text:
# زیلند (میشیگان)
زیلند، میشیگان (به انگلیسی: Zeeland, Michigan) یک شهر در ایالات متحده آمریکا با جمعیت ۵٬۵۰۴ نفر است که در میشیگان واقع شده‌است.

title: زیلند (میشیگان)

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=Zeeland, Michigan
|settlement_type=[[شهر]]
|nickname=<!-- Images -->
|image_skyline=|imagesize=|image_caption=|image_seal=<!-- Maps -->
|image_map=Ottawa_County_Michigan_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Zeeland_Highlighted.svg
|mapsize=250x200px
|map_caption=Location of Zeeland within Ottawa County, Michigan
|image_map1=|mapsize1=|map_caption1=<!-- Location -->
|subdivision_type=[[فهرست کشورهای مستقل|کشور]]
|subdivision_type1=[[تقسیمات سیاسی ایالات متحده آمریکا|ایالت]]
|subdivision_type2=[[List of counties in Michigan|County]]
|subdivision_name=[[ایالات متحده آمریکا]]
|subdivision_name1=[[میشیگان]]
|subdivision_name2=[[شهرستان اتاوا، میشیگان|Ottawa]] <!-- Government -->
|government_type=|leader_title=[[شهردار]]
|leader_name=Kevin Klynstra
|established_title=|established_date=<!-- Area -->
|area_magnitude=|area_total_sq_mi=3.01
|area_land_sq_mi=2.99
|area_water_sq_mi=0.02
|area_water_percent=|area_footnotes=
|area_total_km2=7.80
|area_land_km2=7.74
|area_water_km2=0.05 <!-- Population -->
|population_footnotes=
|population_as_of=[[سرشماری ۲۰۱۰ ایالات متحده امریکا|2010]]
|population_est=5558
|pop_est_as_of=2012
|population_note=|population_total=5504
|population_metro=1306768 (Grand Rapids-Muskegon-Holland MSA)
|population_density_sq_mi=1840.8
|population_density_km2=710.7 <!-- General information -->
|timezone=[[منطقه زمانی شرقی|EST]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=[[منطقه زمانی شرقی|EDT]]
|utc_offset_DST=-4
|elevation_ft=649
|elevation_m=198
|latd=42|latm=48|lats=45|latNS=N
|longd=86|longm=01|longs=07|longEW=W <!-- Area/postal codes & others -->
|postal_code_type=[[زیپ‌کد]]
|postal_code=49464
|area_code=[[Area code 616|616]]
|blank_name=[[استاندارد پردازش اطلاعات فدرال|FIPS code]]
|blank_info=26-89260{{GR|2}}
|blank1_name=[[سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی|GNIS]] feature ID
|blank1_info=1616917
|website=http://www.ci.zeeland.mi.us/
|footnotes=}}
'''زیلند، میشیگان''' (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Zeeland, Michigan) یک [[شهر]] در [[ایالات متحده آمریکا]] با جمعیت ۵٬۵۰۴ نفر است که در [[میشیگان]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی |نشانی=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Zeeland,_Michigan&redirect=no&oldid=593572877 |عنوان=Zeeland, Michigan|تاریخ =}}</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس}}
{{میشیگان-خرد}}

{{شهرستان اتاوا، میشیگان}}

[[رده:زیلند، میشیگان]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۴۷ (میلادی) در میشیگان]]
[[رده:شهرهای شهرستان اتاوا (میشیگان)]]
[[رده:شهرهای میشیگان]]
[[رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۴۷ (میلادی)]]

title: Zeeland, Michigan

ایالت: میشیگان

County: Ottawa

title: حکومت

• شهردار: Kevin Klynstra

title: مساحت

• شهر: ۳٫۰۱ مایل مربع (۷٫۸۰ کیلومتر مربع)

• خشکی: ۲٫۹۹ مایل مربع (۷٫۷۴ کیلومتر مربع)

• آب: ۰٫۰۲ مایل مربع (۰٫۰۵ کیلومتر مربع)

ارتفاع: ۶۴۹ فوت (۱۹۸ متر)

title: جمعیت (2010)

• شهر: ۵٬۵۰۴

• برآورد (2012): ۵٬۵۵۸

• تراکم: ۱۸۴۰٫۸/مایل مربع (۷۱۰٫۷/کیلومتر مربع)

• کلانشهری: ۱٬۳۰۶٬۷۶۸ (Grand Rapids-Muskegon-Holland MSA)

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی -۵ (EST)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی -۴ (EDT)


text:
# زلا دی
زلا دی (به انگلیسی: Zella Day) (زاده ۱۳ مارس ۱۹۹۵) خواننده و ترانه‌سرا آمریکایی است.

wikiname: fawiki

title: زلا دی

in_language: fa

wikitext:
{{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی
| نام             =زلا دی
| تصویر           =  Zella Day 11 21 2017 -21 (26817203779) (cropped).jpg
| توضیح_تصویر     =
| اندازه_تصویر    =
| دورنما          =
| پس‌زمینه         = خواننده_تک
| نام_اصلی        =
| نام_مستعار      =
| تولد            ={{birth date and age|1995|03|13}}{{سخ}}[[پاینتاپ-لیکساید (آریزونا)|پاینتاپ-لیکساید]]، [[آریزونا]]، [[ایالات متحده]]
| مرگ             =
| ملیت            =[[آمریکا]]یی
| ساز             =
| نوع_صوت         =
| سبک             =[[موسیقی پاپ|پاپ]]، [[ایندی پاپ]]، [[موسیقی فولک معاصر|فولک معاصر]]، [[آمریکانا (موسیقی)|آمریکانا]]
| حرفه            =[[خواننده]] و [[ترانه‌سرا]]
| مدت             =۲۰۰۹-حال
| ناشر            =
| نقش‌های_مرتبط    =
| وبگاه           =
| اعضای_کنونی     =
| اعضای_پیشین     =
| سازهای_برجسته   =
}}
'''زلا دی''' {{به انگلیسی|Zella Day}} (زاده {{birth date|1995|03|13}}) [[خواننده]] و [[ترانه‌سرا]] [[آمریکا]]یی است.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Zella_Day&oldid=1286646737|عنوان =Zella Day|بازیابی =۲ ژوئن ۲۰۲۵}}

== پیوند به بیرون ==
{{commons category}}
* {{official website|http://www.zelladay.com/}}
* {{instagram|zelladay}}

[[رده:افراد زنده]]

title: اطلاعات پس‌زمینه

زاده: ۱۳ مارس ۱۹۹۵ (۳۰ سال) · پاینتاپ-لیکساید، آریزونا، ایالات متحده

ژانر: پاپ، ایندی پاپ، فولک معاصر، آمریکانا

پیشه: خواننده و ترانه‌سرا

سالهای فعالیت: ۲۰۰۹-حال


text:
# کنوانسیون ورشو
کنوانسیون یکسان‌سازی قوانین مشخص در رابطه با حمل و نقل بین‌المللی از طریق آسمان، که معمولاً تحت عنوان کنوانسیون ورشو شناخته می‌شود، معاهده‌ای است که مسئولیت بین‌المللی در مورد حمل و نقل افراد، توشه یا کالاها از طریق هواپیما را تنظیم می‌کند.

## مطالب
دارای پنج فصل می‌باشد:
- فصل اول – تعاریف
- فصل دوم – اسناد و مدارک حمل و نقل؛ توشه و بلیط مسافر
- فصل سوم – مسئولیت حامل
- فصل چهارم – مقررات مربوط به حمل و نقل ترکیبی
- فصل پنجم – مقررات کلی و نهایی

## تصویب
تا سال ۲۰۱۵، کنوانسیون ورشو توسط ۱۵۲ کشور تصویب شده بود. پروتکل الحاقی کنوانسیون توسط ۱۳۷ کشور تصویب شد.

title: کنوانسیون ورشو

wikitext:
{{جعبه اطلاعات عهدنامه|name=کنوانسیون ورشو|long_name=کنوانسیون یکسان‌سازی قوانین مشخص در رابطه با حمل و نقل بین‌المللی از طریق آسمان|date_signed=۱۲ اکتبر ۱۹۲۹|location_signed=ورشو|date_effective=۱۳ فوریه ۱۹۳۳|parties=۱۵۲<ref>http://www.icao.int/secretariat/legal/List%20of%20Parties/WC-HP_EN.pdf</ref>
|depositor=دولت لهستان|language=فرانسوی}}
{{اشتباه نشود|پیمان ورشو}}کنوانسیون''' یکسان‌سازی قوانین مشخص در رابطه با حمل و نقل بین‌المللی از طریق آسمان'''، که معمولاً تحت عنوان '''کنوانسیون ورشو '''شناخته می‌شود، [[معاهده]]ای است که مسئولیت بین‌المللی در مورد حمل و نقل افراد، توشه یا کالاها از طریق هواپیما را تنظیم می‌کند.
== مطالب ==
دارای پنج فصل می‌باشد:
* فصل اول – تعاریف
* فصل دوم – اسناد و مدارک حمل و نقل؛ توشه و بلیط مسافر
* فصل سوم – مسئولیت حامل
* فصل چهارم – مقررات مربوط به حمل و نقل ترکیبی
* فصل پنجم – مقررات کلی و نهایی

== تصویب ==
تا سال ۲۰۱۵، کنوانسیون ورشو توسط ۱۵۲ کشور تصویب شده بود. پروتکل الحاقی کنوانسیون توسط ۱۳۷ کشور تصویب شد.

== جستارهای وابسته ==
* [[حقوق هوایی|قانون حمل و نقل هوایی]]
* [[کنوانسیون سی ام ار|کنوانسیون CMR]]
* پروتکل لاهه
* کنت مک دونالد Beaumont
* کنوانسیون مونترال

== منابع ==
{{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/Warsaw_Convention|عنوان=Warsaw Convention|زبان=انگلیسی|بازیابی=۴ فوریه ۲۰۱۸}}
{{پانویس}}
* {{هوانوردی تجاری}}

[[رده:بلیط هواپیما]]
[[رده:تاریخ ورشو]]
[[رده:لهستان در ۱۹۲۹ (میلادی)]]
[[رده:معاهده‌های آرژانتین]]
[[رده:معاهده‌های آفریقای جنوبی]]
[[رده:معاهده‌های آلمان نازی]]
[[رده:معاهده‌های آنگولا]]
[[رده:معاهده‌های اتحاد شوروی]]
[[رده:معاهده‌های اتریش]]
[[رده:معاهده‌های اردن]]
[[رده:معاهده‌های ارمنستان]]
[[رده:معاهده‌های اروگوئه]]
[[رده:معاهده‌های ازبکستان]]
[[رده:معاهده‌های اسپانیای تحت استقرار مجددد]]
[[رده:معاهده‌های استادو نوو (پرتغال)]]
[[رده:معاهده‌های استرالیا]]
[[رده:معاهده‌های استونی]]
[[رده:معاهده‌های اسرائیل]]
[[رده:معاهده‌های اسلواکی]]
[[رده:معاهده‌های اسلوونی]]
[[رده:معاهده‌های اکوادور]]
[[رده:معاهده‌های الجزایر]]
[[رده:معاهده‌های السالوادور]]
[[رده:معاهده‌های امارات متحده عربی]]
[[رده:معاهده‌های امپراتوری اتیوپی]]
[[رده:معاهده‌های اندونزی]]
[[رده:معاهده‌های اوگاندا]]
[[رده:معاهده‌های ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:معاهده‌های ایسلند]]
[[رده:معاهده‌های باربادوس]]
[[رده:معاهده‌های باهاما]]
[[رده:معاهده‌های بحرین]]
[[رده:معاهده‌های برزیل عصر بارگاس]]
[[رده:معاهده‌های برونئی]]
[[رده:معاهده‌های بریتانیا]]
[[رده:معاهده‌های بلژیک]]
[[رده:معاهده‌های بنگلادش]]
[[رده:معاهده‌های بوتسوانا]]
[[رده:معاهده‌های بورکینافاسو]]
[[رده:معاهده‌های بوسنی و هرزگوین]]
[[رده:معاهده‌های بولیوی]]
[[رده:معاهده‌های پاپوآ گینه نو]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی افغانستان]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی ایتالیا (۱۹۴۶–۱۸۶۱)]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی رومانی]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی لائوس]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی لیبی]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی مجارستان (۱۹۴۶-۱۹۲۰)]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی یوگسلاوی]]
[[رده:معاهده‌های پادشاهی یونان]]
[[رده:معاهده‌های پاراگوئه]]
[[رده:معاهده‌های پاکستان]]
[[رده:معاهده‌های پاناما]]
[[رده:معاهده‌های پرو]]
[[رده:معاهده‌های تانزانیا]]
[[رده:معاهده‌های ترکمنستان]]
[[رده:معاهده‌های ترکیه]]
[[رده:معاهده‌های ترینیداد و توباگو]]
[[رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به برمودا]]
[[رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فارو]]
[[رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فالکلند]]
[[رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر کیمن]]
[[رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به سنت هلن، اسنشن و تریستان دا کونا]]
[[رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به مونتسرات]]
[[رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به هنگ کنگ بریتانیا]]
[[رده:معاهده‌های توگو]]
[[رده:معاهده‌های تونس]]
[[رده:معاهده‌های تونگا]]
[[رده:معاهده‌های جزایر سلیمان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری آذربایجان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری چک]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری خلق بلغارستان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری خلق چین]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری خلق مغولستان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری داهومی]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری دموکراتیک سودان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری دوم لهستان]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری دومینیکن]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی اوکراین شوروی]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی بلاروس شوروی]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری سوم فرانسه]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری کنگو (لئوپولدویل)]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری کنگو]]
[[رده:معاهده‌های جمهوری مصر (۱۹۵۳–۵۸)]]
[[رده:معاهده‌های چکسلواکی]]
[[رده:معاهده‌های چین]]
[[رده:معاهده‌های دانمارک]]
[[رده:معاهده‌های دودمان پهلوی]]
[[رده:معاهده‌های دولت آزاد ایرلند]]
[[رده:معاهده‌های رواندا]]
[[رده:معاهده‌های زامبیا]]
[[رده:معاهده‌های زیمبابوه]]
[[رده:معاهده‌های ژاپن]]
[[رده:معاهده‌های ساحل عاج]]
[[رده:معاهده‌های ساموآ]]
[[رده:معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها]]
[[رده:معاهده‌های سنگاپور]]
[[رده:معاهده‌های سنگال]]
[[رده:معاهده‌های سورینام]]
[[رده:معاهده‌های سوریه]]
[[رده:معاهده‌های سوئد]]
[[رده:معاهده‌های سوئیس]]
[[رده:معاهده‌های سیرالئون]]
[[رده:معاهده‌های سیشل]]
[[رده:معاهده‌های شیلی]]
[[رده:معاهده‌های صربستان و مونته‌نگرو]]
[[رده:معاهده‌های عراق بعثی]]
[[رده:معاهده‌های عربستان سعودی]]
[[رده:معاهده‌های عمان]]
[[رده:معاهده‌های غنا]]
[[رده:معاهده‌های فنلاند]]
[[رده:معاهده‌های فیجی]]
[[رده:معاهده‌های فیلیپین]]
[[رده:معاهده‌های قبرس]]
[[رده:معاهده‌های قرقیزستان]]
[[رده:معاهده‌های قلمرو سیلان]]
[[رده:معاهده‌های قطر]]
[[رده:معاهده‌های کاستاریکا]]
[[رده:معاهده‌های کامبوج]]
[[رده:معاهده‌های کامرون]]
[[رده:معاهده‌های کانادا]]
[[رده:معاهده‌های کرواسی]]
[[رده:معاهده‌های کره شمالی]]
[[رده:معاهده‌های کلمبیا]]
[[رده:معاهده‌های کنیا]]
[[رده:معاهده‌های کوبا]]
[[رده:معاهده‌های کومور]]
[[رده:معاهده‌های کویت]]
[[رده:معاهده‌های دماغه سبز]]
[[رده:معاهده‌های گابن]]
[[رده:معاهده‌های گواتمالا]]
[[رده:معاهده‌های گینه]]
[[رده:معاهده‌های گینه استوایی]]
[[رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۳۳ (میلادی)]]
[[رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۷۳ (میلادی)]]
[[رده:معاهده‌های لبنان]]
[[رده:معاهده‌های لتونی]]
[[رده:معاهده‌های لسوتو]]
[[رده:معاهده‌های لوکزامبورگ]]
[[رده:معاهده‌های لیبریا]]
[[رده:معاهده‌های لیختن‌اشتاین]]
[[رده:معاهده‌های ماداگاسکار]]
[[رده:معاهده‌های مالاوی]]
[[رده:معاهده‌های مالت]]
[[رده:معاهده‌های مالدیو]]
[[رده:معاهده‌های مالزی]]
[[رده:معاهده‌های مالی]]
[[رده:معاهده‌های مراکش]]
[[رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۲۹ (میلادی)]]
[[رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۷۱ (میلادی)]]
[[رده:معاهده‌های مقدونیه شمالی]]
[[رده:معاهده‌های مکزیک]]
[[رده:معاهده‌های موریتانی]]
[[رده:معاهده‌های موریس]]
[[رده:معاهده‌های مولداوی]]
[[رده:معاهده‌های مونته‌نگرو]]
[[رده:معاهده‌های میانمار]]
[[رده:معاهده‌های نائورو]]
[[رده:معاهده‌های نپال]]
[[رده:معاهده‌های نروژ]]
[[رده:معاهده‌های نیجر]]
[[رده:معاهده‌های نیجریه]]
[[رده:معاهده‌های نیکاراگوئه]]
[[رده:معاهده‌های نیوزیلند]]
[[رده:معاهده‌های وانواتو]]
[[رده:معاهده‌های ونزوئلا]]
[[رده:معاهده‌های ویتنام]]
[[رده:معاهده‌های هلند]]
[[رده:معاهده‌های هند]]
[[رده:معاهده‌های هندوراس]]
[[رده:معاهده‌های یمن]]
[[رده:هوانوردی در ۱۹۲۹ (میلادی)]]
[[رده:اکتبر ۱۹۲۹ (میلادی)]]
[[رده:قلمروهای گسترش‌یافته به گرینلند]]

title: کنوانسیون ورشو

تاریخ امضا: ۱۲ اکتبر ۱۹۲۹

مکان امضا: ورشو

تاریخ اجرا: ۱۳ فوریه ۱۹۳۳

گروهها: ۱۵۲

ضامن: دولت لهستان

زبان: فرانسوی


text:
# میخک (پایین جام)
میخک (تربت جام)، روستایی از توابع بخش پائین جام شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان گل‌بانو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۴۱۲ نفر (۹۲خانوار) بوده‌است.

