکفایی در زمینه تولید مواد اولیه بایودیزل‌ها و بایواتانول‌ها حیاتی است و باید به عنوان یک راهبرد ملی در دستور قرار گیرد.

در روزگاری که مهمترین دغدغه مسئله زیست‌محیطی در کلان شهرها آلودگی هواست، اگر کشوری بتواند به این تکنولوژی دست یابد علاوه بر اینکه در مصارف اقتصادی خود، صرفه جویی می‌کند، محیط زیست خود را نیز از آلودگی‌های ناشی از سوخت‌های فسیلی در امان نگاه می‌دارد. این موضوعی است که امروز دنیا را به فکر انداخته تا با همه توان سوخت‌های فسیلی را مغلوب سوخت‌های گیاهی کند و از این طریق علاوه بر اینکه انرژی‌های پاک آینده را از آن خود می‌کند، هوای آلوده اش را هم به همراه سوخت‌های فسیلی دفن کند.

== نگارخانه ==
<gallery>
File:Jatrophacurcuscutting.png|
File:Graftingjatrophacurcus.png|
File:Airlayerjatrophacurcaus.png|
File:Jatropha Crude Oil - DRDO - Pride of India - Exhibition - 100th Indian Science Congress - Kolkata 2013-01-03 2580.JPG|
</gallery>

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jatropha_curcas&redirect=no&oldid=634383981|عنوان = Jatropha curcas|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۶ ژانویه ۲۰۱۵}}
== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}
{{زیست‌انرژی}}

[[رده:جاتروفا]]
[[رده:درختان آمریکای مرکزی]]
[[رده:درختان در مکزیک]]
[[رده:گیاگان نپال]]
[[رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)]]
[[رده:گیاهان دارویی]]
[[رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه قاره آمریکا]]
[[رده:گیاهان سمی]]
[[رده:محصولات غیرغذایی]]
[[رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه]]
[[رده:گیاگان سراسرحاره‌ای]]

title: رده‌بندی علمی

فرمانرو: گیاهان

راسته: مالپیگی‌سانان

تیره: فرفیونیان

گونه: J. curcas

title: نام دوبخشی

نام دوبخشی: Jatropha curcas ·


text:
# شهرستان گیلز (ویرجینیا)
شهرستان گیلز، ویرجینیا (به انگلیسی: Giles County, Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در ویرجینیا واقع شده‌است.

## خصوصیات
شهرستان گیلز ۹۳۲٫۴ کیلومترمربع مساحت دارد.

title: شهرستان گیلز (ویرجینیا)

wikitext:
{{Infobox U.S. County|
county=Giles County|
state=Virginia|
seal=giles Seal.gif|
founded=1806|
named for=[[ویلیام برنچ گیلز]]|
seat wl=Pearisburg|
largest city wl=Pearisburg|
city type=town|
area_total_sq_mi=360|
area_land_sq_mi=356|
area_water_sq_mi=4.6|
area percentage=1.3%|
census yr=2010|
pop=17286|
density_km2=18|
web=www.gilescounty.org|
ex image=Giles courthouse, Pearisburg.jpg|
ex image cap=Giles County Courthouse in Pearisburg, Virginia|
ex image size=150px
|time zone=Eastern
|district=9th
}}
'''شهرستان گیلز، ویرجینیا''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Giles County, Virginia) یک سکونتگاه مسکونی در [[ایالات متحده آمریکا]] است که در [[ویرجینیا]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی |نشانی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Giles_County,_Virginia&redirect=no&oldid=618947385 |عنوان=Giles County, Virginia|تاریخ =}}</ref>

== خصوصیات ==
'''شهرستان گیلز''' ۹۳۲٫۴ [[کیلومترمربع]] مساحت دارد.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{ویرجینیا}}

{{ویرجینیا-خرد}}

[[رده:شهرستان گیلز، ویرجینیا]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۰۶ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۰۶ (میلادی) در ویرجینیا]]
[[رده:شهرستان‌های آپالاشیا]]
[[رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۰۶ (میلادی)]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]
[[رده:اهالی شهرستان گیلز، ویرجینیا]]

title: Giles County

ایالت: ویرجینیا

همنام: ویلیام برنچ گیلز

مرکز: Pearisburg

بزرگترین town: Pearisburg

title: مساحت

• کل: ۳۶۰ مایل مربع (۹۰۰ کیلومتر مربع)

• خشکی: ۳۵۶ مایل مربع (۹۲۰ کیلومتر مربع)

• آب: ۴٫۶ مایل مربع (۱۲ کیلومتر مربع) ۱٫۳%

title: جمعیت (۲۰۱۰)

• کل: ۱۷۲۸۶

• تراکم: ۵۰/مایل مربع (۱۸/کیلومتر مربع)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی −۵ (شرقی)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی −۴ (ئی‌دی‌تی)

حوزه کنگره: نهم


text:
# دانیله پورتانوا
دانیله پورتانوا (انگلیسی: Daniele Portanova؛ زادهٔ ۱۷ دسامبر ۱۹۷۸) بازیکن فوتبال اهل ایتالیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو، باشگاه فوتبال مسینا، باشگاه فوتبال آ.اس. رم، باشگاه فوتبال بولونیا، باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا، باشگاه فوتبال جنوآ، باشگاه فوتبال آولینو، باشگاه فوتبال پالرمو، و باشگاه فوتبال ناپولی اشاره کرد.

title: دانیله پورتانوا

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = دانیله پورتانوا
| image = Portanova.jpg
| caption =
| fullname = Daniele Portanova<ref>{{cite web |url=http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/3937/files/allegati/3942/cu74.pdf |title=Comunicato Ufficiale N. 74 |trans-title=Official Press Release No. 74 |publisher=Lega Serie A |page=3 |date=31 October 2011 |accessdate=5 December 2020 |archive-date=۵ دسامبر ۲۰۲۰ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205224527/http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/3937/files/allegati/3942/cu74.pdf |url-status=dead }}</ref>
| birth_date = {{Birth date and age|1978|12|17|df=y}}
| birth_place = [[رم]]
| height = {{height|ft=6|in=۱}}
| position = [[مدافع]]
| currentclub =
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[باشگاه فوتبال آ.اس. رم]]
| youthyears2 =
| youthclubs2 = [[Fermana Calcio|Fermana]]
| years1 = ۱۹۹۷–۱۹۹۸
| clubs1 = [[Fermana Calcio|Fermana]]
| caps1 = ۲۰
| goals1 = ۱
| years2 = ۱۹۹۸–۱۹۹۹
| clubs2 = [[باشگاه فوتبال جنوآ]]
| caps2 = ۶
| goals2 = ۰
| years3 = ۱۹۹۹
| clubs3 = ← [[باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو]] (قرضی)
| caps3 = ۰
| goals3 = ۰
| years4 = ۱۹۹۹–۲۰۰۰
| clubs4 = ← [[باشگاه فوتبال آولینو]] (قرضی)
| caps4 = ۹
| goals4 = ۰
| years5 = ۲۰۰۰–۲۰۰۳
| clubs5 = [[باشگاه فوتبال مسینا]]
| caps5 = ۸۵
| goals5 = ۵
| years6 = ۲۰۰۳–۲۰۰۴
| clubs6 = [[باشگاه فوتبال ناپولی]]
| caps6 = ۳۱
| goals6 = ۰
| years7 = ۲۰۰۴–۲۰۰۹
| clubs7 = [[باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا]]
| caps7 = ۱۵۸
| goals7 = ۸
| years8 = ۲۰۰۹–۲۰۱۲
| clubs8 = [[باشگاه فوتبال بولونیا]]
| caps8 = ۱۰۸
| goals8 = ۷
| years9 = ۲۰۱۳–۲۰۱۴
| clubs9 = [[باشگاه فوتبال جنوآ]]
| caps9 = ۳۶
| goals9 = ۲
| years10 = ۲۰۱۴–۲۰۱۶
| clubs10 = [[باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا]]
| caps10 = ۲۷
| goals10 = ۱
| totalcaps = ۴۸۰
| totalgoals = ۲۴
| pcupdate =
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[ایتالیا]]
}}
'''دانیله پورتانوا''' ({{lang-en|Daniele Portanova}}؛ زادهٔ {{birth date|1978|12|17|df=y}}) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[ایتالیا]] است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو]]، [[باشگاه فوتبال مسینا]]، [[باشگاه فوتبال آ.اس. رم]]، [[باشگاه فوتبال بولونیا]]، [[باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا]]، [[باشگاه فوتبال جنوآ]]، [[باشگاه فوتبال آولینو]]، [[باشگاه فوتبال پالرمو]]، و [[باشگاه فوتبال ناپولی]] اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Daniele_Portanova&oldid=1071487800|عنوان = Daniele Portanova|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۵ مارس ۲۰۲۲}}

{{-}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:پورتانوا، دانیله}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان باشگاه آولینو]]
[[رده:بازیکنان باشگاه بولونیا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه جنوا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه سیه‌نا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه مسینا]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال ناپولی]]
[[رده:بازیکنان سری آ]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایتالیا]]
[[رده:بازیکنان فوتبال سری بی]]
[[رده:بازیکنان لیگا پرو]]
[[رده:زادگان ۱۹۷۸ (میلادی)]]
[[رده:مدافعان فوتبال]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Daniele Portanova

زادروز: ۱۷ دسامبر ۱۹۷۸ (۴۶ سال)

زادگاه: رم

قد: ۶ فوت ۱ اینچ (۱٫۸۵ متر)

پست: مدافع

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Fermana · ۲۰ · (۱)

باشگاه فوتبال جنوآ · ۶ · (۰)

← باشگاه فوتبال کوزنتسا کالچو (قرضی) · ۰ · (۰)

← باشگاه فوتبال آولینو (قرضی) · ۹ · (۰)

باشگاه فوتبال مسینا · ۸۵ · (۵)

باشگاه فوتبال ناپولی · ۳۱ · (۰)

باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا · ۱۵۸ · (۸)

باشگاه فوتبال بولونیا · ۱۰۸ · (۷)

باشگاه فوتبال جنوآ · ۳۶ · (۲)

باشگاه فوتبال روبور سیه‌نا · ۲۷ · (۱)

مجموع: ۴۸۰ · (۲۴)


text:
# سیاه‌کش (فومن)
سیاه‌کش ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن در استان گیلان ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان گوراب پس قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۷۰ نفر (۴۷خانوار) بوده‌است.

title: سیاه‌کش (فومن)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=سیاه‌کش
|روی‌نقشه=
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=گیلان
|شهرستان=فومن
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان فومن|بخش مرکزی]]
|دهستان=گوراب پس
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت= ۱۷۰ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}
'''سیاه‌کش '''، روستایی از توابع [[بخش مرکزی شهرستان فومن|بخش مرکزی]] [[شهرستان فومن]] در [[استان گیلان]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان گوراب پس]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۱۷۰ نفر (۴۷خانوار) بوده‌است.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد درگاه ملی آمار|۱۳۸۵}}
{{شهرستان فومن}}

[[رده:روستاهای شهرستان فومن|سیاه‌کش]]

title: سیاه‌کش

استان: گیلان

شهرستان: فومن

بخش: بخش مرکزی

دهستان: گوراب پس

جمعیت: ۱۷۰ نفر


text:
# دانشگاه نیومن
دانشگاه نیومن دانشگاهی در شهر بیرمنگام انگلستان است. این دانشگاه از نظر افزایش درآمد فارغ‌التحصیلان دارای رتبه سوم در انگلستان است.

