text:
# سرزمین مادری (مجموعه تلویزیونی)
سرزمین مادری با نام اولیه سرزمین کهن یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی کمال تبریزی است که از ۲۰ مهر ۱۴۰۲ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۳ از شبکه سه سیما پخش شده است. این مجموعه تلویزیونی به رخدادهای تاریخی، سیاسی و اجتماعی ایران از زمان جنگ جهانی دوم تا وقوع انقلاب ۱۳۵۷ در بستر زندگی فردی به نام رهی اردکانی می‌پردازد.
سرزمین مادری در طی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ ساخته شده است. پخش این مجموعهٔ تلویزیونی ابتدا در ۳ بهمن ۱۳۹۲ آغاز شد و تا ۲۴ بهمن همان سال نیز ادامه داشت اما پس از مدتی به دلیل حواشی پیش‌آمده متوقف و پس از گذشت نزدیک به ده سال در ۲۰ مهر ۱۴۰۲ دوباره از سر گرفته شد.

## داستان
این مجموعه به بررسی تاریخ سیاسی-اجتماعی ایران از سال ۱۳۲۰ تا پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران در بستر زندگی فردی به نام رهی می‌پردازد و در قالب سه فصل برای پخش آماده شده است. در فصل اول سریال، کودکی رهی که شخصیت اصلی سریال است به تصویر کشیده می‌شود که نقش او را علی شادمان بازی می‌کند. رهی پس از بمباران دهکده محل سکونت‌شان توسط نیروهای متفقین، از زیر آوار بیرون کشیده می‌شود. پس از چند روز مراقبت توسط مادرش راهی تهران می‌شود. سال‌ها بعد او در یک خانواده توده‌ای بزرگ می‌شود، اما بر اثر ماجراهایی او به یک خانواده درباری سپرده می‌شود. در این خانواده است که او رفته رفته به هویت خود پی می‌برد. همین باعث می‌شود به یک خانواده دیگر که مذهبی هستند سپرده شود. اما این پایان ماجراهای او و اطرافیانش نیست.در فصل دوم دوران جوانی نقش شخصیت اصلی را شهاب حسینی بازی می‌کند. این فصل از سال ۱۳۳۸ تا۱۳۴۴ را شامل می‌شود که حوادث این دوران از قبیل انقلاب سفید، حادثه فیضیه قم و قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را نشان می‌دهد. در فصل سوم دوران میانسالی رهی که به سال‌های انقلاب سال۱۳۵۷ می‌رسد که نقش آن را آرش مجیدی بازی می‌کند. این فصل از سال‌های ۱۳۵۴، ۳۰ فروردین تا ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ را نشان می‌دهد.

## بازیگران
| بازیگر             | نقش                                          | توضیحات                                                               | فصل   |
| علی شادمان         | رهی اردکانی (بهادری)                         | (کودکی رهی) پسر حمیدرضا و زهره                                        | ۱     |
| شهاب حسینی         | رهی اردکانی (بهادری)                         | جوانی                                                                 | ۲     |
| آرش مجیدی          | رهی اردکانی (بهادری)                         | میانسالی                                                              | ۳     |
| امیرحسین آرمان     | حمیدرضا بهادری (ملا رضا)                     | پدر واقعی رهی، همسر زهره، پسر اقدس الملوک، برادر محمودرضا و عبدالرضا  | ۱     |
| مریم شیرازی        | زهره تفرشی                                   | مادر واقعی رهی، همسر حمیدرضا، دختر اوس حسین                           | ۱     |
| حسین محجوب         | حسین تفرشی (اوس حسین)                        | پدر زهره، همسر منیر، پدربزرگ رهی                                      | ۱٬۲٬۳ |
| فرشته صدرعرفایی    | ننه منیر                                     | مادر زهره، همسر اوس حسین، مادربزرگ رهی                                | ۱٬۲   |
| بیتا فرهی          | اقدس‌الملوک بهادری                            | مادربزرگ پدری رهی                                                     | ۱     |
| فرهاد قائمیان      | سرهنگ عبدالرضا بهادری                        | عموی رهی                                                              | ۱٬۲   |
| سعید راد           | سرهنگ عبدالرضا بهادری                        | پیری                                                                  | ۳     |
| هنگامه قاضیانی     | جمیله                                        | زن عبدالرضا بهادری                                                    | ۱     |
| پریوش نظریه        | جمیله                                        | پیری                                                                  | ۲٬۳   |
| پریا مردانیان      | شاپرک بهادری                                 | دختر عبدالرضا بهادری                                                  | ۱     |
| نیکی کریمی         | شاپرک بهادری                                 | جوانی                                                                 | ۲٬۳   |
| امیر آقایی         | جواد اردکانی                                 | پدرخوانده رهی همسر راضیه                                              | ۱     |
| الهام حمیدی        | راضیه                                        | مادرخوانده رهی، همسر جواد اردکانی (جوانی)                             | ۱     |
| گلچهره سجادیه      | راضیه                                        | پیری                                                                  | ۳     |
| محسن تنابنده       | مرتضی                                        | شوهر طاهره                                                            | ۱٬۲   |
| مهران رجبی         | مرتضی                                        | پیری                                                                  | ۳     |
| آشا محرابی         | طاهره تفرشی                                  | زن مرتضی، دختر اوس حسین                                               | ۱٬۲٬۳ |
| ترلان پروانه       | زیور تفرشی                                   | دختر اوس حسین                                                         | ۱     |
| لیلا زارع          | زیور تفرشی                                   | دختر اوس حسین                                                         | ۲٬۳   |
| مهسا هاشمی         | نجمه تفرشی                                   | دختر اوس حسین                                                         | ۱     |
| شیوا بلوچی         | نجمه تفرشی                                   | دختر اوس حسین                                                         | ۲     |
| صالح میرزاآقایی    | سروان افشین ایادی                            | شوهر شاپرک                                                            | ۲٬۳   |
| سالار سعیدی‌آشتیانی | بهمن بهادری                                  | پسر عبدالرضا بهادری                                                   | ۱     |
| شهرام قائدی        | بهمن بهادری                                  | جوانی                                                                 | ۲٬۳   |
| پوریا پوربهرامی    | امیر بهادری                                  | پسر عبدالرضا بهادری                                                   | ۱     |
| پژمان بازغی        | محمودرضا بهادری                              | عموی رهی، پدر نرگس، همسر سوسن                                         | ۱٬۲   |
| سید مهرداد ضیایی   | محمودرضا بهادری                              | پیری                                                                  | ۳     |
| میترا حجار         | سوسن دباغیان                                 | همسر اول محمودرضا بهادری، مادر نرگس، خواهر حاج مصطفی                  | ۱     |
| نیکی نصیریان       | نرگس بهادری                                  | دختر محمودرضا بهادری                                                  | ۱     |
| خاطره حاتمی        | نرگس بهادری                                  | جوانی                                                                 | ۲٬۳   |
| باران زمانی        | عهدیه ایادی                                  | خواهر افشین ایادی، همسر دوم محمودرضا بهادری                           | ۲     |
| پرویز پورحسینی     | دکتر حکیم السلطنه                            | همسایه رهی                                                            | ۱     |
| محمد زارعی         | یحیی                                         | همکلاسی رهی                                                           | ۱     |
| جعفر دهقان         | رضاشاه (قسمت اول) ناصر آقابالا (ناصر قصاب)   | قصاب خانواده بهادری                                                   | ۱٬۲   |
| ثریا قاسمی         | بی‌بی صفیه                                    | دایه جواد اردکانی                                                     | ۱     |
| علیرضا جلیلی       | جوانی در کتابخانه                            |                                                                       | ۳     |
| حسن پورشیرازی      | مصطفی دباغیان                                | برادر سوسن                                                            | ۱٬۲٬۳ |
| علی عبدی‌نژاد       | کریم                                         | پسر ناصر قصاب                                                         | ۱     |
| حسین سلیمانی       | موسی                                         | روزنامه فروش، دوست رهی                                                | ۱     |
| علیرضا خمسه        | موسیو                                        | نقاش، استاد رهی                                                       | ۱     |
| احمد حامد          | کامرانی                                      | هم حزبی جواد اردکانی                                                  | ۱     |
| محمدرضا مالکی      | موسوی                                        | همکار جواد اردکانی                                                    | ۱     |
| سهیل تاکی          | یوسف وثوق                                    | کارمند روزنامه، دوست رهی                                              | ۱     |
| مهدی صباغی         | مش باقر                                      | سرایدار خانه خانواده بهادری                                           | ۱     |
| ساقی زینتی         | کوکب                                         | سرایدار خانه خانواده بهادری                                           | ۱     |
| درشن آنندسینک      | سلمان                                        | کارگر هندوستانی خانه بهادری‌ها                                         | ۱٬۲   |
| ریچی شاهپوری       | لنا                                          | کارگر هندوستانی خانه بهادری‌ها                                         | ۱     |
| بیژن افشار         | طاهری                                        | کارمند روزنامه                                                        | ۱     |
| عیسی یوسفی‌پور      | قنبری (مسئول کلانتری)، روحانی                | مأمور کلانتری (فصل ۱)، روحانی (فصل ۲)                                 | ۱٬۲   |
| آفاق میرقاسمی      | اشرف پهلوی                                   | خواهر دوقلوی محمدرضا شاه                                              | ۱     |
| رضا بنفشه‌خواه      | اوستا صفدر                                   | دوست اوس حسین                                                         | ۱٬۲   |
| عزت‌الله رمضانی‌فر   | اوستا غلام                                   | دوست اوس حسین                                                         | ۱٬۲   |
| حسین محب‌اهری       | اوستا قادر                                   | دوست اوس حسین                                                         | ۱٬۲   |
| رضا مولایی         | علیرضا                                       | دوست یوسف                                                             | ۱٬۲   |
| مرتضی کاظمی        | پرتوی                                        | وکیل بهادری‌ها                                                         | ۱     |
| نادر فلاح          | هاشم                                         | صاحبخانه یوسف وثوق                                                    | ۱     |
| محمد محسنی         | نواب صفوی                                    | نواب صفوی                                                             | ۱     |
| معصومه عبداللهی    | بی‌بی معصومه                                  |                                                                       | ۱     |
| اکبر رحمتی         | عم اوغلی                                     | مغازه دار                                                             | ۱     |
| سیامک احصایی       |                                              | وکیل پرونده رهی                                                       | ۱     |
| محمدرضا فروتن      | سید حشمت عبایی                               | دوست رهی، روحانی، پسرعموی قاسم                                        | ۲     |
| کوروش سلیمانی      | سید حشمت عبایی                               | میانسالی                                                              | ۳     |
| جواد عزتی          | قاسم عبایی                                   | دوست رهی                                                              | ۲     |
| مهرداد ضیایی       | اکبر تفرشی                                   | پسر اوس حسین                                                          | ۲٬۳   |
| سهند جاهدی         | علی تفرشی (پسر کوچک اوس حسین تفرشی)          | پسر اوس حسین                                                          | ۲     |
| سهند جاهدی         | جمال                                         | پسر طاهره و مرتضی. برادر کمال                                         | ۳     |
| رامین سیاردشتی     | باقر                                         | شوهر زیور                                                             | ۲٬۳   |
| بهرام ابراهیمی     | محسن بزازان                                  | پدر وحیده، صاحب کار رهی                                               | ۲     |
| مریم مقبلی         |                                              | مادر وحیده                                                            | ۲     |
| شبنم قلی‌خانی       | وحیده بزازان                                 | زن رهی                                                                | ۲     |
| کامران دهقان       | احمدعلی بزازان                               | برادر وحیده                                                           | ۲     |
| بهادر ابراهیمی     | احمدرضا بزازان                               | برادر وحیده                                                           | ۲     |
| محمدمتین حیدری‌نیا  | احمدجواد بزازان                              | برادر وحیده                                                           | ۲     |
| سعید نیک‌پور        | سرهنگ ابراهیم ازنا                           | فرمانده لجستیک                                                        | ۲     |
| مهدی صباغی         | رجبعلی                                       | سرباز وظیفه پاسگاه مرزی                                               | ۲     |
| مهدی صباغی         | رجبعلی                                       | رئیس پاسگاه مرزی                                                      | ۳     |
| پدرام شریفی        | علی‌اصغر قم‌آبادی                              | روحانی                                                                | ۲     |
| مهدی فقیه          | آقا قم آبادی                                 | روحانی                                                                | ۲     |
| رسول نقوی          | جواد                                         | دوست رهی                                                              | ۲     |
| روح‌الله حقگوی‌لسان  | عباس                                         | دوست رهی                                                              | ۲     |
| بابک حمیدیان       | عباس                                         | دوست رهی                                                              | ۳     |
| بهرام کمیجانی      | کربلایی                                      | دوست رهی و حاج محسن، کاسب                                             | ۲     |
| سیدمحسن نبوی       |                                              | بازپرس ساواک                                                          | ۲     |
| امیر وطن‌زاد        |                                              | گروهبان ارتش                                                          | ۲     |
| سیامک ادیب         | یعقوب                                        | همبند رهی در زندان                                                    | ۲     |
| شبیر پرستار        | حمید عسگر                                    | زندانبان                                                              | ۲     |
| آتش تقی‌پور         | مامور ارتش و وکیل بازداشتی‌ها در دادگاه نظامی | وکیل مصطفی دباغیان                                                    | ۲     |
| حسین مهری          | کمال                                         | پسر طاهره                                                             | ۳     |
| دانیال نوروش       | مهدی                                         | پسر زیور                                                              | ۳     |
| سالار سعیدی‌آشتیانی | ضیا                                          | پسر شاپرک                                                             | ۳     |
| ستایش دهقان        | سارا                                         | دختر شاپرک                                                            | ۳     |
| ستایش مرادی        | زهرا                                         | دختر زیور                                                             | ۳     |
| مجید سعیدی         | جمشید هزار                                   | ساواکی                                                                | ۳     |
| حمیده مقدسی        |                                              | سردسته مسلحین توده‌ای                                                  | ۳     |
| عطیه غبیشاوی       |                                              | مادر عباس                                                             | ۳     |
| لیلا برخورداری     | فلور                                         | همسر دوم بهمن بهادری                                                  | ۳     |
| حسین سحرخیز        | سرلشکر پوریان                                | رئیس ضداطلاعات ارتش                                                   | ۳     |
| فرزین محدث         | فرامرز گیلانی                                | نویسنده ای که کتابش به فروش نمی‌رود و مدام در دفتر انتشارات گریه می‌کند | ۳     |
| سیاوش چراغی‌پور     | مامور ساواک                                  | ساواکی                                                                | ۳     |
| فرشید زارعی‌فرد     | ارتشبد گلشنی                                 |                                                                       | ۳     |
| حسین عابدینی       |                                              | سرجوخه پاسگاه مرزی                                                    | ۳     |
| یدالله شادمانی     | تهرانی                                       | کتاب فروش مقابل دکان رهی                                              | ۳     |
| فرهاد شریفی        |                                              |                                                                       | ۳     |
| محمود بیاتی        |                                              | زندانبان                                                              | ۲     |