title: میخک (پایین جام)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=میخک (تربت جام)
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=خراسان رضوی
|شهرستان=تربت جام
|بخش= [[بخش پائین جام]]
|دهستان=گل‌بانو
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت= ۴۱۲ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع=
|کد آماری    =۱۴۴۳۵۰
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''میخک (تربت جام)'''، روستایی از توابع [[بخش پائین جام]] [[شهرستان تربت جام]] در [[استان خراسان رضوی]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان گل‌بانو]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۴۱۲ نفر (۹۲خانوار) بوده‌است.

== منابع ==
*{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱ ژانویه ۲۰۱۳|پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 | تاریخ بایگانی = ۱ ژانویه ۲۰۱۳}}

{{شهرستان تربت جام}}
{{خرد|روستا}}

[[رده:روستاهای شهرستان تربت جام|میخک (تربت جام)]]

title: میخک (تربت جام)

استان: خراسان رضوی

شهرستان: تربت جام

بخش: بخش پائین جام

دهستان: گل‌بانو

جمعیت: ۴۰۵ نفر (سرشماری ۹۵)


text:
# پرترشنگا
پرترشنگا (به صربی: Pretrešnja) یک منطقهٔ مسکونی در صربستان است که در بلاتسه واقع شده‌است. پرترشنگا ۱۵۰ نفر جمعیت دارد.

title: پرترشنگا

wikitext:
{{Infobox settlement
|official_name=پرترشنگا
|other_name=
|native_name={{native name|sr-Cyrl|Претрешња|italics=off}}|nickname=
|settlement_type=روستا
|motto=
|image_skyline=Pretresnja 2007.jpg
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|flag_size=
|image_seal=
|seal_size=
|image_map=
|mapsize=
|map_caption=موقعیت پرترشنگا در نقشه
|pushpin_map=Serbia
|pushpin_label_position=bottom
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption=
|subdivision_type=کشور
|subdivision_name={{flag|Serbia}}|subdivision_type1=[[ناحیه‌های صربستان|ناحیه]]
|subdivision_name1=[[ناحیه توپلیکا]]
|subdivision_type2=[[شهرها و شهرداری‌های صربستان|شهر]]
|subdivision_name2=[[بلاتسه]]
|subdivision_type3=
|subdivision_name3=
|government_footnotes=
|government_type=
|leader_title=
|leader_name=
|established_title=
|established_date=
|area_magnitude=
|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=
|area_total_km2=
|area_land_km2=
|population_as_of=۲۰۰۲
|population_footnotes=
|population_note=
|population_total=۱۵۰
|population_density_km2=
|timezone=[[زمان اروپای مرکزی|زمان]]
|utc_offset=+۱
|timezone_DST=[[ساعت تابستانی اروپای مرکزی]]
|utc_offset_DST=+۲
|coordinates={{coord|43|20|34|N|21|21|00|E|display=inline}}|elevation_footnotes=
|elevation_m=
|elevation_ft=
|postal_code_type=
|postal_code=
|area_code=
|blank_name=
|blank_info=
|website=
|footnotes=
}}
'''پرترشنگا''' {{صربی|Pretrešnja}} یک منطقهٔ مسکونی در [[صربستان]] است که در [[بلاتسه]] واقع شده‌است.<ref>{{یادکرد-ویکی |پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pretrešnja&redirect=no&oldid=1028819300 |عنوان=Pretrešnja|بازیابی  = ۲۶ اوت ۲۰۲۱|زبان=انگلیسی}}</ref> پرترشنگا ۱۵۰ نفر جمعیت دارد.

== جستارهای وابسته ==
* [[تقسیمات کشوری صربستان]]

== منابع ==
{{پانویس}}

== پیوند به بیرون ==
{{انبار-رده|Pretrešnja}}
{{صربستان-خرد}}

[[رده:مناطق مسکونی در ناحیه توپلیتسا]]

title: پرترشنگا Претрешња (صربی)

ناحیه: ناحیه توپلیکا

شهر: بلاتسه

title: جمعیت (۲۰۰۲)

• کل: ۱۵۰

منطقهٔ زمانی: یوتی‌سی +۱ (زمان)

• تابستانی (DST): یوتی‌سی +۲ (ساعت تابستانی اروپای مرکزی)


text:
# بابازاهد (اندیکا)
بابازاهد، روستایی از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا در استان خوزستان ایران است، بقعه‌ی بابازاهد گیلانی پیر مشترک و محترم طوایف منجزی و موری از ایل بختیاری در این روستا قرار دارد.
این روستا شامل دو پارچه آبادی به نام‌های سَرِ پیر و کِفتِ گِلِه است که در دامنه‌ی کوهی به نام دِمِه قرار دارند.
وجه تسمیه نام این روستا وجود آرامگاه شیخ علی اسماعیل گیلانی در آنجاست، شیخ علی اسماعیل گیلانی که احتمالا از مبلغان مذهبی صفویان در میان ایل‌مردمان بختیاری بوده به سبب زهد و پرهیزکاری‌اش در میان بختیاری‌ها به بابازاهد و بابازاهد گیلانی مشهور شده‌است.

## جمعیت
این روستا در دهستان چلو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۵۴ نفر (۲۴خانوار) بوده‌است.
اهالی این روستا، جز ایل‌مردمان بختیاری و از طایفه‌ی مُنجِزی و تیره‌ی هَلیلی هستند که از گذشته‌های دور در جرگه‌ی مریدان و هواخواهان بابازاهد گیلانی بوده‌اند.

title: بابازاهد (اندیکا)

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=بابازاهد چلو
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=خوزستان
|شهرستان=اندیکا
|بخش= [[بخش چلو]]
|دهستان=چلو
|نام بومی=باوازد چلو
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت= ۱۵۴ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع=
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''بابازاهد'''، روستایی از توابع [[بخش چلو]] [[شهرستان اندیکا]] در [[استان خوزستان]] [[ایران]] است، بقعه‌ی بابازاهد گیلانی پیر مشترک و محترم طوایف منجزی و موری از ایل بختیاری در این روستا قرار دارد.

این روستا شامل دو پارچه آبادی به نام‌های سَرِ پیر و کِفتِ گِلِه است که در دامنه‌ی کوهی به نام دِمِه قرار دارند.

وجه تسمیه نام این روستا وجود آرامگاه '''شیخ علی اسماعیل گیلانی''' در آنجاست، شیخ علی اسماعیل گیلانی که احتمالا از مبلغان مذهبی [[دودمان صفوی|صفویان]] در میان [[مردم بختیاری|ایل‌مردمان بختیاری]] بوده به سبب زهد و پرهیزکاری‌اش در میان [[بختیاری‌ها]] به '''بابازاهد''' و '''بابازاهد گیلانی''' مشهور شده‌است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان چلو]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۱۵۴ نفر (۲۴خانوار) بوده‌است.

اهالی این روستا، جز [[مردم بختیاری|ایل‌مردمان بختیاری]] و از طایفه‌ی مُنجِزی و تیره‌ی هَلیلی هستند که از گذشته‌های دور در جرگه‌ی مریدان و هواخواهان بابازاهد گیلانی بوده‌اند.

== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱ ژانویه ۲۰۱۳|پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 | تاریخ بایگانی = ۱ ژانویه ۲۰۱۳}}
{{شهرستان اندیکا}}

{{روستا-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان اندیکا|بابازاهد]]
[[رده:مناطق مسکونی در شهرستان اندیکا]]

title: بابازاهد چلو باوازد چلو

استان: خوزستان

شهرستان: اندیکا

بخش: بخش چلو

دهستان: چلو

جمعیت: ۱۵۴ نفر


text:
# ۴۵ سال
۴۵ سال (انگلیسی: 45 Years) یک فیلم بریتانیایی در سبک درام به کارگردانی اندرو هیگ است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این فیلم در بخش مسابقه اصلی شصت و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین شرکت داشت.
داستان فیلم: زن و شوهری که در شرف ۴۵ امین سالگرد ازدواج خود هستند نامه‌ای غیرمنتظره را دریافت می‌کنند که خبر از تغییر در زندگی آنها می‌دهد…

title: ۴۵ سال

wikitext:
{{Infobox film
| name =۴۵ سال
| image =45_Years_(poster).jpg
| alt =
| caption =
| film name =
| director = [[اندرو هیگ]]
| producer = Tristan Goligher
| screenplay =
| story =
| based on =
| starring = [[شارلوت رمپلینگ]]{{سخ}}[[تام کورتنی]]{{سخ}}[[جرالدین جیمز]]{{سخ}}[[دالی ولز]]
| narrator =
| music =
| cinematography = [[Lol Crawley]]
| editing = جوناتان آلبرتس
| studio =
| distributor =
| released = {{Film date|۲۰۱۵|۲|۶|[[شصت و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین]]|۲۰۱۵|۸|۲۸|بریتانیا|df=yes}}
| runtime = ۹۳ دقیقه
| country = بریتانیا
| language = انگلیسی
| writer = [[David Constantine]]{{سخ}}Andrew Haigh
| budget =
| gross =}}
'''''۴۵ سال''''' ({{lang-en|45 Years}}) یک [[فیلم]] بریتانیایی در [[فیلم درام|سبک درام]] به کارگردانی [[اندرو هیگ]] است که در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. این فیلم در بخش مسابقه اصلی [[شصت و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین]] شرکت داشت.
داستان فیلم: زن و شوهری که در شرف ۴۵ امین سالگرد ازدواج خود هستند نامه‌ای غیرمنتظره را دریافت می‌کنند که خبر از تغییر در زندگی آنها می‌دهد…

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=45_Years&redirect=no&oldid=647367028|عنوان = 45 Years|زبان =انگلیسی|بازیابی =۳ مارس ۲۰۱۵}}

== پیوند به بیرون ==
[http://www.spraypeperoncinoantiaggressione.it/ Peperoncino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506182426/http://www.spraypeperoncinoantiaggressione.it/ |date=۶ مه ۲۰۱۶ }} http://www.spraypeperoncinoantiaggressione.it/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506182426/http://www.spraypeperoncinoantiaggressione.it/ |date=۶ مه ۲۰۱۶ }}<nowiki/>

{{جایزه انجمن منتقدان فیلم لندن برای فیلم سال بریتانیا}}

{{فیلم-خرد}}

[[رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی]]
[[رده:فیلم‌های ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های آی‌اف‌سی فیلمز]]
[[رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از داستان کوتاه]]
[[رده:فیلم‌ها به کارگردانی اندرو هیگ]]
[[رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های بریتانیایی]]
[[رده:فیلم‌های درام ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های درام بریتانیایی]]
[[رده:فیلم‌های درام رمانتیک ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های درام رمانتیک بریتانیایی]]
[[رده:فیلم‌های درام رمانتیک دهه ۲۰۱۰ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در نورفک]]
[[رده:فیلم‌های فیلم‌فور پروداکشنز]]
[[رده:فیلم‌های مستقل ۲۰۱۵ (میلادی)]]
[[رده:فیلم‌های واقع‌شده در نورفک]]

title: ۴۵ سال

کارگردان: اندرو هیگ

تهیهکننده: Tristan Goligher

نویسنده: David Constantine · Andrew Haigh

بازیگران: شارلوت رمپلینگ · تام کورتنی · جرالدین جیمز · دالی ولز

فیلمبردار: Lol Crawley

تدوینگر: جوناتان آلبرتس

تاریخهای انتشار: - ۶ فوریه ۲۰۱۵ (شصت و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین) - ۲۸ اوت ۲۰۱۵ (بریتانیا)

مدت زمان: ۹۳ دقیقه

کشور: بریتانیا

زبان: انگلیسی


text:
# گودگچ علیا
گودگچ علیا، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ایذه در استان خوزستان ایران است.

## جمعیت
این روستا در دهستان هلایجان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۵۰ نفر (۴۶خانوار) بوده‌است.

title: گودگچ علیا

wikitext:
{{جعبه اطلاعات روستای ایران
|نام رسمی=گودگچ علیا
|عرض جغرافیایی=
|طول جغرافیایی=
|تصویر=
|اندازه تصویر=
|توضیح تصویر=
|استان=خوزستان
|شهرستان=ایذه
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان ایذه|بخش مرکزی]]
|دهستان=هلایجان
|نام بومی=
|نام دیکر=
|نام قدیمی=
|تاریخ بنیان‌گذاری=
|جمعیت= ۲۵۰ نفر
|رشد جمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|مساحت=
|ارتفاع=
|کد آماری    =۰۵۷۸۶۷
|پیش‌شماره=
|وبگاه=
|پانویس=
}}
'''گودگچ علیا'''، روستایی از توابع [[بخش مرکزی شهرستان ایذه|بخش مرکزی]] [[شهرستان ایذه]] در [[استان خوزستان]] [[ایران]] است.

== جمعیت ==
این روستا در [[دهستان هلایجان]] قرار دارد و براساس [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران|سرشماری مرکز آمار ایران]] [[سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۸۵)|در سال ۱۳۸۵]]، جمعیت آن ۲۵۰ نفر (۴۶خانوار) بوده‌است.

