text:
# امیر عالم‌خان
محمد امیر عالم‌خان (۳ ژانویه ۱۸۸۰ – ۲۸ آوریل ۱۹۴۴) هفتمین و آخرین امیر بخارا از دودمان منغیت بود که پیش از چیرگی کامل حکومت اتحاد جماهیر شوروی بر فرارود به مدت نزدیک به ۱۰ سال حکومت کرد. دلیل عالم‌خان خوانده شدن او، درس خواندنش در دانشگاه استراسبورگ در فرانسه و تحصیل کرده بودنش عنوان شده است. با وجود اینکه از سال ۱۸۷۳ میلادی خانات بخارا تحت‌الحمایهٔ امپراتوری روسیه قرار گرفته بود، امیر در ادارهٔ امور داخلی آزادی عمل داشت و نظام سلطنت مطلقه برقرار بود.

## تولد و اوایل زندگی
امیر عالم‌خان با نام اصلی سید محمد منغیت در ۳ ژانویه ۱۸۸۰ در بخارا به دنیا آمد. نسب او را سید عالم‌خان بن سید عبدالاحد خان بن سید مظفرخان بن سید نصرالله خان بن سید سعید حیدرخان بن شاه مراد غازی بن امیر دانیال خان گفته‌اند. او بخارایی (ازبک) بود. از طرفی، دخترش شکریه رعد عالمی خود را اینگونه معرفی می‌کند: «من خود را یک دختر تاجیک دور از وطن احساس می‌کنم.» از این می‌توان این چنین نتیجه گرفت که امیر عالم‌خان واپسین امیر بخارا مانند بسیاری از امیران دیگر بخارا و سمرقند از نجیب‌زادگان خراسان و تاجیک بوده است.
عالم‌خان در سیزده سالگی توسط پدرش امیر عبدالاحد خان به‌مدت سه سال به سنت پترزبورگ فرستاده شد تا در فنون حکومتی و نظامی مدرن تحصیل کند. او در سال ۱۸۹۶، با دریافت تاییدیه رسمی به‌عنوان «ولیعهد بخارا» توسط دولت روسیه، به بخارا بازگشت.
او پس از دو سال اقامت در بخارا و کمک به پدرش در ادارهٔ امارت، برای دوازده سال به عنوان فرماندار منطقه ناسف منصوب شد. سپس به استان شمالی کارمانا فرستاده شد و دو سال دیگر بر آنجا حکومت کرد تا اینکه در سال ۱۹۱۰ خبر مرگ پدرش را دریافت کرد.

## حکومت
امیر عالم‌خان در اوایل سال ۱۹۱۱ به بخارا رسید و در زادروز ۳۱ سالگی‌اش رسماً هفتمین امیر امارت بخارا شد. در آغاز حکومت عالم‌خان نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از اصلاحات دیده می‌شد. او در ابتدا سنت اهدای هدایای شخصی به امیر را مردود کرد و تمام مقامات را از رشوه‌گیری و وضع مالیات‌های غیرمجاز منع کرد. با این حال، با گذشت زمان تغییراتی در رویکرد او به مسائلی مانند رشوه، مالیات و حقوق دولتی ایجاد شد. عالم‌خان به‌رغم روحیهٔ شرقی و مستبدانه‌اش، مردی باسواد، تحصیل‌کرده و فاضل بود و به مطالعه بسیار علاقه داشت. به زبان فارسی که زبان رسمی دولت او و همهٔ دودمان مغنتیان در درازای تاریخ بود، بسیار علاقمند و پایبند بود و به بخارا عشق می‌ورزید.
در دورهٔ او جنگ‌های قدرتی بین سنت‌گرایان و اصلاح‌طلبان درگرفت که او توانست همه را سرکوب کند و کشمکش‌ها با کنترل سنت‌گرایان و پناه‌بردن اصلاح‌طلبان به مسکو یا کازان به پایان رسید. برخی از مورخان معتقدند که عالم‌خان که در ابتدا از مدرنیته و اصلاحات حمایت می‌کرد، احتمالاً متوجه شده بود که اهداف نهایی اصلاح‌طلب‌ها در واقع او و فرزندانش را از حکومت در آینده محروم می‌کند. عالم‌خان هم مانند اسلاف خود یک حاکم سنتی بود و ایده اصلاحات را به عنوان ابزاری برای حفظ حمایت روحانیون و تا زمانی که استفاده از آن به تقویت حکومتش کمک کند در نظر داشت.
او از روشنفکران نوگرای آن روزگار که «جدیدی» نامیده می‌شدند و فارغ‌التحصیل امپراتوری عثمانی بودند، دل خوشی نداشت و به آن‌ها بدبین بود و آن‌ها را عوامل دولت عثمانی می‌دانست و عقیده داشت که آن‌ها به چیزی کمتر از براندازی امیرنشین بخارا تن نمی‌دهند. تاریخ بعدها درستی دیدگاه او را به اثبات رساند. با وجود تحت‌الحمایة بودن امارت بخارا در آن زمان، امیر عالم‌خان در امور داخلی امارت مستقل بود تا سال ۱۹۲۰ به‌مدت ۱۰ سال حکومت کرد. روزنامهٔ فارسی‌زبان بخارای شریف در زمان زمامداری او تعطیل شد.
او در دوران امارت خود در بخارا، سه پسر به نام‌های: سلطان مراد، شاه مراد و رحیم و پسری نیز به نام قاسم داشت که توسط بلشویک‌ها کشته شد. قاسم تنها یک پسر بنام اکبر داشت که وقتی ۱۳ ساله بود با پدرخوانده خود (با نام محسن جاویدی) از بخارا به مشهد مهاجرت کرد.

## جنگ با شوروی و ترک بخارا و خانواده
در مارس ۱۹۱۸، فعالان جنبش جوان‌بخاراییان ( به ازبکی: Yosh Buxoroliklar) به بلشویک‌ها اطلاع دادند که بخارایی‌ها برای انقلاب آماده هستند و مردم در انتظار رهایی از امارت‌اند. بعد از این خبر ارتش سرخ به سوی دروازه‌های بخارا حرکت کرد و از امیر عالم‌خان خواست که شهر را به جوان بخاراییان تسلیم کند. آن‌گونه که منابع روسی گزارش می‌دهند، عالم‌خان مخالفت کرد و در واکنش به این اقدام، هیئت بلشویکی را به همراه چند صد نفر از حامیان روسی بلشویک‌ها در بخارا و مناطق اطراف آن به قتل رساند. بیشتر مردم بخارا نیز از تهاجم بلشویک‌ها حمایت نکردند و ارتش نامجهز شکست‌خورده بلشویکی به پایگاه شوروی در تاشکند گریخت.
در ۲ سپتامبر ۱۹۲۰ میلادی نیروهای ارتش سرخ شوروی به فرماندهی ژنرال میخائیل فرونزه و این‌بار با ارتشی بسیار بزرگ‌تر و مجهز‌تر، دوباره به بخارا حمله کردند. پس از چهار روز نبرد، ارگ امیر ویران شد و پرچم ارتش سرخ برفراز مناره کلان به اهتزاز درآمد. با توجه به اینکه در اواخر اوت ۱۹۲۰ ارتش سرخ به‌سرعت درحال محاصره و هجوم به بخارا بود، عالم‌خان با خانواده و برخی از اطرافیانش به‌طور ناگهانی اقدام به ترک بخارا نمود و به دوشنبه و از آنجا به کابل رفت. به دلایل نامعلومی، سه پسر خردسال وی که حدوداً ۸ تا ۱۰ ساله (به گفتهٔ برخی منابع ۴ تا ۶ ساله) بودند یعنی سلطان مراد، شاه مراد و رحیم‌خان در بخارا ماندند. پس از تصرف بخارا، بلشویک‌ها آن‌ها را شناسایی کردند و ابتدا می‌خواستند آن‌ها را به همراه چند نفر باقی‌مانده از خانواده و نزدیکان امیر تیرباران کنند؛ اما از قتل آن‌ها خودداری نمودند تا تبلیغات بیشتری به نفع خود انجام دهند. و هر سه را برای تحصیل در یتیم‌خانه‌ای که برای یتیمان بلشویک‌ها و سربازان ارتش سرخ ایجاد شده بود، به مسکو فرستادند. عالم‌خان از بلشویک‌ها و جامعه جهانی درخواست کرد تا فرزندان و سایر اعضای خانواده‌اش که در بخارا باقی مانده بودند را نزد او به افغانستان بیاورند؛ اما بلشویک‌ها این درخواست را نپذیرفتند و در واقع آن‌ها را برای اهداف سیاسی و ایدئولوژیک گروگان گرفتند.
عالم‌خان در سال‌های پناهندگی در افغانستان افزون‌بر ارتباط با باسماچیان و رهبری صوری آن‌ها، خاطرات خود را به نام تاریخ حزن‌الملل بخارا به زبان فارسی در سال ۱۹۲۱ منتشر کرد. او در این کتاب بر پیشینهٔ آریایی مردمان بخارا و فرارودان و بخش بزرگی از آسیای میانه تأکید کرده‌است. این کتاب بعدها با کوشش محمد اکبر عشیق کابلی در سال ۱۹۹۰ در پیشاور بازچاپ شد.
او در همان اثنا و در جریان تاجگذاری رضا شاه، بنیان‌گذار ایران پهلوی، نامه‌ای به او نوشت و ضمن تبریک تاجگذاری وی بر پیشینهٔ ایرانی حکومت و دودمان مغنیتیان و مردمان بخارا تأکید کرد. این احتمال وجود دارد که عالم‌خان در همان ایام کابل را ترک کرده و به ایران آمده باشد. باید در نظر بگیریم که وی از بابت آن که می‌دانست امان‌الله شاه پادشاه افغانستان بابت حضور او در کابل ملاحظاتی با شوروی‌ها دارد و هر آن این احتمال می‌رود که پادشاه افغانستان او را تحویل آن‌ها دهد، بسیار اندیشناک بوده‌است. از این‌رو می‌توان حدس زد که او با هماهنگی و یا بدون هماهنگی دولت ایران در پایانه‌های عمر به ایران گریخته و به‌صورت ناشناس در مشهد ساکن شده‌است. هرچند این گمانه‌زنی‌ها به بررسی‌های بسیار دقیق‌تر نیاز دارد.
تعداد دقیق فرزندان امیر عالم‌خان مشخص نیست. او سه همسر رسمی در بخارا داشت؛ اما پس از استقرار در افغانستان، مردم آنجا با او محترم بودند و بسیاری دختران خود را به او دادند. از این رو چندین همسر دیگر نیز در افغانستان داشت. بر اساس برخی تخمین‌ها، فرزندان عالم‌خان حدود ۵۰۰ نفر بودند که به جز تعداد کمی، تقریباً همه فرزندان او در سال های آخر عمر با او بودند.
پس از یک‌دهه از جریان سقوط امارت مغنیت، ده‌ها هزار ترک و فارسی‌زبان مسلمان و همچنین گروه بزرگی از یهودیان فارسی‌زبان بخارایی از امارت بخارا و بعدتر، پس از تصرف ایالت‌های همجوار قوقند و خیوه از سوی نیروهای بلشویک، از آنجا فرار کردند. این مهاجران بعدها تاثیرات زیادی در پیشرفت‌های اقتصادی افغانستان گذاشتند.

## درگذشت
بنا بر روایت غالب، امیر عالم‌خان پس از ۲۳ سال ترک وطن و زندگی در افغانستان، در حضور آخرین همسر و فرزندانش در ۲۹ آوریل ۱۹۴۴ میلادی (برابر با شنبه ۹ ثور ۱۳۲۳ شمسی و پنجم جمادی‌الاول ۱۳۶۳ هجری) در کابل چشم از جهان فروبست و در گورستان شهدای صالحین به خاک سپرده شد. همچنان مدفن یکی از همسران امیر به اسم نظیره در جوار آرامگاه او می‌باشد.
اگرچه نسرین غفاریان، نوهٔ عالم‌خان، از غلط بودن این موضوع آگاهی می‌دهد و می‌گوید که او از راه کولاب و کابل به مشهد آمد و با نام خانوادگی «غفاریان تربتی مجاور» شناسنامه ایرانی گرفت و تا پایان زندگی‌اش در مشهد ماند و در همین شهر هم به خاک سپرده شد. وی دلیل برگزیدن پسوند «تربتی مجاور» را زندگی در مجاورت تربت علی بن موسی‌الرضا عنوان می‌کند.
هنگامی که اکبر، نوهٔ عالم‌خان به ایران آمد، خود را «حسین بخارایی» نامید. او با بی‌بی میمنت محسن‌الحسینی در مشهد ازدواج کرد و صاحب ۶ پسر و ۴ دختر شدند. حسین بخارایی در سال ۱۹۹۳ درگذشت. فرزندان آنها (حسن، لعبا، علی، نرگس، قاسم، رضا، فاطمه، محمد، محمود و محبوبه) همه در مشهد زندگی می‌کنند.
در سال ۲۰۲۰، بی‌بی‌سی مستندی بنام بخارا ساخت که در آن به سرنوشت خانواده امیر عالم‌خان اشاره شد.
قطعهٔ زیر در رثای امیر عالم‌خان روی لوحی سنگی حک و در دیوار اتاقک آرامگاه وی نصب گردیده است. گمان می‌رود این قطعه اثر خامه عبدالحق بیتاب باشد:
| این مزار شاه بخاراست      |  | پادشاهی که بود عالیشأن     |
| نام اصلش سید امیر عالم    |  | شهرتش را جنابعالی دان      |
| در زمانی که از تجاوز غیر  |  | گشت آتش تمام آ...ان        |
| چارهٔ خود ندید جز هجرت     |  | شد مهاجر به خطه افغان      |
| در پذیرایش کمر بستند      |  | قوم مهمان نواز از دل جان   |
| بیست سه سال باقیمانده عمر |  | برد اینجا به سر به عزت شأن |
| پنج ماه جمادی الاول       |  | آخر از حکم حضرت یزدان      |
| رخت بربست زین سرای سپنج   |  | باد یا رب نصیب او غفران    |
| گفت بیتاب سال رحلت وی     |  | جای او در ریاض پاک جنان    |

## عاقبت فرزندان
سلطان مراد پسر ارشد امیر عالم‌خان در اتحاد جماهیر شوروی ماند و ازدواج کرد. وی از بدو تولد دارای معلولیت بود. او از دانشکدهٔ کار فارغ‌التحصیل شد و پس از فارغ‌التحصیلی در یک کارخانهٔ معلولان شروع به کار کرد. بر اساس برخی گزارش‌ها او انگلیسی صحبت می‌کرد. پس از مدتی سلطان مراد توسط کمیساریای خلق در امور داخلی (مخفف به انگلیسی: NKVD، مخفف به روسی: НКВД) دستگیر و «دشمن مردم» اعلام شد. از جمله اتهامات وی، همکاری با سرویس اطلاعات بریتانیا بود. سلطان مراد پس از دستگیری دست به اعتصاب غذا زد و به احتمال زیاد از ضعف جان سپرد. همسرش در آن زمان در یک کارخانهٔ صابون‌سازی کار می‌کرد و بر اساس برخی گزارش‌ها، با اطلاع از مرگ شوهرش، خود را در دیگچهٔ صابون در حال جوش انداخت.
پیش از آغاز جنگ جهانی دوم، پسر کوچک امیر عالم‌خان، یعنی رحیم خان، سعی کرد از کشور فرار کند؛ اما دقیقاً در مرز شوروی و افغانستان توسط مرزبانان شوروی بازداشت شد. به گفتهٔ برخی منابع، او در قلمرو جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان درست در رودخانهٔ آمو، که اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان را از هم جدا می‌کرد، بازداشت شد. به گفتهٔ منابع دیگر، او در قلمرو جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان بازداشت شد. جایی که مرز بین اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان در امتداد بلندی‌ها و تپه‌ها قرار دارند. پس از آن حکم اعدام برای او خوانده شد و توسط NKVD تیرباران شد.
شاه‌مراد فرزند میانی نیز به همراه برادرانش در یتیم‌خانهٔ مسکو بود؛ اما در سال ۱۹۲۲ میلادی به همراه چند جوان بخارایی از سوی مقامات جمهوری شوروی خلق بخارا برای تحصیل در آلمان به عنوان بخشی از آموزش جوانان جدید فرستاده شد. به دلیل ملاحظات ایدئولوژیک، نام جدید «علیموف شاه مرادوویچ» (طبق منابع دیگر «شاه‌مراد عالم‌خانوف») به او داده شد. پس از بازگشت از تحصیل، به زبان آلمانی مسلط شده بود. او همچنین در مؤسسهٔ صنعت زغال‌سنگ تحصیل کرد. به گفتهٔ حیدر یوسفوف، همکلاسی شاه‌مراد، او آرزو داشت در ارتش خدمت کند. اما به دلایل عقیدتی نتوانست در مدرسهٔ نظامی پذیرفته شود؛ زیرا او «پسر دشمن مردم» بود. پس از آن به توصیهٔ دوستان و آشنایان تصمیم گرفت پدرش را انکار کند. در سال ۱۹۳۰م (یا ۱۹۲۹) از طریق روزنامه ایزوستیا نامه‌ای سرگشاده به پدرش عالم‌خان نوشت و فرزند او بودن را انکار کرد و او و قدرتش را به گناهان بزرگ متهم کرد. بر اساس برخی گزارش‌ها، این کار توسط NKVD ترتیب داده شده و از طریق دوستانی که از مخبران این سرویس ویژه بودند، شاه مراد وادار به چنین اقدامی شد. پس از آن او در آکادمی مهندسی نظامی مسکو به نام «В. В. Куйбышева» پذیرفته شد. پس از فارغ‌التحصیلی به تدریس در همان دانشکده پرداخت. او در ارتش سرخ خدمت کرد و بعدها به درجهٔ سرلشکری ارتقا یافت. وی در جنگ جهانی دوم هم شرکت کرد و یک پای خود را از دست داد. نشان پرچم سرخ را دریافت کرد و پس از پایان جنگ، دوباره به تدریس در آکادمی مهندسی نظامی مسکو ادامه داد. او نیز متأهل بود و نام همسرش لیدیا میخایلونا بود. در خاطرات یکی از معاصران شاه‌مراد آمده است: «وقتی شاه‌مراد با همسرش لیدیا میخایلونا به دیدار ما آمد، پس از نوشیدن مشروب به یاد پدر و مادرش افتاد و گریه کرد.» بسیاری از آشنایان و دوستان شاه‌مراد از اصل و نسب او اطلاعی نداشتند و او از گذشته خود فقط برای دوستان نزدیکش تعریف می‌کرد. او در سال ۱۹۸۵ در مسکو و در سن ۷۵ سالگی درگذشت.
در مقاله‌ای که در شبکهٔ تحلیلگران افغانستان نشر گردیده، سه فرزند که نام‌هایشان شکریه رعد عالمی، سید امیرخان عالمی و سید اکبر عالمی می‌باشد مربوط به همسر آخر امیر عالم‌خان ( همسرش از منطقهٔ حصار که آن زمان بخشی از بخارا بود و عالم خان با وی در کابل ازدواج نمود) می‌باشد. همسرش تا اشغال افغانستان توسط شوروی در سال ۱۹۸۰ در افغانستان زندگی می‌کرد. شکریه رعد عالمی، جوان‌ترین دختر امیر در کابل می‌زیست و به‌عنوان گوینده در رادیو کابل کار می‌کرد. سه ماه پس از تهاجم شوروی به افغانستان، شکریه با خانواده‌اش به پاکستان مهاجرت کرد و از آنجا به آلمان سپس به آمریکا رفت. در سال ۱۹۸۳ شکریه رعد عالمی به بخش سرویس فارسی‌دری صدای آمریکا به عنوان ویرایشگر و تهیه‌کننده پیوست و تا سال ۲۰۰۳ فعالیت کرد و گاهن تا سال‌های بعد با صدای آمریکا همکاری می‌نمود. دو تا از پسران عالم‌خان، سید امیر خان عالمی و سید اکبر عالمی هم در بخش فارسی‌دری صدای آمریکا کار می‌کردند.
به روایت یک روزنامه‌نگار تاجیک، بیش از ۳۰۰ تن فرزند و نوهٔ امیر عالم‌خان در افغانستان، ایران، آمریکا، آلمان، ترکیه و روسیه زندگی می‌کنند. جالب آن است که فرزندان امیر در سرتاسر جهان خود را تاجیک می‌نامند و به تبار تاجیکی خود افتخار می‌کنند.