## حواشی

### اعتراضات به سریال
در بخشی از دیالوگ این سریال چهره فرقه دموکرات آذربایجان (امیر آقایی) خطاب به خانواده بختیاری می‌گوید: "به چه چیز خودتان افتخار می‌کنید؟ به کدام اصل و نسب؟ به سر پا گرفتن سگ‌های انگلیسی و کاسه‌لیسی کنسول انگلیس؟ می‌خواهید فردا سر کلاس برای بچه‌ها قصه اینکه بختیاری‌ها چطور بختیاری (اشاره به واژه بختیاری) شدند را بگویم؟" همچنین تصویر سردار اسعد بختیاری نیز برای تأکید بختیاری بودن، نمایش داده شد. با توجه به کنایه‌هایی که از قبل در جامعه دربارهٔ حضور انگلیسی‌ها در مناطق بختیاری‌نشین و رابطه دوستانه خان‌ها با آنان بوده است بسیاری منظور این دیالوگ اینگونه را برداشت کردند.
از اعتراضاتی که در پی پخش سه قسمت نخست سریال سرزمین کهن انجام شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اعتراضات بختیاری‌ها در شهرهای اهواز،[۷] الیگودرز، فریدن،[۸] اصفهان، ایذه، مسجدسلیمان، فارسان، لردگان،[۹] لالی و …
- اعتراض جمع کثیری از نمایندگان بختیاری مجلس شورای اسلامی[۱۰]
- اعتراض برخی از ائمه جمعه از جمله امینی امام جمعه مسجدسلیمان[۱۱] و حیدری امام جمعه اهواز[۱۲]
- اعتراض محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام به رئیس صدا و سیما.[۱۳]
- اسماعیل جلیلی نماینده مسجدسلیمان در مجلس، در پی پخش «سرزمین کهن»، اقدام صدا و سیما در تحریف تاریخ بختیاری را غیرحرفه‌ای، اختلاف افکنانه و دشمن شاد کن دانست و خواستار توقف این سریال تا زمان اصلاح آن شد.
- محمدتقی توکلی نماینده الیگودرز نیز در صحن علنی مجلس، به تقبیح این سریال پرداخت.[۱۴]

محسن رضایی در گفتگوی زنده شبکه دو در واکنش به پخش سریال به تمجید از سردار اسعد بختیاری و شیر علی‌مردان بختیاری (علیمردان خان (معاصر)) پرداخت. گرچه اعتراضات مردمی در رسانه‌های داخلی، با سانسور گسترده، مواجه شد.
در پی انعکاس اعتراضات طوایف لر بختیاری به پخش سریال سرزمین کهن، سایت آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) که نقش اساسی در اطلاع‌رسانی در جنبه‌های گوناگون خبری به مردم بختیاری داشت نیز فیلتر شد.

#### واکنش نمایندگان مجلس
۶۰ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با توجه به تذکر قبلی به رئیس صدا و سیما، و بی‌توجهی در حذف دیالوگ‌های مشکل دار، دستور توبیخ و برخورد جدی ضرغامی به مسئول مربوطِ را در جلسه معاونین صادر کردند.
مهم‌ترین نمایندگان منتقد به سریال «سرزمین کهن» عبارتند از:
- محمدتقی توکلی نماینده الیگودرز[۲۰] (لرستان)[۲۱]
- سیدشکرخدا موسوی نماینده اهواز[۲۲] (خوزستان).
- اسماعیل جلیلی نماینده شهرستان‌های مسجدسلیمان، لالی، اندیکا و هفتکل[۲۳][۲۴][۲۵] (خوزستان).
- مجید جلیل سرقلعه نماینده شهرستان لردگان[۲۲][۲۶] (چهارمحال و بختیاری).
- سیدمحمد سادات ابراهیمی نماینده مردم شوشتر در مجلس شورای اسلامی[۲۷][۲۸][۲۹] (خوزستان).
- دکتر حمیدرضا عزیزی فارسانی نماینده شهرستان فارسان، اردل و کوهرنگ[۳۰] (چهارمحال و بختیاری).
- حاجی دلیگانی نماینده شاهین شهر[۳۱] (اصفهان).
- مجید منصوری نماینده لنجان[۳۲][۳۳] (اصفهان).

تذکرات کتبی آن‌ها به جهت اهانت به مردم بختیاری با سازنده سریال و نیز تذکرات به ریاست سازمان صدا و سیما، شورای نظارت بر صدا و سیما و نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در صحن علنی مجلس توسط ضرغام صادقی عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی قرائت گردید.

#### عذرخواهی صدا و سیما
سرانجام با ادامه اعتراضات در شهرهای الیگودرز، دورود، ایذه، اهواز، لردگان، اصفهان در تاریخ ۲۶ بهمن ۹۲ عزت‌الله ضرغامی در نامه‌ای رسمی به معاون سیما تذکر و از لرهای بختیاری دلجویی نمود و از رنجش ایجاد شده به خدا پناه برد.
در متن تذکر ضرغامی آمده است: «توجه به این نگرانی امری ضروری است. باید اطلاع‌رسانی تصویری (تیزر) در مورد شخصیت قهرمان سریال که یک بختیاری اصیل است در دستور کار شبکه قرار گیرد.» این در حالیست که پیش از این ضرغامی و عوامل فیلم از جمله کمال تبریزی کارگردان مدعی شده بودند، استفاده از نام خانوادگی بختیاری را تنها یک اتفاق تصادفیست که ربطی به قوم بختیاری ندارد. اما هرگز توضیح نداد چرا هنگامی که چهره توده‌ای سریال به بختیاری‌ها توهین می‌کرد قاب عکس سردار اسعد بختیاری نشان داده می‌شد. محمودرضا تخشید مدیر گروه فیلم و سریال شبکه سه، محمد مسعود تهیه‌کننده سریال، کمال تبریزی کارگردان سریال و عباس سلیمی نمین مشاور تاریخی پروژه در نامه‌ای رسمی خطاب به دارابی معاون سیما از مردم بختیاری عذرخواهی کردند.
همچنین عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور ضمن تأیید اعتراضات مردمی در شهرهای مختلف ایران تأکید کرد سریال مورد بررسی و بازبینی قرار می‌گیرد و در صورت نیاز به توقفِ یک یا دو هفته‌ای، این کار باید انجام شود.
صدا و سیما پخش این سریال را متوقف و ادامه پخش آن را منوط به انجام تحقیقات و تحقق دستورهاِ پیشینِ عزت‌الله ضرغامی اعلام کرد.
محمدحسین صفارهرندی وزیر ارشادِ احمدی‌نژاد مدعی شد در این سریال توهین به قومیتهای ایرانی وجود ندارد.
در جلسه‌ای با حضور نمایندگان مجلس از جمله مجید جلیل سرقلعه، محمدتقی توکلی ،عباس پاپی‌زاده و اسماعیل جلیلی عزت‌الله ضرغامی ضمن عذر خواهی بر توقف پخش سریال تأکید کرد.
امیر آقایی بازیگر در نامه‌ای ضمن عدم عذر خواهی، به بختیاری‌ها برای اینکه برایش شاخه گلی نفرستادند انتقاد کرد.
رمضانعلی موسوی قائم مقام صدا و سیما برخلاف ادعای سازندگان اهانت به قوم بختیاری را رسماً پذیرفت و ضمن عذرخواهی بر غافل ماندن این سازمان از تاریخ بختیاری تأکید کرد.
عزت اله ضرغامی بدون همراه و تشریفات سرزده به مسجد سلیمان رفته و در مسجد جامع این شهر از بختیاری‌ها عذر خواهی کرد.
استاندار چهارمحال و بختیاری خواستار محاکمه مشاوران این سریال شد.
ُسرانجام در نیمه اسفند ۱۳۹۲، محمودرضا تخشید مدیر گروه سریال شبکه سه برکنار شد.

#### طرح خواسته‌های مردم
در جلسه هم‌اندیشی قائم مقام رئیس سازمان صداوسیما، قائم مقام معاونت استان‌ها و مدیر شبکه سه با مدیران چهارمحال و بختیاری و برخی اندیشمندان قوم بختیاری، قائم مقام رئیس سازمان صدا وسیما سید رمضانعلی موسوی از مردم بختیاری عذر خواهی کرد و عذرخواهی آقای ضرغامی را نیز اعلام کرد. ایشان افزود که اعتراضات بختیاری‌ها در واقع اعتراض مخاطبان به عملکرد صداوسیما که از خودشان است، بود تا این ارگان دیگر چنین اشتباهاتی را مرتکب نشود.
همچنین در نشست مشترک مسئولان صدا و سیما با جمعی از فعالان فرهنگی بختیاری در استان خوزستان،
- ماشاءالله براتی دکتر نورالله مرادی نوروزی دکتر عزت‌الله عبداللهی نوروزی مهندس ایوب نوروزی عسکری، محقق تاریخ و فرهنگ بختیاری پیشنهاد داد به مناسبت‌هایی مانند سال روز پیروزی مشروطیت خواهان در برابر استبداد صغیر، صداو سیما با دعوت از کارشناسان تاریخ و فرهنگ بختیاری به بررسی جایگاه و نقش بختیاری‌ها و سایر مجاهدان مشروطه طلب بپردازد.[۶۹]

### اعتراض کمال تبریزی
کمال تبریزی، کارگردان سریال، در زمان پخش این مجموعه در صفحه مجازی خود به طرح برخی مشکلات سریال (از جمله سانسورها، موسیقی متن و صداگذاری و میکس) پرداخت و به عدم رفع این نواقص اعتراض کرد.

### در رسانه‌های اجتماعی
در بهمن ۱۴۰۲ بخش‌هایی از سریال که حمله نظامیان به حوزه علمیه در سال‌های پیش از انقلاب ۵۷ را نمایش می‌داد در شبکه‌های اجتماعی به‌صورت گسترده دست‌به‌دست شد و مورد واکنش‌های عمدتاً استقبال‌آمیز قرار گرفت.

## تولید
کار فیلم‌برداری فصل یکم این مجموعه تلویزیونی از آذر ۱۳۸۷ در شهرک سینمایی غزالی آغاز شد و در خرداد ۱۳۸۹ مراحل فصل نخست این اثر به پایان رسید. این فصل سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ را شامل می‌شود و حوادث این دوران از قبیل موقعیت ایران در جنگ جهانی دوم، ملی شدن صنعت نفت و سایر حوادث را تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نشان می‌دهد. علی شادمان در مدت زمان بازی در این فصل، با تزریق آمپول ضد رشد، قد خود را ثابت و چهره کودکی خود را بدون تغییر نگه داشت.
فیلم‌برداری فصل دوم از دی ۱۳۸۹ آغاز و در بهمن ۱۳۹۲ تمام شد. این فصل نیز از سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۴ را شامل می‌شود که حوادث این دوران را از قبیل انقلاب سفید و حادثه فیضیه قم و قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را نشان می‌دهد.
ساخت فصل سوم و آخر مجموعه نیز به خاطر پخش ۴ قسمت ابتدایی و حواشی ایجاد شده آن با تأخیر ۲ ساله مواجه شد، اما سرانجام پیش‌تولید سریال از مرداد ۱۳۹۴ آغاز و فیلم‌برداری فصل سوم در اسفند ۱۳۹۴ آغاز شد و در تیر ۱۳۹۶ پایان یافت. این فصل هم از ۳۰ فروردین ۱۳۵۴ تا ۳۱ شهریور ۱۳۵۹(مصادف با شروع جنگ ایران و عراق) را نشان می‌دهد.

## بازخوردها
«سریال آقای تبریزی سرزمین مادری را خیلی دوست دارم، علی شادمان را نگاه کنید در سن خود دارد بازی می‌کند و خیلی خوب است. با درگیری‌های خانوادگی ایرانی در تاریخ این مملکت بازی درخشانی می‌کند.»

بخشی از مصاحبه داریوش ارجمند با باشگاه خبرنگاران جوان (۱۵ آذر ۱۴۰۲).

«یکی از امتیازهای ویژه این سریال نگاه پژوهشگرانه آن به تاریخ معاصر است. شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران به خوبی در سرزمین مادری قابل مشاهده است. ما سریال‌هایی زیادی با موضوع تاریخ معاصر داشته‌ایم اما این سریال بسیار قوی به این مسائل توجه داشته است که ما تا قبل از این سریال به این شفافی شاهد گویش‌ها، فرهنگ‌ها، مناسبات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و همین‌طور برخوردهای افراد مختلف و جریان‌های فعالی که در داخل حکومت و در میان مردم وجود داشته‌اند ، نبوده‌ایم.»

مصاحبه جبار آذین با روزنامه وطن امروز (۲۰ آذر ۱۴۰۲).

«سریال خوش ساخت و خاطره ساز کمال تبریزی هرچند سال‌ها توقف شد و دیر به نمایش درآمد ولی دست بر قضا معیاری شد که نشان می‌دهد سطح سلیقه و توقع از سریال ایرانی، در متن کارگردانی و بازیگری در همین چند سال چقدر نازل شده است.»

سیدرضا میرکریمی (۲ بهمن ۱۴۰۲).

«سریال کاملاً ایرانی کمال تبریزی اثری دربارهٔ تاریخ معاصر و با محوریت شخصیتی به نام رهی اردکانی است. این مجموعه موسیقی متن دلنشینی دارد، تصویربرداری آن بسیار قابل توجه است و جوخه‌ای از بهترین بازیگران یکی دو دهه اخیر سینمای ایران، در آن به ایفای نقش می‌پردازند. اجرای اثر هم آبرومند و حاصل درک کمال تبریزی از مفهوم کارگردانی است.»

روزنامه کیهان (۲۹ تیر ۱۴۰۳).

## پخش
بنابر زمان‌بندی اعلام‌شده، قرار بود این مجموعه تلویزیونی از ۵ دی ۱۳۹۲ روی آنتن برود، اما پخش آن به دلیل بازنگری در پوشش بازیگران زن و کمرنگ بودن نقش جریانات اسلامی در پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران محقق نشد.
در نهایت با تأخیر نسبت به زمان اعلام شده قبلی پخش این مجموعه از ۳ بهمن ۱۳۹۲ با نام سرزمین کهن آغاز شد و تا ۲۴ بهمن همان سال نیز ادامه داشت، اما پس از پخش تنها ۴ قسمت، توهین و تحریف تاریخ لرهای بختیاری از آن برداشت شد، و موجی از اعتراضات در مناطق لرنشین، در استان‌های لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان و همچنین شخصیت‌های تأثیرگذار ایل بختیاری را در پی داشت.
پس از این اعتراضات پخش ادامه قسمت‌های سرزمین کهن متوقف شد تا در فیلمنامه و برخی از صحنه‌ها، دیالوگ‌ها اصلاحات انجام شود که بر این اساس برخی از صحنه‌ها بار دیگر فیلم‌برداری شدند.
پس از به پایان رسیدن کار تولید این اثر و اصلاحات انجام شده در آن تیزر مجموعه با نام جدید سرزمین مادری پخش شد و قرار بود از ۱۴ مهر ۱۳۹۶ روانه آنتن همین شود، اما این اتفاق رخ نداد، البته کمال تبریزی در اظهاراتی دلیل پخش نشدن را مشکلات فنی و آماده نبودن تیتراژ عنوان کرد و همچنین احتمال داد از ۲۱ مهر ۱۳۹۶ این مجموعه پخش شود که بازهم نشد و چند روز پس از موعد مقرری که برای پخش در نظرگرفته شده بود، توسط شورای علمی بازبینی متن نامه‌ای با ۱۰ بند منتشر و از سوی این شورا مؤکد شد که مجموعه سرزمین مادری هیچ وقت پخش نشود.
با گذشت ۶ سال از این اتفاقات و در اوایل سال ۱۴۰۲ مهدی نقویان رئیس مرکز سیمافیلم از مرتفع شدن مشکلات مجموعه سرزمین مادری خبر داد و اعلام کرد که این مجموعه به‌زودی پخش خواهد شد. سرانجام پخش این مجموعه از ۵ مهر به شکل آنلاین در سایت تلوبیون که متعلق به صدا و سیما است آغاز شد. سرزمین مادری از ۲۰ مهر ۱۴۰۲ دوباره به آنتن شبکه ۳ تلویزیون ایران برگشت.

