text:
# Mary Testa
Mary Testa is an American stage and film actress. She is a three-time Tony Award nominee, for performances in revivals of Leonard Bernstein's On the Town (1998), 42nd Street (2001) and Oklahoma (2019).

## Early life
Testa was born in Philadelphia and has one sister. At age four, her family moved to Rhode Island. She studied acting at the University of Rhode Island. Testa left school to move to New York in 1976 to pursue a performing career.

## Stage
Testa made her debut Off-Broadway at Playwrights Horizons as Miss Goldberg in William Finn's one-act musical In Trousers (1979), part one of his "Marvin Trilogy." She next performed in Finn's March of the Falsettos, and later in Company, at Playwrights.
Her Broadway roles include Joyce Heth in Barnum (1982), movie columnist Hedda Hopper in Marilyn: An American Fable (1983), Angel in The Rink (1984), Domina in A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (1996–1997), Madame Dilly in On the Town (1998), Magdalena in Marie Christine, Maggie Jones in 42nd Street (2001–2002), the Matron in Chicago (2005), Melpomene in Xanadu (2007–2008), General Matilda B. Cartwright in Guys and Dolls (2009), Madame Morrible in Wicked (2014), and Aunt Eller in Oklahoma! (2019).
She is a frequent collaborator with such acclaimed musical dramatists as William Finn (Infinite Joy, A New Brain, In Trousers) and Michael John LaChiusa (Marie Christine, See What I Wanna See, First Lady Suite), while also having appeared in the works of Stephen Sondheim, Kander & Ebb, Flaherty & Ahrens, and Leonard Bernstein, among other Off-Broadway and regional theatre credits. She also frequently performs in concerts and cabaret shows.
On December 28, 2020, it was announced that Testa would star as Skinner in a benefit concert presentation of Ratatouille the Musical, an internet meme that originated on TikTok, inspired by the 2007 Disney/Pixar film. The concert streamed exclusively on TodayTix on January 1, 2021.

## Film, television and recording
Testa made her film debut in Going in Style (1979), and has appeared in numerous movie and television roles since, including Sophia in the 2003 sitcom Whoopi, Zia Maria Luisa in the 2014 film Big Stone Gap, and Sister Clare in the 2004 film adaptation of Tony n' Tina's Wedding. She also appeared in such films as The Business of Strangers (2001), Stay (2005), Eat Pray Love (2010), The Bounty Hunter (2010) and the TV series Law & Order, Whoopi's Littleburg, 2 Broke Girls, Smash, White Collar, Cosby, Sex and the City, and Life on Mars.
From 1999 to 2002 she appeared frequently as the voice of Shirley the Medium on Courage the Cowardly Dog.
In addition to her show albums, Testa and Michael Starobin released an album, Have Faith, in 2014. It contains contemporary interpretations of songs by artists such as Alanis Morissette, Prince, The Beach Boys, Leonard Cohen, Finn and LaChiusa.