title: امیر عالم‌خان

wikitext:
{{بهبود منبع}}
{{Infobox royalty
| name           = امیر عالم‌خان
|title=امیر بخارای شریف{{سخ}}خلیفه بخارا<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آرامگاه در کابل (۲): سرنوشت آخرین امیر بخارا و روابط کشورش با افغانستان|نشانی=https://www.afghanistan-analysts.org/dari-pashto/reports/context-culture/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%DB%B2-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%AE/|وبگاه=Afghanistan Analysts Network - Dari Pashto|تاریخ=2019-02-07|بازبینی=|کد زبان=ps-GB|نام=Thomas|نام خانوادگی=Ruttig}}</ref>| succession     = [[امیر (عنوان)|امیر]] [[امارت بخارا|بخارا]]
| image          = File:Prokudin-Gorskii-19-v2 (cropped).png
|image_size=250| caption        = تصویری از امیر عالم‌خان که توسط [[سرگی میخائیلوویچ پروکودین گورسکی|پروکودین گورسکی]] در سال ۱۹۱۱ میلادی گرفته شده‌است.
| reign          = ۳ ژانویه ۱۹۱۱ – ۳۰ اوت ۱۹۲۰
|reign-type=[[امارات]]| coronation     =
| predecessor    = [[امیر عبدالاحد خان]]
| successor      =سقوط [[امارت بخارا]] به‌دست نیرو‌های [[شوروی]]
| spouse         =نظیره{{سخ}}مریم
| issue          =سلطان مراد{{سخ}}شاه مراد{{سخ}}رحیم خان{{سخ}}قاسم{{سخ}}محمود{{سخ}}شکریه رعد عالمی{{سخ}}سید امیرخان عالمی{{سخ}}سید اکبر عالمی
|full name={{وسط‌چین}}میر سید محمد امیر عالم‌خان مغنیت{{پایان وسط‌چین}}| father         =
| mother         =
| birth_date  = ۳ ژانویه ۱۸۸۰
| birth_place = [[بخارا]]، [[امارت بخارا]] ([[ازبکستان]] کنونی)
| death_date  = {{Death date and age|df=yes|1944|4|28|1880|1|3}}
| death_place = [[کابل]]، [[پادشاهی افغانستان]]
|dynasty=[[منغیت|منغیتان]]}}
'''محمد امیر عالم‌خان''' (۳ ژانویه ۱۸۸۰ – ۲۸ آوریل ۱۹۴۴) هفتمین و آخرین [[امارت بخارا|امیر بخارا]] از دودمان [[منغیت]] بود که پیش از چیرگی کامل حکومت [[اتحاد جماهیر شوروی]] بر [[فرارود]] به مدت نزدیک به ۱۰ سال حکومت کرد. دلیل عالم‌خان خوانده شدن او، درس خواندنش در [[دانشگاه استراسبورگ]] در فرانسه و تحصیل کرده بودنش عنوان شده است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=BBC News فارسی|نشانی=http://www.bbc.com/persian/world/2011/02/110207_rm_if_amir_alimkhan|عنوان=نوه امیر عالم خان: "قبر پدربزرگم در مشهد است"|بازبینی=2019-02-01}}</ref> با وجود اینکه از سال ۱۸۷۳ میلادی خانات بخارا تحت‌الحمایهٔ [[امپراتوری روسیه]] قرار گرفته بود، امیر در ادارهٔ امور داخلی آزادی عمل داشت و نظام [[سلطنت مطلقه]] برقرار بود.

== تولد و اوایل زندگی ==
امیر عالم‌خان با نام اصلی سید محمد منغیت در ۳ ژانویه ۱۸۸۰ در [[بخارا]] به دنیا آمد. نسب او را سید عالم‌خان بن سید عبدالاحد خان بن سید مظفرخان بن سید نصرالله خان بن سید سعید حیدرخان بن شاه مراد غازی بن امیر دانیال خان گفته‌اند. او بخارایی ([[ازبک]]) بود. از طرفی، دخترش شکریه رعد عالمی خود را اینگونه معرفی می‌کند: «من خود را یک دختر [[تاجیک]] دور از وطن احساس می‌کنم.» از این می‌توان این چنین نتیجه گرفت که امیر عالم‌خان واپسین امیر بخارا مانند بسیاری از امیران دیگر بخارا و [[سمرقند]] از نجیب‌زادگان [[خراسان]] و تاجیک بوده است.{{نیازمند منبع|date=مارس ۲۰۲۴}}

عالم‌خان در سیزده سالگی توسط پدرش [[امیر عبدالاحد خان]] به‌مدت سه سال به [[سنت پترزبورگ]] فرستاده شد تا در فنون حکومتی و نظامی مدرن تحصیل کند. او در سال ۱۸۹۶، با دریافت تاییدیه رسمی به‌عنوان «ولیعهد بخارا» توسط دولت روسیه، به بخارا بازگشت.
[[پرونده:Kamennoostrovsky44b.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|خانه‌ای که امیر عالم‌خان در زمان تحصیل در [[سنت پترزبورگ]] در آن زندگی می‌کرد.]]
او پس از دو سال اقامت در بخارا و کمک به پدرش در ادارهٔ امارت، برای دوازده سال به عنوان فرماندار منطقه ''ناسف'' منصوب شد. سپس به استان شمالی ''کارمانا'' فرستاده شد و دو سال دیگر بر آنجا حکومت کرد تا اینکه در سال ۱۹۱۰ خبر مرگ پدرش را دریافت کرد.

== حکومت ==
امیر عالم‌خان در اوایل سال ۱۹۱۱ به بخارا رسید و در زادروز ۳۱ سالگی‌اش رسماً هفتمین امیر امارت بخارا شد. در آغاز حکومت عالم‌خان نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از اصلاحات دیده می‌شد. او در ابتدا سنت اهدای هدایای شخصی به امیر را مردود کرد و تمام مقامات را از [[رشوه‌خواری|رشوه‌گیری]] و وضع مالیات‌های غیرمجاز منع کرد. با این حال، با گذشت زمان تغییراتی در رویکرد او به مسائلی مانند رشوه، مالیات و حقوق دولتی ایجاد شد. عالم‌خان به‌رغم روحیهٔ شرقی و مستبدانه‌اش، مردی باسواد، تحصیل‌کرده و فاضل بود و به [[خواندن|مطالعه]] بسیار علاقه داشت. به [[زبان فارسی]] که زبان رسمی دولت او و همهٔ دودمان مغنتیان در درازای تاریخ بود، بسیار علاقمند و پایبند بود و به بخارا عشق می‌ورزید.

در دورهٔ او جنگ‌های قدرتی بین [[سنت‌گرایان]] و [[اصلاح‌طلبی|اصلاح‌طلبان]] درگرفت که او توانست همه را سرکوب کند و کشمکش‌ها با کنترل سنت‌گرایان و پناه‌بردن اصلاح‌طلبان به [[مسکو]] یا [[کازان]] به پایان رسید. برخی از مورخان معتقدند که عالم‌خان که در ابتدا از [[مدرنیته]] و اصلاحات حمایت می‌کرد، احتمالاً متوجه شده بود که اهداف نهایی اصلاح‌طلب‌ها در واقع او و فرزندانش را از حکومت در آینده محروم می‌کند. عالم‌خان هم مانند اسلاف خود یک حاکم سنتی بود و ایده اصلاحات را به عنوان ابزاری برای حفظ حمایت روحانیون و تا زمانی که استفاده از آن به تقویت حکومتش کمک کند در نظر داشت.

او از روشنفکران نوگرای آن روزگار که «جدیدی» نامیده می‌شدند و فارغ‌التحصیل [[امپراتوری عثمانی]] بودند، دل خوشی نداشت و به آن‌ها بدبین بود و آن‌ها را عوامل دولت عثمانی می‌دانست و عقیده داشت که آن‌ها به چیزی کمتر از براندازی امیرنشین بخارا تن نمی‌دهند. تاریخ بعدها درستی دیدگاه او را به اثبات رساند. با وجود تحت‌الحمایة بودن [[امارت بخارا]] در آن زمان، امیر عالم‌خان در امور داخلی امارت مستقل بود تا سال ۱۹۲۰ به‌مدت ۱۰ سال حکومت کرد. روزنامهٔ فارسی‌زبان [[بخارای شریف (روزنامه)|بخارای شریف]] در زمان زمامداری او تعطیل شد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=zamaaneh.com|نشانی=http://zamaaneh.com/special/2009/05/post_764.html#fn1|عنوان=رادیو زمانه {{!}} گزارش ویژه {{!}} تاریخ {{!}} نخستین روزنامهٔ فارسی در آسیای میانه|بازبینی=2019-02-01}}</ref>

او در دوران امارت خود در بخارا، سه پسر به نام‌های: سلطان مراد، شاه مراد و رحیم و پسری نیز به نام قاسم داشت که توسط بلشویک‌ها کشته شد. قاسم تنها یک پسر بنام اکبر داشت که وقتی ۱۳ ساله بود با پدرخوانده خود (با نام محسن جاویدی) از بخارا به [[مشهد]] مهاجرت کرد.{{مدرک|date=فوریه ۲۰۲۱}}

== جنگ با شوروی و ترک بخارا و خانواده ==
در مارس ۱۹۱۸، فعالان جنبش [[جوان‌بخاراییان]] ( به [[زبان ازبکی|ازبکی]]: Yosh Buxoroliklar) به [[بلشویک‌ها]] اطلاع دادند که بخارایی‌ها برای انقلاب آماده هستند و مردم در انتظار رهایی از امارت‌اند. بعد از این خبر [[ارتش سرخ]] به سوی دروازه‌های بخارا حرکت کرد و از امیر عالم‌خان خواست که شهر را به جوان بخاراییان تسلیم کند. آن‌گونه که منابع روسی گزارش می‌دهند، عالم‌خان مخالفت کرد و در واکنش به این اقدام، هیئت بلشویکی را به همراه چند صد نفر از حامیان روسی بلشویک‌ها در بخارا و مناطق اطراف آن به قتل رساند. بیشتر مردم بخارا نیز از تهاجم بلشویک‌ها حمایت نکردند و ارتش نامجهز شکست‌خورده بلشویکی به پایگاه شوروی در [[تاشکند]] گریخت.

در ۲ سپتامبر ۱۹۲۰ میلادی نیروهای [[ارتش سرخ]] شوروی به فرماندهی ژنرال [[میخائیل فرونزه]] و این‌بار با ارتشی بسیار بزرگ‌تر و مجهز‌تر، دوباره [[حمله شوروی به امارت بخارا|به بخارا حمله کردند]]. پس از چهار روز نبرد، ارگ امیر ویران شد و پرچم ارتش سرخ برفراز [[مناره کلان]] به اهتزاز درآمد. با توجه به اینکه در اواخر اوت ۱۹۲۰ ارتش سرخ به‌سرعت درحال محاصره و هجوم به بخارا بود، عالم‌خان با خانواده و برخی از اطرافیانش به‌طور ناگهانی اقدام به ترک بخارا نمود و به [[دوشنبه (تاجیکستان)|دوشنبه]] و از آنجا به [[کابل]] رفت. به دلایل نامعلومی، سه پسر خردسال وی که حدوداً ۸ تا ۱۰ ساله (به گفتهٔ برخی منابع ۴ تا ۶ ساله) بودند یعنی سلطان مراد، شاه مراد و رحیم‌خان در بخارا ماندند. پس از تصرف بخارا، [[بلشویک]]ها آن‌ها را شناسایی کردند و ابتدا می‌خواستند آن‌ها را به همراه چند نفر باقی‌مانده از خانواده و نزدیکان امیر تیرباران کنند؛ اما از قتل آن‌ها خودداری نمودند تا تبلیغات بیشتری به نفع خود انجام دهند. و هر سه را برای تحصیل در یتیم‌خانه‌ای که برای یتیمان بلشویک‌ها و سربازان ارتش سرخ ایجاد شده بود، به [[مسکو]] فرستادند. عالم‌خان از بلشویک‌ها و [[جامعه جهانی]] درخواست کرد تا فرزندان و سایر اعضای خانواده‌اش که در بخارا باقی مانده بودند را نزد او به [[افغانستان]] بیاورند؛ اما بلشویک‌ها این درخواست را نپذیرفتند و در واقع آن‌ها را برای اهداف سیاسی و ایدئولوژیک گروگان گرفتند.
[[پرونده:1928 Alim Khan.jpg|بندانگشتی|267x267پیکسل|تصویری از امیر عالم‌خان در دوران تبعید در افغانستان که توسط [[فردریک گادمر]] در سال ۱۹۲۸ گرفته شده‌است.]]
عالم‌خان در سال‌های پناهندگی در افغانستان افزون‌بر ارتباط با [[باسماچی‌ها|باسماچیان]] و رهبری صوری آن‌ها، خاطرات خود را به نام ''[[تاریخ حزن‌الملل بخارا]]'' به [[زبان فارسی]] در سال ۱۹۲۱ منتشر کرد. او در این کتاب بر پیشینهٔ [[آریایی]] مردمان بخارا و [[ماوراءالنهر|فرارودان]] و بخش بزرگی از [[آسیای میانه]] تأکید کرده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Tārīkh-i ḥuzn al-milal-i Bukhārā|نشانی=https://www.loc.gov/item/2002362443/|وبگاه=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA|بازبینی=2022-11-27}}</ref> این کتاب بعدها با کوشش محمد اکبر عشیق کابلی در سال ۱۹۹۰ در [[پیشاور]] بازچاپ شد.
[[پرونده:نامه_امیرعالم_خان_به_شاهنشاه_ایران.jpg|بندانگشتی|نامه امیر عالم‌خان از [[کابل]] به [[رضا شاه]]]]
او در همان اثنا و در جریان [[تاجگذاری رضا شاه]]، بنیان‌گذار [[ایران پهلوی]]، نامه‌ای به او نوشت و ضمن تبریک تاجگذاری وی بر پیشینهٔ ایرانی حکومت و دودمان مغنیتیان و مردمان بخارا تأکید کرد. این احتمال وجود دارد که عالم‌خان در همان ایام کابل را ترک کرده و به ایران آمده باشد. باید در نظر بگیریم که وی از بابت آن که می‌دانست [[امان‌الله شاه]] پادشاه افغانستان بابت حضور او در کابل ملاحظاتی با شوروی‌ها دارد و هر آن این احتمال می‌رود که پادشاه افغانستان او را تحویل آن‌ها دهد، بسیار اندیشناک بوده‌است. از این‌رو می‌توان حدس زد که او با هماهنگی و یا بدون هماهنگی دولت ایران در پایانه‌های عمر به ایران گریخته و به‌صورت ناشناس در مشهد ساکن شده‌است. هرچند این گمانه‌زنی‌ها به بررسی‌های بسیار دقیق‌تر نیاز دارد.

تعداد دقیق فرزندان امیر عالم‌خان مشخص نیست. او سه همسر رسمی در بخارا داشت؛ اما پس از استقرار در افغانستان، مردم آنجا با او محترم بودند و بسیاری دختران خود را به او دادند. از این رو چندین همسر دیگر نیز در افغانستان داشت. بر اساس برخی تخمین‌ها، فرزندان عالم‌خان حدود ۵۰۰ نفر بودند که به جز تعداد کمی، تقریباً همه فرزندان او در سال های آخر عمر با او بودند.