## برای مطالعهٔ بیشتر
- صائمی، رضا (۶ مهر ۱۴۰۲). «از سرزمین کهن به سرزمین مادری». هم‌میهن.

title: سرزمین مادری (مجموعه تلویزیونی)

wikitext:
{{حص-خرابکاری|کوچک=بله}}
{{جعبه اطلاعات تلویزیون
| show_name                =
| image                    = سرزمین_مادری_مجموعه.jpg
| caption                  = پوستر رسمی
| genre                    = [[تاریخی]]{{سخ}}[[سیاسی]]{{سخ}}[[اجتماعی]]
| camera                   =
| picture_format           =
| audio_format             =
| runtime                  = ۴۵–۵۴ دقیقه
| director                 = [[کمال تبریزی]]
| writer                   = [[علیرضا طالب‌زاده]]
| producer                 = [[محمد مسعود (تهیه‌کننده)|محمد مسعود]]
| executive_producer       =
| theme_music_composer     =
| starring                 = [[سرزمین مادری (مجموعه تلویزیونی)#بازیگران|فهرست کامل]]
| narrated                 =
| opentheme                =
| endtheme                 =
| cinematography           = [[محمدرضا سکوت]]
| editor                   = [[بهرام دهقانی]]{{سخ}}(فصل ۱، ۲ و ۳){{سخ}}رضا شیروانی{{سخ}}(فصل ۱){{سخ}}سیاوش طرازنده‌پور (فصل ۲ و ۳)
| composer                 = [[احمد پژمان]]
| country                  = ایران
| language                 = [[فارسی]]
| company                  = [[سیما فیلم]]
| distributor              =
| network                  = [[شبکه ۳]]
| first_aired              = ۳ بهمن ۱۳۹۲{{رچ}} – ۲۴ بهمن ۱۳۹۲{{سخ}}(توقف پخش){{سخ}}۲۰ مهر ۱۴۰۲
| last_aired               = ۲۲ مرداد ۱۴۰۳
| num_seasons              = ۳
| num_episodes             = ۶۶<ref>{{یادکرد وب |عنوان=اطلاعات تکمیلی دربارهٔ سریال رفع توقیف شده تلویزیون از زبان کارگردان | کمال تبریزی: سرزمین کهن با انجام اصلاحات در 60 قسمت روی آنتن می‌رود |نشانی=https://www.filmnews.ir/تلویزیون/اطلاعات-تکمیلی-درباره-سریال-رفع-توقیف |تاریخ=۴ مهر ۱۴۰۲ |ناشر=فیلم نیوز |تاریخ بازبینی=12 ژانویه 2025}}</ref>
| website                  =
}}

'''''سرزمین مادری''''' با نام اولیه '''''سرزمین کهن''''' یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی [[کمال تبریزی]] است که از ۲۰ مهر ۱۴۰۲ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۳ از [[شبکه سه سیما]] پخش شده است. این مجموعه تلویزیونی به رخدادهای تاریخی، سیاسی و اجتماعی ایران از زمان [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم|جنگ جهانی دوم]] تا وقوع [[انقلاب ۱۳۵۷]] در بستر زندگی فردی به نام رهی اردکانی می‌پردازد.

''سرزمین مادری'' در طی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ ساخته شده است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =https://jamejamonline.ir/fa/news/1424135/زندگی-در-سرزمین-مادری |عنوان =زندگی در سرزمین مادری |ناشر =جام جم آنلاین |تاریخ =۶ مهر ۱۴۰۲ |بازبینی =۲۰ اکتبر ۲۰۲۳ |archive-date =۷ اکتبر ۲۰۲۳ |archive-url =https://web.archive.org/web/20231007112445/https://jamejamonline.ir/fa/news/1424135/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C |dead-url =no}}</ref> پخش این مجموعهٔ تلویزیونی ابتدا در ۳ بهمن ۱۳۹۲ آغاز شد و تا ۲۴ بهمن همان سال نیز ادامه داشت اما پس از مدتی به دلیل حواشی پیش‌آمده متوقف و پس از گذشت نزدیک به ده سال در ۲۰ مهر ۱۴۰۲ دوباره از سر گرفته شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5910061/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D9%87 سریال سرزمین مادری بالاخره به تلویزیون رسید/پخش از شبکه سه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231018003500/https://www.mehrnews.com/amp/5910061/ |date=۱۸ اکتبر ۲۰۲۳}} خبرگزاری مهر ۲۰ مهر ۱۴۰۲</ref>

== داستان ==
این مجموعه به بررسی تاریخ سیاسی-اجتماعی ایران از سال ۱۳۲۰ تا پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] در بستر زندگی فردی به نام رهی می‌پردازد و در قالب سه فصل برای پخش آماده شده است. در فصل اول سریال، کودکی رهی که شخصیت اصلی سریال است به تصویر کشیده می‌شود که نقش او را [[علی شادمان]] بازی می‌کند. رهی پس از بمباران دهکده محل سکونت‌شان توسط [[نیروهای متفقین]]، از زیر آوار بیرون کشیده می‌شود. پس از چند روز مراقبت توسط مادرش راهی تهران می‌شود. سال‌ها بعد او در یک خانواده توده‌ای بزرگ می‌شود، اما بر اثر ماجراهایی او به یک خانواده درباری سپرده می‌شود. در این خانواده است که او رفته رفته به هویت خود پی می‌برد. همین باعث می‌شود به یک خانواده دیگر که مذهبی هستند سپرده شود. اما این پایان ماجراهای او و اطرافیانش نیست.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تلویزیون توانایی رقابت با خودش را هم ندارد/ شهاب حسینی و جواد عزتی و هنگامه قاضیانی را به شبکه نمایش خانگی فرستادند|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1818296/تلویزیون-توانایی-رقابت-با-خودش-را-هم-ندارد-شهاب-حسینی-و-جواد|وبگاه=[[خبرآنلاین]]|تاریخ=2023-09-27|بازبینی=2023-10-07|کد زبان=fa|archive-date=۶ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006022209/https://www.khabaronline.ir/news/1818296/%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=آغاز پخش اختصاصی سریال «سرزمین مادری» از تلوبیون|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/14020705000623/آغاز-پخش-اختصاصی-سریال-سرزمین-مادری-از-تلوبیون|وبگاه=[[خبرگزاری فارس]]|تاریخ=2023-09-27|بازبینی=2023-10-07|archive-date=۴ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004193920/https://www.farsnews.ir/news/14020705000623/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%86|dead-url=no}}</ref>در فصل دوم دوران جوانی نقش شخصیت اصلی را [[شهاب حسینی]] بازی می‌کند. این فصل از سال ۱۳۳۸ تا۱۳۴۴ را شامل می‌شود که حوادث این دوران از قبیل انقلاب سفید، حادثه فیضیه قم و [[قیام ۱۵ خرداد]] ۱۳۴۲ را نشان می‌دهد. در فصل سوم دوران میانسالی رهی که به سال‌های انقلاب سال۱۳۵۷ می‌رسد که نقش آن را [[آرش مجیدی]] بازی می‌کند. این فصل از سال‌های ۱۳۵۴، ۳۰ فروردین تا ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ را نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=جزئیاتی تازه دربارهٔ سریال «سرزمین مادری»|نشانی=https://fararu.com/fa/news/762553/جزئیاتی-تازه-درباره-سریال-سرزمین-مادری|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۵/۲۰–۱۳:۲۵|بازبینی=2025-01-31|کد زبان=fa|نام=Fararu {{!}} فرارو {{!}} اخبار روز ایران و|نام خانوادگی=جهان}}</ref>

== بازیگران ==
{| class="wikitable style="text-align: center;"
|-style=background:#00ffff
|'''بازیگر'''
|'''نقش'''
|'''توضیحات'''
|'''فصل'''
|-
|[[علی شادمان]]
|rowspan = 3|رهی اردکانی (بهادری)
|(کودکی رهی) پسر حمیدرضا و زهره
|۱
|-
||[[شهاب حسینی]]
|جوانی
|۲
|-
|[[آرش مجیدی]]
|میانسالی
|۳
|-
|[[امیرحسین آرمان]]
|حمیدرضا بهادری (ملا رضا)
|پدر واقعی رهی، همسر زهره، پسر اقدس الملوک، برادر محمودرضا و عبدالرضا
|۱
|-
|[[مریم شیرازی]]
|زهره تفرشی
|مادر واقعی رهی، همسر حمیدرضا، دختر اوس حسین
|۱
|-
|[[حسین محجوب]]
| حسین تفرشی (اوس حسین)
|پدر زهره، همسر منیر، پدربزرگ رهی
|۱٬۲٬۳
|-
|[[فرشته صدرعرفایی]]
|ننه منیر
|مادر زهره، همسر اوس حسین، مادربزرگ رهی
|۱٬۲
|-
|[[بیتا فرهی]]
|اقدس‌الملوک بهادری
|مادربزرگ پدری رهی
|۱
|-
|[[فرهاد قائمیان]]
|rowspan = 2|سرهنگ عبدالرضا بهادری
|عموی رهی
|۱٬۲
|-
|[[سعید راد]]
|پیری
|۳
|-
|[[هنگامه قاضیانی]]
|rowspan = 2|جمیله
|زن عبدالرضا بهادری
|۱
|-
|[[پریوش نظریه]]
|پیری
|۲٬۳
|-
|پریا مردانیان
|rowspan = 2|شاپرک بهادری
|دختر عبدالرضا بهادری
|۱
|-
|[[نیکی کریمی]]
|جوانی
|۲٬۳
|-
|[[امیر آقایی]]
|جواد اردکانی
|پدرخوانده رهی همسر راضیه
|۱
|-
|[[الهام حمیدی]]
|rowspan = 2|راضیه
|مادرخوانده رهی، همسر جواد اردکانی (جوانی)
|۱
|-
|[[گلچهره سجادیه]]
|پیری
|۳
|-
|[[محسن تنابنده]]
|rowspan = 2|مرتضی
|شوهر طاهره
|۱٬۲
|-
||[[مهران رجبی]]
|پیری
|۳
|-
|[[آشا محرابی]]
|طاهره تفرشی
| زن مرتضی، دختر اوس حسین
|۱٬۲٬۳
|-
|[[ترلان پروانه]]
| rowspan="2" |زیور تفرشی
| rowspan="4" |دختر اوس حسین
|۱
|-
|[[لیلا زارع]]
|۲٬۳
|-
|[[مهسا هاشمی]]
| rowspan="2" |نجمه تفرشی
|۱
|-
|شیوا بلوچی
|۲
|-
|[[صالح میرزاآقایی]]
|سروان افشین ایادی
|شوهر شاپرک
|۲٬۳
|-
|سالار سعیدی‌آشتیانی
|rowspan = 2|بهمن بهادری
|پسر عبدالرضا بهادری
|۱
|-
|[[شهرام قائدی]]
|جوانی
|۲٬۳
|-
|پوریا پوربهرامی
|امیر بهادری
|پسر عبدالرضا بهادری
|۱
|-
|[[پژمان بازغی]]
|rowspan = 2|محمودرضا بهادری
|عموی رهی، پدر نرگس، همسر سوسن
|۱٬۲
|-
|[[سید مهرداد ضیایی]]
|پیری
|۳
|-
|[[میترا حجار]]
|سوسن دباغیان
|همسر اول محمودرضا بهادری، مادر نرگس، خواهر حاج مصطفی
|۱
|-
|نیکی نصیریان
|rowspan = 2|نرگس بهادری
|دختر محمودرضا بهادری
|۱
|-
|[[خاطره حاتمی]]
|جوانی
|۲٬۳
|-
|[[باران زمانی]]
|عهدیه ایادی
|خواهر افشین ایادی، همسر دوم محمودرضا بهادری
|۲
|-
|[[پرویز پورحسینی]]
|دکتر حکیم السلطنه
|همسایه رهی
|۱
|-
|محمد زارعی
|یحیی
|همکلاسی رهی
|۱
|-
|[[جعفر دهقان]]
|[[رضاشاه]] (قسمت اول){{سخ}}ناصر آقابالا (ناصر قصاب)
|قصاب خانواده بهادری
|۱٬۲
|-
|[[ثریا قاسمی]]
|بی‌بی صفیه
|دایه جواد اردکانی
|۱
|-
|[[علیرضا جلیلی]]
|جوانی در کتابخانه
|
|۳
|-
|[[حسن پورشیرازی]]
|مصطفی دباغیان
|برادر سوسن
|۱٬۲٬۳
|-
|علی عبدی‌نژاد
|کریم
|پسر ناصر قصاب
|۱
|-
|[[حسین سلیمانی]]
|موسی
|روزنامه فروش، دوست رهی
|۱
|-
|[[علیرضا خمسه]]
|موسیو
|نقاش، استاد رهی
|۱
|-
|احمد حامد
|کامرانی
|هم حزبی جواد اردکانی
|۱
|-
|[[محمدرضا مالکی]]
|موسوی
|همکار جواد اردکانی
|۱
|-
|سهیل تاکی
|یوسف وثوق
|کارمند روزنامه، دوست رهی
|۱
|-
|[[مهدی صباغی]]
|مش باقر
| rowspan="2" |سرایدار خانه خانواده بهادری
|۱
|-
|[[ساقی زینتی]]
|کوکب
|۱
|-
|درشن آنندسینک
|سلمان
| rowspan="2" |کارگر هندوستانی خانه بهادری‌ها
|۱٬۲
|-
|ریچی شاهپوری
|لنا
|۱
|-
|[[بیژن افشار]]
|طاهری
|کارمند روزنامه
|۱
|-
|عیسی یوسفی‌پور
|قنبری (مسئول کلانتری)، روحانی
|مأمور کلانتری (فصل ۱)، روحانی (فصل ۲)
|۱٬۲
|-
|آفاق میرقاسمی
|اشرف پهلوی
|خواهر دوقلوی محمدرضا شاه
|۱
|-
|[[رضا بنفشه‌خواه]]
|اوستا صفدر
| rowspan="3" |دوست اوس حسین
|۱٬۲
|-
|[[عزت‌الله رمضانی‌فر]]
|اوستا غلام
|۱٬۲
|-
|[[حسین محب‌اهری]]
| اوستا قادر
|۱٬۲
|-
|رضا مولایی
|علیرضا
|دوست یوسف
|۱٬۲
|-
|مرتضی کاظمی
|پرتوی
|وکیل بهادری‌ها
|۱
|-
|[[نادر فلاح]]
|هاشم
|صاحبخانه یوسف وثوق
|۱
|-
|محمد محسنی
|[[نواب صفوی]]
|[[سید مجتبی نواب صفوی|نواب صفوی]]
|۱
|-
|معصومه عبداللهی
|بی‌بی معصومه
|
|۱
|-
|[[اکبر رحمتی]]
|عم اوغلی
|مغازه دار
|۱
|-
|[[سیامک احصایی]]
|
|وکیل پرونده رهی
|۱
|-
|[[محمدرضا فروتن]]
|rowspan = 2|سید حشمت عبایی
|دوست رهی، روحانی، پسرعموی قاسم
|۲
|-
|[[کوروش سلیمانی]]
|میانسالی
|۳
|-
|[[جواد عزتی]]
|قاسم عبایی
|دوست رهی
|۲
|-
|[[مهرداد ضیایی]]
|اکبر تفرشی
| rowspan="2" |پسر اوس حسین
|۲٬۳
|-
| rowspan="2" |[[سهند جاهدی]]
|علی تفرشی (پسر کوچک اوس حسین تفرشی)
|۲
|-
|جمال
|پسر طاهره و مرتضی. برادر کمال
|۳
|-
|رامین سیاردشتی
|باقر
|شوهر زیور
|۲٬۳
|-
|[[بهرام ابراهیمی]]
|محسن بزازان
|پدر وحیده، صاحب کار رهی
|۲
|-
|مریم مقبلی
|
|مادر وحیده
|۲
|-
|[[شبنم قلی‌خانی]]
|وحیده بزازان
|زن رهی
|۲
|-
|کامران دهقان
|احمدعلی بزازان
| rowspan="3" |برادر وحیده
|۲
|-
|بهادر ابراهیمی
|احمدرضا بزازان
|۲
|-
|محمدمتین حیدری‌نیا
|احمدجواد بزازان
|۲
|-
|[[سعید نیک‌پور]]
|سرهنگ ابراهیم ازنا
|فرمانده لجستیک
|۲
|-
| rowspan="2" |[[مهدی صباغی (بازیگر، زاده ۱۳۵۶)|مهدی صباغی]]
| rowspan="2" |رجبعلی
|سرباز وظیفه پاسگاه مرزی
|۲
|-
|رئیس پاسگاه مرزی
|۳
|-
|[[پدرام شریفی]]
| علی‌اصغر قم‌آبادی
| rowspan="2" |روحانی
|۲
|-
|[[مهدی فقیه]]
|آقا قم آبادی
|۲
|-
|رسول نقوی
|جواد
| rowspan="3" |دوست رهی
|۲
|-
|روح‌الله حقگوی‌لسان
| rowspan="2" |عباس
|۲
|-
|[[بابک حمیدیان]]
|۳
|-
|بهرام کمیجانی
|کربلایی
|دوست رهی و حاج محسن، کاسب
|۲
|-
|سیدمحسن نبوی
|
|بازپرس ساواک
|۲
|-
|امیر وطن‌زاد
|
|گروهبان ارتش
|۲
|-
|[[سیامک ادیب]]
|یعقوب
|همبند رهی در زندان
|۲
|-
|شبیر پرستار
|حمید عسگر
|زندانبان
|۲
|-
|[[آتش تقی‌پور]]
|مامور ارتش و وکیل بازداشتی‌ها در دادگاه نظامی
|وکیل مصطفی دباغیان
|۲
|-
|[[حسین مهری]]
|کمال
|پسر طاهره
|۳
|-
|دانیال نوروش
|مهدی
|پسر زیور
|۳
|-
|سالار سعیدی‌آشتیانی
|ضیا
|پسر شاپرک
|۳
|-
|ستایش دهقان
|سارا
|دختر شاپرک
|۳
|-
|ستایش مرادی
|زهرا
|دختر زیور
|۳
|-
|مجید سعیدی
|جمشید هزار
|ساواکی
|۳
|-
|حمیده مقدسی
|
|سردسته مسلحین توده‌ای
|۳
|-
|[[عطیه غبیشاوی]]
|
|مادر عباس
|۳
|-
|[[لیلا برخورداری]]
|فلور
|همسر دوم بهمن بهادری
|۳
|-
|[[حسین سحرخیز]]
|سرلشکر پوریان
|رئیس ضداطلاعات ارتش
|۳
|-
|[[فرزین محدث]]
|فرامرز گیلانی
|نویسنده ای که کتابش به فروش نمی‌رود و مدام در دفتر انتشارات گریه می‌کند
|۳
|-
|[[سیاوش چراغی‌پور]]
|مامور ساواک
|ساواکی
|۳
|-
|[[فرشید زارعی‌فرد]]
|ارتشبد گلشنی
|
|۳
|-
|[[حسین عابدینی]]
|
|سرجوخه پاسگاه مرزی
|۳
|-
|[[یدالله شادمانی]]
|تهرانی
|کتاب فروش مقابل دکان رهی
|۳
|-
|فرهاد شریفی
|
|
|۳
|-
|محمود بیاتی
|
|زندانبان
|۲
|}

