text:
# نیم‌ور
نیم‌وَر یا نیمه‌ور شهری است تاریخی در بخش مرکزی شهرستان محلات استان مرکزی ایران. این شهر، در ۲۵۰ کیلومتری جنوب تهران و بین راه مواصلاتی شهرهای دلیجان به محلات و خمین قرار دارد. این شهر در جنوب شرقی استان مرکزی قرار گرفته و در شمال آن کوه کمر و رودخانه قم‌رود و در جنوب آن کوه‌های آتشکوه و زردقُله (زرده‌قله)، پناهگاه حیات وحش موته و معادن تراورتن در شرق و در غرب آن قرار گرفته‌اند.
نام نیم‌ور در کتاب‌ها و اسناد تاریخی تحت نام‌های مختلفی نظیر آوَرد، نیم‌آوَرد، مَمنور، نَیسور و تَیمور ڄست که امروز بقایای این سد قدیمی با نام بند نیم‌ور در کنار شهر قرار دارد.
طبق اسناد تاریخی موجود و اکتشافات انجام‌شده در آثار باستانی، قدمت نیم‌ور به دوران ساسانیان و اشکانیان بازمی‌گردد. شواهد و مدارکی نیز با قدمتی که به ۲٬۳۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد نیز در این منطقه کشف شده‌است. مراسم سنتی بیل‌گردانی، علم‌بندان و نخل‌برداری، مراسم قوچ‌گدار، آیین‌های سنتی پخت کاچی و باسلق از جمله مهم‌ترین آداب و رسوم باستانی این شهر است که در فهرست میراث ناملموس ملی و استانی نیز ثبت رسیده‌اند.
نیم‌ور علاوه بر آثار تاریخی متعدد تاریخی، دارای کوه‌های سنگی و معادن سنگ غنی تراورتن، فلوئور و سنگ‌های تزئینی است. از این رو صنعت غالب در این شهر مربوط به تجارت سنگ است.
در دوران معاصر، این شهر با رکود نسبی مواجه شد اما با پیوستن دهستان باقرآباد به این شهر و احداث شهرک صنعتی، دانشگاه علمی کاربردی نیم‌ور، برگزاری نمایشگاه بین‌الملی سنگ ایران در این شهر، و همچنین برگزاری جشنواره‌های فرهنگی همچون بیل‌گردانی، باسلوق و کاچی از رونق اقتصادی مجددی برخوردار شده‌است.

## وجه تسمیه
دربارهٔ ریشه‌شناسی نام نیم‌ور اختلاف نظر زیادی وجود دارد که تعدادی از آن نظرات در اینجا آمده‌است:
- به عقیدهٔ برخی، نام این شهر در دوران اشکانیان، آورد به معنای میدان جنگ بوده‌است. پس از پایان جنگ‌های اشکانیان به علت خاموش شدن شعلهٔ جنگ به نیم آورد[۱۹] تغییر نام پیدا کرده و اکنون پس از گذشت زمان به نیم‌ور تبدیل شده‌است.[۱][۲۰]
- نظریهٔ دیگر دربارهٔ نام‌گذاری این شهر این است که این شهر توسط یکی از امرای کیانیان به نام همای دختر بهمن ساخته شده که لقب او نیموَر بوده‌است.[۲۱]
- برخی هم معتقدند که نام این شهر از کلمهٔ «ور» که در زبان اوستایی و پهلوی به معنای دژ است[۲۲] گرفته شده و اشاره به دژ ساروجی ستونی شکل و کم‌عرض میل میلونه (دژ واقع در روی ستون) در این شهر بوده‌است.
- همچنین از این شهر در کتب تاریخی به نام‌های ممنور، نیسور، تیمور نیز یاد شده‌است.[۱]
- در حال حاضر نام شهر نیم‌ور به صورت نیموَر و نیمه‌ور هم نوشته می‌شود.

## پیشینه
ابن فقیه همدانی در کتاب مختصرالبلدان مربوط به سال ۲۹۰ هجری، این شهر را که از مراکز مهم مذهبی فلات ایران در روزگار باستان به‌شمار می‌رفته را هم تراز با طاق کسری، قصر شیرین و معبد کنگاور دانسته‌است و دربارهٔ نیم‌ور چنین می‌نویسد:
... گویند هیچ بنایی از گچ و آجر،... شکوهمندتر از ایوان کسری نیست. در مداین، هیچ بنایی سنگی، زیباتر از قصرشیرین نیست… و هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای تیمور، روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.
حمزه اصفهانی در حدود ۱۱۰۰ سال پیش گشتاسب‌شاه را دلیل آبادانی نیم‌ور دانسته و می‌نویسد:
گشتاسب در ممنور از روستای انارآباد واقع در ولایت اصفهان اتشکده‌ای ساخت و آبادی‌هایی از روستا بر آن وقف کرد.
در کتاب تاریخ قم که تخصصی‌ترین کتاب جغرافیایی دربارهٔ منطقهٔ فعلی شمال استان‌های قم و مرکزی است و بیش از هزار سال از تاریخ نگارش آن می‌گذرد از نیم‌ور (نیمه‌ور) به عنوان منطقه‌ای با بیش از هزار سال قدمت نام برده شده‌است که در منطقه استاق انار (نام قدیم شهرستان محلات) قرار دارد:
نیمور از حیازات انار است و آتشکدهٔ آن و آتش آن در بشتاسف ملک نصب کرده‌است و برافروخته و آن را چندین اوقاف است و گویند که نیمور سه برادر بنا کرده‌اند و آن بنای عجیب و تا الیوم قایم و مستحکم است و نقش‌های آن باقی اند. گویا نقاشان آن بامداد در آن آمده‌اند و شبانگاه بیرون رفته‌اند…
در بعضی منابع تاریخی نیز، آبادانی نیم‌ور را به امیران عسکریه نسبت داده‌اند.
این شهر پس از احداث سدی در روزگار ساسانیان بر روی رودخانهٔ قم‌رود و کندن کانالی به طول ۱۸ کیلومتر برای تأمین آب مصرفی ساکنان از رونق بسیاری برخوردار شده بود.
در کتاب نزهةالقلوب نوشتهٔ حمدالله مستوفی دربارهٔ نیم‌ورآمده‌است:
نیم‌ور از اقلیم چهارم است. جمشید پیشدادی ساخت و در آنجا جهت خود قصری عالی کرده بود. افعال و آثار آن هنوز باقی است و گشتاسف در او آتشخانه ساخت و هوایش خوب و معتدل است و در محصول و ارتفاعات مانند نطنز
در کتاب بستان‌السیاحه مربوط به سال ۱۲۴۸ هجری قمری نیز، نیم‌ور این‌طور توصیف شده‌است:
قریه‌ای است خجسته اثر در زمین فرح‌انگیز و قرب رود (گهرخیز) واقع و اطرافش واسع از توابع محلات و هوایش به جهت آیات، آبش خوش و خاکش مرغوب است. قدیم‌الایام شهری بوده و مرور دهورش قریه نموده، باغات فراوان دارد و مردمی همگی شیعی کذهب مکرر مشاهده شده‌است.
فتحعلی‌شاه قاجار قریهٔ نیم‌ور، محلات و مناطق اطراف را به حسن‌علی شاه محلاتی که داماد وی بود، واگذار کرد. نیم‌ور تا زمان ناصرالدین‌شاه از آبادی‌های خالصه به‌شمار می‌رفت.
در زمان حکومت مسعود میرزا ظل‌السلطان در اصفهان، نیم‌ور همراه با ۶۰۰ آبادی دیگر در حوزهٔ اصفهان به اجارهٔ او واگذار شد. اما پس از آغاز فروش خالصه‌ها در اواخر سلطنت ناصرالدین‌شاه و در دوران مظفرالدین‌شاه نیم‌ور به مالکیت دائمی ظل‌السلطان درآمد.
در فرهنگ جغرافیای ایران مربوط به قرن معاصر نیز دربارهٔ نیم‌ورآمده است:
نیمور، قصبه مرکزی دهستان نیمور بخش حومهٔ شهرستان محلات و در دامنه سردسیری واقع است و ۱۷۰۰ سکنه دارد، آبش از رودخانه اناربار، محصولش غلات، پنبه، کنجد، صیفی، میوه جات، قیسی، بادام، انگور، شغل اهالی، زراعت و صنایع دستی کرباس بافی است…— علی آشوری، جغرافیای استان مرکزی

## وضعیت طبیعی

### جغرافیا
نیم‌ور در ۲۵۰ کیلومتری جنوب غربی تهران قرار دارد. این شهر در مسیر جادهٔ شهرستان‌های محلات به دلیجان و در ۱۰ کیلومتری شهر محلات قرار گرفته‌است.

### حیات وحش
نیم‌ور در شمالی‌ترین ناحیهٔ پناهگاه حیات وحش و پارک ملی موته قرار دارد. این پناهگاه حیات وحش، یکی از باارزش‌ترین مناطق ایران به خصوص از نظر گیاهان منحصر به فرد است که زیستگاهی مناسب برای زندگی آهو و منطقه‌ای برای تکثیر این گونه نیز به حساب می‌آید. تاکنون ۱۴۲ گونه مهره‌دار شامل ۲۵ گونه پستاندار، ۸۸ گونه پرنده، ۲۵ گونه خزنده، یک گونه دوزیست و ۳ گونه ماهی در این منطقه شناسایی شده‌است. همچنین در جریان سرشماری زمستانهٔ پستانداران در موته که در سال ۱۳۹۵ برگزار شد مجموعاً ۱۸٫۰۵۲ رأس آهو، قوچ و میش و کل و بز در این منطقه شمارش گردید که این تعداد شامل ۸۵۱۰ آهو، ۷۵۷۶ قوچ و میش، ۱۹۶۶ کل و بز بوده‌است. هچنین طبق سرشماری زمستانهٔ سال ۱۳۹۳، با این‌که این پناهگاه به‌عنوان زیست‌گاه اصلی گراز به‌شمار نمی‌رود اما ۳۵ رأس گراز نیز در این منطقه مشاهده شده‌است.
علاوه بر پارک ملی موته، منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ هفتادقله نیز در ۳۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر نیم‌ور قرار دارد.

### آب و هوا
نیم‌ور از آنجایی که در بخش مرکز ایران قرار گرفته‌است، دارای آب و هوایی نسبتاً خشک است. این شهر با میانگین تقریبی ۳۰۰ میلی‌متر بارش در سال از جمله شهرهای فقیر از لحاظ منابع آبی در استان مرکزی است.
| آب و هوای نیم‌ور                              | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور | آب و هوای نیم‌ور |
|                                              | ژانویه          | فوریه           | مارس            | آوریل           | مـــــه         | ژوئـن           | ژوئیـه          | اوت             | سپتامبر         | اکتبـر          | نوامبر          | دسامبر          | سـال            |
| -------------------------------------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- | --------------- |
| گرم‌ترین C°                                   | ۷               | ۱۲              | ۲۳              | ۲۷              | ۳۶              | ۴۳              | ۴۳              | ۴۳              | ۴۱              | ۳۲              | ۱۸              | ۹               |                 |
| سردترین C°                                   | -۴              | -۳              | ۳               | ۷               | ۱۲              | ۱۹              | ۲۱              | ۲۰              | ۱۶              | ۹               | ۳               | -۴              |                 |
| باران mm                                     | ۲۰              | ۳۰              | ۲۸              | ۴۲              | ۱۴              | ۶               | ۳               | ۱               | ۱               | ۲۱              | ۵۴              | ۴۴              | ۲۶۴             |
| منبع: NASA Earth Observations Data Set Index |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |
| Source #2: AccuWeather                       |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |                 |

#### تأمین آب از لرستان
پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تأمین‌کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم‌ور، سلفچگان و قم است. به گفتهٔ فتاح، وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آب‌های دنیا است.

## مردم

### زبان
بیشتر مردم این شهر به زبان فارسی صحبت می‌کنند. زبان راجی نیز در بخش‌هایی از منطقه استفاده می‌شود که ریشه واژه‌های آن از زبان مادی است.

### مذهب
پیش از حمله اعراب به ایران مردم این منطقه، دین زرتشتی داشته و یکتاپرست بوده‌اند. وجود آتشکده‌های بزرگ، از قبیل آتشکده آتشکوه و آتشکده خورهه در این منطقه دلیل بر این ادعا است.
این شهر به همراه محلات در دورهٔ قاجاریان نیز از مراکز فرقهٔ اسماعیلیه بوده‌است و هنوز هم برخی از اهالی و روستاهای جنوبی منطقه به این کیش گرایش دارند.
زین‌العابدین شیروانی دربارهٔ دین مردم نیم‌ور، در مشاهدات خود در کتاب بستان‌السیاحه در سال ۱۲۴۸ هجری قمری آورده که مذهب تمام مردم این منطقه شیعه بوده‌است. در حال حاضر نیز دین بیشتر مردم این شهر اسلام و مذهب آن‌ها شیعه دوازده امامی است.

### جمعیت
نیم‌ور در سرشماری عمومی سال ۱۳۵۵، ۲۸۶۵ نفر و در سرشماری سال ۱۳۶۵، ۴۲۹۴ نفر جمعیت داشته‌است. طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز ملی آمار ایران، تعداد ۱۵۸۰ خانوار در این شهر زندگی می‌کنند که جمعیتی بالغ بر ۵۷۳۱ را شامل می‌شوند. از این مقدار ۲۸۸۶ نفر مرد و ۲۸۴۵ نفر زن هستند. طبق آمار سال ۱۳۷۰ خورشیدی، در این شهر ۲۷۴ مهاجر خارجی زندگی می‌کنند.
| مردان | سن    | زنان |
| ----- | ----- | ---- |
| ۱۴۷   | ۶۵+   | ۱۱۳  |
| ۶۶    | ۶۰–۶۴ | ۶۷   |
| ۷۵    | ۵۵–۵۹ | ۶۷   |
| ۷۹    | ۵۰–۵۴ | ۹۸   |
| ۷۱    | ۴۵–۴۹ | ۷۳   |
| ۱۱۴   | ۴۰–۴۴ | ۸۷   |
| ۱۳۵   | ۳۵–۳۹ | ۱۱۳  |
| ۲۰۳   | ۳۰–۳۴ | ۱۲۵  |
| ۲۵۹   | ۲۵–۲۹ | ۲۳۵  |
| ۲۷۲   | ۲۰–۲۴ | ۲۶۱  |
| ۲۷۵   | ۱۵–۱۹ | ۲۳۹  |
| ۲۸۲   | ۱۰–۱۴ | ۲۸۴  |
| ۳۶۹   | ۵–۹   | ۳۵۹  |
| ۳۴۰   | ۰–۴   | ۲۹۳  |

## بافت شهری
نیم‌ور شهری است که هم بافت شهری مدرن و هم از بافت روستایی در آن دیده می‌شود. شهرداری این شهر از سال ۱۳۵۹ تأسیس شده‌است. در نیم‌ور از آنجا که علاوه بر بافت صنعتی خود، بافتی سنتی نیز دارد، سعی شده هر دوی این رویکردهای مدرن و سنتی با هم دیده شود. به همین دلیل به‌دست هنرمندان این شهر، بزرگ‌ترین فرش گل و سنگ کشور در نیم‌ور درست شده تا نمادی از صنعت (سنگ) و سنت (فرش‌بافی) باشد.

### گسترش شهر
نیم‌ور در گذشته به صورت قصبه‌ای در داخل قلعه بوده‌است. به مرور زمان با اضافه شدن جمعیت بیشتر، به شکل امروزی درآمده‌است. از سال ۱۳۵۹ خورشیدی، روستای نیم‌ور به صورت رسمی به شهر نیم‌ور تبدیل شد.
با رشد جمعیت شهر نیم‌ور، دهستان باقرآباد با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری و طبق طرح جامع شهر نیم‌ور، رسماً به شهر نیم‌ور الحاق شد و زمینهٔ تبدیل این شهر به یک بخش را فراهم کرد.

### محله‌ها
این شهر از زمان پیشینیان دارای هفت محلهٔ اصلی به نام‌های پانخل، پاچنار، کوچهٔ بالاکوه، دروازه، در آب‌انبار، کوچهٔ قرچه‌قینی‌ها و کوچهٔ درحمام بوده‌است. البته امروزه با گسترش شهر، محله‌های جدیدی به نام خیابان‌های اصلی شهر و همچنین محله‌هایی مثل چهل دستگاه و شاجوب نیز پایه‌گذاری شده‌است.

## آداب و رسوم
با توجه به قدمت بسیار زیاد این شهر، مردم این منطقه دارای آداب و رسوم ویژه به خود هستند. مرتضی فرهادی در این باره می‌گوید:
نیم‌ور امروز برای خود شهری است، اما از آنجا که همه شهرهای امروز ما در حال تبدیل به قالبی یک شکل یک قواره‌اند… و همیشه نیز از هویت غنی فرهنگی به‌دور می‌افتند… دوست‌تر دارم نیم‌ور را به سیاق سنتی، قصبه‌ای بزرگ بنامم، چرا که هنوز چه در ساخت و مورفولوژی آن، چه ارزش‌ها و هنجارهای مردمان‌اش، چه در تولید کشاورزی و باغداری پر رونقش و چه در تأسیسات کهن آبیاری، جوی‌روبی شگفت‌آور، جشن آب (جشن پایان لایروبی) و بیل‌گردانی پهلوانانه و باستانی‌اش، رگه‌ها و رنگ و بویی از هویت فرهنگ بومی می‌توان یافت.

