text:
# کولیوادس
کولیوادس (Kollyvades) اعضای جنبشی در کلیسای ارتدکس شرقی بودند که در نیمه دوم قرن هجدهم در جامعه رهبانی کوه آتوس آغاز شد. این جنبش در پی احیای اعمال سنتی و مخالفت با نوآوری‌های بی‌مورد بود و به‌طور غیرمنتظره‌ای به جنبشی برای احیای معنوی تبدیل شد. همان‌طور که متروپولیتن کالیستوس ویر به اختصار اشاره می‌کند:
در سراسر دوره حکومت عثمانی، سنت‌های هسیخاسم (Hesychasm) به‌ویژه در کوه آتوس زنده ماندند. در نیمه دوم قرن هجدهم، جنبش مهمی برای تجدید معنوی در این منطقه ظهور کرد که تأثیرات آن هنوز هم قابل لمس است. اعضای این جنبش که به کولیودس معروف بودند، از اینکه بسیاری از هموطنان یونانی‌شان تحت تأثیر روشنگری غربی قرار می‌گرفتند، نگران بودند. کولیودس معتقد بودند که بازسازی ملت یونان نه از طریق پذیرش ایده‌های سکولار رایج در غرب، بلکه تنها از طریق بازگشت به ریشه‌های واقعی مسیحیت ارتدکس – از طریق کشف مجدد الهیات پاتریستیک و زندگی مذهبی ارتدکس – محقق خواهد شد. به‌ویژه، آنها به اشتراک مکرر در عشای ربانی – در صورت امکان، روزانه – تأکید داشتند، اگرچه در آن زمان بیشتر ارتدکس‌ها فقط سه یا چهار بار در سال به عشای ربانی می‌پرداختند. به همین دلیل، کولیودس به‌شدت در کوه مقدس و جاهای دیگر مورد حمله قرار گرفتند.
نام این جنبش از «کولیوا» (Kollyva) (گندم پخته) گرفته شده است که در مراسم یادبود استفاده می‌شود. حامیان این جنبش راهبان آتوسی بودند که به شدت به سنت مقدس پایبند بودند و اصرار داشتند که مراسم یادبود نباید در روزهای یکشنبه برگزار شود، زیرا آن روز، روز رستاخیز خداوند است، بلکه باید در روز شنبه برگزار گردد که روز معمول برای گرامیداشت یاد مردگان است. آنها همچنین طرفدار دریافت مکرر عشای ربانی بودند و دعای قلبی بی‌وقفه را تمرین می‌کردند.
اصطلاحات «کولیودس»، «کولیویستای» (Kollyvistai) و «ساباتایانوی» (Sabbatianoi) عناوینی بودند که در ابتدا به صورت کنایه و برای توهین استفاده می‌شدند، اما به مرور زمان این نام‌های تحقیرآمیز به یک عنوان افتخار تبدیل شدند. رهبران این جنبش عبارت بودند از نئوفیتوس کافسوکالیویتس (۱۷۱۳–۱۷۸۴)، قدیس ماکاریوس (نوتاراس) کورینثی (۱۷۳۱–۱۸۰۵)، قدیس نیکودیموس کوه مقدس (۱۷۴۹–۱۸۰۹) و قدیس آتاناسیوس پاریوس (۱۷۲۲–۱۸۱۳).

## پیشینه تاریخی
آغاز این مناقشه در سال ۱۷۵۴ میلادی بود. در آن زمان، راهبان صومعه سنت آن، که تعدادشان به شدت افزایش یافته بود، تصمیم گرفتند کلیسای مرکزی قدیمی خود را که با هزینه‌های شخصی پاتریارک سابق، دیونیسیوس سوم، که در آنجا بازنشسته شده بود، ساخته شده بود، تخریب کنند و کلیسای جدیدی بسازند. برای تأمین بودجه لازم، از مردم درخواست کمک کردند و تعداد زیادی از اهداکنندگان از سراسر شرق به این درخواست پاسخ دادند. برای قدردانی از همه این افراد، مراسم بیداری و یادبود همراه با کولیوا (گندم پخته) هر شنبه برگزار می‌شد، همان‌طور که در کوه آتوس مرسوم بود. اما به زودی فهرست اسامی آنقدر طولانی شد و مراسم همراه با خواندن اسامی آنقدر زمان می‌برد که راهبان فرصت نمی‌کردند به کاریز بروند، جایی که هر شنبه بازاری برگزار می‌شد و آنها دست‌ساخته‌های خود را می‌فروختند؛ بنابراین، تا زمانی که کلیسای مرکزی جدید در حال ساخت بود، راهبان تصمیم گرفتند شش روز کار کنند و مراسم یادبود اهداکنندگان را در روز یکشنبه، پس از مراسم عشای ربانی، برگزار کنند.
این تصمیم مورد توافق همه راهبان صومعه قرار نگرفت و آنها به دو جناح متخاصم تقسیم شدند. این مناقشه به سرعت در سراسر کوه آتوس گسترش یافت. یک جناح (کولیوادس) معتقد بود که مراسم یادبود باید فقط در روز شنبه و نه در یکشنبه‌ها و اعیاد مذهبی برگزار شود، در حالی که جناح دیگر (ضد کولیودس) معتقد بود که برگزاری مراسم یادبود در یکشنبه‌ها نیز مغایر با سنت نیست. خصومت شدیدی بین این گروه‌ها ایجاد شد و به سرعت مشخص شد که علاوه بر بهانه‌ای که روز برگزاری مراسم یادبود بود، دلایل عمیق‌تری وجود دارد که شامل تقابل محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان با هدف بازگشت به سنت‌های باستانی یا سازگاری با شرایط اجتماعی مدرن بود.

## تشدید مناقشه و دخالت پاتریارک‌نشین
این مناقشه، به دلیل این پیشینه، عمیق‌تر شد و علاوه بر اینکه موضوع مراسم یادبود را به یک مسئله مهم اعتقادی تبدیل کرد، به مسائل دیگری مانند تناوب دریافت عشای ربانی توسط روحانیون و افراد عادی نیز گسترش یافت. مانند سایر مناقشات، این مورد نیز بر پایه جهل عمومی آغاز شد و عمیق‌تر گشت، تقریباً شصت سال به طول انجامید و به بیان سخنان وحشتناک و نادرست نیز انجامید.
اولین دخالت پاتریارک‌نشین جهانی در مسئله مراسم یادبود یکشنبه در سال ۱۷۷۲ با نامه‌ای از پاتریارک تئودوسیوس دوم صورت گرفت که در آن اعلام کرد کسانی که مراسم یادبود را در شنبه برگزار می‌کنند، از سنت باستانی پیروی می‌کنند، در حالی که کسانی که آن را در یکشنبه‌ها انجام می‌دهند «تحت قضاوت نیستند». پس از شکست این تلاش برای مصالحه، تئودوسیوس دوم یا جانشین او پاتریارک ساموئل اول هانتزریس (۱۷۷۳–۱۷۷۴) یک بخشنامه کلیسایی (۱۷۷۳) صادر کرد که در آن راهبان را ترغیب می‌کرد تا در مورد مراسم یادبود از رویه صومعه خود پیروی کنند و از نزاع با دیگران در این زمینه خودداری کنند. این مداخله سازشکارانه نیز که با هدف مصالحه بین دو گروه بود، شکست خورد.

## مجامع و تصمیمات
پس از آن، شورایی در سال ۱۷۷۴ در صومعه کوتلوموسی، در کوه آتوس، به دستور پاتریارک ساموئل هانتزریس برگزار شد. در این شورا پاتریارک‌های سابق قسطنطنیه، سیریل پنجم، و اسکندریه، ماتئوس، که در کوه آتوس بازنشسته شده بودند، چهار اسقف سابق و دو اسقف فعال، و همچنین دو اسقف از تسالونیکی شرکت کردند. حدود دویست راهب نیز حضور داشتند. شورا تصمیم گرفت که کسانی که بخشنامه کلیسایی سال ۱۷۷۳ را نپذیرفته‌اند، تکفیر شوند و از پاتریارک‌نشین خواستار اقدام شود. با وجود این زبان سخت، مناقشه ادامه یافت.
سرانجام، شورای جدیدی در سال ۱۷۷۶ در قسطنطنیه، تحت رهبری پاتریارک سوفونیوس دوم، برگزار شد که در آن پاتریارک اورشلیم و شانزده روحانی دیگر حضور داشتند. شرکت‌کنندگان اعلام کردند که مراسم یادبود می‌تواند هم در شنبه و هم در یکشنبه برگزار شود و این موضوع بیشتر مورد بحث قرار نخواهد گرفت. در این شورا، از جمله، سنت آتاناسیوس پاریوس، نئوفیتوس کافسوکالیویتس و سنت نیکودیموس کوه مقدس تکفیر شدند. البته بعدها این تکفیر لغو شد.
تناوب عشای ربانی
علاوه بر مسئله مراسم یادبود، مناقشه، همان‌طور که ذکر شد، به معنویت اوخاریستی (عشای ربانی) بر اساس اصول موعظه شده توسط هسی‌کاست‌های قرن چهاردهم نیز گسترش یافت. جنبش کولیودس برای کشف مجدد الهیات پاتریستیک و یک زندگی مذهبی که شامل مشارکت مکرر در عشای ربانی بود، تلاش کرد. این جنبش از سوی بسیاری در کوه آتوس و جاهای دیگر مورد حمله قرار گرفت، حملاتی که بارها از هر حدی که انتظار می‌رفت از راهبان و روحانیون هر طبقه‌ای فراتر رفت.
در سال ۱۸۱۹، یک شورا در قسطنطنیه نظرات کولیودس را مبنی بر اینکه عشای مقدس باید به‌طور منظم توسط روحانیون و افراد عادی دریافت شود، تأیید کرد.

## شخصیت‌های برجسته
کولیودس‌ها:
- قدیس کوسماس اتولوس (فوت ۱۷۷۹)
- نئوفیتوس کافسوکالیویتس (فوت ۱۷۸۴)
- قدیس پایسیوس ولیکوفسکی (فوت ۱۷۹۴)
- قدیس ماکاریوس نوتاراس (فوت ۱۸۰۵)
- قدیس نیکودیموس کوه مقدس (فوت ۱۸۰۹)
- قدیس آتاناسیوس پاریوس (فوت ۱۸۱۳)
- نیکیفوروس کیوس مقدس (فوت ۱۸۲۱)
- قدیس آرسنیوس پاروس (فوت ۱۸۷۷)

ضد کولیودس‌ها:
- بیساریون راپسانی (فوت ۱۸۰۱)
- تئودوریتوس یوانینا (فوت ۱۸۲۳)

title: کولیوادس

wikitext:
'''کولیوادس''' (Kollyvades) اعضای جنبشی در [[کلیسای ارتدکس شرقی]] بودند که در نیمه دوم قرن هجدهم در جامعه رهبانی [[کوه آتوس]] آغاز شد. این جنبش در پی احیای اعمال سنتی و مخالفت با نوآوری‌های بی‌مورد بود و به‌طور غیرمنتظره‌ای به جنبشی برای احیای معنوی تبدیل شد. همان‌طور که متروپولیتن کالیستوس ویر به اختصار اشاره می‌کند:
{{گفتاورد|در سراسر دوره حکومت عثمانی، سنت‌های [[هسیچاسم|هسیخاسم]] (Hesychasm) به‌ویژه در کوه آتوس زنده ماندند. در نیمه دوم قرن هجدهم، جنبش مهمی برای تجدید معنوی در این منطقه ظهور کرد که تأثیرات آن هنوز هم قابل لمس است. اعضای این جنبش که به کولیودس معروف بودند، از اینکه بسیاری از هموطنان یونانی‌شان تحت تأثیر روشنگری غربی قرار می‌گرفتند، نگران بودند. کولیودس معتقد بودند که بازسازی ملت یونان نه از طریق پذیرش ایده‌های سکولار رایج در غرب، بلکه تنها از طریق بازگشت به ریشه‌های واقعی مسیحیت ارتدکس – از طریق کشف مجدد الهیات پاتریستیک و زندگی مذهبی ارتدکس – محقق خواهد شد. به‌ویژه، آنها به اشتراک مکرر در عشای ربانی – در صورت امکان، روزانه – تأکید داشتند، اگرچه در آن زمان بیشتر ارتدکس‌ها فقط سه یا چهار بار در سال به عشای ربانی می‌پرداختند. به همین دلیل، کولیودس به‌شدت در کوه مقدس و جاهای دیگر مورد حمله قرار گرفتند.}}

نام این جنبش از «کولیوا» (Kollyva) (گندم پخته) گرفته شده است که در مراسم یادبود استفاده می‌شود. حامیان این جنبش راهبان آتوسی بودند که به شدت به سنت مقدس پایبند بودند و اصرار داشتند که مراسم یادبود نباید در روزهای یکشنبه برگزار شود، زیرا آن روز، روز رستاخیز خداوند است، بلکه باید در روز شنبه برگزار گردد که روز معمول برای گرامیداشت یاد مردگان است. آنها همچنین طرفدار دریافت مکرر [[عشای ربانی]] بودند و دعای قلبی بی‌وقفه را تمرین می‌کردند.

اصطلاحات «کولیودس»، «کولیویستای» (Kollyvistai) و «ساباتایانوی» (Sabbatianoi) عناوینی بودند که در ابتدا به صورت کنایه و برای توهین استفاده می‌شدند، اما به مرور زمان این نام‌های تحقیرآمیز به یک عنوان افتخار تبدیل شدند. رهبران این جنبش عبارت بودند از نئوفیتوس کافسوکالیویتس (۱۷۱۳–۱۷۸۴)، قدیس ماکاریوس (نوتاراس) کورینثی (۱۷۳۱–۱۸۰۵)، قدیس نیکودیموس کوه مقدس (۱۷۴۹–۱۸۰۹) و قدیس آتاناسیوس پاریوس (۱۷۲۲–۱۸۱۳).

== پیشینه تاریخی ==
آغاز این مناقشه در سال ۱۷۵۴ میلادی بود. در آن زمان، راهبان صومعه سنت آن، که تعدادشان به شدت افزایش یافته بود، تصمیم گرفتند کلیسای مرکزی قدیمی خود را که با هزینه‌های شخصی پاتریارک سابق، دیونیسیوس سوم، که در آنجا بازنشسته شده بود، ساخته شده بود، تخریب کنند و کلیسای جدیدی بسازند. برای تأمین بودجه لازم، از مردم درخواست کمک کردند و تعداد زیادی از اهداکنندگان از سراسر شرق به این درخواست پاسخ دادند. برای قدردانی از همه این افراد، مراسم بیداری و یادبود همراه با کولیوا (گندم پخته) هر شنبه برگزار می‌شد، همان‌طور که در کوه آتوس مرسوم بود. اما به زودی فهرست اسامی آنقدر طولانی شد و مراسم همراه با خواندن اسامی آنقدر زمان می‌برد که راهبان فرصت نمی‌کردند به کاریز بروند، جایی که هر شنبه بازاری برگزار می‌شد و آنها دست‌ساخته‌های خود را می‌فروختند؛ بنابراین، تا زمانی که کلیسای مرکزی جدید در حال ساخت بود، راهبان تصمیم گرفتند شش روز کار کنند و مراسم یادبود اهداکنندگان را در روز یکشنبه، پس از مراسم عشای ربانی، برگزار کنند.

این تصمیم مورد توافق همه راهبان صومعه قرار نگرفت و آنها به دو جناح متخاصم تقسیم شدند. این مناقشه به سرعت در سراسر کوه آتوس گسترش یافت. یک جناح (کولیوادس) معتقد بود که مراسم یادبود باید فقط در روز شنبه و نه در یکشنبه‌ها و اعیاد مذهبی برگزار شود، در حالی که جناح دیگر (ضد کولیودس) معتقد بود که برگزاری مراسم یادبود در یکشنبه‌ها نیز مغایر با سنت نیست. خصومت شدیدی بین این گروه‌ها ایجاد شد و به سرعت مشخص شد که علاوه بر بهانه‌ای که روز برگزاری مراسم یادبود بود، دلایل عمیق‌تری وجود دارد که شامل تقابل محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان با هدف بازگشت به سنت‌های باستانی یا سازگاری با شرایط اجتماعی مدرن بود.

== تشدید مناقشه و دخالت پاتریارک‌نشین ==
این مناقشه، به دلیل این پیشینه، عمیق‌تر شد و علاوه بر اینکه موضوع مراسم یادبود را به یک مسئله مهم اعتقادی تبدیل کرد، به مسائل دیگری مانند تناوب دریافت عشای ربانی توسط روحانیون و افراد عادی نیز گسترش یافت. مانند سایر مناقشات، این مورد نیز بر پایه جهل عمومی آغاز شد و عمیق‌تر گشت، تقریباً شصت سال به طول انجامید و به بیان سخنان وحشتناک و نادرست نیز انجامید.

اولین دخالت پاتریارک‌نشین جهانی در مسئله مراسم یادبود یکشنبه در سال ۱۷۷۲ با نامه‌ای از پاتریارک تئودوسیوس دوم صورت گرفت که در آن اعلام کرد کسانی که مراسم یادبود را در شنبه برگزار می‌کنند، از سنت باستانی پیروی می‌کنند، در حالی که کسانی که آن را در یکشنبه‌ها انجام می‌دهند «تحت قضاوت نیستند». پس از شکست این تلاش برای مصالحه، تئودوسیوس دوم یا جانشین او پاتریارک ساموئل اول هانتزریس (۱۷۷۳–۱۷۷۴) یک بخشنامه کلیسایی (۱۷۷۳) صادر کرد که در آن راهبان را ترغیب می‌کرد تا در مورد مراسم یادبود از رویه صومعه خود پیروی کنند و از نزاع با دیگران در این زمینه خودداری کنند. این مداخله سازشکارانه نیز که با هدف مصالحه بین دو گروه بود، شکست خورد.

== مجامع و تصمیمات ==
پس از آن، شورایی در سال ۱۷۷۴ در صومعه کوتلوموسی، در کوه آتوس، به دستور پاتریارک ساموئل هانتزریس برگزار شد. در این شورا پاتریارک‌های سابق قسطنطنیه، سیریل پنجم، و اسکندریه، ماتئوس، که در کوه آتوس بازنشسته شده بودند، چهار اسقف سابق و دو اسقف فعال، و همچنین دو اسقف از تسالونیکی شرکت کردند. حدود دویست راهب نیز حضور داشتند. شورا تصمیم گرفت که کسانی که بخشنامه کلیسایی سال ۱۷۷۳ را نپذیرفته‌اند، تکفیر شوند و از پاتریارک‌نشین خواستار اقدام شود. با وجود این زبان سخت، مناقشه ادامه یافت.