## پیشینه
نامگذاری این دانشگاه از نام جان هنری نیومن کشیش و شاعر قرن نوزدهم است که کاردینال و عضو انجمن کشیشان در کلیسای شهر بیرمنگام بود.

## رشته‌های دانشگاهی
- حقوق
- ریاضیات
- تاریخ
- هنر
- رایانش
- روان‌شناسی

## امکانات ورزشی
دانشگاه نیومن دارای امکاتات ورزشی برای کارکنان و دانشجویان است از جمله مرکز ورزش این دانشگاه در پردیس آن واقع شده‌است. این مرکز دارای بخش‌هایی برای اسکواش و بدمینتون است.

## رتبه دانشگاه
دانشگاه نیومن در سال ۲۰۱۵ در میان بهترین دانشگاه‌های انگلستان براساس بیشترین رضایتمندی دانشجویان بود. از میان رشته‌های مختلف تاریخ و مطالعات انگلیسی این دانشگاه را در رتبه نخست بین دانشگاه‌های انگلستان قرار داد.

## رویدادهای مهم
مادر ترزا در سال ۱۹۹۲ از پردیس دانشگاه نیومن بازدید کرد. دانشجویان و کارمندان این دانشگاه در سال ۲۰۱۲ در یک مراسم عشای ربانی با حضور بندیکت شانزدهم شرکت کردند.

title: دانشگاه نیومن

wikitext:
{{دانشگاه
|نام           = دانشگاه نیومن{{سخ}}Newman University
|تصویر لوگو    =
|نام‌تصویر      =
|زیرنویس تصویر =
|تأسیس         = [[۱۹۶۸]]
|نوع           = سراسری (دولتی)
|مبالغ اعطایی  =
|شهر           = [[بیرمنگام]]
|رئیس          =
|شعار          =
|دانشجویان     = ۲۸۱۰
|تحصیلات تکمیلی  =
|عضویت          = [[کلیسای کاتولیک]]
|ریاست دانشگاه  = [[کورمک مورفی اوکانر]]
|معاونت دانشگاه = [[اسکات دیویدسون]]
|وب‌سایت        = [http://www.newman.ac.uk]
}}
'''دانشگاه نیومن''' [[دانشگاه]]ی در [[شهر]] [[بیرمنگام]] [[انگلستان]] است. این دانشگاه از نظر افزایش درآمد فارغ‌التحصیلان دارای رتبه سوم در انگلستان است.<ref>[https://www.economist.com/news/britain/21726100-our-new-guide-answers-which-british-universities-do-most-boost-graduate-salaries سایت اکونومیست، بازدید ۱۳۹۶]</ref>

== پیشینه ==
نامگذاری این دانشگاه از نام [[جان هنری نیومن]] کشیش و شاعر قرن نوزدهم است که کاردینال و عضو انجمن کشیشان در کلیسای شهر بیرمنگام بود.<ref>[http://www.newman.ac.uk/about-us/467 درباره دانشگاه نیومن، بازدید ۱۳۹۶]</ref>

== رشته‌های دانشگاهی ==
* [[حقوق]]
* [[ریاضیات]]
* [[تاریخ]]
* [[هنر]]
* [[رایانش]]
* [[روان‌شناسی]]

== امکانات ورزشی ==
دانشگاه نیومن دارای امکاتات ورزشی برای کارکنان و دانشجویان است از جمله مرکز ورزش این دانشگاه در پردیس آن واقع شده‌است. این مرکز دارای بخش‌هایی برای اسکواش و بدمینتون است.<ref>[http://www.newman.ac.uk/sport/408 سایت دانشگاه نیومن، بازدید ۱۳۹۶]</ref>

== رتبه دانشگاه ==
دانشگاه نیومن در سال ۲۰۱۵ در میان بهترین دانشگاه‌های انگلستان براساس بیشترین رضایتمندی دانشجویان بود. از میان رشته‌های مختلف تاریخ و مطالعات انگلیسی این دانشگاه را در رتبه نخست بین دانشگاه‌های انگلستان قرار داد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://apps.charitycommission.gov.uk/Accounts/Ends46/0001110346_AC_20160731_E_C.pdf |عنوان=سایت دولت انگلستان، بازدید ۱۳۹۶ |بازبینی=20 ژوئیه 2017 |archive-date=1 دسامبر 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201101706/http://apps.charitycommission.gov.uk/Accounts/Ends46/0001110346_AC_20160731_E_C.pdf }}</ref>

== رویدادهای مهم ==
[[مادر ترزا]] در سال ۱۹۹۲ از پردیس دانشگاه نیومن بازدید کرد.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.newman.ac.uk/files/heritage/88-97.pdf |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱۵ نوامبر ۲۰۱۷ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115143242/http://www.newman.ac.uk/files/heritage/88-97.pdf |archivedate=۱۵ نوامبر ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}</ref> دانشجویان و کارمندان این دانشگاه در سال ۲۰۱۲ در یک مراسم [[عشای ربانی]] با حضور [[بندیکت شانزدهم]] شرکت کردند.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.newman.ac.uk/files/heritage/08-17.pdf |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱۵ نوامبر ۲۰۱۷ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170921144729/http://www.newman.ac.uk/files/heritage/08-17.pdf |archivedate=۲۱ سپتامبر ۲۰۱۷ |dead-url=yes }}</ref>

== نگارخانه ==
<gallery>
File:Newman University, entrance.jpg|<!--St Chad's Building-->
File:Campus Quad.jpg|<!--Campus Quad-->
File:Entrance to St Chad Building.jpg|<!--St Chad Building and Library-->
File:Halls of Residence, Newman.jpg|<!--Halls of Residence-->
File:Newman University, Birmingham - The Globe (23190600309).jpg|<!--The Globe-->
File:Newman University, Birmingham, Chapel.jpg|<!--St Mary's Chapel-->
</gallery>

== جستارهای وابسته ==
* [[بیرمنگام]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{یادکرد-ویکی
|پیوند=
|عنوان= Newman University
|زبان=انگلیسی
|بازیابی= ۲۰۱۷
}}
* http://www.birminghampost.co.uk/news/local-news/city-college-wins-right-grant-3967526
* http://apps.charitycommission.gov.uk/Accounts/Ends46/0001110346_AC_20160731_E_C.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201101706/http://apps.charitycommission.gov.uk/Accounts/Ends46/0001110346_AC_20160731_E_C.pdf |date=1 دسامبر 2017 }}
* [https://www.economist.com/news/britain/21726100-our-new-guide-answers-which-british-universities-do-most-boost-graduate-salaries سایت اکونومیست، بازدید ۱۳۹۶]

== پیوند به بیرون ==
* [http://www.newman.ac.uk/ سایت دانشگاه نیومن]
* [http://www.newman.ac.uk/sport/408 سایت مرکز ورزش در دانشگاه نیومن]

{{ویکی‌انبار-رده|Newman University}}
{{دانشگاه‌ها در بریتانیا}}

{{دانشگاه-خرد}}

[[رده:دانشگاه نیومن]]
[[رده:انجمن دانشگاه‌های مشترک‌المنافع]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۶۸ (میلادی) در انگلستان]]
[[رده:دانشگاه‌های انگلستان]]
[[رده:دانشگاه‌های بنیان‌گذاری‌شده در سده ۲۱ (میلادی)]]
[[رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بیرمنگام]]
[[رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۸ (میلادی)]]

title: دانشگاه نیومن · Newman University

نوع: سراسری (دولتی)

بنیانگذاری شده: ۱۹۶۸

دانشجویان: ۲۸۱۰

موقعیت: بیرمنگام


text:
# شاریپوو
شاریپوو (به لاتین: Sharipovo) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در باشقیرستان واقع شده‌است.

title: شاریپوو

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=شاریپوو
|other_name=
|native_name=Шарипово
|native_name_lang=ru
|nickname=
|settlement_type=روستا
|image_skyline=
|image_caption=
|pushpin_map=Russia Bashkortostan#Russia
|pushpin_label_position=
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption=
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=[[روسیه]]
|subdivision_type1=[[ناحیه‌های فدرال روسیه]]
|subdivision_name1=[[باشقیرستان]]
|subdivision_type2=[[Counties of Russia|County]]
|subdivision_name2=
|subdivision_type3=[[شهر]]
|subdivision_name3=[[شهرستان آبزلیلوفسکی]]
|subdivision_type4=[[List of municipalities of Russia|Municipality]]
|subdivision_name4=
|population_as_of=
|population_footnotes=
|population_total=
|timezone1=
|utc_offset1=+۵:۰۰
|timezone1_DST=
|utc_offset1_DST=
|postal_code_type=
|postal_code=
|elevation_m=
|elevation_footnotes=
|coordinates={{coord|53|35|N|58|07|E|display=inline}}}}
'''شاریپوو''' (به [[خط لاتین|لاتین]]: Sharipovo) یک منطقهٔ مسکونی در [[روسیه]] است که در [[باشقیرستان]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sharipovo&redirect=no&oldid=1131371605 |عنوان=Sharipovo|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{درگاه|جغرافیا}}
* [[فهرست شهرهای روسیه]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده|Sharipovo}}
{{روسیه-خرد}}
[[رده:بازبینی گمر شهرهای روسیه]]

[[رده:محلات روستایی در شهرستان آبزلیلوفسکی]]

title: شاریپوو Шарипово

ناحیههای فدرال روسیه: باشقیرستان

شهر: شهرستان آبزلیلوفسکی

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۵:۰۰


text:
# آروماتیک‌شدن
آروماتیک‌شدن(به انگلیسی: Aromatization) یک واکنش شیمیایی است که در آن یک سیستم آروماتیک از یک پیش ماده غیرآروماتیک تشکیل می‌شود. به طور معمول آروماتیک‌شدن با هیدروژن‌زدایی از ترکیبات حلقوی موجود حاصل می‌شود مانند تبدیل سیکلوهگزان به بنزن. آروماتیک‌شدن همچنین شامل تشکیل سیستم‌های هتروسیکلیک نیز می‌شود.

title: آروماتیک‌شدن

wikitext:
'''آروماتیک‌شدن'''{{به انگلیسی|Aromatization}} یک [[واکنش شیمیایی]] است که در آن یک [[خصلت آروماتیکی|سیستم آروماتیک]] از یک پیش ماده غیرآروماتیک تشکیل می‌شود. به طور معمول آروماتیک‌شدن با [[هیدروژن‌زدایی]] از [[ترکیب حلقوی|ترکیبات حلقوی]] موجود حاصل می‌شود مانند تبدیل [[سیکلوهگزان]] به [[بنزن]]. آروماتیک‌شدن همچنین شامل تشکیل سیستم‌های [[ترکیب ناجورحلقه|هتروسیکلیک]] نیز می‌شود.<ref name="March">{{March6th}}</ref>

: [[پرونده:MeC6H11toPhMe.png|وسط|بندانگشتی|422x422پیکسل|تبدیل [[متیل‌سیکلوهگزان]] به [[تولوئن]] یک واکنش آروماتیک‌شدن کلاسیک است. این فرایند کاتالیز شده با [[پلاتین]] (Pt) در مقیاس بالا برای تولید [[بنزین]] از نفت استفاده می‌شود.]]