پس از یک‌دهه از جریان سقوط امارت مغنیت، ده‌ها هزار [[مردم ترک|ترک]] و فارسی‌زبان مسلمان و همچنین گروه بزرگی از [[یهودیان]] فارسی‌زبان بخارایی از امارت بخارا و بعدتر، پس از تصرف ایالت‌های همجوار ''قوقند'' و ''خیوه'' از سوی نیروهای بلشویک، از آنجا فرار کردند. این مهاجران بعدها تاثیرات زیادی در پیشرفت‌های اقتصادی افغانستان گذاشتند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=یک قرن پس از انقلاب روسیه؛ مهاجران بخارایی تجارت افغانستان را چگونه جهانی ساختند؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/afghanistan-41761742|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2024-03-14|زبان=fa}}</ref>

== درگذشت ==
بنا بر روایت غالب، امیر عالم‌خان پس از ۲۳ سال ترک وطن و زندگی در افغانستان، در حضور آخرین همسر و فرزندانش در ۲۹ آوریل ۱۹۴۴ میلادی (برابر با شنبه ۹ ثور ۱۳۲۳ شمسی و پنجم جمادی‌الاول ۱۳۶۳ هجری) در کابل چشم از جهان فروبست و در [[شهدای صالحین|گورستان شهدای صالحین]] به خاک سپرده شد. همچنان مدفن یکی از همسران امیر به اسم نظیره در جوار آرامگاه او می‌باشد.<ref name=":one">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=شبکه تحلیلگران افغانستان|نشانی=https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/regional-relations/a-garden-and-a-tomb-in-kabul-2-the-fate-of-the-last-amir-of-bukhara-and-his-countrys-relations-with-afghanistan/|عنوان=مقبره‌ای در کابل: سرنوشت آخرین امیر بخارا و روابط کشورش با افغانستان}}</ref>
[[پرونده:Said_Mir_Mohammed_Alim_Khan_Amir_of_Bukhara_photo_Taken_by_Ahmad_Waleed.JPG|بندانگشتی|محل دفن منسوب به امیر عالم‌خان در [[شهدای صالحین|گورستان شهدای صالحین]]، [[کابل]]، [[افغانستان]].]]
اگرچه نسرین غفاریان، نوهٔ عالم‌خان، از غلط بودن این موضوع آگاهی می‌دهد و می‌گوید که او از راه [[کولاب]] و کابل به [[مشهد]] آمد و با نام خانوادگی «غفاریان تربتی مجاور» شناسنامه ایرانی گرفت و تا پایان زندگی‌اش در مشهد ماند و در همین شهر هم به خاک سپرده شد. وی دلیل برگزیدن پسوند «تربتی مجاور» را زندگی در مجاورت تربت [[علی بن موسی‌الرضا]] عنوان می‌کند.<ref name=":0" />

هنگامی که اکبر، نوهٔ عالم‌خان به ایران آمد، خود را «حسین بخارایی» نامید. او با بی‌بی میمنت محسن‌الحسینی در مشهد ازدواج کرد و صاحب ۶ پسر و ۴ دختر شدند. حسین بخارایی در سال ۱۹۹۳ درگذشت. فرزندان آنها (حسن، لعبا، علی، نرگس، قاسم، رضا، فاطمه، محمد، محمود و محبوبه) همه در مشهد زندگی می‌کنند.{{مدرک|date=فوریه ۲۰۲۱}}

در سال ۲۰۲۰، [[بی‌بی‌سی]] مستندی بنام ''بخارا'' ساخت که در آن به سرنوشت خانواده امیر عالم‌خان اشاره شد.
[[پرونده:Emir_Said_Mir_Muhammad_Alim_Khan,_Tombstone,_Kabul,_Afghanistan.jpg|بندانگشتی|[[سنگ قبر|سنگ مزار]] منتسب به امیر عالم‌خان]]
[[قطعه (شعر)|قطعهٔ]] زیر در رثای امیر عالم‌خان روی لوحی سنگی حک و در دیوار اتاقک آرامگاه وی نصب گردیده است. گمان می‌رود این قطعه اثر خامه [[عبدالحق بیتاب]] باشد:<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Васияти охирини Амир Олимхон|نشانی=https://www.ozodi.org/a/1108664.html|وبگاه=Радиои Озодӣ|بازبینی=2022-11-27|کد زبان=tg}}</ref>

{{شعر}}
{{ب|این مزار شاه بخاراست|پادشاهی که بود عالیشأن}}
{{ب|نام اصلش سید امیر عالم|شهرتش را جنابعالی دان}}
{{ب|در زمانی که از تجاوز غیر|گشت آتش تمام آ...ان}}
{{ب|چارهٔ خود ندید جز هجرت|شد مهاجر به خطه افغان}}
{{ب|در پذیرایش کمر بستند|قوم مهمان نواز از دل جان}}
{{ب|بیست سه سال باقیمانده عمر|برد اینجا به سر به عزت شأن}}
{{ب|پنج ماه جمادی الاول|آخر از حکم حضرت یزدان}}
{{ب|رخت بربست زین سرای سپنج|باد یا رب نصیب او غفران}}
{{ب|گفت بیتاب سال رحلت وی|جای او در ریاض پاک جنان}}
{{پایان شعر}}

== عاقبت فرزندان ==
سلطان مراد پسر ارشد امیر عالم‌خان در [[اتحاد جماهیر شوروی]] ماند و ازدواج کرد. وی از بدو تولد دارای [[ناتوانی|معلولیت]] بود. او از دانشکدهٔ کار فارغ‌التحصیل شد و پس از فارغ‌التحصیلی در یک کارخانهٔ معلولان شروع به کار کرد. بر اساس برخی گزارش‌ها او انگلیسی صحبت می‌کرد. پس از مدتی سلطان مراد توسط [[کمیساریای خلق در امور داخلی]] (مخفف به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: NKVD، مخفف به [[زبان روسی|روسی]]: НКВД) دستگیر و «دشمن مردم» اعلام شد. از جمله اتهامات وی، همکاری با [[سرویس اطلاعات مخفی|سرویس اطلاعات بریتانیا]] بود. سلطان مراد پس از دستگیری دست به [[اعتصاب غذا]] زد و به احتمال زیاد از ضعف جان سپرد. همسرش در آن زمان در یک کارخانهٔ صابون‌سازی کار می‌کرد و بر اساس برخی گزارش‌ها، با اطلاع از مرگ شوهرش، خود را در دیگچهٔ صابون در حال جوش انداخت.{{نیازمند منبع|date=مارس ۲۰۲۴}}

پیش از آغاز [[جنگ جهانی دوم]]، پسر کوچک امیر عالم‌خان، یعنی رحیم خان، سعی کرد از کشور فرار کند؛ اما دقیقاً در مرز شوروی و افغانستان توسط مرزبانان شوروی بازداشت شد. به گفتهٔ برخی منابع، او در قلمرو [[جمهوری شوروی سوسیالیستی ازبکستان]] درست در رودخانهٔ [[آمودریا|آمو]]، که اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان را از هم جدا می‌کرد، بازداشت شد. به گفتهٔ منابع دیگر، او در قلمرو [[جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان]] بازداشت شد. جایی که مرز بین اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان در امتداد بلندی‌ها و تپه‌ها قرار دارند. پس از آن حکم اعدام برای او خوانده شد و توسط NKVD تیرباران شد.

شاه‌مراد فرزند میانی نیز به همراه برادرانش در یتیم‌خانهٔ مسکو بود؛ اما در سال ۱۹۲۲ میلادی به همراه چند جوان بخارایی از سوی مقامات [[جمهوری خلق شوروی بخارا|جمهوری شوروی خلق بخارا]] برای تحصیل در [[آلمان]] به عنوان بخشی از آموزش جوانان جدید فرستاده شد. به دلیل ملاحظات ایدئولوژیک، نام جدید «علیموف شاه مرادوویچ» (طبق منابع دیگر «شاه‌مراد عالم‌خانوف») به او داده شد. پس از بازگشت از تحصیل، به [[زبان آلمانی]] مسلط شده بود. او همچنین در مؤسسهٔ صنعت زغال‌سنگ تحصیل کرد. به گفتهٔ حیدر یوسفوف، همکلاسی شاه‌مراد، او آرزو داشت در ارتش خدمت کند. اما به دلایل عقیدتی نتوانست در مدرسهٔ نظامی پذیرفته شود؛ زیرا او «پسر دشمن مردم» بود. پس از آن به توصیهٔ دوستان و آشنایان تصمیم گرفت پدرش را انکار کند. در سال ۱۹۳۰م (یا ۱۹۲۹) از طریق [[ایزوستیا|روزنامه ایزوستیا]] نامه‌ای سرگشاده به پدرش عالم‌خان نوشت و فرزند او بودن را انکار کرد و او و قدرتش را به گناهان بزرگ متهم کرد. بر اساس برخی گزارش‌ها، این کار توسط NKVD ترتیب داده شده و از طریق دوستانی که از مخبران این سرویس ویژه بودند، شاه مراد وادار به چنین اقدامی شد. پس از آن او در آکادمی مهندسی نظامی مسکو به نام «В. В. Куйбышева» پذیرفته شد. پس از فارغ‌التحصیلی به تدریس در همان دانشکده پرداخت. او در ارتش سرخ خدمت کرد و بعدها به درجهٔ سرلشکری ارتقا یافت. وی در جنگ جهانی دوم هم شرکت کرد و یک پای خود را از دست داد. [[نشان پرچم سرخ]] را دریافت کرد و پس از پایان جنگ، دوباره به تدریس در آکادمی مهندسی نظامی مسکو ادامه داد. او نیز متأهل بود و نام همسرش لیدیا میخایلونا بود. در خاطرات یکی از معاصران شاه‌مراد آمده است: «وقتی شاه‌مراد با همسرش لیدیا میخایلونا به دیدار ما آمد، پس از نوشیدن مشروب به یاد پدر و مادرش افتاد و گریه کرد.» بسیاری از آشنایان و دوستان شاه‌مراد از اصل و نسب او اطلاعی نداشتند و او از گذشته خود فقط برای دوستان نزدیکش تعریف می‌کرد. او در سال ۱۹۸۵ در مسکو و در سن ۷۵ سالگی درگذشت.

در مقاله‌ای که در شبکهٔ تحلیلگران افغانستان نشر گردیده، سه فرزند که نام‌هایشان شکریه رعد عالمی، سید امیرخان عالمی و سید اکبر عالمی می‌باشد مربوط به همسر آخر امیر عالم‌خان ( همسرش از منطقهٔ حصار که آن زمان بخشی از بخارا بود و عالم خان با وی در کابل ازدواج نمود) می‌باشد. همسرش تا اشغال افغانستان توسط شوروی در سال ۱۹۸۰ در افغانستان زندگی می‌کرد. شکریه رعد عالمی، جوان‌ترین دختر امیر در کابل می‌زیست و به‌عنوان گوینده در رادیو کابل کار می‌کرد. سه ماه پس از [[جنگ شوروی در افغانستان|تهاجم شوروی به افغانستان]]، شکریه با خانواده‌اش به [[پاکستان]] مهاجرت کرد و از آنجا به آلمان سپس به [[آمریکا]] رفت. در سال ۱۹۸۳ شکریه رعد عالمی به بخش سرویس فارسی‌دری [[صدای آمریکا]] به عنوان ویرایشگر و تهیه‌کننده پیوست و تا سال ۲۰۰۳ فعالیت کرد و گاهن تا سال‌های بعد با صدای آمریکا همکاری می‌نمود.<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=VOA|نشانی=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-03-31-25-1-67420932/277442.html|عنوان=A Princess-Broadcaster|تاریخ=2002-03-31}}</ref> دو تا از پسران عالم‌خان، سید امیر خان عالمی و سید اکبر عالمی هم در بخش فارسی‌دری صدای آمریکا کار می‌کردند.<ref name=":one" />
به روایت یک [[روزنامه‌نگار]] تاجیک، بیش از ۳۰۰ تن فرزند و نوهٔ امیر عالم‌خان در افغانستان، ایران، آمریکا، آلمان، [[ترکیه]] و روسیه زندگی می‌کنند. جالب آن است که فرزندان امیر در سرتاسر جهان خود را تاجیک می‌نامند و به تبار تاجیکی خود افتخار می‌کنند.{{نیازمند منبع|date=مارس ۲۰۲۴}}

== منابع ==
{{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/Sayyid_Mir_Muhammad_Alim_Khan|عنوان=سید میر محمد عالم‌خان|زبان=انگلیسی|بازیابی=۱۴ مارس ۲۰۲۴}}
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
* [https://youtube.com/watch?v=B7t76NfOVMg مستند بخارا و انقلاب اکتبر]–بی‌بی‌سی فارسی
* [https://www.karaketab.com/download/biography/5221 دانلود کتاب تاریخ حزن ملل بخارا]
* [https://youtube.com/watch?v=0QkMzxh8nGw امیر عالم‌خان، آخرین امیر بخارا]–یوتیوب
* [https://youtube.com/watch?v=3OoZvyXgnHc خانه تبعیدی امیر عالم‌خان در افغانستان]–یوتیوب

{{S-start}}
{{S-hou|[[منغیت|خاندان منغیت]]||۳ ژانویه ۱۸۸۰||۲۸ آوریل ۱۹۴۴}}
{{s-bef|before=[[امیر عبدالاحد خان]]}}
{{S-ttl|title=[[امیر (عنوان)|امیر]] [[بخارا|امارت بخارا]]|years=۱۹۱۱–۱۹۲۰}}
{{S-aft|after=سقوط حکومت به دست [[شوروی]]}}
{{S-end}}

[[رده:ازبک‌ها]]
[[رده:افراد پادکمونیست اهل روسیه]]
[[رده:امیرها]]
[[رده:اهالی ازبکستان|عالم خان]]
[[رده:اهالی بخارا]]
[[رده:بخارا|عالم خان]]
[[رده:خان‌های مغول]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۴۴ (میلادی)|عالم خان]]
[[رده:دریافت‌کنندگان نشان آنای مقدس (سنت آنا)]]
[[رده:زادگان ۱۸۸۰ (میلادی)|عالم خان]]
[[رده:مدفونان در قبرستان شهدای صالحین]]
[[رده:نوادگان چنگیز خان]]

title: امیر بخارا

امارات: ۳ ژانویه ۱۹۱۱ – ۳۰ اوت ۱۹۲۰

پیشین: امیر عبدالاحد خان

جانشین: سقوط امارت بخارا به‌دست نیرو‌های شوروی


text:
# حزب لیبرترین جورجیا
حزب لیبرترین جورجیا (به انگلیسی: Libertarian Party of Georgia) یک حزب سیاسی در جورجیا، ایالتات متحده است که در سال ۱۹۷۱ تأسیس شد. این حزب وابسته به حزب لیبرترین ایالات متحده است.

## کمیته اجرایی
| نام            | موقعیت     |
| -------------- | ---------- |
| رایان گراهام   | رئیس       |
| لورا ویلیامز   | نایب رئیس  |
| ایوان دورکوویچ | خزانه‌دار   |
| امبر هاول      | دبیر، منشی |

## نامزدها

### نامزدهای ۲۰۲۰
- شین هزل، سنای آمریکا
- برایان اسلوینسکی، سنای ایالات متحده (ویژه)،
- الیزابت ملتون، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۱
- ناتان ویلسون، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴
- مارتین کاون، منطقه ۱۳ مجلس نمایندگان ایالات متحده
- جیمز گادوین، قاضی دادگستری شرکت Clinch

### نامزدهای ۲۰۱۸
کنگره سالانه حزب آزادیخواه ۳ فوریه ۲۰۱۸ در ماریتا بود. نامزدهای زیر معرفی شدند:
- تد متز، فرماندار
- J. Smythe DuVal، وزیر امور خارجه
- رایان گراهام، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
- جان تورپیش، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
- دونی فاستر، کمیسیون بیمه
- آرون گیلمر، خانه ۹ ایالات متحده
- مارتین کاوان، خانه آمریکا ۱۳
- جی استریکلند، خانه جورجیا ۴۲
- پاتریک مارکچی، خانه جورجیا ۵۲
- دیموند کندی، خانه جورجیا ۹۰
- دیوید مک کیگ، کاخ ۵ ایالات متحده

کناره‌گیری
- استفانی گراند، کمیسر کشاورزی

### نامزدهای ۲۰۱۶
- آلن باکلی، سنای ایالات متحده
- اریک هوسکینز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۲
- داگ کینگ، کمیسر بخش بارتو

اعلام کرد
- تد متز، سنای ایالات متحده (گمشده در کنوانسیون ۵ مارس ۲۰۱۶)

### نامزدهای ۲۰۱۵
- کریستین آستین، کاخ ایالتی ۵۰
- کریس کاولین، شورای شهر جان کریک

### نامزدهای ۲۰۱۴
- اندرو هانت ، فرماندار
- آماندا سوافورد، سنای آمریکا
- تد متز، کمیسر بیمه
- جان موندز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۱
- آرون گیلمر، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴

درج کردن
- جف آماسون، کاخ ایالتی ۲۱

### نامزدهای ۲۰۱۳
- کارن ریچاردسون، شورای شهر جانز کریک
- برت بیتنر، هیئت مدرسه شهر ماریتا
- والتر رینولدز، شورای شهر Milledgeville
- دکتر جف بیوینز، سنای ایالت ۱۱
- جیمز کمپ، سنای ایالت ۳۰

### نامزدهای ۲۰۱۲
- برد پلوگر، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
- دیوید استاپلز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
- برت بیتنر، مدارس شهر ماریتا (۱)

به عنوان یک مستقل تأیید شده‌است
- تیم نلسون، کمیسیون شهرستان لی (۴)

### نامزدهای ۲۰۱۱
- داگ کریگ، کمیسیون شهر گریفین (۴)
- لنس لمبرتون، شورای شهر آستل (۴)
- آماندا سوافورد، شورای شهر شعبه گل
- ویلیام کوستا، رئیس کمیسیون شهرستان گوینت

### نامزدهای ۲۰۱۰
- چاک دونووان، سنای آمریکا
- جان موندز، فرماندار
- دن باربر، ستوان فرماندار
- دیوید چستین، وزیر امور خارجه
- دون اسمارت، دادستان کل
- کیرا ویلیس، سرپرست مدرسه دولتی
- شین بروس، کمیسر بیمه
- کوین چری، کمیسر کشاورزی
- ویل کوستا، کمیساریای کار
- دکتر جیم Sendelbach، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۲
- تیلور برایانت ، هیئت مدیره مدرسه ریچموند (۶)
- آماندا سوافورد، شورای شهر شعبه گل
- دیوید مونتانه، سنای ایالت ۴۲
- براندون گیونز، سنای ایالت ۴۹
- تیلور برایانت ، سنای ایالت ۲۲