سرانجام، شورای جدیدی در سال ۱۷۷۶ در قسطنطنیه، تحت رهبری پاتریارک سوفونیوس دوم، برگزار شد که در آن پاتریارک اورشلیم و شانزده روحانی دیگر حضور داشتند. شرکت‌کنندگان اعلام کردند که مراسم یادبود می‌تواند هم در شنبه و هم در یکشنبه برگزار شود و این موضوع بیشتر مورد بحث قرار نخواهد گرفت. در این شورا، از جمله، سنت آتاناسیوس پاریوس، نئوفیتوس کافسوکالیویتس و سنت نیکودیموس کوه مقدس تکفیر شدند. البته بعدها این تکفیر لغو شد.

تناوب عشای ربانی
علاوه بر مسئله مراسم یادبود، مناقشه، همان‌طور که ذکر شد، به معنویت اوخاریستی (عشای ربانی) بر اساس اصول موعظه شده توسط هسی‌کاست‌های قرن چهاردهم نیز گسترش یافت. جنبش کولیودس برای کشف مجدد الهیات پاتریستیک و یک زندگی مذهبی که شامل مشارکت مکرر در عشای ربانی بود، تلاش کرد. این جنبش از سوی بسیاری در کوه آتوس و جاهای دیگر مورد حمله قرار گرفت، حملاتی که بارها از هر حدی که انتظار می‌رفت از راهبان و روحانیون هر طبقه‌ای فراتر رفت.

در سال ۱۸۱۹، یک شورا در قسطنطنیه نظرات کولیودس را مبنی بر اینکه عشای مقدس باید به‌طور منظم توسط روحانیون و افراد عادی دریافت شود، تأیید کرد.

== شخصیت‌های برجسته ==
کولیودس‌ها:
* قدیس کوسماس اتولوس (فوت ۱۷۷۹)
* نئوفیتوس کافسوکالیویتس (فوت ۱۷۸۴)
* قدیس پایسیوس ولیکوفسکی (فوت ۱۷۹۴)
* قدیس ماکاریوس نوتاراس (فوت ۱۸۰۵)
* قدیس نیکودیموس کوه مقدس (فوت ۱۸۰۹)
* قدیس آتاناسیوس پاریوس (فوت ۱۸۱۳)
* نیکیفوروس کیوس مقدس (فوت ۱۸۲۱)
* قدیس آرسنیوس پاروس (فوت ۱۸۷۷)

ضد کولیودس‌ها:
* بیساریون راپسانی (فوت ۱۸۰۱)
* تئودوریتوس یوانینا (فوت ۱۸۲۳)

== منابع ==
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=ÎÎ¿Î»Î»ÏÎ²Î¬Î´ÎµÏ&oldid=11165550#Î%A0ρωταγωνιστές|عنوان=Κολλυβάδες|زبان =یونانی|بازیابی =16 جولای 2025}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kollyvades&oldid=1292337731|عنوان=Kollyvades|زبان =انگلیسی|بازیابی =16 جولای 2025}}
[[رده:سده ۱۸ (میلادی) در یونان]]
[[رده:جنبش‌های الهیاتی مسیحی]]
[[رده:مسیحیت و مرگ]]


text:
# جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۷
جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۷ (انگلیسی: 1977 Italian Grand Prix) یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۷ در پیست ناتزیوناله مونتزا واقع در مونتزا، لمباردی، ایتالیا برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۷ گراند پری در فصل ۱۹۷۷، مسابقهٔ شمارهٔ ۱۴ بود.
در این مسابقه که در ۵۲ دور و به مسافت ۳۰۱٫۶ کیلومتر (۱۸۷٫۴۰۶ مایل) برگزار شد، پول پوزیشن توسط جیمز هانت کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۳۹٫۱۰ بود نیز توسط ماریو اندرتی به ثبت رسید.
ماریو اندرتی از تیم لوتوس-فورد، نیکی لائودا از تیم فراری و آلن جونز از تیم شدو-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.

## رده‌بندی قهرمانی پس از مسابقه
| جایگاه | راننده        | امتیاز |
| ------ | ------------- | ------ |
| ۱      | نیکی لائودا   | ۶۹     |
| ۲      | جودی شکتر     | ۴۲     |
| ۳      | ماریو اندرتی  | ۴۱     |
| ۴      | کارلوس روتمان | ۳۵     |
| ۵      | جیمز هانت     | ۲۲     |
| منبع:  |               |        |

| جایگاه | سازنده            | امتیاز  |
| ------ | ----------------- | ------- |
| ۱      | فراری             | ۸۶ (۸۸) |
| ۲      | لوتوس-فورد        | ۵۶      |
| ۳      | ولف-فورد          | ۴۲      |
| ۴      | مک‌لارن-فورد       | ۳۸      |
| ۵      | برابام-آلفا رومئو | ۲۷      |
| منبع:  |                   |         |

یادداشت
- تنها پنج جایگاه نخست از هر رده‌بندی نمایش داده شده است.

wikiname: fawiki

title: جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۷

in_language: fa

wikitext:
{{جعبه اطلاعات گزارش مسابقه جایزه بزرگ
| Type = F1
| Country = [[ایتالیا]]
| Grand Prix = ایتالیا
| Details ref =
| Fulldate = {{تاریخ آغاز|۱۹۷۷|۹|۱۱}}
| Year = ۱۹۷۷
| Race_No = ۱۴
| Season_No = ۱۷
| Previous_round = جایزه بزرگ هلند ۱۹۷۷
| Next_round     = جایزه بزرگ ایالات متحده ۱۹۷۷
| Image = Monza 1976-1993.png
| Image_Link = Monza 1976-1993.png
| image-size = 200px
| Official name =
| Location = [[پیست ناتزیوناله مونتزا]]، [[مونتزا]]، [[لمباردی]]، [[ایتالیا]]
| Course = محل دائمی مسابقات
| Course_km = ۵٫۸۰۰
| Course_mi = ۳٫۶
| Distance_laps = ۵۲
| Distance_km = ۳۰۱٫۶
| Distance_mi = ۱۸۷٫۲
|Scheduled_laps =
|Scheduled_mi   =
|Scheduled_km   =
| Weather = خشک
| Pole_Driver = [[جیمز هانت]]
| Pole_Country = بریتانیا
| Pole_Team = [[مک‌لارن]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
| Pole_Time = ۱:۳۸٫۰۸
| Fast_Driver = [[ماریو اندرتی]]
| Fast_Country = ایالات متحده
| Fast_Team = [[تیم لوتوس|لوتوس]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
| Fast_Time = ۱:۳۹٫۱۰
| Fast_Lap = ۳۱ {{smaller|(رکورد دور)}}
| First_Driver = [[ماریو اندرتی]]
| First_Country = ایالات متحده
| First_Team = [[تیم لوتوس|لوتوس]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
| Second_Driver = [[نیکی لائودا]]
| Second_Country = اتریش
| Second_Team = [[اسکودریا فراری|فراری]]
| Third_Driver = [[آلن جونز (راننده مسابقه)|آلن جونز]]
| Third_Country = استرالیا
| Third_Team = [[Shadow Racing Cars|شدو]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
| Lapchart =
}}
'''جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۷''' ({{lang-en|{{چر}}1977 Italian Grand Prix{{چر}}}}) یک [[ورزش‌های موتوری|مسابقهٔ موتوری]] در رشتهٔ اتومبیل‌رانی [[فرمول یک]] بود که در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۷ در [[پیست ناتزیوناله مونتزا]] واقع در [[مونتزا]]، [[لمباردی]]، [[ایتالیا]] برگزار شد. این [[فرمول یک#گراند پری|گراند پری]] در میان ۱۷ گراند پری در فصل {{F1|۱۹۷۷}}، مسابقهٔ شمارهٔ ۱۴ بود.

در این مسابقه که در ۵۲ دور و به مسافت {{convert|۳۰۱٫۶|km|mi|3}} برگزار شد، [[پول پوزیشن]] توسط [[جیمز هانت]] کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۳۹٫۱۰ بود نیز توسط [[ماریو اندرتی]] به ثبت رسید.

[[ماریو اندرتی]] از تیم [[تیم لوتوس|لوتوس]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]، [[نیکی لائودا]] از تیم [[اسکودریا فراری|فراری]] و [[آلن جونز (راننده مسابقه)|آلن جونز]] از تیم [[Shadow Racing Cars|شدو]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]] به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.

{{-}}

== رده‌بندی قهرمانی پس از مسابقه ==
{{col-start}}
{{col-2}}
;رده‌بندی قهرمانی رانندگان
{|class="wikitable" style="font-size: 85%;"

!جایگاه
!راننده
!امتیاز
|-

|align="center"|۱
|{{پرچمک|اتریش}} [[نیکی لائودا]]
|align="right"|۶۹
|-

|align="center"|۲
|{{پرچمک|آفریقای جنوبی|۱۹۲۸}} [[جودی شکتر]]
|align="right"|۴۲
|-

|align="center"|۳
|{{پرچمک|ایالات متحده}} [[ماریو اندرتی]]
|align="right"|۴۱
|-

|align="center"|۴
|{{پرچمک|آرژانتین}} [[کارلوس روتمان]]
|align="right"|۳۵
|-

|align="center"| ۵
|{{پرچمک|بریتانیا}} [[جیمز هانت]]
|align="right"|۲۲
|-
!colspan="4" align="center"|منبع:<ref name="champ">{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/1977/italie/championnat.aspx|title=Italy 1977 - Championship • STATS F1|website=www.statsf1.com|access-date=26 March 2024}}</ref>
|}
{{col-2}}
;رده‌بندی قهرمانی سازندگان
{|class="wikitable" style="font-size: 85%;"

!جایگاه
!سازنده
!امتیاز
|-

|align="center"|۱
|{{پرچمک|ایتالیا}} [[اسکودریا فراری|فراری]]
|align="right"|۸۶ (۸۸)
|-

|align="center"|۲
|{{پرچمک|بریتانیا}} [[تیم لوتوس|لوتوس]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
|align="right"|۵۶
|-

|align="center"|۳
|{{پرچمک|کانادا}} [[Walter Wolf Racing|ولف]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
|align="right"|۴۲
|-

|align="center"|۴
|{{پرچمک|بریتانیا}} [[مک‌لارن]]-[[شرکت فورد موتور|فورد]]
|align="right"|۳۸
|-

|align="center"|۵
|{{پرچمک|بریتانیا}} [[Brabham|برابام]]-[[آلفا رومئو در فرمول یک|آلفا رومئو]]
|align="right"|۲۷
|-
!colspan="4" align="center"|منبع:<ref name="champ"/>
|}
{{col-end}}
;یادداشت
* <small>تنها پنج جایگاه نخست از هر رده‌بندی نمایش داده شده است.</small>

== منابع ==
* {{یادکرد-ویکی
 |عنوان= 1977 Italian Grand Prix
 |پیوند = https://en.wikipedia.org/wiki/1977_Italian_Grand_Prix
 |زبان = انگلیسی
 |بازبینی = ۲۶ مارس ۲۰۲۴
 }}
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
{{F1 race report
| Name_of_race = [[جایزه بزرگ ایتالیا]]
| Year_of_race = ۱۹۷۷
| Previous_race_in_season = [[جایزه بزرگ هلند ۱۹۷۷]]
| Next_race_in_season = [[جایزه بزرگ ایالات متحده ۱۹۷۷]]
| Previous_year's_race = [[جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۶]]
| Next_year's_race = [[جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۸]]
}}

[[رده:جایزه بزرگ ایتالیا|۱۹۷۷]]
[[رده:مسابقه‌های فرمول یک در ۱۹۷۷ (میلادی)|ایتالیا]]
[[رده:ورزش‌های موتوری ایتالیا در ۱۹۷۷ (میلادی)]]

{{جایزه بزرگ فرمول یک ۱۹۷۰–۷۹}}

title: جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۷

→راند پیشین: راند بعدی←

title: جزئیات مسابقه

تاریخ: ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۷

مکان: پیست ناتزیوناله مونتزا، مونتزا، لمباردی، ایتالیا

مسیر: محل دائمی مسابقات

طول مسیر: ۵٫۸۰۰ کیلومتر (۳٫۶ مایل)

مسافت: ۵۲ دور، ۳۰۱٫۶ کیلومتر (۱۸۷٫۲ مایل)

آب و هوا: خشک

title: پول پوزیشن

راننده: - جیمز هانت · مک‌لارن-فورد

title: سریع‌ترین دور

راننده: ماریو اندرتی · لوتوس-فورد

زمان: ۱:۳۹٫۱۰ در دور ۳۱ (رکورد دور)

title: سکو

اول: - ماریو اندرتی · لوتوس-فورد

دوم: - نیکی لائودا · فراری

سوم: - آلن جونز · شدو-فورد


text:
# لوبینی اچ۱
لوبینی اچ۱ (Lobini H1) خودرویی است که از سال ۲۰۰۵ تا کنون تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو اسپورت قرار گرفته و  طراحی آن خودروهای موتور وسط عقب-محور عقب بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵ دنده به صورت دستی است.

title: لوبینی اچ۱

wikitext:
{{Infobox automobile
|name=لوبینی اچ۱
|manufacturer=[[Lobini]]
|production=2005-present
|class=[[خودروی اسپورت]]
|layout=[[خودروهای موتور وسط عقب-محور عقب]]
|related=[[Volkswagen Golf]]
[[آئودی ای۳]]
[[فولکس‌واگن فاکس]]
[[سیات لئون]]
[[اشکودا اکتاویا]]
|body_style=2-door [[Targa top|targa]]
2-door [[کوپه]]
|engine=1.8 L {{convert|178|hp|kW PS|0|abbr=on}} [[توربوشارژر]]  I4  20V
|transmission=5-speed manual
}}
'''لوبینی اچ۱''' (Lobini H1) خودرویی است که از سال ۲۰۰۵ تا کنون تولید شده‌است.

این خودرو در کلاس [[خودرو اسپورت]] قرار گرفته و  طراحی آن [[خودروهای موتور وسط عقب-محور عقب]] بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵ دنده به صورت دستی است.
{{-}}
==منابع==
* {{یادکرد-ویکی
|پیوند =http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lobini_H1&redirect=no&useskin=monobook&oldid=313730895
 |عنوان = Lobini H1
|زبان =انگلیسی
|بازیابی =۲۲ مارس ۲۰۱۱}}

{{خودرو-خرد}}

[[رده:خودرو برزیل]]
[[رده:خودروهای اسپرت]]
[[رده:خودروهای موتور وسط-محور عقب]]
[[رده:خودروهای معرفی‌شده در ۲۰۰۵ (میلادی)]]

title: دید کلی

شرکت: Lobini

title: بدنه و شاسی

کلاس: خودروی اسپورت

شکل بدنه: 2-door targa · 2-door کوپه

طرحبندی: خودروهای موتور وسط عقب-محور عقب

خودروهای وابسته: Volkswagen Golf · آئودی ای۳ · فولکس‌واگن فاکس · سیات لئون · اشکودا اکتاویا

title: پیشرانه

موتور: 1.8 L ۱۷۸ اسب بخار (۱۳۳ کیلووات؛ ۱۸۰ اسب بخار متری) توربوشارژر I4 20V

جعبهدنده: 5-speed manual


text:
# صفحه‌آرایی
طرح‌بندی (Layout)، دانش و روش آراستن یک سند، کتاب یا صفحه است. طرح‌بندی در نمودارهای گردش کار سیستم، الگوها، شکل خروجی چاپگر و دیگر زمینه‌ها هم کاربرد دارد.
هنگام طراحی یک وب سایت، بسیار مهم است که ابتدا یک قالب وایرفریم پیش نویس کنید، در صورت تمایل یک مدل، که در آن تمام بخش‌های حیاتی وب سایت، محتوای آنها و محل قرارگیری بخش را ذکر کنید. داشتن یک طرح بندی طراحی صفحه وب آماده برای دنبال کردن، در زمان توسعه بیشتر صرفه جویی می‌کند.
اگر از ابتدا شروع می‌کنید، اولین عنصری که باید اضافه کنید یک شبکه است. سیستم‌های گرید یک الگوی پایه برای چیدمان شما ایجاد می‌کنند. حاشیه‌ها و ناودان‌ها را به طول ثابتی تنظیم می‌کند و یک فضای مشخص برای اضافه کردن هر قطعه محتوا ایجاد می‌کند. به این ترتیب، ایده ای از آنچه که قرار است به این صفحه اضافه کنید دارید، و همان‌طور که به افزودن عناصر بیشتر ادامه می‌دهید، به‌طور پیش فرض به‌طور مساوی از یکدیگر فاصله می‌گیرند.
قانون یک سوم یک اصل طراحی رایج است که در عکاسی استفاده می‌شود. با این حال، می‌تواند برای طراحی وب نیز اعمال شود.
با قانون یک سوم، صفحه شما به سه بخش عمودی و همچنین افقی تقسیم می‌شود در مجموع نه بخش را به شما می‌دهد. با پیروی از این قانون، عناصری که در امتداد خطوط شبکه قرار می‌گیرند برای مخاطبان شما جذاب تر به نظر می‌رسند. چرا؟ زیرا فاصله آنها یکنواخت است. عناصر کلیدی صفحه شما توجه بازدید کننده را به یک خط شبکه جلب می‌کند، در حالی که بقیه صفحه با فضای منفی یا خالی متعادل می‌شود.
این تنظیمات برای بیننده احساس درستی می‌کند و می‌تواند به شما کمک کند صفحات وب ایجاد کنید که توجه بازدیدکنندگان شما را به مهم‌ترین عنصر در صفحه هدایت کند.

## تاریخچه
پیشینه صفحه آرایی در ایران، به گذشته‌های بسیار دور، یعنی زمانی که سومری‌ها بر روی لوحه‌های گلی، مفاهیم مرتبط با یکدیگر و ادامه‌داری را می‌نوشتند، بازمی‌گردد. شکل عینی نخستین کتاب‌ها، به صورت اتاقی بوده‌است که ورق‌های خشتی کتاب، که هر کدام چند سانتی‌متر ضخامت داشته‌اند، در طبقه‌های نصب شده به دیوارهای این اتاق قرار می‌گرفتند. سپس، پوست برخی از حیوانات برای تولید کتاب به کار می‌رود و پس از آن، کتابهای کاغذی رایج می‌شود.
در نخستین سده‌های هجری، کتاب آرایی مورد توجه قرار می‌گرفت و کتابخانه‌ها، شبکه‌های اداری و درباری و آموزشی، همگی در مسیر نسخه آرایی و فن کتاب سازی، هیأتی نظام مند پیدا کردند.
اوج هنر کتاب آرایی در ایران، به دوره تیموری مربوط است اما با شکست جانشینان تیمور و تسلط شاه اسماعیل صفوی بر هرات، از ارزش‌های بصری این هنر کاسته نمی‌شود و همچنان، بهترین دوره‌های تکاملی خود را می‌گذراند و فقط در اواخر دوره صفوی ست که هنر کتاب آرایی و نگارگری ایرانی، با تأثیرپذیری از غرب، به تدریج سیر نزولی آغاز می‌کند.
صفحه آرایی شاخه ای از هنرهای گرافیک است که موضوع آن ایجاد روابط مناسب و موزون بصری بین عناصر نوشتاری و تصویری در فضای مورد نظر می‌باشد و باعث جلب توجه مخاطب شود که او را به پیگیری، ترغیب و خواندن آن وادار کند.