== منابع ==
* {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 |عنوان= نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵| ناشر = درگاه ملی آمار ایران|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۱ ژانویه ۲۰۱۳|پیوند بایگانی = https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553 | تاریخ بایگانی = ۱ ژانویه ۲۰۱۳}}

{{شهرستان ایذه|بخش مرکزی‌شهرستان‌ایذه}}
{{روستا-خرد}}

[[رده:روستاهای شهرستان ایذه|گودگچ علیا]]

title: گودگچ علیا

شهرستان: ایذه

بخش: بخش مرکزی

دهستان: هلایجان

جمعیت: ۲۴۴ نفر (سرشماری ۹۵)


text:
# سنگ
سَنگ یا صَخرِه به مواد جامدی از پوسته زمین گفته می‌شود. که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، تشکیل شده‌است. در زمین‌شناسی سنگ تجمعی طبیعی و جامد از مواد معدنی یا شبه‌معدنی است. لایه خارجی جامد زمین (سنگ‌کره) از سنگ تشکیل شده‌است. سنگ‌ها سه گونه هستند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. دانش شناختن سنگ‌ها را سنگ‌شناسی می‌نامند. عنصر اصلی تشکیل‌دهنده تمامی سنگ‌ها سیلیسیم است.
سنگ‌ها و کانی‌ها در ساختمان‌سازی، صنایع، پزشکی و غیره به کار می‌روند. به قطعه‌های بزرگی از سنگ که در بیرون از خاک دیده شود، تخته‌سنگ یا صَخرِه می‌گویند.
قسمت عمده قشر زمین از سنگ سخت تشکیل شده‌است. هر جای  پای ما سنگ سخت است. سنگ ممکن است از یک طبقه خاک پوشیده شده باشد. ممکن است از طبقه‌ای از آن به کلفتی چند متر یا حتی چند کیلومتر پوشیده باشد. ولی هر جای زمین را به اندازه کافی بشکافیم، به سنگ سخت خواهیم رسید.
مهم‌ترین تفاوت خاک و سنگ اختلاف در میزان فشردگی و چسبندگی آنها به یکدیگر است. از دیدگاه زمین‌شناسی سنگ به موادی از پوسته زمین گفته می‌شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند درست شده‌است. در مقابل خاک توده‌ای از ذرات با دانه‌های جدا یا دارای پیوند سست است. که بر اثر هوازدگی سنگ‌ها و به‌طور برجا تشکیل شده‌است. اما در مهندسی و کارهای ساختمانی قابلیت حفاری مصالح زمین‌شناسی به‌عنوان شاخصی در طبقه‌بندی آنها به دو گروه سنگ و خاک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## چرخهٔ سنگ
چرخه سنگ به مجموعه فرآیندهایی گفته می‌شود که منجر به ایجاد انواع سنگ روی پوسته زمین و همچنین تبدیل آن‌ها به یکدیگر می‌شود. به عبارت دیگر، به مجموعه تغییرات سنگ‌ها در اندازه و ترکیبشان در اثر فرایندهای مختلف مثل هوازدگی و انجماد مواد مذاب و دگرگونی چرخه سنگ گفته می‌شود.
در طول زمان‌های دراز سنگ‌ها براثر فرسایش خرد می‌شوند و پس از حمل رسوبات سرانجام سنگ رسوبی را می‌سازند. سنگ رسوبی ممکن است در اعماق زمین براثر گرما و فشار به سنگ دگرگونی تبدیل شود یا آن که پس از ذوب به سنگ آذرین تبدیل گردد. سنگ‌های آذرین هم تحت تأثیر فشار و حرارت دگرگون می‌شوند. به مجموعه این تغییرات و تبدیل حالت‌ها چرخه سنگ گفته می‌شود.
هوازدگی، در آغاز به سنگ سخت و جامد حمله‌ور می‌شود. این نوع سنگ، یا از سرد شدن گدازه بر روی سطح زمین تشکیل شده‌است یا سنگی آذرین بوده که در زیر سطح زمین تشکیل یافته و بعدها به علت فرسایش سطح پوشاننده آن پدیدار شده‌است. محصولات نهایی عمل هوازدگی موادی هستند که نهایتاً در تشکیل سنگ‌های جدید (رسوبی، دگرگونی و حتی آذرین) بکار می‌روند.
زمین‌لغزه‌ها، آب‌های جاری و یخ یخچال‌ها، در حرکت دادن مواد از محلی به محل دیگر مؤثر می‌باشند. در یک چرخه آرمانی این مواد نهایتاً در کف اقیانوس‌ها قرار می‌گیرند. فرآیندهای سنگ‌زایی لایه‌ای از گل نرم، شن و ماسه و ریگ را که در کف اقیانوس‌ها قرار گرفته‌اند سفت و محکم می‌کنند و سنگ‌های رسوبی را تشکیل می‌دهند.
اگر چرخه بی‌هیچ وقفه‌ای ادامه یابد، این سنگ‌های تازه تشکیل شده در کف اقیانوس، به تدریج در اعماقی بیشتر و بیشتر مدفون شده و تحت تأثیر فشار ناشی از وزن سنگ‌های رویی، دما و نیروهای ناشی از حرکات زمین، قرار می‌گیرند. تحت این شرایط جدید ممکن است که سنگ‌های رسوبی تغییر یافته و به سنگ‌های دگرگونی تبدیل شوند. اگر دما و فشار همچنان افزایش یابند، این سنگ‌های دگرگونی نیز نهایتاً هویت خود را از دست داده و پس از ذوب شدن به صورت ماگما در می‌آیند. سرد شدن این ماگما باعث تشکیل دگرباره سنگ آذرین خواهد شد. به این ترتیب، چرخه‌ای کامل طی می‌شود.
امکان دارد چرخه کامل سنگ در نقاط مختلف قطع شود. برای مثال سنگ آذرینی که در زیر سطح زمین تشکیل می‌شود، ممکن است که هرگز رخنمون نیافته و به دلیل عدم تأثیر هوازدگی، هرگز به رسوبات تبدیل نشود. از سوی دیگر ممکن است که همین سنگ تحت فشار و دمای زیاد قرار گرفته و بدون عبور از مرحله میانی رسوبی، مستقیماً به سنگ دگرگونی تبدیل شود. قطع چرخهٔ کامل، هنگامی رخ می‌دهد که رسوبات، سنگ‌های رسوبی یا سنگ‌های دگرگونی، بیش از آن در چرخه کامل به راه خود ادامه داده و وارد مرحله بعدی شوند، مورد هجوم هوازدگی قرار گیرند.
چرخه سنگ، احتمالاً برای اولین بار در اواخر قرن هجدهم، بوسیله جیمز هوتون مطرح شده‌است. او در کتاب نظریه زمین خود می‌گوید؛ بنابراین ما به سمتی هدایت می‌شویم که می‌توانیم گردش مواد را در این کره، مشاهده کنیم. گردشی که بیانگر عملکرد نوعی صرفه جویی در سیستم طبیعت است. یکی از حالات زمین، حالت رشد و افزایش است و حالت دیگر آن، کاهش و واپاشی؛ بنابراین جهان در گوشه‌ای ویران و در گوشه‌ای دیگر بازسازی می‌شود و فرآیندهایی که جهان بوسیله آنها واپاشی می‌شود، به همان اندازه در چشم علم آشکار می‌باشند که فرآیندهای بازسازنده آن.

## دسته‌بندی
انواع فراوان سنگ‌ها در قشر زمین وجود دارد. برای شناختن همه آنها مطالعات فراوان شده‌است. ولی همه این سنگ‌ها را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد، این سه گروه عبارتند از سنگ‌های آذرین، سنگ‌های رسوبی (ته‌نشستی) و سنگ‌های دگرگونی. آذرین، از کلمهٔ آذر به معنی «آتش، آمده‌است.

## سه گروه اصلی

### سنگ‌های آذرین
همه سنگ‌های آذرین از سنگ چنان داغی تشکیل شده‌اند که به حالت مایع بوده‌است. بعضی از آنها از سنگ داغ و مایعی تشکیل شده‌اند که از یک آتشفشان بیرون ریخته‌است. چنین سنگ مایعی را گدازه می‌نامیم. بعضی از سنگ‌های آذرین از ماگما (تَفتال) تشکیل یافته‌اند. ماگما سنگ مایعی است که در زیر سطح زمین است. نخستین سنگ‌هایی که در قشر زمین تشکیل شدند سنگ‌های آذرین بودند. سنگ‌های آذرین امروز هم هنوز تشکیل می‌شوند که یکی از آن‌ها اُبسیدین است. این سنگ را اغلب شیشه آتشفشانی می‌نامند که سنگی زیباست، ولی چیزهایی که از آن ساخته می‌شود بسیار معدود است. وقتی که بخواهند روی آن کنده‌کاری کنند به طرز خاصی می‌شکند. ابسیدین از گدازه‌ای که به سرعت سرد می‌شود، به دست می‌آید. بازالت سیاه است ولی جلای ابسیدین را ندارد. این سنگ از گدازه‌ای به دست می‌آید که به کندی سرد می‌شود. وقتی که بازالت سرد می‌شود می‌شکند و گاهی ستون‌های شش‌پهلو از آن پدید می‌آید. مردمان زمان‌های بسیار قدیم از این ستون‌ها که گویی با دست به این شکل ساخته شده‌اند، تعجب می‌کردند.
سنگ پا چندان سبک است که بر آب شناور می‌ماند. وقتی که گدازه از یک آتشفشان بیرون می‌ریزد، اغلب کفی بر روی آن وجود دارد. این که به سرعت سرد می‌شود و به شکل سنگ پا در می‌آید. سنگ خارا هرگز از گدازه‌ای که بر سطح زمین می‌ریزد تشکیل نمی‌شود. این سنگ از ماگما درست شده‌است خیلی به کندی سرد می‌شود. خارا سنگ زیبایی است و به آسانی صیقل می‌یابد. همیشه خالدار است، زیرا پیوسته سه نوع بلور مختلف در خود دارد که عبارتند از فلدسپات، کوارتز، و میکای سیاه یا بعضی از کانی‌های سیاه‌رنگ دیگر بعضی از فلدسپات‌ها سفید و برخی ارغوانی هستند. از این رو خارای خاکستری و خارای سرخ هست.
دیوریت سنگ دیگری است که از ماگما ساخته شده و مانند سنگ خارا خالدار است ولی ممکن است بلورهای سیاه دیگر و معدودی بلورهای روشن‌رنگ در خود داشته باشد. وقتی که یک کوه آتشفشان به آتشفشانی در می‌آید، تکه‌هایی از گدازه در هوا پرتاب می‌شوند. این تکه‌ها وقتی که به زمین رسیدند به صورت خاکستر سخت می‌شوند. این خاکستر به خاکستری می‌ماند که در ته یک اجاق یا یک کوره جمع می‌شود.

### سنگ‌های رسوبی
رودها همیشه ریگ و ماسه و گل را با خود به دریاچه‌ها و دریاها می‌برند. امواج آب نیز اینها را از ساحل می‌شوید و به دریا می‌ریزد. ریگ و ماسه و گل به ته آب فرومی‌روند و در آنجا طبقاتی تشکیل می‌دهند. حیوانات صدفدار کوچکی در دریاچه و در یا زندگی می‌کنند. این حیوانات می‌میرند و صدف‌های آنها به ته آب فرومی‌رود. این صدف‌ها ممکن است چندان زیاد باشد که یک طبقه کلفت در ته آب تشکیل دهد. کم‌کم ذرات ماسه و گل، ریگ‌ها، و صدف‌ها به وسیله آهک یا بعضی از مواد دیگر به یکدیگر جوش می‌خورند و طبقاتی از سنگ تشکیل می‌دهند. سنگ‌هایی که به این طریق تشکیل می‌شوند سنگ‌های ته‌نشستی (رسوبی) نام دارند. سطح زمین پیوسته در تغییر است. بسیاری از قسمت‌های زمین که پیش از این از آب پوشیده بود اکنون خشکی است. در بعضی از این‌جاها طبقات فراوانی از سنگ‌های تشکیل یافته به وسیله آب وجود دارد. وقتی که رودی راه خود را در این سنگ‌ها باز می‌کند، طبقات سنگ همچون نان کیک بزرگی نمایان می‌شوند که تکه بزرگی از آن بریده شده باشد.
بعضی از سنگ‌های ته‌نشستی کاملاً توسط آب تشکیل نشده‌است. باد و یخ و نیز آب ممکن است ماسه و گل و ریگی را که این سنگ‌ها را تشکیل می‌دهند با خود حمل کنند و در آب بریزند. سنگ رستی از گل درست شده‌است. بعضی از سنگ‌های رستی سرخ، برخی خاکستری، بعضی سبز، و برخی سیاه است. سنگ رستی سنگ نرمی است. وقتی که مرطوب است بوی گل می‌دهد.
ماسه‌سنگ از ماسه ساخته شده‌است. ممکن است خاکستری باشد یا زرد یا سرخ. دانه‌های ماسه را می‌توان در یک تکه ماسه‌سنگ لمس کرد. در بعضی از ماسه‌سنگ‌ها دانه‌های ماسه خوب به هم جوش نخورده‌اند. آن وقت ماسه‌سنگ به آسانی ماسه متلاشی می‌شود. جوش‌سنگ از ریگ درست شده‌است. ریگ‌ها به آسانی در آن دیده می‌شود. در جوش‌سنگ ممکن است انواع‌گوناگون ریگ‌ها باشد. به همین سبب گاهی آن را «شِفته‌سنگ» می‌نامند.
قسمت عمده صدف‌ها از آهک تشکیل شده‌است. سنگ‌هایی که از صدف‌ها درست می‌شوند سنگ آهک نام دارند. در بعضی از سنگ آهک‌ها، صدف‌ها آشکارا دیده می‌شوند. سنگ‌آهک از جانداران ریزی به نام مرجان نیز در دریا ساخته می‌شود. مرجان‌ها صدف ندارند، ولی در خانه‌هایی از آهک در آب می‌سازند. این خانه‌ها از سنگ‌آهکی تشکیل می‌شوند که خود آب همراه می‌آورد و در ته آب ته‌نشست می‌شود. سنگ آهک، هر طور که تشکیل شده باشد، سفید شیری یا خاکستری است. بعضی از بناهای زیبا از این سنگ ساخته شده‌است. سنگ آهک بسیار نرم گل سفید نام دارد.
زغال سنگ نیز یکی از سنگ‌های ته‌نشستی است، ولی با دیگر سنگ‌ها بسیار فرق دارد. از جنگل‌هایی که در مرداب‌های زمان‌های بسیار گذشته می‌روییدند تشکیل یافته‌است. وقتی که درخت‌ها مرده‌اند در آب فرورفته و از گل و لای پوشیده شده‌اند. کم‌کم به زغال سنگ تبدیل شده‌اند. یک نوع از زغال سنگ سیاه و زغال نرم» نام دارد، با آنکه اصلاً نرم نیست. رفته رفته که سطح زمین تغییر می‌کند، طبقاتی از سنگ به شدت فشرده می‌شوند.

### سنگ‌های دگرگونی
اغلب بر اثر گرمای درون زمین و گرمای سنگ داغ، مایعی که در نزدیکی آن‌ها جاری است، نیز به دمای بسیار زیاد می‌رسد. گرمای زیاد و فشار ممکن است سنگی را از نوعی به نوع دیگر تبدیل کند. این سنگ‌های تبدیل شده را سنگ‌های دگرگونی می‌نامند. هر سنگ دگرگونی در آغاز یک سنگ ته‌نشستی با یک سنگ آذرین بوده‌است.
برخی از سنگ‌های دگرگون بسیار شبیه سنگ‌هایی است که آن‌ها را تشکیل داده‌اند. ولی همه این‌طور نیستند. زغال سنگ سخت، یا آنتراسیت، از زغال سنگ نرم تشکیل یافته‌است. گنَیس (سنگ جرقه) از زغال سنگ نرم سخت‌تر و خیلی تمیزتر است. ممکن است از سنگ‌های مختلف تشکیل شود، ولی مقدار زیادی از آن از سنگ خارا درست شده‌است. کسی که از خارا درست شده باشد. معمولاً مخطط است. مرمر در آغاز سنگ آهک بوده‌است. مرمر یکی از زیباترین سنگ‌هاست. اغلب رنگین است. ولی زیباترین و گران‌ترین مرمر آن است که سفید و خالص باشد. سنگ لوح خیلی شبیه است به سنگ رستی که آن را تشکیل داده‌است. ولی سخت‌تر از آن است و بصورت لایه‌های بسیار نازکی بر روی هم فشرده شده‌است. توفال‌های خانه‌ها گاهی از سنگ لوح است. تخته سیاه نیز چنین است. وقتی که سنگ لوح نمناک است، مانند سنگ رستی بوی گل می‌دهد.
کوارتزیت (ماسه‌سنگ دُرّ کوهی) نوع دیگری از سنگ‌های دگرگون است. از ماسه سنگی تشکیل شده‌است، ولی دانه‌های ماسه را در آن شیه است به سنگ دستی که آن را تشکیل داده‌است. ولی سخت‌تر از آن است و بصورت لایه‌های بسیار نازکی بر روی هم فشرده شده‌است، توفال‌های خانه‌ها گاهی از سنگ لوح است. تخته سیاه نیز چنین است. وقتی که سنگ لوح نمناک است، مانند سنگ رستی بوی گل می‌دهد.
کوارتزیت نوع دیگری از سنگ‌های دگرگون است. از ماسه‌سنگ تشکیل شده‌است، ولی دانه‌های ماسه را در آن نمی‌توان لمس کرد. کوارتزیت سنگ سختی است و برای همین در رهفرش کردن خیابان‌ها به کار می‌رفته‌است. دانشمندان سنگ‌ها را تا اندازه‌ای برای این مطالعه می‌کنند که می‌توانند در آن‌ها تاریخ زمین را بخوانند. سالیان بسیار در از بر روی زمین انسانی زندگی نمی‌کرد. آنچه از تاریخ زمین، پیش از آفرینش آدمی می‌دانیم، از روی سنگ‌ها دانسته‌ایم.