### آبرسانی و لایروبی
برخی از مورخان بر این باورند که این رسوم نیم‌وری‌ها، نشات گرفته از اعتقادان زرتشتیان به اهورامزدا و تقدس آب است و این آیین را نوعی از آیین‌های ایزد آب‌ها می‌دانند.
از آنجا که این منطقه آب و هوایی گرم و نیمه کویری دارد، آب به عنوان عنصر اساسی برای کشاورزی در این منطقه مطرح است. فردی که به او میرنهر یا میرآب گفته می‌شود، مسئول تقسیم آب نهرهای منشعب از رودخانهٔ لعل‌بار میان اراضی کشاورزی است.
روش تقسیم آب، طبق اسناد بسیار قدیمی روستا که به سند مادر معروف است تعیین می‌گردد. از اسناد آب همیشه سه نسخه در سه مکان مختلف، تهیه و نگهداری می‌شود تا امکان هیچ نوع دخل و تصرف در آن نباشد و مفقود نشود. طبق این سند، هر روز به ۲۴ قسمت تقسیم شده و به هر کدام از کشاورزان به اندازه وسعت زمین زراعی و میزان نیاز به آب، به صورت تصادفی یک ساعت خاص در روز و در هفته تعلق می‌گیرد که به صورت چرخشی تغییر می‌کند.
هر سال در مواقعی که گل و لای مسیر رودخانهٔ لعل‌بار را مسدود می‌کند یا در اواخر اسفندماه و اوایل فصل بهار که رشد گیاهان و علف‌های هرز باعث سختی آبرسانی به مزارع این شهر می‌شود، با تصمیم بزرگان شهر و اعلام همگانی دستیار میرآّب، مردم در مسجد جامع جمع شده و از آنجا به دشت‌ها و زمین‌های کشاورزی می‌روند و با کمک یکدیگر به پاکسازی حریم جوی می‌پردازند. کشاورزانی که در مراسم لایروبی شرکت نمی‌کردند، برایشان جریمه در نظر گرفته می‌شده تا این انسجام و نظم دقیق حفظ شود.
سپس بعد از اتمام کار، همگی به برپایی جشن آب در میدان روستا می‌پردازند. در این مراسم، کشاورزان روستا به صورت ارتشی مجهز به بیل و الاغ به رژهٔ نمایشی می‌پردازد. این جشن مخصوص اهالی که به صورت طنز و هجو برگزار می‌شود، همراه با نوای سرنا و سنج در برابر زنان روستا و ارباب روستا اجرا می‌شده‌است.
امروزه در نیم‌ور دیگر این مراسم با این کیفیت برگزار نمی‌شود، زیرا کف نهر در سال‌های اخیر بتن شده‌است و دیگر لایروبی سالانه‌ای در کار نیست. امروزه این مراسم فقط در مواقعی که رشد گیاهان مانع آبرسانی شود انجام می‌شود.

### بیل‌گردانی
این آیین که در سال ۸۹ به عنوان میراث معنوی کشور به ثبت رسیده، به عنوان نمادی برای تشکر از آناهیتا الههٔ آب بوده که از زمان زرتشتیان در این شهر باقی‌مانده‌است. آیین بیل‌گردانی که به‌طور سنتی در ابتدای فصل بهار و ایام نوروز انجام می‌گیرد، از آیین و سنن این شهر تاریخی است که نزدیک به ۲۰۰۰ سال قدمت دارد.
بعد از انجام لایروبی، هنگامی که آب به نخستین پخشگاه آب (وارگو) می‌رسد مردم جشن بزرگی که یادگار سنت‌های پهلوانی است بر پا می‌کنند. شرکت کنندگان در این آیین بعد از مراسم مخصوص رژهٔ لایروبان، دو دسته بیل را که با طنابی به هم متصل شده به نحوی دور سر خود بچرخاند که این دو دسته به هم برخورد نکند و ورزشکار هم بتواند تعادل خود را حفظ کند. داور این مسابقه تماشاگران هستند که با تشویق‌ها یا هو کردن فرد پیروز را مشخص می‌کنند.
این آیین همراه با موسیقی خاصی انجام می‌شود که با سازهای سنتی نواخته می‌شود و به‌طور معمول در آخرین هفتهٔ ماه فرودین انجام می‌گیرد.

### عزاداری محرم و نخل‌برداری
در ماه محرم مردم این شهر که عمدتاً شیعه هستند اقدام به برپایی عزاداری می‌کنند. همزمان با هفتمین روز ماه محرم، آیین سنتی علم بندان برگزار می‌شود و زنان با استفاده از پارچه‌های رنگی علم‌های مخصوصی را برای عزاداری آماده می‌کنند. این آیین با شماره ۱۴۹۱ در فهرست میراث ناملموس استان مرکزی به ثبت رسیده‌است.
ظهر روز عاشورا نیز مردم با تجمع در امامزاده صالح نیم‌ور، ضمن زیارت این بارگاه و عزاداری دسته‌ای بر سر آرامگاه کشته‌شدگان جنگ ایران و عراق حاضر می‌شوند. در عصر روز عاشورا و با حضور عزاداران، مراسم نخل‌گردانی و تعزیه‌خوانی برگزار می‌شود. این نخل نشانهٔ تابوت حسین و ۷۲ تن از یارانش است و قدمت آن به دوران صفوی بازمی‌گردد. هیئت وزیران در جلسهٔ آخر خود در سال ۱۳۹۵ با رعایت مقررات آیین‌نامهٔ اجرایی کنوانسیون بین‌المللی حفظ میراث فرهنگی ناملموس، «مراسم نخل‌برداری در نیم‌ور» را با شمارهٔ ۱۳۸۲ در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت کرده‌است.

### جیغون
از دیرباز در این شهر کسانی بودند که اخبار هر روزه را از روی پشت بام و با صدای بلند به اطلاع مردم می‌رسانند. این اخبار شامل، مرگ اهالی شهر، برگزاری مراسم و نظیر این‌ها بوده‌است. به این افراد، «جیغون» می‌گویند؛ یعنی کسی که با جیغ و با صدای بلند اخبار را به اطلاع مردم می‌رساند.

### قوچ گدار
این آیین در ابتدای فصل پاییز و در هنگام زادوولد گوسفندان انجام می‌شود. قوچ گدار از دو واژه قوچ به معنای گوسفند نر و واژه گدار به معنای سینه‌کش و سربالایی تپه تشکیل شده‌است. این آیین، نمادی از فراوانی، افزایش نعمت، ازدیاد نعمت پروردگار برای بندگان و آفریدگانش است. این آیین به شمارهٔ ۱۰۰ در فهرست آثار ملی نیازمند پاسداری فوری به‌ثبت رسیده و هر گونه اقدامی که موجب حفظ و احیای این میراث گردد مورد تأکید است.
در آئین قوچ گدار صاحب گله محلی مناسب را در نظر می‌گیرد و برخی از قوچ‌ها را تزئین کرده و رنگ می‌کنند. همچنین از دوستان و آشنایان و دامداران دیگر دعوت می‌کند تا در این آئین شرکت کنند. از شرکت کنندگان و مهمان‌ها با چای، شربت، شیرینی و میوه پذیرایی شده و نوای محلی با ساز و دهل نواخته می‌شود. هنرمندان چوب باز هم هنر کهن ایرانی را برای بازدیدکنندگان اجرا می‌کنند.

## مناطق باستانی
علیرغم تبدیل روستای نیم‌ور به شهر نیم‌ور، هنوز قسمت‌های شمالی این شهر بافت قدیمی خود را حفظ کرده‌اند. خانه‌ها، مسجد جامع قدیمی، حمام عمومی و… نمونه‌هایی هستند که از خشت و گل ساخته شده‌اند و هنوز پابرجا هستند. در کتاب مختصرالبلدان مربوط به حدود ۲۹۰ هجری قمری دربارهٔ زیبایی بناهای خشت و گلی نیم‌ورآمده‌است:
هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای نیم‌ور روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.
وجود سنگ‌نگاره‌هایی بر روی صخره‌ها و سنگ‌ها در منطقهٔ تیمرهٔ گلپایگان∗ که قدمت بعضی به ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نیز می‌رسد، گواه قدمت بسیار زیاد این منطقه‌است. از بقایای تمدن ساسانی در منطقهٔ نیم‌ور، سنگ‌نگاره‌های تیمره است که شامل هزاران تک‌نگاره، چندنگاره، تابلوهای پر نگاره، یک کتیبه به زبان پهلوی، چند کتیبه عربی و فارسی و بسیاری علائم و نشانه‌های نمادین است. همچنین وجود بناهای تاریخی مربوط به دوره‌های ساسانیان بیانگر قدمت و عظمت تاریخی این منطقه‌است.
از مهم‌ترین بناهای داخل شهر می‌توان به قلعهٔ جمشیدی منتصب به جمشید پیشدادی، قلعهٔ نایبی، مسجد جامع شهر منتصب به دوران صفویان، پل تاریخی باقرآباد و ستون‌های تاریخی میل میلونه اشاره کرد.

همچنین از مهم‌ترین بناهای خارج شهر نیز می‌توان به سنگ‌نبشته خورهه و آتشکده آتشکوه اشاره کرد که در ۱۰ کیلومتری شهر و در دامنهٔ کوه آتشکوه قرار دارد. آندره گدار در کتاب آثار ایران دربارهٔ بنای آتشکدهٔ آتشکوه گفته‌است:
ترکیب این بنا به نظر عجیب می‌رسد. شبستان بزرگ گنبددار خیلی بازی وجود دارد که گنبد آن بر پایه‌هایی با ستون‌های جاسازی شده در دیوار نهاده شده‌است.
در گذشته قبرستانی در کنار شهر وجود داشته که معروف به قبرستان بیت‌المقدس بوده‌است. باستان‌شناسان در این قبرستان اکتشافاتی انجام داده‌اند و ظروف سفالی متعلق به قرون گذشته در آن کشف گردیده‌است.

### قلعه جمشیدی
تاریخ‌نگاران قدمت این بنای باستانی را به زمان پادشاهی جمشید نسبت داده‌اند. مردم این شهر در زمان حمله آزادخان افغان به این منطقه در این قلعه پناه گرفته بودند و نیروهای آزادخان افغانی پس از مدت‌ها محاصره نتوانستند وارد این قلعه شوند.

### میل میلونه
باقی‌ماندهٔ بنایِ سنگیِ عظیم و باستانی در شهر نیم‌ور است که از سنگ و ساروج ساخته شده‌است. به احتمال قوی، این بنا باقی‌مانده‌ای از آتشکده‌ای به نام ورنه (سرزمین محروسه پایینی) است که در تاریخ به آن اشاره شده‌است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۶ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۱۹۶۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

### مسجد جامع
مسجد جامع نیم‌ور که نام اصلی آن مسجد حاج عبدالمحمد نیم‌وری است، از بناهای ثبت شدهٔ این شهر است. این مسجد دارای ستون‌هایی به شکل مربعی است. کتیبه‌های گچ‌بری شده در کنارهٔ سقف، بر روی ستون‌ها قرار دارد. ساخت این بنا منسوب به دورهٔ صفویان و قاجاریان است.
به دلیل تعمیرات فراوان انجام گرفته بر روی بنا، مسجد کمی از حالت اولیه و سنتی خود خارج شده‌است. با این حال، این بنا در آبان ماه سال ۱۳۸۴ با شماره ۱۳۸۱۵ در فهرست آثار ثبت شدهٔ ملی قرار گرفته‌است.

### یخچال نیم‌ور
بنایی است که در قدیم از آن برای ساختن یخ در فصل زمستان و استفاده از آن در فصل تابستان استفاده می‌شده‌است. ساخت این بنا به دورهٔ قاجاریان نسبت داده شده‌است. مردم شهر از این یخچال برای تهیهٔ یخ مورد نیاز خود در فصل تابستان؛ استفاده می‌کرده‌اند. میرآب‌ها که مسئول و مباشر و ناظر بر تقسیم آب‌ها هستند، در فصل زمستان، برای تهیه یخ آب قنات یا نهرها را به حفره‌ها و گودال‌هایی که در نزدیک بنای یخچال بوده هدایت می‌کردند. بعد از آماده‌شدن یخ، با کمک مردم یخ‌ها را خرد می‌کردند و روی بستری از کاه در چالهٔ یخچال می‌ریختند. پس از پر شدن چاه یخچال، در آن را با گِل می‌بستند و عایق‌کاری می‌کردند. مردم شهر، در فصل تابستان در یخچال را گشوده و از یخ موجود در آن استفاده می‌کردند.
در حال حاضر فضای داخلی این مکان تبدیل به گالری شده و در آن نمایشگاه‌های مختلف از قبیل نمایشگاه عکس نیم‌ور برگزار می‌شود.

### پل باقرآباد
پل باقرآباد مربوط به دوره قاجار است و در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

## جاذبه‌های طبیعی
کوه‌های بلند اسور، زردقلعه، دز، شیری‌چال، عباس‌آباد در نواحی شمالی شهر، رودخانه لعل‌بار و حاشیه دیدنی آن، و همچنین مزارع مختلف در قسمت جنوبی و در ارتفاعات و دامنهٔ کوه زرده قلعه که تفرجگاه‌های طبیعی و تفریحی است، از دیدنی‌های شهر نیم‌ور هستند.

### بند نیم‌ور
بر روی رودخانه لعل‌بار که در شمال منطقهٔ نیم‌ور جاری است، سدی زده شده که مربوط به دوران ساسانیان است. در قسمتی از بند، دهانه‌ای به نام چاگور وجود دارد که آب در آن به سرعت می‌چرخد و پایین می‌رود. بنا بر افسانه‌های این شهر، در داخل چاگور چرخی به نام چرخ الماس کار گذاشته‌است که هرچه از دهانهٔ چاگور پایین برود، از آن طرف خرد و متلاشی بیرون می‌آید. مردم این منطقه دلیل ساخت چاگور را تضمینی برای این می‌دانند که هیچ‌چیز نتواند جلوی جریان آب را در کانال سد کند.

### رودخانهٔ اناربار
این رودخانه یکی از زیرشاخه‌های اصلی قم‌رود است و از دشت‌های شمال شهر می‌گذرد. این رود به عنوان یکی از منابع اصلی آبیاری اراضی کشاورزی در منطقه‌است. این رود بعد از پیوستن به قم‌رود به رود قره‌چای می‌ریزد.

### غار گدار چشمه
این غار در کوه ارده و در جنوب نیم‌ور قرار دارد.

## صنعت

### معدن و سنگ‌های تزئینی
کوه‌های سنگی منطقهٔ نیم‌ور و به خصوص کوه‌های آتشکوه و عباس‌آباد اصلی‌ترین منبع درآمد برای اهالی بومی منطقه هستند که باعث شده‌اند کارگران فصلی و مهاجران غیربومی نیز برای کار به این منطقه بیایند. طبق آمارهای ارائه شده از سوی مراجع رسمی، هشتاد درصد ساکنان شهر نیم‌ور، در زمینهٔ اکتشاف، استخراج و فرآوری سنگ فعالیت می‌کنند.
آتشکده آتشکوه در نزدیکی نیم‌ور علاوه بر موقعیت تاریخی، بزرگ‌ترین منبع سنگ تراورتن تزئینی صادراتی ایران است. این معدن توسط قنبر رحیمی∗، که به سلطان سنگ ایران مشهور است، کشف شده‌است.
سنگ‌های به کار رفته در میدان آزادی تهران و همچنین حرم عباس و حسین بن علی در کربلا از این معدن استخراج شده و توسط ارباب قنبر رحیمی به عنوان هدیه به این مکان‌ها داده شده‌است. هم‌اکنون مجسمه ارباب قنبر در یکی از میادین شهرهای ایتالیا به عنوان پدر سنگ ایران به نمایش گذاشته شده‌است.
از سوی دیگر، بزرگ‌ترین فرش ساخته شده گل و سنگ کشور نیز یکی از سازه‌هایی است که به عنوان معرف صنعت شهرهای نیم‌ور و محلات ساخته و رونمایی شده‌است.
برخی از معادن اصلی این شهر و محصولات آن عبارت‌اند از:
| ردیف | نام معدن   | سنگ استخراجی                                  | نوع ماده صنعتی           |
| ---- | ---------- | --------------------------------------------- | ------------------------ |
| ۱    | عباس‌آباد   | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۲    | آتشکوه     | تراورتن - فلوئور - باریت - سرب - تراورتن قرمز | مصالح ساختمانی - فلزی    |
| ۳    | کوه سفید ۲ | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۴    | باقرآباد   | فلوئور - تراورتن سفید - مرمریت سیاه           | غیرفلزی - مصالح ساختمانی |
| ۵    | فریجان     | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۶    | گلشچمه     | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۷    | گز عنبر    | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۸    | دره بادام  | فلوئور                                        | غیرفلزی                  |
| ۹    | نینه       | خاک صنعتی                                     | مصالح ساختمانی           |
| ۱۰   | پرطاووسی   | مرمریت - تراورتن لیمویی - مرمر                | مصالح ساختمانی           |
| ۱۱   | ترشاب      | تراورتن سفید و قرمز                           | مصالح ساختمانی           |
| ۱۲   | شهاب سنگ   | تراورتن                                       | مصالح ساختمانی           |
| ۱۳   | خورهه      | باریت                                         | غیرفلزی                  |
| ۱۴   | موته       | طلا                                           | فلزی                     |

### نمایشگاه تخصصی سنگ و صنایع وابسته
این نمایشگاه برای اولین بار در سال ۱۳۸۷، در فضایی به مساحت ۲ هکتار با حدود ۲۰۰۰ متر مربع فضای سرپوشیده و ۴۰۰۰ متر مربع فضای روباز، با حضور شرکت‌های ایرانی و خارجی برگزار شد. این نمایشگاه هر سال در مرداد ماه برگزار می‌شود. در این نمایشگاه، آخرین دستاوردهای تولیدی و صنعتی در زمینه سنگ‌های تزئینی، معدن، ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی و فرآوری به نمایش در می‌آید.
در همین راستا در فضایی به مساحت ۳۰ هکتار و با همکاری سازمان توسعه و تجارت ایران و سازمان بازرگانی استان مرکزی، نمایشگاه دائمی بین‌المللی سنگ و صنایع وابسته در این منطقه احداث شده‌است.

### شهرک صنعتی
نیم‌ور دارای یک شهرک صنعتی نیز هست که در آن کارخانجات سنگ‌بُری، لاستیک‌سازی، فرش‌بافی و تولید ایزوگام قرار دارند.

## کشاورزی
شغل بسیاری از ساکنان این منطقه کشاورزی است و محصولات عمدهٔ آن، غلات، پنبه، کنجد، صیفی‌جات، میوه‌جات، قیسی، بادام، انگور است.