## کاربرد صفحه‌آرایی
صفحه آرایی حوزه های مختلفی را شامل می‌شود و می‌توان گفت کاربرد صفحه آرایی بسیار گسترده تر از چیزی هست که اکثر افراد در ذهن خود دارند. عموم افراد صفحه آرایی را محدود به کتاب می دانند، اما آنچه از کاربرد صفحه آرایی نمی دانند کاربرد این حرفه در آماده سازی تقریبا اکثر تولیدات انتشاراتی و تبلیغاتی است. به جز کتاب از صفحه آرایی برای آماده‌سازی نشریه، کاتالوگ و بروشور، پمفلت‌ها، رزومه و پروپزال‌ها، گزارش فعالیت، طراحی پلنرها، تقویم و سررسیدها، اوراق اداری، پوسترها و بسیاری از موارد دیگر استفاده می‌شود. (برگرفته از سایت نشرآنلاین)

title: صفحه‌آرایی

wikitext:
{{منبع|تاریخ=مارس ۲۰۱۹}}
[[پرونده:Das Wohltemperirte Clavier titlepage 2.jpg|بندانگشتی|نمونه‌ای از صفحه‌آرایی قدیمی، سال ۱۷۲۲]]
'''طرح‌بندی''' (Layout)، دانش و روش آراستن یک [[سند (مدرک)|سند]]، کتاب یا صفحه است. طرح‌بندی در نمودارهای [[گردش کار]] سیستم، الگوها، شکل خروجی [[چاپگر]] و دیگر زمینه‌ها هم کاربرد دارد.
هنگام طراحی یک وب سایت، بسیار مهم است که ابتدا یک قالب وایرفریم پیش نویس کنید، در صورت تمایل یک مدل، که در آن تمام بخش‌های حیاتی وب سایت، محتوای آنها و محل قرارگیری بخش را ذکر کنید. داشتن یک طرح بندی طراحی [[صفحه وب]] آماده برای دنبال کردن، در زمان توسعه بیشتر صرفه جویی می‌کند.
اگر از ابتدا شروع می‌کنید، اولین عنصری که باید اضافه کنید یک شبکه است. سیستم‌های گرید یک الگوی پایه برای چیدمان شما ایجاد می‌کنند. حاشیه‌ها و ناودان‌ها را به طول ثابتی تنظیم می‌کند و یک فضای مشخص برای اضافه کردن هر قطعه محتوا ایجاد می‌کند. به این ترتیب، ایده ای از آنچه که قرار است به این صفحه اضافه کنید دارید، و همان‌طور که به افزودن عناصر بیشتر ادامه می‌دهید، به‌طور پیش فرض به‌طور مساوی از یکدیگر فاصله می‌گیرند.
قانون یک سوم یک اصل طراحی رایج است که در عکاسی استفاده می‌شود. با این حال، می‌تواند برای طراحی وب نیز اعمال شود.
با قانون یک سوم، صفحه شما به سه بخش عمودی و همچنین افقی تقسیم می‌شود در مجموع نه بخش را به شما می‌دهد. با پیروی از این قانون، عناصری که در امتداد خطوط شبکه قرار می‌گیرند برای مخاطبان شما جذاب تر به نظر می‌رسند. چرا؟ زیرا فاصله آنها یکنواخت است. عناصر کلیدی صفحه شما توجه بازدید کننده را به یک خط شبکه جلب می‌کند، در حالی که بقیه صفحه با فضای منفی یا خالی متعادل می‌شود.

این تنظیمات برای بیننده احساس درستی می‌کند و می‌تواند به شما کمک کند صفحات وب ایجاد کنید که توجه بازدیدکنندگان شما را به مهم‌ترین عنصر در صفحه هدایت کند.

== تاریخچه ==
پیشینه صفحه آرایی در ایران، به گذشته‌های بسیار دور، یعنی زمانی که سومری‌ها بر روی لوحه‌های گلی، مفاهیم مرتبط با یکدیگر و ادامه‌داری را می‌نوشتند، بازمی‌گردد. شکل عینی نخستین کتاب‌ها، به صورت اتاقی بوده‌است که ورق‌های خشتی کتاب، که هر کدام چند سانتی‌متر ضخامت داشته‌اند، در طبقه‌های نصب شده به دیوارهای این اتاق قرار می‌گرفتند. سپس، پوست برخی از حیوانات برای تولید کتاب به کار می‌رود و پس از آن، کتابهای کاغذی رایج می‌شود.
در نخستین سده‌های هجری، کتاب آرایی مورد توجه قرار می‌گرفت و کتابخانه‌ها، شبکه‌های اداری و درباری و آموزشی، همگی در مسیر نسخه آرایی و فن کتاب سازی، هیأتی نظام مند پیدا کردند.
اوج هنر کتاب آرایی در ایران، به دوره تیموری مربوط است اما با شکست جانشینان تیمور و تسلط [[شاه اسماعیل یکم|شاه اسماعیل صفوی]] بر هرات، از ارزش‌های بصری این هنر کاسته نمی‌شود و همچنان، بهترین دوره‌های تکاملی خود را می‌گذراند و فقط در اواخر [[ایران صفوی|دوره صفوی]] ست که هنر کتاب آرایی و نگارگری ایرانی، با تأثیرپذیری از غرب، به تدریج سیر نزولی آغاز می‌کند.

صفحه آرایی شاخه ای از هنرهای گرافیک است که موضوع آن ایجاد روابط مناسب و موزون بصری بین عناصر نوشتاری و تصویری در فضای مورد نظر می‌باشد و باعث جلب توجه مخاطب شود که او را به پیگیری، ترغیب و خواندن آن وادار کند.

== کاربرد صفحه‌آرایی ==
صفحه آرایی حوزه های مختلفی را شامل می‌شود و می‌توان گفت کاربرد صفحه آرایی بسیار گسترده تر از چیزی هست که اکثر افراد در ذهن خود دارند. عموم افراد صفحه آرایی را محدود به کتاب می دانند، اما آنچه از کاربرد صفحه آرایی نمی دانند کاربرد این حرفه در آماده سازی تقریبا اکثر تولیدات انتشاراتی و تبلیغاتی است. به جز کتاب از صفحه آرایی برای آماده‌سازی نشریه، کاتالوگ و بروشور، پمفلت‌ها، رزومه و پروپزال‌ها، گزارش فعالیت، طراحی پلنرها، تقویم و سررسیدها، اوراق اداری، پوسترها و بسیاری از موارد دیگر استفاده می‌شود. (برگرفته از سایت نشرآنلاین)

== پیوند به بیرون ==
{{هنر-خرد}}

[[رده:ترکیب‌بندی در هنرهای تجسمی]]
[[رده:طراحی ارتباطات]]
[[رده:طراحی گرافیک]]
[[رده:طرح‌بندی]]
[[رده:هنر کتاب]]


text:
# حمید درخشان
حمید درخشان فرکوش (زاده ۳ بهمن ۱۳۳۷ - تهران)، بازیکن سابق و سرمربی فوتبال اهل ایران است. وی سابقه بازی در باشگاه فوتبال پرسپولیس و تیم ملی فوتبال ایران را دارد.

## زندگی ورزشی
در سن هفده سالگی از تیم مزدا به پرسپولیس آمد. چهاردهم شهریور سال ۱۳۵۹ برای اولین بار پیراهن تیم ملی را مقابل امارات بر تن کرد. بازیگردان اصلی ایران در جام ملت‌های ۱۹۸۴ بود و در سال بعد به عنوان بازیکن سال ایران انتخاب شد. او جزو ۱۴ نفری بود که در سال ۶۵ و هنگام بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶ در اعتراض به کادر فنی تیم ملی، از این تیم استعفا داد. پس از این استعفا او شش ماه از حضور در میدان‌ها محروم شد. پس از این اتفاق در سال ۱۳۶۵ زمانی که بیست و هشت ساله بود، پس از ده سال حضور، از پرسپولیس جدا شد و به لیگ قطر رفت. او چهار سال از تیم ملی دور بود و در تیرماه سال ۱۳۶۹ با حضور علی پروین به تیم ملی برگشت. در سال ۱۳۷۰ و در سن سی و سه سالگی، پس از پنج سال بازی در قطر به پرسپولیس بازگشت و چند ماه در پرسپولیس بازی کرد ولی در دی ماه ۱۳۷۰ مجدداً مورد توجه باشگاه‌های قطری قرار گرفت و به السد قطر پیوست. پس از یک فصل بازی در این تیم، در آبان ۱۳۷۱ مجدداً به پرسپولیس بازگشت و بار دیگر به تیم ملی فوتبال ایران دعوت شد. در سال ۱۳۷۲ و در سن سی و پنج سالگی از فوتبال ملّی خداحافظی کرد و در سال ۱۳۷۳ فوتبال را کنار گذاشت.

## دوران مربی‌گری
حمید درخشان سرمربی‌گری را از تیم باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران در سال ۱۳۷۳ شروع کرد، با آمدن یورگن گده در بهمن ۱۳۷۳ دستیاری او را نپذیرفت و از تیم جدا شد. در سال ۱۳۷۴ به پرسپولیس برگشت و دستیار استانکو پوکله پوویچ شد. با رفتن استانکو در سال ۱۳۷۶ به‌طور موقت هشت ماه هدایت تیم را برعهده گرفت، ولی به دنبال آمدن ایوان متکوویچ دوباره دستیار سرمربی شد و تا مهر ۱۳۷۷ و بازگشت علی پروین در این سمت فعالیت کرد. وی از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۱ سرمربی تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ایران بود، او در سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲ سرمربی تیم‌های سرخپوشان و هما شد، پس از چند سال وقفه و در سال ۱۳۸۸ به تیم پیکان رفت و هدایت این تیم را به عهده گرفت اما در یک سال یعنی در سال ۱۳۸۹ به تیم شهرداری تبریز رفت، وی از اوایل تیر تا مهر ۱۳۹۰ سرمربی باشگاه فوتبال شاهین بوشهر بود. او مجدداً برای ۵ بازی به شاهین برگشت و در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۹۱ مجدداً استعفا کرد. درخشان در تاریخ ۱۹ شهریور سال ۱۳۹۳ پس از برکناری علی دایی از سرمربیگری پرسپولیس به پرسپولیس بازگشت و در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۹۴ از سمت خود استعفا کرد.
در تاریخ ۳ فروردین ۱۳۹۵ وی به سمت سرمربیگری تیم فوتبال دسته اولی خونه به خونه بابل برگزیده شد که در این تیم نیز کاری را از پیش نبرد و موفقیتی کسب نکرد و باعث سقوط چند پله‌ای این تیم شمالی شد.
در سال ۱۳۹۶ او به سرمربیگری نفت تهران برگزیده شد و جایگزین علی کریمی سرمربی وقت نفت شد. اما پس از آن به علت تعویض شدن مالک باشگاه و با اعلام وی، درخشان برکنار شد.
تا تاریخ ۲۵ اوت ۲۰۱۷
| تیم            | از           | تا           | نتایج | نتایج | نتایج | نتایج | نتایج  | نتایج  | نتایج    | نتایج |
| تیم            | از           | تا           | بازی  | برد   | مساوی | باخت  | برد %  | گل زده | گل خورده | +/-   |
| -------------- | ------------ | ------------ | ----- | ----- | ----- | ----- | ------ | ------ | -------- | ----- |
| پرسپولیس       | ژوئیه ۱۹۹۴   | ژانویه ۱۹۹۵  | ۳۳    | ۱۶    | ۱۰    | ۷     | ۴۸٫۴۸٪ | ۱۰۴    | ۶۸       | +۳۶   |
| نوجوانان ایران | مارس ۲۰۰۰    | ژانویه ۲۰۰۱  | ۱۳    | ۹     | ۰     | ۴     | ۶۹٫۲۳٪ | ۴۱     | ۱۰       | +۳۱   |
| پیکان تهران    | ژوئیه ۲۰۰۹   | ژوئیه ۲۰۱۰   | ۳۵    | ۹     | ۱۵    | ۱۱    | ۲۵٫۷۱٪ | ۴۱     | ۴۵       | –۴    |
| شهرداری تبریز  | اکتبر ۲۰۱۰   | ژوئیه ۲۰۱۱   | ۳۴    | ۸     | ۱۳    | ۱۳    | ۲۳٫۵۲٪ | ۴۵     | ۵۳       | –۸    |
| شاهین بوشهر    | ژوئیه ۲۰۱۱   | اکتبر ۲۰۱۱   | ۹     | ۲     | ۴     | ۳     | ۲۲٫۲۲٪ | ۹      | ۶        | +۳    |
| شاهین بوشهر    | فوریه ۲۰۱۲   | آوریل ۲۰۱۲   | ۴     | ۰     | ۳     | ۱     | ۰۰٫۰۰٪ | ۱      | ۲        | –۱    |
| داماش گیلان    | سپتامبر ۲۰۱۲ | مارس ۲۰۱۳    | ۲۲    | ۶     | ۹     | ۷     | ۲۷٫۲۷٪ | ۲۳     | ۲۴       | –۱    |
| پرسپولیس       | سپتامبر ۲۰۱۴ | آوریل ۲۰۱۵   | ۲۴    | ۸     | ۷     | ۹     | ۳۳٫۳۳٪ | ۲۷     | ۲۶       | +۱    |
| خونه به خونه   | مارس ۲۰۱۶    | آوریل ۲۰۱۶   | ۵     | ۰     | ۴     | ۱     | ۰۰٫۰۰٪ | ۳      | ۳        | ۰     |
| نفت تهران      | ژوئیه ۲۰۱۷   | سپتامبر ۲۰۱۷ | ۶     | ۱     | ۲     | ۳     | ۱۶٫۶۶٪ | ۵      | ۱۲       | –۶    |
| مجموع          | مجموع        | مجموع        | ۱۸۲   | ۵۹    | ۶۵    | ۵۸    | ۳۳٫۳۳٪ | ۲۹۹    | ۲۴۸      | +۵۱   |

## گل‌های ملی
| # | تاریخ           | شهر                | حریف      | نتیجه |
| - | --------------- | ------------------ | --------- | ----- |
| ۱ | ۲۳ نوامبر ۱۹۸۲  | دهلی نو، هند       | کرهٔ جنوبی | ۱–۰   |
| ۲ | ۱۱ اوت ۱۹۸۴     | جاکارتا، اندونزی   | تایلند    | ۵–۰   |
| ۳ | ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۶ | سئول، کره جنوبی    | تایلند    | ۴–۱   |
| ۴ | ۲۸ سپتامبر ۱۹۸۶ | دائجونگ، کره جنوبی | نپال      | ۶–۰   |
| ۵ | ۶ ژانویه ۱۹۹۳   | تهران، ایران       | پاکستان   | ۵–۰   |
| ۶ | ۲ ژوئیه ۱۹۹۳    | دمشق، سوریه        | عمان      | ۱–۰   |
| ۷ | ۴ ژوئیه ۱۹۹۳    | دمشق، سوریه        | تایوان    | ۶–۰   |
| ۸ | ۶ ژوئیه ۱۹۹۳    | دمشق، سوریه        | سوریه     | ۱–۱   |

## افتخارات

### به عنوان بازیکن

#### باشگاهی
پرسپولیس
- لیگ استان تهران (۳): ۱۹۸۳، ۱۹۸۵، ۱۹۸۷
- جام در جام آسیا (۱): ۱۹۹۰

#### ملی
ایران
- جام ملت‌های آسیا: مقام سوم ۱۹۸۰، مقام چهارم ۱۹۸۴
- جام اکو (۱): ۱۹۹۳

### به عنوان مربی

#### باشگاه
شاهین بوشهر
- نایب قهرمان جام حذفی: ۹۱–۱۳۹۰

title: حمید درخشان

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = حمید درخشان
| image = Hamid Derakhshan.jpg
| fullname = حمید درخشان
| birth_date = {{تاریخ تولد و سن|۱۹۵۹|۱|۲۳}}{{سخ}}[[۳ بهمن]] [[۱۳۳۷ (خورشیدی)|۱۳۳۷]]
| birth_place = [[تهران]]، [[ایران]] اصالتا [[سرآب]]، [[آذربایجان شرقی]]
| height = {{بلندی|m=۱٫۷۵}}
| position = [[هافبک]]
| currentclub =
| youthyears1 = ۱۳۵۴–۱۳۵۶
| youthclubs1 = مزدا<ref>[http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=267&Itemid=817 takhtejamshidcup.com]</ref>
| years1 = ۱۳۵۶–۱۳۶۶
| clubs1 = [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
| caps1 = ۲۰۶
| goals1 = ۵۸
| years2 = ۱۳۶۶–۱۳۷۰
| clubs2 = [[باشگاه ورزشی القطر|القطر]]
| caps2 = ۷۳
| goals2 = ۱۶
| years3 = ۱۳۷۰–۱۳۷۱
| clubs3 = [[باشگاه ورزشی السد|السد]]
| caps3 = ۱۵
| goals3 = ۳
| years4 = ۱۳۷۱–۱۳۷۳
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
| caps4 = ۳۹
| goals4 = ۱۰
| totalcaps = ۳۳۳
| totalgoals = ۸۷
| nationalyears1 = ۱۳۵۵–۱۳۵۶
| nationalteam1 = [[تیم ملی فوتبال جوانان ایران]]<ref>[http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=267&Itemid=817 takhtejamshidcup.com]</ref>
| nationalcaps1 = ۸
| nationalgoals1 =؟
| nationalyears2 = ۱۳۵۹–۱۳۷۲
| nationalteam2 = [[تیم ملی فوتبال ایران]]
| nationalcaps2 = ۴۱
| nationalgoals2 = ۹
| manageryears1 = ۱۳۷۳–۱۳۷۴
| managerclubs1 = [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
| manageryears2 = ۱۳۷۶
| managerclubs2 = [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
| manageryears3 = ۱۳۸۰–۱۳۸۱
| managerclubs3 = [[تیم ملی فوتبال نوجوانان ایران|نوجوانان ایران]]
| manageryears4 = ۱۳۸۳
| managerclubs4 = [[باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار|سرخپوشان دلوار افزار]]
| manageryears5 = ۱۳۸۳
| managerclubs5 = [[باشگاه فوتبال هما|هما]]
| manageryears7 = ۱۳۸۸–۱۳۸۹
| managerclubs7 = [[باشگاه فوتبال پیکان تهران|پیکان تهران]]
| manageryears8 = ۱۳۸۹–۱۳۹۰
| managerclubs8 = [[باشگاه فوتبال شهرداری تبریز|شهرداری تبریز]]
| manageryears9 = ۱۳۹۰–۱۳۹۱
| managerclubs9 = [[باشگاه فوتبال شاهین بوشهر|شاهین بوشهر]]
| manageryears10 = ۱۳۹۱–۱۳۹۲
| managerclubs10 = [[باشگاه فوتبال داماش گیلان|داماش گیلان]]
| manageryears11 = ۱۳۹۳–۱۳۹۴
| managerclubs11 = [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
| manageryears12 = ۱۳۹۵
| managerclubs12 = [[باشگاه فوتبال خونه به خونه|خونه به خونه]]
| manageryears13 = ۱۳۹۶
| managerclubs13 = [[باشگاه فوتبال نفت تهران|نفت تهران]]
| manageryears14 = ۱۴۰۰
| managerclubs14 = [[باشگاه فوتبال نفت مسجدسلیمان|نفت مسجدسلیمان]]
| manageryears15 = ۱۴۰۱
| managerclubs15 = [[باشگاه فوتبال سایپا|سایپا]]
| manageryears16 = ۱۴۰۳
| managerclubs16 = [[باشگاه فوتبال داماش گیلان|داماش گیلان]]
}}

'''حمید درخشان فرکوش'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Instagram|نشانی=https://www.instagram.com/reel/DF_g31uCJ1A/|وبگاه=www.instagram.com|بازبینی=2025-08-04}}</ref> (زاده ۳ بهمن ۱۳۳۷ - [[تهران]])، بازیکن سابق و سرمربی [[فوتبال]] اهل [[ایران]] است. وی سابقه بازی در [[باشگاه فوتبال پرسپولیس]] و [[تیم ملی فوتبال ایران]] را دارد.