== حواشی ==
=== اعتراضات به سریال ===
در بخشی از دیالوگ این سریال چهره [[فرقه دموکرات آذربایجان]] ([[امیر آقایی]]) خطاب به خانواده بختیاری می‌گوید: "به چه چیز خودتان افتخار می‌کنید؟ به کدام اصل و نسب؟ به سر پا گرفتن سگ‌های انگلیسی و کاسه‌لیسی کنسول انگلیس؟ می‌خواهید فردا سر کلاس برای بچه‌ها قصه اینکه بختیاری‌ها چطور بختیاری (اشاره به واژه بختیاری) شدند را بگویم؟" همچنین تصویر [[علیقلی‌خان سردار اسعد|سردار اسعد بختیاری]] نیز برای تأکید بختیاری بودن، نمایش داده شد. با توجه به کنایه‌هایی که از قبل در جامعه دربارهٔ حضور [[مردم انگلیس|انگلیسی‌ها]] در مناطق بختیاری‌نشین و رابطه دوستانه خان‌ها با آنان بوده است بسیاری منظور این [[دیالوگ]] اینگونه را برداشت کردند.
از اعتراضاتی که در پی پخش سه قسمت نخست سریال سرزمین کهن انجام شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* اعتراضات بختیاری‌ها در شهرهای [[اهواز]]،<ref>http://ahvaznovin.ir/Pages/News{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}} (پایگاه اطلاع‌رسانی اهواز نوین)</ref> [[الیگودرز]]، [[شهرستان فریدن|فریدن]]،<ref>http://kayhan.ir/fa/news/5473 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222173903/http://kayhan.ir/fa/news/5473 |date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴}} (روزنامه کیهان)</ref> [[اصفهان]]، [[ایذه]]، [[مسجدسلیمان]]، [[فارسان]]، [[لردگان]]،<ref>http://salamlordegan.com/index.php/city-lordegan/5766-2014-02-11-10-13-08.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140818170509/http://salamlordegan.com/index.php/city-lordegan/5766-2014-02-11-10-13-08.html |date=۱۸ اوت ۲۰۱۴}} پایگاه خبری سلام لردگان</ref> [[لالی]] و …
* اعتراض جمع کثیری از نمایندگان بختیاری [[مجلس شورای اسلامی]]<ref>http://www.icana.ir/Fa/News/248209 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214193111/http://icana.ir/Fa/News/248209 |date=۱۴ فوریه ۲۰۱۴}} (خبرگزاری مجلس شواری اسلامی، خانه ملت)</ref>
* اعتراض برخی از ائمه جمعه از جمله امینی امام جمعه [[مسجدسلیمان]]<ref>http://www.khouznews.ir/fa/news{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}} (خوز نیوز)</ref> و حیدری امام جمعه اهواز<ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش امام جمعه اهواز به سریال سرزمین کهن|نشانی=http://www.rajanews.com/Detail.asp?id=181721|ناشر=رجا نیوز|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۷ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140317224316/http://www.rajanews.com/detail.asp?id=181721|dead-url=no}}</ref>
* اعتراض [[محسن رضایی]] دبیر [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] به رئیس صدا و سیما.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تذکر محسن رضایی به رئیس صداوسیما در خصوص سریال سرزمین کهن|نشانی=https://khoorna.com/35560/تذکر-محسن-رضایی-به-رییس-صدا-و-سیما-در-خص|وبگاه=خوزنا|تاریخ=۲۳ بهمن ۱۳۹۲|کد زبان=fa}}</ref>
* [[اسماعیل جلیلی]] نماینده [[مسجدسلیمان]] در مجلس، در پی پخش «سرزمین کهن»، اقدام صدا و سیما در تحریف [[تاریخ بختیاری]] را غیرحرفه‌ای، اختلاف افکنانه و دشمن شاد کن دانست و خواستار توقف این سریال تا زمان اصلاح آن شد.
* [[محمدتقی توکلی (سیاستمدار)|محمدتقی توکلی]] نماینده [[الیگودرز]] نیز در صحن علنی مجلس، به تقبیح این سریال پرداخت.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =http://dana.ir/News/62389.html |عنوان =حاضرم به لباس بختیاری در مجلس حاضرشوم |ناشر = |تاریخ =۲۷ بهمن ۱۳۹۲ |تاریخ بازدید =۱۶ فوریه ۲۰۱۴ |archive-date =۲۲ فوریه ۲۰۱۴ |archive-url =https://web.archive.org/web/20140222210734/http://dana.ir/News/62389.html |dead-url =no}}</ref>
[[محسن رضایی]] در گفتگوی زنده شبکه دو در واکنش به پخش سریال به تمجید از [[علیقلی‌خان سردار اسعد|سردار اسعد بختیاری]] و شیر علی‌مردان بختیاری ([[علیمردان خان (معاصر)]]) پرداخت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=روزی را می‌بینم که آمریکایی‌ها حرف‌هایشان را با ما یکی می‌کنند|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/378456/روزی-را-می-بینم-که-آمریکایی-هاحرف‌هایشان-رابا-مایکی‌می‌کنند|ناشر=تابتاک|تاریخ=۲۵ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۹ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119083832/https://www.tabnak.ir/fa/news/378456/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%E2%80%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%85-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7-%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF|dead-url=no}}</ref> گرچه اعتراضات مردمی در رسانه‌های داخلی، با سانسور گسترده، مواجه شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دلیل خودسانسوری رسانه‌ها در اعتراضات بختیاری‌ها چه بود؟|نشانی=http://ayandeonline.com/?a=content.id&id=9184|ناشر=آینده آنلاین|تاریخ بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224022447/http://ayandeonline.com/?a=content.id&id=9184|archivedate=۲۴ فوریه ۲۰۱۴|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=برای صداوسیما اعتراض نگهبانان مدارس یونان مهم‌تر از اعتراض بختیاری‌ها است|نشانی=http://salameno.ir/fa/news/10963/برای-صداوسیما-اعتراض-نگهبانان-مدارس-یونان-مهمتر-از-اعتراض-بختیاری-ها-است|ناشر=سلام نو|تاریخ بازبینی=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302215331/http://salameno.ir/fa/news/10963/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|dead-url=no}}</ref>
در پی انعکاس اعتراضات طوایف لر بختیاری به پخش سریال سرزمین کهن، سایت آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) که نقش اساسی در اطلاع‌رسانی در جنبه‌های گوناگون خبری به مردم بختیاری داشت نیز فیلتر شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سایت آژانس بختیاری (ایبنا نیوز) فیلترشد!|نشانی=http://www.sadranews.ir/index.php/تازه-هاي-خبر/15139-سايت-آژانس-بختياري-ايبنا-نيوز-فیلترشد.html|ناشر=صدرا نیوز|تاریخ بازبینی=۲۵ بهمن ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307050759/http://sadranews.ir/index.php/تازه-هاي-خبر/15139-سايت-آژانس-بختياري-ايبنا-نيوز-فیلترشد.html|archivedate=۷ مارس ۲۰۱۶|dead-url=yes}}</ref>

==== واکنش نمایندگان مجلس ====
۶۰ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با توجه به تذکر قبلی به رئیس صدا و سیما، و بی‌توجهی در حذف دیالوگ‌های مشکل دار، دستور توبیخ و برخورد جدی ضرغامی به مسئول مربوطِ را در جلسه معاونین صادر کردند.<ref>http://cjmis.ir/?p=5567 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222015401/http://cjmis.ir/?p=5567 |date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴}} (باشگاه روزنامه‌نگاران مسجد سلیمان)</ref>
مهم‌ترین نمایندگان منتقد به سریال «سرزمین کهن» عبارتند از:
* [[محمدتقی توکلی (سیاستمدار)|محمدتقی توکلی]] نماینده [[الیگودرز]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سریال‌های دردسرساز سیما|نشانی=http://khabaronline.ir/detail/338957/culture/television|ناشر=خبرآنلاین|تاریخ بازبینی=۲۸ بهمن ۱۳۹۲|archive-date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221195115/http://khabaronline.ir/detail/338957/culture/television|dead-url=no}}</ref> ([[لرستان]])<ref>{{یادکرد وب|عنوان=توکلی مطرح کرد:جزییات دیدار نمایندگان بختیاری مجلس با ضرغامی|نشانی=http://www.icana.ir/Fa/News/248825|ناشر=خانه ملت|بازبینی=۱۷ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221204653/http://www.icana.ir/Fa/News/248825|dead-url=yes}}</ref>
* [[سیدشکرخدا موسوی]] نماینده [[اهواز]]<ref name="قطره">(قطره)</ref> (خوزستان).
* [[اسماعیل جلیلی]] نماینده شهرستان‌های [[مسجدسلیمان]]، [[لالی]]، [[اندیکا]] و [[هفتکل]]<ref>http://andikanews.ir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180926160304/http://www.andikanews.ir/ |date=۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸}} (اندیکا نیوز)</ref><ref>http://www.titreakhbar.com/view/26369169 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221151522/http://www.titreakhbar.com/view/26369169 |date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴}} (پایگاه خبری بانکداری الکترونیک)</ref><ref>http://anionline.ir/service-khuzestan/1244/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221210432/http://anionline.ir/service-khuzestan/1244/ |date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴}} (آنی نیوز)</ref> (خوزستان).
* [[مجید جلیل سرقلعه]] نماینده [[شهرستان لردگان]]<ref name="قطره"/><ref>http://raaknews.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209054604/http://raaknews.com/ |date=۹ فوریه ۲۰۱۴}} (پایگاه خبری تحلیلی راک نیوز)</ref> (چهارمحال و بختیاری).
* [[سیدمحمد سادات ابراهیمی]] نماینده مردم [[شوشتر]] در مجلس شورای اسلامی<ref>http://namehnews.ir/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211001343/http://namehnews.ir/ |date=۱۱ فوریه ۲۰۱۴}} (نامه نیوز)</ref><ref>http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13921120000567/ (خبرگزاری فارس)</ref><ref>http://tadbirkhabar.com/news/political/16754 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222154600/http://tadbirkhabar.com/news/political/16754 |date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴}} (تدبیر)</ref> (خوزستان).
* دکتر حمیدرضا عزیزی فارسانی نماینده شهرستان [[فارسان]]، [[اردل]] و [[کوهرنگ]]<ref>http://yasouj.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=81035663 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222030251/http://yasouj.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=81035663 |date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴}} (خبرگزاری جمهوری اسلامی)</ref> (چهارمحال و بختیاری).
* حاجی دلیگانی نماینده [[شاهین شهر]]<ref>http://www.iusnews.ir/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221231108/http://www.iusnews.ir/ |date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴}} (خبرگزاری دانشجویان ایران)</ref> (اصفهان).
* مجید منصوری نماینده [[لنجان]]<ref>http://www.irna.ir/fa/News/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622135108/http://www2.irna.ir/fa/news |date=۲۲ ژوئن ۲۰۱۳}} (خبرگزاری جمهوری اسلامی)</ref><ref>http://www.jonoubnews.ir/showpage.aspx?id=123580/ (جنوب نیوز)</ref> (اصفهان).
تذکرات کتبی آن‌ها به جهت اهانت به [[مردم بختیاری]] با سازنده سریال و نیز تذکرات به ریاست سازمان صدا و سیما، شورای نظارت بر صدا و سیما و نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در صحن علنی مجلس توسط [[ضرغام صادقی]] عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی قرائت گردید.