## دسته‌بندی بی‌اس۸۱۲
طبقه‌بندی سنگ‌های طبیعی براساس بی‌اس۸۱۲ (BS812):
- گروه بازالت: آندزیت، بازالت، پرفیریت‌های قلیایی، دولومیت، اپیدیوریت، لامپروفیر، کوارتز-دولویت و اسپلیت، الیوین، هیپرستن، هورنبلند، ملافیر، تولئیت و پیکریت
- گروه فلینت: چرت، فلینت
- گروه گابرو: دیوریت قلیایی، گنایس قلیایی، گابرو، هورن بلند، نوریت، پریدوتیت، پیکریت و سرپانتینت
- گروه گرانیت: گنایس، گرانیت، گرانودیوریت، پگناتیت، کوارتز-دیوریت و سینیت
- گروه سنگ‌های ماسه‌ای و آذرین: آرکوز، گریویک، ماسه سنگ و توف
- گروه هورن فل: همه سنگ‌های ناشی از دگرگونی غیر از مرمر
- گروه سنگ آهک: دولومیت، سنگ آهک و مرمر
- گروه شیست‌ها: فیلیت، شیست و اسلیت
- گروه پروفیری: آپلیت، داسیت، فلسیت، گرانوفیر، گراتوفیر، میکرو گرانیت، پروفیری، کوارتز-پروفیریت، ریولیت و تراشیت
- گروه کوارتزیت: گانیستر، ماسه سنگ‌های کوارتزیتی و کوارتزیت دوباره بلوری شده
- گروه سیلیکات‌ها : این گروه دارای عنصر سیلسیم [Si] بوده و عمدتاً از انجماد و تبلور مواد مذاب حاصل می‌شوند مانند:کوارتز و مسکوویت
- گروه غیر سیلیکات‌ها : این گروه از کانی‌ها فاقد عنصر سیلسیم [Si] هستند مانند:فیروزه ،هالیت و مسکوویت

## دسته‌بندی شیمیایی
سنگ‌ها خود از قسمت‌های ساده‌تری به نام کانی ساخته شده‌اند. کانی‌ها مواد جامد، طبیعی، معمولاً متبلور، غیرآلی، همگن و با ترکیبات شیمیایی مشخص‌اند. تاکنون بیش از ۳۰۰۰ کانی در طبیعت شناخته شده که تنها حدود ۲۴ کانی در سنگ‌های پوسته زمین فراوان هستند و آن‌ها را کانی‌های سنگ ساز می‌نامند. چون کانی‌های تشکیل‌دهنده سنگ‌ها متنوع هستند، بسته به میزان وجود بعضی دیگر از ترکیبات شیمیایی که در آن‌ها است سنگ‌ها را به چهار دسته تقسیم می‌کنند:
- کربنات‌ها
- سولفات‌ها
- اکسیدها
- سیلیکات‌ها

## خاستگاه شکل‌گیری
دو فرایند کوه‌زایی و کوه‌سایی در زمین موجب پدید آمدن سنگ‌ها و خرده‌سنگ‌ها می‌شود.
عامل کوه‌زایی: فشارهای کره مذاب درون زمین را که به پوسته جامد سطح آن وارد می‌شود را می‌توان عامل فرایند کوه زایی و خشکی زایی نامید.
عامل هوازدگی یا کوه‌سایی: هر یک از چند روندی را که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین و موادی که با جو در تماس هستند، هوازدگی می‌نامند. عوامل فرسایش یا هوازدگی به دو گروه فیزیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند.
هوازدگی شیمیایی: محصول هیدراتاسیون، انحلال، آبکافت، اکسایش-کاهش یا واکنش آب‌های اسیدی با املاح تشکیل‌دهنده سنگ‌هاست.
هوازدگی فیزیکی: این پدیده توسط عواملی چون یخبندان، تغییرات حرارت در جو و در نتیجه انبساط و انقباض، گرانش زمین، رشد گیاهان، باد، جریان آب و عمل جانوران و مانند اینها شکل می‌گیرد و باعث خرد شدن سنگ‌ها و تغییر شکل آن‌ها به دانه‌های ریزتر می‌شود.

## سنگ‌های ساختمان سازی
- سنگ طبیعی: کلیه سنگهای ساختمانی که از معادن طبیعی استخراج و پس از بهره‌وری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
- سنگ مصنوعی: کلیه سنگهای ساختمانی که در کارخانه و با ترکیب مواد و مصالح مختلف توسط بشر ساخته شده‌است.
- بر اساس وزن مخصوص : سنگ‌های سنگین‌وزن، سنگهایی که وزن مخصوص آن‌ها بیش از ۱٫۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب است و سنگ‌های سبک، دسته‌ای از سنگ‌ها هستند که وزن مخصوص آن‌ها کمتر از ۱٫۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب می‌باشد.
- بر اساس مقاومت فشاری : سنگ‌های سنگین که مقاومت فشاری آن‌ها از ۱۰۰تا ۱۰۰۰ مگا پاسکال است؛ و سنگ‌های سبک که مقاومت فشاری آن‌ها از ۴ تا ۲۰۰ مگا پاسکال است.
- بر اساس ضریب نرم شدگی : اگر مقدار این ضریب از ۰٫۶ تا ۱ باشد از آن برای احداث ساختمان استفاده می‌شود.

سنگ طبیعی
این سنگ‌ها در دسته‌های گوناگون و متنوعی نام‌گذاری می‌شوند که بعضاً نام معدن سنگ به‌عنوان اسم آن استفاده می‌شود. رایج‌ترین سنگ‌های ساختمانی عبارتند از:
- گرانیت
- گابرو
- ماسه سنگ شامل ماسه سنگ آهکی - ماسه سنگ سیلیسی - ماسه سنگاکسید آهن - ماسه سنگ دولومیتی
- دیوریت
- کوارتزیت
- مرمریت
- مرمر
- تراورتن

### گزینش سنگ ساختمانی
سنگ‌های مورد استفاده در کارهای ساختمانی باید دارای مشخصات زیر باشند:
۱- بافت سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشد، یعنی بدون شیار، ترک و رگه‌های سست باشد (کرمو نباشد)
۲- بدون هرگونه خلل و فرج باشد
۳- پوسیدگی نداشته باشد
۴- یکدست، یکنواخت و همگن باشد
۵- سنگ ساختمانی نباید آب زیاد جذب کند، لذا نباید:
الف- در آب متلاشی یا حل شود
ب- تمام یا قسمتی از آن بیش از ۸ درصد وزن خود آب بمکد
۶- سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد
۷- سنگ باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل کند، لذا باید:
الف- در برابر باد، یخبندان، تغییرات دما و در صورت وجود جریان آب در مقابل آن و کلیه عوامل فرسایش مقاومت کند
ب- در برابر محیط‌های شیمیایی اسیدی و قلیایی و همچنین عمل آبکافت و اکسایش-کاهش مقاومت کند
۸- مقاومت فشاری برای قطعات باربر نباید کمتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع باشد
۹- در مقابل سایش مقاوم باشد
مقاومت در معنای لغوی به معنای تحمل فشار است و برای سنگ‌های مختلف اندازه‌گیری می‌شود. انواع سنگ‌ها بر اساس میزان مقاومت به دو نوع سبک و سنگین تقسیم می‌شوند بطوری‌که سنگ‌های سنگین فشاری بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ مگاپاسکال را تحمل می‌کنند و سنگ‌هایی که تحمل آن‌ها بین ۴ تا ۲۰۰ مگاپاسکال باشد اصطلاحاً سبک نامیده می‌شوند اما سنگ‌ها فقط در اثر فشارهای وزنی نیست که فرسایش می‌یابند و تغییر پیدا می‌کنند جالب است بدانید که اصلی‌ترین عواملی که مقاومت سنگ‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد هوازدگی، سرما، گرما و آتش‌سوزی است.

## عوامل تخریب سنگ
هوازدگی را گازهای معلق در هوای شهرهای آلوده مثل دی‌اکسید کربن و دی‌اکسید گوگرد ایجاد می‌کنند و باعث تغییر رنگ و شکستگی و حتی جدا شدن سنگ‌های ساختمانی می‌شوند. از عوامل دیگر هوازدگی مثل انجماد و تبخیر آب در حفره‌های سنگ‌ها و حتی خاصیت رنگ بری و اثر گرمایی نور خورشید می‌توان نام برد. لازم است ذکر شود که برای انتخاب ماندگارترین سنگ‌های ساختمانی حتماً باید به ویژگی‌های سنگین‌های مختلف و همچین شرایط اقلیمی و آب و هوایی آن منطقه توجه ویژه شود مثلاً انواع تراورتن‌ها که از انواع سنگ‌های آهکی هستند برای مناطقی که رطوبت بالایی دارند اصلاً مناسب نیستند و خیلی زود دچار فرسایش می‌شوند.
عامل اصلی خرابی سنگ استفاده از مواد اسیدی مانند جوهر نمک، اسید، ترشیجات و انواع مواد شوینده دارای اسید است اگر چنانچه سنگ مورد نظر دارای این نوع از آسیب‌ها باشد معمولاً با کفسابی انجام و عیب مورد نظر رفع می‌شود
چنانچه رطوبتی که به همراه خود نمک‌های محلول دارد از سطح سنگ تبخیر شود مقداری نمک در سطح آن به صورت شوره و لایه‌ای هم در خلل و فرج سنگ باقی می‌گذارد. تداوم دور رطوبت-تبخیر موجب افزایش حجم بلورها و پوسته شدن سطح سنگ می‌گردد؛ لذا سنگ‌هایی که متخلخل ترند در برابر نمک‌های محلول حساس‌ترند.
آلودگی محیط: سنگ‌های دارای کانی کربنات کلسیم به خصوص در برابر محیط‌های اسیدی حساس هستند. اکسید گوگرد در محیط مرطوب و اکسیژن موجود در هوا تولید اسید سولفوریک می‌کند که بر سنگ‌های آهکی اثر می‌گذارد و تولید سولفات کلسیم می‌نماید.
سنگ‌های آهکی و ماسه سنگ‌های آهکی در این مورد حساس ترند.
در مورد سنگ‌های آهکی، سولفات کلسیم حاصل شده در سطح، به وسیله آب شسته می‌شوند؛ ولی در سطوحی که قابل شستشو نیستند، سطح به وسیله دوده سیاه می‌شود و مبدل به پوسته‌های سخت و برآمدگی‌هایی می‌شود که گرد آهکی در اطراف آن وجود دارد.
در انواع سنگ‌های آهکی منیزیم دار، ایجاد سولفات منیزیم روند فساد را تسریع می‌کند.
در ماسه سنگ‌ها خلل و فرج توسط گچ (سولفات کلسیم) پر می‌شوند، پوسته‌های سخت ایجاد شده اغلب به علت تفاوت انبساط حرارتی فرو می‌ریزند. ماسه سنگ‌های سیلیسی گرچه مستقیماً بر اثر تهاجم اسیدهای موجود در هوا آسیب نمی‌بینند ولی سنگ گچ تولید شده توسط سنگ آهک موجب خرابی در آن‌ها می‌شود که به علت تبخیر حاصل از تبلور در سطح آن‌ها به وجود می‌آید.
مرمر که اساساً کربنات کلسیم است مورد هجوم اسیدهای موجود در هوا قرار می‌گیرد و سطح صیقلی آن در مرور زمان زبر می‌شود؛ ولی به علت بافت متراکم و چگال آن کمتر تحت تأثیر عمل تبلور قرار می‌گیرد.
تخریب بر اثر یخبندان در قسمت‌هایی از ساختمان نظیر محل درپوش‌ها، سایه بان‌ها، کرسی بنا و کف پنجره‌ها بیشتر دیده می‌شود. عموماً سنگ آهک و دولومیت بیش از ماسه سنگ در معرض تهاجم اثر یخبندان هستند.
مرمر، شیت و گرانیت به علت تخلخل اندک تحت تأثیر اثر یخبندان واقع نمی‌شوند.
آب بارانی که از سطوح مس و آلیاژهای آن به سطح سنگ آهکی می‌ریزد باعث ایجاد لکه‌های سبزرنگی می‌شود. زنگ زدگی حاصل از مواد آهنی و فولادی بسیار سخت و دشوار از روی سطوح متخلخل سنگ‌ها پاک می‌شوند.
بیشترین آسیب دیدگی ناشی از انبساط زنگ زدن قطعات آهنی و فولادی داخل سنگ کاری نما رخ می‌دهد. به این منظور کلیه قطعات فلزی مورد استفاده در نصب سنگ نما باید ضدزنگ باشند.
آتش به ندرت موجب تخریب کلی در کارهای سنگی شود؛ ولی سطح نمای گرانیت، مرمر و ماسه سنگ‌ها ممکن است در اثر آتش سیاه یا خرد شوند.
سنگ‌های آهکی عموماً تحت تأثیر آتش قرار نمی‌گیرند، فقط سنگ‌های با رنگ روشن به علت اکسید شدن آهن موجود در آن‌ها برای همیشه صورتی رنگ می‌شوند.

## کاربردهای فرهنگی
بهره‌گیری از سنگ تأثیر بسیار زیادی بر پیشرفت فرهنگی و فناورانه نسل بشر داشته‌است. سنگ توسط انسان‌ها و دیگر دسته‌ها از انسانیان برای دست‌کم ۲٫۵ میلیون سال استفاده شده‌است. دست‌ساخته‌های سنگی برخی از قدیمی‌ترین فنون انسانی هستند که همچنان نیز کاربرد دارند.
استخراج سنگ برای محتوای فلز آن یکی از مهم‌ترین عوامل پیشرفت بشر بوده‌است و در نقاط مختلف، بسته به نوع فلزات موجود، با سرعت‌های متفاوتی پیشرفت کرده‌است. از سنگ رسوبی نسبتاً نرم از ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد در مصر برای ساخت و ساز بهره گرفته می‌شد. در نقاط گوناگون جهان انسان‌های باستانی نگاره‌هایی را بر روی سنگ‌ها و درون غارهای سنگی نقش می‌کردند که بسیاری از آن‌ها همچنان باقی است. در ایران، لرستان دارای بیشترین و قدیمی‌ترین نگاره‌های باستانی است.
تندیس‌های بودا در بامیان، باغ ذن ژاپنی، سنگ‌نگاره‌های عمدتاً سکایی تمغالی، سنگ‌تراشی‌های کاپادوکیه، دخمه‌های باستانی سیراف، روستای کندوان و استون‌هنج انگلستان از نمونه‌های برجسته تعامل انسان با سنگ است.

## وب سایت ها و اپلیکیشن های خدمات دهنده در حوزه سنگ
سامانه سنگ
سامانه صنعت سنگ ایران یک پلتفرم پویا و قدرتمند است که به عنوان یک بازار آنلاین برای آگهی‌ها، خدمات و محصولات مرتبط با صنعت سنگ، معدن ، ماشین آلات و صنایع وابسته فعالیت می‌کند.
اپلیکیشن سامانه سنگ

title: سنگ

wikitext:
{{pp|small=yes|expiry=۲۰۲۰۰۸۱۶۰۶۰۳۰۰}}
{{دیگر کاربردها}}
{{تغییر مسیر|صخره}}

سنگ‌های معروف در جهان[[پرونده:The_Rosetta_Stone.jpg|بی‌قاب|244x244پیکسل]][[سنگ روزتا]]، [[سنگ‌نبشته|سنگ‌نبشته‌ای]] از دوران [[مصر باستان]][[پرونده:Kiss_the_Blarney_Stone.jpg|بی‌قاب|200x200پیکسل]]بوسیدن [[سنگ بلارنی]] میان [[ایرلندی‌ها]] رایج است.[[پرونده:Stonehenge2007_07_30.jpg|بی‌قاب|200x200پیکسل]][[استون‌هنج]]، [[یادمان|یادمانی]] [[پیشاتاریخ|پیشاتاریخی]] در [[انگلستان]]

'''سَنگ''' یا '''صَخرِه''' به مواد جامدی از پوسته زمین گفته می‌شود. که از یک یا چند [[کانی]] که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، تشکیل شده‌است. در [[زمین‌شناسی]] سنگ تجمعی طبیعی و [[جامد]] از مواد معدنی یا شبه‌معدنی است. لایه خارجی جامد زمین ([[سنگ‌کره]]) از سنگ تشکیل شده‌است. سنگ‌ها سه گونه هستند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. دانش شناختن سنگ‌ها را [[سنگ‌شناسی]] می‌نامند. عنصر اصلی تشکیل‌دهنده تمامی سنگ‌ها [[سیلیسیم دی‌اکسید|سیلیسیم]] است.