== زندگی ورزشی ==
در سن هفده سالگی از تیم مزدا به پرسپولیس آمد. چهاردهم شهریور سال ۱۳۵۹ برای اولین بار پیراهن تیم ملی را مقابل امارات بر تن کرد. بازیگردان اصلی ایران در جام ملت‌های ۱۹۸۴ بود و در سال بعد به عنوان بازیکن سال ایران انتخاب شد. او جزو ۱۴ نفری بود که در سال ۶۵ و هنگام [[بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶]] در اعتراض به کادر فنی تیم ملی، از این تیم استعفا داد. پس از این استعفا او شش ماه از حضور در میدان‌ها محروم شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.varzesh3.com/news/?itemid=1274035|عنوان=ستارگانی که بعد از خداحافظی بازگشتند| ناشر = ورزش ۳ |تاریخ = ۱۹ مهر ۱۳۹۴}}</ref> پس از این اتفاق در سال ۱۳۶۵ زمانی که بیست و هشت ساله بود، پس از ده سال حضور، از [[باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران|پرسپولیس]] جدا شد و به [[لیگ قطر]] رفت. او چهار سال از تیم ملی دور بود و در تیرماه سال ۱۳۶۹ با حضور [[علی پروین]] به تیم ملی برگشت. در سال ۱۳۷۰ و در سن سی و سه سالگی، پس از پنج سال بازی در قطر به پرسپولیس بازگشت و چند ماه در پرسپولیس بازی کرد ولی در دی ماه ۱۳۷۰ مجدداً مورد توجه باشگاه‌های قطری قرار گرفت و به [[باشگاه ورزشی السد|السد قطر]] پیوست. پس از یک فصل بازی در این تیم، در آبان ۱۳۷۱ مجدداً به پرسپولیس بازگشت و بار دیگر به [[تیم ملی فوتبال ایران]] دعوت شد. در سال ۱۳۷۲ و در سن سی و پنج سالگی از فوتبال ملّی خداحافظی کرد و در سال ۱۳۷۳ فوتبال را کنار گذاشت.<ref name="varzesh3.com">{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.varzesh3.com/news/?itemid=1232519|عنوان=درخشان برای پنجمین بار رفت| ناشر = ورزش ۳ |تاریخ = ۱۷ فروردین ۱۳۹۴}}</ref>

== دوران مربی‌گری ==
حمید درخشان سرمربی‌گری را از تیم [[باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران]] در سال ۱۳۷۳ شروع کرد، با آمدن [[یورگن گده]] در بهمن ۱۳۷۳ دستیاری او را نپذیرفت و از تیم جدا شد. در سال ۱۳۷۴ به پرسپولیس برگشت و دستیار [[استانکو پوکله پوویچ]] شد. با رفتن استانکو در سال ۱۳۷۶ به‌طور موقت هشت ماه هدایت تیم را برعهده گرفت، ولی به دنبال آمدن [[ایوان متکوویچ]] دوباره دستیار سرمربی شد و تا مهر ۱۳۷۷ و بازگشت [[علی پروین]] در این سمت فعالیت کرد.<ref name="varzesh3.com"/> وی از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۱ سرمربی [[تیم ملی فوتبال زیر ۲۰ سال ایران]] بود، او در سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۲ سرمربی تیم‌های سرخپوشان و هما شد، پس از چند سال وقفه و در سال ۱۳۸۸ به [[تیم پیکان]] رفت و هدایت این تیم را به عهده گرفت<ref>{{یادکرد وب | عنوان = حمید درخشان سرمربی تیم فوتبال پیکان قزوین شدد درخشان سرمربی شهرداری تبریز شد | ناشر = مهر نیوز | نشانی = http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=902584 | تاریخ = ۵ تیر ۱۳۸۸ | تاریخ بازدید = ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱}}</ref> اما در یک سال یعنی در سال ۱۳۸۹ به تیم [[باشگاه فوتبال شهرداری تبریز|شهرداری تبریز]] رفت،<ref>{{یادکرد وب | عنوان = حمید درخشان سرمربی شهرداری تبریز شد | ناشر = وبگاه گل | نشانی = http://www.goal.com/iran/news/1825/ایران/2010/10/26/2184211/حميد-درخشان-سرمربي-شهرداري-تبريز-شد | تاریخ = ۲۶ اکتبر ۲۰۱۰ | تاریخ بازدید = ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱ | archive-date = 12 مارس 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140312061131/http://www.goal.com/iran/news/1825/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/2010/10/26/2184211/%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%8A-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%B2-%D8%B4%D8%AF}}</ref> وی از اوایل تیر<ref>{{یادکرد وب| عنوان = حمید درخشان سرمربی شاهین بوشهر شد/فرهاد کاظمی در پیکان تهران| ناشر = همشهری آنلاین| نشانی = http://hamshahrionline.ir/news-138813.aspx | تاریخ = ۶ تیر ۱۳۹۰ | تاریخ بازدید = ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱}}</ref> تا مهر ۱۳۹۰<ref>{{یادکرد وب| عنوان = درخشان از شاهین بوشهر جدا شد/ کریمی سرمربی شد، دادگر مدیر عامل| ناشر = مهر نیوز| نشانی = http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=1425475| تاریخ = ۱۳ مهر ۱۳۹۰| تاریخ بازدید = ۲۵ دسامبر ۲۰۱۱| archive-date = ۷ ژانویه ۲۰۱۲| archive-url = https://web.archive.org/web/20120107110357/http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1425475| dead-url = yes}}</ref> سرمربی [[باشگاه فوتبال شاهین بوشهر]] بود. او مجدداً برای ۵ بازی به شاهین برگشت و در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۹۱ مجدداً استعفا کرد. [[درخشان]] در تاریخ ۱۹ شهریور سال ۱۳۹۳ پس از برکناری علی دایی از سرمربیگری [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]] به پرسپولیس بازگشت و در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۹۴ از سمت خود استعفا کرد.
در تاریخ ۳ فروردین ۱۳۹۵ وی به سمت سرمربیگری تیم فوتبال دسته اولی خونه به خونه بابل برگزیده شد که در این تیم نیز کاری را از پیش نبرد و موفقیتی کسب نکرد و باعث سقوط چند پله‌ای این تیم شمالی شد.
در سال ۱۳۹۶ او به سرمربیگری نفت تهران برگزیده شد و جایگزین [[علی کریمی]] سرمربی وقت نفت شد. اما پس از آن به علت تعویض شدن مالک باشگاه و با اعلام وی، درخشان برکنار شد.

{{از تاریخ|۲۵ اوت ۲۰۱۷}}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
!rowspan="2"|تیم
!rowspan="2"|از
!rowspan="2"|تا
!colspan="8"|نتایج
|-
!بازی!!برد!!مساوی!!باخت!!برد %!!گل زده!!گل خورده!!+/-
|-
|[[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
|align="left"|ژوئیه ۱۹۹۴
|align="left"|ژانویه ۱۹۹۵
|۳۳||۱۶||۱۰||۷|| ۴۸٫۴۸٪ ||۱۰۴||۶۸||+۳۶
|-
|[[تیم ملی فوتبال نوجوانان ایران|نوجوانان ایران]]
|align="left"|مارس ۲۰۰۰
|align="left"|ژانویه ۲۰۰۱
|۱۳||۹||۰||۴|| ۶۹٫۲۳٪ ||۴۱||۱۰||+۳۱
|-
|[[باشگاه فوتبال پیکان تهران|پیکان تهران]]
|align="left"|ژوئیه ۲۰۰۹
|align="left"|ژوئیه ۲۰۱۰
|۳۵||۹||۱۵||۱۱|| ۲۵٫۷۱٪ ||۴۱||۴۵||–۴
|-
|[[باشگاه فوتبال شهرداری تبریز|شهرداری تبریز]]
|align="left"|اکتبر ۲۰۱۰
|align="left"|ژوئیه ۲۰۱۱
|۳۴||۸||۱۳||۱۳|| ۲۳٫۵۲٪ ||۴۵||۵۳||–۸
|-
|[[باشگاه فوتبال شاهین بوشهر|شاهین بوشهر]]
|align="left"|ژوئیه ۲۰۱۱
|align="left"|اکتبر ۲۰۱۱
|۹||۲||۴||۳|| ۲۲٫۲۲٪ ||۹||۶||+۳
|-
|[[باشگاه فوتبال شاهین بوشهر|شاهین بوشهر]]
|align="left"|فوریه ۲۰۱۲
|align="left"|آوریل ۲۰۱۲
|۴||۰||۳||۱|| ۰۰٫۰۰٪ ||۱||۲||–۱
|-
|[[باشگاه ورزشی داماش گیلان|داماش گیلان]]
|align="left"|سپتامبر ۲۰۱۲
|align="left"|مارس ۲۰۱۳
|۲۲||۶||۹||۷|| ۲۷٫۲۷٪ ||۲۳||۲۴||–۱
|-
|[[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]
|align="left"|سپتامبر ۲۰۱۴
|align="left"|آوریل ۲۰۱۵
|۲۴||۸||۷||۹|| ۳۳٫۳۳٪ ||۲۷||۲۶||+۱
|-
|[[باشگاه فوتبال خونه به خونه|خونه به خونه]]
|align="left"|مارس ۲۰۱۶
|align="left"|آوریل ۲۰۱۶
|۵||۰||۴||۱|| ۰۰٫۰۰٪ ||۳||۳||۰
|-
|[[باشگاه فوتبال نفت تهران|نفت تهران]]
|align="left"|ژوئیه ۲۰۱۷
|align="left"|سپتامبر ۲۰۱۷
|۶||۱||۲||۳|| ۱۶٫۶۶٪ ||۵||۱۲||–۶
|-
!colspan="3"|مجموع
!۱۸۲!!۵۹!!۶۵!!۵۸!! ۳۳٫۳۳٪ !!۲۹۹!!۲۴۸!!+۵۱
|}

== گل‌های ملی ==
{| class="wikitable"
! # !! تاریخ !! شهر !! حریف !! نتیجه
|-
| ۱ || ۲۳ نوامبر ۱۹۸۲ || [[دهلی نو]]، [[هند]] || {{Fb|South Korea}} || ۱–۰
|-
| ۲ || ۱۱ اوت ۱۹۸۴ || [[جاکارتا]]، [[اندونزی]] || {{Fb|Thailand}} || ۵–۰
|-
| ۳ || ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۶ || [[سئول]]، [[کره جنوبی]] || {{Fb|Thailand}} || ۴–۱
|-
| ۴ || ۲۸ سپتامبر ۱۹۸۶ || [[دائجونگ]]، [[کره جنوبی]] || {{Fb|Nepal}} || ۶–۰
|-
| ۵ || ۶ ژانویه ۱۹۹۳ || [[تهران]]، [[ایران]] || {{Fb|Pakistan}} || ۵–۰
|-
| ۶ || ۲ ژوئیه ۱۹۹۳ || [[دمشق]]، [[سوریه]] || {{Fb|Oman}} || ۱–۰
|-
| ۷ || ۴ ژوئیه ۱۹۹۳ || [[دمشق]]، [[سوریه]] || {{Fb|Taiwan}} || ۶–۰
|-
| ۸ || ۶ ژوئیه ۱۹۹۳ || [[دمشق]]، [[سوریه]] || {{Fb|Syria|}} || ۱–۱
|}

== افتخارات ==
=== به عنوان بازیکن ===
==== باشگاهی ====
;پرسپولیس
* [[لیگ استان تهران]] (۳): ۱۹۸۳، ۱۹۸۵، ۱۹۸۷
* [[جام برندگان جام آسیا|جام در جام آسیا]] (۱): [[جام برندگان جام آسیا ۹۱–۱۹۹۰|۱۹۹۰]]

==== ملی ====
;ایران
* [[جام ملت‌های آسیا]]: مقام سوم [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰|۱۹۸۰]]، مقام چهارم [[جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴|۱۹۸۴]]
* [[جام اکو]] (۱): [[جام اکو ۱۹۹۳|۱۹۹۳]]

=== به عنوان مربی ===
==== باشگاه ====
;شاهین بوشهر
* نایب قهرمان [[جام حذفی فوتبال ایران|جام حذفی]]: [[جام حذفی فوتبال ایران ۹۱–۱۳۹۰|۹۱–۱۳۹۰]]

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Hamid Derakhshan}}
* [http://www.hamshahrionline.ir/details/123030 زندگینامه حمید درخشان] در وبگاه همشهری آنلاین
* [http://www.teammelli.com/Players/StatsDarakhshan.htm حمید درخشان] در [http://www.teammelli.com/ TeamMelli.com]
* [http://www.national-football-teams.com/player/17168/Hamid_Derakhshan.html حمید درخشان در NationalFootballTeams]
* {{اینستاگرام|hamid.derakhshan.official}}

{{الگوهای ناوبری
|title= ترکیب ایران
|bg= #FFFFFF
|fg= #FF0000
|list1=
{{ترکیب تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴}}
{{ترکیب تیم ملی فوتبال ایران در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶}}
}}
{{مربیان باشگاه پرسپولیس}}
{{مربیان باشگاه فوتبال نفت تهران}}
{{مربیان باشگاه فوتبال شاهین شهرداری بوشهر}}
{{مربیان باشگاه فوتبال راه‌آهن}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:درخشان، حمید}}
[[رده:اعضای کادر فنی باشگاه پرسپولیس]]
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی تهران]]
[[رده:بازیکنان باشگاه السد]]
[[رده:بازیکنان باشگاه القطر]]
[[رده:بازیکنان باشگاه پرسپولیس]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران]]
[[رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰]]
[[رده:بازیکنان جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴]]
[[رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۲]]
[[رده:بازیکنان فوتبال در بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن اهل ایران]]
[[رده:بازیکنان فوتبال دور از وطن در قطر]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل ایران]]
[[رده:بازیکنان لیگ ستارگان قطر]]
[[رده:رقابت‌کنندگان بازی‌های آسیایی اهل ایران]]
[[رده:زادگان ۱۳۳۷]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)]]
[[رده:مربیان باشگاه پیکان]]
[[رده:مربیان باشگاه خونه به خونه]]
[[رده:مربیان باشگاه داماش گیلان]]
[[رده:مربیان باشگاه راه‌آهن]]
[[رده:مربیان باشگاه شاهین بوشهر]]
[[رده:مربیان باشگاه شهرداری تبریز]]
[[رده:مربیان باشگاه فوتبال پرسپولیس]]
[[رده:مربیان باشگاه نفت تهران]]
[[رده:مربیان فوتبال اهل ایران]]
[[رده:مربیان لیگ برتر خلیج فارس]]
[[رده:هافبک‌های فوتبال]]

title: اطلاعات شخصی

نام کامل: حمید درخشان

زادروز: ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۵۹ (۶۶ سال) · ۳ بهمن ۱۳۳۷

زادگاه: تهران، ایران اصالتا سرآب، آذربایجان شرقی

قد: ۱٫۷۵ متر (۵ فوت ۹ اینچ)

پست: هافبک

title: باشگاه‌های جوانان

مزدا

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

پرسپولیس · ۲۰۶ · (۵۸)

القطر · ۷۳ · (۱۶)

السد · ۱۵ · (۳)

پرسپولیس · ۳۹ · (۱۰)

مجموع: ۳۳۳ · (۸۷)

title: تیم ملی

تیم ملی فوتبال جوانان ایران · ۸ · (؟)

تیم ملی فوتبال ایران · ۴۱ · (۹)

title: دوران مربیگری

پرسپولیس

پرسپولیس

نوجوانان ایران

سرخپوشان دلوار افزار
هما

پیکان تهران

شهرداری تبریز

شاهین بوشهر

داماش گیلان

پرسپولیس

خونه به خونه

نفت تهران

نفت مسجدسلیمان

سایپا

داماش گیلان

title: ترکیب تیم ایران – جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰

ایران

title: ترکیب تیم ایران – جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۴

title: ترکیب تیم ایران – بازی‌های آسیایی ۱۹۸۶


text:
# ایاگو ایگلسیاس
ایاگو ایگلسیاس (انگلیسی: Iago Iglesias؛ زادهٔ ۲۳ فوریهٔ ۱۹۸۴) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال الچه و باشگاه فوتبال دپورتیوو لاکرونیا اشاره کرد.
وی همچنین در تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال اسپانیا بازی کرده‌است.

title: ایاگو ایگلسیاس

wikitext:
{{Infobox football biography
| name = ایاگو ایگلسیاس
| image =
| fullname = Iago Iglesias Castro
| birth_date = {{birth date and age|1984|2|23|df=y}}
| birth_place = [[لاکرونیا]]
| height = {{height|m=۱٫۷۶}}
| position = [[هافبک]]
| currentclub =
| clubnumber =
| youthyears1 =
| youthclubs1 = Galicia Gaiteira
| youthyears2 = ۲۰۰۰–۲۰۰۳
| youthclubs2 = Calasanz
| years1 = ۲۰۰۳–۲۰۰۴
| clubs1 = [[Laracha CF|Laracha]]
| caps1 = ?
| goals1 = ۳۰
| years2 = ۲۰۰۵
| clubs2 = [[Atlético Arteixo]]
| caps2 = ۰
| goals2 = ۰
| years3 = ۲۰۰۵–۲۰۰۷
| clubs3 = [[Deportivo de La Coruña B|Deportivo B]]
| caps3 = ۲۴
| goals3 = ۶
| years4 = ۲۰۰۵–۲۰۰۸
| clubs4 = [[باشگاه فوتبال دپورتیوو لاکرونیا]]
| caps4 = ۲۰
| goals4 = ۴
| years5 = ۲۰۰۷–۲۰۰۸
| clubs5 = ← [[باشگاه فوتبال الچه]] (قرضی)
| caps5 = ۱۲
| goals5 = ۱
| years6 = ۲۰۰۸–۲۰۰۹
| clubs6 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]]
| caps6 = ۳۳
| goals6 = ۳
| years7 = ۲۰۰۹–۲۰۱۲
| clubs7 = [[Montañeros CF|Montañeros]]
| caps7 = ۷۸
| goals7 = ۱۴
| years8 = ۲۰۱۲–۲۰۱۴
| clubs8 = [[Racing de Ferrol|Racing Ferrol]]
| caps8 = ۶۰
| goals8 = ۹
| years9 = ۲۰۱۴–۲۰۱۵
| clubs9 = [[Laracha CF|Laracha]]
| caps9 = ۱۵
| goals9 = ۰
| nationalyears1 = ۲۰۰۶
| nationalteam1 = [[تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال اسپانیا]]
| nationalcaps1 = ۲
| nationalgoals1 = ۰
| club-update = ۱۸ اکتبر ۲۰۱۵
| nationalteam-update =
| sport = [[فوتبال]]
| nationality = [[اسپانیا]]
}}
'''ایاگو ایگلسیاس''' ({{lang-en|Iago Iglesias}}؛ زادهٔ {{birth date|1984|2|23|df=y}}) [[بازیکن فوتبال]] اهل [[اسپانیا]] است.