== منابع ==
{{پانویس}}
[[رده:اکسایش و کاهش آلی]]
[[رده:پالایش نفت]]
[[رده:هیدروژن]]


text:
# آگوستین مرمرچی
آگوستین مرمرچی (به عربی: أوغسطين مرمرجي) (۱۸۸۱، بغداد – ۲۸ آوریل ۱۹۶۳، قدس) روحانی مسیحی، زبان‌شناس و نویسنده عراقی بود.

## زندگی و آثار
به خانواده‌ای کهن‌نسب وابسته بود که موصلی‌تبار و بغدادزی بوده‌اند. پدرش یوسف بن مقدسی جرجیس بن شمعونِ کشیش حنا و مادرش جمیله بود. به حوزهٔ علمیه پدران دومینیکی در موصل در سال ۱۸۹۴ وارد شد، سپس در سال ۱۹۰۶ کاهن گشت و به بغداد بازگشت. او به زبان فصیح خطبه می‌خواند و به مطالعه و بررسی زبان‌های سامی و به‌ویژه عربی پرداخت. او مطالعات تطبیقی خود را در زبان‌های آرامی، عربی و آشوری ادامه داد. عضو فرهنگستان زبان عربی در قاهره، عضو فرهنگستان علمی عربی در دمشق بود. در دیر پدران دومینیکی در قدس درگذشت. از آثار اوست:
- کتاب المعجمیة العربیة فی ضوء الثنائیة والألسنیة السامیة
- کتاب معجمیات عربیة سامیة
- محاضرات مختارات
- کتاب بلدانیة فلسطین العربیة
- کتاب ماهیة الثئائیة الألسنیة
- قواعد اللغة الأکدیة الآشوریة البابلیة
- معجم الثنائی الألسنی
- العلاقات بین الأسرة و الألفة الإجتماعیة.[۱]

title: آگوستین مرمرچی

wikitext:
{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه       =
| عنوان             =
| نام               = آگوستین مرمرچی
| زادروز            = ۱۸۸۱م / ۱۲۹۸ق
| زادگاه            = [[بغداد]]
| تاریخ مرگ         = ۲۸ آوریل ۱۹۶۳م/ ۴ ذی‌الحجه ۱۳۸۲ق
| مکان مرگ          = [[اورشلیم|قدس]]
| پیشه              = [[زبان‌شناس]]، [[روحانی]]
| تأثیرگذاران       =
| تأثیرپذیرفتگان    =
| آثار              =
}}
'''آگوستین مرمرچی''' {{به عربی|أوغسطين مرمرجي}} (۱۸۸۱، [[بغداد]] – ۲۸ آوریل ۱۹۶۳، [[اورشلیم|قدس]]) [[روحانی]] [[مسیحی]]، [[زبان‌شناس]] و [[نویسنده]] [[مردم عراق|عراقی]] بود.<ref name="معجم المؤلفین">{{یادکرد کتاب | بازیابی=۱ دسامبر ۲۰۱۶ | عنوان=معجم المؤلفین | ناشر=مؤسسة الرسالة | نام خانوادگی=کحاله | نام=عمر رضا | پیوند نویسنده=عمر رضا کحاله | سال=۱۹۹۳ | جلد=۱ | مکان=بیروت | صفحه=۴۱۵: ۳۰۹۳ | پیوند=http://www.archive.org/download/waq4053/01_4053.pdf}}</ref>

== زندگی و آثار ==
به خانواده‌ای کهن‌نسب وابسته بود که [[موصل|موصلی‌تبار]] و [[بغداد|بغدادزی]] بوده‌اند. پدرش یوسف بن مقدسی جرجیس بن شمعونِ کشیش حنا و مادرش جمیله بود. به حوزهٔ علمیه پدران دومینیکی در موصل در سال ۱۸۹۴ وارد شد، سپس در سال ۱۹۰۶ کاهن گشت و به بغداد بازگشت. او به زبان فصیح خطبه می‌خواند و به مطالعه و بررسی زبان‌های سامی و به‌ویژه عربی پرداخت. او مطالعات تطبیقی خود را در زبان‌های آرامی، عربی و آشوری ادامه داد. عضو فرهنگستان زبان عربی در قاهره، عضو فرهنگستان علمی عربی در دمشق بود. در دیر پدران دومینیکی در [[اورشلیم|قدس]] درگذشت. از آثار اوست:
* ''کتاب المعجمیة العربیة فی ضوء الثنائیة والألسنیة السامیة
* کتاب معجمیات عربیة سامیة
* محاضرات مختارات
* کتاب بلدانیة فلسطین العربیة
* کتاب ماهیة الثئائیة الألسنیة
* قواعد اللغة الأکدیة الآشوریة البابلیة
* معجم الثنائی الألسنی
* العلاقات بین الأسرة و الألفة الإجتماعیة''.<ref name="معجم المؤلفین"/>

== منابع ==
{{پانویس}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:مرمرچی، آگوستین}}

[[رده:اهالی بغداد]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۸۲ (قمری)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۶۳ (میلادی)]]
[[رده:روحانیان مسیحی اهل عراق]]
[[رده:زادگان ۱۲۹۸ (قمری)]]
[[رده:زادگان ۱۸۸۱ (میلادی)]]
[[رده:زبان‌شناسان اهل عراق]]
[[رده:عراقی‌های سده ۱۹ (میلادی)]]
[[رده:عراقی‌های سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:فرهنگ‌نویسان اهل عراق]]
[[رده:مسیحیان اهل عراق]]
[[رده:نویسندگان اهل عراق]]
[[رده:نویسندگان عربی سده ۱۹ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان عربی سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:اعضای فرهنگستان زبان عربی در دمشق]]

title: آگوستین مرمرچی

زادهٔ: ۱۸۸۱م / ۱۲۹۸ق · بغداد

درگذشت: ۲۸ آوریل ۱۹۶۳م/ ۴ ذی‌الحجه ۱۳۸۲ق · قدس

پیشه(ها): زبان‌شناس، روحانی


text:
# مطالعات کلاسیک
مطالعات کلاسیک شاخهٔ علمی مطالعه پیرامون آثار یا اندیشه‌های ماندگاری است که رفته رفته بخشی از میراث بشری به شمار آمده و می‌آیند. جنبه‌های گوناگون فرهنگی زمانی که به یک حد تکاملی نزدیک بشوند نمونه‌های برجسته‌ای از خود تولید می‌کنند. پس از آن نمونه‌های بهتر و بهتر یا دست کم همسطح پدید می‌آید ولی معمولاً همان نمونه‌های تکمیل اولیه را آثار کلاسیک این یا آن رشته فرهنگی و هنری و فنی می‌نامند. آثار کلاسیک معمولاً الگوی کارهای بعدی قرار می‌گیرند.
برای نمونه کار استانداردسازی زبان نوشتاری فارسی نو پیرامون ۱۲۰۰ سال پیش (سده ۲ و ۳ هجری) آغاز شد و پس از غربال و پیرایش‌های پیاپی مردم پارسی‌گو رفته رفته به یک زبان استاندارد نوشتاری دارای چارچوب و معیار دست یافتند (فارسی یکی از نخستین زبان‌های دنیاست که استاندارد نوشتاری پیدا کرد). پس از آن سرایندگان و نویسندگان بسیاری طبع و توان خود را در پروراندن و تکمیل کردن و زیباسازی سبک نوشتاری پارسی آزمودند و هر کس کار شخص پیش از خود را پی گرفت تا اینکه توان نوشتاری پارسی به سطح آفریدن اثری مانند گشتاسپ‌نامه دقیقی و سپس به پیدایش شاهنامه فردوسی رسید. پس از شاهنامه آثار بسیاری در تقلید و تکمیل آن نوشته شد مانند گرشاسب نامه اسدی توسی و غیره ولی نمونه برتر و تکامل‌یافته اولیه همان شاهنامه فردوسی است که به این خاطر از آثار کلاسیک زبان پارسی به شمار می‌رود.
به همین ترتیب ما آثار سرآمد و ماندگار یا همان کلاسیک در زمینه موسیقی، تندیس‌گری، معماری، پژوهش‌های فنی و غیره داریم.
اروپائیان و در پی آن‌ها آمریکائیان در زبان‌های خود با نادیده گرفتن نقش دیگر تمدن‌های جهان در پیشرفت فرهنگ انسانی تنها به دستاوردهای فرهنگی یونان و روم نام کلاسیک داده و دوران‌های باستانی یونان و روم را «دوران کلاسیک» نامگذاری کرده‌اند. این نامگذاری نتیجه روند ریشه‌دار و طولانی اروپامحوری است.

title: مطالعات کلاسیک

wikitext:
'''مطالعات کلاسیک''' شاخهٔ علمی مطالعه پیرامون آثار یا اندیشه‌های ماندگاری است که رفته رفته بخشی از میراث بشری به شمار آمده و می‌آیند. جنبه‌های گوناگون فرهنگی زمانی که به یک حد تکاملی نزدیک بشوند نمونه‌های برجسته‌ای از خود تولید می‌کنند. پس از آن نمونه‌های بهتر و بهتر یا دست کم همسطح پدید می‌آید ولی معمولاً همان نمونه‌های تکمیل اولیه را آثار کلاسیک این یا آن رشته [[فرهنگ]]ی و هنری و فنی می‌نامند. آثار کلاسیک معمولاً الگوی کارهای بعدی قرار می‌گیرند.