## Selected stage credits
| Year      | Title                                          | Role                                  | Theatre                                                                                |
| --------- | ---------------------------------------------- | ------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 1979      | In Trousers                                    | Miss Goldberg                         | Playwrights Horizons, Off-Broadway                                                                   |
| 1984      | The Rink                                       | Angel Antonelli (standby/replacement) | Martin Beck Theater, Broadway                                                                        |
| 1988      | Lucky Stiff                                    | Rita La Porta                         | Playwrights Horizons, Off-Broadway                                                                   |
| 1996      | A Funny Thing Happened on the Way to the Forum | Domina                                | St. James Theater, Broadway                                                                          |
| 1997      | On the Town                                    | Madame Maude P. Dilly                 | Delacorte Theatre, The Public Theatre, Off-Broadwa                                                   |
| 1998      | On the Town                                    | Madame Maude P. Dilly                 | Gershwin Theatre, Broadway                                                                           |
| 1998      | A New Brain                                    | Lisa                                  | Mitzi E. Newhouse Theatre, Off-Broadway                                                              |
| 1999      | Marie Christine                                | Magdalena                             | Vivian Beaumont Theater, Broadway                                                                    |
| 1999      | Ziegfeld Follies of 1936                       | Fanny Brice                           | Encores! Production, New York City Center, Off-Broadway                                              |
| 2000      | Tartuffe                                       | Dorine                                | Delacorte Theatre, The Public Theatre, Off-Broadway                                                  |
| 2001      | 42nd Street                                    | Maggie Jones                          | Ford Center for the Performing Arts, Broadway                                                        |
| 2003      | String of Pearls                               | Various Roles                         |                                                                                |
| 2003      | Lucky Stiff                                    | Rita La Porta                         |                                                                                |
| 2004      | First Lady Suite                               | Lorena Hickock                        | The Connelly Theatre, Off-Broadway                                                                   |
| 2005      | Chicago                                        | Matron "Mamma" Morton                 | Ambassador Theatre, Broadway                                                                         |
| 2006      | See What I Wanna See                           | The Medium/Aunt Monica                | The Public Theatre, Off-Broadway                                                                     |
| 2007      | Xanadu                                         | Melpomene                             | Hayes Theater, Broadway                                                                              |
| 2009      | Guys and Dolls                                 | General Cartwright                    | Nederlander Theatre, Broadway                                                                        |
| 2010      | Love, Loss, and What I Wore                    | Performer                             |                                                                                |
| 2011      | Queen of the Mist                              | Anna Edson Taylor                     | The Gym at Judson Memorial Church, Off-Broadway                                                      |
| 2014      | Wicked                                         | Madame Morrible                       | Gershwin Theatre, Broadway                                                                           |
| 2016      | First Daughter Suite                           | Barbara Bush                          | Anspacher Theatre, The Public Theatre, Off-Broadway                                                  |
| 2018      | Oklahoma!                                      | Aunt Eller                            | St. Ann's Warehouse, Off-Broadway                                                                    |
| 2019      | Oklahoma!                                      | Aunt Eller                            | Circle in the Square Theater, Broadway                                                               |
| 2020-2021 | Ratatouille: The Musical                       | Chef Skinner                          | Online Production                                                                                |
| 2023      | Oliver!                                        | Widow Corney                          | Encores! Production, New York City Center, Off-Broadway                                              |
| 2023      | The Gardens of Anuncia                         | Granmama Magdalena                    | Mitzi E. Newhouse Theatre, Off-Broadway                                                              |
| 2025      | Night Side Songs                               | Desirée                               | Under the Radar Festival at Lincoln Center, Philadelphia Theatre Company, American Repertory Theater |

## Selected concert appearances
- Broadway Unplugged 2004 ("Hard-Hearted Hannah: The Vamp of Savannah")
- Broadway Unplugged 2005 ("The Thrill is Gone")
- The Broadway Musicals of 1930 ("I Happen to Like New York" and "My First Love—My Last Love")
- The Broadway Musicals of 1933 ("I'll Be Hard to Handle" and "Harlem on My Mind")

## Awards and nominations
| Year | Award                                  | Category                                  | Work                     | Result    | Ref.   |
| ---- | -------------------------------------- | ----------------------------------------- | ------------------------ | --------- | ------ |
| 1999 | Tony Award                             | Best Featured Actress in a Musical        | On The Town              | Nominated |        |
| 2001 | Tony Award                             | Best Featured Actress in a Musical        | 42nd Street              | Nominated |        |
| 2001 | Outer Critics Circle Award             | Outstanding Featured Actress in a Musical | 42nd Street              | Nominated |        |
| 2004 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Musical | First Lady Suite         | Nominated |        |
| 2005 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Play    | String of Pearls         | Nominated |        |
| 2006 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Musical | See What I Wanna See     | Nominated |        |
| 2008 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Musical | Xanadu                   | Nominated |        |
| 2012 | Drama Desk Award                       | Special Award                             | Queen of the Mist        | Won       |        |
| 2016 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Musical | First Daughter Suite     | Nominated |        |
| 2016 | Irvine International Film Festival     | Best Actress                              | The Mother               | Nominated |        |
| 2016 | Maverick Movie Awards                  | Best Actress: Short                       | The Mother               | Won       |        |
| 2016 | Melbourne Indie Film Festival          | Best Actress in a Short                   | The Mother               | Won       |        |
| 2016 | Portsmouth International Film Festival | Leading Actress in a Short                | The Mother               | Nominated |        |
| 2016 | Wild Rose Independent Film Festival    | Best Actress - Short Film                 | The Mother               | Won       |        |
| 2018 | Outer Critics Circle Award             | Outstanding Featured Actress in a Play    | The Government Inspector | Nominated |        |
| 2019 | Tony Award                             | Best Featured Actress in a Musical        | Oklahoma!                | Nominated |        |
| 2019 | Drama Desk Award                       | Outstanding Featured Actress in a Musical | Oklahoma!                | Nominated |        |
| 2020 | Grammy Award                           | Best Musical Theater Album                | Oklahoma!                | Nominated | [ 12 ] |