از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به [[باشگاه فوتبال الچه]] و [[باشگاه فوتبال دپورتیوو لاکرونیا]] اشاره کرد.

وی همچنین در تیم ملی فوتبال [[تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال اسپانیا|زیر ۲۱ سال اسپانیا]] بازی کرده‌است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Iago_Iglesias&oldid=1017256779|عنوان = Iago Iglesias|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۱ مارس ۲۰۲۲}}

{{بازیکن فوتبال-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:ایگلسیاس، ایاگو}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان باشگاه الچه]]
[[رده:بازیکنان باشگاه دپورتیوو لاکرونیا]]
[[رده:بازیکنان تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال اسپانیا]]
[[رده:بازیکنان سگوندا دیویژن بی]]
[[رده:بازیکنان فوتبال مرد اهل اسپانیا]]
[[رده:بازیکنان لا لیگا]]
[[رده:بازیکنان لیگ دسته سوم فوتبال اسپانیا]]
[[رده:بازیکنان لیگا ادلانته]]
[[رده:زادگان ۱۹۸۴ (میلادی)]]
[[رده:هافبک‌های فوتبال]]
[[رده:بازیکنان باشگاه فوتبال راسینگ فرول]]

title: ایاگو ایگلسیاس

نام کامل: Iago Iglesias Castro

زادروز: ۲۳ فوریهٔ ۱۹۸۴ (۴۱ سال)

زادگاه: لاکرونیا

قد: ۱٫۷۶ متر (۵ فوت ۹ ۱⁄۲ اینچ)

title: باشگاه‌های جوانان

Calasanz

title: باشگاه‌های حرفه‌ای*

سالها: باشگاه‌ها · بازی† · (گل)†

Laracha · ? · (۳۰)

Atlético Arteixo · ۰ · (۰)

Deportivo B · ۲۴ · (۶)

باشگاه فوتبال دپورتیوو لاکرونیا · ۲۰ · (۴)

← باشگاه فوتبال الچه (قرضی) · ۱۲ · (۱)

Valencia B · ۳۳ · (۳)

Montañeros · ۷۸ · (۱۴)

Racing Ferrol · ۶۰ · (۹)

Laracha · ۱۵ · (۰)

title: تیم ملی

تیم ملی فوتبال زیر ۲۱ سال اسپانیا · ۲ · (۰)


text:
# تاریخ گیلان در قرن هجدهم
این مقاله به تاریخ گیلان در قرن هجدهم میلادی می‌پردازد.
افول صفویان و انقراض آنان در سال ۱۷۲۲، منجر به یک حالت آشوب در کشور شد. مناطق شمالی کشور نسبت به تأثیر و اشغال خارجی آسیب‌پذیر شد. اولین تلاشها توسط روسیه تزاری برای تسلط بر دریای خزر و ولایات ایرانی گیلان، مازندران، استرآباد و آذربایجان در همین زمان شروع شد. این قرن پرآشوب ظهور سه رهبر قدرتمند ایلی را به خود دید، نادر شاه افشار، کریم خان زند و آغا محمد خان قاجار. طی بیشتر این دوره، گیلان توسط فرمانروایان محلی اداره می‌شد که یا به‌طور مستقل حکم می‌راندند یا استقلال نسبیشان را با پرداخت خراج به چهره‌های نوظهور یادشده و فرمانداران کل منتصب آنان تضمین می‌کردند. تقسیم گیلان به دو بخش بیه پس و بیه پیش که قدمتی چند قرنی داشت در این دوره هم ادامه یافت.

## اشغال گیلان توسط روسیه
روسیه اولین تلاشهایش برای اشغال ولایات ایرانی در جنوب خزر را طی واپسین سالهای حکمرانی پتر کبیر انجام داد. پتر که روسیه را تبدیل به یک قدرت بزرگ اروپایی کرده بود، دیررمانی بود که سودای تبدیل خزر به یک دریای روسی و کنترل تجارت اروپا با شرق را در سر می‌پروراند.
او افسری به نام آرتمی والینسکی را به دربار شاه سلطان حسین فرستاد تا وضعیت محلی را ارزیابی کند و همکاری تجاری بیشتر با ایران و هند را تشویق کند. او با دربار ایران قراردادی بست که به موجب آن کنسولهای روس به اصفهان، شیروان و رشت فرستاده می‌شدند. والینسکی گزارش کرد که امپراطوری صفوی در شرف سقوط است و فتح ولایات شمالی آن در غرب و جنوب خزر دشواری چندانی برخواهد انگیخت.
پیش زمینه اشغال ولایات ایرانی آسب جدی بود که به اموال و زندگی تاجران روس در شیروان وارد شد. پتر پیشروی به سوی کرانه‌های جنوبی خزر را در ۱۷۲۲ با انتقال ۱۰۰۰۰۰ سرباز و ملوان در آستاراخان شروع کرد و دربند را در سپتامبر آن سال اشغال کرد؛ ولی در این زمان به دلیل پیشرویهای عثمانی در شمال غرب ایران پتر در زمستان به آستاراخان عقب نشست. هم‌زمان حاکم گیلان که از اشغال آن توسط افغانها می‌ترسید، پیامی فوری به پتر فرستاد و از او خواست یک پادگان روسی در رشت، مرکز ولایت که تحت محاصره زبردست خان افغان بود مستقر کند. علی الظاهر خواسته حاکم در تطابق با خواسته شاه تهماسب دوم بود که تازه تاجگذاری کرده بود و نماینده‌ای برای امضای پیمان اتحاد و حفاظت به روسیه فرستاده بود. تزار در پاسخ دو گردان به فرماندهی کلنل شیپوف را به گیلان اعزام کرد. وقتی آنان رسیدند حاکم مردد بود به آن‌ها اجازه دهد از کشتی پیاده شوند. نهایتاً آنان که نه توسط حاکم و نه توسط مردم استقبال شده بودند در کاروانسرایی در نزدیکی رشت اقامت گزیدند. باکو هم که متحمل بمباران از دریا بود در ژوئیه همان سال تسلیم شد. نماینده شاه تهماسب سر راهش به رشت رسید و توسط شیپوف به مسکو برده شد پیش از این که دستورهای جدید را از شاه که نظرش عوض شده بود دریافت کند. تهماسب به شیپوف و حاکم گیلان پیام داد و خواست نیروهای روس فوراً خاک ایران را ترک کنند. حاکم ۱۵۰۰۰ سرباز آموزش ندیده بی تجهیزات کافی که بیشتر از دهقانان بودند را برای محاصره کردن روسها فرستاد. زیر آنش سنگین روسها آن‌ها با دادن ۱۰۰۰ نفر تلفات پراکنده شدند. پس از این نبرد پتر چهار گردان سرباز به رهبری لواشف را جایگزین شیپوف کرد. او در سپتامبر ۱۷۲۳ رسید و مقاومت مردم را سرکوب کرد.
نماینده شاه که از تغییر در سیاست ایران و حرکتهای جدید تهماسب بی‌خبر بود در ۲۳ سپتامبر ۱۷۲۳ پیمان اتحادی با روسیه امضا کرد ک ه گیلان مازندران استر آباد را علاوه بر تالش باکو و دربند را به روسیه واگذار کرد. نتیجتاً پتر رسماً ژنرال لواشف را به سمت حاکم گیلان منصوب کرد. در ۱۷۲۷ حاکم روس نیروهای افغان اشرف را که در گیلان پیشروی کرده بودند شکست داد و با محمد صیدال خان فرمانده افغانها مذاکره کرد، که منجر به توافقی بین صیدال و لواشف در فوریه ۱۷۲۷ در رشت شد. بنا بر مفاد آن، اشرف حکرانی رودبار را به داد و در عوض روسیه حق حکمرانی او بر ایران را به رسمیت شناخت؛ ولی پس از این که نادر به سوی اصفهان پیش رفت و اشرف را مجبور کرد از پایتخت بگریزد معاهده بی‌ارزش شد. اشرف در راهش به سمت قندهار کشته شد.
در ۱۷۲۴ تزار به فرمانده نیروهای روس در گیلان دستور داد از ارمنیان و دیگر مسیحیان دعوت کند تا به گیلان مهاجرت کنند تا تعداد مسلمانان هرچه بیشتر کم شود. این ماجراجویی تزار موفق نبود. از ۶۱٬۰۳۹ مردی که در آن شرکت جستند ۳۶٬۶۶۴ نفر مردند. مناطق اشغالی آسیب شدیدی دیدند. از آثار اشغال کاهش شدید تولید ابریشم به دلیل فرار تولیدکنندگان آن بود. تنها نتیجه آن برای روسیه، این بود که یک بار از قفقاز به پیش رفته بودند و پرچم شان را بر ساحل جنوبی دریای خزر برافراشته بودند. پتر کبیر در ۱۷۲۵، درگذشت و کاترین اول، جانشین او زنی با عقل و هوش به مراتب کمتر از پتر بود. جانشین او پتر دوم که جوان بود به هولشتاین علاقه بیشتری داشت تا گیلان ولی ایران در دست افاغنه بود و شاه تهماسب نتوانست از این وضعیت استفاده کند.
در ۱۷۲۸، زینال ابراهیم، درویشی از لاهیجان، عنوان سلطنتی اسماعیل میرزا را به خود گرفت و مدعی شد پسر شاه سلطان حسین است. او با همکاری تعداد زیادی از کوه نشینان دلیر دیلم، دیلمان، رانکوه و ماسوله را تصرف کرد و منافع همه گروه‌های ذی‌نفع در منطقه، از جمله تهماسب، روسها و عثمانیان را به خطر انداخت. او که از حامیان تهماسب شکست خورده بود با نیروهای روس مواجه شد که آن‌ها را به سوی منطقه اشغال شده توسط عثمانی در شرق آذربایجان راندند. در آنجا نیروهایش توسط عثمانی‌ها تار و مار شدند و زینال کشته شد. پس از مرگ پتر در ۱۷۲۵ نیروهای روس تا ۱۷۳۴ در گیلان ماندند. پس از آن آن‌ها به دلایلی از جمله ظهور نادر شاه، تلفات بسیار به دلیل بیماریها، نصف شدن شمار ارتش شان و مشکلات داخلی از گیلان و همهٔ دیگر ولایات ایرانی عقب‌نشینی کردند. در دو معاهده رشت و گنجه در ۱۷۳۴ و ۱۷۳۵ آن‌ها بازگشت همه ولایات اشغال شده توسط پتر را به رسمیت شناختند.

## فرمانروایان گیلان
در بیشتر قرن هیجدهم گیلان به‌طور مستقل یا شبه مستقل توسط فرمانروایانی از بازماندگان اسحاقیه و خصوصاً امیره دباج فومن و بیه پس با کمک حکام شهرها و بخش‌ها که آن‌ها هم از خاندانهای محلی بودند اداره می‌شد. در این دوره تعدادی فرماندار کل هم توسط نادرشاه، کریم خان و آغا محمد خان برای گیلان منصوب شدند ولی دوره آن‌ها عمدتاً کوتاه بود. طی دوره نادرشاه، فرمانروایان گیلان خراج اختصاص یافته به ولایت را به فرمانداران کل یا خزانه مرکزی می‌فرستادند. به هرحال مالیات‌گیری منجر به دو شورش عمده شد، که یکی از تالش در ۱۷۴۴ شروع شد که دو سال طول کشید، و دیگری از گسکر شروع شد و تا ۱۷۴۷ زمانی که نادر کشته شد ادامه یافت.
یک حرکت مهم در این دوره تلاش نادرشاه برای تشکیل نیروی دریایی ایرانی در دریای خزر بود. او برای نیل به این هدف جان التون انگلیسی را برای تأسیس یک کارخانه کشتی‌سازی در انزلی منصوب کرد و لقب جمال بیگ به او داد. او که قبلاً دو کشتی در قازان برای رود ولگا ساخته بود، از طرف نادرشاه مأمور شد که سواحل شرقی خزر را بررسی کند. او موفق شد کشتی با ظرفیت ۲۰ توپ بسازد که گزارش شده بهتر از کشتیهای روسی در خزر بود.
در هرج و مرج پس از قتل نادر شاه، قلمرو او به دست سران ایلی افتاد. در گیلان، آقا جمال فومنی (از بازماندگان امیره دباج، و فرزند آقا کمال که در دوره شاه سلطان حسین فرمانروای گیلان بود) همراه با آقا صافی حکومت مرکزی را شکست دادند و حکومت ولایت را از رشت به دست گرفتند. در جریان کشمکش بین زند و قاجار، محمدحسن خان پدر آغا محمد خان امنیت گیلان را تأمین کرد و با دختر آقا جمال فومنی ازدواج کرد. آقا جمال در ۱۷۵۳ در نتیجه یک عداوت قدیمی توسط آقا هادی شفتی در شفت کشته شد. آقا هادی با کمک میرزا ذکی حاکم گسکر برای ۴ ماه بر گیلان حکومت کرد. او در یک حمله ناگهانی توسط سران قاجار دستگیر و اعدام شد. آن‌ها هدایت الله، فرزند جوان آقا جمال را به فرمانروایی رشت منصوب کردند.
پس از رسیدن کریم خان به قدرت هدایت الله خان به تهران فرستاده شد و یک حامی کریمخان در ۱۷۶۰ جایگزین او شد؛ ولی وقتی کریمخان در یک کارزار نظامی در آذربایجان بود هدایت الله خان به گیلان گریخت و دوباره به مقام فرمانروایی گیلان رسید. به زدوی کریمخان او را دستگیر کرد و ۱۲۰۰۰ تومان جریمه کرد و نظرعلی خان زند برای نظارت بر دولت گیلان فرستاده شد. بعدتر، کریمخان سیاست اش نسبت به هدایت الله خان را عوض کرد و او را در ۱۷۶۷ به فرمانروایی گیلان منصوب کرد و دختر او را به عقد پسر اش ابوالفتح خان درآورد.
هدایت الله خان توانست شبه-استقلال گیلان را تا رسیدن آغا محمد خان به قدرت در دهه ۱۷۷۰ حفظ کند. در ۱۷۷۳ او سعی کرد حمایت روسها را کسب کند و وقتی موفق نشد در ۱۷۷۹ به فتحعلی خان خان خانات قبه برای کمک روی آورد. آغا محمد خان در ادامه تلاشهایش برای ایجاد یک حکومت مرکزی فتح گیلان را به برادر اش مرتضی قلیخان سپرد. هدایت الله خان که با یک اشغال قریب‌الوقوع و شکست تحقیرآمیز مواجه بود دو فرد سرشناس محلی، میرزا صادق منجم باشی و محمد صالح لاهیجی را با هدایای گرانبها به دربار قاجار فرستاد. نتیجتاً شاه مرتضی قلی خان و سرابازانش را از گیلان فراخواند. در نتیجه دشمنی خانوادگی او آقا رفیع شفتی و پنج برادر و برادر زاده اش را اعدام کرد. علاقه هدایت الله خان به حفظ حدی از استقلال باعث شد او در آخرین تلاش برای مقاومت علیه حاکم در حال ظهور قاجار دوباره از روسها تقاضای حفاظت کند. گرچه نپذیرفتن تقاضای روسها برای الحاق بندر انزلی منجر شد روسها آغا محمد خان را تحریک کنند که گیلان را فتح کند. مصطفی خان دولو با ۶۰۰۰ سرباز به رشت حمله کرد و هدایت الله خان را شکست داد. وقتی او در یک کشتی روسی پناه گرفت، روسها او را به آقا علی تنها بازمانده خاندان آقا رفیع شفتی که همگی توسط هدایت الله کشته شده بودند تحویل دادند. او توسط آقا علی اعدام شد.
گیلان تحت فرمانروایی هدایت الله که تجارت خارجی را با جذب شمار زیادی از ارامنه، روسها، یهودیان و هندیان به رشت حمایت می‌کرد پیشرفت کرد. آن‌ها در کاروانسراهای جداگانه می‌زیستند و تجارت می‌کردند. او با حکمرانی در یکی از بارونق‌ترین ایالات ایران با یک درآمد سالانه قابل توجه (حدود ۲۰۰ هزار پاوند) در یک دوره طولانی ثروت زیادی به دست آورد و با سخاوتمندی زیست. او خراج بزرگی از ابریشم و طلا به حاکمان از محمدحسن خان تا کریمخان و آغامحمدخان می‌فرستاد. او درباری درخشان و با مبلمان عالی و شرابهای قوی و بردگان گرجی، و یک ارتش حقوق بگیر از ۱۵ هزار مرد داشت که می‌توانست ده هزار نیروی ایالتی هم بدان بیفزاید. او علاوه بر درآمد سرشار از تولیدات محلی خصوصاً ابریشم، از مالیات ثابت سرانه بر جامعه بزرگ رامنی و نیز از تجارت با روسها که یک پست تجاری مستحکم در انزلی داشتند کسب می‌کرد.

title: تاریخ گیلان در قرن هجدهم

wikitext:
{{تاریخ گیلان}}
این مقاله به تاریخ '''[[گیلان]]''' در قرن هجدهم میلادی می‌پردازد.