## ره‌آوردها
ره‌آوردهای این شهر، شامل غذاهای سنتی، شیرینی‌ها و صنایع دستی نیم‌ور است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

### شیرینی‌ها
- باسلق:[۱۱۳] نوعی شیرینی مقوی و سنتی در نیم‌ور است که برای تهیه آن از آرد گندم، شیره انگور، شکر، زعفران، گلاب و هل استفاده می‌شود. روش پخت این شیرینی با عنوان «مهارت سنتی تهیه و پخت باسلق» به‌شماره ۱۴۹۳ در فهرست میراث ناملموس استان مرکزی به ثبت رسیده‌است.[۱۱۴]

### غذاهای سنتی
- کاچی[۱۱۵]

کاچی غذایی محلی است که از روغن محلی، آرد گندم، آرد کاچی، نبات و آب تهیه می‌شود. مهارت سنتی تهیه و پخت کاچی سنتی نیم‌ور به‌شماره ۱۴۹۲ در فهرست آثار ناملموس ثبت شده و هرساله نیز جشنوارهٔ ملی باسلق و کاچی در این شهر برگزار می‌شود.

### صنایع دستی
- کرباس‌بافی[۹۰]
- فرش

## آموزش

### کتابخانه
کتابخانه عمومی امام صادق در خیابان طالقانی نیم‌ور قرار دارد.

### مدارس
- مقطع ابتدایی: شهید ملاعلی اکبری،[۱۱۸] دین و دانش[۱۱۸]
- مقطع راهنمایی: سید جمال‌الدین اسدآبادی،[۱۱۹] شهید مرتضی محمدی[۱۱۹]
- مقطع دبیرستان: شهید دستغیب،[۱۲۰] تیموری[۱۲۰]

### آموزش عالی
پس از مطرح شدن احداث دانشگاه در شهر نیم‌ور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی، دانشگاه جامع علمی کاربردی شعبه نیم‌ور در سال ۱۳۸۶ زیر نظر جهاد دانشگاهی افتتاح شد. این مرکز در رشتهٔ‌های نرم‌افزار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات (آی‌تی)، گل و گیاهان زینتی معماری و حسابداری مالی و دولتی اقدام به جذب دانشجو کرده‌است. این واحد دانشگاهی، دارای مساحت تقریبی ۳٬۸۰۰ مترمربع است. که به دلیل سوءمدیریت و ناتوانی در اداره، این مرکز در حال حاضر به صورت غیرفعال است.

### مرکز رشد
مرکز رشد واحدهای فناوری شهرستان محلات و نیم‌ور وابسته به جهاد دانشگاهی از سال ۱۳۹۳ و با اخذ مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس گردید. این مرکز در بلوار امام علی نیم‌ور قرار دارد. با انتقال مدیر این مرکز به شهر اراک، واحد مذکور به شهر محلات منتقل گردید.

## بهداشت
از روزگار گذشته شهر نیم‌ور دارای یک مرکز درمانی دولتی بوده که خدمات آن کیفیت چندانی ندارد. تیر ماه ۱۳۹۷، اولین درمانگاه و کلینیک شبانه‌روزی نیم‌ور توسط خیّرین ساخته شد و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

## حمل و نقل
نیم‌ور در کیلومتر ۱۰ جادهٔ دلیجان به خمین قرار دارد. نزدیک‌ترین فرودگاه به این شهر فرودگاه اراک است. با این حال از طریق فرودگاه اصفهان و فرودگاه بین‌المللی امام خمینی هم می‌توان به آن دسترسی پیدا کرد.
نیم‌ور، هم‌اکنون بر روی خط سراسری راه‌آهن قرار ندارد و نزدیک‌ترین مسیر دسترسی ریلی از طریق خط‌آهن سراسری تهران - بندر امام خمینی است.
همچنین راه‌آهن دوخطه در دست احداث سریع‌السیر قم - اصفهان از نزدیکی این شهر می‌گذرد.

## نگارخانه
- بقعه امامزاده صالح نیم‌ور که محل تجمع هیات‌های مذهبی در روز عاشورا است.
- کتیبه‌های نگارش شده بر ستون‌های مسجد جامع
- مسجد النبی نیم‌ور
- نمایی از شهر نیم‌ور؛ زاویه عکس از شمال به‌جنوب از فراز کوه کمر
- طبیعت کوه‌های آتشکوه در فصل بهار
- آتشکده آتشکوه؛ یکی از برجسته‌ترین بناهای تاریخی استان مرکزی
- بقایایی عجیب از بنایی تاریخی با نام میل میلونه
- نمایی از یخچال تاریخی نیم‌ور؛ پیش از بازسازی
- ستون‌های تاریخی آتشکده خورهه که در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال نیم‌ور و در دهستان خورهه قرار دارد.
- پل باقرآباد نیم‌ور بر روی رودخانه فصلی اناربار
- قلعه جمشیدی منتسب به دوره ساسانی است که مشهور است در زمان حمله آزادخان افغان به آن پناه بردند.

## یادداشت
- ^ نیم‌ور بخشی از منطقهٔ تاریخی تیمره گلپایگان (منطقه‌ای میان استان‌های اصفهان، مرکزی، لرستان) است.
- ^ در میان اهالی شهر او به ارباب قنبر معروف بوده‌است.

### فارسی
- حکیم، محمدتقی خان (۱۳۶۶)، گنج دانش، به کوشش محمدعلی صوتی، جمشید کیافر.، تهران: انتشارات زرین
- شیروانی، زین العابدین، بستان السیاحه، انتشارات کتابخانه سنایی
- فرهنگ جغرافیایی ایران (استان مرکزی)، تهران: انتشارات دایره جغرافیایی دانش، ۱۳۲۸
- فرهادی، مرتضی، «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور
- فرهادی، مرتضی (پاییز و زمستان ۱۳۷۵)، «نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور»، فصلنامه راه دانش، ش. ۷ و ۸
- قمی، حسن بن محمد بن حسن، تاریخ قم، ترجمهٔ حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی، به کوشش به تصحیح/ جلال الدین تهرانی.
- گدار، آندره (۱۳۷۱)، آثار ایران، ترجمهٔ ابوالحسن سروقد مقدم، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی
- مستوفی، حمدالله (۱۳۶۲)، نزهت القلوب، به کوشش به تحصحیح و اهتمام/ گای لسترانج.، تهران: دنیای کتاب
- مشکوتی، نصرت‌الله (۱۳۴۹)، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایرن، تهران: سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران
- ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهم‌ترین آثار باستانی استان مرکزی بایگانی‌شده  در ۸ آوریل ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
- مراسم پهلوانی بیل‌گردانی در نیم‌ور برگزار می‌شود
- شهر گلها - روزنامه ایران - شماره ۱۷۸۷ - سال هفتم - تاریخ انتشار ۴ اردیبهشت ۱۳۸۰
- بقایای تمدن ساسانی در نیم‌ور[پیوند مرده] - وبگاه کیمیانت تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۲ آبان ماه، ۱۳۸۶
- نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش - همشهری آنلاین
- مختصات و ارتفاع

### انگلیسی
- Nīmvar, (IR24), Iran
- Maps, weather, videos, and information about Nimvar, Iran
- World Gazetteer: population statistics for cities, towns and places
- Nimvar Historical Dam
- Nimvar Jame Mosque
- Mil Milooneh Fire Temple
- Iran (به آلمانی) (Volumes 7-9 ed.), British Institute of Persian Studies, 1969
- Gerald Reitlinger (1932), A tower of skulls: skulls: a journey through Persia and Turkish Armenia (به انگلیسی), Duckworth
- Ḥamd Allāh Mustawfī Qazvīnī (1919), The geographical part of the Nuzhat-al-qulūb (به انگلیسی), E. J. Brill

### فرانسوی
- J. Feuvrier (1906), Trois ans à la cour de Perse (به فرانسوی), Imprimerie Nationale

## برای مطالعه و تماشا
- «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور  - مرتضی فرهادی
- موزه‌هایی در باد، رساله‌ای در باب مردم‌شناسی هنر - مرتضی فرهادی، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۷۷، ۴۰۴ ص
- عباس عبدالله‌گروسی (بهار و تابستان ۱۳۷۵)، «نظام روستایی در نیمور محلات»، فصلنامه راه دانش، ش. ۵ و ۶
- مرتضی فرهادی (پاییز و زمستان ۱۳۷۵)، «نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور»، فصلنامه راه دانش، ش. ۷ و ۸
- مستند سرود دشت نیم‌ور - کارگردان: محمدرضا مقدسیان، ۱۳۶۷

title: نیم‌ور

wikitext:
{{جعبه شهر ایران
|نام‌رسمی= نیم‌ور
|روی‌نقشه=
|عرض‌جغرافیایی = ۳۳٫۸۸۴۷
|طول‌جغرافیایی = ۵۰٫۵۷۱۷
|تصویر= NimVar Profile.jpg
|اندازه‌تصویر= 280
|برچسب‌تصویر=<small>توضیح نگاره‌ها:{{سخ}}بالا: نمای کلی شهر از فراز کوه کمر{{سخ}}بالا راست: [[قلعه جمشیدی]] - بالا چپ: [[یخچال نیم‌ور]]{{سخ}}وسط راست: میدان سنگ - وسط چپ: بقعه امامزاده صالح{{سخ}}پایین راست: طبیعت نیم‌ور - پایین چپ: [[میل میلونه]]</small>
|استان= مرکزی
|شهرستان= محلات
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان محلات |مرکزی]]
|نام‌محلی= نیموَر
|نام‌های‌دیگر= نیمه‌ور
|نام‌های‌قدیمی= آورد، نیم‌آورد{{سخ}}ممنور، نیسور، تیمور<ref name=hamshahrionline/>
|سال‌شهرشدن= ۱۳۵۹<ref>{{یادکرد وب |url=http://khadamatshahri.com/municipality/2035 |title=شهرداری نیمور |accessdate=۱۱ ژانویه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217081854/http://khadamatshahri.com/municipality/2035 |archivedate=۱۷ دسامبر ۲۰۱۰ |dead-url=yes}}</ref>
| جمعیت=۵۸۵۶ نفر<ref name=JAMIAT>{{یادکرد درگاه ملی آمار|١٣٩۵، ١٣٩٠}}</ref>
|رشدجمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان= [[فارسی]]،<ref name=aryaboom>{{یادکرد وب |url=http://www.aariaboom.com/content/view/960/273/ |title=پایگاه پژوهشی آریابوم - استان مرکزی |accessdate=۲ آوریل ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192957/http://www.aariaboom.com/content/view/960/273/ |archivedate=۴ مارس ۲۰۱۶ |dead-url=yes}}</ref>فارسی دری فارسی دری
|مذهب= [[شیعه]]
|مساحت=
|ارتفاع= ۱۵۹۹ متر<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/24/Nimvar.html مختصات و ارتفاع]</ref>
|میانگین‌دما= ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد<ref>[http://travelingluck.com/Asia/Iran/(IR24)/_122183_Nīmvar.html#local_map Nīmvar, (IR24), Iran]</ref>
|میانگین‌بارش‌سالانه= ۳۰۰ میلی‌متر<ref name=milimetr/>
|شمارروزهای‌یخبندان=
|شهردار= سجاد صفری<ref name=hashtad/>
|ره‌آورد= [[سنگ|سنگ تزیینی]]، [[سنگ|تراورتن]]، [[غلات]]، [[پنبه]]{{سخ}}[[بادام]]، [[باسلق]]
|پیش‌شماره= ۰۸۶۴۳۳۲<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.farsianinfo.com/iran-citys-code.html?start=27 |title=پیش‌شماره شهرها - مرکزی |accessdate=۹ آوریل ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090319002158/http://www.farsianinfo.com/iran-citys-code.html?start=27 |archivedate=۱۹ مارس ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref>
|وبگاه= [http://nimvarcity.ir/ nimvarcity.ir]
|پانویس=
}}
'''نیم‌وَر''' یا '''نیمه‌ور''' شهری است تاریخی<ref name=":1">East and west, Volumes 40-41, stituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente, 1990 , page: 41 - [http://books.google.com/books?id=VsUxAQAAIAAJ&q=nimvar&dq=nimvar&hl=en&ei=JFecTYrDHoXx4QbG6u2aBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDAQ6AEwAg in google book]</ref> در [[بخش مرکزی شهرستان محلات |بخش مرکزی]] [[شهرستان محلات]] [[استان مرکزی]] [[ایران]]. این شهر، در ۲۵۰ کیلومتری جنوب [[تهران]] و بین راه مواصلاتی شهرهای [[دلیجان]] به [[محلات]] و [[خمین]] قرار دارد. این شهر در جنوب شرقی [[استان مرکزی]] قرار گرفته و در شمال آن [[کوه کمر (نیم‌ور)|کوه کمر]] و [[قم‌رود|رودخانه قم‌رود]] و در جنوب آن [[آتشکوه|کوه‌های آتشکوه]] و زردقُله (زرده‌قله)، [[پناهگاه حیات وحش موته]] و معادن تراورتن در شرق و در غرب آن قرار گرفته‌اند.

نام نیم‌ور در کتاب‌ها و اسناد تاریخی تحت نام‌های مختلفی نظیر آوَرد، نیم‌آوَرد، مَمنور، نَیسور و تَیمور<ref name=hamshahrionline/> ڄست<ref name="irannews2">[http://www.iraninstitute.com/1380/800204/html/iran.htm] - ''روزنامه ایران'' - شماره ۱۷۸۷ - ۴-۲-۱۳۸۰</ref> که امروز بقایای این سد قدیمی با نام [[بند نیم‌ور]] در کنار شهر قرار دارد.<ref name="روزنامه آفتاب یزد">{{یادکرد وب|عنوان=روزنامهٔ آفتاب یزد، جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی|نشانی=https://www.magiran.com/article/1751966|وبگاه=www.magiran.com|بازبینی=2023-09-17|تاریخ=۴ آذر ۱۳۸۷}}</ref>

طبق اسناد تاریخی موجود و اکتشافات انجام‌شده در آثار باستانی، قدمت نیم‌ور به دوران [[ساسانیان]]<ref name=SASANI/> و [[اشکانیان]] بازمی‌گردد. شواهد و مدارکی نیز با قدمتی که به ۲٬۳۰۰ سال [[پیش از زایش|پیش از میلاد مسیح]] بازمی‌گردد نیز در این منطقه کشف شده‌است.<ref name=alaem/> مراسم سنتی بیل‌گردانی، علم‌بندان و نخل‌برداری، مراسم قوچ‌گدار، آیین‌های سنتی پخت کاچی و باسلق از جمله مهم‌ترین آداب و رسوم باستانی این شهر است که در فهرست میراث ناملموس ملی و استانی نیز ثبت رسیده‌اند.

نیم‌ور علاوه بر آثار تاریخی متعدد تاریخی، دارای [[کوه]]های سنگی و [[معدن|معادن]] [[سنگ]] غنی [[تراورتن]]، [[فلوئور]] و سنگ‌های تزئینی است.<ref name=KOHAN/> از این رو صنعت غالب در این شهر مربوط به تجارت [[سنگ]] است.<ref name=hashtad/>

در دوران معاصر، این شهر با رکود نسبی مواجه شد اما با پیوستن [[دهستان باقرآباد]] به این شهر و احداث شهرک صنعتی،<ref name=shahrak/> دانشگاه علمی کاربردی نیم‌ور،<ref name=uni/> برگزاری نمایشگاه بین‌الملی سنگ ایران در این شهر،<ref name=namayeshgah/> و همچنین برگزاری جشنواره‌های فرهنگی همچون [[بیل‌گردانی]]، [[باسلوق]] و [[کاچی]]<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/01/08/1365955/آداب-و-رسوم-محلی-ریشه-های-هویت-ساز-نسل-جدید-تدوین-طرح-جامع-گردشگری-شهر-نیم-ور  آداب و رسوم محلی؛ ریشه‌های هویت‌ساز نسل جدید/تدوین طرح جامع گردشگری شهر نیم‌ور]</ref> از رونق اقتصادی مجددی برخوردار شده‌است.

== وجه تسمیه ==
دربارهٔ ریشه‌شناسی نام نیم‌ور اختلاف نظر زیادی وجود دارد که تعدادی از آن نظرات در اینجا آمده‌است:
* به عقیدهٔ برخی، نام این شهر در دوران [[اشکانیان]]، '''آورد''' به معنای میدان [[جنگ]] بوده‌است. پس از پایان جنگ‌های اشکانیان به علت خاموش شدن شعلهٔ جنگ به '''نیم آورد'''<ref>{{یادکرد|نویسنده=Albert Houtum- Schindler|کتاب=Eastern Persian Irak|ویرایش=|ناشر=J. Murray|سال=1897|شابک=|زبان=en}} [http://books.google.com/books?id=DA-_SCfHJtcC&q=%22nimvar%22&dq=%22nimvar%22&hl=en&ei=WFecTaajNaeQ4gai-uHsBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CDkQ6AEwBQ]</ref> تغییر نام پیدا کرده و اکنون پس از گذشت زمان به نیم‌ور تبدیل شده‌است.<ref name=hamshahrionline/><ref name="stonebook">{{یادکرد وب|url=http://www.iranstonebook.ir/new/detail.aspx?mc=4&sc=1&pc=1&ctg=1&c=1&lang=Fa|title=اولین جشنواره و نمایشگاه سنگ و صنایع وابستهٔ نیم‌ور|accessdate=۲۲ مارس ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090524014355/http://www.iranstonebook.ir/new/detail.aspx?mc=4&sc=1&pc=1&ctg=1&c=1&lang=Fa|archivedate=۲۴ مه ۲۰۰۹|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref>
* نظریهٔ دیگر دربارهٔ نام‌گذاری این شهر این است که این شهر توسط یکی از امرای [[کیانیان]] به نام [[همای دختر بهمن|همای]] دختر [[بهمن پسر اسفندیار|بهمن]] ساخته شده که لقب او '''نیموَر''' بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://aftab.ir/news/2007/oct/21/c5c1192957772_art_culture_ministry_cultural_heritage_historical.php |عنوان=بقایای تمدن ساسانی در نیم‌ور |بازبینی=۲۵ مه ۲۰۰۹ |archive-date=۲۲ اکتبر ۲۰۰۷ |archive-url=https://web.archive.org/web/20071022051513/http://aftab.ir/news/2007/oct/21/c5c1192957772_art_culture_ministry_cultural_heritage_historical.php |dead-url=yes}}</ref>
* برخی هم معتقدند که نام این شهر از کلمهٔ «ور» که در زبان [[زبان اوستایی|اوستایی]] و [[زبان فارسی میانه|پهلوی]] به معنای [[قلعه|دژ]] است<ref>[http://www.aftab.ir/articles/applied_sciences/geograohy_history/c12c1229933024p1.php بررسی نام‌های تاریخی و کهن]</ref> گرفته شده و اشاره به دژ [[ساروج|ساروجی]] ستونی شکل و کم‌عرض [[میل میلونه]] (دژ واقع در روی ستون) در این شهر بوده‌است.
* همچنین از این شهر در کتب تاریخی به نام‌های '''ممنور'''، '''نیسور'''، '''تیمور''' نیز یاد شده‌است.<ref name=hamshahrionline/>
* در حال حاضر نام شهر نیم‌ور به صورت '''نیموَر''' و '''نیمه‌ور''' هم نوشته می‌شود.