برای نمونه کار استانداردسازی [[زبان نوشتاری]] فارسی نو پیرامون ۱۲۰۰ سال پیش (سده ۲ و ۳ هجری) آغاز شد و پس از غربال و پیرایش‌های پیاپی مردم پارسی‌گو رفته رفته به یک زبان استاندارد نوشتاری دارای چارچوب و معیار دست یافتند (فارسی یکی از نخستین زبان‌های دنیاست که استاندارد نوشتاری پیدا کرد). پس از آن سرایندگان و نویسندگان بسیاری طبع و توان خود را در پروراندن و تکمیل کردن و زیباسازی سبک نوشتاری پارسی آزمودند و هر کس کار شخص پیش از خود را پی گرفت تا اینکه توان نوشتاری پارسی به سطح آفریدن اثری مانند [[گشتاسپ‌نامه]] دقیقی و سپس به پیدایش [[شاهنامه]] [[فردوسی]] رسید. پس از شاهنامه آثار بسیاری در تقلید و تکمیل آن نوشته شد مانند گرشاسب نامه اسدی توسی و غیره ولی نمونه برتر و تکامل‌یافته اولیه همان شاهنامه فردوسی است که به این خاطر از آثار کلاسیک زبان [[پارسی]] به شمار می‌رود.
به همین ترتیب ما آثار سرآمد و ماندگار یا همان کلاسیک در زمینه [[موسیقی]]، [[تندیس‌گری]]، [[معماری]]، پژوهش‌های فنی و غیره داریم.{{مدرک}}

اروپائیان و در پی آن‌ها آمریکائیان در زبان‌های خود با نادیده گرفتن نقش دیگر تمدن‌های جهان در پیشرفت فرهنگ انسانی تنها به دستاوردهای فرهنگی [[یونان باستان|یونان]] و [[روم باستان|روم]] نام کلاسیک داده و دوران‌های باستانی یونان و روم را «دوران کلاسیک» نامگذاری کرده‌اند. این نامگذاری نتیجه روند ریشه‌دار و طولانی [[اروپامحوری]] است.{{مدرک}}

== جستارهای وابسته ==
* [[شعر کلاسیک فارسی]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{چپ‌چین}}
* Wellek, René. [https://web.archive.org/web/20060907135958/http://etext.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-55 ''Classicism in Literature''], Dictionary of the History of Ideas, Studies of Selected Pivotal Ideas, ed. by Philip P. Wiener, Charles Scribner's Sons, NY, l968, l973.
{{پایان چپ‌چین}}
{{جهان غرب}}
[[رده:روم باستان]]
[[رده:علوم انسانی]]
[[رده:مفهوم‌ها]]
[[رده:مطالعات باستانی]]
[[رده:مطالعات روم باستان]]
[[رده:یونان باستان]]


text:
# شهرستان رابر
شهرستان رابُر یکی از شهرستان‌های کوهستانی و سردسیر استان کرمان ایران است. روستای قنات‌ملک زادگاه قاسم سلیمانی در این شهرستان واقع است.
مرکز این شهرستان، شهر رابر است. معدن مس درآلو در محدوده این شهرستان قرار دارد. همچنین روستای گنجان (سومین روستای کشور به لحاظ تعداد کشته (۷۰ تن) در جنگ ایران و عراق) در این شهرستان واقع است.
گردو، زردآلو و دیگر میوه‌جات سردسیری (آلبالو، هلو، سیب، به، گیلاس، گلابی، آلوچه، آلو و...) مهمترین محصولات کشاورزی این شهرستان می‌باشند.
این شهرستان در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۸۸ از شهرستان بافت جدا شد و مستقل گردید.

## موقعیت جغرافیایی
شهرستان رابر با مساحتی بالغ بر ۱۸۵۳/۷ کیلومتر مربع بین طول جغرافیایی ۵۶ درجه و ۴۵ دقیقه تا ۵۷ درجه و ۱۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۲۹ درجه و ۲۷ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۵۴ دقیقه و در جنوب غربی استان کرمان قرار گرفته‌است.
شهرستان رابر از شمال با شهرستان بردسیر، از شمال شرقی با شهرستان کرمان، از غرب با شهرستان بافت و از شرق تا جنوب با شهرستان جیرفت همسایه است.

## تقسیمات کشوری
شهرستان رابر دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:

### شهرستان رابر
| بخش   | مرکز بخش | جمعیت بخش ۱۳۹۵ | نام دهستان | مرکز دهستان | جمعیت دهستان ۱۳۹۵ | شهر  | جمعیت شهر ۱۳۹۵ |
| ----- | -------- | -------------- | ---------- | ----------- | ----------------- | ---- | -------------- |
| مرکزی | رابر     | ۲۳٬۵۴۰ نفر     | سیه بنوئیه | سیه بنوئیه  | ۵٬۷۵۱ نفر         | رابر | ۱۳٬۲۶۳ نفر     |
| مرکزی | رابر     | ۲۳٬۵۴۰ نفر     | رابر       | اسکر        | ۴٬۵۲۶ نفر         | رابر | ۱۳٬۲۶۳ نفر     |
| هنزا  | هنزا     | ۱۱٬۷۰۶ نفر     | جواران     | کهنوج       | ۵٬۴۰۳ نفر         | هنزا | ۱٬۴۵۲ نفر      |
| هنزا  | هنزا     | ۱۱٬۷۰۶ نفر     | هنزا       | هنزا        | ۴٬۸۵۱ نفر         | هنزا | ۱٬۴۵۲ نفر      |

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان رابر برابر با ۳۵٬۳۶۲ نفر بوده‌است.

## اماکن سیاحتی و زیارتی
امامزاده سیدمرتضی (رابر)
چشمه عروس

title: شهرستان رابر

wikitext:
{{جعبه شهرستان ایران
|نام‌رسمی= شهرستان رابر
|تصویر= رابر.png
|اندازه‌تصویر= 200px
|برچسب‌تصویر=
|استان= کرمان
|مرکز=[[رابر]]
|نام‌محلی=رابُر
|نام‌های‌قدیمی=راه بر
|سال‌شهرستان‌شدن= [[۱۳۸۸]] خورشیدی
|جمعیت = ۳۵٬۳۶۲ نفر (۱۳۹۵)
|رشدجمعیت=
|تراکم‌جمعیت=۱۹
|مذهب=[[شیعه]]
|مساحت= ۱٬۸۵۴
|ارتفاع= ۲٬۳۴۳ متر
|میانگین‌دما= ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|فرماندار=احمد کمالی
|پیش‌شماره=۰۳۴
|وبگاه=[https://rabor.kr.ir/ فرمانداری رابر]
|شهرها= [[هنزا (رابر)|هنزا]]
|بخش‌ها= [[بخش مرکزی شهرستان رابر|مرکزی]]، [[بخش هنزا|هنزا]]
|دهستان‌ها=
}}
'''شهرستان رابُر''' یکی از شهرستان‌های کوهستانی و سردسیر [[استان کرمان]] [[ایران]] است. روستای [[قنات ملک (رابر)|قنات‌ملک]] زادگاه [[قاسم سلیمانی]] در این شهرستان واقع است.

مرکز این شهرستان، شهر [[رابر]] است. [[معدن مس درآلو]] در محدوده این شهرستان قرار دارد. همچنین [[گنجان|روستای گنجان]] (سومین روستای کشور به لحاظ تعداد کشته (۷۰ تن) در [[جنگ ایران و عراق]]) در این شهرستان واقع است.

گردو، زردآلو و دیگر میوه‌جات سردسیری (آلبالو، هلو، سیب، به، گیلاس، گلابی، آلوچه، آلو و...) مهمترین محصولات کشاورزی این شهرستان می‌باشند.

این شهرستان در تاریخ [[۷ مرداد|۷]] '''مرداد''' [[۱۳۸۸ (خورشیدی)|۱۳۸۸]] از [[شهرستان بافت]] جدا شد و مستقل گردید.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی|کد زبان=fa|تاریخ=2022-04-04|وبگاه=rc.majlis.ir|نشانی=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/136235|عنوان=تصویب‌نامه درخصوص اصلاحات و تغییرات تقسیماتی در استان کرمان}}{{پیوند مرده}}</ref>

== موقعیت جغرافیایی ==
'''شهرستان رابر''' با مساحتی بالغ بر ۱۸۵۳/۷ [[کیلومتر مربع]] بین [[طول جغرافیایی]] '''۵۶''' درجه و '''۴۵''' دقیقه تا '''۵۷''' درجه و '''۱۶''' دقیقه و [[عرض جغرافیایی]] '''۲۹''' درجه و '''۲۷''' دقیقه تا '''۳۸''' درجه و '''۵۴''' دقیقه و در جنوب غربی [[استان کرمان]] قرار گرفته‌است.

'''شهرستان رابر''' از '''شمال''' با [[شهرستان بردسیر]]، از '''شمال شرقی''' با [[شهرستان کرمان]]، از '''غرب''' با [[شهرستان بافت]] و از '''شرق''' تا '''جنوب''' با [[شهرستان جیرفت]] همسایه است.

== تقسیمات کشوری ==
'''شهرستان رابر''' دارای '''۲''' [[بخش (تقسیمات کشوری)|بخش]]، '''۴''' [[دهستان]] و '''۲''' [[شهر]] به شرح زیر است:

=== شهرستان رابر ===
{| class="wikitable sortable"
!بخش
!مرکز بخش
!جمعیت بخش ۱۳۹۵
!نام دهستان
!مرکز دهستان
!جمعیت دهستان ۱۳۹۵
!شهر
!جمعیت شهر ۱۳۹۵
|-
| rowspan="2" |[[بخش مرکزی شهرستان رابر|مرکزی]]
| rowspan="2" |[[رابر]]
| rowspan="2" | ۲۳٬۵۴۰ نفر
|[[دهستان سیه بنوئیه|سیه بنوئیه]]
|[[سیه بنوئیه]]
| ۵٬۷۵۱ نفر
| rowspan="2" |[[رابر]]
| rowspan="2" | ۱۳٬۲۶۳ نفر
|-
|[[دهستان رابر|رابر]]
|[[اسکر]]
| ۴٬۵۲۶ نفر
|-
| rowspan="2" |[[بخش هنزا|هنزا]]
| rowspan="2" |[[هنزا (رابر)|هنزا]]
| rowspan="2" | ۱۱٬۷۰۶ نفر
|[[دهستان جواران|جواران]]
|[[کهنوج (رابر)|کهنوج]]
| ۵٬۴۰۳ نفر
| rowspan="2" | [[هنزا (رابر)|هنزا]]
| rowspan="2" | ۱٬۴۵۲ نفر
|-
|[[دهستان هنزا|هنزا]]
|[[هنزا (رابر)|هنزا]]
| ۴٬۸۵۱ نفر
|}

== جمعیت ==
بر پایه [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵]]، جمعیت '''شهرستان رابر''' برابر با '''۳۵٬۳۶۲''' نفر بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395|نشانی=https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395|وبگاه=www.amar.org.ir|بازبینی=2022-03-31}}</ref>

==اماکن سیاحتی و زیارتی==

[[امامزاده سیدمرتضی (رابر)]]
[[چشمه عروس]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان رابر}}
{{استان کرمان}}

[[رده:شهرستان رابر| ]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۹ (میلادی) در ایران]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۹ (میلادی)]]
[[رده:شهرستان‌های استان کرمان|رابر]]

title: اطلاعات کلی

کشور: ایران

استان: کرمان

مرکز شهرستان: رابر

سایر شهرها: هنزا

بخشها: مرکزی، هنزا

سال تأسیس: ۱۳۸۸ خورشیدی

نامهای پیشین: راه بر

title: اداره

فرماندار: احمد کمالی

title: مردم

جمعیت: ۳۵٬۳۶۲ نفر (۱۳۹۵)