[[پرونده:Herman Moll.North Persia, Caspian Sea, part of Independent Tartary.jpg|بندانگشتی|400px|گیلان در ۱۷۳۶، از نقشه هرمان مول]]
[[پرونده:Bowen, Emanuel. Persia, adjacent countries. 1747 (BC).jpg|بندانگشتی|400px|گیلان در ۱۷۴۷، از نقشه امانوئل بوئن]]
[[پرونده:Rigobert Bonne. Perse. 1787 (E).jpg|بندانگشتی|400px|گیلان در ۱۷۸۷، از نقشه ریگوبرت بن]]
افول صفویان و انقراض آنان در سال ۱۷۲۲، منجر به یک حالت آشوب در کشور شد. مناطق شمالی کشور نسبت به تأثیر و اشغال خارجی آسیب‌پذیر شد. اولین تلاشها توسط [[روسیه تزاری]] برای تسلط بر [[دریای خزر]] و ولایات ایرانی گیلان، مازندران، [[استرآباد]] و آذربایجان در همین زمان شروع شد. این قرن پرآشوب ظهور سه رهبر قدرتمند ایلی را به خود دید، [[نادر شاه افشار]]، [[کریم خان زند]] و [[آغا محمد خان قاجار]]. طی بیشتر این دوره، گیلان توسط فرمانروایان محلی اداره می‌شد که یا به‌طور مستقل حکم می‌راندند یا استقلال نسبیشان را با پرداخت خراج به چهره‌های نوظهور یادشده و فرمانداران کل منتصب آنان تضمین می‌کردند. تقسیم گیلان به دو بخش [[بیه پس]] و [[بیه پیش]] که قدمتی چند قرنی داشت در این دوره هم ادامه یافت.<ref name="EIr18">{{یادکرد دانشنامه |نام خانوادگی= Rezazadeh Langaroudi|نام= Reza|پیوند نویسنده=رضا رضازاده لنگرودی|مقاله= {{unicode|GĪLĀN vi. History in the 18th century}} |نشانی= http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-vi|دانشنامه= Encyclopædia Iranica |ویرایش= |ویراستاران= |ناشر= |سال= ۲۰۱۲ |زبان=en}}</ref>

== اشغال گیلان توسط روسیه ==
روسیه اولین تلاشهایش برای اشغال ولایات ایرانی در جنوب خزر را طی واپسین سالهای حکمرانی [[پتر کبیر]] انجام داد. پتر که روسیه را تبدیل به یک قدرت بزرگ اروپایی کرده بود، دیررمانی بود که سودای تبدیل خزر به یک دریای روسی و کنترل تجارت اروپا با شرق را در سر می‌پروراند.<ref name="EIr18" />
او افسری به نام آرتمی والینسکی را به دربار [[شاه سلطان حسین]] فرستاد تا وضعیت محلی را ارزیابی کند و همکاری تجاری بیشتر با ایران و هند را تشویق کند. او با دربار ایران قراردادی بست که به موجب آن کنسولهای روس به اصفهان، شیروان و رشت فرستاده می‌شدند. والینسکی گزارش کرد که امپراطوری صفوی در شرف سقوط است و فتح ولایات شمالی آن در غرب و جنوب خزر دشواری چندانی برخواهد انگیخت.<ref name="EIr18" />

پیش زمینه اشغال ولایات ایرانی آسب جدی بود که به اموال و زندگی تاجران روس در شیروان وارد شد. پتر پیشروی به سوی کرانه‌های جنوبی خزر را در ۱۷۲۲ با انتقال ۱۰۰۰۰۰ سرباز و ملوان در آستاراخان شروع کرد و دربند را در سپتامبر آن سال اشغال کرد؛ ولی در این زمان به دلیل پیشرویهای عثمانی در شمال [[غرب ایران]] پتر در زمستان به آستاراخان عقب نشست. هم‌زمان حاکم گیلان که از اشغال آن توسط افغانها می‌ترسید، پیامی فوری به پتر فرستاد و از او خواست یک پادگان روسی در رشت، مرکز ولایت که تحت محاصره زبردست خان افغان بود مستقر کند. علی الظاهر خواسته حاکم در تطابق با خواسته [[شاه تهماسب]] دوم بود که تازه تاجگذاری کرده بود و نماینده‌ای برای امضای پیمان اتحاد و حفاظت به روسیه فرستاده بود. تزار در پاسخ دو گردان به فرماندهی کلنل شیپوف را به گیلان اعزام کرد. وقتی آنان رسیدند حاکم مردد بود به آن‌ها اجازه دهد از کشتی پیاده شوند. نهایتاً آنان که نه توسط حاکم و نه توسط مردم استقبال شده بودند در کاروانسرایی در نزدیکی رشت اقامت گزیدند. باکو هم که متحمل بمباران از دریا بود در ژوئیه همان سال تسلیم شد. نماینده شاه تهماسب سر راهش به رشت رسید و توسط شیپوف به مسکو برده شد پیش از این که دستورهای جدید را از شاه که نظرش عوض شده بود دریافت کند. تهماسب به شیپوف و حاکم گیلان پیام داد و خواست نیروهای روس فوراً خاک ایران را ترک کنند. حاکم ۱۵۰۰۰ سرباز آموزش ندیده بی تجهیزات کافی که بیشتر از دهقانان بودند را برای محاصره کردن روسها فرستاد. زیر آنش سنگین روسها آن‌ها با دادن ۱۰۰۰ نفر تلفات پراکنده شدند. پس از این نبرد پتر چهار گردان سرباز به رهبری لواشف را جایگزین شیپوف کرد. او در سپتامبر ۱۷۲۳ رسید و مقاومت مردم را سرکوب کرد.<ref name="EIr18" />
نماینده شاه که از تغییر در سیاست ایران و حرکتهای جدید تهماسب بی‌خبر بود در ۲۳ سپتامبر ۱۷۲۳ پیمان اتحادی با روسیه امضا کرد ک ه گیلان مازندران استر آباد را علاوه بر تالش باکو و دربند را به روسیه واگذار کرد. نتیجتاً پتر رسماً ژنرال لواشف را به سمت حاکم گیلان منصوب کرد. در ۱۷۲۷ حاکم روس نیروهای افغان اشرف را که در گیلان پیشروی کرده بودند شکست داد و با محمد صیدال خان فرمانده افغانها مذاکره کرد، که منجر به توافقی بین صیدال و لواشف در فوریه ۱۷۲۷ در رشت شد. بنا بر مفاد آن، اشرف حکرانی رودبار را به داد و در عوض روسیه حق حکمرانی او بر ایران را به رسمیت شناخت؛ ولی پس از این که نادر به سوی اصفهان پیش رفت و اشرف را مجبور کرد از پایتخت بگریزد معاهده بی‌ارزش شد. اشرف در راهش به سمت قندهار کشته شد.<ref name="EIr18" />

در ۱۷۲۴ تزار به فرمانده نیروهای روس در گیلان دستور داد از ارمنیان و دیگر مسیحیان دعوت کند تا به گیلان مهاجرت کنند تا تعداد مسلمانان هرچه بیشتر کم شود. این ماجراجویی تزار موفق نبود. از ۶۱٬۰۳۹ مردی که در آن شرکت جستند ۳۶٬۶۶۴ نفر مردند. مناطق اشغالی آسیب شدیدی دیدند. از آثار اشغال کاهش شدید تولید ابریشم به دلیل فرار تولیدکنندگان آن بود. تنها نتیجه آن برای روسیه، این بود که یک بار از قفقاز به پیش رفته بودند و پرچم شان را بر ساحل جنوبی دریای خزر برافراشته بودند. پتر کبیر در ۱۷۲۵، درگذشت و کاترین اول، جانشین او زنی با عقل و هوش به مراتب کمتر از پتر بود. جانشین او پتر دوم که جوان بود به هولشتاین علاقه بیشتری داشت تا گیلان ولی ایران در دست افاغنه بود و شاه تهماسب نتوانست از این وضعیت استفاده کند.<ref name="camb7">{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Avery|نام=P. |کتاب=The Cambridge History of Iran, Volume 7 | پیوند=http://books.google.com/books?id=H20Xt157iYUC&lpg=PA766&ots=iyLf_2cH0l&dq=theatre%20in%20gilan&pg=PA321#v=onepage&q&f=false | ناشر=Cambridge University Press, |سال=۱۹۹۱}}</ref>

در ۱۷۲۸، زینال ابراهیم، درویشی از لاهیجان، عنوان سلطنتی [[اسماعیل میرزا]] را به خود گرفت و مدعی شد پسر شاه سلطان حسین است. او با همکاری تعداد زیادی از کوه نشینان دلیر دیلم، دیلمان، رانکوه و ماسوله را تصرف کرد و منافع همه گروه‌های ذی‌نفع در منطقه، از جمله تهماسب، روسها و عثمانیان را به خطر انداخت. او که از حامیان تهماسب شکست خورده بود با نیروهای روس مواجه شد که آن‌ها را به سوی منطقه اشغال شده توسط عثمانی در شرق آذربایجان راندند. در آنجا نیروهایش توسط عثمانی‌ها تار و مار شدند و زینال کشته شد. پس از مرگ پتر در ۱۷۲۵ نیروهای روس تا ۱۷۳۴ در گیلان ماندند. پس از آن آن‌ها به دلایلی از جمله ظهور [[نادر شاه]]، تلفات بسیار به دلیل بیماریها، نصف شدن شمار ارتش شان و مشکلات داخلی از گیلان و همهٔ دیگر ولایات ایرانی عقب‌نشینی کردند. در دو معاهده [[عهدنامه رشت|رشت]] و گنجه در ۱۷۳۴ و ۱۷۳۵ آن‌ها بازگشت همه ولایات اشغال شده توسط پتر را به رسمیت شناختند.<ref name="EIr18" />

== فرمانروایان گیلان ==
در بیشتر قرن هیجدهم گیلان به‌طور مستقل یا شبه مستقل توسط فرمانروایانی از بازماندگان اسحاقیه و خصوصاً امیره دباج فومن و بیه پس با کمک حکام شهرها و بخش‌ها که آن‌ها هم از خاندانهای محلی بودند اداره می‌شد. در این دوره تعدادی فرماندار کل هم توسط نادرشاه، [[کریم خان]] و [[آغا محمد خان]] برای گیلان منصوب شدند ولی دوره آن‌ها عمدتاً کوتاه بود. طی دوره نادرشاه، فرمانروایان گیلان خراج اختصاص یافته به ولایت را به فرمانداران کل یا خزانه مرکزی می‌فرستادند. به هرحال مالیات‌گیری منجر به دو شورش عمده شد، که یکی از تالش در ۱۷۴۴ شروع شد که دو سال طول کشید، و دیگری از گسکر شروع شد و تا ۱۷۴۷ زمانی که نادر کشته شد ادامه یافت.<ref name="EIr18" />
یک حرکت مهم در این دوره تلاش نادرشاه برای تشکیل [[نیروی دریایی]] ایرانی در دریای خزر بود. او برای نیل به این هدف [[جان التون]] انگلیسی را برای تأسیس یک کارخانه کشتی‌سازی در [[انزلی]] منصوب کرد و لقب [[جمال بیگ]] به او داد. او که قبلاً دو کشتی در [[قازان]] برای [[رود ولگا]] ساخته بود، از طرف نادرشاه مأمور شد که سواحل شرقی خزر را بررسی کند. او موفق شد کشتی با ظرفیت ۲۰ توپ بسازد که گزارش شده بهتر از کشتیهای روسی در خزر بود.<ref name="EIr18" />

در [[هرج و مرج]] پس از قتل نادر شاه، قلمرو او به دست سران ایلی افتاد. در گیلان، [[آقا جمال فومنی]] (از بازماندگان [[امیره دباج]]، و فرزند آقا کمال که در دوره شاه سلطان حسین فرمانروای گیلان بود) همراه با آقا صافی [[حکومت مرکزی]] را شکست دادند و حکومت ولایت را از رشت به دست گرفتند. در جریان کشمکش بین زند و قاجار، محمدحسن خان پدر آغا محمد خان امنیت گیلان را تأمین کرد و با دختر آقا جمال فومنی ازدواج کرد. آقا جمال در ۱۷۵۳ در نتیجه یک عداوت قدیمی توسط آقا هادی شفتی در [[شفت (گیلان)|شفت]] کشته شد. آقا هادی با کمک میرزا ذکی حاکم گسکر برای ۴ ماه بر گیلان حکومت کرد. او در یک حمله ناگهانی توسط سران قاجار دستگیر و اعدام شد. آن‌ها [[امیر هدایت الله فومنی|هدایت الله]]، فرزند جوان آقا جمال را به فرمانروایی رشت منصوب کردند.<ref name="EIr18" />
پس از رسیدن کریم خان به قدرت هدایت الله خان به تهران فرستاده شد و یک حامی کریمخان در ۱۷۶۰ جایگزین او شد؛ ولی وقتی کریمخان در یک کارزار نظامی در آذربایجان بود هدایت الله خان به گیلان گریخت و دوباره به مقام فرمانروایی گیلان رسید. به زدوی کریمخان او را دستگیر کرد و ۱۲۰۰۰ تومان جریمه کرد و نظرعلی خان زند برای نظارت بر دولت گیلان فرستاده شد. بعدتر، کریمخان سیاست اش نسبت به هدایت الله خان را عوض کرد و او را در ۱۷۶۷ به فرمانروایی گیلان منصوب کرد و دختر او را به عقد پسر اش ابوالفتح خان درآورد.<ref name="EIr18" />
هدایت الله خان توانست شبه-استقلال گیلان را تا رسیدن آغا محمد خان به قدرت در دهه ۱۷۷۰ حفظ کند. در ۱۷۷۳ او سعی کرد حمایت روسها را کسب کند و وقتی موفق نشد در ۱۷۷۹ به فتحعلی خان خان خانات قبه برای کمک روی آورد. آغا محمد خان در ادامه تلاشهایش برای ایجاد یک حکومت مرکزی فتح گیلان را به برادر اش مرتضی قلیخان سپرد. هدایت الله خان که با یک اشغال قریب‌الوقوع و شکست تحقیرآمیز مواجه بود دو فرد سرشناس محلی، میرزا صادق منجم باشی و محمد صالح لاهیجی را با هدایای گرانبها به دربار قاجار فرستاد. نتیجتاً شاه مرتضی قلی خان و سرابازانش را از گیلان فراخواند. در نتیجه دشمنی خانوادگی او آقا رفیع شفتی و پنج برادر و [[برادر زاده]] اش را اعدام کرد. علاقه هدایت الله خان به حفظ حدی از استقلال باعث شد او در آخرین تلاش برای مقاومت علیه حاکم در حال ظهور قاجار دوباره از روسها تقاضای حفاظت کند. گرچه نپذیرفتن تقاضای روسها برای الحاق [[بندر انزلی]] منجر شد روسها آغا محمد خان را تحریک کنند که گیلان را فتح کند. [[مصطفی خان]] دولو با ۶۰۰۰ سرباز به رشت حمله کرد و هدایت الله خان را شکست داد. وقتی او در یک کشتی روسی پناه گرفت، روسها او را به آقا علی تنها بازمانده خاندان آقا رفیع شفتی که همگی توسط هدایت الله کشته شده بودند تحویل دادند. او توسط آقا علی اعدام شد.<ref name="EIr18" />

گیلان تحت فرمانروایی هدایت الله که [[تجارت خارجی]] را با جذب شمار زیادی از ارامنه، روسها، یهودیان و هندیان به رشت حمایت می‌کرد پیشرفت کرد. آن‌ها در کاروانسراهای جداگانه می‌زیستند و تجارت می‌کردند. او با حکمرانی در یکی از بارونق‌ترین ایالات ایران با یک درآمد سالانه قابل توجه (حدود ۲۰۰ هزار پاوند) در یک دوره طولانی ثروت زیادی به دست آورد و با سخاوتمندی زیست. او خراج بزرگی از ابریشم و طلا به حاکمان از محمدحسن خان تا کریمخان و آغامحمدخان می‌فرستاد. او درباری درخشان و با مبلمان عالی و شرابهای قوی و بردگان گرجی، و یک ارتش حقوق بگیر از ۱۵ هزار مرد داشت که می‌توانست ده هزار نیروی ایالتی هم بدان بیفزاید. او علاوه بر درآمد سرشار از تولیدات محلی خصوصاً ابریشم، از مالیات ثابت سرانه بر جامعه بزرگ رامنی و نیز از تجارت با روسها که یک پست تجاری مستحکم در انزلی داشتند کسب می‌کرد.<ref name="EIr18" />

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

[[رده:تاریخ گیلان]]


text:
# مدافع
مدافع (به انگلیسی: Defender) بازیکنی است که در پشت هافبک‌ها ایفای نقش می‌کند و مهم‌ترین و اولین هدفش پشتیبانی از دروازه‌بان است. وظیفهٔ اولیهٔ او جلوگیری از گلزنی مهاجمان و دیگر بازیکنان تیم حریف است. به‌طور عمده در فوتبال مدرن چهار نوع مدافع تعریف می‌شود: مدافع میانی (به انگلیسی: Centre-back)، مدافع پوششی (به انگلیسی: Full-back)، مدافع جلوزن (به انگلیسی: Sweeper) و مدافع کناری (به انگلیسی: Wing-back) که در واقع می‌توان به نوعی مدافع جلوزن و کناری را به‌ترتیب نمونه پیشرفته‌تر مدافع میانی و پوششی دانست. استفاده از مدافع میانی و پوششی در فوتبال مدرن تقریباً ضروری است در حالی که جلوزن و مدافع کناری فقط در برخی از سیستم‌ها یا برخی از زمان‌های بازی استفاده می‌شوند.