== پیشینه ==
[[ابن فقیه همدانی]] در کتاب [[مختصرالبلدان]] مربوط به سال ۲۹۰ هجری، این شهر را که از مراکز مهم مذهبی فلات ایران در روزگار باستان به‌شمار می‌رفته را هم تراز با [[طاق کسری]]، [[قصر شیرین (اثر تاریخی)|قصر شیرین]] و [[معبد آناهیتا (کنگاور)|معبد کنگاور]] دانسته‌است<ref name=irannews/> و دربارهٔ نیم‌ور چنین می‌نویسد:<ref>{{یادکرد |کتاب=مختصرالبلدان|نویسنده = ابن فقیه|صفحه=۱۰۲}}</ref>
{{نقل قول|... گویند هیچ بنایی از گچ و آجر،... شکوهمندتر از ایوان کسری نیست. در مداین، هیچ بنایی سنگی، زیباتر از قصرشیرین نیست… و هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای تیمور، روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.}}

[[حمزه اصفهانی]] در حدود ۱۱۰۰ سال پیش [[گشتاسب (ساسانی)|گشتاسب‌شاه]] را دلیل آبادانی نیم‌ور دانسته و می‌نویسد:<ref>{{یادکرد |کتاب= تاریخ پیامبران و شاهان|نویسنده = حمزه بن حسن اصفهانی|صفحه=۳۷}}</ref>
{{نقل قول|گشتاسب در ممنور از روستای انارآباد واقع در ولایت اصفهان اتشکده‌ای ساخت و آبادی‌هایی از روستا بر آن وقف کرد.}}

در کتاب [[تاریخ قم]] که تخصصی‌ترین کتاب جغرافیایی دربارهٔ منطقهٔ فعلی شمال استان‌های [[استان قم|قم]] و [[استان مرکزی|مرکزی]] است و بیش از هزار سال از تاریخ نگارش آن می‌گذرد از نیم‌ور (نیمه‌ور) به عنوان منطقه‌ای با بیش از هزار سال قدمت نام برده شده‌است که در منطقه استاق انار (نام قدیم شهرستان [[محلات]]) قرار دارد:<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.ittic.com/Reservation/DeskTopModules/Announcements/showannouncements.aspx?id=130&mID=2012 |title=محلات - شهر گل و تاریخ و آب‌گرم |accessdate=۲۲ مارس ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228124734/http://www.ittic.com/Reservation/DeskTopModules/Announcements/showannouncements.aspx?id=130&mID=2012 |archivedate=۲۸ فوریه ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد |کتاب=تاریخ قم|نویسنده = قمی، حسن بن محمد بن حسن |صفحه=۷۴}}</ref>
{{نقل قول|نیمور از حیازات انار است و آتشکدهٔ آن و آتش آن در بشتاسف ملک نصب کرده‌است و برافروخته و آن را چندین اوقاف است و گویند که نیمور سه برادر بنا کرده‌اند و آن بنای عجیب و تا الیوم قایم و مستحکم است و نقش‌های آن باقی اند. گویا نقاشان آن بامداد در آن آمده‌اند و شبانگاه بیرون رفته‌اند…}}

در بعضی منابع تاریخی نیز، آبادانی نیم‌ور را به امیران عسکریه نسبت داده‌اند.<ref name=hamshahrionline/><ref name="SASANI"/>

این شهر پس از احداث [[سد|سدی]] در روزگار [[ساسانیان]] بر روی رودخانهٔ [[قم‌رود]] و کندن کانالی به طول ۱۸ کیلومتر برای تأمین آب مصرفی ساکنان از رونق بسیاری برخوردار شده بود.<ref name="irannews">شهر گل‌ها، ''[[ایران (روزنامه)|روزنامهٔ ایران]]،'' شماره ۱۷۸۷، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۰</ref>

در کتاب [[نزهةالقلوب]]<ref>{{یادکرد|فصل=|کتاب=[[نزهةالقلوب]]|نویسنده=[[حمدالله مستوفی]]|صفحه=۶۹|سال=}}</ref> نوشتهٔ [[حمدالله مستوفی]] دربارهٔ نیم‌ورآمده‌است:<ref name=hamshahrionline/><ref>{{یادکرد|کتاب=[[نزهةالقلوب]]|نویسنده=[[حمدالله مستوفی]]|صفحه=۶۹}}</ref>
{{نقل قول|نیم‌ور از اقلیم چهارم است. [[جمشید]] پیشدادی ساخت و در آنجا جهت خود قصری عالی کرده بود. افعال و آثار آن هنوز باقی است و گشتاسف در او آتشخانه ساخت و هوایش خوب و معتدل است و در محصول و ارتفاعات مانند نطنز}}

در کتاب [[بستان‌السیاحه]]<ref name="bostan">{{یادکرد|فصل=|کتاب=[[بستان‌السیاحه]]|نویسنده=[[زین‌العابدین شیروانی]]|صفحه=۵۹۶|سال=}}</ref> مربوط به سال ۱۲۴۸ هجری قمری نیز، نیم‌ور این‌طور توصیف شده‌است:<ref name=hamshahrionline/>
{{نقل قول|قریه‌ای است خجسته اثر در زمین فرح‌انگیز و قرب رود (گهرخیز) واقع و اطرافش واسع از توابع محلات و هوایش به جهت آیات، آبش خوش و خاکش مرغوب است. قدیم‌الایام شهری بوده و مرور دهورش قریه نموده، باغات فراوان دارد و مردمی همگی شیعی کذهب مکرر مشاهده شده‌است.}}

[[فتحعلی‌شاه|فتحعلی‌شاه قاجار]] قریهٔ نیم‌ور، محلات و مناطق اطراف را به [[حسن‌علی شاه محلاتی]] که داماد وی بود، واگذار کرد.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.tct.ir/home/goonagoon.php?id=149 |title=استان مرکزی |accessdate=۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722021111/http://www.tct.ir/home/goonagoon.php?id=149 |archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url=yes}}</ref> نیم‌ور تا زمان [[ناصرالدین‌شاه]] از آبادی‌های خالصه به‌شمار می‌رفت.

در زمان حکومت [[ظل‌السلطان|مسعود میرزا ظل‌السلطان]] در [[اصفهان]]، نیم‌ور همراه با ۶۰۰ آبادی دیگر در حوزهٔ اصفهان به اجارهٔ او واگذار شد. اما پس از آغاز فروش خالصه‌ها در اواخر سلطنت ناصرالدین‌شاه و در دوران [[مظفرالدین‌شاه]] نیم‌ور به مالکیت دائمی [[ظل‌السلطان]] درآمد.<ref name=esmaiil/><ref name=ertebat/>

در ''[[فرهنگ جغرافیایی ایران|فرهنگ جغرافیای ایران]]'' مربوط به قرن معاصر نیز دربارهٔ نیم‌ورآمده است:<ref>{{یادکرد |فصل= |کتاب=فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی |صفحه=۱۰۵۹|سال=}}</ref>

{{نقل قول|نیمور، قصبه مرکزی دهستان نیمور بخش حومهٔ شهرستان محلات و در دامنه سردسیری واقع است و ۱۷۰۰ سکنه دارد، آبش از رودخانه اناربار، محصولش غلات، پنبه، کنجد، صیفی، میوه جات، قیسی، بادام، انگور، شغل اهالی، زراعت و صنایع دستی کرباس بافی است…|علی آشوری|جغرافیای استان مرکزی}}

== وضعیت طبیعی ==
=== جغرافیا ===
نیم‌ور در ۲۵۰ کیلومتری جنوب غربی [[تهران]] قرار دارد. این شهر در مسیر جادهٔ شهرستان‌های [[محلات]] به [[دلیجان]] و در ۱۰ کیلومتری شهر محلات قرار گرفته‌است.
{{موقعیت جغرافیایی |
| مرکز = شهر نیم‌ور
| شمال = [[کوه کمر (نیم‌ور)|کوه کمر]]{{سخ}}[[اناربار|رودخانه اناربار]]
| شرق = [[آتشکده آتشکوه]]{{سخ}}شهر [[دلیجان]]{{سخ}}به‌سوی [[قم]] و [[تهران]]
| جنوب = [[آتشکوه|کوه‌های آتشکوه]]{{سخ}}[[معدن عباس‌آباد]]{{سخ}}[[پناهگاه حیات وحش موته]]
| غرب = [[پل باقرآباد]]{{سخ}}شهر [[محلات]]{{سخ}}سه‌راهی [[خمین]]
| تصویر = IranMarkazi-SVG.svg | 300px
}}

=== حیات وحش ===
نیم‌ور در شمالی‌ترین ناحیهٔ [[پناهگاه حیات وحش و پارک ملی موته]] قرار دارد. این پناهگاه حیات وحش، یکی از باارزش‌ترین مناطق ایران به خصوص از نظر گیاهان منحصر به فرد است که زیستگاهی مناسب برای زندگی آهو و منطقه‌ای برای تکثیر این گونه نیز به حساب می‌آید. تاکنون ۱۴۲ گونه [[مهره‌داران|مهره‌دار]] شامل ۲۵ گونه [[پستانداران|پستاندار]]، ۸۸ گونه [[پرنده]]، ۲۵ گونه [[خزندگان|خزنده]]، یک گونه [[دوزیستان|دوزیست]] و ۳ گونه [[ماهی]] در این منطقه شناسایی شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پناهگاه حیات وحش موته|نشانی=http://www.iew.ir/1391/06/11/1229|بازبینی=2023-09-16|کد زبان=fa-IR|archive-date=۱۲ ژوئن ۲۰۱۷|archive-url=https://web.archive.org/web/20170612181849/http://www.iew.ir/1391/06/11/1229|dead-url=yes}}</ref> همچنین در جریان سرشماری زمستانهٔ پستانداران در موته که در سال ۱۳۹۵ برگزار شد مجموعاً ۱۸٫۰۵۲ رأس [[آهو]]، [[قوچ‌ومیش|قوچ و میش]] و [[کل و بز]] در این منطقه شمارش گردید که این تعداد شامل ۸۵۱۰ آهو، ۷۵۷۶ قوچ و میش، ۱۹۶۶ کل و بز بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.isfahanziba.ir/sites/default/files/newspaper/1395/12/11/pdf/Dideban%204.pdf |عنوان=سرشماری حیات وحش استان اصفهان سال ۱۳۹۵ |بازبینی=4 ژوئن 2017 |archive-date=24 سپتامبر 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924213157/http://www.isfahanziba.ir/sites/default/files/newspaper/1395/12/11/pdf/Dideban%204.pdf}}</ref> هچنین طبق سرشماری زمستانهٔ سال ۱۳۹۳، با این‌که این پناهگاه به‌عنوان زیست‌گاه اصلی [[گراز]] به‌شمار نمی‌رود اما ۳۵ رأس گراز نیز در این منطقه مشاهده شده‌است.

علاوه بر پارک ملی موته، [[منطقه حفاظت‌شده هفتادقله|منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ هفتادقله]] نیز در ۳۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر نیم‌ور قرار دارد.

=== آب و هوا ===
نیم‌ور از آنجایی که در بخش مرکز ایران قرار گرفته‌است، دارای آب و هوایی نسبتاً خشک است. این شهر با میانگین تقریبی ۳۰۰ میلی‌متر [[بارندگی|بارش]] در سال از جمله شهرهای فقیر از لحاظ منابع آبی در استان مرکزی است.<ref name="milimetr">[http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8811010470 افتتاح طرح آبرسانی به شهر نیم‌ور با حضور لاریجانی]</ref>

{{آب و هوا
|collapsed     =
|location      = نیم‌ور
|Jan_REC_Hi_°C = ۷
|Feb_REC_Hi_°C = ۱۲
|Mar_REC_Hi_°C = ۲۳
|Apr_REC_Hi_°C = ۲۷
|May_REC_Hi_°C = ۳۶
|Jun_REC_Hi_°C = ۴۳
|Jul_REC_Hi_°C = ۴۳
|Aug_REC_Hi_°C = ۴۳
|Sep_REC_Hi_°C = ۴۱
|Oct_REC_Hi_°C = ۳۲
|Nov_REC_Hi_°C = ۱۸
|Dec_REC_Hi_°C = ۹
|Year_Lo_°C    =
|Jan_REC_Lo_°C = -۴
|Feb_REC_Lo_°C = -۳
|Mar_REC_Lo_°C = ۳
|Apr_REC_Lo_°C = ۷
|May_REC_Lo_°C = ۱۲
|Jun_REC_Lo_°C = ۱۹
|Jul_REC_Lo_°C = ۲۱
|Aug_REC_Lo_°C = ۲۰
|Sep_REC_Lo_°C = ۱۶
|Oct_REC_Lo_°C = ۹
|Nov_REC_Lo_°C = ۳
|Dec_REC_Lo_°C = -۴
|Year_Precip_mm=
|Jan_Rain_mm   = ۲۰
|Feb_Rain_mm   = ۳۰
|Mar_Rain_mm   = ۲۸
|Apr_Rain_mm   = ۴۲
|May_Rain_mm   = ۱۴
|Jun_Rain_mm   = ۶
|Jul_Rain_mm   = ۳
|Aug_Rain_mm   = ۱
|Sep_Rain_mm   = ۱
|Oct_Rain_mm   = ۲۱
|Nov_Rain_mm   = ۵۴
|Dec_Rain_mm   = ۴۴
|Year_Rain_mm  = ۲۶۴
|source        = NASA Earth Observations Data Set Index
| accessdate    = [https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php]
|source2       = [http://www.accuweather.com/en/ir/nimvar/210406/weather-forecast/210406 AccuWeather]
|accessdate2   =
}}

==== تأمین آب از لرستان ====
{{اصلی|انتقال آب الیگودرز به قم}}
پس از اجرای طرح انتقال آب از [[الیگودرز]] در شرق [[استان لرستان]] به [[قم]] که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم «[[طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم]]» نام می‌برند، [[شهرستان الیگودرز]] اکنون تأمین‌کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای [[خوانسار]]، [[گلپایگان]]، [[خمین]]، [[محلات]]، نیم‌ور، [[سلفچگان]] و قم است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =http://irna.ir/NewsShow.aspx?NID=30342027 |عنوان =نماینده قم:طرح انتقال آب'دز'، رؤیای مردم این استان را محقق می‌کند |ناشر =خبرگزاری ایرنا |تاریخ =۲۷ فروردین ۱۳۹۰ |تاریخ بازدید =۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ |زبان =فارسی |archiveurl =https://web.archive.org/web/20110722015228/http://irna.ir/NewsShow.aspx?NID=30342027 |archivedate =۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url =yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100841497190 |عنوان =آب رودخانه دز به قم رسید | ناشر =وب‌سایت جام‌جم آنلاین |تاریخ =۱ اردیبهشت ۱۳۹۰ |تاریخ بازدید =۲ اردیبهشت ۱۳۹۰|زبان=فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی =http://www.iribnews.ir/Default.aspx?Page=MainContent&news_num=281085 |عنوان =آب شیرین به قم رسید |ناشر =واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران |تاریخ =۱ اردیبهشت ۱۳۹۰ |تاریخ بازدید =۲ اردیبهشت ۱۳۹۰ |زبان =فارسی |archiveurl =https://web.archive.org/web/20110501040245/http://www.iribnews.ir/Default.aspx?Page=MainContent&news_num=281085 |archivedate =۱ مه ۲۰۱۱ |dead-url =yes}}</ref> به گفتهٔ [[سید پرویز فتاح|فتاح]]، وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آب‌های دنیا است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی =http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100953658901 |عنوان =طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم | ناشر =جام جم آنلاین |تاریخ =۱۶ آبان ۱۳۸۷ |تاریخ بازدید =۴ اردیبهشت ۱۳۹۰|}}</ref>

== مردم ==
=== زبان ===
بیشتر مردم این شهر به [[زبان فارسی]] صحبت می‌کنند. [[زبان راجی]] نیز در بخش‌هایی از منطقه استفاده می‌شود که ریشه واژه‌های آن از [[زبان مادی]] است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با شهر تایخی نیمور - مرکزی|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/photo/185248/آشنایی-با-شهر-تاریخی-نیمور-مرکزی|وبگاه=www.hamshahrionline.ir|تاریخ=2012-09-21|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa}}</ref>

=== مذهب ===
[[پرونده:NimVar Masjed Jame.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|نمایی از محراب [[مسجد جامع نیم‌ور]]]]
پیش از [[حمله اعراب به ایران]] مردم این منطقه، دین [[زرتشت|زرتشتی]] داشته و [[یکتاپرستی|یکتاپرست]] بوده‌اند. وجود [[آتشکده]]های بزرگ، از قبیل [[آتشکده آتشکوه]] و [[آتشکده خورهه]] در این منطقه دلیل بر این ادعا است.<ref name=aryaboom/>

این شهر به همراه [[محلات]]<ref name=ertebat>[http://pe.icro.ir/?m=40545&c=33160&t=3 استان مرکزی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722014725/http://pe.icro.ir/?m=40545&c=33160&t=3 |date=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱}} - ''وبگاه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی''</ref> در دورهٔ [[ایران قاجاری|قاجاریان]] نیز از مراکز فرقهٔ [[اسماعیلیه]] بوده‌است<ref name=esmaiil>{{یادکرد وب |url=http://www.mfcc.ir/persian/index.php?option=com_content&task=view&id=18&Itemid=80 |title=پیشینه تاریخی |accessdate=۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080928123528/http://www.mfcc.ir/persian/index.php?option=com_content&task=view&id=18&Itemid=80 |archivedate=۲۸ سپتامبر ۲۰۰۸ |dead-url=yes}}</ref> و هنوز هم برخی از اهالی و روستاهای جنوبی منطقه به این کیش گرایش دارند.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.rasekhoon.net/article/Print-22577.aspx |عنوان=چهارگوشه ایران: استان مرکزی |بازبینی=۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archive-date=۱۹ اوت ۲۰۱۴ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819053359/http://www.rasekhoon.net/article/Print-22577.aspx |dead-url=yes}}</ref>

[[زین‌العابدین شیروانی]] دربارهٔ دین مردم نیم‌ور، در مشاهدات خود در کتاب [[بستان‌السیاحه]] در سال ۱۲۴۸ هجری قمری آورده که [[مذهب]] تمام مردم این منطقه [[شیعه]] بوده‌است.<ref name=bostan/> در حال حاضر نیز دین بیشتر مردم این شهر [[اسلام]] و مذهب آن‌ها [[شیعه دوازده امامی]] است.