تراکم جمعیت: ۱۹ نفر بر کیلومتر مربع

مذهب: شیعه

title: جغرافیای طبیعی

مساحت: ۱٬۸۵۴ کیلومتر مربع

ارتفاع از سطح دریا: ۲٬۳۴۳ متر

title: آب‌وهوا

میانگین دمای سالانه: ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد

title: داده‌های دیگر

پیششمارهٔ تلفن: ۰۳۴

وبگاه: فرمانداری رابر


text:
# عهد و میثاق در آئین بهائی
عهد و میثاق نوعی توافق بین افراد یا گروه‌ها می‌باشد که هردو طرف را با قبول یک سلسله مسئولیت‌های دو جانبه بهم وابسته می‌سازد. مفهوم عهد و میثاق در ادیان عبارتی است که به پیمان نمادین بین خدا و پیروان آن دین اشاره می‌کند که بر اساس آن خداوند از بندگان خود انتظاراتی دارد و در عوض آنها از لطف و رحمت الهی بهره‌مند می‌گردند. عهد و میثاق در بهائیت بسیار شبیه شیعه است. در آئین بهائی دو نوع عهد و میثاق تعریف شده‌است: میثاق عام و میثاق خاص. بر اساس «میثاق عام» خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتهای خود را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری از پیروان خود می‌خواهد از فرستاده بعدی خداوند پیروی کنند. در «میثاق خاص» هر پیامبری مسئله جانشینی و رهبری را بعد از درگذشت خود مشخص می‌کند و از پیروان خود می‌خواهد از جانشین تعیین شده پیروی کنند.
در آئین بهائی هدف از میثاق خاص که به آن عهد و میثاق صغیر نیز گفته می‌شود حفظ وحدت جامعه، تداوم جریان هدایت و شرح و توضیح معانی آثار بهائی است. بر اساس این اصل بنیانگذار آئین بهائی -بهاءالله- با دستورالعمل‌های صریح، روشن و کتبی مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را پس از خود به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپرد سپس بنا به وصیت عبدالبهاء در الواح وصایا این مسئولیت به شوقی افندی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌طور که بهاءالله و جانشینانش مشخص کرده بودند به بیت‌العدل اعظم سپرده شد. اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست. این اصل انسجام و وحدت جامعه بهائی را حفظ کرده و آن را از دسته‌بندی و اختلاف محفوظ داشته‌است. در موارد نادر بهائیانی که با نقض مستمر اصل عهد و میثاق باعث ایجاد تفرقه و اخلال در جامعه بهائی شده‌اند از این جامعه طرد شده‌اند.
بر اساس میثاق عام خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتش را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری در زمان خود به پیروانش وعدهٔ ظهور پیامبر بعد را می‌دهد و عهد او را از پیروان خود می‌گیرد و از آنها می‌خواهد از او پیروی کنند. به عنوان مثال پیامبرانی چون ابراهیم، موسی، مسیح، محمد، سید علی محمد باب و بهاءالله به ظهور پیام آور یا مظهر ظهور الهیِ بعد از خود خبر داده و پیروانشان را موظف کرده‌اند که دعوت او را پذیرفته و از وی پیروی کنند. این اصل را سید علی محمد باب - یکی از دو مظهر الهی در آئین بهائی - به ایجاز در کتاب بیان فارسی اینچنین تشریح می‌کند: «خداوند عالم هیچ نبی را مبعوث نفرموده و هیچ کتابی را نازل نفرموده مگر از کلّ اخذ عهد از ایمان به ظهور بعد و کتاب بعد گرفته زیرا که از برای فیض او تعطیل و حدّی نبوده…» توصیف عهد عام در قرآن (سورهٔ آل عمران، آیات ۸۵–۸۰) بسیار نزدیک و شبیه توصیفی است که در آثار بهائی آمده‌است. قرآن عهد و پیمان را با تداوم هدایت الهی برای نوع بشر از طریق سلسله پیام‌آوران الهی تبیین نموده‌است.

## مظاهر ظهور
اساس تعالیم بهاءالله بر اعتقاد به خالق جهان استوار است. به باور بهائیان شناسائی خداوند اما فراتر از حیطه درک بشر است. تنها راه شناخت او از طریق مربیان الهی (پیامبران) می‌باشد. در طول تاریخ بشر خداوند سلسله‌ای از مربیّان الهی را برای بشر فرستاده‌است که در آثار بهائی مظاهر ظهور الهی نامیده می‌شوند و تعالیم‌شان شالودهٔ پیشرفت تمدّن را در دوره‌های مختلف تاریخ فراهم آورده‌است. از میان این مظاهر ظهور می‌توان به ابراهیم، کریشنا، زرتشت، موسی، بودا، عیسی، محمّد، باب و بهاءالله اشاره کرد. به اعتقاد بهائیان بهاءالله، جدیدترین این پیام‌آوران است. بهاءالله بیان می‌دارد که منشأ تمامی ادیان عالم یکی است و ادیان مختلف، در حقیقت، بخش‌های متوالی یک دین الهی را تشکیل می‌دهند. به گفتهٔ او پیام آوران دیگری هم در آینده ظاهر خواهند شد اما نه قبل از تکمیل هزار سال.

## تداوم هدایت الهی
تداوم هدایت الهی از آموزه‌های اساسی آئین بهائی است. این آموزه یادآور آنست که خداوند به میثاق عام خود وفا می‌کند و همیشه در یک فرایند تدریجی و تکاملی پیامبرانی با آموزه‌های پیش‌رو و مناسبِ زمان برای بشر می‌فرستد. هر مظهر امر الهی تعالیم الهی را به تناسب با وضعیت زمان و مکانی که در آن ظاهر می‌شود ارائه می‌دهد.
تفاوت ادیان الهی ناشی از «شرایط زمان» و «ظرفیت معنوی» افراد و جوامعی است که دین در آن ظاهر می‌شود. بشر با بهره‌گیری از هدایت الهی که با ظهور پیاپی ادیان به او می‌رسد، به تدریج تکامل یافته و به حلقه‌های فراگیرترِ وحدت که شامل خانواده، قبیله، دولت‌شهر و اخیراً ملت می‌باشد دست می‌یابد. بر اساس این مفهوم، بهائیان اصالت الهی همه ادیان بزرگ جهان را می‌پذیرند و آنها را مراحل مختلف یک فرایند بزرگ تربیتی می‌دانند که توسط خداوند تعیین شده‌است. بهائیان همچنین معتقدند که بهاءالله جدیدترین مظهر ظهور الهی است و بشر با کمک تعالیم او می‌تواند به سطح بالاتری از وحدت و بلوغ جمعی دست پیدا کند.

## تحقق نبوّات
بهائیان معتقدند که خداوند به عهد خود در میعاد معین وفا کرده و می‌کند. به اعتقاد بهائیان سید علی محمد باب و بهاءالله تحقق نمادین بشارات و وعده‌های ادیان جهان هستند. به اعتقاد آنها بهاءالله همان «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در آیین یهود پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی مسیح در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، «بهرام شاه»، «ورجاوند»، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و «بازگشت امام حسین» که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، «بازگشت دوباره مسیح» در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، ظهور «من یظهره الله» یا همان موعود آئین بابی که سید علی محمد باب بارها در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود، «ظهور ثانی کریشنا» در آئین هندو و «پنجمین بودا» و «آمیتا بها» در آئین بودائی است.
میثاق خاص در ادبیات بهائی به عهدی گفته می‌شود که هر پیامبری با پیروان خود می‌بندد و از آنها می‌خواهد تا پس از درگذشتش از جانشینی که او تعیین می‌کند پیروی نمایند. انتصاب پِطرُس (پیتر) به وسیله عیسی، علی ابن ابی طالب بوسیله پیامبر اسلام و عبدالبهاء به وسیلهٔ بهاءالله نمونه‌هایی از این عهد هستند.
بهائیان معتقدند که پیام آور آیین شان- بهاءالله- هدف نهائی همهٔ تعالیمش را وحدت عالم انسانی و تجدید و تقویت قوای روحانی افراد و جوامع و در نتیجه مؤسساتی که امور بشر را در سطوح مختلف اداره می‌کنند، اعلان کرده‌است. او همچنین برای حفظ این وحدت و تحکیم آن در عالم بشری عهد و میثاق خاصی تأسیس نموده و آن را محوری برای پیشبرد این هدف جهانی دانسته‌است. بهاءالله برای تضمین اینکه بعد از درگذشتش و در گذر زمان، جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد، هدف دستیابی به وحدت و صلح عمومی را دنبال کند، با دستورالعملهای کتبی و روشن چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و توضیح آثارش را واضح کرد. به این ترتیب مسئولیت هدایت و رهبری جامعه بهائی پس از بهاءالله به پسر بزرگش عبدالبهاء سپس به شوقی افندی نوهٔ عبدالبهاء و در نهایت به بیت العدل اعظم- عالی‌ترین شورای حاکمهٔ بین‌المللی جامعهٔ بهائی- محول شده‌است. اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست. مجازات به‌چالش کشیدن مرجع دیانت بهائی (شخصیت‌های اصلی دیانت بهائی و بیت العدل اعظم)  طرد کامل، به معنی قطع ارتباط با فرد متخلف، است. طرد افراد در دیانت بهائی بسیار نادر الوقوع است و تنها مرجع دیانت بهائی - در زمانه کنونی بیت العدل اعظم - می تواند فردی را به عنوان ناقض عهد و میثاق از جامعه طرد کند. این تصمیم تنها پس از آن اتخاذ می شود که فرد به‌طور مداوم با حمله علنی به عهد و میثاق و نقض آن، باعث ایجاد تفرقه و اختلاف شده باشد، و هشدارهای مکرر در مورد عواقب ادامه رفتارش را نادیده بگیرد. تنها در این موقع است که فرد حقوق و امتیازات عضویت در جامعه بهائی را از دست می‌دهد و به حال خود رها می شود. هدف از قطع ارتباط با ناقضان عهد و میثاق جلوگیری از گفتمانهای مخرب و منازعات تفرقه افکنانه است نه تنبیه و یا خواری کردن متخلفان. بهائیان موظفند حقوق مدنی ناقضان عهد و میثاق را با دقت رعایت کنند، نسبت به آنان نفرت نداشته باشند و احساسات آنها را جریحه دار نکنند، بلکه برای آنها دعا کنند. ناقضانی که صادقانه تغییر عقیده دهند می توانند مجدداً به عضویت جامعه بهائی پذیرفته شوند. افراد و گروه‌های متعددی از جامعهٔ بهائی طرد شده‌اند اما تا کنون فرقهٔ مهمی شکل نگرفته‌است. به عقیده مکوین در غیاب یک قانون صریح برای ارتداد، حوزهٔ دقیق نقض عهد و میثاق هنوز مشخص نشده‌است.

## اهداف عهد و میثاق
جلوگیری از انشعاب و تفرقه در دین و حفظ انسجام و وحدت جامعه بهائی از مهمترین اهداف عهد و میثاق است. بهاءالله در وصیت نامه خود (کتابُ عهدی) بعد از اعلانِ جانشینی عبدالبهاء و تأسیس بنیان میثاق، هدف از دین الهی را ایجاد محبت و اتحاد ذکر می‌کند و به پیروان خود هشدار می‌دهد که آن را سبب اختلاف و دشمنی ننمایند. عهد و میثاق به‌طور خاص از وقوع چنین رویدادی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این نقش عهد و میثاق به عنوان تضمین کنندهٔ وحدت جامعهٔ بهائی ارتباط جدایی‌ناپذیری با اتّحاد عالم دارد که هدف نهائی آئین بهائی است. اگر جامعه بهائی خود متحد و هماهنگ نباشد نخواهد توانست به برقراری اتحاد و صلح در جهان کمک کند. عبدالبهاء در این رابطه می‌گوید «بدیهی است که محور وحدت عالم انسانی قوّهٔ میثاق است و بس.»
شوقی افندی علاوه بر اهداف ذکر شده، توضیح می‌دهد که عهد و میثاق نفوذ و اعتبار آئین بهائی را استمرار می‌بخشد، اصالتش را تضمین می‌کند و توسعه و بسطش را تقویت می‌کند. وی همچنین اضافه می‌کند که عهد و میثاق قوای روحانیِ منبعث از ظهور آئین بهائی را پس از درگذشت مؤسس آن (بهاءالله) در مجاری صحیح کانالیزه می‌کند و هم‌آهنگی و تداوم آن را محفوظ می‌دارد.