### نامزدهای ۲۰۰۹
- کریس نیل، شهردار ماریتا
- کارن ریچاردسون، شورای شهر جان کریک
- جف سکستون، شورای شهر لیزبورگ
- هفته‌های کلی، هیئت مدیره Gainesville
- دکتر توماس اسموت، هیئت مدرسه والدوستا

### نامزدهای ۲۰۰۸
- آلن باکلی، سنای آمریکا
- جان موندز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۱ - اولین آزادیخواه در کشور که بیش از ۱ میلیون رای (۱٫۰۷۶٬۷۸۰ یا ۳۳٫۴٪) کسب کرده‌است
- براندون گیونز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴
- کوین مادسن، شورای شهر لوگانویل

### نامزدهای ۲۰۰۷
- جیم Sendelbach، مجلس نمایندگان ایالات متحده ، انتخابات ویژه منطقه ۱۰
- هدر هیبن، پست شورای شورای آکورت ۲
- آرنی گرت، شورای شهر دولوت (۵)
- جوشوا پترسون، شورای شهر همپتون
- دیوید کور، شورای شهر ماکون (۲) پست ۱

### نامزدهای ۲۰۰۶
- گرت هیز، فرماندار
- آلن باکلی، فرماندار ستوان
- کوین مادسن، وزیر امور خارجه
- دیوید چستین، سرپرست مدرسه دولتی
- جک کشین، کمیسر کشاورزی
- پل مک گرگور، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
- کوین چری، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
- جیم سندلبباخ، سنای ایالت ۴۳
- جان موندس، منطقه ۲ هیئت مدیره مدرسه گرادی

## مقامات منتخب فعلی
- والتر رینولدز - شورای شهر Milledgeville

## مقاماتی که قبلاً انتخاب شده بودند
- جف ادگنس - شورای شهر اروینتون
- بن براندون - مدیر اجرایی
- Bruce E. VanBuren - Avondale Estates شهردار طرفدار تم، کمیسیون شهر Avondale Estates
- جری میر - شورای شهر هوشتون
- Dewayne Methaney - کمیسیون شهر آبرن
- مایک هانسون - شورای شهر بروکس
- جیم لنااهان - کمیسیون برنامه‌ریزی و منطقه بندی سووانی
- آماندا سوفورد - شورای شهر شعبه گل
- کارن ریچاردسون - شورای شهر جان کریک
- فردی اودوم - شورای شهر بلوفتون
- برت بیتنر - مدارس شهر ماریتا

wikiname: fawiki

title: حزب لیبرترین جورجیا

in_language: fa

wikitext:
{{More citations needed|date=مه ۲۰۲۱}}
{{Infobox Political Party
| party_name =
| party_articletitle = حزب لیبرترین
| party_logo =
| leader1_title =
| leader2_name =
| foundation = ۱۹۷۲
| national = [[حزب لیبرترین]]
| colors = {{جعبه رنگی|{{Libertarian Party (US)/meta/color}}|border=darkgray}} طلایی
| ideology = [[لیبرترینیسم در ایالات متحده|لیبرترینیسم]]<ref name="Murray Newton Rothbard 1978 p. 1">{{cite book |first = Murray Newton |last = Rothbard |title = For a New Liberty: The Libertarian Manifesto |url = https://archive.org/details/fornewlibertyl00roth |url-access = registration |page = [https://archive.org/details/fornewlibertyl00roth/page/153 153] |quote = Even more remarkably, the Libertarian party achieved this growth while consistently adhering to a new ideological creed—"libertarianism"—thus bringing to the American political scene for the first time in a century a party interested in principle rather than in merely gaining jobs and money at the public trough. |year = 1978}}</ref>{{سخ}}[[عدم مداخله]]<ref>{{cite web |title = Libertarian Party opposes further intervention in Iraq |url = http://www.lp.org/news/press-releases/libertarian-party-opposes-further-intervention-in-iraq |ref = The Libertarian Party supports a foreign policy of free trade and non-intervention|website=Lp.org}}</ref>{{سخ}}[[محافظه‌کاری مالی]]<ref name="fiscal con">{{cite web |title = Ideological Third Parties and Splinter Parties |url = https://www.boundless.com/political-science/textbooks/boundless-political-science-textbook/interest-groups-7/minor-political-parties-58/ideological-third-parties-and-splinter-parties-335-8403/ |ref = The Libertarian Party supports laissez-faire policies, small government, and is characterized by being socially liberal on some things, but in truth they are conservative socially because they do not support tax payer programs to help one another through government run programs and they are fiscally conservative Source: Boundless. "Ideological Third Parties and Splinter Parties." Boundless Political Science. Boundless, January 6, 2015. Retrieved January 16, 2015 from https://www.boundless.com/political-science/textbooks/boundless-political-science-textbook/interest-groups-7/minor-political-parties-58/ideological-third-parties-and-splinter-parties-335-8403/ |website = Boundless.com |access-date = November 10, 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150116140223/https://www.boundless.com/political-science/textbooks/boundless-political-science-textbook/interest-groups-7/minor-political-parties-58/ideological-third-parties-and-splinter-parties-335-8403/ |archive-date = January 16, 2015 |url-status = dead}}</ref>{{سخ}}[[لیبرالیسم اقتصادی]]<ref name="fiscal con"/>{{سخ}}[[لیبرالیسم فرهنگی]]<ref name="fiscal con"/>{{سخ}}[[لسه فر]]<ref name="fiscal con"/>{{سخ}}[[لیبرالیسم کلاسیک]]<ref name="fiscal con"/>
| headquarters =
| website = [http://www.lpgeorgia.com/ Lpgeorgia.com]
| footnotes =
|name=حزب لیبرترین جورجیا|native_name=Libertarian Party of Georgia|logo=Lpga logo overflow 150px-1.png}}
'''حزب لیبرترین جورجیا''' {{به انگلیسی|Libertarian Party of Georgia}} یک حزب سیاسی در جورجیا، ایالتات متحده است که در سال ۱۹۷۱ تأسیس شد. این حزب وابسته به [[حزب لیبرترین]] ایالات متحده است.

== کمیته اجرایی ==
{| class="wikitable"
!نام
! موقعیت
|-
| رایان گراهام
| رئیس
|-
| لورا ویلیامز
| نایب رئیس
|-
| ایوان دورکوویچ
| خزانه‌دار
|-
| امبر هاول
| دبیر، منشی
|}

== نامزدها ==
=== نامزدهای ۲۰۲۰ ===
<ref>{{Cite web|url=https://elections.sos.ga.gov/GAElection/CandidateDetails|accessdate=12 May 2020}}</ref>
* شین هزل، سنای آمریکا
* برایان اسلوینسکی، [[مجلس سنای ایالات متحده آمریکا|سنای ایالات متحده]] (ویژه)،
* الیزابت ملتون، کمیسیون [[خدمات عمومی]] منطقه ۱
* ناتان ویلسون، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴
* مارتین کاون، منطقه ۱۳ مجلس نمایندگان ایالات متحده
* جیمز گادوین، قاضی دادگستری شرکت Clinch

=== نامزدهای ۲۰۱۸ ===
<ref>{{Cite web|url=https://lpgeorgia.com/about/candidates/|title=Candidates|website=Lpgeorgia.com|accessdate=26 March 2019}}</ref> کنگره سالانه حزب آزادیخواه ۳ فوریه ۲۰۱۸ در ماریتا بود. نامزدهای زیر معرفی شدند:
* تد متز، فرماندار
* J. Smythe DuVal، وزیر امور خارجه
* رایان گراهام، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
* جان تورپیش، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
* دونی فاستر، کمیسیون بیمه
* آرون گیلمر، خانه ۹ ایالات متحده
* مارتین کاوان، خانه آمریکا ۱۳
* جی استریکلند، خانه جورجیا ۴۲
* پاتریک مارکچی، خانه جورجیا ۵۲
* دیموند کندی، خانه جورجیا ۹۰
* دیوید مک کیگ، کاخ ۵ ایالات متحده

; کناره‌گیری
* استفانی گراند، کمیسر کشاورزی

=== نامزدهای ۲۰۱۶ ===
* آلن باکلی، سنای ایالات متحده
* اریک هوسکینز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۲
* داگ کینگ، کمیسر [[شهرستان بارتوو، جورجیا|بخش بارتو]]

; اعلام کرد
* تد متز، سنای ایالات متحده (گمشده در کنوانسیون ۵ مارس ۲۰۱۶)

=== نامزدهای ۲۰۱۵ ===
* کریستین آستین، کاخ ایالتی ۵۰
* کریس کاولین، شورای شهر جان کریک

=== نامزدهای ۲۰۱۴ ===
* اندرو هانت ، فرماندار
* [http://www.amandaswafford.net/ آماندا سوافورد]، سنای آمریکا
* تد متز، کمیسر بیمه
* جان موندز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۱
* آرون گیلمر، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴

; درج کردن
* جف آماسون، کاخ ایالتی ۲۱

=== نامزدهای ۲۰۱۳ ===
* کارن ریچاردسون، شورای شهر جانز کریک
* برت بیتنر، هیئت مدرسه شهر ماریتا
* والتر رینولدز، شورای شهر Milledgeville
* دکتر جف بیوینز، سنای ایالت ۱۱
* جیمز کمپ، سنای ایالت ۳۰

=== نامزدهای ۲۰۱۲ ===
* برد پلوگر، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
* دیوید استاپلز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
* برت بیتنر، مدارس شهر ماریتا (۱)

; به عنوان یک مستقل تأیید شده‌است
* تیم نلسون، کمیسیون شهرستان لی (۴)

=== نامزدهای ۲۰۱۱ ===
* داگ کریگ، کمیسیون شهر گریفین (۴)
* لنس لمبرتون، شورای شهر آستل (۴)
* آماندا سوافورد، شورای شهر شعبه گل
* ویلیام کوستا، رئیس کمیسیون شهرستان گوینت

=== نامزدهای ۲۰۱۰ ===
* چاک دونووان، سنای آمریکا
* جان موندز، فرماندار
* دن باربر، ستوان فرماندار
* دیوید چستین، وزیر امور خارجه
* دون اسمارت، دادستان کل
* کیرا ویلیس، سرپرست مدرسه دولتی
* شین بروس، کمیسر بیمه
* کوین چری، کمیسر کشاورزی
* ویل کوستا، کمیساریای کار
* دکتر جیم Sendelbach، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۲
* تیلور برایانت ، [[هیئت مدیره]] مدرسه ریچموند (۶)
* آماندا سوافورد، شورای شهر شعبه گل
* دیوید مونتانه، سنای ایالت ۴۲
* براندون گیونز، سنای ایالت ۴۹
* تیلور برایانت ، سنای ایالت ۲۲

=== نامزدهای ۲۰۰۹ ===
* کریس نیل، شهردار ماریتا
* کارن ریچاردسون، شورای شهر جان کریک
* جف سکستون، شورای شهر لیزبورگ
* هفته‌های کلی، هیئت مدیره Gainesville
* دکتر توماس اسموت، هیئت مدرسه والدوستا

=== نامزدهای ۲۰۰۸ ===
* آلن باکلی، سنای آمریکا
* جان موندز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۱ - اولین آزادیخواه در کشور که بیش از ۱ میلیون رای (۱٫۰۷۶٬۷۸۰ یا ۳۳٫۴٪) کسب کرده‌است
* براندون گیونز، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۴
* کوین مادسن، شورای شهر لوگانویل

=== نامزدهای ۲۰۰۷ ===
* جیم Sendelbach، [[مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا|مجلس نمایندگان ایالات متحده]] ، انتخابات ویژه منطقه ۱۰
* هدر هیبن، پست شورای شورای آکورت ۲
* آرنی گرت، شورای شهر دولوت (۵)
* جوشوا پترسون، شورای شهر همپتون
* دیوید کور، شورای شهر ماکون (۲) پست ۱

=== نامزدهای ۲۰۰۶ ===
* گرت هیز، فرماندار
* آلن باکلی، فرماندار ستوان
* کوین مادسن، وزیر امور خارجه
* دیوید چستین، سرپرست مدرسه دولتی
* جک کشین، کمیسر کشاورزی
* پل مک گرگور، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۳
* کوین چری، کمیسیون خدمات عمومی منطقه ۵
* جیم سندلبباخ، سنای ایالت ۴۳
* جان موندس، منطقه ۲ هیئت مدیره مدرسه گرادی

== مقامات منتخب فعلی ==
* '''والتر رینولدز''' - شورای شهر Milledgeville

== مقاماتی که قبلاً انتخاب شده بودند ==
* '''جف ادگنس''' - شورای شهر اروینتون
* '''بن براندون''' - مدیر اجرایی
* '''Bruce E. VanBuren''' - Avondale Estates شهردار طرفدار تم، کمیسیون شهر Avondale Estates
* '''جری میر''' - شورای شهر هوشتون
* '''Dewayne Methaney''' - کمیسیون شهر آبرن
* '''مایک هانسون''' - شورای شهر بروکس
* '''جیم لنااهان''' - کمیسیون برنامه‌ریزی و منطقه بندی سووانی
* '''آماندا سوفورد''' - شورای شهر شعبه گل
* '''کارن ریچاردسون''' - شورای شهر جان کریک
* '''فردی اودوم''' - شورای شهر بلوفتون
* '''برت بیتنر''' - مدارس شهر ماریتا

== منابع ==
{{پانویس}}

[[رده:حزب لیبرترین (ایالات متحده آمریکا) بر پایه ایالت|جورجیا]]

title: حزب لیبرترین جورجیا · Libertarian Party of Georgia

بنیانگذاری: ۱۹۷۲

مرام سیاسی: لیبرترینیسم · عدم مداخله · محافظه‌کاری مالی · لیبرالیسم اقتصادی · لیبرالیسم فرهنگی · لسه فر · لیبرالیسم کلاسیک

وابستگی ملی: حزب لیبرترین

title: وبگاه


text:
# فریبا عادلخواه
فریبا عادلخواه (۴ اردیبهشت ۱۳۳۸ در تهران) یک شهروند ایرانی-فرانسوی است که به عنوان انسان‌شناس دانشگاه ساینس پو کار می‌کند و به اتهام جاسوسی بازداشت شد. وی چند ماه در ایران و در شهر قم ساکن بوده و پیرامون حوزه علمیه تحقیق می‌کرد.
روزنامه فیگارو در یادداشتی که در صدمین روز بازداشت فریبا عادلخواه منتشر شد، نوشت یکی از دلایل محتمل بازداشت او این است که مقام‌های جمهوری اسلامی قصد دارند عادلخواه را با یک ایرانی زندانی در فرانسه مبادله کنند.
در اوایل بهمن ۱۳۹۸ فریبا عادلخواه در اعتراض به جلوگیری از ملاقاتش با رولان مارشال جلوی در بند زنان زندان اوین تحصن کرد. او سه هفته بعد به تحصنش پایان داد اما در ۶ اسفند ۱۳۹۸ به‌خاطر آسیب جدی که به کلیه‌هایش وارد شده بود، در بیمارستان زندان اوین بستری شد.
وی پس از بازگشت به فرانسه در ارتباط با بازداشت و حبس خود گفت ماموران حکومتی «بسیار محترمانه» از او خواستند آنها را دنبال کند و چند ساعت بعد، درحالی که «رو به دیوار» ایستاده بود، برای نخستین بار مورد بازجویی قرار گرفت و پس از آن نیز بارها بازجویی شد اما هرگز مورد ضرب و جرح قرار نگرفت. به گفته وی، ضرب و جرح زندانیان غالبا برای مردان اتفاق می‌افتد اما هرگز نشنیده که چنین اتفاقی برای زندانیان زن بیفتد.
به اعتقاد وی نتیجه «جنبش زن، زندگی، آزادی» این است که زندانیان زن از مقامات زندان سرپیچی کرده و یکی از موارد سرپیچی، خودداری زندانیان زن از پوشیدن روسری هنگام حضور مقامات مرد زندان میان آن‌ها است و همچنین شعار «زن، زندگی، آزادی» تبدیل به بخشی از فرهنگ ایران شده و «جمهوری اسلامی مجبور به عقب‌نشینی در خیلی از زمینه‌ها» شده است.

## زندگی شخصی
رولان مارشال پژوهشگر فرانسوی و شریک زندگی فریبا عادل‌خواه است. او که در ژوئن ۲۰۱۹ و زمانی‌که برای دیدار با عادل‌خواه به ایران رفته بود توسط سپاه بازداشت شده‌بود، در مارس ۲۰۲۰ و در جریان تبادل زندانی بین ایران و فرانسه آزاد شد. جلال روح‌الله‌نژاد که با مارشال مبادله شد یک ایرانی‌است که از بیش از یک سال پیش به اتهام دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران در فرانسه زندانی بود و قرار بود به آمریکا تحویل داده شود.

## محکومیت
۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ قوه قضائیه فریبا عادلخواه را به اتهام «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» به حکم غیرقطعیِ ۶ سال حبس محکوم کرد.در ۱۰ تیر ۹۹ قوه قضائیه حکم قطعیِ ۵ سال حبس را اعلام کرد.
وی سه‌شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳ وارد فرانسه شد و مورد استقبال مؤسسه علوم سیاسی ساینس‌پو قرار گرفت.