==== عذرخواهی صدا و سیما ====
سرانجام با ادامه اعتراضات در شهرهای [[الیگودرز]]،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تذکر رئیس صدا و سیما در مورد سریال تلویزیونی 'سرزمین کهن'|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/02/140214_l45_kamal_tabrizi_series_bakhtiari_protest.shtml|ناشر=بی‌بی‌سی|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۳ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140303134456/http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/02/140214_l45_kamal_tabrizi_series_bakhtiari_protest.shtml|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعتراض‌ها به «سرزمین کهن» به فرمانداری کشیده شد|نشانی=http://isna.ir/fa/news/92112617837/اعتراض-ها-به-سرزمین-کهن-به-فرمانداری-کشیده|ناشر=ایسنا|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301102835/http://isna.ir/fa/news/92112617837/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87|dead-url=no}}</ref> [[دورود]]،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعتراض بختیاری‌ها به پخش یک سریال از تلویزیون دولتی ایران|نشانی=http://www.radiofarda.com/content/o2_bakhtiari_protests/25264539.html|ناشر=رادیو فردا|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۴ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214235356/http://www.radiofarda.com/content/o2_bakhtiari_protests/25264539.html|dead-url=no}}</ref> [[ایذه]]،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعتراض به سریال 'سرزمین کهن' در ایذه|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/interactivity/2014/02/140215_userviideo_bakhtiari.shtml|ناشر=بی‌بی‌سی|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302042201/http://www.bbc.co.uk/persian/interactivity/2014/02/140215_userviideo_bakhtiari.shtml|dead-url=no}}</ref> [[اهواز]]،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعتراض مردم ایل بختیاری به بخش‌هایی از سریال «سرزمین کهن»|نشانی=http://www.mehrnews.com/detail/News/2236512|ناشر=خبرگزای مهر|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222094044/http://www.mehrnews.com/detail/News/2236512|dead-url=no}}</ref> [[لردگان]]، [[اصفهان]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعتراض بختیاری‌ها به صدا و سیما در اصفهان|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/interactivity/2014/02/140216_uservideo_bakhtiyari_protest.shtml|ناشر=بی‌بی‌سی|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۵ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305022320/http://www.bbc.co.uk/persian/interactivity/2014/02/140216_uservideo_bakhtiyari_protest.shtml|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=تجمع بختیاری‌ها مقابل صدا و سیمای اصفهان|نشانی=http://www.baharnews.ir/vdce7x8x.jh8wfi9bbj.txt|ناشر=بهار نیوز|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302090559/http://www.baharnews.ir/vdce7x8x.jh8wfi9bbj.txt|dead-url=no}}</ref> در تاریخ ۲۶ بهمن ۹۲ [[سید عزت‌الله ضرغامی|عزت‌الله ضرغامی]] در نامه‌ای رسمی به معاون سیما تذکر و از لرهای بختیاری دلجویی نمود و از رنجش ایجاد شده به خدا پناه برد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مردم سرزمین کهن را تعطیل کردند یا صدا و سیما؟|نشانی=http://webzine.mehrnews.com/FullStory/News/?NewsId=11999|ناشر=خبرگزاری مهر|تاریخ بازبینی=۲۷ بهمن ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224120123/http://webzine.mehrnews.com/FullStory/News/?NewsId=11999|archivedate=۲۴ فوریه ۲۰۱۴|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=رئیس صدا و سیما به معاونش بابت سرزمین کهن تذکر داد|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/378995/رئیس-صدا-و-سیما-به-معاونش-بابت-سرزمین-کهن-تذکر-داد|ناشر=تابناک|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۹ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119083755/https://www.tabnak.ir/fa/news/378995/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AF|dead-url=no}}</ref>
در متن تذکر ضرغامی آمده است: «توجه به این نگرانی امری ضروری است. باید اطلاع‌رسانی تصویری ([[پیش‌پرده|تیزر]]) در مورد شخصیت قهرمان سریال که یک بختیاری اصیل است در دستور کار شبکه قرار گیرد.» این در حالیست که پیش از این ضرغامی و عوامل فیلم از جمله کمال تبریزی کارگردان مدعی شده بودند، استفاده از نام خانوادگی بختیاری را تنها یک اتفاق تصادفیست که ربطی به قوم بختیاری ندارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پاسخ کمال تبریزی به انتقادات دربارهٔ «سرزمین کهن»|نشانی=http://alef.ir/vdcgnn9xnak9qq4.rpra.html?215155&utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+AlefDotir+(Alef+dot+ir)|ناشر=الف|تاریخ=۲۰ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۵ نوامبر ۲۰۲۰|archive-date=۴ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004193921/https://www.alef.ir/vdcgnn9xnak9qq4.rpra.html?215155&utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+AlefDotir+(Alef+dot+ir)|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پاسخ کمال تبریزی به انتقادات مطرح‌شده دربارهٔ سریال «سرزمین کهن»|نشانی=http://isna.ir/fa/news/92112014742/پاسخ-کمال-تبریزی-به-انتقادات-مطرح-شده-درباره|ناشر=ایسنا|تاریخ=۲۰ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301211747/http://isna.ir/fa/news/92112014742/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87|dead-url=no}}</ref> اما هرگز توضیح نداد چرا هنگامی که چهره توده‌ای سریال به بختیاری‌ها توهین می‌کرد قاب عکس سردار اسعد بختیاری نشان داده می‌شد. ''محمودرضا تخشید'' مدیر گروه فیلم و سریال [[شبکه سه]]، ''محمد مسعود'' تهیه‌کننده سریال، ''کمال تبریزی'' کارگردان سریال<ref>{{یادکرد وب|عنوان=توضیحات تهیه‌کننده و کارگردان سریال سرزمین کهن به معاون سیما|نشانی=http://www.pririb.ir/Persian/ModulesPage.aspx?modulename=news2&action=viewtext&news=27817|ناشر=وبگاه صدا و سیما|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222150811/http://www.pririb.ir/Persian/ModulesPage.aspx?modulename=news2&action=viewtext&news=27817|dead-url=no}}</ref> و ''عباس سلیمی نمین'' مشاور تاریخی پروژه در نامه‌ای رسمی خطاب به دارابی معاون سیما از مردم بختیاری عذرخواهی کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عذرخواهی کمال تبریزی از بختیاری‌ها|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/379004/عذرخواهی-کمال-تبریزی-از-بختیاری‌ها|ناشر=تابناک|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۴ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304011638/http://www.tabnak.ir/fa/news/379004/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7|dead-url=no}}</ref>
همچنین [[عبدالرضا رحمانی فضلی]] [[وزیر کشور (ایران)|وزیر کشور]] ضمن تأیید اعتراضات مردمی در شهرهای مختلف ایران<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر کشور: اعتراضات بختیاری‌ها به «سرزمین کهن» آرام بود|نشانی=http://www.radiofarda.com/content/o2_bakhtiari_movie/25265337.html|ناشر=رادیو فردا|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301220837/http://www.radiofarda.com/content/o2_bakhtiari_movie/25265337.html|dead-url=no}}</ref> تأکید کرد سریال مورد بررسی و بازبینی قرار می‌گیرد و در صورت نیاز به توقفِ یک یا دو هفته‌ای، این کار باید انجام شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سریال سرزمین کهن مورد بررسی و بازبینی قرار می‌گیرد/ باید رنجش خاطر از قوم بختیاری زدوده شود|نشانی=http://www.irna.ir/fa/News/81045400/دولت/سریال_سرزمین_کهن_مورد_بررسی_و_بازبینی_قرار_می_گیرد__باید_رنجش_خاطر_از_قوم_بختیاری_زدوده_شود|ناشر=ایرنا|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۷ فوریه ۲۰۱۶|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207143059/http://www.irna.ir/fa/News/81045400/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84_%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86_%DA%A9%D9%87%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D9%88_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D9%85%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AF__%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D9%86%D8%AC%D8%B4_%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D9%82%D9%88%D9%85_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87_%D8%B4%D9%88%D8%AF|dead-url=no}}</ref>
صدا و سیما پخش این سریال را متوقف و ادامه پخش آن را منوط به انجام تحقیقات و تحقق دستورهاِ پیشینِ ''[[سید عزت‌الله ضرغامی|عزت‌الله ضرغامی]]'' اعلام کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پخش سریال «سرزمین کهن» متوقف شد|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/379042/پخش-سریال-سرزمین-کهن-متوقف-شد|ناشر=تابناک|بازبینی=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140216054557/http://www.tabnak.ir/fa/news/379042/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی = http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/02/140216_l45_old_land_series_suspension.shtml |عنوان = پخش سریال 'سرزمین کهن' از تلویزیون ایران متوقف شد |ناشر = بی‌بی‌سی فارسی |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۶ فوریه ۲۰۱۴ |archive-date = ۲ مارس ۲۰۱۴ |archive-url = https://web.archive.org/web/20140302112517/http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/02/140216_l45_old_land_series_suspension.shtml |dead-url = no}}</ref>
[[محمدحسین صفارهرندی]] وزیر ارشادِ [[احمدی‌نژاد]] مدعی شد در این سریال توهین به قومیتهای ایرانی وجود ندارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دفاع صفار هرندی از سرزمین کهن|نشانی=http://fararu.com/fa/news/180373|ناشر=فرارو|تاریخ=۲۷ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۷ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222170119/http://fararu.com/fa/news/180373|dead-url=no}}</ref>
در جلسه‌ای با حضور نمایندگان مجلس از جمله [[مجید جلیل سرقلعه]]، [[محمدتقی توکلی (سیاستمدار)|محمدتقی توکلی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دغدغه‌های نمایندگان قوم بختیاری در مجلس در دیدار با ضرغامی مطرح شد|نشانی=http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem/archive/2014/february/18/article/-8e5ff1cb07.html|ناشر=روزآنلاین|تاریخ بازبینی=۲۹ بهمن ۱۳۹۲|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223214212/http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem/archive/2014/february/18/article/-8e5ff1cb07.html|archivedate=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|dead-url=yes}}</ref> ،[[عباس پاپی‌زاده]] و [[اسماعیل جلیلی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ضرغامی ایرادات سرزمین کهن را پذیرفت|نشانی=http://fararu.com/fa/news/180400/ضرغامی-ایرادات-سرزمین-کهن-را-پذیرفت|ناشر=فرارو|بازبینی=۱۷ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226173513/http://fararu.com/fa/news/180400/%D8%B6%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA|dead-url=no}}</ref> عزت‌الله ضرغامی ضمن عذر خواهی<ref>{{یادکرد وب|عنوان=توقف سریال سرزمین کهن تا اطلاع ثانوی/ نشست نمایندگان قوم بختیاری با ضرغامی|نشانی=http://khabaronline.ir/(X(1)S(n3khktezwanenbakhh0svnij))/detail/338964/culture/television|ناشر=خبر آنلاین|تاریخ=۲۸ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۷ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۲ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222005004/http://khabaronline.ir/(X(1)S(n3khktezwanenbakhh0svnij))/detail/338964/culture/television|dead-url=no}}</ref> بر توقف پخش سریال تأکید کرد. '''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=توکلی مطرح کرد:جزییات دیدار نمایندگان بختیاری مجلس با ضرغامی|نشانی=http://www.icana.ir/Fa/News/248825|ناشر=خبرگزاری مجلس|بازبینی=۱۷ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221204653/http://www.icana.ir/Fa/News/248825|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=دیدار نمایندگان بختیاری مجلس با رئیس رسانه ملی/ ضرغامی ایرادات سرزمین کهن را پذیرفت|نشانی=http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13921128000052|ناشر=فارس|تاریخ بازبینی=۲۸ بهمن ۱۳۹۲}}</ref>
[[امیر آقایی]] بازیگر در نامه‌ای ضمن عدم عذر خواهی، به بختیاری‌ها برای اینکه برایش شاخه گلی نفرستادند انتقاد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پاسخ به نامه امیر آقایی دربارهٔ سریال «سرزمین کهن»|نشانی=http://fararu.com/fa/news/180517/پاسخ-به-نامه-امیر-آقایی-درباره-سریال-سرزمین-کهن|ناشر=فرارو|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221115912/http://fararu.com/fa/news/180517/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86|dead-url=no}}</ref>
رمضانعلی موسوی قائم مقام صدا و سیما برخلاف ادعای سازندگان اهانت به قوم بختیاری را رسماً پذیرفت و ضمن عذرخواهی بر غافل ماندن این سازمان از تاریخ بختیاری تأکید کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تصمیم مدیر شبکه 3 برای "سرزمین کهن"|نشانی=http://www.shafaf.ir/fa/news/239530/تصمیم-مدیر-شبکه-3-برای-سرزمین-کهن|ناشر=شفاف نیوز|تاریخ=۳۰ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301155645/http://www.shafaf.ir/fa/news/239530/%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86|dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=مدیر شبکه سه: «سرزمین کهن» فعلاً متوقف است|نشانی=http://www.isna.ir/fa/news/92113020986/مدیر-شبکه-سه-سرزمین-کهن-فعلاً-متوقف-است|ناشر=ایسنا|تاریخ بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=نشست مشترک مسئولان صدا و سیما با جمعی از فعالان فرهنگی بختیاری در استان خوزستان|نشانی=http://cjmis.ir/?p=5778|ناشر=باشگاه روزنامه‌نگاران مسجد سلیمان|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223194215/http://cjmis.ir/?p=5778|dead-url=no}}</ref>
عزت اله ضرغامی بدون همراه و تشریفات<ref>{{یادکرد وب|عنوان=گزارش سایت خبری باشگاه روزنامه‌نگاران مسجدسلیمان از حضور غیرمنتظره ضرغامی در مسجدسلیمان|نشانی=http://cjmis.ir/?p=5879|ناشر=باشگاه روزنامه‌نگاران مسجد سلیمان|تاریخ بازبینی=اسفند ۳, ۱۳۹۲|archive-date=۲۶ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226102233/http://cjmis.ir/?p=5879|dead-url=no}}</ref> سرزده به مسجد سلیمان رفته<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حضور غیرمنتظره ضرغامی در شهرستان مسجدسلیمان|نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/381411/حضور-غیرمنتظره-ضرغامی-در-شهرستان-مسجدسلیمان|ناشر=تابناک|تاریخ بازبینی=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۹ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119084346/https://www.tabnak.ir/fa/news/381411/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86|dead-url=no}}</ref> و در مسجد جامع این شهر از بختیاری‌ها عذر خواهی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ضرغامی: اشتباه همکارانم در سریال اخیر را نبخشیدم|نشانی=http://khabaronline.ir/(X(1)S(daimlyoa5a432sdl4j3zll2r))/detail/340291/culture/media|ناشر=خبر انلاین|بازبینی=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۸ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228133505/http://khabaronline.ir/(X(1)S(daimlyoa5a432sdl4j3zll2r))/detail/340291/culture/media|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=حضور سرزده ضرغامی در مسجد سلیمان|نشانی=http://isna.ir/fa/news/92120402355/حضور-سرزده-ضرغامی-در-مسجد-سلیمان|ناشر=ایسنا|تاریخ=۴ اسفند ۱۳۹۲|بازبینی=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۵ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305181506/http://isna.ir/fa/news/92120402355/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86|dead-url=no}}</ref>
استاندار چهارمحال و بختیاری خواستار محاکمه مشاوران این سریال شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=استاندارچهارمحال وبختیاری: مشاوران تاریخی مجموعه سرزمین کهن، باید محاکمه شوند|نشانی=http://khabaronline.ir/(X(1)S(daimlyoa5a432sdl4j3zll2r))/detail/339901/culture/television|ناشر=خبر آنلاین|بازبینی=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۸ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228132319/http://khabaronline.ir/(X(1)S(daimlyoa5a432sdl4j3zll2r))/detail/339901/culture/television|dead-url=no}}</ref>
ُسرانجام در نیمه اسفند ۱۳۹۲، محمودرضا تخشید مدیر گروه سریال شبکه سه برکنار شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان= «سرزمین کهن» باز هم قربانی گرفت|نشانی=http://khordadnews.ir/news/45033|ناشر=خرداد نیوز|تاریخ بازبینی=۵ مارس ۲۰۱۴|archive-date=۶ مارس ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140306011102/http://khordadnews.ir/news/45033|dead-url=yes}}</ref>