## اسناد عهد و میثاق
بهاءالله به‌طور رسمی و مشخص در وصیتنامه خود (کتابُ عهدی) که به دست خط خود نوشته بود با یادآوری آیه‌ای از کتاب اقدس در مورد جانشینی پسر ارشدش عبدالبهاء از بهائیان می‌خواهد که بعد از درگذشتش از او پیروی کنند.
وی پیش از این نیز در آثار دیگری مانند «سورة الغصن» که در دوران تبعیدش در ادرنه یا «لوح ارض باء» که در زندان عکا نوشته بود به مقام عبدالبهاء اشاره کرده بود. بهاءالله در این اسناد به عبدالبهاء اختیارات کامل و انحصاری داده که آثار، تعالیم و احکام وی را تشریح و تبیین (روشن‌سازی) نماید و امور محل ابهام و اختلاف را برای بهائیان روشن نماید. همچنین این اسناد با صراحت کامل بیان می‌دارد که عبدالبهاء را باید به عنوان نمونه کامل تحقق تعالیم بهائی شناخت.
مسئولیت رهبری جامعه و شرح و توضیح معنای آثار بهائی بعد از درگذشت عبدالبهاء بنا به وصیت او در الواح وصایا به نوه ارشدش شوقی افندی رسید. عبدالبهاء در این سند همچنین بر تشکیل بیت العدل اعظم که به عنوان بالاترین نهاد قانون‌گذاری در آثار بهاءالله آمده‌است تأکید و نحوه انتخاب آن را توسط محافل ملی تشریح می‌نماید. شوقی افندی الواح وصایا را به عنوان سندی برای تشکیل نظم اداری آئین بهائی معرفی می‌کند. بعد از درگذشت عبدالبهاء بسیاری از جزئیات این نظم اداری توسط شوقی افندی تشریح و تبیین شد و به مرحله اجرا درآمد.

### کتابُ عهدی
کتاب عهدی (به معنی کتاب عهد من) وصیتنامهٔ بهاءالله است. وی این وصیت نامه را به خط خود نگاشت و در آخرین روزهای سال ۱۲۷۱ شمسی به عبدالبهاء داد. صبح روز نهم از وفات بهاءالله، «کتابُ عهدی» بین نُه شاهد که از میان اصحاب و خانواده بهاءالله انتخاب شده بودند خوانده شد، و عصر همان روز این اثر در جمع بزرگتری در روضه مبارکه مجدداً خوانده شد. در «کتابُ عهدی» بهاءالله با اشاره به آیه کتاب اقدس در مورد جانشینی خود، مشخص می‌کند که مقصود از آن آیه عبدالبهاء است. در این سند بهاءالله به صراحت کامل عبدالبهاء را به جانشینی خود منصوب داشته و به پیروان وصیت می‌کند از او پیروی کنند. بهاءالله در این اثر هدف خود را از نزول آیات ایجاد صلح و آرامش در بین مردمان اعلام کرده و نزاع و جدال را نهی می‌کند و پیروانش را نصیحت می‌کند که دیانت خدا را علت نفاق و دشمنی نکنند. میثاقی که در این کتاب تأسیس شده به‌طور خاص از اختلاف جلوگیری می‌کند.

### سورهٔ غصن
این لوح از قلم بهاءالله در ادرنه صادر شد. شوقی افندی در کتاب قرن بدیع در فصل وقایع ادرنه می‌نویسد که در همان اوقات بود که بهاءالله در سورهٔ غصن مقام عبدالبهاء را مشخص نموده وی را مرکز میثاق خود و فردی که آثار او را برای آیندگان ابهام زدائی کند منصوب کرد؛ و مؤمنین خود را به پیروی از عبدالبهاء دعوت نمود و از او با عناوینی چون «غصن القدس»، «غصن الأمر»، «ودیعة الله»، «فضل الاعظم» و «نعمة الاتم» یاد نموده‌است. این مقام قابل توجه بعداّ در کتاب اقدس و کتاب عهدی تأیید شد و مورد تأکید قرار گرفت.

### کتاب اقدس
کتاب اقدس کتاب احکام آئین بهائی و از مهمترین آثار بهاءالله محسوب می‌شود. در این کتاب بهاءالله، پسر خود عبدالبهاء را به عنوان جانشین، مفسر و مُبَیّن آثار خود تعیین می‌کند. وی همچنین اصول نظم اداری بهائی را با تعیین هرمی از انجمن‌هایی که توسط بهائیان انتخاب می‌شوند و در راس آنها بیت العدل اعظم قرار دارد تعریف می‌کند. به عقیده شوقی افندی، کتاب اقدس «منشور نظم نوین جهانی» بهاءالله است.

### لوح ارض باء
بهاءالله لوح ارض باء را به مناسبت سفر عبدالبهاء به بیروت نوشت. او در این لوح عبدالبهاء را مورد ستایش قرار می‌دهد و مقام او را تشریح می‌کند.

### الواح وصایا
الواح وصایا وصیت نامه عبدالبهاء، مبین آثار دین بهائی می‌باشد. این اثر شامل ۳ لوح است، که در آن وظایف ایادیان امرالله و همچنین مقام ولایت امری مشخص گردیده‌است. در این الواح عبدالبهاء، شوقی افندی را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله اعلام می‌کند و نظامی برای انتخابات بیت العدل اعظم، موسسه‌ای که بهاءالله تشکیل آن را تعیین کرده بود، مشخص می‌نماید. الواح وصایا نخستین بار به صورت عمومی در ۳ ژانویه ۱۹۲۲، یک ماه بعد از درگذشت عبدالبهاء خوانده شد.

## مرکز میثاق
عبدالبهاء در آئین بهائی با عنوان «مرکز میثاق» شناخته می‌شود. میراث عبدالبهاء برای دیانت بهائی دارای زوایای گوناگونی است. وی پس از درگذشت بهاءالله، پیروان آئین بهائی را در دوره ای بسیار دشوار رهبری نمود. جنبشهای مذهبی معمولاً پس از درگذشت پیامبر و بنیانگذار آئین خود به چالش کشیده شده و با خطر انشعاب و دوری از آموزه‌های اصولی خود روبرو می‌شوند. در این زمینه، عبدالبهاء علیرغم تهدیدات بسیار جدی از جانب برادر ناتنی خود (میرزا محمد علی)، توانست اتحاد این آیین و اصول بنیادین آن را حفظ نماید و از به‌وجود آمدن انشعاب و شکافهای عقیدتی در آن جلوگیری کند.
1. 1 2 3  Smith, Peter (2002) A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith, (One World, Oxford) pp. 114 -116
2. 1 2 3 4 5 6  Smith, Peter (2002) A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith, (One World, Oxford) pp. 114
3. 1 2  Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion. San Francisco, CA, USA: Harper and Row, ISBN 0-87743-264-3. pp. 127-130
4. 1 2 3 4  D. MacEoin, "NAKD al-MITHAK", Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Brill, doi:10.1163/1573-3912_islam_sim_5770
5. 1 2  Momen, Wendi. General Editor. (1989). A Basic Baha'i Dictionary George Ronald. Oxford) p. 60
6. ↑  http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-iii
7. 1 2 3 4 5 6 7  Heller, Wendy M. (2021-11-26), "The Covenant and Covenant-Breaking", The World of the Bahá'í Faith (به انگلیسی) (1 ed.), London: Routledge, pp. 409–425, doi:10.4324/9780429027772-40, ISBN 978-0-429-02777-2, retrieved 2022-07-20
8. 1 2 3 4 5  Momen, Moojan (2007-09-01). "Marginality and apostasy in the Baha'i community". Religion. 37 (3): 187–209. doi:10.1016/j.religion.2007.06.008. ISSN 0048-721X.
9. 1 2  Smith, Peter, (1987) the Babi & Baha'i Religions, (Cambridge University Press). p. 74
10. ↑  Bahá'í International Community. "The Prosperity of Humankind, §VII". www.bic.org. Bahá'í International Community (3 March 1995).
11. ↑  Buck, Christopher (2004). "The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill. ISBN 90-04-13904-4. pp. 143–178.
12. ↑  Buck, Christopher (2004). "19. The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill ISBN 90-04-13904-4. pp. 143–178..
13. ↑  Shoghi Effendi. "God Passes By ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 94)
14. ↑  Momen, Wendi. General Editor. (1989). A Basic Baha'i Dictionary George Ronald. Oxford) p. 62
15. ↑  Taherzadeh, Adib (1976).The Revelation of Bahaullah (English). G. Ronald. p. 240.
16. ↑  Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion. San Francisco, CA, USA: Harper and Row, ISBN 0-87743-264-3. p.50
17. ↑  Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge University Press. ISBN 0-521-86251-5. p. 70.
18. ↑  Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford, UK: Oneworld Publications. pp. 175–177.
19. ↑  Taherzadeh, Adib (1992). The Covenant of Baha'u'llah. Oxford. UK. G.Ronald. p. 440.
20. ↑  "Unsealing the Choice Wine at the Family Reunion"(PDF)Covenant of Baha'u'llah (به انگلیسی).
21. ↑  Smith, Peter (2002) A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith, (One World, Oxford) p. 44.
22. ↑  Smith, Peter (2002) A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith, (One World, Oxford) pp. 115
23. ↑  Shoghi Effendi. "God Passes By ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 177)
24. ↑  عبدالحمید اشراق خاوری. گنج شایگان صص - ۱۰۷–۱۰۸
25. ↑  AQDAS – Encyclopaedia Iranica (iranicaonline.org)
26. ↑  Smith, Peter (2008) An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge, NY: Cambridge University Press. pp. 158 - 159
27. ↑  Taherzadeh, Adib. (1976). Revelation of Baha'u'llah. Oxford, Uk. G. Ronald. p. 240
28. ↑  Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. pp. 158 – 159. ISBN 978-0-521-86251-6.
29. ↑  Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. p. 46. ISBN 978-0-521-86251-6.

title: عهد و میثاق در آئین بهائی

wikitext:
{{بهائی}}
عهد و میثاق نوعی توافق بین افراد یا گروه‌ها می‌باشد که هردو طرف را با قبول یک سلسله مسئولیت‌های دو جانبه بهم وابسته می‌سازد.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114 -116">Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114 -116</ref> مفهوم عهد و میثاق در ادیان عبارتی است که به پیمان نمادین بین خدا و پیروان آن دین اشاره می‌کند که بر اساس آن خداوند از بندگان خود انتظاراتی دارد و در عوض آنها از لطف و رحمت<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114">Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114</ref> الهی بهره‌مند می‌گردند.<ref name="Hatcher, W.S. 1998 pp. 127-130">Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). ''The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion''. San Francisco, CA, USA: Harper and Row, ISBN 0-87743-264-3. pp. 127-130</ref> عهد و میثاق در بهائیت بسیار شبیه [[شیعه]] است.<ref name="NAKD al-MITHAK">{{cite | title=NAKD al-MITHAK | publisher=Brill | encyclopedia=Encyclopaedia of Islam, Second Edition|doi=10.1163/1573-3912_islam_sim_5770 | author=D. MacEoin}}</ref> در آئین بهائی دو نوع عهد و میثاق تعریف شده‌است: میثاق عام و میثاق خاص. بر اساس «میثاق عام» خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتهای خود را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری از پیروان خود می‌خواهد از فرستاده بعدی خداوند پیروی کنند. در «میثاق خاص» هر پیامبری مسئله جانشینی و رهبری را بعد از درگذشت خود مشخص می‌کند و از پیروان خود می‌خواهد از جانشین تعیین شده پیروی کنند.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114" /><ref name="Momen, Wendi 1989 p. 60">Momen, Wendi. General Editor. (1989). ''A Basic Baha'i Dictionary'' George Ronald. Oxford) p. 60</ref>