## واکنش‌ها
- کمیتهٔ حمایت از دو پژوهشگر فرانسوی در بند در ایران، خواستار آزادی فوری رولان مارشال و فریبا عادلخواه که هر دو در زندان اوین زندانی هستند، شده‌است. این کمیته نسبت به سلامتی رولان مارشال و فریبا عادلخواه ابراز نگرانی کرده‌است.[۱۳]
- روز یکشنبه ۲ فوریه ۲۰۲۰ وزیر خارجه فرانسه، ژان-ایو لو دریان، از بازداشت فریبا عادلخواه، پژوهشگر ایرانی-فرانسوی و شریک زندگی او رولان مارشال اظهار نگرانی کرده و آنرا «غیرقابل تحمل» دانست.[۱۴]
- برنارد اورکاد، پژوهشگر ارشد در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه و عضو کمیتهٔ حمایت از فریبا عادلخواه و رولان مارشال ضمن «ابلهانه» خواندن اتهامات وارده بر این دو نفر گفت: «در برابر اینهمه نابخردی امید چندانی برای ما نمانده‌است»... «وضعیت سلامتی هر دو آنها بسیار نامطلوب است». این کمیته روز سه شنبه ۲۲ بهمن با برگزاری یک گردهمائی و راهپیمائی خاموش در سرای حقوق بشر پاریس، خواستار آزادی آنان شد.[۱۵]
- ۱۶ فوریه ۲۰۲۰ وزیر خارجه فرانسه، ژان-ایو لو دریان، در دیدار با محمدجواد ظریف در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ، خواستار آزادی فریبا عادلخواه و رولان مارشال، شهروندان فرانسوی زندانی در ایران شد.[۱۶]
- در حالی که محاکمه فریبا و رولان مارشال که قرار بود در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸ برگزار شود، تا زمان نامعلومی به تعویق افتاده‌است، برنارد اورکاد، مدیر پژوهش در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه و عضو کمیتهٔ حمایت از این دو نگرانی خود را بعد از شیوع ویروس کرونا در زندان‌ها ابراز داشته و خواستار آزادی این دو پژوهشگر و مراقبت‌های پزشکی از آنان شد.[۱۷]
- دوشنبه ۲۱ مارس ۲۰۲۰ به دنبال آزادی رولان مارشال، دفتر رئیس‌جمهوری فرانسه از جمهوری اسلامی خواست تا فریبا عادل‌خواه را نیز آزاد کند.[۱۸]
- در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ وزارت خارجه فرانسه با انتشار بیانیه‌ای حکم ۶ سال زندان را سیاسی خواند و محکوم کرد و خواهان آزادی فوری فریبا عادلخواه شد.[۱۹]
- ۶ خرداد ۱۳۹۹ وزیر خارجه فرانسه حکم ۶ سال زندان برای فریبا دلخواه را با انگیزه سیاسی دانسته که روابط فرانسه با ایران را سخت‌تر و دشوارتر خواهد کرد.[۲۰]

title: فریبا عادلخواه

wikitext:
{{جعبه دانشمندان و محققان
| نام                    = فریبا عادلخواه
| تصویر                  = Fariba Adelkhah 20100328 Salon du livre de Paris 1.jpg
| توضیح تصویر            =
| نام اصلی               =
| رشته فعالیت            =
| ملیت                   = ایرانی [[فرانسوی]]
| تاریخ تولد             = {{تاریخ تولد و سن|۱۳۳۳|۱|۲۳|گاه‌شمار=خورشیدی}}
| زادگاه                 = [[تهران]]، [[ایران]]
| والدین                 =
| تاریخ مرگ              =
| محل مرگ                =
| تابعیت                 =
| محل زندگی              =
| مدفن                   =
| نام دیگر               =
| استاد دانشگاه‌های       =
| فعالیت در گروه تحقیقاتی=
| زمینه تحقیق            =
| همکار در پروژه‌های      =
| مدرک تحصیلی            =
| رشته تحصیلی            =
| محل کار                =
| استاد راهنما           =
| تأثیرات                =
| ادامه دهنده کارهای     =
| دانشجویان دکتری        =
| سایر دانشجویان برجسته  =
| بنیانگذار              =
| لقب                    =
| دلیل شهرت              = بازداشت در ایران
| مقاله‌های مهم           =
| نویسنده کتاب‌های        =
| تأثیرپذیرفته(ها)       =
| وبگاه                  =
| جوایز نوبل             =
| جوایز پولیتزر          =
| جایزه اریل             =
| جوایز                  =
| امضا                   =
}}
'''فریبا عادلخواه''' (۴ اردیبهشت ۱۳۳۸ در [[تهران]]) یک شهروند ایرانی-فرانسوی است که به عنوان [[انسان‌شناس]] دانشگاه [[مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس|ساینس پو]] کار می‌کند و به اتهام [[جاسوسی]] بازداشت شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.rokna.net/بخش-سیاسی-74/489460-واکنش-فرانسه-به-دستگیری-فریبا-عادل-خواه-جاسوس-ایران |عنوان= واکنش فرانسه به دستگیری فریبا عادل خواه جاسوس ایران!| ناشر =پایگاه خبری و اطلاع‌رسانی رکنا |تاریخ = ۲۴ تیر ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۳۰ تیر ۱۳۹۸}}</ref> وی چند ماه در [[ایران]] و در شهر [[قم]] ساکن بوده و پیرامون [[حوزه علمیه]] تحقیق می‌کرد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://www.bultannews.com/fa/news/618886/فریبا-عادلخواه-کیست-و-در-قم-چه-می‌کرد|عنوان=فریبا عادلخواه کیست و در قم چه می‌کرد؟! | ناشر = |تاریخ =۲۹ تیر ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۳۰ تیر ۱۳۹۸}}</ref>

[[روزنامه فیگارو]] در یادداشتی که در صدمین روز بازداشت فریبا عادلخواه منتشر شد، نوشت یکی از دلایل محتمل بازداشت او این است که مقام‌های [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] قصد دارند عادلخواه را با یک ایرانی زندانی در فرانسه مبادله کنند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.radiofarda.com/a/adelkhah-swaps-prisoner/30151852.html|عنوان= فیگارو: فریبا عادلخواه احتمالاً برای مبادله با یک زندانی ایرانی در فرانسه بازداشت شده‌است| ناشر =وبسایت رادیو فردا|تاریخ = ۱۷ شهریور ۱۳۹۸ |تاریخ بازبینی=۱۷ شهریور ۱۳۹۸}}</ref>

در اوایل بهمن ۱۳۹۸ فریبا عادلخواه در اعتراض به جلوگیری از ملاقاتش با رولان مارشال جلوی در بند زنان [[زندان اوین]] تحصن کرد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=تحصن اعتراضی فریبا عادلخواه در اوین برای 'ملاقات با شریک زندگی‌اش'|نشانی=https://www.bbc.com/persian/iran-51209364|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ بازبینی=2023-10-19|زبان=fa}}</ref> او سه هفته بعد به [[تحصن|تحصنش]] پایان داد اما در ۶ اسفند ۱۳۹۸ به‌خاطر آسیب جدی که به [[کلیه|کلیه‌هایش]] وارد شده بود، در بیمارستان زندان اوین بستری شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فریبا عادلخواه بستری شد|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/فریبا-عادلخواه-بستری-شد-20200225/ایران|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2020-02-25|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>

وی پس از بازگشت به فرانسه در ارتباط با بازداشت و حبس خود گفت ماموران حکومتی «بسیار محترمانه» از او خواستند آنها را دنبال کند و چند ساعت بعد، درحالی که «رو به دیوار» ایستاده بود، برای نخستین بار مورد بازجویی قرار گرفت و پس از آن نیز بارها بازجویی شد اما هرگز مورد ضرب و جرح قرار نگرفت. به گفته وی، ضرب و جرح زندانیان غالبا برای مردان اتفاق می‌افتد اما هرگز نشنیده که چنین اتفاقی برای زندانیان زن بیفتد.

به اعتقاد وی نتیجه «[[جنبش زن، زندگی، آزادی]]» این است که زندانیان زن از مقامات زندان سرپیچی کرده و یکی از موارد سرپیچی، خودداری زندانیان زن از پوشیدن روسری هنگام حضور مقامات مرد زندان میان آن‌ها است و همچنین شعار «[[زن، زندگی، آزادی]]» تبدیل به بخشی از فرهنگ ایران شده و «جمهوری اسلامی مجبور به عقب‌نشینی در خیلی از زمینه‌ها» شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فریبا عادلخواه: تظاهرات ضدحجاب اجباری، ایران و زندان‌هایش را تغییر داد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/fariba-adelkhah-says-anti-hijab-protests-changed-iran-and-its-prisons/7341525.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2023-11-04|بازبینی=2023-11-09|کد زبان=fa}}</ref>

== زندگی شخصی ==
[[رولان مارشال]] پژوهشگر [[مردم فرانسوی|فرانسوی]] و شریک زندگی فریبا عادل‌خواه است.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = https://www.bbc.com/persian/live/51204524|عنوان = جلوگیری از دیدار فریبا عادلخواه و گابریل مارشال با یکدیگر در زندان اوین به‌خاطر عدم ثبت رسمی ازدواج| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۲۲ ژانویه ۲۰۲۰}}</ref> او که در ژوئن ۲۰۱۹ و زمانی‌که برای دیدار با عادل‌خواه به ایران رفته بود توسط [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه]] بازداشت شده‌بود، در مارس ۲۰۲۰ و در جریان تبادل زندانی بین ایران و [[فرانسه]] آزاد شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فرانسه با تأیید آزادی رولان مارشال، از ایران خواست فریبا عادل‌خواه را هم آزاد کند|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/Iran-frees-French-researcher-in-apparent-prisoner-swap/30500853.html|وبگاه=رادیو فردا|ناشر=|تاریخ بازبینی=۲ فروردین ۱۳۹۹|زبان=فارسی|تاریخ=۲ فروردین ۱۳۹۹}}</ref> جلال روح‌الله‌نژاد که با مارشال مبادله شد یک ایرانی‌است که از بیش از یک سال پیش به اتهام دور زدن [[تحریم‌های آمریکا علیه ایران]] در فرانسه زندانی بود و قرار بود به [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] تحویل داده شود.

== محکومیت ==
۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ [[قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران|قوه قضائیه]] فریبا عادلخواه را به اتهام «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» به حکم غیرقطعیِ ۶ سال حبس محکوم کرد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=پس از یک سال بازداشت، فریبا عادل‌خواه به شش سال زندان محکوم شد|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/30615512.html|کوشش=رادیو فردا|تاریخ بازبینی=2023-10-19|زبان=fa}}</ref>در ۱۰ تیر ۹۹ قوه قضائیه حکم قطعیِ ۵ سال حبس را اعلام کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=۵ سال حبس قطعی برای فریبا عادل‌خواه {{!}} جزئیات حکم شهروند ایرانی - فرانسوی - همشهری آنلاین|نشانی=https://www.shahrekhabar.com/news/159350436059632|وبگاه=شهرخبر|بازبینی=2023-10-19}}</ref>

وی سه‌شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳ وارد فرانسه شد و مورد استقبال مؤسسه علوم سیاسی ساینس‌پو قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فریبا عادلخواه، پژوهشگر ایرانی-فرانسوی به فرانسه بازگشت|نشانی=https://ir.voanews.com/a/french-iranian-academic-imprisoned-for-years-in-iran-returns-to-france/7316728.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2023-10-19|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=French-Iranian academic imprisoned for years in Iran returns to France|نشانی=https://apnews.com/article/france-iran-academic-prison-release-return-fd28271bebd6bb18af56d314d7c9b8fc|وبگاه=AP News|تاریخ=2023-10-18|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=en}}</ref>

== واکنش‌ها ==
* کمیتهٔ حمایت از دو پژوهشگر فرانسوی در بند در ایران، خواستار آزادی فوری رولان مارشال و فریبا عادلخواه که هر دو در زندان اوین زندانی هستند، شده‌است. این کمیته نسبت به سلامتی رولان مارشال و فریبا عادلخواه ابراز نگرانی کرده‌است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کمیتهٔ حمایت از پژوهشگران فرانسوی در بند در ایران، نسبت به وضعیت سلامتی رولان مارشال ابراز نگرانی کرد|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/کمیتۀ-حمایت-از-پژوهشگران-فرانسوی-در-بند-در-ایران-نسبت-به-وضعیت-سلامتی-رولان-مارشال-ابراز-نگرانی-کرد-20200124/ایران|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2020-01-24|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>
* روز یکشنبه ۲ فوریه ۲۰۲۰ وزیر خارجه فرانسه، [[ژان-ایو لو دریان]]، از بازداشت فریبا عادلخواه، پژوهشگر ایرانی-فرانسوی و شریک زندگی او رولان مارشال اظهار نگرانی کرده و آنرا «غیرقابل تحمل» دانست.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=وزیر خارجه فرانسه بازداشت فریبا عادلخواه را «غیرقابل تحمل» خواند|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/30413059.html|کوشش=رادیو فردا|تاریخ بازبینی=2023-10-19|زبان=fa}}</ref>
* برنارد اورکاد، پژوهشگر ارشد در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه و عضو کمیتهٔ حمایت از فریبا عادلخواه و رولان مارشال ضمن «ابلهانه» خواندن اتهامات وارده بر این دو نفر گفت: «در برابر اینهمه نابخردی امید چندانی برای ما نمانده‌است»... «وضعیت سلامتی هر دو آنها بسیار نامطلوب است». این کمیته روز سه شنبه ۲۲ بهمن با برگزاری یک گردهمائی و راهپیمائی خاموش در سرای حقوق بشر پاریس، خواستار آزادی آنان شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پژوهشگران فرانسه با گردهمائی در پاریس خواستار آزادی فریبا عادلخواه و رولان مارشال شدند|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/پژوهشگران-فرانسه-با-گردهمائی-در-پاریس-خواستار-آزادی-فریبا-عادلخواه-و-رولان-مارشال-شدند-20200211/حقوق-بشر|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2020-02-11|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>
* ۱۶ فوریه ۲۰۲۰ وزیر خارجه فرانسه، ژان-ایو لو دریان، در دیدار با [[محمدجواد ظریف]] در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ، خواستار آزادی فریبا عادلخواه و رولان مارشال، شهروندان فرانسوی زندانی در ایران شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=هشدارهای وزیر امورخارجه فرانسه به ظریف در مونیخ|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/هشدار-وزیر-امورخارجه-فرانسه-به-ظریف-در-مونیخ-20200216/ایران|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2020-02-16|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>
* در حالی که محاکمه فریبا و رولان مارشال که قرار بود در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸ برگزار شود، تا زمان نامعلومی به تعویق افتاده‌است، برنارد اورکاد، مدیر پژوهش در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه و عضو کمیتهٔ حمایت از این دو نگرانی خود را بعد از شیوع ویروس کرونا در زندان‌ها ابراز داشته و خواستار آزادی این دو پژوهشگر و مراقبت‌های پزشکی از آنان شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کمیتهٔ فرانسوی حمایت از فریبا عادلخواه و رولان مارشال، نسبت به وضعیت سلامتی آنان ابراز نگرانی می‌کند|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/کمیتۀ-فرانسوی-حمایت-از-فریبا-عادلخواه-و-رولان-مارشال-نسبت-به-وضعیت-سلامتی-آنان-ابراز-نگرانی-می‌کند-20200305/حقوق-بشر|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2020-03-05|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>
* دوشنبه ۲۱ مارس ۲۰۲۰ به دنبال آزادی رولان مارشال، دفتر [[رئیس‌جمهور فرانسه|رئیس‌جمهوری فرانسه]] از جمهوری اسلامی خواست تا فریبا عادل‌خواه را نیز آزاد کند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=فرانسه با تأیید آزادی رولان مارشال، از ایران خواست فریبا عادل‌خواه را هم آزاد کند|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/Iran-frees-French-researcher-in-apparent-prisoner-swap/30500853.html|کوشش=رادیو فردا|تاریخ=2020-03-21|تاریخ بازبینی=2023-10-19|زبان=fa|نام=|نام خانوادگی=}}</ref>
* در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ وزارت خارجه فرانسه با انتشار بیانیه‌ای حکم ۶ سال زندان را سیاسی خواند و محکوم کرد و خواهان آزادی فوری فریبا عادلخواه شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فریبا عادلخواه به ۶ سال زندان محکوم شد؛ پاریس خواستار آزادی فوری این پژوهشگر ایرانی فرانسوی شد|نشانی=https://ir.voanews.com/a/fariba-adelkhah-prison/5422552.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2020-05-16|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>
* ۶ خرداد ۱۳۹۹ وزیر خارجه فرانسه حکم ۶ سال زندان برای فریبا دلخواه را با انگیزه سیاسی دانسته که روابط فرانسه با ایران را سخت‌تر و دشوارتر خواهد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر خارجه فرانسه: محکومیت فریبا عادلخواه روابط با ایران را دشوارتر می‌کند|نشانی=https://ir.voanews.com/a/france-iran-adelkhah/5435926.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2020-05-26|بازبینی=2023-10-19|کد زبان=fa}}</ref>

== جستارهای وابسته ==

* [[فهرست اتباع خارجی بازداشت‌شده در ایران]]
* [[سرکوب سیاسی در جمهوری اسلامی ایران]]

== منابع ==
{{پانویس|۲}}
* [https://www.bbc.com/persian/live/50585108 کمپین حقوق بشر در ایران: فریبا عادل‌خواه تحت شکنجه است] بی‌بی‌سی فارسی

{{فهرست اتباع خارجی بازداشت شده در ایران}}
{{ترتیب‌پیش‌فرض:عادلخواه، فریبا}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:انسان‌شناسان اهل ایران]]
[[رده:انسان‌شناسان اهل فرانسه]]
[[رده:انسان‌شناسان]]
[[رده:ایرانی‌تبارهای مهاجرت‌کرده به فرانسه]]
[[رده:دانشمندان اهل ایران]]
[[رده:دانشمندان اهل فرانسه]]
[[رده:دانشمندان زن اهل ایران]]
[[رده:زادگان ۱۹۵۹ (میلادی)]]
[[رده:زندانیان اهل ایران]]
[[رده:اتباع خارجی بازداشت شده در ایران]]
[[رده:محکومان به تبلیغ علیه نظام در ایران]]
[[رده:محکومان به اقدام علیه امنیت ملی در ایران]]

title: فریبا عادلخواه

زادهٔ: ۲۳ فروردین ۱۳۳۳ (۷۱ سال) · تهران، ایران

ملیت: ایرانی فرانسوی

شناختهشده · برای: بازداشت در ایران


text:
# یواس‌اس سینسینتی (سی‌ال-۶)
یواس‌اس سینسینتی (سی‌ال-۶) (به انگلیسی: USS Cincinnati (CL-6)) یک کشتی بود که طول آن ۵۵۵ فوت ۶ اینچ (۱۶۹٫۳۲ متر) بود. این کشتی در سال ۱۹۲۱ ساخته شد.