سنگ‌ها و کانی‌ها در [[ساختمان‌سازی]]، [[صنایع]]، [[پزشکی]] و غیره به کار می‌روند. به قطعه‌های بزرگی از سنگ که در بیرون از خاک دیده شود، تخته‌سنگ یا صَخرِه می‌گویند.

قسمت عمده قشر زمین از سنگ سخت تشکیل شده‌است. هر جای  پای ما سنگ سخت است. سنگ ممکن است از یک طبقه خاک پوشیده شده باشد. ممکن است از طبقه‌ای از آن به کلفتی چند متر یا حتی چند کیلومتر پوشیده باشد. ولی هر جای زمین را به اندازه کافی بشکافیم، به سنگ سخت خواهیم رسید.<ref name="موریس پارکر">موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶. ص۸۹۸. (در مالکیت عمومی به دلیل قدمت).</ref>

مهم‌ترین تفاوت خاک و سنگ اختلاف در میزان فشردگی و چسبندگی آنها به یکدیگر است. از دیدگاه زمین‌شناسی سنگ به موادی از [[پوسته زمین]] گفته می‌شود که از یک یا چند [[کانی]] که با یکدیگر پیوند یافته‌اند درست شده‌است. در مقابل [[خاک]] توده‌ای از ذرات با دانه‌های جدا یا دارای پیوند سست است. که بر اثر [[هوازدگی]] سنگ‌ها و به‌طور برجا تشکیل شده‌است. اما در مهندسی و کارهای ساختمانی قابلیت حفاری مصالح زمین‌شناسی به‌عنوان شاخصی در طبقه‌بندی آنها به دو گروه سنگ و خاک مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref>معماریان ح. (۱۳۸۱)، "زمین‌شناسی مهندسی و ژئوتکنیک"، دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ،
۹۵۴ صفحه.</ref>

== چرخهٔ سنگ ==

[[چرخه سنگ]] به مجموعه فرآیندهایی گفته می‌شود که منجر به ایجاد انواع سنگ روی پوسته زمین و همچنین تبدیل آن‌ها به یکدیگر می‌شود. به عبارت دیگر، به مجموعه تغییرات سنگ‌ها در اندازه و ترکیبشان در اثر [[فرایند]]های مختلف مثل هوازدگی و انجماد مواد مذاب و دگرگونی چرخه سنگ گفته می‌شود.

در طول زمان‌های دراز سنگ‌ها براثر فرسایش خرد می‌شوند و پس از حمل رسوبات سرانجام سنگ رسوبی را می‌سازند. سنگ رسوبی ممکن است در اعماق زمین براثر گرما و فشار به سنگ دگرگونی تبدیل شود یا آن که پس از ذوب به [[سنگ آذرین]] تبدیل گردد. سنگ‌های آذرین هم تحت تأثیر فشار و حرارت دگرگون می‌شوند. به مجموعه این تغییرات و تبدیل حالت‌ها چرخه سنگ گفته می‌شود.<ref>Fichter, Lynn S. , (2000), The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle, James Madison University, Department of Geology and Environmental Science. Retrieved 18 Aug. 2005.</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://www.scienceticker.info/2008/09/26/kurzmeldungen-am-freitag-2692008/|wayback=20090203015409|text=''Ältestes Gestein der Welt.''}} auf: ''scienceticker.info''</ref>

هوازدگی، در آغاز به سنگ سخت و جامد حمله‌ور می‌شود. این نوع سنگ، یا از سرد شدن گدازه بر روی سطح زمین تشکیل شده‌است یا سنگی آذرین بوده که در زیر سطح زمین تشکیل یافته و بعدها به علت فرسایش سطح پوشاننده آن پدیدار شده‌است. محصولات نهایی عمل هوازدگی موادی هستند که نهایتاً در تشکیل سنگ‌های جدید (رسوبی، دگرگونی و حتی آذرین) بکار می‌روند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=mineral esencial - vctrac|نشانی=https://vctrac.es/index.php?title=mineral_esencial|وبگاه=vctrac.es|بازبینی=2024-03-02}}</ref>

زمین‌لغزه‌ها، آب‌های جاری و یخ یخچال‌ها، در حرکت دادن مواد از محلی به محل دیگر مؤثر می‌باشند. در یک چرخه آرمانی این مواد نهایتاً در کف اقیانوس‌ها قرار می‌گیرند. فرآیندهای [[سنگ‌زایی]] لایه‌ای از گل نرم، شن و ماسه و ریگ را که در کف اقیانوس‌ها قرار گرفته‌اند سفت و محکم می‌کنند و سنگ‌های رسوبی را تشکیل می‌دهند. <ref>https://www.newscientist.com/article/dn14818-discovery-of-worlds-oldest-rocks-challenged/</ref>

اگر چرخه بی‌هیچ وقفه‌ای ادامه یابد، این سنگ‌های تازه تشکیل شده در کف اقیانوس، به تدریج در اعماقی بیشتر و بیشتر مدفون شده و تحت تأثیر فشار ناشی از وزن سنگ‌های رویی، دما و نیروهای ناشی از حرکات زمین، قرار می‌گیرند. تحت این شرایط جدید ممکن است که سنگ‌های رسوبی تغییر یافته و به سنگ‌های دگرگونی تبدیل شوند. اگر دما و فشار همچنان افزایش یابند، این سنگ‌های دگرگونی نیز نهایتاً هویت خود را از دست داده و پس از ذوب شدن به صورت ماگما در می‌آیند. سرد شدن این ماگما باعث تشکیل دگرباره سنگ آذرین خواهد شد. به این ترتیب، چرخه‌ای کامل طی می‌شود.

امکان دارد چرخه کامل سنگ در نقاط مختلف قطع شود. برای مثال سنگ آذرینی که در زیر سطح زمین تشکیل می‌شود، ممکن است که هرگز [[رخنمون]] نیافته و به دلیل عدم تأثیر هوازدگی، هرگز به رسوبات تبدیل نشود. از سوی دیگر ممکن است که همین سنگ تحت فشار و دمای زیاد قرار گرفته و بدون عبور از مرحله میانی رسوبی، مستقیماً به سنگ دگرگونی تبدیل شود. قطع چرخهٔ کامل، هنگامی رخ می‌دهد که رسوبات، سنگ‌های رسوبی یا سنگ‌های دگرگونی، بیش از آن در چرخه کامل به راه خود ادامه داده و وارد مرحله بعدی شوند، مورد هجوم [[هوازدگی]] قرار گیرند.

چرخه سنگ، احتمالاً برای اولین بار در اواخر قرن هجدهم، بوسیله جیمز هوتون مطرح شده‌است. او در کتاب نظریه زمین خود می‌گوید؛ بنابراین ما به سمتی هدایت می‌شویم که می‌توانیم گردش مواد را در این کره، مشاهده کنیم. گردشی که بیانگر عملکرد نوعی صرفه جویی در سیستم طبیعت است. یکی از حالات زمین، حالت رشد و افزایش است و حالت دیگر آن، کاهش و واپاشی؛ بنابراین جهان در گوشه‌ای ویران و در گوشه‌ای دیگر بازسازی می‌شود و فرآیندهایی که جهان بوسیله آنها واپاشی می‌شود، به همان اندازه در چشم علم آشکار می‌باشند که فرآیندهای بازسازنده آن.<ref>R. Andreasen, M. Sharma: ''Neodymium-142 evidence for Hadean mafic crust: Comment.'' In: ''Science.'' Band 325, 2009, S. 267–269 ([http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.179.1701&rep=rep1&type=pdf Online-Version]; PDF, 153 kB).</ref>

== دسته‌بندی ==
[[پرونده:عمارت تیموری - موزه تاریخ طبیعی اصفهان (47) Natural History Museum of Isfahan.jpg|جایگزین=عکس از رده و تقسیم‌بندی سنگ‌های مختلف، موزه تاریخ طبیعی اصفهان، ایران|بندانگشتی|280px|تقسیم‌بندی سنگ‌ها، موزه تاریخ طبیعی اصفهان]]
انواع فراوان سنگ‌ها در قشر زمین وجود دارد. برای شناختن همه آنها مطالعات فراوان شده‌است. ولی همه این سنگ‌ها را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد، این سه گروه عبارتند از [[سنگ‌های آذرین]]، [[سنگ رسوبی|سنگ‌های رسوبی]] (ته‌نشستی) و [[سنگ دگرگونی|سنگ‌های دگرگونی]]. آذرین، از کلمهٔ آذر به معنی «آتش، آمده‌است.

== سه گروه اصلی ==
=== سنگ‌های آذرین ===
{{multiple image
 | align = left
 | direction = vertical
 | width = 230
 | header = نمونه‌هایی از سه گونه اصلی سنگ‌ها
 | image1 = BasaltColumns PortoSanto.JPG
 | alt1 =
 | caption1 = ستون‌های [[بازالت]] که نمونه‌ای از [[سنگ‌های آذرین]] هستند.
 | image2 = Layers of sedimentary rock in Makhtesh Ramon (50749).jpg
 | alt2 =
 | caption2 = نمونه‌ای از [[سنگ رسوبی|سنگ‌های رسوبی]]
 | image3 = The stones of the Dutch - Lleida Pyrenees 04.JPG
 | alt3 =
 | caption3 = نمونه‌ای از [[سنگ‌های دگرگونی]]
}}

همه سنگ‌های آذرین از سنگ چنان داغی تشکیل شده‌اند که به حالت مایع بوده‌است. بعضی از آنها از سنگ داغ و مایعی تشکیل شده‌اند که از یک آتشفشان بیرون ریخته‌است. چنین سنگ مایعی را [[گدازه]] می‌نامیم. بعضی از سنگ‌های آذرین از [[ماگما]] (تَفتال) تشکیل یافته‌اند. ماگما سنگ مایعی است که در زیر سطح زمین است. نخستین سنگ‌هایی که در قشر زمین تشکیل شدند سنگ‌های آذرین بودند. سنگ‌های آذرین امروز هم هنوز تشکیل می‌شوند که یکی از آن‌ها [[ابسیدین|اُبسیدین]] است. این سنگ را اغلب [[شیشه آتشفشانی]] می‌نامند که سنگی زیباست، ولی چیزهایی که از آن ساخته می‌شود بسیار معدود است. وقتی که بخواهند روی آن کنده‌کاری کنند به طرز خاصی می‌شکند. ابسیدین از گدازه‌ای که به سرعت سرد می‌شود، به دست می‌آید. [[بازالت]] سیاه است ولی جلای ابسیدین را ندارد. این سنگ از گدازه‌ای به دست می‌آید که به کندی سرد می‌شود. وقتی که بازالت سرد می‌شود می‌شکند و گاهی ستون‌های شش‌پهلو از آن پدید می‌آید. مردمان زمان‌های بسیار قدیم از این ستون‌ها که گویی با دست به این شکل ساخته شده‌اند، تعجب می‌کردند.<ref name="موریس پارکر"/>

[[سنگ پا]] چندان سبک است که بر آب شناور می‌ماند. وقتی که گدازه از یک [[آتشفشان]] بیرون می‌ریزد، اغلب کفی بر روی آن وجود دارد. این که به سرعت سرد می‌شود و به شکل سنگ پا در می‌آید. [[سنگ خارا]] هرگز از گدازه‌ای که بر سطح زمین می‌ریزد تشکیل نمی‌شود. این سنگ از ماگما درست شده‌است خیلی به کندی سرد می‌شود. خارا سنگ زیبایی است و به آسانی صیقل می‌یابد. همیشه خالدار است، زیرا پیوسته سه نوع بلور مختلف در خود دارد که عبارتند از [[فلدسپات]]، [[کوارتز]]، و [[میکای سیاه]] یا بعضی از کانی‌های سیاه‌رنگ دیگر بعضی از فلدسپات‌ها سفید و برخی ارغوانی هستند. از این رو خارای خاکستری و خارای سرخ هست.

[[دیوریت]] سنگ دیگری است که از ماگما ساخته شده و مانند سنگ خارا خالدار است ولی ممکن است بلورهای سیاه دیگر و معدودی بلورهای روشن‌رنگ در خود داشته باشد. وقتی که یک کوه آتشفشان به آتشفشانی در می‌آید، تکه‌هایی از گدازه در هوا پرتاب می‌شوند. این تکه‌ها وقتی که به زمین رسیدند به صورت [[خاکستر]] سخت می‌شوند. این خاکستر به خاکستری می‌ماند که در ته یک اجاق یا یک [[کوره]] جمع می‌شود.<ref name="موریس پارکر"/>

=== سنگ‌های رسوبی ===
رودها همیشه ریگ و ماسه و گل را با خود به دریاچه‌ها و دریاها می‌برند. امواج آب نیز اینها را از ساحل می‌شوید و به دریا می‌ریزد. ریگ و ماسه و گل به ته آب فرومی‌روند و در آنجا طبقاتی تشکیل می‌دهند. حیوانات صدفدار کوچکی در دریاچه و در یا زندگی می‌کنند. این حیوانات می‌میرند و صدف‌های آنها به ته آب فرومی‌رود. این صدف‌ها ممکن است چندان زیاد باشد که یک طبقه کلفت در ته آب تشکیل دهد. کم‌کم ذرات ماسه و گل، ریگ‌ها، و صدف‌ها به وسیله آهک یا بعضی از مواد دیگر به یکدیگر جوش می‌خورند و طبقاتی از سنگ تشکیل می‌دهند. سنگ‌هایی که به این طریق تشکیل می‌شوند [[سنگ رسوبی|سنگ‌های ته‌نشستی (رسوبی)]] نام دارند. سطح زمین پیوسته در تغییر است. بسیاری از قسمت‌های زمین که پیش از این از آب پوشیده بود اکنون خشکی است. در بعضی از این‌جاها طبقات فراوانی از سنگ‌های تشکیل یافته به وسیله آب وجود دارد. وقتی که رودی راه خود را در این سنگ‌ها باز می‌کند، طبقات سنگ همچون نان کیک بزرگی نمایان می‌شوند که تکه بزرگی از آن بریده شده باشد.

بعضی از سنگ‌های ته‌نشستی کاملاً توسط آب تشکیل نشده‌است. باد و یخ و نیز آب ممکن است ماسه و گل و ریگی را که این سنگ‌ها را تشکیل می‌دهند با خود حمل کنند و در آب بریزند. سنگ رستی از گل درست شده‌است. بعضی از سنگ‌های رستی سرخ، برخی خاکستری، بعضی سبز، و برخی سیاه است. سنگ رستی سنگ نرمی است. وقتی که مرطوب است بوی گل می‌دهد.

[[ماسه‌سنگ]] از ماسه ساخته شده‌است. ممکن است خاکستری باشد یا زرد یا سرخ. دانه‌های ماسه را می‌توان در یک تکه ماسه‌سنگ لمس کرد. در بعضی از ماسه‌سنگ‌ها دانه‌های ماسه خوب به هم جوش نخورده‌اند. آن وقت ماسه‌سنگ به آسانی ماسه متلاشی می‌شود. [[جوش‌سنگ]] از ریگ درست شده‌است. ریگ‌ها به آسانی در آن دیده می‌شود. در جوش‌سنگ ممکن است انواع‌گوناگون ریگ‌ها باشد. به همین سبب گاهی آن را «شِفته‌سنگ» می‌نامند.<ref name="موریس پارکر"/>

قسمت عمده [[صدف‌ها]] از [[آهک]] تشکیل شده‌است. سنگ‌هایی که از صدف‌ها درست می‌شوند [[سنگ آهک]] نام دارند. در بعضی از سنگ آهک‌ها، صدف‌ها آشکارا دیده می‌شوند. سنگ‌آهک از جانداران ریزی به نام مرجان نیز در دریا ساخته می‌شود. مرجان‌ها صدف ندارند، ولی در خانه‌هایی از آهک در آب می‌سازند. این خانه‌ها از سنگ‌آهکی تشکیل می‌شوند که خود آب همراه می‌آورد و در ته آب ته‌نشست می‌شود. سنگ آهک، هر طور که تشکیل شده باشد، سفید شیری یا خاکستری است. بعضی از بناهای زیبا از این سنگ ساخته شده‌است. سنگ آهک بسیار نرم گل سفید نام دارد.
[[زغال سنگ]] نیز یکی از سنگ‌های ته‌نشستی است، ولی با دیگر سنگ‌ها بسیار فرق دارد. از جنگل‌هایی که در مرداب‌های زمان‌های بسیار گذشته می‌روییدند تشکیل یافته‌است. وقتی که درخت‌ها مرده‌اند در آب فرورفته و از گل و لای پوشیده شده‌اند. کم‌کم به زغال سنگ تبدیل شده‌اند. یک نوع از زغال سنگ سیاه و زغال نرم» نام دارد، با آنکه اصلاً نرم نیست. رفته رفته که سطح زمین تغییر می‌کند، طبقاتی از سنگ به شدت فشرده می‌شوند.