=== جمعیت ===
نیم‌ور در سرشماری عمومی سال ۱۳۵۵، ۲۸۶۵ نفر<ref>مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، ۱۳۵۵</ref> و در سرشماری سال ۱۳۶۵، ۴۲۹۴ نفر<ref>مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، ۱۳۶۵</ref> جمعیت داشته‌است. طبق [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|سرشماری سال ۱۳۸۵]] مرکز ملی آمار ایران، تعداد ۱۵۸۰ خانوار در این شهر زندگی می‌کنند که جمعیتی بالغ بر ۵۷۳۱ را شامل می‌شوند. از این مقدار ۲۸۸۶ نفر مرد و ۲۸۴۵ نفر زن هستند.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_census85/census85/natayej/abadifil/00.xls |title=جمعیت استان مرکزی |accessdate=۹ آوریل ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071008010550/http://www.sci.org.ir/content/userfiles/_census85/census85/natayej/abadifil/00.xls |archivedate=۸ اکتبر ۲۰۰۷ |dead-url=yes}}</ref> طبق آمار سال ۱۳۷۰ خورشیدی، در این شهر ۲۷۴ مهاجر خارجی زندگی می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=F&no=66067&S=GWW|عنوان=مهاجران ۱۰ساله‌وبیشتر واردشده‌طی۵ سال‌گذشته‌برحسب‌وضع‌فعالیت، جنس‌ووضع زناشویی مرکزی - شهرستان محلات- بخش‌مرکزی - شهر نیمور|ناشر=درگاه ملی آمار|accessdate=۲۶ مارس ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722015647/http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=F&no=66067&S=GWW|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|dead-url=yes}}</ref>

{{پاک‌کن}}
{{هرم جمعیتی
|width=75%
|maxvalue=۵۰۰
|bg=rgb(100%,100%,100%)
|border=0
|عنوان=هرم جمعیتی نیم‌ور در سال ۱۳۷۰ خورشیدی.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=F&no=66048&S=GW|عنوان=1 ـ جمعیت برحسب‌سن و جنس مرکزی - شهرستان محلات- بخش‌مرکزی - شهر نیمور|ناشر=درگاه ملی آمار|accessdate=۲۶ مارس ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722015730/http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=F&no=66048&S=GW|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|dead-url=yes}}</ref>
|barcolor=rgb(۰٪,۰٪,۱۰۰٪)
|۶۵+|۱۴۷|۱۱۳
|۶۰–۶۴|۶۶|۶۷
|۵۵–۵۹|۷۵|۶۷
|۵۰–۵۴|۷۹|۹۸
|۴۵–۴۹|۷۱|۷۳
|۴۰–۴۴|۱۱۴|۸۷
|۳۵–۳۹|۱۳۵|۱۱۳
|۳۰–۳۴|۲۰۳|۱۲۵
|۲۵–۲۹|۲۵۹|۲۳۵
|۲۰–۲۴|۲۷۲|۲۶۱
|۱۵–۱۹|۲۷۵|۲۳۹
|۱۰–۱۴|۲۸۲|۲۸۴
|۵–۹|۳۶۹|۳۵۹
|۰–۴|۳۴۰|۲۹۳}}
{{پاک‌کن}}

== بافت شهری ==
[[پرونده:MainSquare Nimvar.jpg|بندانگشتی|550px|میدان اصلی شهر]]

نیم‌ور شهری است که هم بافت شهری مدرن و هم از بافت روستایی در آن دیده می‌شود. شهرداری این شهر از سال ۱۳۵۹ تأسیس شده‌است.<ref>{{یادکرد وب|url=http://khadamatshahri.com/municipality/2035|title=شهرداری نیم‌ور|accessdate=۱۱ ژانویه ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217081854/http://khadamatshahri.com/municipality/2035|archivedate=۱۷ دسامبر ۲۰۱۰|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> در نیم‌ور از آنجا که علاوه بر بافت صنعتی خود، بافتی سنتی نیز دارد، سعی شده هر دوی این رویکردهای مدرن و سنتی با هم دیده شود. به همین دلیل به‌دست هنرمندان این شهر، بزرگ‌ترین فرش گل و سنگ کشور در نیم‌ور درست شده تا نمادی از صنعت (سنگ) و سنت (فرش‌بافی) باشد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.sobhemahallat.ir/news/1110-رونمایی-از-بزرگترین-فرش-گل-و-سنگ-کشور-در-نیمور.html |عنوان=رونمایی از بزرگ‌ترین فرش گل و سنگ کشور در نیمور |بازبینی=18 مه 2021 |archive-date=25 سپتامبر 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925060432/http://www.sobhemahallat.ir/news/1110-رونمایی-از-بزرگترین-فرش-گل-و-سنگ-کشور-در-نیمور.html}}</ref>

=== گسترش شهر ===
نیم‌ور در گذشته به صورت قصبه‌ای در داخل قلعه بوده‌است. به مرور زمان با اضافه شدن جمعیت بیشتر، به شکل امروزی درآمده‌است. از سال ۱۳۵۹ خورشیدی، روستای نیم‌ور به صورت رسمی به شهر نیم‌ور تبدیل شد.<ref>{{یادکرد وب |url=http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=8f931308-c67e-4cf4-a5e7-3c1bbb1a6f32 |title=بانک اطلاعات تقسیمات کشوری- پورتال وزارت کشور |accessdate=۲۶ مارس ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140724132759/http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=8f931308-c67e-4cf4-a5e7-3c1bbb1a6f32 |archivedate=۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴ |dead-url=yes}}</ref>

با رشد جمعیت شهر نیم‌ور، [[دهستان باقرآباد]] با تصویب [[شورای عالی شهرسازی|شورای عالی شهرسازی و معماری]] و طبق طرح جامع شهر نیم‌ور،<ref>{{یادکرد وب|url=http://hvm.ir/lawdetailnews.asp?id=46502|title=نفیذ مصوبهٔ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح جامع شهر نیم‌ور|accessdate=۲۶ مارس ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722015112/http://hvm.ir/lawdetailnews.asp?id=46502|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> رسماً به شهر نیم‌ور الحاق شد<ref>[http://www2.irna.ir/ar/news/view/line-14/8802060068100457.htm استاندار مرکزی: اصلاح الگوی مصرف با مشارکت عمومی عملیاتی شود]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}}</ref> و زمینهٔ تبدیل این شهر به یک [[بخش (تقسیمات کشوری)|بخش]] را فراهم کرد.<ref name=GOSTARESH/>

=== محله‌ها ===
[[پرونده:NimVar municipality.jpg|بندانگشتی|300px|ساختمان شهرداری و شورای اسلامی شهر نیم‌ور]]
این شهر از زمان پیشینیان دارای هفت محلهٔ اصلی به نام‌های پانخل، پاچنار،<ref>[http://www.darioush-shahbazi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=211&Itemid=12 چنار خونبار تهران (پاچنار- محله بازار)]</ref> کوچهٔ بالاکوه، دروازه، در آب‌انبار، کوچهٔ قرچه‌قینی‌ها و کوچهٔ درحمام بوده‌است. البته امروزه با گسترش شهر، محله‌های جدیدی به نام خیابان‌های اصلی شهر و همچنین محله‌هایی مثل چهل دستگاه و شاجوب نیز پایه‌گذاری شده‌است.<ref>{{یادکرد |نویسنده=عباس عبدالله گروسی | عنوان = نظام روستایی نیمور}}</ref>

== آداب و رسوم ==
با توجه به قدمت بسیار زیاد این شهر، مردم این منطقه دارای آداب و رسوم ویژه به خود هستند. [[مرتضی فرهادی]] در این باره می‌گوید:<ref name=KOHAN>'' «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور شهرستان محلات'' - مرتضی فرهادی</ref>
{{نقل قول|نیم‌ور امروز برای خود شهری است، اما از آنجا که همه شهرهای امروز ما در حال تبدیل به قالبی یک شکل یک قواره‌اند… و همیشه نیز از هویت غنی فرهنگی به‌دور می‌افتند… دوست‌تر دارم نیم‌ور را به سیاق سنتی، قصبه‌ای بزرگ بنامم، چرا که هنوز چه در ساخت و مورفولوژی آن، چه ارزش‌ها و هنجارهای مردمان‌اش، چه در تولید [[کشاورزی]] و باغداری پر رونقش و چه در تأسیسات کهن [[آبیاری]]، جوی‌روبی شگفت‌آور، جشن آب (جشن پایان لایروبی) و [[بیل‌گردانی]] پهلوانانه و باستانی‌اش، رگه‌ها و رنگ و بویی از هویت فرهنگ بومی می‌توان یافت.}}

=== آبرسانی و لایروبی ===
[[پرونده:LayRoobi.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|تصویری قدیمی از مراسم لایروبی مردم نیم‌ور]]
برخی از مورخان بر این باورند که این رسوم نیم‌وری‌ها، نشات گرفته از اعتقادان زرتشتیان به اهورامزدا و تقدس آب است و این آیین را نوعی از آیین‌های ایزد آب‌ها می‌دانند.<ref>[http://www.irandeserts.com/33.htm آب در ایران باستان] - '''نوشتهٔ جعفر سپهری'''</ref>

از آنجا که این منطقه آب و هوایی گرم و نیمه کویری دارد، آب به عنوان عنصر اساسی برای کشاورزی در این منطقه مطرح است. فردی که به او میرنهر یا [[میرآب]] گفته می‌شود، مسئول تقسیم آب نهرهای منشعب از رودخانهٔ [[رود لعل‌بار|لعل‌بار]] میان اراضی کشاورزی است.<ref name=goftogoo/>

روش تقسیم آب، طبق اسناد بسیار قدیمی روستا که به ''سند مادر'' معروف است تعیین می‌گردد. از اسناد آب همیشه سه نسخه در سه مکان مختلف، تهیه و نگهداری می‌شود تا امکان هیچ نوع دخل و تصرف در آن نباشد و مفقود نشود.<ref name=goftogoo/> طبق این سند، هر روز به ۲۴ قسمت تقسیم شده و به هر کدام از کشاورزان به اندازه وسعت زمین زراعی و میزان نیاز به آب، به صورت تصادفی یک ساعت خاص در روز و در هفته تعلق می‌گیرد که به صورت چرخشی تغییر می‌کند.

هر سال در مواقعی که گل و لای مسیر رودخانهٔ [[لعل‌بار]] را مسدود می‌کند یا در اواخر اسفندماه و اوایل [[فصل بهار]] که رشد گیاهان و علف‌های هرز باعث سختی آبرسانی به مزارع این شهر می‌شود، با تصمیم بزرگان شهر و اعلام همگانی دستیار میرآّب، مردم در [[مسجد جامع نیم‌ور|مسجد جامع]] جمع شده و از آنجا به دشت‌ها و زمین‌های کشاورزی می‌روند و با کمک یکدیگر به پاکسازی حریم جوی می‌پردازند. کشاورزانی که در مراسم لایروبی شرکت نمی‌کردند، برایشان جریمه در نظر گرفته می‌شده تا این انسجام و نظم دقیق حفظ شود.<ref name=goftogoo/>

سپس بعد از اتمام کار، همگی به برپایی جشن آب در میدان روستا<ref>{{یادکرد وب|url=http://anthropology.ir/node/2369|title=کاشفِ سؤالی دربارهٔ جهان، پرسشی دربارهٔ شکل|accessdate=۲۶ ژوئن ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090606050411/http://anthropology.ir/node/2369|archivedate=۶ ژوئن ۲۰۰۹|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> می‌پردازند.<ref>{{یادکرد|کتاب=فرهنگ یاریگری در ایران: درآمدی به مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی تعاون: یاریگری سنتی در آبیاری و کشتکاری|نویسنده =مرتضی فرهادی|ناشر =مرکز نشر دانشگاهی|شهر=تهران|کوشش=نیره توکلی خمینی|سال=۱۳۷۳}}</ref><ref>[http://www.civilica.com/Paper-CCWS01-CCWS01_017.html مدیریت تقاضا و مصرف آب کشاورزی در شرایط بحران آب] - ''سیدمحمدرضا زمزمیان''</ref> در این مراسم، کشاورزان روستا به صورت [[ارتش|ارتشی]] مجهز به [[بیل]] و [[الاغ]] به رژهٔ نمایشی می‌پردازد.<ref name=MOQADASIAN>{{یادکرد وب |url=http://anthropology.ir/node/3548 |title=گفتگو با محمدرضا مقدسیان، مستندساز و پژوهشگر |accessdate=۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090604191553/http://www.anthropology.ir/node/3548 |archivedate=۴ ژوئن ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref> این جشن مخصوص اهالی که به صورت [[طنز]] و [[هجو]] برگزار می‌شود،<ref name=MOQADASIAN/> همراه با نوای [[سرنا]] و [[سنج]] در برابر زنان روستا و ارباب روستا اجرا می‌شده‌است.<ref name=goftogoo/><ref name=MOQADASIAN/>

امروزه در نیم‌ور دیگر این مراسم با این کیفیت برگزار نمی‌شود، زیرا کف نهر در سال‌های اخیر [[بتن]] شده‌است و دیگر لایروبی سالانه‌ای در کار نیست.<ref name=goftogoo/> امروزه این مراسم فقط در مواقعی که رشد گیاهان مانع آبرسانی شود انجام می‌شود.

=== بیل‌گردانی ===
{{نوشتار اصلی|بیل‌گردانی}}
این آیین که در سال ۸۹ به عنوان میراث معنوی کشور به ثبت رسیده،<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100836944556 ثبت جشن «تیرگان» و «بیل‌گردانی» در میراث معنوی کشور]</ref> به عنوان نمادی برای تشکر از [[آناهیتا]] الههٔ آب بوده که از زمان [[زرتشتیان]] در این شهر باقی‌مانده‌است.<ref>[http://www.aftab.ir/articles/science_education/geology/c3c1164330477_water_p1.php آب‌شناسی (دانش هیدرولوژی) در ایران باستان]</ref> آیین بیل‌گردانی که به‌طور سنتی در ابتدای [[فصل بهار]] و ایام [[نوروز]] انجام می‌گیرد،<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://www.iana.ir/news.aspx?id=16674|عنوان=جشنوارهٔ بیل‌گردانی در شهر نیم‌ور|تاریخ=۱۹ فروردین ۱۳۸۸|ناشر=خبرگزاری کشاورزی ایران}}{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰|bot=InternetArchiveBot}}</ref> از آیین و سنن این شهر تاریخی است که<ref>[http://www.markazisport.ir/content/view/149/49/ مراسم سنتی بیل‌گردانی در نیم‌ور برگزار شد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080818150037/http://www.markazisport.ir/content/view/149/49/|date=۱۸ اوت ۲۰۰۸}} - وبگاه اداره کل تربیت بدنی استان مرکزی</ref> نزدیک به ۲۰۰۰ سال قدمت دارد.<ref name="ISNAM">{{یادکرد وب|نشانی=http://markazi.isna.ir/mainnews.php?ID=News-29055|عنوان=مراسم سنتی بیل‌گردانی در شهر نیم‌ور برگزار شد|تاریخ بازدید=|تاریخ=۲۳ فروردین ۱۳۸۸|ناشر=ایسنا، خبرگزاری دانشجویان ایران - مرکزی|زبان=فارسی}}</ref><ref name=":1"/>

بعد از انجام لایروبی، هنگامی که آب به نخستین پخشگاه آب (''وارگو'') می‌رسد مردم جشن بزرگی که یادگار سنت‌های پهلوانی است بر پا می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب|url=http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=3362|title=بیل‌گردانی|accessdate=۲۱ ژوئیه ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090528215526/http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=3362|archivedate=۲۸ مه ۲۰۰۹|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> شرکت کنندگان در این آیین بعد از مراسم مخصوص رژهٔ لایروبان،<ref name=ISNAM/> دو دسته بیل را که با طنابی به هم متصل شده به نحوی دور سر خود بچرخاند که این دو دسته به هم برخورد نکند و ورزشکار هم بتواند تعادل خود را حفظ کند. داور این مسابقه تماشاگران هستند که با تشویق‌ها یا هو کردن فرد پیروز را مشخص می‌کنند.<ref>{{یادکرد
|نویسنده=مرتضی فرهادی
| عنوان = «بیل‌گردانی» آخرین بازمانده یک ورزش پهلوانی و آئینی در «نیمور» |نشریه=اولین همایش معنویت در ورزش، تهران، اداره کل تربیت بدنی بنیاد مستضعفان و جانبازان، فدراسیون ورزشهای جانبازان و معلولین جمهوری اسلامی ایران،
|تاریخ=۱۳۷۷
|صفحه=۴۳
}}</ref><ref>[http://iran-newspaper.com/1381/810318/html/cina.htm سرود دشت نیم‌ور در پاتوق فرهنگی تهران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205021620/http://iran-newspaper.com/1381/810318/html/cina.htm|date=۵ دسامبر ۲۰۰۸}} - ''وبگاه اینترنتی روزنامه ایران''</ref>

این آیین همراه با [[موسیقی]] خاصی انجام می‌شود که با سازهای سنتی نواخته می‌شود<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مهدوی: بعد دیگر هنرهای ملی-آئینی در کار آواها اجرا می گ‌شود|نشانی=https://www.cinemapress.ir/news/10567/مهدوی-بعد-دیگر-هنرهای-ملی-آئینی-در-کار-آواها-اجرا-می-شود|وبگاه=سینماپرس|تاریخ=2010-10-12|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa}}</ref><ref>[http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8907201192 گزارش فارس از متن و حاشیه اولین روز همایش موسیقی کارآوا]</ref> و به‌طور معمول در آخرین هفتهٔ ماه فرودین انجام می‌گیرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آیین بیل‌گردانی نیم‌ور ۲۵ فروردین برگزار می‌شود|نشانی=https://www.isna.ir/news/96011605320/آیین-بیل-گردانی-نیم-ور-25-فروردین-برگزار-می-شود|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2017-04-05|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa}}</ref>