==== طرح خواسته‌های مردم ====
در جلسه هم‌اندیشی قائم مقام رئیس سازمان صداوسیما، قائم مقام معاونت استان‌ها و مدیر شبکه سه<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آتشی که دامن «سرزمین کهن» را گرفت|نشانی=http://jahannews.com/vdchxmnxi23nkxd.tft2.html|ناشر=جهان نیوز|تاریخ بازبینی=۲ اسفند ۱۳۹۲|archive-date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221100410/http://jahannews.com/vdchxmnxi23nkxd.tft2.html|dead-url=no}}</ref> با مدیران چهارمحال و بختیاری و برخی اندیشمندان قوم بختیاری، قائم مقام رئیس سازمان صدا وسیما سید رمضانعلی موسوی از مردم بختیاری عذر خواهی کرد و عذرخواهی آقای ضرغامی را نیز اعلام کرد. ایشان افزود که اعتراضات بختیاری‌ها در واقع اعتراض مخاطبان به عملکرد صداوسیما که از خودشان است، بود تا این ارگان دیگر چنین اشتباهاتی را مرتکب نشود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=خواسته‌های قوم بختیاری از صدا و سیما|نشانی=http://www.baharnews.ir/vdcfvcdm.w6d0eagiiw.txt|ناشر=بهار|تاریخ=۳۰ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۴ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140224021304/http://www.baharnews.ir/vdcfvcdm.w6d0eagiiw.txt|dead-url=no}}</ref>
همچنین در نشست مشترک مسئولان صدا و سیما با جمعی از فعالان فرهنگی بختیاری در استان خوزستان،
* ماشاءالله براتی دکتر نورالله مرادی نوروزی دکتر عزت‌الله عبداللهی نوروزی مهندس ایوب نوروزی عسکری، محقق تاریخ و فرهنگ بختیاری پیشنهاد داد به مناسبت‌هایی مانند سال روز پیروزی مشروطیت خواهان در برابر استبداد صغیر، صداو سیما با دعوت از کارشناسان تاریخ و فرهنگ بختیاری به بررسی جایگاه و نقش بختیاری‌ها و سایر مجاهدان مشروطه طلب بپردازد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=نشست مشترک مسئولان صدا و سیما با جمعی از فعالان فرهنگی بختیاری در استان خوزستان|نشانی=http://cjmis.ir/?p=5778|ناشر=پایگاه روزنامه‌نگاران مسجد سلیمان|تاریخ=۳۰ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۹ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۲۳ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223194215/http://cjmis.ir/?p=5778|dead-url=no}}</ref>

=== اعتراض کمال تبریزی ===
[[کمال تبریزی]]، کارگردان سریال، در زمان پخش این مجموعه در صفحه مجازی خود به طرح برخی مشکلات سریال (از جمله سانسورها، موسیقی متن و صداگذاری و میکس) پرداخت و به عدم رفع این نواقص اعتراض کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان= کمال تبریزی از یک اشتباه موسیقایی در «سرزمین مادری» نوشت|نشانی= https://www.mehrnews.com/x33Qpt|وبگاه=خبرگزاری مهر}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= انتقاد دوباره کمال تبریزی به نحوه پخش سریالش|نشانی= https://www.isna.ir/xdQjmt|وبگاه=ایسنا}}</ref>

=== در رسانه‌های اجتماعی ===
در بهمن ۱۴۰۲ بخش‌هایی از سریال که حمله نظامیان به حوزه علمیه در سال‌های پیش از [[انقلاب ۱۳۵۷|انقلاب ۵۷]] را نمایش می‌داد در شبکه‌های اجتماعی به‌صورت گسترده دست‌به‌دست شد و مورد واکنش‌های عمدتاً استقبال‌آمیز قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=استقبال کاربران فضای مجازی از صحنه حمله نظامیان به آخوندها در سریال سرزمین مادری|نشانی=https://www.iranintl.com/202401288245|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2024-01-28|بازبینی=2024-01-28|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=سکانس کشتار روحانیون در سریال سرزمین مادری|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1218200|وبگاه=TABNAK|تاریخ=۷ بهمن ۱۴۰۲|بازبینی=2024-01-28|کد زبان=fa|نام=|نام خانوادگی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= «سرزمین مادری» و پرتاب روحانیون؛ وقتی از تحریف تاریخ استقبال می‌شود|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cyjk8pyjvm1o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-02-02|بازبینی=2024-02-02|کد زبان=fa}}</ref>

== تولید ==
کار فیلم‌برداری فصل یکم این مجموعه تلویزیونی از آذر ۱۳۸۷ در [[شهرک سینمایی غزالی]] آغاز شد و در خرداد ۱۳۸۹ مراحل فصل نخست این اثر به پایان رسید. این فصل سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ را شامل می‌شود و حوادث این دوران از قبیل موقعیت ایران در [[جنگ جهانی دوم]]، ملی شدن صنعت نفت و سایر حوادث را تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=این همه ستاره و این همه سکوت چرا «سرزمین مادری» بعد از ۱۰ سال دیده نشد|نشانی=https://hamshahrionline.ir/x8NWY|وبگاه=همشهری آنلاین|بازبینی=۱۷ نوامبر ۲۰۲۳|archive-date=۱۹ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119083809/https://www.hamshahrionline.ir/news/799384/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84|dead-url=no}}</ref> [[علی شادمان]] در مدت زمان بازی در این فصل، با تزریق آمپول ضد رشد، قد خود را ثابت و چهره کودکی خود را بدون تغییر نگه داشت.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1840480/توضیح-علی-شادمان-درباره-آمپول-های-هورمونی-که-مصرف-کرده-است |عنوان=نسخه آرشیو شده |بازبینی=۱۴ ژانویه ۲۰۲۴ |archive-date=۱۴ ژانویه ۲۰۲۴ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114070823/https://www.khabaronline.ir/news/1840480/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D9%85%D9%BE%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://fararu.com/fa/news/694022/واکنش-کمال-تبریزی-به-ادعای-تزریق-آمپول-به-علی-شادمان-در-سرزمین-مادری |عنوان=نسخه آرشیو شده |بازبینی=۱۴ ژانویه ۲۰۲۴ |archive-date=۱۴ ژانویه ۲۰۲۴ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114070833/https://fararu.com/fa/news/694022/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%85%D9%BE%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C |dead-url=no}}</ref>

فیلم‌برداری فصل دوم از دی ۱۳۸۹ آغاز و در بهمن ۱۳۹۲ تمام شد. این فصل نیز از سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۴ را شامل می‌شود که حوادث این دوران را از قبیل انقلاب سفید و حادثه فیضیه قم و قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ را نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آغاز پخش اختصاصی سریال «سرزمین مادری» از تلوبیون|نشانی=https://www.farsnews.ir/news/14020705000623/آغاز-پخش-اختصاصی-سریال-سرزمین-مادری-از-تلوبیون|وبگاه=[[خبرگزاری فارس]]|تاریخ=2023-09-27|بازبینی=2023-10-07|archive-date=۴ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004193920/https://www.farsnews.ir/news/14020705000623/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%86|dead-url=no}}</ref>

ساخت فصل سوم و آخر مجموعه نیز به خاطر پخش ۴ قسمت ابتدایی و حواشی ایجاد شده آن با تأخیر ۲ ساله مواجه شد، اما سرانجام پیش‌تولید سریال از مرداد ۱۳۹۴ آغاز و فیلم‌برداری فصل سوم در اسفند ۱۳۹۴ آغاز شد و در تیر ۱۳۹۶ پایان یافت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تصویربرداری «سرزمین کهن» به پایان رسید/ شهرک غزالی آخرین لوکیشن|نشانی=https://mehrnews.com/xHVwn |وبگاه=خبرگزاری مهر}}</ref> این فصل هم از ۳۰ فروردین ۱۳۵۴ تا ۳۱ شهریور ۱۳۵۹(مصادف با شروع جنگ ایران و عراق) را نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =https://www.delgarm.com/سریال-سرزمین-مادری.a290674 |عنوان =بازیگران سریال سرزمین مادری / زمان پخش و خلاصه داستان |تاریخ =۱ خرداد ۱۴۰۲ |بازبینی =۲۶ دسامبر ۲۰۲۳ |archive-date =۲۳ نوامبر ۲۰۲۳ |archive-url =https://web.archive.org/web/20231123162712/https://www.delgarm.com/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C.a290674 |dead-url =no}}</ref>

== بازخوردها ==
{{جعبه گفتاورد
 |عنوان=
 |گفتاورد=
[[پرونده:Dariush Arjmand 2019.jpg|60px|راست|بدون قاب]]
«سریال آقای تبریزی سرزمین مادری را خیلی دوست دارم، [[علی شادمان]] را نگاه کنید در سن خود دارد بازی می‌کند و خیلی خوب است. با درگیری‌های خانوادگی ایرانی در تاریخ این مملکت بازی درخشانی می‌کند.»
 |تراز = راست
 |عرض = 320px
 |حاشیه =2px solid #F0DC82;
 |اندازه قلم =
 |رنگ پس‌زمینه = #fffff4
 |شکل‌بندی =
 |پس‌زمینه عنوان =#F0DC82
 |رنگ قلم عنوان =
 |شکل‌بندی عنوان =
 |شکل‌بندی گفتاورد =
 |گیومه گفتاورد =
 |تراز منبع = چپ
 | منبع = بخشی از مصاحبه [[داریوش ارجمند]] با [[باشگاه خبرنگاران جوان]] (۱۵ آذر ۱۴۰۲).<ref>[http://www.ana.ir/Home/Single/64824 تلویزیون خط قرمزهای حجاب را برای «سرزمین کهن» نادیده می‌گیرد؟] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221233404/http://www.ana.ir/Home/Single/64824 |date=۲۱ فوریه ۲۰۱۴}} - خبرگزاری آنا</ref>
 |شکل‌بندی منبع =
}}
{{جعبه گفتاورد
 |عنوان=
 |گفتاورد=
[[پرونده:Jabbar Azin 2019.jpg|60px|راست|بدون قاب]]
«یکی از امتیازهای ویژه این سریال نگاه پژوهشگرانه آن به تاریخ معاصر است. شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران به خوبی در سرزمین مادری قابل مشاهده است. ما سریال‌هایی زیادی با موضوع تاریخ معاصر داشته‌ایم اما این سریال بسیار قوی به این مسائل توجه داشته است که ما تا قبل از این سریال به این شفافی شاهد گویش‌ها، فرهنگ‌ها، مناسبات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و همین‌طور برخوردهای افراد مختلف و جریان‌های فعالی که در داخل حکومت و در میان مردم وجود داشته‌اند ، نبوده‌ایم.»
 |تراز = راست
 |عرض = 320px
 |حاشیه =2px solid #F0DC82;
 |اندازه قلم =
 |رنگ پس‌زمینه = #fffff4
 |شکل‌بندی =
 |پس‌زمینه عنوان =#F0DC82
 |رنگ قلم عنوان =
 |شکل‌بندی عنوان =
 |شکل‌بندی گفتاورد =
 |گیومه گفتاورد =
 |تراز منبع = چپ
 | منبع = مصاحبه [[جبار آذین]] با [[روزنامه وطن امروز]] (۲۰ آذر ۱۴۰۲).<ref>[vatanemrooz.ir
https://vatanemrooz.ir
PDF
هویت در »سرزمین مادری«]</ref>
 |شکل‌بندی منبع =
}}
{{جعبه گفتاورد
 |عنوان=
 |گفتاورد=
[[پرونده:Seyyed Reza Mirkarimi 2019-04-25.jpg|60px|راست|بدون قاب]]
«سریال خوش ساخت و خاطره ساز [[کمال تبریزی]] هرچند سال‌ها توقف شد و دیر به نمایش درآمد ولی دست بر قضا معیاری شد که نشان می‌دهد سطح سلیقه و توقع از سریال ایرانی، در متن کارگردانی و بازیگری در همین چند سال چقدر نازل شده است.»
 |تراز = راست
 |عرض = 320px
 |حاشیه =2px solid #F0DC82;
 |اندازه قلم =
 |رنگ پس‌زمینه = #fffff4
 |شکل‌بندی =
 |پس‌زمینه عنوان =#F0DC82
 |رنگ قلم عنوان =
 |شکل‌بندی عنوان =
 |شکل‌بندی گفتاورد =
 |گیومه گفتاورد =
 |تراز منبع = چپ
 | منبع = [[سیدرضا میرکریمی]] (۲ بهمن ۱۴۰۲).<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://www.mehrnews.com/news/3925445/ضبط-سرزمین-کهن-۱-ماه-دیگر-تمام-می-شود-دانشگاه-تهران-لوکیشن|عنوان=ضبط «سرزمین کهن» ۱ ماه دیگر تمام می‌شود/ دانشگاه تهران لوکیشن آخر|ناشر=مهر|تاریخ=۱۸ اسفند ۱۳۹۵|بازبینی=۱۶ مارس ۲۰۱۷|archive-date=۱۸ مارس ۲۰۱۷|archive-url=https://web.archive.org/web/20170318001210/http://www.mehrnews.com/news/3925445/%D8%B6%D8%A8%D8%B7-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%DB%B1-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%B4%D9%86|dead-url=no}}</ref>
 |شکل‌بندی منبع =
}}
{{جعبه گفتاورد
 |عنوان=
 |گفتاورد=
«سریال کاملاً ایرانی [[کمال تبریزی]] اثری دربارهٔ تاریخ معاصر و با محوریت شخصیتی به نام رهی اردکانی است. این مجموعه موسیقی متن دلنشینی دارد، تصویربرداری آن بسیار قابل توجه است و جوخه‌ای از بهترین بازیگران یکی دو دهه اخیر سینمای ایران، در آن به ایفای نقش می‌پردازند. اجرای اثر هم آبرومند و حاصل درک کمال تبریزی از مفهوم کارگردانی است.»
 |تراز = راست
 |عرض = 320px
 |حاشیه =2px solid #F0DC82;
 |اندازه قلم =
 |رنگ پس‌زمینه = #fffff4
 |شکل‌بندی =
 |پس‌زمینه عنوان =#F0DC82
 |رنگ قلم عنوان =
 |شکل‌بندی عنوان =
 |شکل‌بندی گفتاورد =
 |گیومه گفتاورد =
 |تراز منبع = چپ
 | منبع = [[روزنامه کیهان]] (۲۹ تیر ۱۴۰۳).<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=محمد عنبرسوز|وبگاه=کیهان|نشانی=https://kayhan.ir/fa/news/292005/از-تکثر-به-وحدت|عنوان=به بهانه پخش فصل سوم «سرزمین مادری»: از تکثر به وحدت}}</ref>
 |شکل‌بندی منبع =
}}