=== سنگ‌های دگرگونی ===
اغلب بر اثر گرمای درون زمین و گرمای سنگ داغ، مایعی که در نزدیکی آن‌ها جاری است، نیز به دمای بسیار زیاد می‌رسد. گرمای زیاد و فشار ممکن است سنگی را از نوعی به نوع دیگر تبدیل کند. این سنگ‌های تبدیل شده را [[سنگ‌های دگرگونی]] می‌نامند. هر سنگ دگرگونی در آغاز یک سنگ ته‌نشستی با یک سنگ آذرین بوده‌است.<ref>Birger Schmitz, Mario Tassinari: ''Fossil Meteorites.'' S. 319–331 in: Bernhard Peucker-Ehrenbrink, Birger Schmitz (Hrsg.): ''Accretion of Extraterrestrial Matter Throughout Earth’s History.'' Springer Science+Business Media, New York 2001, [[Spezial:ISBN-Suche/9781461346685|ISBN 978-1-4613-4668-5]].</ref>

برخی از سنگ‌های دگرگون بسیار شبیه سنگ‌هایی است که آن‌ها را تشکیل داده‌اند. ولی همه این‌طور نیستند. زغال سنگ سخت، یا [[آنتراسیت]]، از زغال سنگ نرم تشکیل یافته‌است. [[گنیس|گنَیس]] (سنگ جرقه) از زغال سنگ نرم سخت‌تر و خیلی تمیزتر است. ممکن است از سنگ‌های مختلف تشکیل شود، ولی مقدار زیادی از آن از سنگ خارا درست شده‌است. کسی که از خارا درست شده باشد. معمولاً مخطط است. [[مرمر]] در آغاز سنگ آهک بوده‌است. [[مرمر]] یکی از زیباترین سنگ‌هاست. اغلب رنگین است. ولی زیباترین و گران‌ترین مرمر آن است که سفید و خالص باشد. [[سنگ لوح]] خیلی شبیه است به سنگ رستی که آن را تشکیل داده‌است. ولی سخت‌تر از آن است و بصورت لایه‌های بسیار نازکی بر روی هم فشرده شده‌است. توفال‌های خانه‌ها گاهی از سنگ لوح است. تخته سیاه نیز چنین است. وقتی که سنگ لوح نمناک است، مانند سنگ رستی بوی گل می‌دهد.<ref name="موریس پارکر"/>

[[کوارتزیت]] (ماسه‌سنگ دُرّ کوهی) نوع دیگری از سنگ‌های دگرگون است. از ماسه سنگی تشکیل شده‌است، ولی دانه‌های ماسه را در آن شیه است به سنگ دستی که آن را تشکیل داده‌است. ولی سخت‌تر از آن است و بصورت لایه‌های بسیار نازکی بر روی هم فشرده شده‌است، [[توفال]]های خانه‌ها گاهی از سنگ لوح است. تخته سیاه نیز چنین است. وقتی که سنگ لوح نمناک است، مانند سنگ رستی بوی گل می‌دهد.

کوارتزیت نوع دیگری از سنگ‌های دگرگون است. از [[ماسه‌سنگ]] تشکیل شده‌است، ولی دانه‌های ماسه را در آن نمی‌توان لمس کرد. کوارتزیت سنگ سختی است و برای همین در رهفرش کردن خیابان‌ها به کار می‌رفته‌است. دانشمندان سنگ‌ها را تا اندازه‌ای برای این مطالعه می‌کنند که می‌توانند در آن‌ها تاریخ زمین را بخوانند. سالیان بسیار در از بر روی زمین انسانی زندگی نمی‌کرد. آنچه از تاریخ زمین، پیش از آفرینش آدمی می‌دانیم، از روی سنگ‌ها دانسته‌ایم.<ref name="موریس پارکر"/>

== دسته‌بندی بی‌اس۸۱۲ ==
طبقه‌بندی سنگ‌های طبیعی براساس بی‌اس۸۱۲ (BS812):
* گروه بازالت: [[آندزیت]]، [[بازالت]]، [[پرفیریت‌های قلیایی]]، [[دولومیت (سنگ)|دولومیت]]، [[اپیدیوریت]]، [[لامپروفیر]]، [[کوارتز-دولویت]] و [[اسپلیت]]، [[الیوین]]، هیپرستن، هورنبلند، ملافیر، تولئیت و پیکریت
* گروه فلینت: [[چرت]]، [[فلینت]]
* گروه گابرو: [[دیوریت قلیایی]]، [[گنایس قلیایی]]، [[گابرو]]، [[هورن بلند]]، [[نوریت]]، [[پریدوتیت]]، [[پیکریت]] و [[سرپانتینت]]
* گروه گرانیت: [[گنایس]]، [[گرانیت]]، [[گرانودیوریت]]، [[پگناتیت]]، [[کوارتز-دیوریت]] و [[سینیت]]
* گروه سنگ‌های ماسه‌ای و آذرین: [[آرکوز]]، [[گریویک]]، [[ماسه سنگ]] و [[توف (سنگ)|توف]]
* گروه [[هورن فل]]: همه سنگ‌های ناشی از دگرگونی غیر از [[مرمر]]
* گروه سنگ آهک: [[دولومیت (سنگ)|دولومیت]]، [[سنگ آهک]] و [[مرمر]]
* گروه شیست‌ها: [[فیلیت]]، [[شیست]] و [[اسلیت]]
* گروه پروفیری: [[آپلیت]]، [[داسیت]]، [[فلسیت]]، [[گرانوفیر]]، [[گراتوفیر]]، [[میکرو گرانیت]]، [[پروفیری]]، [[کوارتز-پروفیریت]]، [[ریولیت]] و [[تراشیت]]
* گروه کوارتزیت: [[گانیستر]]، [[ماسه سنگ‌های کوارتزیتی]] و [[کوارتزیت دوباره بلوری شده]]
* <nowiki>گروه سیلیکات‌ها : این گروه دارای عنصر سیلسیم [Si] بوده و عمدتاً از انجماد و تبلور مواد مذاب حاصل می‌شوند مانند:کوارتز و مسکوویت</nowiki>
* <nowiki>گروه غیر سیلیکات‌ها : این گروه از کانی‌ها فاقد عنصر سیلسیم [Si] هستند مانند:فیروزه ،هالیت و مسکوویت</nowiki>

== دسته‌بندی شیمیایی ==
سنگ‌ها خود از قسمت‌های ساده‌تری به نام [[کانی]] ساخته شده‌اند. کانی‌ها مواد [[جامد]]، طبیعی، معمولاً [[متبلور]]، [[غیرآلی]]، [[همگن]] و با ترکیبات شیمیایی مشخص‌اند. تاکنون بیش از ۳۰۰۰ کانی در طبیعت شناخته شده که تنها حدود ۲۴ کانی در سنگ‌های پوسته زمین فراوان هستند و آن‌ها را [[کانی‌های سنگ ساز]] می‌نامند.<ref>مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۸۸</ref> چون کانی‌های تشکیل‌دهنده سنگ‌ها متنوع هستند، بسته به میزان وجود بعضی دیگر از ترکیبات شیمیایی که در آن‌ها است سنگ‌ها را به چهار دسته تقسیم می‌کنند:
* [[کربنات‌ها]]
* [[سولفات‌ها]]
* [[اکسیدها]]
* [[سیلیکات‌ها]]

== خاستگاه شکل‌گیری ==
[[پرونده:Caspar David Friedrich's Chalk Cliffs on Rügen.jpg|بندانگشتی|[[صخره‌های آهکی روگن]] اثر [[کاسپار داوید فریدریش]]]]
دو فرایند کوه‌زایی و کوه‌سایی در زمین موجب پدید آمدن سنگ‌ها و خرده‌سنگ‌ها می‌شود.

عامل کوه‌زایی: فشارهای کره مذاب درون زمین را که به پوسته جامد سطح آن وارد می‌شود را می‌توان عامل فرایند کوه زایی و خشکی زایی نامید.

عامل [[هوازدگی]] یا کوه‌سایی: هر یک از چند روندی را که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین و موادی که با جو در تماس هستند، هوازدگی می‌نامند. عوامل فرسایش یا هوازدگی به دو گروه فیزیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند.

هوازدگی شیمیایی: محصول [[هیدراتاسیون]]، [[انحلال (شیمی)|انحلال]]، [[آبکافت]]، [[اکسایش-کاهش]] یا واکنش آب‌های [[اسیدی]] با [[املاح]] تشکیل‌دهنده سنگ‌هاست.<ref name="مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۸۴">مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۸۴</ref>

هوازدگی فیزیکی: این پدیده توسط عواملی چون یخبندان، تغییرات حرارت در جو و در نتیجه [[انبساط]] و [[انقباض]]، [[گرانش زمین]]، رشد گیاهان، باد، جریان آب و عمل جانوران و مانند اینها شکل می‌گیرد و باعث خرد شدن سنگ‌ها و تغییر شکل آن‌ها به دانه‌های ریزتر می‌شود.<ref name="مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۸۴"/>

== سنگ‌های ساختمان سازی ==
[[پرونده:Aq Callian.jpg|thumb|left|200px|سنگ [[تراورتن]] موج دار]]
* '''سنگ طبیعی:''' کلیه سنگهای ساختمانی که از معادن طبیعی استخراج و پس از بهره‌وری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
* '''سنگ مصنوعی:''' کلیه سنگهای ساختمانی که در کارخانه و با ترکیب مواد و مصالح مختلف توسط بشر ساخته شده‌است.
* '''بر اساس وزن مخصوص :''' سنگ‌های سنگین‌وزن، سنگهایی که وزن مخصوص آن‌ها بیش از ۱٫۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب است و سنگ‌های سبک، دسته‌ای از سنگ‌ها هستند که وزن مخصوص آن‌ها کمتر از ۱٫۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب می‌باشد.
* '''بر اساس مقاومت فشاری :''' سنگ‌های سنگین که مقاومت فشاری آن‌ها از ۱۰۰تا ۱۰۰۰ مگا پاسکال است؛ و سنگ‌های سبک که مقاومت فشاری آن‌ها از ۴ تا ۲۰۰ مگا پاسکال است.
* '''بر اساس ضریب نرم شدگی :''' اگر مقدار این ضریب از ۰٫۶ تا ۱ باشد از آن برای احداث ساختمان استفاده می‌شود.

'''سنگ طبیعی'''

این سنگ‌ها در دسته‌های گوناگون و متنوعی نام‌گذاری می‌شوند که بعضاً نام [[معدن سنگ]] به‌عنوان اسم آن استفاده می‌شود. رایج‌ترین سنگ‌های ساختمانی عبارتند از:<ref>مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۰</ref>
* [[گرانیت]]
* [[گابرو]]
* ماسه سنگ شامل ماسه سنگ آهکی - ماسه سنگ سیلیسی - ماسه سنگاکسید آهن - ماسه سنگ دولومیتی
* [[دیوریت]]
* [[کوارتزیت]]
* مرمریت
* [[سنگ مرمر|مرمر]]
* [[تراورتن]]

=== گزینش سنگ ساختمانی ===
سنگ‌های مورد استفاده در کارهای ساختمانی باید دارای مشخصات زیر باشند:<ref>مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۱–۹۲</ref>

:۱- بافت سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشد، یعنی بدون شیار، ترک و رگه‌های سست باشد (کرمو نباشد)
:۲- بدون هرگونه خلل و فرج باشد
:۳- پوسیدگی نداشته باشد
:۴- یکدست، یکنواخت و همگن باشد
:۵- سنگ ساختمانی نباید آب زیاد جذب کند، لذا نباید:
:الف- در آب متلاشی یا حل شود
:ب- تمام یا قسمتی از آن بیش از ۸ درصد وزن خود آب بمکد
:۶- سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد
:۷- سنگ باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل کند، لذا باید:
:الف- در برابر باد، یخبندان، تغییرات دما و در صورت وجود جریان آب در مقابل آن و کلیه عوامل [[فرسایش]] مقاومت کند
:ب- در برابر محیط‌های [[شیمیایی]] [[اسیدی]] و [[قلیایی]] و همچنین عمل آبکافت و [[اکسایش-کاهش]] مقاومت کند
:۸- [[مقاومت فشاری]] برای قطعات باربر نباید کمتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع باشد
:۹- در مقابل [[سایش]] مقاوم باشد

مقاومت در معنای لغوی به معنای تحمل فشار است و برای سنگ‌های مختلف اندازه‌گیری می‌شود. انواع سنگ‌ها بر اساس میزان مقاومت به دو نوع سبک و سنگین تقسیم می‌شوند بطوری‌که سنگ‌های سنگین فشاری بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ مگاپاسکال را تحمل می‌کنند و سنگ‌هایی که تحمل آن‌ها بین ۴ تا ۲۰۰ مگاپاسکال باشد اصطلاحاً سبک نامیده می‌شوند اما سنگ‌ها فقط در اثر فشارهای وزنی نیست که فرسایش می‌یابند و تغییر پیدا می‌کنند جالب است بدانید که اصلی‌ترین عواملی که مقاومت سنگ‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد هوازدگی، سرما، گرما و آتش‌سوزی است.

== عوامل تخریب سنگ ==
[[پرونده:Gustave Courbet 018.jpg|بندانگشتی|[[سنگ‌شکنان]] اثر [[گوستاو کوربه]]]]
هوازدگی را گازهای معلق در هوای شهرهای آلوده مثل [[دی‌اکسید کربن]] و دی‌اکسید گوگرد ایجاد می‌کنند و باعث تغییر رنگ و شکستگی و حتی جدا شدن سنگ‌های ساختمانی می‌شوند. از عوامل دیگر هوازدگی مثل انجماد و تبخیر آب در حفره‌های سنگ‌ها و حتی خاصیت رنگ بری و اثر گرمایی [[نور خورشید]] می‌توان نام برد. لازم است ذکر شود که برای انتخاب ماندگارترین سنگ‌های ساختمانی حتماً باید به ویژگی‌های سنگین‌های مختلف و همچین شرایط اقلیمی و آب و هوایی آن منطقه توجه ویژه شود مثلاً انواع تراورتن‌ها که از انواع سنگ‌های آهکی هستند برای مناطقی که رطوبت بالایی دارند اصلاً مناسب نیستند و خیلی زود دچار فرسایش می‌شوند.

عامل اصلی خرابی سنگ استفاده از مواد اسیدی مانند جوهر نمک، اسید، ترشیجات و انواع [[مواد شوینده]] دارای اسید است اگر چنانچه سنگ مورد نظر دارای این نوع از آسیب‌ها باشد معمولاً با [[کفسابی]] انجام و عیب مورد نظر رفع می‌شود

چنانچه رطوبتی که به همراه خود نمک‌های محلول دارد از سطح سنگ تبخیر شود مقداری نمک در سطح آن به صورت شوره و لایه‌ای هم در خلل و فرج سنگ باقی می‌گذارد. تداوم دور رطوبت-تبخیر موجب افزایش حجم بلورها و پوسته شدن سطح سنگ می‌گردد؛ لذا سنگ‌هایی که متخلخل ترند در برابر نمک‌های محلول حساس‌ترند.<ref>مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۲</ref>

آلودگی محیط: سنگ‌های دارای کانی [[کربنات کلسیم]] به خصوص در برابر محیط‌های اسیدی حساس هستند. [[اکسید گوگرد]] در محیط مرطوب و [[اکسیژن]] موجود در هوا تولید [[اسید سولفوریک]] می‌کند که بر سنگ‌های آهکی اثر می‌گذارد و تولید [[سولفات کلسیم]] می‌نماید.
سنگ‌های آهکی و ماسه سنگ‌های آهکی در این مورد حساس ترند.

در مورد سنگ‌های آهکی، [[سولفات کلسیم]] حاصل شده در سطح، به وسیله [[آب]] شسته می‌شوند؛ ولی در سطوحی که قابل شستشو نیستند، سطح به وسیله [[دوده]] سیاه می‌شود و مبدل به پوسته‌های سخت و برآمدگی‌هایی می‌شود که گرد آهکی در اطراف آن وجود دارد.

در انواع سنگ‌های آهکی منیزیم دار، ایجاد [[سولفات منیزیم]] روند فساد را تسریع می‌کند.