=== عزاداری محرم و نخل‌برداری ===
[[پرونده:عزاداری قدیمی در نیم‌ور.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|عزاداری سنتی در نیم‌ور؛ مردی در لباس یک [[شیر (گربه‌سان)|شیر]] پارچه‌ای رفته و به عنوان نمادی از همدردی همه موجودات زنده با کاروان اسیران و خاندان [[حسین ابن علی]] بعد از کشته شدن در [[نبرد کربلا|کربلا]] همراه با کاروان نمادین حرکت می‌کند و بچه‌ها را نوازش می‌کند.]]
در ماه [[محرم (ماه)|محرم]] مردم این شهر که عمدتاً [[شیعه]] هستند اقدام به برپایی عزاداری می‌کنند. همزمان با هفتمین روز ماه محرم، آیین سنتی علم بندان برگزار می‌شود و زنان با استفاده از پارچه‌های رنگی علم‌های مخصوصی را برای [[سوگواری|عزاداری]] آماده می‌کنند. این آیین با شماره ۱۴۹۱ در فهرست میراث ناملموس استان مرکزی به ثبت رسیده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=۹ میراث ناملموس استان مرکزی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/4323972/۹-میراث-ناملموس-استان-مرکزی-در-فهرست-آثار-ملی-به-ثبت-رسید|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=2018-06-18|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa}}</ref>

ظهر روز [[عاشورا]] نیز مردم با تجمع در امامزاده صالح نیم‌ور، ضمن زیارت این بارگاه و عزاداری دسته‌ای بر سر آرامگاه کشته‌شدگان [[جنگ ایران و عراق]] حاضر می‌شوند.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.khanesh.ir/aziz%20o%20negar.htm |title= «عزیز و نگار» و دو نکته در مورد داستان‌های عامیانه |accessdate=۱۱ ژانویه ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071002232842/http://www.khanesh.ir/aziz%20o%20negar.htm |archivedate=۲ اکتبر ۲۰۰۷ |dead-url=yes}}</ref> در عصر روز [[عاشورا]] و با حضور عزاداران، مراسم [[نخل‌گردانی]] و [[تعزیه|تعزیه‌خوانی]] برگزار می‌شود. این نخل نشانهٔ تابوت حسین و ۷۲ تن از یارانش است و قدمت آن به دوران [[دودمان صفوی|صفوی]] بازمی‌گردد.<ref name=cata/> هیئت وزیران در جلسهٔ آخر خود در سال ۱۳۹۵ با رعایت مقررات آیین‌نامهٔ اجرایی کنوانسیون بین‌المللی حفظ میراث فرهنگی ناملموس، «مراسم نخل‌برداری در نیم‌ور» را با شمارهٔ ۱۳۸۲ در فهرست ملی [[میراث فرهنگی ناملموس در ایران|میراث فرهنگی ناملموس]] کشور ثبت کرده‌است.

=== جیغون ===
از دیرباز در این شهر کسانی بودند که اخبار هر روزه را از روی پشت بام و با صدای بلند به اطلاع مردم می‌رسانند. این اخبار شامل، مرگ اهالی شهر، برگزاری مراسم و نظیر این‌ها بوده‌است. به این افراد، «جیغون» می‌گویند؛ یعنی کسی که با جیغ و با صدای بلند اخبار را به اطلاع مردم می‌رساند.<ref name=goftogoo>[http://www.iraninstitute.com/1385/850206/html/horizon.htm گفتگو در مه. درباره محمدرضا مقدسیان] - ''روزنامه ایران''، تاریخ انتشار ۶-۲-۱۳۸۵</ref>

=== قوچ گدار ===
این آیین در ابتدای فصل پاییز و در هنگام زادوولد [[گوسفند|گوسفندان]] انجام می‌شود. قوچ گدار از دو واژه [[قوچ]] به معنای گوسفند نر و واژه گدار به معنای سینه‌کش و سربالایی تپه تشکیل شده‌است. این آیین، نمادی از فراوانی، افزایش نعمت، ازدیاد نعمت پروردگار برای بندگان و آفریدگانش است. این آیین به شمارهٔ ۱۰۰ در فهرست آثار ملی نیازمند پاسداری فوری به‌ثبت رسیده و هر گونه اقدامی که موجب حفظ و احیای این میراث گردد مورد تأکید است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دو آیین شهر نیم‌ور ثبت ملی شدند|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/673497/دو-آیین-شهر-نیم-ور-ثبت-ملی-شدند|وبگاه=www.khabaronline.ir|تاریخ=2017-06-06|بازبینی=2023-09-16|کد زبان=fa}}</ref>

در آئین قوچ گدار صاحب گله محلی مناسب را در نظر می‌گیرد و برخی از قوچ‌ها را تزئین کرده و رنگ می‌کنند. همچنین از دوستان و آشنایان و دامداران دیگر دعوت می‌کند تا در این آئین شرکت کنند. از شرکت کنندگان و مهمان‌ها با چای، شربت، شیرینی و میوه پذیرایی شده و نوای محلی با ساز و دهل نواخته می‌شود. هنرمندان چوب باز هم هنر کهن ایرانی را برای بازدیدکنندگان اجرا می‌کنند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/fa/News/82250362/|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2023-09-17|عنوان=آیین کهن قوچ گدار در شهر نیم‌ور محلات برگزار شد}}</ref>

== مناطق باستانی ==
[[پرونده:NimVar old home.JPG|بندانگشتی|250px|چپ|درِ چوبی خانه‌ای قدیمی در قسمت قدیمی شهر]]
علیرغم تبدیل روستای نیم‌ور به شهر نیم‌ور، هنوز قسمت‌های شمالی این شهر بافت قدیمی خود را حفظ کرده‌اند. خانه‌ها، مسجد جامع قدیمی، حمام عمومی و… نمونه‌هایی هستند که از خشت و گل ساخته شده‌اند و هنوز پابرجا هستند. در کتاب [[مختصرالبلدان]]<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.nigc-mpgc.ir/regions-nimvar-fa.html |title=معرفی نیم‌ور |accessdate=۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090727112908/http://www.nigc-mpgc.ir/regions-nimvar-fa.html |archivedate=۲۷ ژوئیه ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref> مربوط به حدود ۲۹۰ هجری قمری دربارهٔ زیبایی بناهای خشت و گلی نیم‌ورآمده‌است:<ref>{{یادکرد|فصل=|کتاب=[[مختصرالبلدان]]|نویسنده=ابن فقیه همدانی|صفحه=۱۰۲|سال=}}</ref>
{{نقل قول|هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای نیم‌ور روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.}}

وجود سنگ‌نگاره‌هایی بر روی صخره‌ها و سنگ‌ها در منطقهٔ [[تیمره گلپایگان|تیمرهٔ گلپایگان]]{{نشان|m1}}<ref>{{یادکرد|نویسنده=علی خاکمی|عنوان=حفاری‌های خورهه|ترجمه=غلامحسین رسولی|نشریه=راه دانش|تاریخ=۱۳۷۴|شماره=۱ و ۲|صفحه=۵۳–۹۱}}</ref><ref>{{یادکرد|نویسنده=مرتضی فرهادی|عنوان=سنگ‌نگاره‌های سه جانور منقرض شده در نقوش ماقبل تاریخ و نویافتهٔ تیمرهٔ گلپایگان|نشریه=راه پژوهش|تاریخ=۱۳۷۴|شماره=۶ و ۷|صفحه=۱۴۵–۱۵۲}}</ref><ref>{{یادکرد|نویسنده=مرتضی فرهادی|عنوان=گزارش اجمالی و مقدماتی یک کشف|نشریه=تحقیق در علوم انسانی|تاریخ=۱۳۷۵|شماره=۱|صفحه=۱۱۷–۱۲۲}}</ref> که قدمت بعضی به ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نیز می‌رسد،<ref name=alaem>[http://www.iraninstitute.com/1387/870524/html/iran.htm کشف علائم و نشانه‌های ۲۳۰۰ ساله در مرز استان اصفهان و مرکزی] - ''روزنامه ایران'' - تاریخ انتشار ۲۴-۲-۱۳۸۷</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=کامل‌ترین سنگ‌نگاره‌های کشور مورد غفلت واقع شده‌اند|ناشر=سنگ‌نگاره‌های ایران|نشانی=http://www.homayen.com/default.aspx?tabid=115|تاریخ بازدید=}}</ref> گواه قدمت بسیار زیاد این منطقه‌است. از بقایای تمدن ساسانی در منطقهٔ نیم‌ور، [[سنگ‌نگاره‌های تیمره]] است که شامل هزاران تک‌نگاره، چندنگاره، تابلوهای پر نگاره، یک کتیبه به زبان پهلوی، چند کتیبه عربی و فارسی و بسیاری علائم و نشانه‌های نمادین است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://anthropology.ir/node/2233 |title=موزه‌هایی در باد |accessdate=۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090904232911/http://anthropology.ir/node/2233 |archivedate=۴ سپتامبر ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref> همچنین وجود بناهای تاریخی مربوط به دوره‌های [[ساسانیان]] بیانگر قدمت و عظمت تاریخی این منطقه‌است.<ref name="stonebook"/>{{سخ}}از مهم‌ترین بناهای داخل شهر می‌توان به [[قلعه جمشیدی|قلعهٔ جمشیدی]] منتصب به [[جمشید]] پیشدادی، [[قلعه نایبی|قلعهٔ نایبی]]، [[مسجد جامع نیم‌ور|مسجد جامع]] شهر منتصب به دوران [[دودمان صفوی|صفویان]]،<ref name=cata/> [[پل باقرآباد (مرکزی)|پل تاریخی باقرآباد]] و ستون‌های تاریخی [[میل میلونه]] اشاره کرد.

همچنین از مهم‌ترین بناهای خارج شهر نیز می‌توان به [[سنگ‌نبشته خورهه]]<ref>[http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?bid=2403&pageid=masa صفحه سنگ نبشته‌های خورهه در سایت جامع گردشگری ایران]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}}</ref> و [[آتشکده آتشکوه]]<ref name=SASANI>[http://www.kimianet.com/modules.php?name=News&file=print&sid=477 بقایای تمدن ساسانی در منطقه نیم‌ور]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}}</ref><ref>[http://rtp.ir/shop/article_info.php?articles_id=216&osCsid=r5jopmr79b4ke8vhmnb409ppr6آتشکده آتشکوه معبدی در مرکز ایران]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}}</ref> اشاره کرد که در ۱۰ کیلومتری شهر و در دامنهٔ کوه [[آتشکوه]] قرار دارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=هلند ایران در یک قدمی تهران|نشانی=https://www.magiran.com/article/1577354|وبگاه=www.magiran.com|بازبینی=2023-09-17|نویسنده=روزنامهٔ اعتماد|تاریخ=۲ اسفند ۱۳۸۶}}</ref> [[آندره گدار]] در کتاب آثار ایران دربارهٔ بنای آتشکدهٔ آتشکوه گفته‌است:<ref name="hamshahrionline"/><ref>گدار، آندره. ''آثار ایران''، ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم، مشهد، ۱۳۷۱، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.</ref>{{نقل قول|ترکیب این بنا به نظر عجیب می‌رسد. شبستان بزرگ گنبددار خیلی بازی وجود دارد که گنبد آن بر پایه‌هایی با ستون‌های جاسازی شده در دیوار نهاده شده‌است.}}

در گذشته قبرستانی در کنار شهر وجود داشته که معروف به قبرستان بیت‌المقدس بوده‌است. باستان‌شناسان در این قبرستان اکتشافاتی انجام داده‌اند و ظروف [[سفال|سفالی]] متعلق به قرون گذشته در آن کشف گردیده‌است.<ref name=dehkhoda/>

=== قلعه جمشیدی ===
{{نوشتار اصلی|قلعه جمشیدی}}
تاریخ‌نگاران قدمت این بنای باستانی را به زمان پادشاهی [[جمشید]] نسبت داده‌اند. مردم این شهر در زمان حمله [[آزادخان افغان]] به این منطقه در این قلعه پناه گرفته بودند و نیروهای آزادخان افغانی پس از مدت‌ها محاصره نتوانستند وارد این قلعه شوند.<ref>[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=1169 قلعه جمشیدی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722014952/http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=1169 |date=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''</ref>

=== میل میلونه ===
[[پرونده:Mil Mlioone2.jpg|بندانگشتی|250px|چپ|بازمانده‌های بنای [[میل میلونه]]]]
{{نوشتار اصلی|میل میلونه}}
باقی‌ماندهٔ بنایِ سنگیِ عظیم و باستانی در شهر نیم‌ور است که از [[سنگ]] و [[ساروج]] ساخته شده‌است.<ref name=hamshahrionline>[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692 |date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''</ref> به احتمال قوی، این بنا باقی‌مانده‌ای از آتشکده‌ای به نام [[آتشکده ورنه|ورنه]] (سرزمین محروسه پایینی) است<ref name=FireTemple>[http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=1314&name=Mil+Milooneh+Fire+Temple Mil Milooneh Fire Temple]</ref> که در تاریخ به آن اشاره شده‌است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۶ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۱۹۶۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.tebyan.net/newindex.aspx/index.aspx?pid=934&articleid=862923 |عنوان=عجیب‌ترین بنای ساسانی! |بازبینی=۸ آوریل ۲۰۱۷ |archive-date=۹ آوریل ۲۰۱۷ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170409110943/http://www.tebyan.net/newindex.aspx/index.aspx?pid=934&articleid=862923 |dead-url=yes}}</ref>

=== مسجد جامع ===
{{اصلی|مسجد جامع نیم‌ور}}
مسجد جامع نیم‌ور که نام اصلی آن '''مسجد حاج عبدالمحمد نیم‌وری''' است، از بناهای ثبت شدهٔ این شهر است. این مسجد دارای ستون‌هایی به شکل مربعی است. [[کتیبه]]های گچ‌بری شده در کنارهٔ سقف، بر روی ستون‌ها قرار دارد. ساخت این بنا منسوب به دورهٔ [[دودمان صفوی|صفویان]] و [[قاجاریه|قاجاریان]] است.<ref name=cata/><ref name=":0">{{یادکرد وب|url=http://iranshahrpedia.ir/arch/bitstream/10667/20237/1/13815_combined.pdf|title=پروندهٔ ثبتی مسجد جامع نیم‌ور در سازمان میراث فرهنگی|accessdate=۴ آوریل ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722014804/http://iranshahrpedia.ir/arch/bitstream/10667/20237/1/13815_combined.pdf|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref>

به دلیل تعمیرات فراوان انجام گرفته بر روی بنا، مسجد کمی از حالت اولیه و سنتی خود خارج شده‌است.<ref>[http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=1319 Nimvar Jame Mosques]</ref> با این حال، این بنا در آبان ماه سال ۱۳۸۴ با شماره ۱۳۸۱۵ در فهرست آثار ثبت شدهٔ ملی قرار گرفته‌است.<ref name=":0"/>

=== یخچال نیم‌ور ===
[[پرونده:NimVar Yakhchal.jpg|بندانگشتی|250px|چپ|[[یخچال نیم‌ور]]]]
{{نوشتار اصلی|یخچال نیم‌ور}}
بنایی است که در قدیم از آن برای ساختن یخ در [[فصل زمستان]] و استفاده از آن در فصل تابستان استفاده می‌شده‌است.<ref name=hamshahrionline/> ساخت این بنا به دورهٔ [[قاجاریه|قاجاریان]] نسبت داده شده‌است.<ref name=cata>کاتالوگ نوروزی آشنایی با شهر نیم‌ور منتشر شده توسط ''کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر نیم‌ور''</ref> مردم شهر از این یخچال برای تهیهٔ یخ مورد نیاز خود در فصل تابستان؛ استفاده می‌کرده‌اند. [[میرآب]]ها که مسئول و مباشر و ناظر بر تقسیم آب‌ها هستند،<ref>[http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-c5b98b77be384f929d663b3c5626a16b-fa.html معنای واژهٔ میرآب در لغتنامهٔ دهخدا]</ref> در فصل [[زمستان]]، برای تهیه یخ آب [[قنات]] یا نهرها را به حفره‌ها و گودال‌هایی که در نزدیک بنای یخچال بوده هدایت می‌کردند. بعد از آماده‌شدن یخ، با کمک مردم یخ‌ها را خرد می‌کردند و روی بستری از [[کاه]] در چالهٔ یخچال می‌ریختند. پس از پر شدن چاه یخچال، در آن را با [[گل (خاک)|گِل]] می‌بستند و عایق‌کاری می‌کردند. مردم شهر، در فصل [[تابستان]] در یخچال را گشوده و از [[یخ]] موجود در آن استفاده می‌کردند.<ref>[http://www.iraninstitute.com/1383/830230/html/nava.htm یخچال نیم‌ور یادگاری در شهری کهن و نام‌آور] - ''روزنامه ایران'' - سال دهم - شماره ۲۷۹۸ - تاریخ انتشار:۳۰/۲/۱۳۸۳</ref>

در حال حاضر فضای داخلی این مکان تبدیل به گالری شده و در آن نمایشگاه‌های مختلف از قبیل نمایشگاه عکس نیم‌ور برگزار می‌شود.<ref>[http://www5.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=410336&IdZone=75 نمایشگاه عکس جاذبه‌های تاریخی شهر نیم‌ور برپا شد]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰|bot=InternetArchiveBot}}</ref>

=== پل باقرآباد ===
{{نوشتار اصلی|پل باقرآباد}}
'''پل باقرآباد''' مربوط به [[دوره قاجار]] است و در تاریخ {{جلالی حروف|۲۸|۰۶|۱۳۸۶|پیوند=نه}} با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹۳ به‌عنوان یکی از [[فهرست آثار ملی ایران|آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://iranshahrpedia.com/static/view/page/cultural-heritage-reports |عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر |نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20191006234339/http://iranshahrpedia.com/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |تاریخ بایگانی=۶ اکتبر ۲۰۱۹|ناشر=وزارت راه و شهرسازی |تاریخ بازدید=۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ |پیوند مرده=خیر}}</ref>

== جاذبه‌های طبیعی ==
[[پرونده:طبیعت نیم‌ور.jpg|بندانگشتی|250px|چپ|طبیعت نیم‌ور در [[بهار]]]]
کوه‌های بلند اسور، زردقلعه، دز، شیری‌چال، عباس‌آباد در نواحی شمالی شهر، [[لعل‌بار|رودخانه لعل‌بار]] و حاشیه دیدنی آن، و همچنین مزارع مختلف در قسمت جنوبی و در ارتفاعات و دامنهٔ کوه زرده قلعه که تفرجگاه‌های طبیعی و تفریحی است، از دیدنی‌های شهر نیم‌ور هستند.