== پخش ==
بنابر زمان‌بندی اعلام‌شده، قرار بود این مجموعه تلویزیونی از ۵ دی ۱۳۹۲ روی آنتن برود، اما پخش آن به دلیل بازنگری در پوشش بازیگران زن و کمرنگ بودن نقش جریانات اسلامی در پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] محقق نشد.<ref>[http://www.akharinnews.com/گوشه-و-کنار/item/50300-پخش-نشدن-سریال-ایرانی-بخاطر-نوع-حجاب-عکس.html پخش نشدن سریال ایرانی بخاطر نوع حجاب] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160701170319/http://www.akharinnews.com/گوشه-و-کنار/item/50300-پخش-نشدن-سریال-ایرانی-بخاطر-نوع-حجاب-عکس.html |date=۱ ژوئیه ۲۰۱۶}} ''آخرین نیوز''</ref>

در نهایت با تأخیر نسبت به زمان اعلام شده قبلی پخش این مجموعه از ۳ بهمن ۱۳۹۲ با نام سرزمین کهن آغاز شد و تا ۲۴ بهمن همان سال نیز ادامه داشت، اما پس از پخش تنها ۴ قسمت، توهین و تحریف تاریخ [[مردم بختیاری|لرهای بختیاری]] از آن برداشت شد،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=توهین به یکی از کهن‌ترین اقوام ایرانی در سریال سرزمین کهن!!!|نشانی=http://www.ghanoononline.ir/News/Item/107454/22/توهین-به-یکی-از-کهن-ترین-اقوام-ایرانی-در-سریال-سرزمین-کهن.html|ناشر=قانون آنلاین|تاریخ=۲۵ بهمن ۱۳۹۲|accessdate=۲۱ اکتبر ۲۰۱۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302005930/http://www.ghanoononline.ir/News/Item/107454/22/توهین-به-یکی-از-کهن-ترین-اقوام-ایرانی-در-سریال-سرزمین-کهن.html|archivedate=۲ مارس ۲۰۱۴|dead-url=yes}}</ref> و موجی از [[اعتراض|اعتراضات]] در مناطق [[مردم بختیاری|لرنشین]]، در استان‌های [[لرستان]]، [[خوزستان]]، [[چهارمحال و بختیاری]]، [[اصفهان]] و همچنین شخصیت‌های تأثیرگذار ایل بختیاری را در پی داشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دلیل اعتراض بختیاری‌ها به سریال «سرزمین کهن» چیست؟|نشانی=http://www.radiofarda.com/content/f3-bakhtyari-protest-iranian-series/25263862.html|ناشر=رادیو فردا|تاریخ=۲۶ بهمن ۱۳۹۲|بازبینی=۱۵ فوریه ۲۰۱۴|archive-date=۱۴ فوریه ۲۰۱۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214235602/http://www.radiofarda.com/content/f3-bakhtyari-protest-iranian-series/25263862.html|dead-url=no}}</ref>

پس از این اعتراضات پخش ادامه قسمت‌های سرزمین کهن متوقف شد تا در فیلمنامه و برخی از صحنه‌ها، دیالوگ‌ها اصلاحات انجام شود که بر این اساس برخی از صحنه‌ها بار دیگر فیلم‌برداری شدند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/02/140216_l45_old_land_series_suspension.shtml |عنوان=پخش سریال 'سرزمین کهن' از تلویزیون ایران متوقف شد. | ناشر =وبگاه بی.بی. سی فارسی |تاریخ =۲۷ بهمن ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی= ۶ اسفند ۱۳۹۲}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.tabnak.ir/fa/news/379042/پخش-سریال-سرزمین-کهن-متوقف-شد |عنوان=پخش سریال «سرزمین کهن» متوقف شد. | ناشر =وبگاه خبرگزاری تابناک |تاریخ =۲۶ بهمن ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی= ۶ اسفند ۱۳۹۲}}</ref>

پس از به پایان رسیدن کار تولید این اثر و اصلاحات انجام شده در آن تیزر مجموعه با نام جدید ''سرزمین مادری'' پخش شد و قرار بود از ۱۴ مهر ۱۳۹۶ روانه آنتن همین شود، اما این اتفاق رخ نداد، البته [[کمال تبریزی]] در اظهاراتی دلیل پخش نشدن را مشکلات فنی و آماده نبودن تیتراژ عنوان کرد و همچنین احتمال داد از ۲۱ مهر ۱۳۹۶ این مجموعه پخش شود که بازهم نشد و چند روز پس از موعد مقرری که برای پخش در نظرگرفته شده بود، توسط شورای علمی بازبینی متن نامه‌ای با ۱۰ بند منتشر و از سوی این شورا مؤکد شد که مجموعه ''سرزمین مادری'' هیچ وقت پخش نشود.

با گذشت ۶ سال از این اتفاقات و در اوایل سال ۱۴۰۲ مهدی نقویان رئیس مرکز [[سیمافیلم]] از مرتفع شدن مشکلات مجموعه ''سرزمین مادری'' خبر داد و اعلام کرد که این مجموعه به‌زودی پخش خواهد شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سریال کمال تبریزی در یک‌قدمی آنتن/ سریال عیاری از تلویزیون پخش نمی‌شود|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402023119834/سریال-کمال-تبریزی-در-یک-قدمی-آنتن-سریال-عیاری-از-تلویزیون-پخش|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-05-21|بازبینی=2023-05-22|کد زبان=fa|archive-date=۲۲ مه ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522112041/https://www.isna.ir/news/1402023119834/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=زمان پخش «سرزمین مادری» کمال تبریزی سرانجام اعلام شد|نشانی=https://www.qudsonline.ir/news/918597/زمان-پخش-سرزمین-مادری-کمال-تبریزی-سرانجام-اعلام-شد|وبگاه=قدس آنلاین|تاریخ=2023-09-26|بازبینی=2023-10-07|کد زبان=fa|archive-date=۱۳ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013042832/https://www.qudsonline.ir/news/918597/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= «سرزمین مادری» پس از ۱۰ سال توقیف پخش می‌شود|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1187700|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۴ مهر ۱۴۰۲|بازبینی=2023-10-07|archive-date=۱۹ ژانویه ۲۰۲۴|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119083803/https://www.javanonline.ir/fa/news/1187700/%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پخش «سرزمین مادری» در تلویزیون از ۱۴ مهر|نشانی=https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/898289-پخش-سرزمین-مادری-در-تلویزیون-از-مهر|وبگاه=شرق|تاریخ=2023-10-07|بازبینی=2023-10-07|کد زبان=fa|archive-date=۱۳ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013072559/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/898289-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%87%D8%B1|dead-url=no}}</ref> سرانجام پخش این مجموعه از ۵ مهر به شکل آنلاین در سایت [[تلوبیون]] که متعلق به [[صدا و سیما]] است آغاز شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان= «سرزمین کهن» از تلوبیون پخش می‌شود/ طلسمی که بالاخره شکست|نشانی= https://www.mehrnews.com/news/5896225/سرزمین-کهن-از-تلوبیون-پخش-می-شود-طلسمی-که-بالاخره-شکست|وبگاه= مهر|بازبینی= ۲۰ اکتبر ۲۰۲۳|archive-date= ۵ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url= https://web.archive.org/web/20231005122843/https://www.mehrnews.com/news/5896225/%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%A8%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B7%D9%84%D8%B3%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA|dead-url= no}}</ref> ''سرزمین مادری'' از ۲۰ مهر ۱۴۰۲ دوباره به آنتن [[شبکه ۳]] تلویزیون ایران برگشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سریال «سرزمین مادری» بالاخره به تلویزیون رسید/ پخش از شبکه سه|نشانی= https://mehrnews.com/x33fww|وبگاه=مهر}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=بازگشت تلویزیون به «سرزمین مادری» / پایان یک دهه وقفه|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4010103-بازگشت-تلویزیون-به-سرزمین-مادری-پایان-یک-دهه-وقفه|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2023-10-12|بازبینی=2023-10-12|کد زبان=fa|archive-date=۱۸ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231018141858/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4010103-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%88%D9%82%D9%81%D9%87|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پخش ناگهانی سریال ممنوعه از تلویزیون پس از ۱۰ سال!|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/796517/پخش-ناگهانی-سریال-ممنوعه-از-تلویزیون-پس-از-۱۰-سال|وبگاه=www.hamshahrionline.ir|تاریخ=2023-10-12|بازبینی=2023-10-12|کد زبان=fa|archive-date=۱۷ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017222426/https://www.hamshahrionline.ir/news/796517/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان= «سرزمین مادری» بالاخره به تلویزیون رسید «سرزمین مادری» بالاخره به تلویزیون رسید - تسنیم|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/07/20/2970816/سرزمین-مادری-بالاخره-به-تلویزیون-رسید|وبگاه=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|بازبینی=2023-10-12|کد زبان=fa|archive-date=۱۳ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231013124124/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/07/20/2970816/%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پخش ناگهانی «سرزمین مادری» پس از ۱۰ سال از تلویزیون!|نشانی=https://www.isna.ir/news/1402072014194/پخش-ناگهانی-سرزمین-مادری-پس-از-۱۰-سال-از-تلویزیون|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-10-12|بازبینی=2023-10-12|کد زبان=fa|archive-date=۱۷ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017183159/https://www.isna.ir/news/1402072014194/%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86|dead-url=no}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://karmadio.ir/همه-چیز-درباره-سریال-سرزمین-مادری-از-م/|عنوان=همه چیز دربارهٔ سریال سرزمین مادری / از معرفی بازیگران تا علت توقیف|نویسنده=|وبگاه=کارمادیو|بازبینی=۲۰ اکتبر ۲۰۲۳|archive-date=۱۸ اکتبر ۲۰۲۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20231018233357/https://karmadio.ir/%d9%87%d9%85%d9%87-%da%86%db%8c%d8%b2-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%b3%d8%b1%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%a7%d8%af%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%85/|dead-url=no}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[جنجال برنامه فیتیله]]
* [[فهرست مجموعه‌های تلویزیونی تحریم‌شده توسط سازمان صدا و سیما]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== برای مطالعهٔ بیشتر ==
* {{یادکرد وب|نام خانوادگی =صائمی|نام=رضا |نشانی =https://hammihanonline.ir/news/24-hours/az-srzmyn-khn-bh-srzmyn-madry  |عنوان =از ''سرزمین کهن'' به ''سرزمین مادری'' | روزنامه= [[هم‌میهن]]|تاریخ =۶ مهر ۱۴۰۲}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb title|id=۳۷۴۴۷۹۲}}
* [https://telewebion.com/program/0xde91ddc ''سرزمین مادری'' (فصل سوم)] در [[تلوبیون|تلوبیون پلاس]]

{{کمال تبریزی}}
{{احمد پژمان}}

[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۹۲]]
[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی ایرانی]]
[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی سیاسی]]
[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه سه ایران]]
[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۴۰۲]]
[[رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۲۴ (میلادی)]]

title: سرزمین مادری

ژانر: تاریخی · سیاسی · اجتماعی

نویسنده: علیرضا طالب‌زاده

کارگردان: کمال تبریزی

بازیگران: فهرست کامل

آهنگساز: احمد پژمان

کشور سازنده: ایران

زبان اصلی: فارسی

شمار فصلها: ۳

شمار قسمتها: ۶۶

title: تولید

تهیهکننده: محمد مسعود

فیلمبرداری: محمدرضا سکوت

تدوینگران: بهرام دهقانی · (فصل ۱، ۲ و ۳) · رضا شیروانی · (فصل ۱) · سیاوش طرازنده‌پور (فصل ۲ و ۳)

مدت: ۴۵–۵۴ دقیقه

تولیدکننده: سیما فیلم

title: پخش

شبکهٔ اصلی: شبکه ۳

انتشار اولیه: ۳ بهمن ۱۳۹۲ – ۲۴ بهمن ۱۳۹۲ · (توقف پخش) · ۲۰ مهر ۱۴۰۲ – · ۲۲ مرداد ۱۴۰۳


text:
# راکی خوش‌تیپ
راکی خوش‌تیپ (به هندی: Rocky Handsome) فیلمی محصول سال ۲۰۱۶ و به کارگردانی نیشیکانت کامات است. در این فیلم بازیگرانی همچون جان آبراهام، دیویا چالواد، شروتی حسن، نیشیکانت کامات، شاراد کلکار ایفای نقش کرده‌اند.این فیلم یکی از برترین فیلم های هند در ژانر اکشن است که سکانس های رزمی جان آبراهام، بسیار مورد توجه منتقدان قرار گرفت.