## مدافع میانی
مدافع میانی یا دفاع وسط یا دفاع آخر بازیکنی است که وظیفه اصلی آن، ناکام گذاشتن بازیکنان رقیب، به‌ویژه مهاجم اول (مهاجم نوک) در گل‌زنی است که وی این کار را با استفاده از جلوگیری از شوت‌زنی و پاس‌کاری، ایجاد مزاحمت و یارگیری انجام می‌دهد.
از آن‌جا که در فاز دفاعی، مدافع میانی نزدیک‌ترین بازیکن (غیر از دروازه‌بان) به دروازه است در آفسایدگیری و هدایت تیم از عقب، نقش مهمی دارد، بنابراین یک مدافع میانی می‌تواند خط دفاعی را با خود همراه کند، در مواقع آفسایدگیری آن را جلو بیاورد یا هنگامی که تیم مقابل در فاز هجومی قرار دارد، خط دفاعی را به دروازه خودی نزدیک کند.
هنگامی که توپ به مدافع میانی می‌رسد، بسته به موقعیتی که در آن قرار دارد یا به زیر توپ می‌زند یا با پاس‌های کوتاه هم‌تیمی‌های خود را صاحب توپ می‌کند، چنانچه حمله تیم حریف گسترده و با نفرات زیاد باشد احتمالاً به زیر توپ خواهد زد ولی اگر بخواهد یک ضد حمله را شروع کند به بازیکنان دیگر پاس خواهد داد.
در جریان معمول بازی گل زدن یک مدافع میانی، کمی دور از انتظار است، با این حال ممکن است مدافع میانی‌ها روی ضربات کرنر یا دیگر توپ‌های ارسالی به گل برسند یا ممکن است خودشان زننده ضربه ایستگاهی یا پنالتی باشند که منجر به گل شود.
در فوتبال مدرن امروز معمولاً از دو یا سه مدافع به عنوان مدافع میانی استفاده می‌شود، به عنوان مثال در سیستم‌های ۴-۲-۳-۱، ۴-۳-۳، و ۴-۴-۲ همواره از دو مدافع میانی استفاده می‌شود.
همچنین به‌طور کلی دو راهبرد اصلی دفاعی برای مدافع میانی‌ها وجود دارد:
- دفاع منطقه‌ای:که طی آن هر مدافع میانی عهده‌دار قسمتی از ناحیه زمین خودی می‌شود.
- دفاع نفر به نفر: که طی آن هر مدافع میانی عهده‌دار خنثی‌سازی حرکات یکی از بازیکنان رقیب می‌شود.

## مدافع جلوزن
مدافع جلوزن یا سوییپر یا لیبرو مدافع‌ای است که معمولاً در فضای بین مدافع میانی و دروازه‌بان را پوشش می‌دهد، و دارای قد بلند و قدرت بدنی بالاست و وظیفهٔ اصلی آن دور کردن ضربات و پاس‌های مهاجمین حریف است. این پست احتمالاً برای نخستین بار در سیستم کاتناچیو که در دههٔ ۶۰ و در ایتالیا بنیان‌گذاری شده است، استفاده شده است که طی آن سوییپرهای کاملاً دفاعی در اطراف محوطه جریمه به بازپس‌گیری توپ‌های لو رفته، رویارویی با مهاجمان حریف (که از خط دفاع عبور کرده‌اند) و در صورت لزوم دابل مارک کردن (اضافه شد به مدافعین برای ایجاد موقعیت دو به یک) می‌پرداختند و از آن‌جا که آزادی عمل بیشتری نسبت بازیکنانی که یارگیری می‌کردند، داشتند به بازیکن این پست لیبرو (به ایتالیایی: libero) هم می‌گویند که در زبان ایتالیایی یک واژه به معنی «آزاد» است. خود واژه سوییپر (به انگلیسی: Sweeper) نیز در زبان انگلیسی به معنی «رفتگر» است که نشان می‌دهد این بازیکن مسئول دفع توپ از اطراف محوطه جریمه است.
به‌دلیل منطقه بازی بازیکن سوییپر، انتظار می‌رود بتواند یک ضدحمله را پی‌ریزی کند، به‌همین علت باید توانایی‌هایی از جمله حفظ توپ و دقت پاس بهتری نسبت به مدافعان میانی که بیشتر توانایی آن‌ها به کارهای دفاعی محدود می‌شود داشته‌باشد.
از جمله سرشناس‌ترین بازیکنانی که در این پست بازی کرده‌اند می‌توان به فرانتس بکن‌باوئر، گائتانو شیره‌آ، فرانکو بارزی و ماتیاس سامر اشاره کرد. همچنین نمونه بارز استفاده از سوییپر در فوتبال مدرن، اتو ریهاگل است که توانست با استفاده از ترایانوس دلاس به‌عنوان سوییپر در تیم ملی فوتبال یونان به قهرمانی در جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۴ برسد.

## مدافع پوششی
مدافع پوششی بازیکنی است که منطقه گسترده‌ای از دفاع را پوشش می‌دهد ولی بیشتر به کناره‌ها تمایل دارد. تعداد و نحوهٔ عملکرد مدافعان پوششی کاملاً وابسته به سیستم مورد استفاده و شرایط بازی است ولی معمولاً از دو مدافع پوششی در دو سمت دفاع استفاده می‌شود که وظیفه اصلی آن‌ها مانع شدن از عبور توپ و ارسال آن توسط بازیکنان تیم مقابل روی محوطه جریمه است.

## مدافع کناری
مدافع کناری (به انگلیسی: Full-back) که به دو دسته مدافع راست و مدافع چپ تقسیم‌بندی می‌شود بازیکنی است که دو طرف دفاع را به‌طور تخصصی پوشش می‌دهد و حتی می‌توان آن را به‌نوعی همان مدافع پوششی با اختیارات و وظایف بیشتر دانست به همین دلیل معمولاً به‌طور همزمان از مدافعین پوششی و کناری تخصصی استفاده نمی‌شود (مثلاً در سیستم ۴-۴-۲ یا ۵-۳-۲ در تصویر). مدافع کناری نسبت به سایر مدافعان باید از قدرت تهاجمی بیشتری برخوردار باشد تا بتواند در مواقعی که تیم به گل نیاز دارد به هافبک‌های کناری و وینگرها کمک کند یا جای آن‌ها بازی کند، همچنین بتواند از نفوذهای بازیکنان کناری تیم حریف جلوگیری کند، به‌همین دلیل باید میزان دوندگی زیادی داشته باشد و مدام طول زمین را طی کند.
به عنوان نمونه ژوآئو کانسلو، کایل واکر، آلفونسو دیویس، ترنت الکساندر آرنولد و اندی رابرتسون که از بهترین مدافع های کناری هستند

## بال تدافعی
بال تدافعی (به انگلیسی: Wing-back) شکلی مدرن از پست فول بک با وظایف تهاجمی بیشتر نسبت به آن است. آنها در هنگام حمله به مهاجمان اضافه شده و از کناره‌ها حرکت کرده و سانتر می‌کنند. البته وظایف دفاعی آنها در رابطه با جلوگیری از حمله بازیکنان کناری حریف پابرجاست. بال تدافعی یکی از فیزیکی‌ترین پست‌های فوتبال است.
به عنوان مثال ترنت الکساندر آرنولد

title: مدافع

wikitext:
{{بهبود منبع|تاریخ=دسامبر ۲۰۲۴}}
<!--توجه:تغییر مسیرهایی به عنوان‌های این مقاله وجود دارد، لطفاً در صورتی که این عنوان‌ها را تغییر دادید یا صفحه را به نام دیگری منتقل کردید، این تغییر مسیرها نیز اصلاح کنید:
[[مدافع میانی]]، [[دفاع وسط]]، [[دفاع آخر]]، [[سوییپر]]، [[سوئیپر]]، [[مدافع جلوزن]]، [[لیبرو]] (فوتبال)، [[مدافع پوششی]]، [[مدافع کناری]]، [[دفاع راست]]، [[دفاع چپ]]، [[پیستون چپ]]، [[پیستون راست]]-->'''مدافع''' {{به انگلیسی|Defender}} [[بازیکن فوتبال|بازیکنی]] است که در پشت [[هافبک]]ها ایفای نقش می‌کند و مهم‌ترین و اولین هدفش پشتیبانی از [[دروازه‌بان]] است. وظیفهٔ اولیهٔ او جلوگیری از گلزنی مهاجمان و دیگر بازیکنان تیم حریف است. به‌طور عمده در فوتبال مدرن چهار نوع مدافع تعریف می‌شود: مدافع میانی {{انگلیسی|Centre-back}}، مدافع پوششی {{انگلیسی|Full-back}}، مدافع جلوزن {{انگلیسی|Sweeper}} و مدافع کناری {{انگلیسی|Wing-back}} که در واقع می‌توان به نوعی مدافع جلوزن و کناری را به‌ترتیب نمونه پیشرفته‌تر مدافع میانی و پوششی دانست. استفاده از مدافع میانی و پوششی در فوتبال مدرن تقریباً ضروری است در حالی که جلوزن و مدافع کناری فقط در برخی از سیستم‌ها یا برخی از زمان‌های بازی استفاده می‌شوند.
[[پرونده:Leah Williamson Arsenal Ladies Vs Liverpool (19482185928).jpg|بندانگشتی|[[لیا ویلیامسون]]، کاپیتان تیم زنان انگلیس (چپ)، مدافع آرسنال است.]]

== مدافع میانی ==
[[پرونده:John Terry Didier Drogba'14.JPG|بندانگشتی|[[جان تری (بازیکن فوتبال)|جان تری]] (با لباس آبی) به عنوان یک مدافع میانی در حال یارگیری مهاجم نوک حریف ([[دیدیه دروگبا|دروگبا]])]]
'''مدافع میانی''' یا '''دفاع وسط''' یا '''دفاع آخر''' [[بازیکن فوتبال|بازیکنی]] است که وظیفه اصلی آن، ناکام گذاشتن بازیکنان رقیب، به‌ویژه [[مهاجم (فوتبال)|مهاجم اول (مهاجم نوک)]] در گل‌زنی است که وی این کار را با استفاده از جلوگیری از شوت‌زنی و پاس‌کاری، ایجاد مزاحمت و یارگیری انجام می‌دهد.

از آن‌جا که در فاز دفاعی، مدافع میانی نزدیک‌ترین بازیکن (غیر از [[دروازه‌بان]]) به دروازه است در [[آفساید|آفسایدگیری]] و هدایت تیم از عقب، نقش مهمی دارد، بنابراین یک مدافع میانی می‌تواند خط دفاعی را با خود همراه کند، در مواقع [[آفساید|آفسایدگیری]] آن را جلو بیاورد یا هنگامی که تیم مقابل در فاز هجومی قرار دارد، خط دفاعی را به دروازه خودی نزدیک کند.

هنگامی که توپ به مدافع میانی می‌رسد، بسته به موقعیتی که در آن قرار دارد یا به زیر توپ می‌زند یا با پاس‌های کوتاه هم‌تیمی‌های خود را صاحب توپ می‌کند، چنانچه حمله تیم حریف گسترده و با نفرات زیاد باشد احتمالاً به زیر توپ خواهد زد ولی اگر بخواهد یک ضد حمله را شروع کند به بازیکنان دیگر پاس خواهد داد.

در جریان معمول بازی گل زدن یک مدافع میانی، کمی دور از انتظار است، با این حال ممکن است مدافع میانی‌ها روی ضربات [[ضربه کرنر|کرنر]] یا دیگر توپ‌های ارسالی به گل برسند یا ممکن است خودشان زننده [[ضربه آزاد مستقیم|ضربه ایستگاهی]] یا [[پنالتی]] باشند که منجر به گل شود.

در فوتبال مدرن امروز معمولاً از دو یا سه مدافع به عنوان مدافع میانی استفاده می‌شود، به عنوان مثال در سیستم‌های ۴-۲-۳-۱، ۴-۳-۳، و ۴-۴-۲ همواره از دو مدافع میانی استفاده می‌شود.

همچنین به‌طور کلی دو راهبرد اصلی دفاعی برای مدافع میانی‌ها وجود دارد:
* دفاع منطقه‌ای:که طی آن هر مدافع میانی عهده‌دار قسمتی از ناحیه زمین خودی می‌شود.
* دفاع نفر به نفر: که طی آن هر مدافع میانی عهده‌دار خنثی‌سازی حرکات یکی از بازیکنان رقیب می‌شود.

== مدافع جلوزن ==
[[پرونده:Association football 5-3-2 sweeper formation.svg|بندانگشتی|سیستم ۲-۳-۵ که شامل مدافع میانی، جلوزن و مدافع کناری است]] [[پرونده:Association football 4-4-2 formation.svg|بندانگشتی|سیستم ۲-۴-۴ که شامل مدافع میانی و مدافع کناری است.]]
'''مدافع جلوزن''' یا '''سوییپر''' یا '''لیبرو'''<ref group="پانویس">هر چند در بررسی تخصصی‌تر، عده‌ای میان مدافع جلوزن، سوییپر و لیبرو فرق قائل می‌شوند ولی معمولاً کلمه مدافع جلوزن را معادل سوییپر در زبان انگلیسی و لیبرو در زبان ایتالیایی در نظر می‌گیرند.</ref> مدافع‌ای است که معمولاً در فضای بین [[مدافع#مدافع میانی|مدافع میانی]] و [[دروازه‌بان (فوتبال)|دروازه‌بان]] را پوشش می‌دهد،<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/rules_and_equipment/4197172.stm |title=Positions guide: Sweeper |publisher=BBC Sport |accessdate=21 June 2008 |date=1 September 2005 |location=London}}</ref> و دارای قد بلند و قدرت بدنی بالاست و وظیفهٔ اصلی آن دور کردن ضربات و پاس‌های مهاجمین حریف است. این پست احتمالاً برای نخستین بار در سیستم [[کاتناچیو]] که در [[دهه ۶۰ (میلادی)|دههٔ ۶۰]] و در [[ایتالیا]] بنیان‌گذاری شده است، استفاده شده است که طی آن سوییپرهای کاملاً دفاعی در اطراف محوطه جریمه به بازپس‌گیری توپ‌های لو رفته، رویارویی با مهاجمان حریف (که از خط دفاع عبور کرده‌اند) و در صورت لزوم دابل مارک کردن (اضافه شد به مدافعین برای ایجاد موقعیت دو به یک) می‌پرداختند و از آن‌جا که آزادی عمل بیشتری نسبت بازیکنانی که یارگیری می‌کردند، داشتند به بازیکن این پست لیبرو {{ایتالیایی|libero}} هم می‌گویند که در زبان [[زبان ایتالیایی|ایتالیایی]] یک واژه به معنی «آزاد» است. خود واژه سوییپر {{انگلیسی|Sweeper}} نیز در زبان انگلیسی به معنی «رفتگر» است که نشان می‌دهد این بازیکن مسئول دفع توپ از اطراف [[محوطه جریمه]] است.

به‌دلیل منطقه بازی بازیکن سوییپر، انتظار می‌رود بتواند یک ضدحمله را پی‌ریزی کند، به‌همین علت باید توانایی‌هایی از جمله حفظ توپ و دقت پاس بهتری نسبت به [[مدافع#مدافع میانی|مدافعان میانی]] که بیشتر توانایی آن‌ها به کارهای دفاعی محدود می‌شود داشته‌باشد.

از جمله سرشناس‌ترین بازیکنانی که در این پست بازی کرده‌اند می‌توان به [[فرانتس بکن‌باوئر]]، [[گائتانو شیره‌آ]]، [[فرانکو بارزی]] و [[ماتیاس سامر]] اشاره کرد.<ref>[http://www.theguardian.com/sport/blog/2012/may/02/the-question-great-teams-end Rotting fruit, dying flowers] The Guardian</ref><ref>[http://www.goal.com/en/news/755/europe/2011/03/07/2383228/czechoslovakia-world-cup-hero-jan-popluhar-dies-aged-75 Czechoslovakia World Cup Hero Jan Popluhar Dies Aged 75] Goal.com</ref><ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/dream-teams-ajax-1641667.html?action=gallery&ino=3 VELIBOR VASOVIC] The Independent</ref><ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://outsideoftheboot.com/2012/08/29/evolution-of-the-sweeper/ |عنوان=Evolution of the Sweeper |بازبینی=۱۷ دسامبر ۲۰۱۴ |archive-date=۲۴ اوت ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824214642/http://outsideoftheboot.com/2012/08/29/evolution-of-the-sweeper/ |dead-url=yes}}</ref> همچنین نمونه بارز استفاده از سوییپر در فوتبال مدرن، [[اتو ریهاگل]] است که توانست با استفاده از [[ترایانوس دلاس]] به‌عنوان سوییپر در [[تیم ملی فوتبال یونان]] به قهرمانی در [[جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۴]] برسد.

== مدافع پوششی ==
'''مدافع پوششی''' [[بازیکن فوتبال|بازیکنی]] است که منطقه گسترده‌ای از دفاع را پوشش می‌دهد<ref>{{cite web |url=http://accurapid.com/journal/44soccer.htm |title=Football is Coming Home to Die-Hard Translators |work=Article on the Translation Journal |date=1 April 2008 |accessdate=14 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080327175724/http://accurapid.com/journal/44soccer.htm |archivedate=۲۷ مارس ۲۰۰۸ |dead-url=yes}}</ref> ولی بیشتر به کناره‌ها تمایل دارد. تعداد و نحوهٔ عملکرد مدافعان پوششی کاملاً وابسته به [[سیستم (فوتبال)|سیستم]] مورد استفاده و شرایط بازی است ولی معمولاً از دو مدافع پوششی در دو سمت دفاع استفاده می‌شود که وظیفه اصلی آن‌ها مانع شدن از عبور توپ و ارسال آن توسط بازیکنان تیم مقابل روی [[محوطه جریمه]] است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://footballonline.ir/News.aspx?ID=30133 |title=تعریف و تشریح کامل پست‌ها در فوتبال |accessdate=۱۷ دسامبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208004502/http://footballonline.ir/News.aspx?ID=30133 |archivedate=۸ فوریه ۲۰۱۸ |dead-url=yes}}</ref>

== مدافع کناری ==
[[پرونده:396px-Boisko PositionsWMidfield.PNG|بندانگشتی|سیستم کارکرد مدافعان کناری]]
'''مدافع کناری''' {{انگلیسی|Full-back}} که به دو دسته '''مدافع راست''' و '''مدافع چپ''' تقسیم‌بندی می‌شود [[بازیکن فوتبال|بازیکنی]] است که دو طرف دفاع را به‌طور تخصصی پوشش می‌دهد<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/rules_and_equipment/4197076.stm |title=Positions guide: Wingback |publisher=BBC Sport |accessdate=21 June 2008 |date=1 September 2005 |location=London}}</ref> و حتی می‌توان آن را به‌نوعی همان مدافع پوششی با اختیارات و وظایف بیشتر دانست به همین دلیل معمولاً به‌طور همزمان از مدافعین پوششی و کناری تخصصی استفاده نمی‌شود (مثلاً در سیستم ۴-۴-۲ یا ۵-۳-۲ در تصویر). مدافع کناری نسبت به سایر مدافعان باید از قدرت تهاجمی بیشتری برخوردار باشد تا بتواند در مواقعی که تیم به گل نیاز دارد به [[هافبک#هافبک کناری|هافبک‌های کناری]] و [[هافبک#وینگر|وینگرها]] کمک کند یا جای آن‌ها بازی کند، همچنین بتواند از نفوذهای بازیکنان کناری تیم حریف جلوگیری کند، به‌همین دلیل باید میزان دوندگی زیادی داشته باشد و مدام طول زمین را طی کند.