title: یواس‌اس سینسینتی (سی‌ال-۶)

wikitext:
{|{{Infobox ship begin}}
|+یواس‌اس سینسینتی (سی‌ال-۶)
{{Infobox ship image
|Ship image=[[پرونده:USS Cincinnati (CL-6) off New York City on 22 March 1944 (19-N-62458).jpg|300px|USS Cincinnati]]
}}
{{Infobox ship career
|Ship flag={{USN flag|1945}}
|Ship namesake=
|Ship laid down=
|Ship launched=۲۳ مه ۱۹۲۱
|Ship acquired=
|Ship ordered=
|Ship commissioned=۱ ژانویه ۱۹۲۴
|Ship christened=
|Ship completed=
|Ship original cost=
|Ship homeport=
|Ship motto=
|Ship nickname=
|Ship captured=
|Ship badge=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Ship displacement=7,050 tons (6,400 tonnes)
|Ship length={{convert|555|ft|6|in|m}}
|Ship beam={{convert|55|ft|4|in|m}}
|Ship height=
|Ship draught=
|Ship hold depth=
|Ship draft={{convert|13|ft|6|in|m}}
|Ship depth=
|Ship tonnage=
|Ship speed={{convert|34|kn|mph km/h}}
}}
|}'''یواس‌اس سینسینتی (سی‌ال-۶)''' {{انگلیسی|USS Cincinnati (CL-6)}} یک کشتی بود که طول آن {{convert|555|ft|6|in|m}} بود. این کشتی در سال [[۱۹۲۱ (میلادی)|۱۹۲۱]] ساخته شد.
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=USS_Cincinnati_(CL-6)&redirect=no&useskin=monobook&oldid=576757843|عنوان = USS Cincinnati (CL-6)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۵ نوامبر ۲۰۱۳}}

{{کشتی-خرد}}

[[رده:تاریخ سینسیناتی (اوهایو)]]
[[رده:کشتی‌های ۱۹۲۱ (میلادی)]]
[[رده:کشتی‌های ساخت ایالت واشینگتن]]
[[رده:کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا با نام‌های مربوط به اوهایو]]
[[رده:ناوهای ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم]]
[[رده:ناوهای کلاس اوماها]]
[[رده:کشتی‌های ساخت تاکوما (واشینگتن)]]

title: پیشینه

مالک: United States Navy ensign

آغاز کار: ۲۳ مه ۱۹۲۱

اعزام: ۱ ژانویه ۱۹۲۴

title: مشخصات اصلی

درازا: ۵۵۵ فوت ۶ اینچ (۱۶۹٫۳۲ متر)

پهنا: ۵۵ فوت ۴ اینچ (۱۶٫۸۷ متر)

آبخور: ۱۳ فوت ۶ اینچ (۴٫۱۱ متر)

سرعت: ۳۴ گره (۳۹ مایل بر ساعت؛ ۶۳ کیلومتر بر ساعت)


text:
# موتور یوسف (کورین، پنج)
موتور یوسف روستایی در دهستان کورین بخش کورین شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان ایران است.

## جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.

title: موتور یوسف (کورین، پنج)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=موتور یوسف
|عرض جغرافیایی =
|طول جغرافیایی =
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=سیستان و بلوچستان
|شهرستان=زاهدان
|بخش=کورین
|دهستان=کورین
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت = کمتر از ۳ خانوار(۱۳۹۵)
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع=
|کد آماری    =۴۱۶۰۴۸
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''موتور یوسف''' روستایی در [[دهستان کورین]] [[بخش کورین]] [[شهرستان زاهدان]] [[استان سیستان و بلوچستان]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
بر پایه [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری عمومی نفوس و مسکن]] در [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)|سال ۱۳۹۵]] جمعیت این روستا کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.<ref>{{سرشماری ۱۳۹۵|۱۱}}</ref>

{{جمعیت تاریخی|۱۳۸۵|*|۱۳۹۰|۴۱|۱۳۹۵|*|پانویس=مرکز آمار ایران|align=center}}

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان زاهدان}}

{{خرد|روستا}}

[[رده:روستاهای شهرستان زاهدان]]

title: موتور یوسف

استان: سیستان و بلوچستان

شهرستان: زاهدان

بخش: کورین

دهستان: کورین

جمعیت: کمتر از ۳ خانوار (سرشماری ۹۵)


text:
# متس ثلین
متس ثلین (انگلیسی: Mats Thelin؛ زادهٔ ۳۰ مارس ۱۹۶۱) بازیکن هاکی روی یخ اهل سوئد است.

title: متس ثلین

wikitext:
{{Infobox ice hockey player
| image = Mats_Thelin_2014_01.JPG
| caption =
| image_size = 230px
| alt =
| birth_date = {{birth date and age|1961|3|30|mf=y}}
| birth_place = [[استکهلم]]
| death_date =
| death_place =
| height_ft = ۵
| height_in = ۱۱
| weight_lb = ۱۸۷
| position = [[Defenceman|Defence]]
| shoots = Left
| team =
| league =
| played_for = [[AIK IF]]{{سخ}}[[Boston Bruins]]
| ntl_team = SWE
| draft = 140th overall
| draft_year = ۱۹۸۱
| draft_team = [[Boston Bruins]]
| career_start = ۱۹۸۰
| career_end = ۱۹۹۴
| name = متس ثلین
| sport = [[هاکی روی یخ]]
| nationality = [[سوئد]]
}}
'''متس ثلین''' ({{lang-en|Mats Thelin}}؛ زادهٔ {{birth date|1961|3|30|mf=y}}) [[بازیکن هاکی روی یخ]] اهل [[سوئد]] است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mats_Thelin&oldid=1020779015|عنوان = Mats Thelin|زبان =انگلیسی|بازیابی =۳ نوامبر ۲۰۲۱}}

{{-}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده}}
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{بازیکن هاکی روی یخ-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:ثلین، متس}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:بازیکنان مونکتون گلدن فلیمز]]
[[رده:بازیکنان هاکی روی یخ در المپیک زمستانی ۱۹۸۴]]
[[رده:برندگان مدال برنز المپیک اهل سوئد]]
[[رده:برندگان مدال‌های المپیک زمستانی ۱۹۸۴]]
[[رده:زادگان ۱۹۶۱ (میلادی)]]
[[رده:مدال‌آوران المپیک در هاکی روی یخ]]
[[رده:ورزشکاران اهل استکهلم]]

title: متس ثلین

زادهٔ: ۳۰ مارس ۱۹۶۱ (۶۳ سال) · استکهلم

قد: ۵ فوت ۱۱ اینچ (۱۸۰ سانتیمتر)

وزن: ۱۸۷ پوند (۸۵ کیلوگرم؛ ۱۳ سنگ ۵ پوند)

پست: Defence

ضربه: Left

بازی برای: AIK IF · Boston Bruins

تیم ملی: سوئد

منتخب اناچال: 140th overall، ۱۹۸۱ · Boston Bruins

سوابق بازی: ۱۹۸۰–۱۹۹۴


text:
# گروه A جام ملت های اروپا ۲۰۲۴
گروه A یورو 2024 یوفا از ۱۴ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۴ برگزار می شود. این گروه شامل تیم های آلمان ، اسکاتلند ، مجارستان و سوئیس میزبان است.
1. ↑  "UEFA Euro 2024 match schedule" (PDF). UEFA.com. Union of European Football Associations. 2 December 2023. Retrieved 2 December 2023.

title: گروه A جام ملت های اروپا ۲۰۲۴

wikitext:
'''گروه A [[جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۴|یورو 2024 یوفا]]''' از ۱۴ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۴ برگزار می شود.<ref>{{Cite web|url=https://editorial.uefa.com/resources/0288-1999ab91ad50-899894098aed-1000/uefa_euro_2024_match_schedule.pdf|title=UEFA Euro 2024 match schedule|website=UEFA.com|publisher=Union of European Football Associations|date=2 December 2023|accessdate=2 December 2023}}</ref> این گروه شامل تیم های [[تیم ملی فوتبال آلمان|آلمان]] ، [[تیم ملی فوتبال اسکاتلند|اسکاتلند]] ، [[تیم ملی فوتبال مجارستان|مجارستان]] و [[تیم ملی فوتبال سوئیس|سوئیس]] میزبان است.

[[رده:جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۴]]


text:
# سویفت (آلاباما)
سویفت (به انگلیسی: Swift) یک منطقهٔ مسکونی در ایالات متحده آمریکا است که در شهرستان بالدوین، آلاباما واقع شده‌است. سویفت ۷٫۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

title: سویفت (آلاباما)

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=سویفت، آلاباما
|settlement_type=[[محدوده ثبت‌نشده]]
|nickname=
|motto=
<!-- Images -->
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|image_seal=
<!-- Maps -->
|image_map=
|mapsize=
|map_caption=موقعیت سویفت، آلاباما در نقشه
|image_map1=
|mapsize1=
|map_caption1=
|pushpin_map=Alabama#USA
<!-- Location -->
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[ایالت آمریکا]]
|subdivision_name1=[[آلاباما]]
|subdivision_type2=[[List of counties in Alabama|County]]
|subdivision_name2=[[شهرستان بالدوین، آلاباما]]
<!-- Government -->
|government_footnotes=
|government_type=
|leader_title=
|leader_name=
|leader_title1=
|leader_name1=
|established_title=
|established_date=
<!-- Area -->
|unit_pref=
|area_footnotes=
|area_magnitude=
|area_total_km2=
|area_land_km2=
|area_water_km2=
|area_total_sq_mi=
|area_land_sq_mi=
|area_water_sq_mi=
<!-- Population -->
|population_as_of=
|population_footnotes=
|population_total=
|population_density_km2=
|population_density_sq_mi=
<!-- General information -->
|timezone=[[منطقه زمانی مرکزی]]
|utc_offset=-۶
|timezone_DST=CDT
|utc_offset_DST=-۵
|elevation_footnotes=
|elevation_m=
|elevation_ft=۲۳
|coordinates={{coord|30|22|35|N|87|37|35|W|region:US-AL|display=inline,title}}<!-- Area/postal codes & others -->
|postal_code_type=[[زیپ‌کد]]
|postal_code=
|area_code=[[Area code 251|251]]
|blank_name=[[سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی]] feature ID
|blank_info=۱۳۴۷۲۲
|blank1_name=
|blank1_info=
|website=
|footnotes=
}}
'''سویفت''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Swift) یک منطقهٔ مسکونی در [[ایالات متحده آمریکا]] است که در [[شهرستان بالدوین، آلاباما]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Swift,_Alabama&redirect=no&oldid=820668770 |عنوان=Swift, Alabama|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> سویفت ۷٫۰۱ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{رده انبار|Swift, Alabama}}

{{ایالات متحده آمریکا-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:سویفت}}
[[رده:بازبینی گمر شهرهای ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:سکونتگاه‌های ثبت نشده در شهرستان بلدوین، آلاباما]]
[[رده:سکونتگاه‌های ثبت‌نشده در آلاباما]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]

title: سویفت، آلاباما

ایالت آمریکا: آلاباما

County: شهرستان بالدوین، آلاباما

ارتفاع: ۲۳ فوت (۷ متر)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۶ (منطقه زمانی مرکزی)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی -۵ (CDT)

سامانه اطلاعات نامهای جغرافیایی feature ID: ۱۳۴۷۲۲


text:
# کشکول‌آباد
کشکول‌آباد (ساوه)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ساوه در استان مرکزی ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان طراز ناهید قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.

title: کشکول‌آباد

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=کشکول‌آباد (ساوه)
|روی‌نقشه=
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=مرکزی
|شهرستان=ساوه
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان ساوه|بخش مرکزی]]
|دهستان= طراز ناهید
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت=
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|کد آماری    =۰۰۴۰۴۳
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}
'''کشکول‌آباد (ساوه)'''، روستایی از توابع [[بخش مرکزی شهرستان ساوه|بخش مرکزی]] [[شهرستان ساوه]] در [[استان مرکزی]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان طراز ناهید]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن زیر سه خانوار بوده‌است.

== منابع ==
* {{یادکرد درگاه ملی آمار|۱۳۸۵}}

{{شهرستان ساوه|بخش مرکزی شهرستان ساوه}}
{{روستا-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان ساوه|کشکول‌آباد (ساوه)]]

title: کشکول‌آباد (ساوه)

استان: مرکزی

شهرستان: ساوه

بخش: بخش مرکزی

دهستان: طراز ناهید

جمعیت: ۰ نفر (سرشماری ۹۵)


text:
# تسوندیماخی
تسوندیماخی (به لاتین: Tsundimakhi) یک منطقهٔ مسکونی در روسیه است که در شهرستان آگولسکی واقع شده‌است.

title: تسوندیماخی

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=تسوندیماخی
|other_name=
|native_name=Цундимахи
|native_name_lang=
|nickname=
|settlement_type=Selo
|image_skyline=
|image_caption=
|pushpin_map=Russia Dagestan#Russia
|pushpin_label_position=
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption=
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=[[روسیه]]
|subdivision_type1=[[ناحیه‌های فدرال روسیه]]
|subdivision_name1=[[داغستان]]
|subdivision_type2=[[Counties of Russia|County]]
|subdivision_name2=
|subdivision_type3=[[شهرستان]]
|subdivision_name3=[[شهرستان آگولسکی]]
|subdivision_type4=[[List of municipalities of Russia|Municipality]]
|subdivision_name4=
|population_as_of=
|population_footnotes=
|population_total=
|timezone1=
|utc_offset1=+۳:۰۰
|timezone1_DST=
|utc_offset1_DST=
|postal_code_type=
|postal_code=
|elevation_m=
|elevation_footnotes=
|coordinates={{coord|42|15|N|47|18|E|display=inline}}}}
'''تسوندیماخی''' (به [[خط لاتین|لاتین]]: Tsundimakhi) یک منطقهٔ مسکونی در [[روسیه]] است که در [[شهرستان آگولسکی]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tsundimakhi&redirect=no&oldid=973772148 |عنوان=Tsundimakhi|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای روسیه]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Tsundimakhi}}

{{روسیه-خرد}}

[[رده:بازبینی گمر شهرهای روسیه]]
[[رده:محلات روستایی در شهرستان آکوشینسکی]]
[[رده:محلات روستایی در شهرستان آگولسکی]]

title: تسوندیماخی Цундимахи

ناحیههای فدرال روسیه: داغستان

شهرستان: شهرستان آگولسکی

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۳:۰۰


text:
# بارا پاتا
بارا پاتا (به لاتین: Bara Pata) یک روستا در بنگلادش است که در استان باریسال و در ناحیه بهولا واقع شده است.

title: بارا پاتا

wikitext:
{{Infobox settlement|official_name=بارا پاتا|area_urban_sq_mi=|population_density_km2=|population_total=|population_note=|population_footnotes=|population_as_of=|area_blank1_sq_mi=<!-- Population   ---->|area_blank1_km2=|area_blank1_title=|area_metro_sq_mi=|area_metro_km2=|area_urban_km2=|population_metro=|area_water_percent=|area_water_sq_mi=|area_land_sq_mi=|area_total_sq_mi=|area_water_km2=|area_land_km2=<!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->|area_total_km2=<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion-->|area_footnotes=|unit_pref=Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->|area_magnitude=|population_density_sq_mi=|population_density_metro_km2=|established_title3=<!-- Incorporated (city) -->|elevation_footnotes=<!--for references: use <ref> </ref> tags-->|website=|blank1_info=|blank1_name=|blank_info=|blank_name=|area_code=|postal_code=|postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->|elevation_ft=<!-- Area/postal codes & others ---->|elevation_m=|coordinates={{coord|22|26|N|90|43|E|region:BD|display=inline,title}}|population_density_metro_sq_mi=|utc_offset=+6|timezone=[[زمان استاندارد بنگلادش|زمان بنگلادش]]|population_density_blank1_km2=<!-- General information  ---->|population_blank2=|population_blank2_title=Religions|population_blank1=|population_blank1_title=Ethnicities|population_density_urban_sq_mi=|population_density_urban_km2=|population_urban=|established_date3=<!-- Area    ---->|established_date2=|other_name=|map_caption=|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map=Bangladesh <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|dot_y=|dot_x=|dot_map_caption=|dot_mapsize=|image_dot_map=|map_caption1=|mapsize1=|image_map1=|mapsize=|pushpin_map_caption=جایگاه در نقشه بنگلادش
<!-- Location ---->|image_map=|flag_size=|image_flag=|image_caption=|imagesize=|image_skyline=|motto=<!-- images and maps  ---->|settlement_type=<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->|nickname=|native_name=<!-- for cities whose native name is not in English -->|pushpin_mapsize=|subdivision_type=کشور|established_title2=<!-- Incorporated (town) -->|leader_name=|established_date=|established_title=<!-- Settled -->|leader_name4=|leader_title4=|leader_name3=|leader_title3=|leader_name2=|leader_title2=|leader_name1=|leader_title1=<!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->|leader_title=|subdivision_name={{flag|Bangladesh}}|government_type=|government_footnotes=|subdivision_name4=<!-- Politics ---->|subdivision_type4=|subdivision_name3=|subdivision_type3=|subdivision_name2=[[ناحیه بهولا]]|subdivision_type2=[[ناحیه‌های بنگلادش|ناحیه]]|subdivision_name1=[[استان باریسال]]|subdivision_type1=[[استان‌های بنگلادش|استان]]|footnotes=}}
'''بارا پاتا''' {{به لاتین|Bara Pata}} یک روستا در [[بنگلادش]] است که در [[استان باریسال]] و در [[ناحیه بهولا]] واقع شده است.<ref>[http://geographic.org/geographic_names Geographic Names], [[آژانس ملی اطلاعات مکانی|National Geospatial-Intelligence Agency]], accessed 18 January 2011</ref>

== منابع ==
{{پانویس}}
[[رده:مختصات در ویکی‌داده]]
[[رده:مناطق مسکونی در ناحیه پولا]]

title: بارا پاتا

استان: استان باریسال

ناحیه: ناحیه بهولا

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۶ (زمان بنگلادش)


text:
# کازوئو توکومیتسو
کازوئو توکومیتسو (انگلیسی: Kazuo Tokumitsu؛ زادهٔ ۱۰ مارس ۱۹۴۱) شخصیت‌های تلویزیونی در ژاپن اهل ژاپن است.

title: کازوئو توکومیتسو

wikitext:
{{infobox person
| name = کازوئو توکومیتسو
| image = 徳光和夫.jpg
| caption =
| birth_date = {{Birth date|1941|03|10}}
| birth_place = [[مگورو-کو، توکیو]]
| nationality = [[ژاپن]]
}}
'''کازوئو توکومیتسو''' ({{lang-en|Kazuo Tokumitsu}}؛ زادهٔ {{birth date|1941|03|10}}) [[شخصیت‌های تلویزیونی در ژاپن]] اهل [[ژاپن]] است.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kazuo_Tokumitsu&oldid=1073484575|عنوان = Kazuo Tokumitsu|زبان =انگلیسی|بازیابی =۶ فوریه ۲۰۲۴}}

== پیوند به بیرون ==
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}

{{شخصیت‌های تلویزیونی در ژاپن-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:توکومیتسو، کازوئو}}
[[رده:افراد زنده]]
[[رده:اهالی مگورو، توکیو]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ریکیئو]]
[[رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)]]
[[رده:شخصیت‌های تلویزیونی اهل ژاپن]]

title: کازوئو توکومیتسو

زادهٔ: ۱۰ مارس ۱۹۴۱ · مگورو-کو، توکیو

ملیت: ژاپن


text:
# پل سی. فیشر
پل سی‌فیشر (انگلیسی: Paul C. Fisher; ۱۰ اکتبر ۱۹۱۳ – ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶) سیاستمدار و مخترع اهل ایالات متحده آمریکا بود؛ و قلم فضایی را اختراع کرد.