در ماسه سنگ‌ها خلل و فرج توسط [[گچ]] ([[سولفات کلسیم]]) پر می‌شوند، پوسته‌های سخت ایجاد شده اغلب به علت تفاوت انبساط حرارتی فرو می‌ریزند. ماسه سنگ‌های سیلیسی گرچه مستقیماً بر اثر تهاجم اسیدهای موجود در هوا آسیب نمی‌بینند ولی [[سنگ گچ]] تولید شده توسط [[سنگ آهک]] موجب خرابی در آن‌ها می‌شود که به علت تبخیر حاصل از تبلور در سطح آن‌ها به وجود می‌آید.
:مرمر که اساساً [[کربنات کلسیم]] است مورد هجوم اسیدهای موجود در هوا قرار می‌گیرد و سطح صیقلی آن در مرور زمان زبر می‌شود؛ ولی به علت بافت متراکم و چگال آن کمتر تحت تأثیر عمل تبلور قرار می‌گیرد.<ref name="مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۳">مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۳</ref>

تخریب بر اثر یخبندان در قسمت‌هایی از ساختمان نظیر محل [[درپوش]]ها، [[سایه بان]]ها، [[کرسی بنا]] و کف پنجره‌ها بیشتر دیده می‌شود. عموماً [[سنگ آهک]] و [[دولومیت (سنگ)|دولومیت]] بیش از ماسه سنگ در معرض تهاجم اثر یخبندان هستند.
:[[مرمر]]، شیت و [[گرانیت]] به علت تخلخل اندک تحت تأثیر اثر یخبندان واقع نمی‌شوند.<ref name="مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۳"/>

آب بارانی که از سطوح [[مس]] و [[آلیاژ]]های آن به سطح سنگ آهکی می‌ریزد باعث ایجاد لکه‌های سبزرنگی می‌شود. زنگ زدگی حاصل از مواد آهنی و فولادی بسیار سخت و دشوار از روی سطوح متخلخل سنگ‌ها پاک می‌شوند.
بیشترین آسیب دیدگی ناشی از انبساط [[زنگ زدن]] قطعات آهنی و فولادی داخل سنگ کاری [[نما (ساختمان)|نما]] رخ می‌دهد. به این منظور کلیه قطعات فلزی مورد استفاده در نصب [[سنگ نما]] باید [[ضدزنگ]] باشند.<ref name="مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۳"/>

[[آتش]] به ندرت موجب تخریب کلی در کارهای سنگی شود؛ ولی سطح نمای [[گرانیت]]، [[مرمر]] و [[ماسه سنگ]]ها ممکن است در اثر آتش سیاه یا خرد شوند.
سنگ‌های آهکی عموماً تحت تأثیر آتش قرار نمی‌گیرند، فقط سنگ‌های با رنگ روشن به علت اکسید شدن [[آهن]] موجود در آن‌ها برای همیشه صورتی رنگ می‌شوند.<ref>مصالح و ساختمان، سام فروتنی، ۹۴</ref><ref>{{Cite journal|last=Turner|first=Simon|last2=Wilde|first2=Simon|last3=Wörner|first3=Gerhard|last4=Schaefer|first4=Bruce|last5=Lai|first5=Yi-Jen|date=2020-03-06|title=An andesitic source for Jack Hills zircon supports onset of plate tectonics in the Hadean|url=https://www.nature.com/articles/s41467-020-14857-1|journal=Nature Communications|language=en|volume=11|issue=1|pages=1241|doi=10.1038/s41467-020-14857-1|issn=2041-1723}}</ref>

== کاربردهای فرهنگی ==
[[پرونده:Stone-soup-ii-pawn-nitichan.jpg|بندانگشتی|left|200px|[[سوپ سنگی]]. [[سوپ سنگی]]، یک [[داستان]] [[فولکلور]] [[پرتغال|پرتغالی]] است که به اشکال مختلف در فرهنگ‌های دیگر نیز وارد شده‌است.]]

بهره‌گیری از سنگ تأثیر بسیار زیادی بر پیشرفت فرهنگی و فناورانه نسل بشر داشته‌است. سنگ توسط انسان‌ها و دیگر دسته‌ها از [[انسانیان]] برای دست‌کم [[پارینه‌سنگی|۲٫۵ میلیون سال]] استفاده شده‌است.<ref>William Haviland, Dana Walrath, Harald Prins, Bunny McBride, ''Evolution and Prehistory: The Human Challenge'', p. 166</ref> دست‌ساخته‌های سنگی برخی از قدیمی‌ترین فنون انسانی هستند که همچنان نیز کاربرد دارند.

استخراج سنگ برای محتوای فلز آن یکی از مهم‌ترین عوامل پیشرفت بشر بوده‌است و در نقاط مختلف، بسته به نوع فلزات موجود، با سرعت‌های متفاوتی پیشرفت کرده‌است. از سنگ رسوبی نسبتاً نرم از ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد در مصر برای ساخت و ساز بهره گرفته می‌شد. در نقاط گوناگون جهان انسان‌های باستانی نگاره‌هایی را بر روی سنگ‌ها و درون غارهای سنگی نقش می‌کردند که بسیاری از آن‌ها همچنان باقی است. در ایران، [[لرستان]] دارای بیشترین و قدیمی‌ترین [[هنر صخره‌ای در ایران|نگاره‌های باستانی]] است.

[[تندیس‌های بودا در بامیان]]، [[باغ ذن|باغ ذن ژاپنی]]، سنگ‌نگاره‌های عمدتاً [[سکایی]] [[تمغالی]]، [[سنگ‌تراشی‌های کاپادوکیه]]، دخمه‌های باستانی [[سیراف]]، روستای [[کندوان]] و [[استون‌هنج]] انگلستان از نمونه‌های برجسته تعامل انسان با سنگ است.

== وب سایت ها و اپلیکیشن های خدمات دهنده در حوزه سنگ ==
[https://samanesang.ir سامانه سنگ]

سامانه صنعت سنگ ایران یک پلتفرم پویا و قدرتمند است که به عنوان یک بازار آنلاین برای آگهی‌ها، خدمات و محصولات مرتبط با صنعت سنگ، معدن ، ماشین آلات و صنایع وابسته فعالیت می‌کند.

[https://cafebazaar.ir/app/ir.samanesang.app.android اپلیکیشن سامانه سنگ]

== جستارهای وابسته ==
* [[سنگسار]]
* [[سنگ‌شدگی]]

== منابع ==
{{پانویس|۲}}{{ویکی‌گفتاورد}}
[[رده:سنگ| ]]
[[رده:زمین‌شناسی]]
[[رده:مصالح ساختمانی]]
[[رده:مواد]]


text:
# ادنا اوبراین
جوزفین ادنا اوبراین (انگلیسی: Josephine Edna O'Brien؛ زادهٔ ۱۵ دسامبر ۱۹۳۰ – درگذشتهٔ ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴) نمایش‌نامه‌نویس، شاعر، و رمان‌نویس اهل ایرلند بود. او در بیشتر رمان‌های خود به تشریح مبارزات زنان در دنیای تحت سلطه مردان می‌پرداخت. او برنده جوایز ادبی متعددی شد.

## زندگینامه
اوبراین زاده ۱۵ دسامبر ۱۹۳۰ در تامگرانی ایرلند بود. او آموزش در کنار راهبه‌ها را خفقان‌آور یافت و به دابلین رفت. سپس ساکن لندن شد و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند.
او ابتدا شروع به نوشتن داستان کوتاه کرد و بعد در رشته داروسازی به تحصیل پرداخت. نخستین رمان او به نام دختران روستایی در سال ۱۹۶۰ منتشر شد. او در این کتاب به تمایلات همجنسگرایانه دو زن اشاره کرده و  دیدگاه‌های سنتی جامعه را به چالش کشیده بود. انتشار این کتاب و  دختر تنها و دختران مزدوج خوشبخت او سال‌ها در ایرلند ممنوع بود. حتی برخی از نسخه‌ها، از جمله در روستای زادگاه اوبراین، سوزانده شدند. اما این کتاب‌ها به موفقیت‌های بزرگی دست یافتند. وی به خاطر نگارش مجموعه داستان کوتاه قدیسان و گناهکاران برنده جایزه فرانک اوکانر شد. دختران روستایی، دختری تنها، و دختران در لباس بخت سه کتاب از یک سه‌گانه او هستند. در سال ۲۰۱۲ کتاب خاطرات او با عنوان دختر روستایی منتشر شد که عنوان آن به رمان نخست او دختران روستایی اشاره دارد که سال‌ها ممنوع بود.

title: ادنا اوبراین

wikitext:
{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
|پیشوند افتخارآمیز = <!-- Honorary; postnominals only -->
|پسوند افتخارآمیز  = {{post-nominals|country=GBR|size=100%|DBE}}
|تصویر             = Edna O'Brien (2016).jpg
|توضیح تصویر       = اوبراین در سال ۲۰۱۶ میلادی
|نام اصلی          = Josephine Edna O'Brien
|تاریخ تولد        = {{تاریخ تولد|۱۹۳۰|۱۲|۱۵}}
|محل تولد          = [[Tuamgraney|تامگرانی]]، [[شهرستان کلر]]، [[دولت آزاد ایرلند]]
|تاریخ مرگ         = {{تاریخ مرگ و سن|۲۰۲۴|۷|۲۷|۱۹۳۰|۱۲|۱۵}}
|محل مرگ           = [[لندن]]، [[انگلستان]]، [[بریتانیا]]
|مدفن              = [[Inis Cealtra]]، ناحیه کِلِر
|زبان              = [[انگلیسی ایرلندی]]
|پیشه              = {{cslist|رمان‌نویس|خاطره‌نویس|نمایش‌نامه‌نویس|شاعر|نویسنده داستان کوتاه}}
|سال‌های نویسندگی   = ۱۹۶۰-۲۰۱۹
|جوایز             = {{Indented plainlist|
* {{awd|جایزه کینگزلی آمیس|۱۹۶۲}}
* {{awd|جایزه کتاب لس‌آنجلس تایمز (Fiction)|۱۹۹۰}}
* {{awd|Premio Grinzane Cavour|۱۹۹۱}}
* {{awd|جایزه انجمن نویسندگان|۱۹۹۳}}
* {{awd|جایزه اروپایی ادبیات|۱۹۹۵}}
* {{awd|[[جایزه قلم ایرلند]]|۲۰۰۱}}
* {{awd|مدال یولیسیز|۲۰۰۶}}
* {{awd|جایزه یک عمر دستاورد ادبیات ایرلندی |۲۰۰۹}}
* {{awd|[[جایزه بین‌المللی داستان کوتاه فرانک اوکانر]]|۲۰۱۱}}
}}
|همسر             = {{ازدواج|[[Ernest Gébler]]|۱۹۵۴|۱۹۶۴|end=div}}
|فرزندان          = ۲، از جمله [[Carlo Gébler]]
}}

'''جوزفین ادنا اوبراین''' ({{lang-en|Josephine Edna O'Brien}}؛ زادهٔ {{تاریخ تولد|۱۹۳۰|۱۲|۱۵}} – درگذشتهٔ {{تاریخ مرگ|۲۰۲۴|۷|۲۷}})<ref>[https://www.irishtimes.com/culture/books/2024/07/28/irish-author-edna-obrien-has-died-aged-93/ Irish author Edna O’Brien has died aged 93]</ref> [[نمایش‌نامه‌نویس]]، [[شاعر]]، و [[رمان‌نویس]] اهل [[ایرلند]] بود. او در بیشتر رمان‌های خود به تشریح مبارزات زنان در دنیای تحت سلطه مردان می‌پرداخت. او برنده جوایز ادبی متعددی شد.<ref name=":0">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|تاریخ=۸ مرداد ۱۴۰۳|وبگاه=[[بی‌بی‌سی فارسی]]|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/c4ngkkpz4llo|عنوان=ادنا اوبراین نویسنده «بی‌باک» ایرلندی درگذشت}}</ref>

== زندگینامه ==
اوبراین زاده ۱۵ دسامبر ۱۹۳۰ در تامگرانی ایرلند بود. او آموزش در کنار راهبه‌ها را خفقان‌آور یافت و به [[دوبلین|دابلین]] رفت. سپس ساکن لندن شد و بیشتر عمر خود را در آنجا گذراند.<ref name=":0" />

او ابتدا شروع به نوشتن [[داستان کوتاه]] کرد و بعد در رشته داروسازی به تحصیل پرداخت. نخستین رمان او به نام ''دختران روستایی'' در سال ۱۹۶۰ منتشر شد. او در این کتاب به تمایلات همجنسگرایانه دو زن اشاره کرده و  دیدگاه‌های سنتی جامعه را به چالش کشیده بود. انتشار این کتاب و  ''دختر تنها'' و ''دختران مزدوج خوشبخت'' او سال‌ها در ایرلند ممنوع بود. حتی برخی از نسخه‌ها، از جمله در روستای زادگاه اوبراین، سوزانده شدند. اما این کتاب‌ها به موفقیت‌های بزرگی دست یافتند.<ref name=":0" /> وی به خاطر نگارش مجموعه داستان کوتاه ''قدیسان و گناهکاران'' برنده جایزه [[فرانک اوکانر]] شد. ''دختران روستایی''، ''دختری تنها''، و ''دختران در لباس بخت'' سه کتاب از یک سه‌گانه او هستند. در سال ۲۰۱۲ کتاب خاطرات او با عنوان ''دختر روستایی'' منتشر شد که عنوان آن به [[رمان نخست]] او ''دختران روستایی'' اشاره دارد که سال‌ها ممنوع بود.

== کتاب‌شناسی ==
* دختری تنها (ترجمه بهمن فرزانه، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۹)
* [[زی و شرکا]] (فیلم‌نامه)
* ''دختران روستایی''
* ''دختری با چشمان سبز''
* ''دختران در لباس بخت''
* ''اوت ماه بدجنسی است''
* ''تلفات صلح''
* دختر روستایی (کتاب خاطرات نویسنده)
* زندگینامه جویس و بایرون
* ''[[House of Splendid Isolation]]''
* ''پایین رودخانه''
* ''[[دسامبرهای وحشی]]''
* ''در جنگل''
* ''نور شب''
* ''قدیسان و گناهکاران''

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

== منابع ==
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Edna_O%27Brien&oldid=669291113|عنوان = Edna O'Brien|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲۶ اوت ۲۰۱۵}}
* {{یادکرد وب| نشانی= http://www.freebase.com/m/02c9lh| عنوان= Edna_O'Brien| بازبینی= ۲۶ اوت ۲۰۱۵| archiveurl= https://web.archive.org/web/20151204102419/http://www.freebase.com/m/02c9lh| archivedate= ۴ دسامبر ۲۰۱۵| dead-url= yes}}
* {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/116878/جايزه-فرانك-اوكانر-برنده-اش-شناخت|عنوان= جایزه فرانک اوکانر برنده‌اش را شناخت| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌گفتاورد}}
* {{IMDb name|۰۶۳۹۵۳۰}}
* {{MusicBrainz artist}}

{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
{{فیلم‌نامه‌نویس-خرد}}
{{نویسنده-خرد}}

{{ترتیب‌پیش‌فرض:اوبراین، ادنا}}
[[رده:اعضای انجمن پادشاهی ادبیات انگلستان]]
[[رده:اهالی شهرستان کلر]]
[[رده:برندگان جایزه قلم نابوکوف]]
[[رده:خاطره‌نویسان اهل ایرلند]]
[[رده:خاطره‌نویسان زن]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۲۴ (میلادی)]]
[[رده:رمان‌نویسان زن اهل ایرلند]]
[[رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)]]
[[رده:زندگی‌نامه‌نویسان اهل ایرلند]]
[[رده:زندگی‌نامه‌نویسان زن]]
[[رده:شاعران زن اهل ایرلند]]
[[رده:کاتولیک‌های رومی سابق]]
[[رده:نمایشنامه‌نویسان اهل ایرلند]]
[[رده:نمایشنامه‌نویسان زن اهل ایرلند]]
[[رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:نمایش‌نامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه زن اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه زن]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۱ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان داستان کوتاه سده ۲۱ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان زن اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی) اهل ایرلند]]
[[رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان زن سده ۲۱ (میلادی) اهل ایرلند]]

title: ادنا اوبراین · DBE

نام اصلی: Josephine Edna O'Brien

زاده: ۱۵ دسامبر ۱۹۳۰ · تامگرانی، شهرستان کلر، دولت آزاد ایرلند

درگذشته: ۲۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ (۹۳ سال) · لندن، انگلستان، بریتانیا

آرامگاه: Inis Cealtra، ناحیه کِلِر

پیشه: - رمان‌نویس - خاطره‌نویس - نمایش‌نامه‌نویس - شاعر - نویسنده داستان کوتاه

زبان(ها): انگلیسی ایرلندی

سالهای فعالیت: ۱۹۶۰-۲۰۱۹

جوایز مهم: - جایزه کینگزلی آمیس · ۱۹۶۲ · - جایزه کتاب لس‌آنجلس تایمز (Fiction) · ۱۹۹۰ · - Premio Grinzane Cavour · ۱۹۹۱ · - جایزه انجمن نویسندگان · ۱۹۹۳ · - جایزه اروپایی ادبیات · ۱۹۹۵ · - جایزه قلم ایرلند · ۲۰۰۱ · - مدال یولیسیز · ۲۰۰۶ · - جایزه یک عمر دستاورد ادبیات ایرلندی · ۲۰۰۹ · - جایزه بین‌المللی داستان کوتاه فرانک اوکانر · ۲۰۱۱

همسر(ها): Ernest Gébler (ا. ۱۹۵۴–۱۹۶۴)

فرزند(ان): ۲، از جمله Carlo Gébler


text:
# ملبا هرناندز
ملبا هرناندز رودریگز دل ری (به اسپانیایی: Melba Hernández Rodríguez del Rey) -(۲۸ ژوئیه ۱۹۲۱–۹ مارس ۲۰۱۴) یک دیپلمات و سیاستمدار کوبایی بود. وی سفیر کوبا در ویتنام و کامبوج بود.