به عنوان نمونه [[ژوآو کانسلو|ژوآئو کانسلو]]، [[کایل واکر]]، [[آلفونسو دیویز|آلفونسو دیویس]]، [[ترنت الکساندر-آرنولد|ترنت الکساندر آرنولد]] و [[اندرو رابرتسون|اندی رابرتسون]] که از بهترین مدافع های کناری هستند<ref group="پانویس">در برخی موارد از این اصطلاح برای [[هافبک#هافبک کناری|هافبک‌های کناری]] و [[هافبک#وینگر|وینگرها]] نیز استفاده می‌شود.</ref>
{{-}}

== بال تدافعی ==
بال تدافعی {{انگلیسی|Wing-back}} شکلی مدرن از پست فول بک با وظایف تهاجمی بیشتر نسبت به آن است. آنها در هنگام حمله به مهاجمان اضافه شده و از کناره‌ها حرکت کرده و سانتر می‌کنند. البته وظایف دفاعی آنها در رابطه با جلوگیری از حمله بازیکنان کناری حریف پابرجاست. بال تدافعی یکی از فیزیکی‌ترین پست‌های فوتبال است.

به عنوان مثال [[ترنت الکساندر-آرنولد|ترنت الکساندر آرنولد]]

== پانویس ==
{{پانویس|گروه=پانویس|۲}}

== منابع ==
{{پانویس|۲}}
* {{یادکرد-ویکی
|پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/Defender_(association_football)
|عنوان=Defender
|زبان=انگلیسی
|بازیابی= ۱۴ دسامبر ۲۰۱۴}}

[[رده:اصطلاحات فوتبال]]
[[رده:پست‌های فوتبال]]
[[رده:مدافعان فوتبال]]


text:
# هواساز
هواساز (به انگلیسی: Air Handling Unit) (به‌طور اختصاری AHU) دستگاهی برای تأمین هوای مطبوع و سالم با دستیابی به دما و رطوبت مناسب است. هواساز یکی از اصلی‌ترین دستگاه‌های تهویه مطبوع است که در مسیر چیلر و بویلر با کانال هوا قرار می‌گیرد. هواسازها در صنایع مختلف نیز برای تولید هوای مورد نیاز با درجه و رطوبت مورد نظر به کار برده می‌شوند. یکی از سازمان‌های بازرسی و ارائه استاندارد مطابقت هواساز، موسسه یوروونت می‌باشد.

## اجزا
یک هواساز از اجزا و قسمت‌های زیر تشکیل شده‌است:

### فن یا هواکش
فن یا هواکش، به عنوان یکی از اجزای مهم هواساز جهت جابجایی و جریان هوا در سیستم به کار می‌رود. بسته به نوع هواساز، امکان تعبیهٔ فن و هواکش‌های مختلفی از جمله محوری، سانتریفوژ، فولی و… وجود دارد.
فن پلاگ نیز در اکثر هواسازهای هایژنیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

### فیلتر
در دستگاه‌های هواساز از چندین لایه فیلتر استفاده می‌شود که عملکرد آن‌ها به صورت زیر است:
برای تصفیهٔ ذرات درشت تر از فیلترهای فلزی که قابلیت شستشو دارند استفاده می‌شود. در مراحل بعدی نیز بعد از فیلتر فلزی از فیلترهای کیسه ای و سپس از فیلترهای هپا و اولپا که از جنس بوروسیلیکات و به ترتیب دارای قدرت جذب ذرات تا ۳/. میکرون و ۱۲/۰ میکرون هستند استفاده می‌شود.
معمولاً به منظور تمیز نگه داشتن تمام اجزای پایین دست، فیلترها به عنوان اولین مرحله در هواساز نصب می‌گردند. با توجه به درجه تصفیه مورد نیاز، فیلترها در دو یا چند ردیف پشت سر هم قرار می‌گیرند به طوری که فیلتر درشت صفحه‌ای جلوی فیلتر ریز کیسه‌ای قرار می‌گیرد و پس از فیلتر کیسه ای نیز فیلترهای هپا و اولپا نصب می‌شوند. از آنجایی که نگه‌داری و تعویض فیلتر فلزی صفحه‌ای ارزان‌تر است، از فیلترهای گرانترِ کیسه‌ای محافظت می‌کند.

### کویل‌های گرمایش و سرمایش
بسته به نوع کاربرد و موقعیت جغرافیایی، ممکن است هواساز به منظور تغییر دما و رطوبت هوا نیاز به تأمین حرارت، سرما یا هر دو داشته باشد. این فرایند توسط کویل‌های مبدل گرمایی که در مسیر جریان هوا قرار گرفته‌اند، انجام می‌شود.
اگر رطوبت گیری لازم باشد، با سردسازی هوا به منظور رسیدن به نقطه شبنم و چگالش مایع، کویل سرمایشی به کار برده می‌شود. کویل گرمایشی که بعد از کویل سرمایشی قرار گرفته‌است (و به عنوان کویل گرمایش مجدد شناخته می‌شود)، هوا را تا دمای مورد نیاز گرم می‌نماید. این فرایند باعث کاهش میزان رطوبت هوای تهویه شده می‌گردد.
اغلب در شرایط آب و هوایی سردتر که دما به زیر نقطه انجماد می‌رسد، با هدف جلوگیری از یخ زدگی فیلترها و لوله‌های آب پایین‌دستِ جریانِ هوا، کویل پیش گرمکن به عنوان اولین مرحله به کار برده می‌شود. کنترلری نیز پس از این کویل نصب می‌شود تا اگر حداقل دمای مورد نیاز تأمین نگردد، جهت محافظت از دستگاه، کل هواساز را خاموش نماید.
کویلهای گرمایش یا با آب داغ یا بخار آب کار می‌کنند یا الکتریکی هستند و کویل‌های سرمایش با آب مبرد یا یک ماده مبرد کار می‌کنند. کویل‌های سرمایش و گرمایش هواساز باید با استفاده از لوله‌کشی با چیلر و بویلر در ارتباط باشند. در زمستان آب گرم از سمت موتورخانه به داخل کویلهای هواساز وارد می‌شود، و با گذر هوا از روی کویل، خروجی هواساز باد گرم است. در تابستان نیز آب سرد از چیلر تأمین شده و از درون کویلهای هواساز عبور می‌کند. هواساز نیز با گذراندن هوا از روی کویلها باد سرد تولید می‌کند.

### رطوبت زن
غالباً رطوبت زنی در آب و هوای سرد که گرمایش پیوسته هوا موجب خشکی بیش از اندازه هوا می‌شود، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
فرایند رطوبت زنی به وسیله پاشیدن آب از افشانک‌ها یا شبکهٔ بخار و عمل رطوبت‌گیری توسط کویل سرد انجام می‌شود.
در اینجا مرطوب‌کننده‌هایی را که استفاده از آن‌ها رایج است، معرفی می‌کنیم:

#### مرطوب‌کننده نوع اسپری
این نوع مرطوب‌کننده یک سری و نازل‌های اسپری دارد که می‌توانند آب را با فشار PSI 15 یا حتی بالاتر اسپری کنند.

#### مرطوب‌کننده نوع تشت بخار
مرطوب‌کننده تشت بخار یک تشت و کویل گرمایش در هواساز دارد که می‌تواند آب موجود در میان تشت را گرم کند. بخار آبی که در نتیجه این کار ایجاد می‌شود، می‌تواند سطح رطوبت هوای محیط اطراف را افزایش دهد.

#### مرطوب‌کننده نوع شبکه بخار
در این نوع مرطوب کنند، حفره‌های ریزی در لوله وجود دارند که بخاری را که از میان لوله جریان پیدا می‌کند، توزیع می‌کنند. در این مورد، آبی که گرم می‌شود تا بخار را برای توزیع در شبکه ایجاد کند، تهویه می‌شود تا از پخش شدن بو در فضای اتاق جلوگیری کند.

### تجهیزات کنترلی
تجهیزات کنترلی برای تنظیم هر ویژگی هواساز؛ مانند دبی عبوری هوا، دمای هوای تأمین شده، کیفیت هوا و میزان رطوبت، ضروری است. این تجهیزات می‌توانند به سادگی یک ترموستاتِ قطع/وصل یا به پیچیدگی سیستم ساختمان هوشمند باشند.
اجزای معمول سیستم کنترلی شامل دماسنج‌ها، رطوبت سنج‌ها، عملگر مکانیکی، موتورها و کنترلرها می‌شود.

#### هواساز مخصوص استخر: تهویه مطبوع استخرها])
هوا رسان استخری جهت بهره‌گیری از یک فضای ورزشی، جهت تنفس بهتر ورزشکارن بسیار مهم و ضروری است این موضوع در استخرهای سرپوشیده جهت تامیین هوای تازه حفظ دما و رطوبت و صرفه جویی در مصرف انرژی با وجود گازهای خطر ناک کلر و ازون در فضای استخر اهمیت دو چندان پیدا می‌کند. در ادامه] به هشت نکته تهویه مطبوع استخر و هوا رسان استخری می‌پردازیم.

#### هواساز ایرواشر مخصوص سالن‌های پرورشقارچ
هواساز مهم‌ترین دستگاه سالن‌های پرورش قارچ خوراکی در روش کشت مدرن است. تنظیم دما و رطوبت، دی‌اکسید کربن و اکسیژن، همچنین شستشوی هوا و جلوگیری از ورود هوای آلوده به داخل سالن و البته سم پاشی خودکار و ایجاد توسط کویل‌های سرمایش مرتبط با یک پکیج خنک‌کن یا یک چیلر، سرد می‌شود یا توسط کویل‌های مرتبط با یک بویلر یا المنت‌های حرارتی گرم می‌شود.

title: هواساز

wikitext:
[[پرونده:Air handling unit.JPG|thumb|280px|'''اجزا سازنده یک هواساز'''
# کانال تغذیه
# محفظه فن
# لرزه گیر
# کویل‌های سرمایش و گرمایش
# محفظه فیلتر
# کانال اختلاط هوای برگشتی و هوای تازه]]
'''هواساز''' {{انگلیسی|Air Handling Unit}} (به‌طور اختصاری '''AHU''') دستگاهی برای تأمین هوای مطبوع و سالم با دستیابی به [[دما]] و [[رطوبت]] مناسب است. هواساز یکی از اصلی‌ترین دستگاه‌های [[تهویه مطبوع]] است که در مسیر [[چیلر]] و [[بویلر]] با [[کانال هوا]] قرار می‌گیرد. هواسازها در صنایع مختلف نیز برای تولید هوای مورد نیاز با درجه و رطوبت مورد نظر به کار برده می‌شوند. یکی از سازمان‌های بازرسی و ارائه استاندارد مطابقت هواساز، [[:en:Eurovent|موسسه یوروونت]] می‌باشد.

== اجزا ==
یک هواساز از اجزا و قسمت‌های زیر تشکیل شده‌است:

=== فن یا هواکش ===
فن یا [[هواکش]]، به عنوان یکی از اجزای مهم هواساز جهت جابجایی و جریان هوا در سیستم به کار می‌رود. بسته به نوع هواساز، امکان تعبیهٔ فن و هواکش‌های مختلفی از جمله محوری، سانتریفوژ، فولی و… وجود دارد.
فن پلاگ نیز در اکثر هواسازهای هایژنیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

=== فیلتر ===
در دستگاه‌های هواساز از چندین لایه فیلتر استفاده می‌شود که عملکرد آن‌ها به صورت زیر است:

برای تصفیهٔ ذرات درشت تر از فیلترهای فلزی که قابلیت شستشو دارند استفاده می‌شود. در مراحل بعدی نیز بعد از فیلتر فلزی از فیلترهای کیسه ای و سپس از فیلترهای هپا و اولپا که از جنس بوروسیلیکات و به ترتیب دارای قدرت جذب ذرات تا ۳/. [[میکرون]] و ۱۲/۰ میکرون هستند استفاده می‌شود.

معمولاً به منظور تمیز نگه داشتن تمام اجزای پایین دست، فیلترها به عنوان اولین مرحله در هواساز نصب می‌گردند. با توجه به درجه تصفیه مورد نیاز، فیلترها در دو یا چند ردیف پشت سر هم قرار می‌گیرند به طوری که فیلتر درشت صفحه‌ای جلوی فیلتر ریز کیسه‌ای قرار می‌گیرد و پس از فیلتر کیسه ای نیز فیلترهای هپا و اولپا نصب می‌شوند. از آنجایی که نگه‌داری و تعویض فیلتر فلزی صفحه‌ای ارزان‌تر است، از فیلترهای گرانترِ کیسه‌ای محافظت می‌کند.<ref>2008 ASHRAE handbook: heating, ventilating, and air-conditioning systems and equipment (Inch-Pound ed.). Atlanta, Ga. : ASHRAE American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers. 2008</ref>

=== کویل‌های گرمایش و سرمایش ===
بسته به نوع کاربرد و موقعیت جغرافیایی، ممکن است هواساز به منظور تغییر دما و رطوبت هوا نیاز به تأمین حرارت، سرما یا هر دو داشته باشد. این فرایند توسط کویل‌های [[مبدل گرمایی]] که در مسیر جریان هوا قرار گرفته‌اند، انجام می‌شود.

اگر [[رطوبت گیر]]ی لازم باشد، با سردسازی هوا به منظور رسیدن به [[نقطه شبنم]] و چگالش مایع، کویل سرمایشی به کار برده می‌شود. کویل گرمایشی که بعد از کویل سرمایشی قرار گرفته‌است (و به عنوان کویل گرمایش مجدد شناخته می‌شود)، هوا را تا دمای مورد نیاز گرم می‌نماید. این فرایند باعث کاهش میزان رطوبت هوای تهویه شده می‌گردد.

اغلب در شرایط آب و هوایی سردتر که دما به زیر [[نقطه ذوب|نقطه انجماد]] می‌رسد، با هدف جلوگیری از یخ زدگی فیلترها و لوله‌های آب پایین‌دستِ جریانِ هوا، کویل پیش گرمکن به عنوان اولین مرحله به کار برده می‌شود. کنترلری نیز پس از این کویل نصب می‌شود تا اگر حداقل دمای مورد نیاز تأمین نگردد، جهت محافظت از دستگاه، کل هواساز را خاموش نماید.

[[کویل]]های گرمایش یا با آب داغ یا بخار آب کار می‌کنند یا الکتریکی هستند و کویل‌های سرمایش با آب مبرد یا یک ماده مبرد کار می‌کنند. کویل‌های سرمایش و گرمایش هواساز باید با استفاده از [[لوله‌کشی]] با [[چیلر]] و [[بویلر]] در ارتباط باشند. در زمستان آب گرم از سمت [[موتورخانه]] به داخل کویلهای هواساز وارد می‌شود، و با گذر هوا از روی کویل، خروجی هواساز باد گرم است. در تابستان نیز آب سرد از چیلر تأمین شده و از درون کویلهای هواساز عبور می‌کند. هواساز نیز با گذراندن هوا از روی کویلها باد سرد تولید می‌کند.

=== رطوبت زن ===
غالباً رطوبت زنی در آب و هوای سرد که گرمایش پیوسته هوا موجب خشکی بیش از اندازه هوا می‌شود، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
فرایند رطوبت زنی به وسیله پاشیدن آب از افشانک‌ها یا شبکهٔ بخار و عمل رطوبت‌گیری توسط کویل سرد انجام می‌شود.

در اینجا مرطوب‌کننده‌هایی را که استفاده از آن‌ها رایج است، معرفی می‌کنیم:

==== مرطوب‌کننده نوع اسپری ====
این نوع مرطوب‌کننده یک سری و نازل‌های اسپری دارد که می‌توانند آب را با فشار PSI 15 یا حتی بالاتر اسپری کنند.

==== مرطوب‌کننده نوع تشت بخار ====
مرطوب‌کننده تشت بخار یک تشت و کویل گرمایش در هواساز دارد که می‌تواند آب موجود در میان تشت را گرم کند. بخار آبی که در نتیجه این کار ایجاد می‌شود، می‌تواند سطح رطوبت هوای محیط اطراف را افزایش دهد.

==== مرطوب‌کننده نوع شبکه بخار ====
در این نوع مرطوب کنند، حفره‌های ریزی در لوله وجود دارند که بخاری را که از میان لوله جریان پیدا می‌کند، توزیع می‌کنند. در این مورد، آبی که گرم می‌شود تا بخار را برای توزیع در شبکه ایجاد کند، تهویه می‌شود تا از پخش شدن بو در فضای اتاق جلوگیری کند.

=== تجهیزات کنترلی ===
تجهیزات کنترلی برای تنظیم هر ویژگی هواساز؛ مانند دبی عبوری هوا، دمای هوای تأمین شده، کیفیت هوا و میزان رطوبت، ضروری است. این تجهیزات می‌توانند به سادگی یک ترموستاتِ قطع/وصل یا به پیچیدگی سیستم [[ساختمان هوشمند]] باشند.
اجزای معمول سیستم کنترلی شامل دماسنج‌ها، رطوبت سنج‌ها، [[عملگر مکانیکی]]، موتورها و کنترلرها می‌شود.

==== هواساز مخصوص استخر: تهویه مطبوع استخرها]) ====
هوا رسان استخری جهت بهره‌گیری از یک فضای ورزشی، جهت تنفس بهتر ورزشکارن بسیار مهم و ضروری است این موضوع در استخرهای سرپوشیده جهت تامیین هوای تازه حفظ دما و رطوبت و صرفه جویی در مصرف انرژی با وجود گازهای خطر ناک کلر و ازون در فضای استخر اهمیت دو چندان پیدا می‌کند. در ادامه] به هشت نکته تهویه مطبوع استخر و هوا رسان استخری می‌پردازیم.

==== هواساز ایرواشر مخصوص سالن‌های پرورش [[قارچ]] ====
هواساز مهم‌ترین دستگاه سالن‌های پرورش قارچ خوراکی در روش کشت مدرن است. تنظیم دما و رطوبت، [[دی‌اکسید کربن]] و [[اکسیژن]]، همچنین شستشوی هوا و جلوگیری از ورود هوای آلوده به داخل سالن و البته سم پاشی خودکار و ایجاد توسط کویل‌های سرمایش مرتبط با یک پکیج خنک‌کن یا یک چیلر، سرد می‌شود یا توسط کویل‌های مرتبط با یک بویلر یا المنت‌های حرارتی گرم می‌شود.

== منابع ==
{{پانویس}}

{{اچ‌وی‌ای‌سی}}

[[رده:تهویه مطبوع]]
[[رده:گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع]]
[[رده:مقالات نیازمند به پیوند]]
[[رده:مهندسی مکانیک]]