## قلم فضایی فیشر
خودکار فیشر یک نوع خودکار ساچمه ای است که با جوهر روان‌وردی و یک کاتریج جوهر تحت فشار کار می‌کند. می‌تواند در طیف وسیعی از درجه حرارت را از ۵۰ تا ۱۶۰ درجه فارنهایت بنویسد. فیشر اختراع خود را به ناسا ارسال کرد. پس از آزمایش شدید، ناسا قلم فضایی فیشر را تأیید کرد. آنها ۴۰۰ عدد قلم فیشر را با قیمت ۶٫۰۰ دلار خریداری کردند. ناسا سه مدل مختلف را خریداری کرد: ۲۰۴، ۲۰۷ و ۲۰۸. ۲۰۴ که جوهر آبی داشتند. این خودکارها در ایستگاه فضایی و آپولو مورد استفاده قرار گرفت.

title: پل سی. فیشر

wikitext:
{{Infobox person
| name = پل سی‌فیشر
| image = PaulC.Fisher.png
| birthname =
| birth_date = {{Birth date|1913|10|10}}
| birth_place = [[لبنان، کانزاس]]
| death_date = {{Death date and age|2006|10|20|1913|10|10}}
| death_place = [[بولدر سیتی، نوادا]]
| education =
| occupation = مخترع و سیاستمدار
| alias =
| title =
| family =
| spouse =
| domestic_partner =
| relatives =
| ethnicity =
| religion =
| networth =
| credits = Creation of the [[Fisher Space Pen]]
| nationality = [[ایالات متحده آمریکا]]
}}
'''پل سی‌فیشر''' ({{lang-en|Paul C. Fisher}}; {{birth date|1913|10|10}} – {{death date|2006|10|20|1913|10|10}}) [[سیاستمدار]] و [[مخترع]] اهل [[ایالات متحده آمریکا]] بود؛ و [[قلم فضایی]] را اختراع کرد.

== قلم فضایی فیشر ==
[[خودکار (نوشت‌افزار)|خودکار]] فیشر یک نوع [[خودکار ساچمه ای]] است که با جوهر [[روان‌وردی]] و یک [[کارتریج جوهرافشان|کاتریج جوهر]] تحت فشار کار می‌کند. می‌تواند در طیف وسیعی از درجه حرارت را از ۵۰ تا ۱۶۰ [[درجهٔ فارنهایت|درجه فارنهایت]] بنویسد. فیشر اختراع خود را به [[ناسا]] ارسال کرد. پس از آزمایش شدید، ناسا قلم فضایی فیشر را تأیید کرد. آنها ۴۰۰ عدد قلم فیشر را با قیمت ۶٫۰۰ دلار خریداری کردند. [[ناسا]] سه مدل مختلف را خریداری کرد: ۲۰۴، ۲۰۷ و ۲۰۸. ۲۰۴ که جوهر آبی داشتند. این خودکارها در [[ایستگاه فضایی]] و [[برنامه فضایی آپولو|آپولو]] مورد استفاده قرار گرفت.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paul_C._Fisher&oldid=864099747|عنوان = Paul C. Fisher|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۴ نوامبر ۲۰۱۸}}

{{سیاستمدار-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:(((۲)))، پل سی‌فیشر}}
[[رده:اهالی شهرستان اسمیت، کانزاس]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۰۶ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۹۱۳ (میلادی)]]
[[رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مخترعان اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:مخترعان سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:مخترعان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۸ (میلادی)]]
[[رده:نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۰ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان سیاسی اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:نویسندگان مرد غیر داستانی اهل ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:دموکرات‌های اهل کانزاس]]
[[رده:دموکرات‌های اهل نوادا]]

title: پل سی‌فیشر

زادهٔ: ۱۰ اکتبر ۱۹۱۳ · لبنان، کانزاس

درگذشت: ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶ (۹۳ سال) · بولدر سیتی، نوادا

ملیت: ایالات متحده آمریکا

پیشه(ها): مخترع و سیاستمدار

کار برجسته: Creation of the Fisher Space Pen


text:
# وستفولد اوگ تلمارک
وستفولد اوگ تلمارک (به لاتین: Vestfold og Telemark) یک منطقهٔ مسکونی در نروژ است که در نروژ واقع شده‌است. وستفولد اوگ تلمارک ۱۷٬۴۶۵٫۹۲ کیلومتر مربع مساحت و ۴۱۵٬۷۷۷ نفر جمعیت دارد.

title: وستفولد اوگ تلمارک

wikitext:
{{Infobox settlement
|name=وستفولد اوگ تلمارک
|official_name=وستفولد اوگ تلمارک
|other_name=
|native_name=
|native_name_lang=
|nickname=
|settlement_type=[[استان‌های نروژ]]
|total_type=
|motto=
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=Flag of Vestfold and Telemark.svg
|flag_size=
|image_seal=
|seal_size=Template:Counties of Norway (1919–2019)
|image_shield=Vestfold og Telemark våpen.svg
|shield_size=70px
|image_map=Vestfold og Telemark in Norway 2020.svg
|map_caption=موقعیت وستفولد اوگ تلمارک در نقشه
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name=[[نروژ]]
|subdivision_type1=[[استان‌های نروژ]]
|subdivision_name1='''Vestfold og Telemark'''
|subdivision_type2=[[منطقه‌های نروژ]]
|subdivision_name2=[[نروژ شرقی]]
|subdivision_type3=County ID
|subdivision_name3=[[ISO 3166-2:NO]]
|seat_type=Administrative centre
|seat=[[شین (نروژ)]]
|parts_type=Other towns
|parts_style=coll
|p1=[[برویک (نروژ)]]، [[هولمستران]]، [[هورتن]]، [[کراگرا]]، [[لانگسوند]]، [[لارویک]]، [[نوتودن]]، [[پورشگرن]]، [[ریوکان (شهرک)]]، [[ساندفیورد]]، [[استاتله]]، [[Stavern]]، [[تنسبرگ]]، [[Åsgårdstrand]]

|government_footnotes=
|government_type=
|leader_title1=[[County council (Norway)|County mayor]]
|leader_name1=[[Terje Riis-Johansen]]{{سخ}}([[Centre Party of Norway|Sp]]){{سخ}}(2020-present)
|leader_title=[[County governor (Norway)|Governor]]
|leader_name=[[Per Arne Olsen]]{{سخ}}(2019-present)
|established_title=
|established_date=
|area_footnotes=
|area_total_km2=۱۷۴۶۵٫۹۲
|area_land_km2=
|area_water_km2=
|area_rank=
|elevation_footnotes=
|elevation_m=
|elevation_max_m=
|elevation_min_m=
|population_as_of=2018
|population_footnotes=
|population_note=
|population_total=415,777
|population_rank=
|population_density_km2=auto
|population_blank1_title=
|population_blank1=
|population_demonym=vestfolding, telemarking, or teledøl
|blank_name_sec1=[[زبان نروژی]]
|blank_info_sec1=County municipality: Neutral{{سخ}}County governor: [[نروژی نو]]
|timezone=[[زمان اروپای مرکزی|زمان]]
|utc_offset=+01
|timezone_DST=[[ساعت تابستانی اروپای مرکزی]]
|utc_offset_DST=+02
|coordinates=
|coor_pinpoint=
|coordinates_footnotes=
|postal_code_type=
|postal_code=
|area_code=
|blank_name_sec2=
|blank_info_sec2=
|blank1_name_sec2=
|blank1_info_sec2=
|blank2_name_sec2=
|blank2_info_sec2=
|website={{URL|1=www.vtfk.no}}|footnotes={{وسط‌چین}}[http://www.ssb.no/english Data from Statistics Norway]{{پایان}}
}}
'''وستفولد اوگ تلمارک''' (به [[خط لاتین|لاتین]]: Vestfold og Telemark) یک منطقهٔ مسکونی در [[نروژ]] است که در [[نروژ]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vestfold_og_Telemark&redirect=no&oldid=1016813462 |عنوان=Vestfold og Telemark|بازیابی  = |زبان=انگلیسی}}</ref> وستفولد اوگ تلمارک ۱۷٬۴۶۵٫۹۲ [[کیلومتر مربع]] مساحت و ۴۱۵٬۷۷۷ نفر جمعیت دارد.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای نروژ]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده|Vestfold og Telemark}}
{{نروژ-خرد}}
[[رده:انحلال‌های ۲۰۲۴ (میلادی) در نروژ]]
[[رده:بازبینی گمر شهرهای نروژ]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۲۰ (میلادی) در نروژ]]

[[رده:استان‌های نروژ]]
[[رده:وستفولد و تلمارک]]

title: وستفولد اوگ تلمارک

استانهای نروژ: Vestfold og Telemark

منطقههای نروژ: نروژ شرقی

Administrative centre: شین (نروژ)

Other towns: فهرست - برویک (نروژ)، هولمستران، هورتن، کراگرا، لانگسوند، لارویک، نوتودن، پورشگرن، ریوکان (شهرک)، ساندفیورد، استاتله، Stavern، تنسبرگ، Åsgårdstrand

title: حکومت

• Governor: Per Arne Olsen · (2019-present)

• County mayor: Terje Riis-Johansen · (Sp) · (2020-present)

title: مساحت

• کل: ۱۷۴۶۵٫۹۲ کیلومتر مربع (۶۷۴۳٫۶۳ مایل مربع)

title: جمعیت (2018)

• کل: ۴۱۵٬۷۷۷

• تراکم: ۲۴/کیلومتر مربع (۶۲/مایل مربع)

اهلیتنام(ها): vestfolding, telemarking, or teledøl

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۰۱ (زمان)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی +۰۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)

زبان نروژی: County municipality: Neutral · County governor: نروژی نو


text:
# سه‌گانه دلار
سه‌گانه دلار (به انگلیسی: Trilogia del dollaro) که با نام سه‌گانه مرد بی‌نام نیز شناخته می‌شود، مجموعه‌ای شامل سه فیلم در سبک وسترن اسپاگتی به کارگردانی سرجو لئونه است. بازیگران اصلی آن شامل کلینت ایستوود، لی وان کلیف، جان ماریا ولونته، و ایلای والاک می‌شوند. عناوین فیلم‌ها عبارتند از به خاطر یک مشت دلار (۱۹۶۴)، به خاطر چند دلار بیشتر (۱۹۶۵) و خوب، بد، زشت (۱۹۶۶).

title: سه‌گانه دلار

wikitext:
{{Infobox film
| name =
| image = Lee Van Cleef-new.png
| alt =
| caption = لی وان کلیف در فیلم [[خوب بد زشت]]
| film name =
| director = [[سرجو لئونه]]
| producer = {{Plainlist|
* آریگو کلمبو {{small|(''۱'')}}
* جیورجیا پاپی {{small|(''۱'')}}
* [[آلبرتو گریمالدی]] {{small|(''۲''–''۳'')}}}}
| writer = {{Plainlist|
* [[سرجو لئونه]]
* ویکتور آندرس کاتینا {{small|(''۱'')}}
* جمی کوماس گیل {{small|(''۱'')}}
* [[لوچانو وینچنزونی]] {{small|(''۲''–''۳'')}}
* سرجیو دوناتی {{small|(''۲''–''۳'' - ذکر نشده)}}
* ایج و اسکارپلی {{small|(''۳'')}}}}
| screenplay =
| story =
| based on =
| starring = [[کلینت ایستوود]]{{سخ}}[[لی وان کلیف]]{{سخ}}[[جان ماریا ولونته]]{{سخ}}[[ایلای والاک]]
| narrator =
| music = [[انیو موریکونه]]
| cinematography = {{Plainlist|
* [[ماسیمو دالامانو]] {{small|(''۱''–''۲'')}}
* فدریکو جیو لارایا {{small|(''۱'')}}
* تورینو دلی کولی {{small|(''۳'')}}}}
| editing = {{Plainlist|
* روبرتو سینکویینی {{small|(''۱'')}}
* آلفونزو سانتاکانا {{small|(''۱'')}}
* اوگنیو آلابیسو {{small|(''۲''–''۳'')}}
* جیورجیو سرالونگا {{small|(''۲'')}}
* [[نینو بارالی]] {{small|(''۳'')}}}}
| studio = کنستانتین فیلم{{سخ}}جولی فیلم {{small|(''۱'')}}{{سخ}}اوشن فیلمز {{small|(''۱'')}}{{سخ}}پی‌ای‌اِی {{small|(''۲''–''۳'')}}{{سخ}}آرتورو گونزالس پروداشکشنس سینماتوگرافیکا {{small|(''۲''–''۳'')}}{{سخ}}[[یونایتد آرتیستز]] {{small|(''۳'')}}
| distributor = یونیدیس {{small|(ایتالیا، ''۱'')}}{{سخ}}پی‌ای‌اِی {{small|(ایتالیا، ''۲''–''۳'')}}{{سخ}}یونایتد آرتیستس {{small|(آمریکا و بریتانیا، اصل)}}{{سخ}}[[مترو گلدوین مایر]]/[[فاکس قرن بیستم]] {{small|(آمریکا و بریتانیا، در حال حاضر)}}
| released = ''[[به خاطر یک مشت دلار]]'': {{dts|۱۹۶۴|۱۰|۱۶}}{{سخ}}''[[به خاطر چند دلار بیشتر]]'': {{dts|۱۹۶۵|۱۱|۱۸}}{{سخ}}''[[خوب، بد، زشت]]'': {{dts|۱۹۶۶|۱۲|۱۵}}
| runtime = ۴۰۹ دقیقه {{small|(''۱''–''۳'')}}
| country = [[ایتالیا]]{{سخ}}[[آلمان غربی]]{{سخ}}[[اسپانیا]]{{سخ}}[[ایالات متحده]] {{small|(''۳'')}}
| language = [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]{{سخ}}[[زبان ایتالیایی|ایتالیایی]]
| budget = {{small|'''کل (۳ فیلم):'''}}{{سخ}}$۲٬۰۰۰٬۰۰۰–$۲٬۰۲۵٬۰۰۰
| gross = {{small|'''کل (۳ فیلم):'''}}{{سخ}}$۲۸۰٬۵۰۰٬۰۰۰}}

'''''سه‌گانه دلار''''' {{انگلیسی|Trilogia del dollaro}} که با نام سه‌گانه [[مرد بی‌نام]] نیز شناخته می‌شود، مجموعه‌ای شامل سه فیلم در سبک [[وسترن اسپاگتی]] به کارگردانی [[سرجو لئونه]] است. بازیگران اصلی آن شامل [[کلینت ایستوود]]، [[لی وان کلیف]]، [[جان ماریا ولونته]]، و [[ایلای والاک]] می‌شوند. عناوین فیلم‌ها عبارتند از ''[[به خاطر یک مشت دلار]]'' (۱۹۶۴)، ''[[به خاطر چند دلار بیشتر]]'' (۱۹۶۵) و ''[[خوب، بد، زشت]]'' (۱۹۶۶).

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dollars_Trilogy&oldid=675984232|عنوان = Dollars Trilogy|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۵ اوت ۲۰۱۵}}
{{سه‌گانه دلار}}

{{فیلم-خرد}}

[[رده:سه‌گانه دلار]]
[[رده:سرجو لئونه]]
[[رده:فیلم‌های اکشن بر پایه مجموعه]]
[[رده:فیلم‌های ایتالیایی]]
[[رده:فیلم‌های حماسی ایتالیا]]
[[رده:فیلم‌ها به کارگردانی سرجو لئونه]]
[[رده:فیلم‌های سه‌گانه]]
[[رده:فیلم‌های وسترن اسپاگتی]]
[[رده:فیلم‌های یونایتد آرتیستس]]
[[رده:مجموعه‌فیلم‌ها]]

کارگردان: سرجو لئونه

تهیهکننده: - آریگو کلمبو (۱) - جیورجیا پاپی (۱) - آلبرتو گریمالدی (۲–۳)

نویسنده: - سرجو لئونه - ویکتور آندرس کاتینا (۱) - جمی کوماس گیل (۱) - لوچانو وینچنزونی (۲–۳) - سرجیو دوناتی (۲–۳ - ذکر نشده) - ایج و اسکارپلی (۳)

بازیگران: کلینت ایستوود · لی وان کلیف · جان ماریا ولونته · ایلای والاک

موسیقی: انیو موریکونه

فیلمبردار: - ماسیمو دالامانو (۱–۲) - فدریکو جیو لارایا (۱) - تورینو دلی کولی (۳)

تدوینگر: - روبرتو سینکویینی (۱) - آلفونزو سانتاکانا (۱) - اوگنیو آلابیسو (۲–۳) - جیورجیو سرالونگا (۲) - نینو بارالی (۳)

شرکت · تولید: کنستانتین فیلم · جولی فیلم (۱) · اوشن فیلمز (۱) · پی‌ای‌اِی (۲–۳) · آرتورو گونزالس پروداشکشنس سینماتوگرافیکا (۲–۳) · یونایتد آرتیستز (۳)

توزیعکننده: یونیدیس (ایتالیا، ۱) · پی‌ای‌اِی (ایتالیا، ۲–۳) · یونایتد آرتیستس (آمریکا و بریتانیا، اصل) · مترو گلدوین مایر/فاکس قرن بیستم (آمریکا و بریتانیا، در حال حاضر)

تاریخهای انتشار: به خاطر یک مشت دلار: ۱۶ اکتبر ۱۹۶۴ · به خاطر چند دلار بیشتر: ۱۸ نوامبر ۱۹۶۵ · خوب، بد، زشت: ۱۵ دسامبر ۱۹۶۶

مدت زمان: ۴۰۹ دقیقه (۱–۳)

کشور: ایتالیا · آلمان غربی · اسپانیا · ایالات متحده (۳)

زبان: انگلیسی · ایتالیایی

هزینهٔ فیلم: کل (۳ فیلم): · $۲٬۰۰۰٬۰۰۰–$۲٬۰۲۵٬۰۰۰

فروش گیشه: کل (۳ فیلم): · $۲۸۰٬۵۰۰٬۰۰۰


text:
# وارا، سوئد
وارا، سوئد (به سوئدی: Vara, Sweden) یک سکونتگاه مسکونی در سوئد است که در وارا مونیکیپلیتی واقع شده‌است.