در آئین بهائی هدف از میثاق خاص که به آن عهد و میثاق صغیر نیز گفته می‌شود حفظ وحدت جامعه، تداوم جریان هدایت و شرح و توضیح معانی آثار بهائی است.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114 -116"/><ref name="Hatcher, W.S. 1998 pp. 127-130"/> بر اساس این اصل بنیانگذار آئین بهائی -بهاءالله- با دستورالعمل‌های صریح، روشن و کتبی مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را پس از خود به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپرد سپس بنا به وصیت عبدالبهاء در الواح وصایا این مسئولیت به شوقی افندی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌طور که بهاءالله و جانشینانش مشخص کرده بودند به بیت‌العدل اعظم سپرده شد.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114 -116"/> اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست.<ref name="Momen, Wendi 1989 p. 60"/> این اصل انسجام و وحدت جامعه بهائی را حفظ کرده و آن را از دسته‌بندی و اختلاف محفوظ داشته‌است.<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-iii</ref> در موارد نادر بهائیانی که با نقض مستمر اصل عهد و میثاق باعث ایجاد تفرقه و اخلال در جامعه بهائی شده‌اند از این جامعه طرد شده‌اند.<ref name=":0">{{Citation|edition=1|title=The Covenant and Covenant-Breaking|url=https://www.taylorfrancis.com/books/9780429027772/chapters/10.4324/9780429027772-40|publisher=Routledge|work=The World of the Bahá'í Faith|date=2021-11-26|access-date=2022-07-20|place=London|isbn=978-0-429-02777-2|pages=409–425|doi=10.4324/9780429027772-40|language=en|first=Wendy M.|last=Heller}}</ref>

= میثاق عام =
بر اساس میثاق عام خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتش را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری در زمان خود به پیروانش وعدهٔ ظهور پیامبر بعد را می‌دهد و عهد او را از پیروان خود می‌گیرد و از آنها می‌خواهد از او پیروی کنند. به عنوان مثال پیامبرانی چون ابراهیم، موسی، مسیح، محمد، سید علی محمد باب و بهاءالله به ظهور پیام آور یا مظهر ظهور الهیِ بعد از خود خبر داده و پیروانشان را موظف کرده‌اند که دعوت او را پذیرفته و از وی پیروی کنند.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114"/> این اصل را سید علی محمد باب - یکی از دو مظهر الهی در آئین بهائی - به ایجاز در [[کتاب بیان]] فارسی اینچنین تشریح می‌کند: «خداوند عالم هیچ نبی را مبعوث نفرموده و هیچ کتابی را نازل نفرموده مگر از کلّ اخذ عهد از ایمان به ظهور بعد و کتاب بعد گرفته زیرا که از برای فیض او تعطیل و حدّی نبوده…»<ref name="Momen 187–209">{{Cite journal|last=Momen|first=Moojan|date=2007-09-01|title=Marginality and apostasy in the Baha'i community|url=https://doi.org/10.1016/j.religion.2007.06.008|journal=Religion|volume=37|issue=3|pages=187–209|doi=10.1016/j.religion.2007.06.008|issn=0048-721X}}</ref> توصیف عهد عام در قرآن (سورهٔ آل عمران، آیات ۸۵–۸۰) بسیار نزدیک و شبیه توصیفی است که در آثار بهائی آمده‌است. قرآن عهد و پیمان را با تداوم هدایت الهی برای نوع بشر از طریق سلسله پیام‌آوران الهی تبیین نموده‌است.<ref name="Momen 187–209"/>

== مظاهر ظهور ==
اساس تعالیم بهاءالله بر اعتقاد به خالق جهان استوار است. به باور بهائیان شناسائی خداوند اما فراتر از حیطه درک بشر است. تنها راه شناخت او از طریق مربیان الهی (پیامبران) می‌باشد. در طول تاریخ بشر خداوند سلسله‌ای از مربیّان الهی را برای بشر فرستاده‌است که در آثار بهائی مظاهر ظهور الهی نامیده می‌شوند و تعالیم‌شان شالودهٔ پیشرفت تمدّن را در دوره‌های مختلف تاریخ فراهم آورده‌است. از میان این مظاهر ظهور می‌توان به ابراهیم، کریشنا، زرتشت، موسی، بودا، عیسی، محمّد، باب و بهاءالله اشاره کرد. به اعتقاد بهائیان بهاءالله، جدیدترین این پیام‌آوران است. بهاءالله بیان می‌دارد که منشأ تمامی ادیان عالم یکی است و ادیان مختلف، در حقیقت، بخش‌های متوالی یک دین الهی را تشکیل می‌دهند. به گفتهٔ او پیام آوران دیگری هم در آینده ظاهر خواهند شد اما نه قبل از تکمیل هزار سال.<ref name="Smith, Peter 1987 p. 74">Smith, Peter, (1987) ''the Babi & Baha'i Religions'', (Cambridge University Press). p. 74</ref>

== تداوم هدایت الهی ==
تداوم هدایت الهی از آموزه‌های اساسی آئین بهائی است. این آموزه یادآور آنست که خداوند به میثاق عام خود وفا می‌کند<ref name="Momen 187–209"/> و همیشه در یک فرایند تدریجی و تکاملی پیامبرانی با آموزه‌های پیش‌رو و مناسبِ زمان برای بشر می‌فرستد. هر مظهر امر الهی تعالیم الهی را به تناسب با وضعیت زمان و مکانی که در آن ظاهر می‌شود ارائه می‌دهد.<ref name="Smith, Peter 1987 p. 74"/>

تفاوت ادیان الهی ناشی از «شرایط زمان» و «ظرفیت معنوی» افراد و جوامعی است که دین در آن ظاهر می‌شود. بشر با بهره‌گیری از هدایت الهی که با ظهور پیاپی ادیان به او می‌رسد، به تدریج تکامل یافته و به حلقه‌های فراگیرترِ وحدت که شامل خانواده، قبیله، دولت‌شهر و اخیراً ملت می‌باشد دست می‌یابد. بر اساس این مفهوم، بهائیان اصالت الهی همه ادیان بزرگ جهان را می‌پذیرند و آنها را مراحل مختلف یک فرایند بزرگ تربیتی می‌دانند که توسط خداوند تعیین شده‌است. بهائیان همچنین معتقدند که بهاءالله جدیدترین مظهر ظهور الهی است و بشر با کمک تعالیم او می‌تواند به سطح بالاتری از وحدت و بلوغ جمعی دست پیدا کند.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114"/><ref>Bahá'í International Community. "The Prosperity of Humankind, §VII". www.bic.org. Bahá'í International Community (3 March 1995).</ref>

== تحقق نبوّات ==
بهائیان معتقدند که خداوند به عهد خود در میعاد معین وفا کرده و می‌کند. به اعتقاد بهائیان سید علی محمد باب و بهاءالله تحقق نمادین بشارات و وعده‌های ادیان جهان هستند.<ref>Buck, Christopher (2004). "The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill. ISBN 90-04-13904-4. pp. 143–178.</ref> به اعتقاد آنها بهاءالله همان «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در آیین یهود پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی مسیح در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، «بهرام شاه»، «ورجاوند»، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و «بازگشت امام حسین» که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، «بازگشت دوباره مسیح» در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، ظهور «من یظهره الله» یا همان موعود آئین بابی که سید علی محمد باب بارها در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود،<ref>Buck, Christopher (2004). "19. The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill ISBN 90-04-13904-4. pp. 143–178..</ref> «ظهور ثانی کریشنا» در آئین هندو و «پنجمین بودا» و «آمیتا بها» در آئین بودائی است.<ref>Shoghi Effendi. "''God Passes By'' ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 94)</ref>

= میثاق خاص =
میثاق خاص در ادبیات بهائی به عهدی گفته می‌شود که هر پیامبری با پیروان خود می‌بندد و از آنها می‌خواهد تا پس از درگذشتش از جانشینی که او تعیین می‌کند پیروی نمایند. انتصاب پِطرُس (پیتر) به وسیله عیسی، علی ابن ابی طالب بوسیله پیامبر اسلام و عبدالبهاء به وسیلهٔ بهاءالله نمونه‌هایی از این عهد هستند.

بهائیان معتقدند که پیام آور آیین شان- بهاءالله- هدف نهائی همهٔ تعالیمش را وحدت عالم انسانی و تجدید و تقویت قوای روحانی افراد و جوامع و در نتیجه مؤسساتی که امور بشر را در سطوح مختلف اداره می‌کنند، اعلان کرده‌است. او همچنین برای حفظ این وحدت و تحکیم آن در عالم بشری عهد و میثاق خاصی تأسیس نموده و آن را محوری برای پیشبرد این هدف جهانی دانسته‌است.<ref>Momen, Wendi. General Editor. (1989). ''A Basic Baha'i Dictionary'' George Ronald. Oxford) p. 62</ref> بهاءالله برای تضمین اینکه بعد از درگذشتش و در گذر زمان، جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد، هدف دستیابی به وحدت و صلح عمومی را دنبال کند، با دستورالعملهای کتبی و روشن چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و توضیح آثارش را واضح کرد. به این ترتیب مسئولیت هدایت و رهبری جامعه بهائی پس از بهاءالله به پسر بزرگش عبدالبهاء سپس به [[شوقی افندی]] نوهٔ عبدالبهاء و در نهایت به بیت العدل اعظم- عالی‌ترین شورای حاکمهٔ بین‌المللی جامعهٔ بهائی- محول شده‌است. اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114"/> مجازات به‌چالش کشیدن مرجع دیانت بهائی (شخصیت‌های اصلی [[بهائیت|دیانت بهائی]] و [[بیت‌العدل اعظم|بیت العدل اعظم]])  طرد کامل، به معنی قطع ارتباط با فرد متخلف، است.<ref name="NAKD al-MITHAK" /><ref name=":0" /> طرد افراد در دیانت بهائی بسیار نادر الوقوع است و تنها مرجع دیانت بهائی - در زمانه کنونی [[بیت‌العدل اعظم|بیت العدل اعظم]] - می تواند فردی را به عنوان ناقض عهد و میثاق از جامعه طرد کند.<ref name=":0" /> این تصمیم تنها پس از آن اتخاذ می شود که فرد به‌طور مداوم با حمله علنی به عهد و میثاق و نقض آن، باعث ایجاد تفرقه و اختلاف شده باشد، و هشدارهای مکرر در مورد عواقب ادامه رفتارش را نادیده بگیرد.<ref name=":0" /> تنها در این موقع است که فرد حقوق و امتیازات عضویت در جامعه بهائی را از دست می‌دهد و به حال خود رها می شود.<ref name=":0" /> هدف از قطع ارتباط با ناقضان عهد و میثاق جلوگیری از گفتمانهای مخرب و منازعات تفرقه افکنانه است نه تنبیه و یا خواری کردن متخلفان.<ref name=":0" /> بهائیان موظفند حقوق مدنی ناقضان عهد و میثاق را با دقت رعایت کنند، نسبت به آنان نفرت نداشته باشند و احساسات آنها را جریحه دار نکنند، بلکه برای آنها دعا کنند. ناقضانی که صادقانه تغییر عقیده دهند می توانند مجدداً به عضویت جامعه بهائی پذیرفته شوند.<ref name=":0" /> افراد و گروه‌های متعددی از جامعهٔ بهائی طرد شده‌اند اما تا کنون فرقهٔ مهمی شکل نگرفته‌است.<ref name="NAKD al-MITHAK" /> به عقیده مکوین در غیاب یک قانون صریح برای [[ارتداد]]، حوزهٔ دقیق [[ناقضین عهد و میثاق|نقض عهد و میثاق]] هنوز مشخص نشده‌است.<ref name="NAKD al-MITHAK" />