=== بند نیم‌ور ===
{{نوشتار اصلی|بند نیم‌ور}}
بر روی [[رودخانه لعل‌بار]] که در شمال منطقهٔ نیم‌ور جاری است، [[سد|سدی]] زده<ref name="جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی">{{یادکرد وب |نشانی=http://www.arak.post.ir/HomePage.aspx?TabID=10153&Site=arak.post&Lang=fa-IR |عنوان=جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی |بازبینی=2 آوریل 2009 |archive-date=22 ژوئیه 2012 |archive-url=https://archive.today/20120722080144/http://www.arak.post.ir/HomePage.aspx?TabID=10153&Site=arak.post&Lang=fa-IR}}</ref> شده که مربوط به دوران [[ساسانیان]] است.<ref name="روزنامه آفتاب یزد"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Nimvar Historical Dam 2023 {{!}} Mahalat, Markazi {{!}} Sights - ITTO|نشانی=https://itto.org/iran/attraction/nimvar-historical-dam-mahallat/|وبگاه=itto.org {{!}} Iran Tourism & Touring|بازبینی=2023-09-17|نام=Sirang Rasaneh|نام خانوادگی=www.sirang.com}}</ref><ref>{{یادکرد وب|url=http://iranshahrpedia.ir/arch/handle/10667/7348?mode=full&submit_simple=Show+full+item+record|title=پروندهٔ بند پل نیم‌ور در پرونده‌های آثار ثبت شدهٔ ملی|accessdate=۴ آوریل ۲۰۱۱|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722014951/http://iranshahrpedia.ir/arch/handle/10667/7348?mode=full&submit_simple=Show+full+item+record|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> در قسمتی از بند، دهانه‌ای به نام [[چاگور]] وجود دارد که [[آب]] در آن به سرعت می‌چرخد و پایین می‌رود. بنا بر افسانه‌های این شهر، در داخل چاگور چرخی به نام '''چرخ الماس''' کار گذاشته‌است که هرچه از دهانهٔ چاگور پایین برود، از آن طرف خرد و متلاشی بیرون می‌آید. مردم این منطقه دلیل ساخت چاگور را تضمینی برای این می‌دانند که هیچ‌چیز نتواند جلوی جریان آب را در کانال سد کند.<ref name=hamshahrionline/>

=== رودخانهٔ اناربار ===
{{نوشتار اصلی|اناربار}}

این رودخانه یکی از زیرشاخه‌های اصلی [[قم‌رود]] است و از دشت‌های شمال شهر می‌گذرد.<ref>[http://www.ichto.ir/ghom/tabid/6858/Default.aspx رودخانه‌های استان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302145752/http://www.ichto.ir/ghom/tabid/6858/Default.aspx |date=۲ مارس ۲۰۰۹}} - سازمان میراث فرهنگی استان قم</ref> این رود به عنوان یکی از منابع اصلی آبیاری اراضی کشاورزی در منطقه‌است. این رود بعد از پیوستن به [[قم‌رود]] به رود [[رود قره‌چای|قره‌چای]] می‌ریزد.<ref name="LALBAR">{{یادکرد وب|عنوان=La'l Bar (Qomrood) River 2023 {{!}} Mahalat, Markazi {{!}} Sights - ITTO|نشانی=https://itto.org/iran/attraction/-/|وبگاه=itto.org {{!}} Iran Tourism & Touring|بازبینی=2023-09-17|نام=Sirang Rasaneh|نام خانوادگی=www.sirang.com}}</ref>

=== غار گدار چشمه ===
{{نوشتار اصلی|غار گدار چشمه}}
این غار در [[ارده (کوه)|کوه ارده]] و در جنوب نیم‌ور قرار دارد.<ref name="جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی"/>

== صنعت ==
[[پرونده:Stone Square, NimVar, Iran.JPG|بندانگشتی|300px|میدان سنگ؛ این بنا به عنوان نمادی از صنعت نیم‌ور در یکی از میادین اصلی این شهر قرار دارد.]]

=== معدن و سنگ‌های تزئینی ===
کوه‌های سنگی منطقهٔ نیم‌ور و به خصوص کوه‌های [[آتشکوه]] و [[معدن عباس‌آباد|عباس‌آباد]] اصلی‌ترین منبع درآمد برای اهالی بومی منطقه هستند که باعث شده‌اند کارگران فصلی و مهاجران غیربومی نیز برای کار به این منطقه بیایند.<ref name="GOSTARESH">{{یادکرد وب|نشانی=http://www2.irna.ir/ar/news/view/line-14/8704022538101301.htm|عنوان=رئیس شورای شهر نیم‌ور: اقتصاد تک‌محوری، نیم‌ور را با رکود مواجه کرده‌است|تاریخ بازدید=۲۵ فروردین ۱۳۸۸|تاریخ=۲ تیر ۱۳۸۷|ناشر=ایرنا|زبان=فارسی}}{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰|bot=InternetArchiveBot}}</ref> طبق آمارهای ارائه شده از سوی مراجع رسمی، هشتاد درصد ساکنان شهر نیم‌ور، در زمینهٔ اکتشاف، استخراج و فرآوری سنگ فعالیت می‌کنند.<ref name=hashtad>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=168356 |عنوان=گزارشی از شهر سنگی |بازبینی=۲۶ مارس ۲۰۱۱ |archive-date=۲۵ اکتبر ۲۰۱۲ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025071527/http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=168356 |dead-url=yes}}</ref>

[[آتشکده آتشکوه]] در نزدیکی نیم‌ور علاوه بر موقعیت تاریخی، بزرگ‌ترین منبع سنگ [[تراورتن]] تزئینی [[صادرات|صادراتی]] ایران است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.markazitourist.ir/Default.aspx?tabid=1208 |title=استان مرکزی در یک نگاه |accessdate=۲۱ آوریل ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070921181304/http://www.markazitourist.ir/Default.aspx?tabid=1208 |archivedate=۲۱ سپتامبر ۲۰۰۷ |dead-url=yes}}</ref> این معدن توسط [[قنبر رحیمی]]{{نشان|۲}}، که به سلطان سنگ ایران مشهور است،<ref>[http://wikimapia.org/4758973/Azadi-Tower Azadi Tower in WikiMapia]</ref><ref>[http://sharifnews.com/?8807 مافیای سنگ ایران چه کسانی هستند؟] - ''شریف نیوز - تاریخ انتشار: ۲۶/۵/۱۳۸۴</ref> کشف شده‌است.{{سخ}}سنگ‌های به کار رفته در [[میدان آزادی|میدان آزادی تهران]] و همچنین حرم [[عباس بن علی|عباس]] و [[حسین بن علی]] در [[کربلا (شهر)|کربلا]] از این [[معدن]] استخراج شده و توسط ارباب قنبر رحیمی به عنوان هدیه به این مکان‌ها داده شده‌است. هم‌اکنون مجسمه ارباب قنبر در یکی از میادین شهرهای [[ایتالیا]] به عنوان پدر سنگ ایران به نمایش گذاشته شده‌است.<ref>[http://fa.karbalaeigroup.com/page/Stone-Father.aspx قنبر رحیمی پدر سنگ ایران]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}}</ref>

از سوی دیگر، بزرگ‌ترین فرش ساخته شده گل و سنگ کشور نیز یکی از سازه‌هایی است که به عنوان معرف صنعت شهرهای نیم‌ور و [[محلات]] ساخته و رونمایی شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.sobhemahallat.ir/news/1110-رونمایی-از-بزرگترین-فرش-گل-و-سنگ-کشور-در-نیمور.html |عنوان=رونمایی از بزرگ‌ترین فرش گل و سنگ کشور در نیم‌ور |بازبینی=18 مه 2021 |archive-date=25 سپتامبر 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925060432/http://www.sobhemahallat.ir/news/1110-رونمایی-از-بزرگترین-فرش-گل-و-سنگ-کشور-در-نیمور.html}}</ref>

برخی از معادن اصلی این شهر و محصولات آن عبارت‌اند از:<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.mio-markazi.ir/newweb/madan1/list.asp?order=MadanLicenceNo |title=معادن استان مرکزی |accessdate=۱۸ مه ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131062451/http://mio-markazi.ir/newweb/madan1/list.asp?order=MadanLicenceNo |archivedate=۳۱ ژانویه ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref><ref>{{یادکرد وب|url=http://www.investinmarkazi.ir/page.php?69|title=ستاد سرمایه‌گذاری استان مرکزی، معادن|accessdate=۷ ژوئن ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227031719/http://www.investinmarkazi.ir/page.php?69|archivedate=۲۷ فوریه ۲۰۰۹|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref>

{{وسط‌چین}}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! ردیف !! نام معدن !! سنگ استخراجی !! نوع ماده صنعتی
|-
! ۱
| عباس‌آباد || [[تراورتن]] || مصالح ساختمانی
|-
! ۲
| آتشکوه || تراورتن - [[فلوئور]] - [[باریت]] - [[سرب]] - تراورتن قرمز || مصالح ساختمانی - فلزی
|-
! ۳
| کوه سفید ۲ || تراورتن || مصالح ساختمانی
|-
! ۴
| باقرآباد || فلوئور - تراورتن سفید - مرمریت سیاه || غیرفلزی - مصالح ساختمانی
|-
! ۵
| فریجان || تراورتن || مصالح ساختمانی
|-
! ۶
| گلشچمه || تراورتن || مصالح ساختمانی
|-
! ۷
| گز عنبر || تراورتن || مصالح ساختمانی
|-
! ۸
| دره بادام || فلوئور || غیرفلزی
|-
! ۹
| نینه || [[خاک صنعتی]] || مصالح ساختمانی
|-
! ۱۰
| پرطاووسی || [[مرمریت]] - تراورتن لیمویی - [[مرمر]] || مصالح ساختمانی
|-
! ۱۱
| ترشاب || تراورتن سفید و قرمز || مصالح ساختمانی
|-
! ۱۲
| شهاب سنگ || تراورتن || مصالح ساختمانی
|-
! ۱۳
| خورهه || باریت || غیرفلزی
|-
! ۱۴
| موته || طلا || فلزی
|}
{{پایان}}

=== نمایشگاه تخصصی سنگ و صنایع وابسته ===
این نمایشگاه برای اولین بار در سال ۱۳۸۷، در فضایی به مساحت ۲ هکتار با حدود ۲۰۰۰ متر مربع فضای سرپوشیده و ۴۰۰۰ متر مربع فضای روباز، با حضور شرکت‌های ایرانی و خارجی برگزار شد. این نمایشگاه هر سال در مرداد ماه برگزار می‌شود. در این نمایشگاه، آخرین دستاوردهای تولیدی و صنعتی در زمینه سنگ‌های تزئینی، معدن، ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی و فرآوری به نمایش در می‌آید.<ref name=namayeshgah>{{یادکرد وب |url=http://fa.nstonefair.com/page/about.aspx |title=دربارهٔ نمایشگاه |accessdate=۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714203842/http://fa.nstonefair.com/page/about.aspx |archivedate=۱۴ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url=yes}}</ref>

در همین راستا در فضایی به مساحت ۳۰ هکتار و با همکاری سازمان توسعه و تجارت ایران و سازمان بازرگانی استان مرکزی، نمایشگاه دائمی بین‌المللی سنگ و صنایع وابسته در این منطقه احداث شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://aftab.ir/news/2008/jul/08/c8c1215489510_fair_exhibition_iran_festival.php |عنوان=نمایشگاه دائمی سنگ در نیم‌ور ایجاد می‌شود |بازبینی=۲۵ مه ۲۰۰۹ |archive-date=۱۴ مه ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514225019/http://aftab.ir/news/2008/jul/08/c8c1215489510_fair_exhibition_iran_festival.php |dead-url=yes}}</ref>

=== شهرک صنعتی ===
نیم‌ور دارای یک شهرک صنعتی نیز هست که در آن کارخانجات سنگ‌بُری، لاستیک‌سازی، فرش‌بافی و تولید [[ایزوگام]] قرار دارند.<ref name=shahrak>{{یادکرد وب |url=http://www.mimd.ir/iec/iec.asp?code=364001116000 |title=پایگاه اطلاعات صنعتی و معدنی استان مرکزی |accessdate=۵ مه ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100130090027/http://www.mimd.ir/iec/iec.asp?code=364001116000 |archivedate=۳۰ ژانویه ۲۰۱۰ |dead-url=yes}}</ref>

== کشاورزی ==
شغل بسیاری از ساکنان این منطقه کشاورزی است و محصولات عمدهٔ آن، [[غلات]]، [[پنبه]]، [[کنجد]]، [[صیفی‌جات]]، [[میوه|میوه‌جات]]، [[قیسی]]، [[بادام]]، [[انگور]] است.<ref name="dehkhoda">[http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-1a8a80af799e44528a3f0c39101eb555-fa.html معنی نیم‌ور در لغت‌نامهٔ دهخدا]</ref>

== ره‌آوردها ==
[[پرونده:Sujuq.jpg|300px|بندانگشتی|چپ|[[باسلوق|باسلق]]]]
ره‌آوردهای این شهر، شامل غذاهای سنتی، شیرینی‌ها و صنایع دستی نیم‌ور است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

=== شیرینی‌ها ===
* [[باسلق]]:<ref name="shirini">{{یادکرد وب|url=http://markazi.irib.ir/-/جشنواره-باسلق-و-کاچی-نیم-ور|title=جشنوارهٔ باسلق و کاچی نیم‌ور|accessdate=۳۰ مارس ۲۰۲۰|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190423063238/http://markazi.irib.ir/-/جشنواره-باسلق-و-کاچی-نیم-ور|archivedate=۲۳ آوریل ۲۰۱۹|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> نوعی شیرینی مقوی و سنتی در نیم‌ور است که برای تهیه آن از آرد گندم، شیره انگور، شکر، زعفران، گلاب و هل استفاده می‌شود. روش پخت این شیرینی با عنوان «مهارت سنتی تهیه و پخت باسلق» به‌شماره ۱۴۹۳ در فهرست میراث ناملموس استان مرکزی به ثبت رسیده‌است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.irna.ir/markazi/fa/News/82791010|وبگاه=www.irna.ir|بازبینی=2023-09-17|عنوان=پنج اثر میراث ناملموس در سه شهرستان استان مرکزی ثبت ملی شد}}</ref>

=== غذاهای سنتی ===
* [[کاچی]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/news/2388155/برگزاری-جشنواره-باسلق-و-کاچی-در-شهر-نیم-ور|وبگاه=www.iribnews.ir|بازبینی=2023-09-17|عنوان=برگزاری جشنوارهٔ باسلق و کاچی در شهر نیم‌ور}}</ref>
: کاچی غذایی محلی است که از روغن محلی، آرد گندم، آرد کاچی، نبات و آب تهیه می‌شود. مهارت سنتی تهیه و پخت کاچی سنتی نیم‌ور به‌شماره ۱۴۹۲ در فهرست آثار ناملموس ثبت شده و هرساله نیز جشنوارهٔ ملی باسلق و کاچی در این شهر برگزار می‌شود.<ref>[http://markazi.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=93676 سومین جشنواره ملی باسلق و کاچی در نیم‌ور آغاز به‌کار کرد]</ref>

=== صنایع دستی ===
* [[کرباس‌بافی]]<ref name=dehkhoda/>
* [[قالی|فرش]]

== آموزش ==
[[پرونده:دانشگاه جامع علمی کاربردی نیمور Nimvar 02 - panoramio.jpg|بندانگشتی|260px|دانشگاه علمی کاربردی شعبهٔ نیم‌ور]]

=== کتابخانه ===
کتابخانه عمومی امام صادق<ref>[http://markazi.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=78006 از طرح شاداب‌سازی کتابخانه امام صادق(ع) نیم‌ور بهره‌برداری شد]</ref> در خیابان طالقانی نیم‌ور قرار دارد.