wikiname: fawiki

title: راکی خوش‌تیپ

in_language: fa

wikitext:
{{جعبه فیلم
  | عنوان=راکی خوش‌تیپ
  | تصویر= Rocky Handsome Hindi poster.jpg
  |عرض تصویر=
  | زیرنویس=
  | کارگردان=[[نیشیکانت کامات]]
  | تهیه‌کننده=[[جان آبراهام]]{{سخ}}سونیر ختراپال
  | فیلمنامه‌نویس=
  | بازیگران=[[جان آبراهام]]{{سخ}}دیویا چالواد{{سخ}}[[شروتی حسن]]{{سخ}}نیشیکانت کامات{{سخ}}[[شاراد کلکار]]
  | موسیقی=
  | فیلمبرداری=
  | تدوین=
  | گونه=
  | راوی=
  | توزیع‌کننده=
  | انتشار={{Film date|df=yes|2016|03|25}}
  | استودیو=
  | مدت=۱۲۶ دقیقه
  | زبان=هندی
  | کشور=هند
  | بودجه=
  | فروش=
  | پس_از=
  | پیش_از=
  | درجه فیلم=
  | وبگاه=
  | imdb_id =
  | soure_id =
  | amg_id =
  | جایزه‌ها=
}}
'''راکی خوش‌تیپ''' {{به هندی|Rocky Handsome}} فیلمی محصول سال ۲۰۱۶ و به کارگردانی [[نیشیکانت کامات]] است. در این فیلم بازیگرانی همچون [[جان آبراهام]]، دیویا چالواد، [[شروتی حسن]]، نیشیکانت کامات، [[شاراد کلکار]] ایفای نقش کرده‌اند.این فیلم یکی از برترین فیلم های هند در ژانر اکشن است که سکانس های رزمی [[جان آبراهام]]، بسیار مورد توجه منتقدان قرار گرفت.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی
|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rocky_Handsome&oldid=878282452
|عنوان =Rocky Handsome
|زبان = انگلیسی
|بازیابی =۱۸ ژانویه ۲۰۱۹
}}

== پیوند به بیرون ==
* {{IMDb title|3410408|Rocky Handsome}}
* {{Bollywoodhungama|728313|Rocky Handsome}}

{{فیلم-خرد}}

[[رده:فیلم در مورد شاخه تحقیق و تجزیه و تحلیل]]
[[رده:فیلم‌ها به زبان هندی]]
[[رده:فیلم‌ها در مورد جنایت‌های سازمان‌یافته در هند]]
[[رده:فیلم‌ها درباره کودک‌ربایی]]
[[رده:فیلم‌ها درباره مواد مخدر]]
[[رده:فیلم‌های اکشن دلهره‌آور ۲۰۱۶ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های اکشن دلهره‌آور دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های اکشن دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های اکشن مهیج هند]]
[[رده:فیلم‌های اکشن هند]]
[[رده:فیلم‌های بازخلق‌شده هند]]
[[رده:فیلم‌های تعقیب و گریزی هندی]]
[[رده:فیلم‌های تی-سریز]]
[[رده:فیلم‌های درباره حاملگی]]
[[رده:فیلم‌های درباره قاچاق اندام]]
[[رده:فیلم‌های درباره کهنه‌سربازان]]
[[رده:فیلم‌های رزمی هند]]
[[رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در حیدرآباد، هند]]
[[رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در گوا]]
[[رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در بمبئی]]
[[رده:فیلم‌های کاراگاهی هند]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در آپارتمان‌ها]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در گوا]]
[[رده:فیلم‌های هندی با موضوع انتقام]]
[[رده:فیلم‌های هندی بازخلق‌شده از فیلم‌های کره‌ای]]
[[رده:فیلم‌های هندی نئو نوآر]]
[[رده:فیلم‌های هندی]]
[[رده:فیلم‌های هندی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]

title: راکی خوش‌تیپ

کارگردان: نیشیکانت کامات

تهیهکننده: جان آبراهام · سونیر ختراپال

بازیگران: جان آبراهام · دیویا چالواد · شروتی حسن · نیشیکانت کامات · شاراد کلکار

تاریخهای انتشار: - ۲۵ مارس ۲۰۱۶

مدت زمان: ۱۲۶ دقیقه

کشور: هند

زبان: هندی


text:
# عنکبوت خارپا
عنکبوت‌های خارپا (Zoridae) نام خانواده‌ای از عنکبوتها است.
این خانواده ۱۳ سرده و ۷۳ گونه را دربر می‌گیرد.

title: عنکبوت خارپا

wikitext:
{{Taxobox
| name =عنکبوت خارپا
| status =
| status_system =
| status_ref =
| image = Zora silvestris.JPG
| image_caption =عنکبوت خارپا، ''Zoridae''
| fossil_range =
| regnum =[[جانوران]]
| phylum =[[بندپایان]]
| classis =[[عنکبوتیان]]
| ordo = [[عنکبوت]]
| familia =  '''Zoridae'''
| genus =
| species =
| subordo = [[تارتنک‌ریختان]]
| subphylum = [[گیره‌داران]]
| infraordo = [[تارتنک‌ریختان]]
| binomial =
| range_map = Distribution.zoridae.1.png
}}
'''عنکبوت‌های خارپا''' (Zoridae) نام خانواده‌ای از [[عنکبوت]]ها است.
این خانواده ۱۳ سرده و ۷۳ گونه را دربر می‌گیرد.

== نگارخانه ==
<gallery>
File:Castianeira sp UV 1 PEM.jpg|
File:Castianeira sp UV 2 PEM.jpg|
File:Castianeira sp UV 3 PEM.jpg|
File:Castianeira sp UV 4 PEM.jpg|
</gallery>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست گونه‌های عنکبوت خارپا]]
* [[طبقه‌بندی عنکبوت‌ها]]

== منابع ==
{{پانویس}}
ویکی‌پدیای انگلیسی.

{{عنکبوتیان}}

{{زیست‌شناسی-خرد}}

[[رده:تارتنک‌ریختان]]
[[رده:زیرتیره‌های بندپایان]]
[[رده:زیرتیره‌های بی‌مهرگان]]
[[رده:عنکبوت‌های کیسه‌باف پادراز]]

title: رده‌بندی علمی

فرمانرو: جانوران

شاخه: بندپایان

زیرشاخه: گیره‌داران

رده: عنکبوتیان

راسته: عنکبوت

زیرراسته: تارتنک‌ریختان

فروراسته: تارتنک‌ریختان

تیره: Zoridae


text:
# موستا واندر
موستا واندر (به انگلیسی: Musetta Vander) (زاده ۲۶ می ۱۹۶۳) بازیگر و مدل اهل آفریقای جنوبی است. از فیلم‌های او می‌توان به لگدزنان و جیغ‌کشان، نقطه فروپاشی، به روسی بگو و غرب وحشی وحشی اشاره کرد.

title: موستا واندر

wikitext:
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
|نام              =موستا واندر
|تصویر            =Musetta Vander 1996.jpg
|توضیح تصویر      =
|نام تولد         =
|زمینه فعالیت     = [[سینما]]
|ملیت             =[[آفریقای جنوبی]]
|تاریخ تولد       = {{تاریخ تولد و سن|df=yes|1963|5|26}}
|محل تولد         =[[دوربان]] ، [[آفریقای جنوبی]]
|تاریخ مرگ        =
|مکان مرگ          =
|محل زندگی        =
|مختصات محل زندگی =
|مدفن             =
|لقب              =
|پیشه             = [[بازیگر]]
|سال‌های فعالیت    =
|همسر             =
|شریک زندگی       =
|فرزندان          =
|والدین           =
|تأثیرات          =
|تأثیرپذیرفته     =
|وب‌گاه            =
|imdb_id          =0888727
|جوایز اسکار      =
|جوایز آفی        =
|جایزه اریل       =
|جوایز بافتا      =
|جوایز سزار       =
|جوایز امی        =
|جوایز             =
}}
'''موستا واندر''' {{انگلیسی|Musetta Vander}} (زاده [[۲۶ می]] [[۱۹۶۳ (میلادی)|۱۹۶۳]]) [[بازیگر]] و [[مدل (شخص)|مدل]] اهل [[آفریقای جنوبی]] است. از فیلم‌های او می‌توان به ''[[لگدزنان و جیغ‌کشان (فیلم ۲۰۰۵)|لگدزنان و جیغ‌کشان]]''، ''[[نقطه فروپاشی (فیلم ۲۰۰۹)|نقطه فروپاشی]]''، ''[[به روسی بگو]]'' و ''[[غرب وحشی وحشی]]'' اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Musetta_Vander&oldid=585622293|عنوان =Musetta Vander |زبان = انگلیسی|بازیابی=۳ ژوئیه ۲۰۱۴}}

== پیوند به بیرون ==
* {{Official website|http://www.musettavander.com/}}
* {{imdb name|0888727}}

{{بازیگر-خرد}}

[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی دوربان]]
[[رده:بازیگران اهل دوربان]]
[[رده:بازیگران زن آلمانی‌تبار]]
[[رده:بازیگران زن فیلم اهل آفریقای جنوبی]]
[[رده:زادگان ۱۹۶۳ (میلادی)]]
[[رده:سفیدپوستان آفریقای جنوبی]]
[[رده:مانکن‌های زن اهل آفریقای جنوبی]]
[[رده:مردم آفریکانر]]
[[رده:بازیگران زن تلویزیونی اهل آفریقای جنوبی]]

title: موستا واندر

زادهٔ: ۲۶ مهٔ ۱۹۶۳ (۶۱ سال) · دوربان ، آفریقای جنوبی

ملیت: آفریقای جنوبی

پیشه: بازیگر


text:
# نورمن براون (بازیکن فوتبال)
نورمن براون (انگلیسی: Norman Brown; ۳۰ ژانویهٔ ۱۸۸۵ – سپتامبر ۱۹۷۶ (age 91)) بازیکن فوتبال اهل بریتانیا بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال لوتون تاون، باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد، باشگاه فوتبال بلکپول، باشگاه فوتبال میلوال، باشگاه فوتبال برنتفورد، و باشگاه فوتبال ساندرلند اشاره کرد.

title: نورمن براون (بازیکن فوتبال)

wikitext:
{{infobox football biography
| name = نورمن براون
| fullname = Norman Liddle Brown
| image = N_L_Brown_1907.jpg
| image_size = 150
| caption =
| height =
| birth_date = {{birth date|1885|1|30|df=y}}
| birth_place =
| death_date = سپتامبر ۱۹۷۶ (age 91)
| death_place = [[لویشام]]
| position = [[مهاجم (فوتبال)|مهاجم]]
| years1 =
| clubs1 = [[Willington Athletic F.C.|Willington Athletic]]
| caps1 =
| goals1 =
| years2 = ۱۹۰۴–۱۹۰۷
| clubs2 = [[باشگاه فوتبال ساندرلند]]
| caps2 = ۲۷
| goals2 = ۱
| years3 = ۱۹۰۷–۱۹۰۸
| clubs3 = [[باشگاه فوتبال برنتفورد]]
| caps3 = ۲۴
| goals3 = ۱
| years4 = ۱۹۰۸–۱۹۰۹
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال لوتون تاون]]
| caps4 =
| goals4 =
| years5 = ۱۹۰۹–۱۹۱۰
| clubs5 = [[باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد]]
| caps5 =
| goals5 =
| years6 = ۱۹۱۰–۱۹۱۱
| clubs6 = [[باشگاه فوتبال میلوال]]
| caps6 =
| goals6 =
| years7 =
| clubs7 = [[North Shields F.C.|North Shields]]
| caps7 =
| goals7 =
| years8 = ۱۹۱۳
| clubs8 = [[باشگاه فوتبال بلکپول]]
| caps8 = ۱۳
| goals8 = ۲
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[بریتانیا]]
}}
'''نورمن براون''' ({{lang-en|Norman Brown}}; {{birth date|1885|1|30|df=y}} – سپتامبر ۱۹۷۶ (age 91)) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[بریتانیا]] بود.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال لوتون تاون]]، [[باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد]]، [[باشگاه فوتبال بلکپول]]، [[باشگاه فوتبال میلوال]]، [[باشگاه فوتبال برنتفورد]]، و [[باشگاه فوتبال ساندرلند]] اشاره کرد.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Norman_Brown_(footballer)&oldid=999298991|عنوان = Norman Brown (footballer)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۳ مارس ۲۰۲۲}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

[[رده:بازیکنان باشگاه برنتفورد]]
[[رده:بازیکنان باشگاه بلکپول]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ساندرلند]]
[[رده:بازیکنان باشگاه ساوتند یونایتد]]
[[رده:بازیکنان باشگاه لوتون تاون]]
[[رده:بازیکنان باشگاه میلوال]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل انگلستان]]
[[رده:بازیکنان لیگ فوتبال انگلستان]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۳۸ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۸۸۵ (میلادی)]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: Norman Liddle Brown

زادروز: ۳۰ ژانویهٔ ۱۸۸۵

تاریخ مرگ: سپتامبر ۱۹۷۶ (age 91)

محل مرگ: لویشام

پست: مهاجم

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

باشگاه فوتبال ساندرلند · ۲۷ · (۱)

باشگاه فوتبال برنتفورد · ۲۴ · (۱)

باشگاه فوتبال لوتون تاون

باشگاه فوتبال ساوتند یونایتد

باشگاه فوتبال میلوال

باشگاه فوتبال بلکپول · ۱۳ · (۲)


text:
# سیارک ۴۷۵۹
سیارک ۴۷۵۹ (به انگلیسی: 4759 Aretta، نامگذاری:1978VG10) ۴۷۵۹مین سیارک کشف شده‌است که در ۰۷ نوامبر ۱۹۷۸ کشف شد.
قدر مطلق سیارک برابر ۵۶.۲ است.

title: سیارک ۴۷۵۹

wikitext:
'''سیارک ۴۷۵۹''' {{به انگلیسی|4759 Aretta|[[نام‌گذاری موقت سیارک‌ها|نامگذاری]]:1978VG10}} {{رچ}}۴۷۵۹مین [[سیارک]] کشف شده‌است<ref>طبق [http://www.iau.org/public_press/themes/naming/#minorplanets اینجا] شماره سیارک معرف شماره کشف شدن آنهاست.</ref> که در [[۰۷ نوامبر]] [[۱۹۷۸ (میلادی)|۱۹۷۸]] کشف شد.<ref>{{cite web|url=http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt|title=فهرست سیارک‌های شماره‌دار|publisher=[[دانشگاه هاروارد]]|language=انگلیسی|accessdate=2009-09-28}}</ref>

[[قدر مطلق (ستاره‌شناسی)|قدر مطلق]] سیارک برابر ۵۶.۲ است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://starbase.jpl.nasa.gov/msx-a-spirit3-5-sbn0003-mimps-v1.0/as2004_0001/data/simps04/addl.tab |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱۸ مارس ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190513214415/https://starbase.jpl.nasa.gov/msx-a-spirit3-5-sbn0003-mimps-v1.0/as2004_0001/data/simps04/addl.tab |archivedate=۱۳ مه ۲۰۱۹ |dead-url=yes }}</ref>
== منابع ==
{{پانویس}}
== پیوند به بیرون ==
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=4759+Aretta سیارک در دادگان اجرام کوچک ناسا]
{{سیارک‌ها|۴۷۵۹}}

{{سیارک-خرد}}

[[رده:اجرام آسمانی کشف‌شده در سال ۱۹۷۸ (میلادی)]]
[[رده:کشف‌ها توسط النور فرانسیس گلو هلین]]
[[رده:کشف‌ها توسط شلت جان باس]]
[[رده:سیارک‌های کمربند اصلی]]
[[رده:فهرست‌های سیارک‌ها بر پایه شماره]]