## زندگی‌نامه
هرناندز متولد کراکیز در استان ویا کلارا، تنها دختر یک خانواده محافظه‌کار ملاتو بود که در آپارتمان‌های مدرن در خیابان جوولار در منطقه ودادو شهر هاوانا زندگی می‌کرد. او فارغ‌التحصیل رشته حقوق از دانشگاه هاوانا در سال ۱۹۴۳بود و به عنوان یک وکیل گمرکات برای دولت کارلوس پریو کار می‌کرد. او یکی از این دو زن بود (به همراه هایده سانتاماریا) که در سال ۱۹۵۳ در حمله به پادگان‌های مونکادا شرکت کرد اگرچه او یک دهه در دادگاه مونکادا وکیل بود، اما تصمیم گرفت از خود دفاع نکند و توسط خورخه پاگلی کاردرو نمایندگی شد. او به ۷ ماه زندان محکوم شد. بعدها او به عنوان قهرمان مونکادا خوانده شد. در اوایل دهه ۱۹۶۰ او مسئول زندان زنان در کوبا بود.
وی تا سال ۱۹۹۳ معاون مجمع ملی قدرت خلق بود. (او قبلاً از ۱۹۷۶–۱۹۸۶ نماینده شهرداری منطقه ۱۰ اکتبر بوده‌است). هرناندز از سال ۱۹۸۶ عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست کوبا بود. او همچنین دبیرکل OSPAAAL (سازمان همبستگی با مردم آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا) بود.

## انقلاب کوبا
ملبا هرناندز یکی از اعضای فعال انقلاب کوبا بود. او یکی از شناخته شده‌ترین زنانی بود که در کنار فیدل کاسترو در جنگ انقلاب کوبا علیه فولخنسیو باتیستا جنگید. ملبا، فیدل را در سال ۱۹۵۲ پس از شرکت در اعتراضات جلوی مقبره کارگری که توسط اراذل و اوباش باتیستا کشته شد، ملاقات کرد. علاوه بر این در آنجا با آبل سانتاماریا آشنا شد که بعداً به وی معرفی گردید. ملبا قبل از حمله ۲۶ ژوئیه با یک سازمان زیرزمینی به رهبری فیدل کاسترو فعالیت می‌کرد و به انقلاب پیوست زیرا جذب شورش علیه رئیس‌جمهور فولخنسیو باتیستا شده بود. او بعداً یکی از چهار تن از اعضای فیدل کاسترو شد.

## درگذشت
ملبا هرناندز در ۹ ماه مارس ۲۰۱۴ در اثر عوارض ناشی از بیماری دیابت درگذشت.

title: ملبا هرناندز

wikitext:
{{Infobox person
| name   = ملبا هرناندز
| image       = Melba_Hernandez.png
| alt         =
| caption     =
| birth_name  =
| birth_date  = {{Birth date|1921|07|28|df=yes}}
| birth_place = [[کراکیز (کوبا)|کراکیز]]، [[استان ویا کلارا|ویا کلارا]]
| death_date  = {{Death date and age|2014|03|09|1921|07|28|df=yes}}
| death_place = [[هاوانا]]، کوبا
| nationality = کوبایی
| other_names =
| occupation  = [[سیاستمدار]] و [[دیپلمات]]
| known_for   =
}}
'''ملبا هرناندز رودریگز دل ری''' {{به اسپانیایی|Melba Hernández Rodríguez del Rey}} -(۲۸ ژوئیه ۱۹۲۱–۹ مارس ۲۰۱۴) یک [[دیپلمات]] و [[سیاستمدار]] کوبایی بود. وی سفیر [[کوبا]] در [[ویتنام]] و [[کامبوج]] بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Melba Hernández {{!}} Cuban revolutionary|نشانی=https://www.britannica.com/biography/Melba-Hernandez|وبگاه=Encyclopedia Britannica|بازبینی=2020-06-15|کد زبان=en}}</ref>

== زندگی‌نامه ==
هرناندز متولد [[کراکیز (کوبا)|کراکیز]] در [[استان ویا کلارا]]، تنها دختر یک خانواده محافظه‌کار ملاتو بود که در آپارتمان‌های مدرن در خیابان جوولار در منطقه ودادو شهر [[هاوانا]] زندگی می‌کرد. او فارغ‌التحصیل رشته حقوق از [[دانشگاه هاوانا]] در سال ۱۹۴۳بود و به عنوان یک وکیل گمرکات برای دولت کارلوس پریو کار می‌کرد.<ref>de la Cova, Antonio, "The Moncada Attack: Birth of the Cuban Revolution". University of South Carolina Press, 2007, p. 34</ref><ref>{{cite news|last=Martin|first=Douglas|title=Melba Hernandez, 92, confident of Castro, from first volley, is dead|url=https://www.nytimes.com/2014/03/16/world/americas/melba-hernandez-a-confidante-of-castro-from-first-volley-is-dead-at-92.html?action=click&module=Search&region=searchResults#0&version=&url=http://query.nytimes.com/search/sitesearch/?action=click&region=Masthead&pgtype=Homepage&module=SearchSubmit&contentCollection=Homepage&t=qry51#/Obituary+Melba+Hernandez|newspaper=New York Times|date=16 March 2014}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=Ecured|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=cubadebate.|نشانی=http://www.cubadebate.cu/etiqueta/melba-hernandez/|عنوان=Melba Hernández}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Melba Hernández - EcuRed|نشانی=https://www.ecured.cu/Melba_Hernández|وبگاه=www.ecured.cu|بازبینی=2020-06-15|کد زبان=es|نام=|نام خانوادگی=|نام۲=|نام خانوادگی۲=|نام۳=|نام خانوادگی۳=|نام۴=|نام خانوادگی۴=|نویسنده=|تاریخ=}}</ref> او یکی از این دو زن بود (به همراه [[هایدی سانتاماریا|هایده سانتاماریا]]) که در سال ۱۹۵۳ در حمله به پادگان‌های مونکادا شرکت کرد اگرچه او یک دهه در دادگاه مونکادا وکیل بود، اما تصمیم گرفت از خود دفاع نکند و توسط خورخه پاگلی کاردرو نمایندگی شد. او به ۷ ماه زندان محکوم شد. بعدها او به عنوان قهرمان مونکادا خوانده شد. در اوایل دهه ۱۹۶۰ او مسئول زندان زنان در [[کوبا]] بود.

وی تا سال ۱۹۹۳ معاون [[مجمع ملی قدرت خلق]] بود. (او قبلاً از ۱۹۷۶–۱۹۸۶ نماینده شهرداری منطقه ۱۰ اکتبر بوده‌است). هرناندز از سال ۱۹۸۶ عضو کمیته مرکزی [[حزب کمونیست کوبا]] بود. او همچنین دبیرکل OSPAAAL (سازمان همبستگی با مردم آسیا، [[آمریکای لاتین]] و [[آفریقا]]) بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=MELBA HERNANDEZ RODRIGUEZ DEL REY: PART 1|نشانی=https://wp.nyu.edu/bravo_collection/melba-hernandez-rodriguez-del-rey-part-1/|وبگاه=wp.nyu.edu|بازبینی=2020-06-15}}{{پیوند مرده}}</ref>

== انقلاب کوبا ==
ملبا هرناندز یکی از اعضای فعال انقلاب کوبا بود. او یکی از شناخته شده‌ترین زنانی بود که در کنار [[فیدل کاسترو]] در جنگ [[انقلاب کوبا]] علیه [[فولخنثیو باتیستا ثالدیوار|فولخنسیو باتیستا]] جنگید. ملبا، فیدل را در سال ۱۹۵۲ پس از شرکت در اعتراضات جلوی مقبره کارگری که توسط اراذل و اوباش باتیستا کشته شد، ملاقات کرد. علاوه بر این در آنجا با [[آبل سانتاماریا]] آشنا شد که بعداً به وی معرفی گردید. ملبا قبل از حمله ۲۶ ژوئیه با یک سازمان زیرزمینی به رهبری فیدل کاسترو فعالیت می‌کرد و به انقلاب پیوست زیرا جذب شورش علیه رئیس‌جمهور فولخنسیو باتیستا شده بود. او بعداً یکی از چهار تن از اعضای فیدل کاسترو شد.

== درگذشت ==
ملبا هرناندز در ۹ ماه مارس ۲۰۱۴ در اثر عوارض ناشی از بیماری [[دیابت]] درگذشت.<ref>{{Cite news|url = https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/melba-hernandez-a-heroine-of-the-cuban-revolution-dies-at-92/2014/03/10/0ddfb196-a874-11e3-8599-ce7295b6851c_story.html|title = Melba Hernandez, a ‘heroine of the Cuban Revolution,’ dies at 92|last = Rodriguez|first = Andrea|date = 10 March 2014|work = The Washington Post|access-date = 12 May 2015|via =}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=ملبا هرناندز، انقلابی کوبایی درگذشت|نشانی=https://fa.euronews.com/2014/03/10/melba-hernandez-dies-in-havana-at-age-92|وبگاه=euronews|تاریخ=2014-03-10|بازبینی=2020-06-15|کد زبان=fa}}{{پیوند مرده}}</ref>

== منابع ==
{{پانویس|۲}}

[[رده:انقلابیون کوبا]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۴ (میلادی)]]
[[رده:دیپلمات‌های اهل کوبا]]
[[رده:دیپلمات‌های زن]]
[[رده:روابط خارجی کوبا]]
[[رده:زادگان ۱۹۲۱ (میلادی)]]
[[رده:زنان اهل کوبا در سیاست]]
[[رده:سفیران زن]]
[[رده:سیاستمداران حزب کمونیست کوبا]]
[[رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل کوبا]]
[[رده:وکیلان بر پایه ملیت|کوبا]]

title: ملبا هرناندز

زادهٔ: ۲۸ ژوئیهٔ ۱۹۲۱ · کراکیز، ویا کلارا

درگذشت: ۹ مارس ۲۰۱۴ (۹۲ سال) · هاوانا، کوبا

ملیت: کوبایی

پیشه(ها): سیاستمدار و دیپلمات


text:
# جاسمونیک اسید
اسید جاسمونیک عضوی از رده جاسموناتهای هورمون گیاهی است. این اسید به روش زیستی از اسید لینولئیک به وسیلهٔ روش octadecanoid ابتدا در کلروپلاست و سپس در ادامه در پر اکسی زوها ساخته می‌شود.
بزرگترین وظایف اسید جاسمونیک در تنظیم کردن رشد گیاه است که شامل ممانعت از رشد، پیری و ریزش برگ گیاه است. این اسید همچنین در به وجود آمدن جوانه در سیب زمینی، سیب زمینی هندی و پیاز نقش دارد. این اسید نقش مهمی در پیچ خوردگی در گیاهان و همچنین مقاومت سیستماتیک آنان دارد. هنگامی که گیاهان توسط حشره‌ها مورد حمله قرار می‌گیرند، گیاه با آزاد کردن اسید جاسمونیک واکنش نشان می‌دهد، که این عمل از هضم کردن پروتئین توسط حشره ممانعت به عمل می‌آورد.
اسید جاسمونیک همچنین به مشتقات متنوعی تبدیل می‌شود، از قبیل استرها، مانند متیل جاسمونات و ممکن است با آمینو اسیدها نیز ترکیب شود.

title: جاسمونیک اسید

wikitext:
{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = ۴۲۰۸۹۵۰۱۵
| Name = Jasmonic acid
| ImageFile = Jasmonicacid.svg
| ImageName = Jasmonic acid
| IUPACName =(''1R,2R'')-3-Oxo-2-(''2Z'')-2-pentenyl-cyclopentaneacetic acid
| OtherNames = Jasmonic acid{{سخ}}(-)-Jasmonic acid{{سخ}}JA
| Section1 = {{Chembox Identifiers
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| CASNo = ۶۸۹۴-۳۸-۸
| PubChem = ۵۲۸۱۱۶۶
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}}
| ChemSpiderID = ۴۴۴۴۶۰۶
| SMILES = CC/C=C\C[C@@H]1[C@H](CCC1=O)CC(=O)O
| InChI = 1/C12H18O3/c1-2-3-4-5-10-9(8-12(14)15)6-7-11(10)13/h3-4,9-10H,2,5-8H2,1H3,(H,14,15)/b4-3-/t9-,10-/m1/s1
| InChIKey = ZNJFBWYDHIGLCU-HWKXXFMVBZ
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C12H18O3/c1-2-3-4-5-10-9(8-12(14)15)6-7-11(10)13/h3-4,9-10H,2,5-8H2,1H3,(H,14,15)/b4-3-/t9-,10-/m1/s1
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}
| StdInChIKey = ZNJFBWYDHIGLCU-HWKXXFMVSA-N
}}
| Section2 = {{Chembox Properties
| Formula = C12H18O3
| MolarMass = 210.27 g/mol
| Density = ? g/cm3
| MeltingPt =
| BoilingPt = ۱۶۰ °C at 0.7 mmHg
}}
}}
{{بدون منبع}}

'''اسید جاسمونیک''' عضوی از رده جاسموناتهای [[هورمون گیاهی]] است. این اسید به روش زیستی از [[اسید لینولئیک]] به وسیلهٔ روش octadecanoid ابتدا در [[کلروپلاست]] و سپس در ادامه در پر اکسی زوها ساخته می‌شود.

بزرگترین وظایف اسید جاسمونیک در تنظیم کردن رشد [[گیاه]] است که شامل ممانعت از رشد، پیری و ریزش [[برگ گیاه]] است. این اسید همچنین در به وجود آمدن [[جوانه]] در سیب زمینی، [[سیب زمینی]] هندی و پیاز نقش دارد. این اسید نقش مهمی در [[پیچ خوردگی]] در گیاهان و همچنین مقاومت سیستماتیک آنان دارد. هنگامی که گیاهان توسط [[حشره]]<nowiki/>ها مورد حمله قرار می‌گیرند، گیاه با آزاد کردن اسید جاسمونیک واکنش نشان می‌دهد، که این عمل از هضم کردن [[پروتئین]] توسط حشره ممانعت به عمل می‌آورد.

اسید جاسمونیک همچنین به مشتقات متنوعی تبدیل می‌شود، از قبیل استرها، مانند [[متیل جاسمونات]] و ممکن است با آمینو اسیدها نیز ترکیب شود.

[[رده:آلکن‌ها]]
[[رده:استیک اسیدها]]
[[رده:سیکلوپنتان‌ها]]
[[رده:فیزیولوژی گیاهی]]
[[رده:کتون‌ها]]
[[رده:کتون‌های حلقوی]]
[[رده:کربوکسیلیک اسیدها]]
[[رده:مشتق‌های آلکن]]
[[رده:هورمون‌های گیاهی]]

title: شناساگرها

شماره ثبت سیایاس: ۶۸۹۴-۳۸-۸

پابکم: ۵۲۸۱۱۶۶

کماسپایدر: ۴۴۴۴۶۰۶

جیمول-تصاویر سه بعدی: Image 1

title: خصوصیات

چگالی: ? g/cm3

دمای جوش: ۱۶۰ °C at 0.7 mmHg

خصوصیات: به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)

خصوصیات: (بررسی) (چیست: /؟)