== اهداف عهد و میثاق ==
جلوگیری از انشعاب و تفرقه در دین و حفظ انسجام و وحدت جامعه بهائی از مهمترین اهداف عهد و میثاق است. بهاءالله در وصیت نامه خود (کتابُ عهدی) بعد از اعلانِ جانشینی عبدالبهاء و تأسیس بنیان میثاق، هدف از دین الهی را ایجاد محبت و اتحاد ذکر می‌کند و به پیروان خود هشدار می‌دهد که آن را سبب اختلاف و دشمنی ننمایند. عهد و میثاق به‌طور خاص از وقوع چنین رویدادی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این نقش عهد و میثاق به عنوان تضمین کنندهٔ وحدت جامعهٔ بهائی ارتباط جدایی‌ناپذیری با اتّحاد عالم دارد که هدف نهائی آئین بهائی است. اگر جامعه بهائی خود متحد و هماهنگ نباشد نخواهد توانست به برقراری اتحاد و صلح در جهان کمک کند. عبدالبهاء در این رابطه می‌گوید «بدیهی است که محور وحدت عالم انسانی قوّهٔ میثاق است و بس.»<ref name="Momen 187–209"/>

شوقی افندی علاوه بر اهداف ذکر شده، توضیح می‌دهد که عهد و میثاق نفوذ و اعتبار آئین بهائی را استمرار می‌بخشد، اصالتش را تضمین می‌کند و توسعه و بسطش را تقویت می‌کند. وی همچنین اضافه می‌کند که عهد و میثاق قوای روحانیِ منبعث از ظهور آئین بهائی را پس از درگذشت مؤسس آن (بهاءالله) در مجاری صحیح کانالیزه می‌کند و هم‌آهنگی و تداوم آن را محفوظ می‌دارد.<ref name="Momen 187–209"/>

== اسناد عهد و میثاق ==
بهاءالله به‌طور رسمی و مشخص در وصیتنامه خود (کتابُ عهدی) که به دست خط خود نوشته بود با یادآوری آیه‌ای از [[کتاب اقدس]] در مورد جانشینی پسر ارشدش عبدالبهاء از بهائیان می‌خواهد که بعد از درگذشتش از او پیروی کنند.

وی پیش از این نیز در آثار دیگری مانند «سورة الغصن» که در دوران تبعیدش در ادرنه یا «لوح ارض باء» که در زندان عکا نوشته بود به مقام عبدالبهاء اشاره کرده بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Taherzadeh, Adib (1976).The Revelation of Bahaullah (English). G. Ronald. p. 240}}</ref> بهاءالله در این اسناد به عبدالبهاء اختیارات کامل و انحصاری داده که آثار، تعالیم و احکام وی را تشریح و تبیین (روشن‌سازی) نماید و امور محل ابهام و اختلاف را برای بهائیان روشن نماید. همچنین این اسناد با صراحت کامل بیان می‌دارد که عبدالبهاء را باید به عنوان نمونه کامل تحقق تعالیم بهائی شناخت.<ref>Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). ''The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion.'' San Francisco, CA, USA: Harper and Row, ISBN 0-87743-264-3. p.50</ref>

مسئولیت رهبری جامعه و شرح و توضیح معنای آثار بهائی بعد از درگذشت عبدالبهاء بنا به وصیت او در الواح وصایا به نوه ارشدش شوقی افندی رسید. عبدالبهاء در این سند همچنین بر تشکیل بیت العدل اعظم که به عنوان بالاترین نهاد قانون‌گذاری در آثار بهاءالله آمده‌است تأکید و نحوه انتخاب آن را توسط محافل ملی تشریح می‌نماید. شوقی افندی الواح وصایا را به عنوان سندی برای تشکیل نظم اداری آئین بهائی معرفی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge University Press. ISBN 0-521-86251-5. p. 70}}</ref> بعد از درگذشت عبدالبهاء بسیاری از جزئیات این نظم اداری توسط شوقی افندی تشریح و تبیین شد و به مرحله اجرا درآمد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford, UK: Oneworld Publications. pp. 175–177}}</ref>

=== کتابُ عهدی ===
کتاب عهدی (به معنی کتاب عهد من) وصیتنامهٔ بهاءالله است. وی این وصیت نامه را به خط خود نگاشت و در آخرین روزهای سال ۱۲۷۱ شمسی به عبدالبهاء داد. صبح روز نهم از وفات بهاءالله، «کتابُ عهدی» بین نُه شاهد که از میان اصحاب و خانواده بهاءالله انتخاب شده بودند خوانده شد، و عصر همان روز این اثر در جمع بزرگتری در روضه مبارکه مجدداً خوانده شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Taherzadeh, Adib (1992). The Covenant of Baha'u'llah. Oxford. UK. G.Ronald. p. 440}}</ref><ref>''"Unsealing the Choice Wine at the Family Reunion"(PDF)''{{یادکرد کتاب|عنوان=Covenant of Baha'u'llah|زبان=English}}</ref> در «کتابُ عهدی» بهاءالله با اشاره به آیه کتاب اقدس در مورد جانشینی خود، مشخص می‌کند که مقصود از آن آیه عبدالبهاء است.<ref>Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) p. 44.</ref> در این سند بهاءالله به صراحت کامل عبدالبهاء را به جانشینی خود منصوب داشته و به پیروان وصیت می‌کند از او پیروی کنند.<ref name="Smith, Peter 2002 pp. 114"/> بهاءالله در این اثر هدف خود را از نزول آیات ایجاد صلح و آرامش در بین مردمان اعلام کرده و نزاع و جدال را نهی می‌کند و پیروانش را نصیحت می‌کند که دیانت خدا را علت نفاق و دشمنی نکنند.<ref>Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 115</ref> میثاقی که در این کتاب تأسیس شده به‌طور خاص از اختلاف جلوگیری می‌کند.

=== سورهٔ غصن ===
این لوح از قلم بهاءالله در ادرنه صادر شد. شوقی افندی در کتاب قرن بدیع<ref>Shoghi Effendi. "''God Passes By'' ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 177)</ref> در فصل وقایع ادرنه می‌نویسد که در همان اوقات بود که بهاءالله در سورهٔ غصن مقام عبدالبهاء را مشخص نموده وی را مرکز میثاق خود و فردی که آثار او را برای آیندگان ابهام زدائی کند منصوب کرد؛ و مؤمنین خود را به پیروی از عبدالبهاء دعوت نمود و از او با عناوینی چون «غصن القدس»، «غصن الأمر»، «ودیعة الله»، «فضل الاعظم» و «نعمة الاتم» یاد نموده‌است. این مقام قابل توجه بعداّ در کتاب اقدس و کتاب عهدی تأیید شد و مورد تأکید قرار گرفت.<ref>عبدالحمید اشراق خاوری. گنج شایگان صص - ۱۰۷–۱۰۸</ref>

=== کتاب اقدس ===
کتاب اقدس کتاب احکام آئین بهائی و از مهمترین آثار بهاءالله محسوب می‌شود. در این کتاب بهاءالله، پسر خود عبدالبهاء را به عنوان جانشین، مفسر و مُبَیّن آثار خود تعیین می‌کند. وی همچنین اصول نظم اداری بهائی را با تعیین هرمی از انجمن‌هایی که توسط بهائیان انتخاب می‌شوند و در راس آنها بیت العدل اعظم قرار دارد تعریف می‌کند.<ref>AQDAS – Encyclopaedia Iranica (iranicaonline.org)</ref> به عقیده شوقی افندی، کتاب اقدس «منشور نظم نوین جهانی» بهاءالله است.<ref>Smith, Peter (2008) An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge, NY: Cambridge University Press. pp. 158 - 159</ref>

=== لوح ارض باء ===
بهاءالله لوح ارض باء را به مناسبت سفر عبدالبهاء به بیروت نوشت. او در این لوح عبدالبهاء را مورد ستایش قرار می‌دهد و مقام او را تشریح می‌کند.<ref>Taherzadeh, Adib. (1976). Revelation of Baha'u'llah. Oxford, Uk. G. Ronald. p. 240</ref>

=== الواح وصایا ===
الواح وصایا وصیت نامه عبدالبهاء، مبین آثار دین بهائی می‌باشد. این اثر شامل ۳ لوح است، که در آن وظایف ایادیان امرالله و همچنین مقام ولایت امری مشخص گردیده‌است. در این الواح عبدالبهاء، شوقی افندی را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله اعلام می‌کند و نظامی برای انتخابات بیت العدل اعظم، موسسه‌ای که بهاءالله تشکیل آن را تعیین کرده بود، مشخص می‌نماید. الواح وصایا نخستین بار به صورت عمومی در ۳ ژانویه ۱۹۲۲، یک ماه بعد از درگذشت عبدالبهاء خوانده شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. pp. 158 – 159. ISBN 978-0-521-86251-6}}</ref>

== مرکز میثاق ==
عبدالبهاء در آئین بهائی با عنوان «مرکز میثاق» شناخته می‌شود. میراث عبدالبهاء برای دیانت بهائی دارای زوایای گوناگونی است. وی پس از درگذشت بهاءالله، پیروان آئین بهائی را در دوره ای بسیار دشوار رهبری نمود. جنبشهای مذهبی معمولاً پس از درگذشت پیامبر و بنیانگذار آئین خود به چالش کشیده شده و با خطر انشعاب و دوری از آموزه‌های اصولی خود روبرو می‌شوند. در این زمینه، عبدالبهاء علیرغم تهدیدات بسیار جدی از جانب برادر ناتنی خود (میرزا محمد علی)، توانست اتحاد این آیین و اصول بنیادین آن را حفظ نماید و از به‌وجود آمدن انشعاب و شکافهای عقیدتی در آن جلوگیری کند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. p. 46. ISBN 978-0-521-86251-6}}</ref>

= منابع =
{{پانویس|۲|چپ چین=بله}}

[[رده:تعالیم اجتماعی بهائی]]