## خصوصیات
وارا ۳٫۰۳ کیلومترمربع مساحت و ۳٬۸۸۹ نفر جمعیت دارد.

title: وارا، سوئد

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=Vara
|image_skyline=Vara konserthus 2004.jpg
|image_caption=[[Vara Concert Hall]]
|pushpin_map=Sweden
|pushpin_label_position=
|subdivision_type=[[کشور]]
|subdivision_name=[[سوئد]]
|subdivision_type3=[[شهرداری‌ها در سوئد|شهرداری]]
|subdivision_name3=[[وارا مونیکیپلیتی]]
|subdivision_type2=[[استان‌های سوئد|استان]]
|subdivision_name2=[[استان وسترا یوتالاند]]
|subdivision_type1=[[سرزمین‌های سوئد|سوئد]]
|subdivision_name1=[[وسترگوتلاند]]
|area_footnotes=
|area_total_km2=3.03
|population_as_of=31 December 2010
|population_footnotes=
|population_total=3,889 <!-- This is the official figure from Statistics Sweden (Statistiska centralbyrån). -->
|population_density_km2=1285
|timezone=[[زمان اروپای مرکزی|زمان]]
|utc_offset=+1
|timezone_DST=[[ساعت تابستانی اروپای مرکزی|CEST]]
|utc_offset_DST=+2
| مختصات = {{coord|58|16|N|12|57|E|display=inline,title}}
|website=
}}
'''وارا، سوئد''' (به [[زبان سوئدی|سوئدی]]: Vara, Sweden) یک سکونتگاه مسکونی در [[سوئد]] است که در [[وارا مونیکیپلیتی]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی |نشانی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vara,_Sweden&redirect=no&oldid=549410551 |عنوان=Vara, Sweden|تاریخ =}}</ref>

== خصوصیات ==
'''وارا''' ۳٫۰۳ [[کیلومترمربع]] مساحت و ۳٬۸۸۹ نفر جمعیت دارد.

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای سوئد]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{شهرستان وسترا یوتلاند}}

{{سوئد-خرد}}

[[رده:مراکز شهرستان‌های سوئد]]
[[رده:مناطق مسکونی در شهرستان وسترا گوتلاند]]
[[رده:مناطق مسکونی در وارا مونیکیپلیتی]]
[[رده:مقاله‌های که ابهام‌زدایی آنها به‌اشتباه به‌جای پرانتز با کاما صورت گرفته]]

title: Vara

سوئد: وسترگوتلاند

استان: استان وسترا یوتالاند

شهرداری: وارا مونیکیپلیتی

title: مساحت

• کل: ۳٫۰۳ کیلومتر مربع (۱٫۱۷ مایل مربع)

title: جمعیت (31 December 2010)

• کل: ۳٬۸۸۹

• تراکم: ۱٬۲۸۵/کیلومتر مربع (۳۳۳۰/مایل مربع)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (CEST)


text:
# رتبه‌بندی یواس نیوز اند ورلد ریپورت از بهترین کالج‌ها
تبه‌بندی یواس نیوز اند ورلد ریپورت از بهترین کالج‌ها (انگلیسی: U.S. News & World Report Best Colleges Ranking) مجموعه‌ای سالانه از رتبه‌بندی دانشگاه‌های آمریکا است که برای اولین بار توسط یواس نیوز اند ورلد ریپورت در سال ۱۹۸۳ منتشر شد. این رتبه‌بندی به عنوان تأثیرگذارترین رتبه‌بندی نهادی در کشور توصیف شده است.
رتبه‌بندی‌های بهترین کالج‌ها جنجال‌برانگیز بوده‌اند و توسط چندین متخصص آموزش محکوم شده‌اند. منتقدان استدلال می‌کنند که این رتبه‌بندی‌ها به داده‌های خوداظهاری و گاه جعلی توسط مؤسسات تکیه می‌کنند، بازی مؤسساتی را که به دنبال بهبود رتبه خود هستند تشویق می‌کنند، با استخراج رتبه‌بندی ترتیبی از داده‌های مشکوک، مغالطه کمیت‌گرایی را القا می‌کنند، با برجسته کردن بیش از حد اعتبار به شور و شوق پذیرش کمک می‌کنند و با مقایسه مؤسسات با مأموریت‌های بسیار متفاوت در همان مقیاس، تناسب فردی را نادیده می‌گیرند.
در سال ۲۰۲۲، دانشگاه کلمبیا پس از گزارشی از استاد ریاضی دانشگاه کلمبیا مایکل تادئوس که نشان داد دانشگاه کلمبیا داده‌ها را به «یو اس نیوز اند ورلد ریپورت» اشتباه گزارش داده است، از رتبه دوم به رتبه هجدهم در رتبه‌بندی تنزل یافت. شماره‌گذاری «دانشگاه‌های ملی» باقی‌مانده تغییر نکرد.

## روش‌شناسی
در سال ۲۰۲۳، «یو اس نیوز اند ورلد ریپورت» نزدیک به ۱۵۰۰ دانشگاه و کالج را رتبه‌بندی کرد.
عناصر مورد استفاده در رتبه‌بندی دانشگاه‌های ملی در نسخه ۲۰۲۳ به شرح زیر است:
- "نتایج" (۵۲٪):
  - نرخ فارغ‌التحصیلی و ماندگاری (۲۱٪): نسبت هر کلاس ورودی که مدرک دانشگاهی را در شش سال یا کمتر کسب کرده‌اند (۱۶٪)، و نسبت دانشجویان سال اولی که پاییز بعدی بازگشته‌اند (۵٪)
  - عملکرد نرخ فارغ‌التحصیلی (۱۰٪): نرخ واقعی فارغ‌التحصیلی شش ساله در مقایسه با پیش‌بینی‌ها برای کلاس ورودی پاییز ۲۰۱۴
  - تحرک اجتماعی (۱۱٪): میزان موفقیت مدارس در فارغ‌التحصیلی دانشجویانی که کمک‌هزینه فدرال دریافت کرده‌اند (۶٪)، و نرخ فارغ‌التحصیلی و عملکرد دانشجویان نسل اول (۵٪)
  - بدهی فارغ‌التحصیلان (۵٪): میانگین معمول بدهی وام فدرال انباشته شده توسط وام‌گیرندگان دانشجویی
  - پتانسیل درآمد فارغ‌التحصیلان دانشگاه (۵٪): میزان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با وام‌های فدرال ۴ ساله پس از فارغ‌التحصیلی، درآمدی بیش از یک فارغ‌التحصیل دبیرستان معمولی دارند.
- "منابع هیئت علمی" (۱۱٪):
  - حقوق هیئت علمی (۶٪)
  - نسبت دانشجو به هیئت علمی (۳٪)
  - نسبت اعضای هیئت علمی تمام‌وقت (۲٪)
- "نظر کارشناسی" (۲۰٪): رؤسا، معاونان و روسای پذیرش، کیفیت تحصیلی مؤسسات همتای خود را که با آنها آشنا هستند، در مقیاس ۱ (حاشیه‌ای) تا ۵ (برجسته) ارزیابی می‌کنند.
- "منابع مالی" (۸٪): میانگین هزینه‌های هر دانشجو برای آموزش، تحقیق، خدمات دانشجویی و هزینه‌های آموزشی مرتبط.
- "گزینش‌پذیری دانشجو" (۵٪): نمرات آزمون استاندارد دانشجویان پذیرفته‌شده و نسبت دانشجویان پذیرفته‌شده در صدک‌های بالای کلاس مدرسه متوسطه آنها.
- "تحقیقات هیئت علمی" (۴٪): میزان استناد به مقالات و تحقیقات منتسب به هیئت علمی در زمان اشتغال در کالج.

این نشریه به چهار دسته تقسیم می‌شود: دانشگاه‌های ملی، کالج‌های هنرهای آزاد، دانشگاه‌های منطقه‌ای و منطقه‌ای دانشگاه‌ها، که دو دسته آخر به شمال، جنوب، غرب میانه و غرب تقسیم می‌شوند.
مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۴ در «تحقیقات در آموزش عالی» منتشر شد، با تولید یک مدل رتبه‌بندی که نتایج «اخبار ایالات متحده» را به طور دقیق بازسازی کرده و «اختلافات» ذاتی در رتبه‌بندی‌ها را برای همه دانشگاه‌های رتبه‌بندی شده در سطح ملی کمّی‌سازی می‌کرد، رمز و راز فرآیند رتبه‌بندی «اخبار ایالات متحده» را از بین برد. مدل توسعه‌یافته، بینش دقیقی از فرآیند رتبه‌بندی «اخبار ایالات متحده» ارائه داد. این مدل امکان بررسی تأثیر تغییرات در زیرعوامل «اخبار ایالات متحده» را در صورت وجود تنوع بین دانشگاه‌ها و درون زیرعوامل فراهم کرد. شبیه‌سازی‌های متعددی با استفاده از این مدل اجرا شد تا میزان تغییر مورد نیاز برای بهبود رتبه یک دانشگاه یا ورود به جمع ۲۰ دانشگاه برتر درک شود. نتایج نشان می‌دهد که برای دانشگاهی با رتبه‌بندی در اواسط دهه ۳۰، تبدیل شدن به یک دانشگاه برتر ملی به منابع اضافی قابل توجهی نیاز دارد که به شیوه‌ای بسیار متمرکز هدایت شوند و تغییرات رتبه تا +/- ۴ امتیاز باید به عنوان "اختلال" در نظر گرفته شود.

wikitext:
{{توصیف کوتاه|رتبه‌بندی سالانه کالج‌ها و دانشگاه‌های آمریکا}}
{{درباره|رتبه‌بندی مؤسسات آمریکایی|رتبه‌بندی جهانی|رتبه‌بندی بهترین دانشگاه‌های جهان از سوی یواس نیوز اند ورلد ریپورت}}

'''تبه‌بندی یواس نیوز اند ورلد ریپورت از بهترین کالج‌ها''' ({{lang-en|U.S. News & World Report Best Colleges Ranking}}) مجموعه‌ای سالانه از [[رتبه‌بندی دانشگاه‌های آمریکا]] است که برای اولین بار توسط [[یواس نیوز اند ورلد ریپورت]] در سال ۱۹۸۳ منتشر شد. این رتبه‌بندی به عنوان تأثیرگذارترین رتبه‌بندی نهادی در کشور توصیف شده است.

رتبه‌بندی‌های بهترین کالج‌ها جنجال‌برانگیز بوده‌اند و توسط چندین متخصص آموزش محکوم شده‌اند. منتقدان استدلال می‌کنند که این رتبه‌بندی‌ها به داده‌های خوداظهاری و گاه جعلی توسط مؤسسات تکیه می‌کنند، [[مهارت در بازی‌سازی|بازی]] مؤسساتی را که به دنبال بهبود رتبه خود هستند تشویق می‌کنند، با استخراج رتبه‌بندی ترتیبی از داده‌های مشکوک، [[مغالطه کمیت‌گرایی]] را القا می‌کنند، با برجسته کردن بیش از حد اعتبار به شور و شوق پذیرش کمک می‌کنند و با مقایسه مؤسسات با مأموریت‌های بسیار متفاوت در همان مقیاس، تناسب فردی را نادیده می‌گیرند.

در سال ۲۰۲۲، [[دانشگاه کلمبیا]] پس از گزارشی از استاد ریاضی دانشگاه کلمبیا [[مایکل تادئوس]] که نشان داد دانشگاه کلمبیا داده‌ها را به «یو اس نیوز اند ورلد ریپورت» اشتباه گزارش داده است، از رتبه دوم به رتبه هجدهم در رتبه‌بندی تنزل یافت. شماره‌گذاری «دانشگاه‌های ملی» باقی‌مانده تغییر نکرد.

== روش‌شناسی ==
در سال ۲۰۲۳، «یو اس نیوز اند ورلد ریپورت» نزدیک به ۱۵۰۰ دانشگاه و کالج را رتبه‌بندی کرد.

عناصر مورد استفاده در رتبه‌بندی دانشگاه‌های ملی در نسخه ۲۰۲۳ به شرح زیر است:

* "نتایج" (۵۲٪):
** نرخ فارغ‌التحصیلی و ماندگاری (۲۱٪): نسبت هر کلاس ورودی که [[مدرک دانشگاهی]] را در شش سال یا کمتر کسب کرده‌اند (۱۶٪)، و نسبت دانشجویان سال اولی که پاییز بعدی بازگشته‌اند (۵٪)
** عملکرد نرخ فارغ‌التحصیلی (۱۰٪): نرخ واقعی فارغ‌التحصیلی شش ساله در مقایسه با پیش‌بینی‌ها برای کلاس ورودی پاییز ۲۰۱۴
** تحرک اجتماعی (۱۱٪): میزان موفقیت مدارس در فارغ‌التحصیلی دانشجویانی که کمک‌هزینه فدرال دریافت کرده‌اند (۶٪)، و نرخ فارغ‌التحصیلی و عملکرد [[دانشجویان نسل اول کالج در ایالات متحده|دانشجویان نسل اول]] (۵٪)
** بدهی فارغ‌التحصیلان (۵٪): میانگین معمول بدهی وام فدرال انباشته شده توسط وام‌گیرندگان دانشجویی
** پتانسیل درآمد فارغ‌التحصیلان دانشگاه (۵٪): میزان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با وام‌های فدرال ۴ ساله پس از فارغ‌التحصیلی، درآمدی بیش از یک فارغ‌التحصیل دبیرستان معمولی دارند.
* "منابع هیئت علمی" (۱۱٪):
** حقوق هیئت علمی (۶٪)
** نسبت دانشجو به هیئت علمی (۳٪)
** نسبت اعضای هیئت علمی تمام‌وقت (۲٪)
* "نظر کارشناسی" (۲۰٪): رؤسا، معاونان و روسای پذیرش، کیفیت تحصیلی مؤسسات همتای خود را که با آنها آشنا هستند، در مقیاس ۱ (حاشیه‌ای) تا ۵ (برجسته) ارزیابی می‌کنند.
* "منابع مالی" (۸٪): میانگین هزینه‌های هر دانشجو برای آموزش، تحقیق، خدمات دانشجویی و هزینه‌های آموزشی مرتبط.
* "گزینش‌پذیری دانشجو" (۵٪): نمرات [[آزمون استاندارد]] دانشجویان پذیرفته‌شده و نسبت دانشجویان پذیرفته‌شده در صدک‌های بالای کلاس [[مدرسه متوسطه]] آنها.
* "تحقیقات هیئت علمی" (۴٪): میزان استناد به مقالات و تحقیقات منتسب به هیئت علمی در زمان اشتغال در کالج.
این نشریه به چهار دسته تقسیم می‌شود: دانشگاه‌های ملی، کالج‌های هنرهای آزاد، دانشگاه‌های منطقه‌ای و منطقه‌ای دانشگاه‌ها، که دو دسته آخر به شمال، جنوب، غرب میانه و غرب تقسیم می‌شوند.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۴ در «تحقیقات در آموزش عالی» منتشر شد، با تولید یک مدل رتبه‌بندی که نتایج «اخبار ایالات متحده» را به طور دقیق بازسازی کرده و «اختلافات» ذاتی در رتبه‌بندی‌ها را برای همه دانشگاه‌های رتبه‌بندی شده در سطح ملی کمّی‌سازی می‌کرد، رمز و راز فرآیند رتبه‌بندی «اخبار ایالات متحده» را از بین برد. مدل توسعه‌یافته، بینش دقیقی از فرآیند رتبه‌بندی «اخبار ایالات متحده» ارائه داد. این مدل امکان بررسی تأثیر تغییرات در زیرعوامل «اخبار ایالات متحده» را در صورت وجود تنوع بین دانشگاه‌ها و درون زیرعوامل فراهم کرد. شبیه‌سازی‌های متعددی با استفاده از این مدل اجرا شد تا میزان تغییر مورد نیاز برای بهبود رتبه یک دانشگاه یا ورود به جمع ۲۰ دانشگاه برتر درک شود. نتایج نشان می‌دهد که برای دانشگاهی با رتبه‌بندی در اواسط دهه ۳۰، تبدیل شدن به یک دانشگاه برتر ملی به منابع اضافی قابل توجهی نیاز دارد که به شیوه‌ای بسیار متمرکز هدایت شوند و تغییرات رتبه تا +/- ۴ امتیاز باید به عنوان "اختلال" در نظر گرفته شود.

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=U.S._News_%26_World_Report_Best_Colleges_Ranking&oldid=1300889965|عنوان = U.S. News & World Report Best Colleges Ranking|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۲ ژوئیه ۲۰۲۵}}

== پیوند به بیرون ==
* {{رسمی|www.usnews.com/best-colleges}}

[[رده:فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌ها در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:معرفی‌شده‌های ۱۹۸۳ (میلادی)]]
[[رده:یواس نیوز اند ورلد ریپورت]]