=== مدارس ===
* '''مقطع ابتدایی''': شهید ملاعلی اکبری،<ref name=dabestan>{{یادکرد وب |url=http://www.mahallatedu.ir/neyaz/te.htm |title=مدارس ابتدایی شهرستان محلات |accessdate=۲۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080801195337/http://www.mahallatedu.ir/neyaz/te.htm |archivedate=۱ اوت ۲۰۰۸ |dead-url=yes}}</ref> دین و دانش<ref name=dabestan/>
* '''مقطع راهنمایی''': سید جمال‌الدین اسدآبادی،<ref name=rahnamaee>{{یادکرد وب |url=http://www.mahallatedu.ir/neyaz/tr.htm |title=مدارس راهنمایی شهرستان محلات |accessdate=۲۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080803142121/http://www.mahallatedu.ir/neyaz/tr.htm |archivedate=۳ اوت ۲۰۰۸ |dead-url=yes}}</ref> شهید مرتضی محمدی<ref name=rahnamaee/>
* '''مقطع دبیرستان''': شهید دستغیب،<ref name=dabirestan>{{یادکرد وب |url=http://www.mahallatedu.ir/neyaz/tm.htm |title=مدارس متوسطه شهرستان محلات |accessdate=۲۵ ژوئن ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618235306/http://www.mahallatedu.ir/neyaz/tm.htm |archivedate=۱۸ ژوئن ۲۰۰۸ |dead-url=yes}}</ref> تیموری<ref name=dabirestan/>

=== آموزش عالی ===
پس از مطرح شدن احداث دانشگاه در شهر نیم‌ور در صحن علنی [[مجلس شورای اسلامی]]،<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://www.ical.ir/index.php?option=com_mmx&task=vdore2&majles_type=1&Itemid=0&Dore=7&Session=140&SessionID=72598&PageCount=27&SelectedPage=3 |عنوان=مشروح مذاکرات جلسه ۱۴۰، تاریخ ۱۳۸۴/۰۶/۰۶، مجلس شورای اسلامی |بازبینی=۲۹ مارس ۲۰۱۱ |archive-date=۲۵ اکتبر ۲۰۱۲ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025071525/http://www.ical.ir/index.php?option=com_mmx&task=vdore2&majles_type=1&Itemid=0&Dore=7&Session=140&SessionID=72598&PageCount=27&SelectedPage=3 |dead-url=yes}}</ref> [[دانشگاه جامع علمی کاربردی]] شعبه نیم‌ور در سال ۱۳۸۶ زیر نظر جهاد دانشگاهی افتتاح شد.<ref name="uni">{{یادکرد وب|url=http://www.mahallatedu.ir/article107.html|title=شعبهٔ دانشگاه جامع علمی کاربردی در شهر نیم‌ور|accessdate=۲۵ ژوئن ۲۰۰۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100926213007/http://mahallatedu.ir/article107.html|archivedate=۲۶ سپتامبر ۲۰۱۰|dead-url=yes|نشانی=|عنوان=}}</ref> این مرکز در رشتهٔ‌های [[نرم‌افزار]] کامپیوتر، [[فناوری اطلاعات]] و ارتباطات (آی‌تی)، گل و گیاهان زینتی معماری و حسابداری مالی و دولتی اقدام به جذب [[دانشجو]] کرده‌است.<ref name="uni2">[http://www.markazi-uast.ac.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=2 افتتاح مرکز نیم‌ور]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰|bot=InternetArchiveBot}} - وبگاه ''دانشگاه جامع علمی - کاربردی واحد استان مرکزی''</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://www.daneshnews.com/news/view.aspx?mid=1&bid=16&nid=269 |title=مراکز علمی کاربردی جهاد دانشگاهی اراک و نیم‌ور در ۱۷ رشته دانشجو می‌پذیرند |accessdate=۱۳ آوریل ۲۰۰۹ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090123194826/http://daneshnews.com/news/view.aspx?mid=1&bid=16&nid=269 |archivedate=۲۳ ژانویه ۲۰۰۹ |dead-url=yes}}</ref> این واحد دانشگاهی، دارای مساحت تقریبی ۳٬۸۰۰ مترمربع است.<ref name=uni2/> که به دلیل سوءمدیریت و ناتوانی در اداره، این مرکز در حال حاضر به صورت غیرفعال است.

=== مرکز رشد ===
مرکز رشد واحدهای فناوری شهرستان محلات و نیم‌ور وابسته به جهاد دانشگاهی از سال ۱۳۹۳ و با اخذ مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس گردید.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=افتتاح دفتر مرکز رشد واحدهای فناور محلات و نیم‌ور|نشانی=http://www.yjc.ir/fa/news/6453960|وبگاه=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران|تاریخ=۸ اسفند ۱۳۹۶|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa|نام=|نام خانوادگی=}}</ref> این مرکز در بلوار امام علی<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://mahallatroshd.ir/افتتاح-مرکز-رشد-واحدهای-فناور-شهرستان/|عنوان=افتتاح مرکز رشد واحدهای فناور شهرستان محلات و نیم‌ور|بازبینی=۲۰ آوریل ۲۰۱۹|archive-date=۲۴ سپتامبر ۲۰۲۰|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924022219/http://mahallatroshd.ir/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/|dead-url=yes}}</ref> نیم‌ور قرار دارد. با انتقال مدیر این مرکز به شهر اراک، واحد مذکور به شهر محلات منتقل گردید.

== بهداشت ==
از روزگار گذشته شهر نیم‌ور دارای یک مرکز درمانی دولتی بوده که خدمات آن کیفیت چندانی ندارد.<ref>{{یادکرد وب |نشانی=https://www.icana.ir/Fa/News/217280/سلیمی-بیمارستان‌های-نراق-و-نیم‌ور-به-اعزام‌خانه‌های-بیماران-تبدیل-شدند |عنوان=سلیمی: بیمارستان‌های نراق و نیم‌ور به اعزام‌خانه‌های بیماران تبدیل شدند |بازبینی=۲۰ آوریل ۲۰۱۹ |archive-date=۱۲ مه ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512041451/https://www.icana.ir/Fa/News/217280/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D9%86%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |dead-url=yes}}</ref> تیر ماه ۱۳۹۷، اولین درمانگاه و کلینیک شبانه‌روزی نیم‌ور توسط خیّرین ساخته شد و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=افتتاح درمانگاه و کلینیک شبانه‌روزی در نیم‌ور محلات +عکس|نشانی=http://www.yjc.ir/fa/news/6595127|وبگاه=خبرگزاری باشگاه خبرنگاران|تاریخ=۲۱ تیر ۱۳۹۷|بازبینی=2023-09-17|کد زبان=fa|نام=|نام خانوادگی=}}</ref>

== حمل و نقل ==
نیم‌ور در کیلومتر ۱۰ جادهٔ [[دلیجان]] به [[خمین]] قرار دارد.<ref>[http://84.241.57.27/maproad/ نقشه راه‌های کشور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080317125835/http://84.241.57.27/maproad/ |date=۱۷ مارس ۲۰۰۸}} - سازمان نقشه‌برداری کشور</ref> نزدیک‌ترین فرودگاه به این شهر [[فرودگاه اراک]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Maps, Weather, Videos, and Airports for Nimvar, Iran|نشانی=http://www.fallingrain.com/world/IR/24/Nimvar.html|وبگاه=www.fallingrain.com|بازبینی=2023-09-17}}</ref> است. با این حال از طریق [[فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان|فرودگاه اصفهان]] و [[فرودگاه بین‌المللی امام خمینی]] هم می‌توان به آن دسترسی پیدا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=6 airports found near Nimvar in Iran|نشانی=https://www.lowcostroutes.com/en/cities-near-Nimvar,_Iran|وبگاه=www.lowcostroutes.com|بازبینی=2023-09-17}}</ref>

نیم‌ور، هم‌اکنون بر روی خط سراسری راه‌آهن قرار ندارد و نزدیک‌ترین مسیر دسترسی ریلی از طریق خط‌آهن سراسری [[تهران]] - [[بندر امام خمینی]] است.

همچنین راه‌آهن دوخطه در دست احداث سریع‌السیر [[قم]] - [[اصفهان]] از نزدیکی این شهر می‌گذرد.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.rai.ir/skin/raihome_88/images/naghshe88.jpg |title=طرح‌های راه‌آهن موجود، در دست ساخت و مطالعه |accessdate=۵ آوریل ۲۰۱۱ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730145337/http://www.rai.ir/skin/raihome_88/images/naghshe88.jpg |archivedate=۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷ |dead-url=yes}}</ref>

== نگارخانه ==
{{وسط‌چین}}
<gallery>
پرونده:ImamZade Saleh NimVar.JPG|[[بقعه امامزاده صالح نیم‌ور]] که محل تجمع هیات‌های مذهبی در روز عاشورا است.
پرونده:NimVar Masjed Jame (1).jpg|کتیبه‌های نگارش شده بر ستون‌های [[مسجد جامع نیم‌ور|مسجد جامع]]
پرونده:مسجد النبی نیمور - panoramio.jpg|مسجد النبی نیم‌ور
پرونده:Nama Az NimVar.jpg|نمایی از شهر نیم‌ور؛ زاویه عکس از شمال به‌جنوب از فراز [[کوه کمر (نیم‌ور)|کوه کمر]]
پرونده:جاده آتشکده نیم ور.jpg|طبیعت کوه‌های آتشکوه در فصل بهار
پرونده:آتشکده نیم ور.jpg|[[آتشکده آتشکوه]]؛ یکی از برجسته‌ترین بناهای تاریخی [[استان مرکزی]]
پرونده:Mil Mlioone2.jpg|بقایایی عجیب از بنایی تاریخی با نام [[میل میلونه]]
پرونده:Else (28).jpg|نمایی از [[یخچال نیم‌ور|یخچال تاریخی نیم‌ور]]؛ پیش از بازسازی
پرونده:Sotoon_khorhe_mahallat.jpg|ستون‌های تاریخی [[آتشکده خورهه]] که در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال نیم‌ور و در [[دهستان خورهه]] قرار دارد.
پرونده:BagherAbad Bridge in NimVar.jpg|[[پل باقرآباد| پل باقرآباد نیم‌ور]] بر روی رودخانه فصلی [[اناربار]]
پرونده:Ghale jamshidi.jpg|قلعه جمشیدی منتسب به دوره ساسانی است که مشهور است در زمان حمله آزادخان افغان به آن پناه بردند.
</gallery>
{{پایان}}

== جستارهای وابسته ==
* [[قنبر رحیمی]]

== یادداشت ==
* {{پاورقی|m۱}}نیم‌ور بخشی از منطقهٔ تاریخی تیمره گلپایگان (منطقه‌ای میان استان‌های [[اصفهان]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]، [[لرستان]]) است.
* {{پاورقی|m۲}}در میان اهالی شهر او به ارباب قنبر معروف بوده‌است.

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== منابع ==
=== فارسی ===
<div style="font-size:smaller">
* {{یادکرد |نویسنده =حکیم، محمدتقی خان |کتاب=گنج دانش |ترجمه= |ناشر =انتشارات زرین |شهر=تهران |کوشش= محمدعلی صوتی، جمشید کیافر|صفحه=|سال=۱۳۶۶}}
* {{یادکرد |نویسنده =شیروانی، زین العابدین |کتاب=بستان السیاحه |ترجمه= |ناشر =انتشارات کتابخانه سنایی |شهر=|صفحه=|سال=}}
* {{یادکرد |نویسنده = |کتاب=فرهنگ جغرافیایی ایران (استان مرکزی) |ترجمه= |ناشر =انتشارات دایره جغرافیایی دانش |شهر= تهران |صفحه= |سال=۱۳۲۸}}
* {{یادکرد|نویسنده=فرهادی، مرتضی| عنوان = «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور}}
* {{یادکرد|نویسنده=فرهادی، مرتضی| عنوان = نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور|نشریه=فصلنامه راه دانش|تاریخ=پاییز و زمستان ۱۳۷۵|دوره=|شماره=۷ و ۸}}
* {{یادکرد |نویسنده =قمی، حسن بن محمد بن حسن |کتاب=تاریخ قم |ترجمه=حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی| کوشش= به تصحیح/ جلال الدین تهرانی}}
* {{یادکرد |نویسنده =گدار، آندره |کتاب=آثار ایران |ترجمه=ابوالحسن سروقد مقدم |ناشر =بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی |شهر=مشهد |صفحه=|سال=۱۳۷۱}}
* {{یادکرد |نویسنده =مستوفی، حمدالله |کتاب=نزهت القلوب |ترجمه= |ناشر =دنیای کتاب |شهر=تهران|کوشش= به تحصحیح و اهتمام/ گای لسترانج|سال=۱۳۶۲}}
* {{یادکرد |نویسنده =مشکوتی، نصرت‌الله |کتاب=فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایرن |ترجمه=|ناشر =سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران |شهر=تهران|صفحه=|سال=۱۳۴۹}}
* [http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهم‌ترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 |date=۸ آوریل ۲۰۰۸}}
* [http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8901140821 مراسم پهلوانی بیل‌گردانی در نیم‌ور برگزار می‌شود]
* [https://web.archive.org/web/20090226190533/http://www.iran-newspaper.com/1380/800204/html/iran.htm شهر گلها] - ''روزنامه ایران'' - <small>شماره ۱۷۸۷ - سال هفتم - تاریخ انتشار ۴ اردیبهشت ۱۳۸۰</small>
* [http://www.kimianet.com/modules.php?name=News&file=print&sid=477 بقایای تمدن ساسانی در نیم‌ور]{{پیوند مرده|date=مارس ۲۰۲۰ |bot=InternetArchiveBot}} - ''وبگاه کیمیانت'' <small>تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۲ آبان ماه، ۱۳۸۶</small>
* [https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] - ''همشهری آنلاین''
* [http://www.fallingrain.com/world/IR/24/Nimvar.html مختصات و ارتفاع]
</div>

=== انگلیسی ===
<div style="font-size:smaller">
{{چپ‌چین}}
* [http://travelingluck.com/Asia/Iran/(IR24)/_122183_Nīmvar.html#local_map Nīmvar, (IR24), Iran]
* [http://www.fallingrain.com/world/IR/24/Nimvar.html Maps, weather, videos, and information about Nimvar, Iran]
* [https://archive.today/20130428151241/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1263383077&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1922&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=445991057 World Gazetteer: population statistics for cities, towns and places]
* [http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=1315&name=Nimvar+Historical+Dam Nimvar Historical Dam]
* [http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=1319&name=Nimvar+Jame%27+Mosque Nimvar Jame Mosque]
* [http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=1314&name=Mil+Milooneh+Fire+Temple Mil Milooneh Fire Temple]
* {{یادکرد
|نویسنده=
|کتاب=Iran
|ویرایش=Volumes 7-9
|ناشر=British Institute of Persian Studies
|سال=1969
|شابک=
|زبان=de}} [http://books.google.com/books?id=CnEMAQAAMAAJ&q=nimvar&dq=nimvar&hl=en&ei=JFecTYrDHoXx4QbG6u2aBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA]
* {{یادکرد
|نویسنده= Gerald Reitlinger |کتاب=A tower of skulls: skulls: a journey through Persia and Turkish Armenia|ویرایش= |ناشر=Duckworth |سال=1932 |شابک= |زبان=en}} [http://books.google.com/books?id=ipoLAAAAIAAJ&q=A+tower+of+skulls:&dq=A+tower+of+skulls:&hl=en&ei=3lycTaLVL8r_4AamiO3XBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA]
* {{یادکرد
|نویسنده= Ḥamd Allāh Mustawfī Qazvīnī |کتاب=The geographical part of the Nuzhat-al-qulūb |ویرایش= |ناشر=E. J. Brill|سال=1919 |شابک= |زبان=en}} [http://books.google.com/books?id=N0QDAAAAMAAJ&q=The+geographical+part+of+the+Nuzhat-al-qulūb&dq=The+geographical+part+of+the+Nuzhat-al-qulūb&hl=en&ei=zFycTd38JcaI4gaPh4mVBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA]
{{پایان چپ‌چین}}
</div>

=== فرانسوی ===
<div style="font-size:smaller">
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد
|نویسنده=J. Feuvrier
|کتاب=Trois ans à la cour de Perse
|ویرایش=
|ناشر=Imprimerie Nationale
|سال=1906
|شابک=
|زبان=Fr}} [http://books.google.com/books?id=1yIPAAAAYAAJ&q=Trois+ans+à+la+cour+de+Perse&dq=Trois+ans+à+la+cour+de+Perse&hl=en&ei=EVucTciUDpjX4waRkZz5Bg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA]
{{پایان چپ‌چین}}
</div>

== برای مطالعه و تماشا ==
* ''«خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور '' - [[مرتضی فرهادی]]
* ''موزه‌هایی در باد، رساله‌ای در باب مردم‌شناسی هنر'' - مرتضی فرهادی، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۷۷، ۴۰۴ ص
* {{یادکرد |نویسنده=عباس عبدالله‌گروسی | عنوان = نظام روستایی در نیمور محلات |ترجمه= |ژورنال= |نشریه=فصلنامه راه دانش |تاریخ=بهار و تابستان ۱۳۷۵ |شماره=۵ و ۶}}
* {{یادکرد |نویسنده=مرتضی فرهادی | عنوان = نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور |ترجمه= |ژورنال= |نشریه=فصلنامه راه دانش |تاریخ=پاییز و زمستان ۱۳۷۵ |شماره=۷ و ۸}}
* مستند ''سرود دشت نیم‌ور'' - کارگردان: [[محمدرضا مقدسیان]]، ۱۳۶۷

== پیوند به بیرون ==
{{جعبه پیوند به پروژه‌های خواهر
|نویسنده=خیر
|ویکی‌واژه=نیم‌ور
|ویکی‌نسک=خیر
|ویکی‌گفتاورد=نیم‌ور
|ویکی‌نبشته=خیر
|ویکی‌انبار=Nimvar
|رده_انبار=بله
|ویکی‌خبر==خیر
|ویکی‌گونه==خیر
|ویکی‌سفر=نیم‌ور
}}
* [https://web.archive.org/web/20110921014159/http://iranshahrpedia.ir/fa/نیمور نیم‌ور در دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر]
* [http://wikimapia.org/1592473/fa/نیم-ور نیم‌ور در ویکی‌مپیا]
* [[:b:fa:ویکی‌سفر/خاورمیانه/ایران/مرکزی/نیمور/مسجد جامع|ویکی‌سفر/خاورمیانه/ایران/مرکزی/نیمور]]
* [https://web.archive.org/web/20110714203834/http://fa.nstonefair.com/ وبگاه نمایشگاه تخصصی سنگ و صنایع وابسته]
* [https://web.archive.org/web/20190420061128/http://iranstoneexpo.net/ یازدهمین نمایشگاه سنگ ساختمانی ایران]
* [https://web.archive.org/web/20190420061048/http://ebadi.40sotoon.net/ وبگاه دانشگاه علمی کاربردی واحد نیم‌ور]
* [http://nimvarcity.ir/ شهرداری نیم‌ور]

{{نیم‌ور}}
{{استان مرکزی}}
{{شهرهای باستانی ایران}}
[[رده:نیم‌ور| ]]
[[رده:شهرهای استان مرکزی]]
[[رده:شهرهای شهرستان محلات]]

title: نیم‌ور · نیموَر

استان: مرکزی

شهرستان: محلات

بخش: مرکزی

نام(های) دیگر: نیمه‌ور

نام(های) پیشین: آورد، نیم‌آورد · ممنور، نیسور، تیمور

سال شهرشدن: ۱۳۵۹

title: مردم

جمعیت: ۵۸۵۶ نفر

title: جغرافیای طبیعی

ارتفاع: ۱۵۹۹ متر

title: آب‌وهوا

میانگین دمای سالانه: ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد

میانگین بارش سالانه: ۳۰۰ میلی‌متر

title: اطلاعات شهری

شهردار: سجاد صفری

رهآورد: سنگ تزیینی، تراورتن، غلات، پنبه · بادام، باسلق

پیششمارهٔ تلفن: ۰۸۶۴۳۳۲

اطلاعات شهری: نیم‌ور روی نقشه ایران · ۳۳°۵۳′۰۵″شمالی ۵۰°۳۴′۱۸″شرقی / ۳۳٫۸۸۴۷°شمالی ۵۰٫۵۷۱۷°شرقی