title: Mary Testa

wikitext:
{{short description|American actress}}
{{Infobox person
| name               = Mary Testa
| image              = Mary Testa 2011 (2) (cropped).jpg
| image_size         =
| caption            = Testa at Gimme a Break Gala, December 2011
| birth_date         =
| birth_place        = [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]], U.S.
| education          = [[University of Rhode Island]]
| occupation         = Actress
| yearsactive        = 1979—present
| spouse             =
}}
'''Mary Testa''' is an American stage and film actress. She is a three-time [[Tony Award]] nominee, for performances in revivals of [[Leonard Bernstein]]'s ''[[On the Town (musical)|On the Town]]'' (1998), ''[[42nd Street (musical)|42nd Street]]'' (2001) and'' [[Oklahoma (musical)|Oklahoma]]'' (2019).<ref name=awards>{{cite web|title=Mary Testa Awards|url=http://ibdb.com/person.php?id=62086|website=IBDB: The Internet Broadway Database|accessdate=17 December 2014}}</ref>

==Early life==
Testa was born in Philadelphia and has one sister. At age four, her family moved to Rhode Island.<ref name=Chat>Buckley, Michael. [http://www.playbill.com/news/article/stage-to-screens-a-chat-with-mary-testa-and-the-1953-54-tv-season-117004 "Stage to Screens: A Chat with Mary Testa"], Playbill, December 21, 2003, accessed December 19, 2014</ref> She studied acting at the [[University of Rhode Island]].<ref>Bird, Alan. [http://www.newyorktheatreguide.com/questionsandanswers/marytesta.htm Mary Testa], NewYorkTheatreGuide, December 20, 2010, accessed December 19, 2014</ref> Testa left school to move to New York in 1976 to pursue a performing career.<ref name=Gans1>Gans, Andrew. [http://www.playbill.com/celebritybuzz/article/diva-talk-chatting-with-xanadus-mary-testa-plus-news-of-buckley-kuhn-and-ca-142743 "Diva Talk: Chatting with ''Xanadu's'' Mary Testa Plus News of Buckley, Kuhn and Callaway"], Playbill, August 3, 2007, accessed December 19, 2014</ref>

==Stage==
Testa made her debut [[Off-Broadway]] at [[Playwrights Horizons]] as Miss Goldberg in [[William Finn]]'s one-act musical ''[[In Trousers]]'' (1979), part one of his "Marvin Trilogy."<ref name=credits>{{cite web|title=Mary Testa Theatre Credits| url=http://www.broadwayworld.com/people/Mary-Testa/|website=BroadwayWorld.com|accessdate=17 December 2014}}</ref> She next performed in Finn's ''[[March of the Falsettos]]'', and later in ''[[Company (musical)|Company]]'', at Playwrights.<ref name=Chat/><ref name=Gans1/>

Her Broadway roles include Joyce Heth in ''[[Barnum (musical)|Barnum]]'' (1982), movie columnist Hedda Hopper in ''[[Marilyn: An American Fable]]'' (1983), Angel in ''[[The Rink (musical)|The Rink]]'' (1984), Domina in ''[[A Funny Thing Happened on the Way to the Forum]]'' (1996–1997), Madame Dilly in ''[[On the Town (musical)|On the Town]]'' (1998), Magdalena in ''[[Marie Christine]]'', Maggie Jones in ''[[42nd Street (musical)|42nd Street]]'' (2001–2002), the Matron in ''[[Chicago (musical)|Chicago]]'' (2005), Melpomene in ''[[Xanadu (musical)|Xanadu]]'' (2007–2008), General Matilda B. Cartwright in ''[[Guys and Dolls]]'' (2009), Madame Morrible in ''[[Wicked (musical)|Wicked]]'' (2014), and Aunt Eller in ''[[Oklahoma!]]'' (2019).<ref name=credits/>

She is a frequent collaborator with such acclaimed musical dramatists as William Finn (''Infinite Joy'', ''A New Brain'', ''In Trousers'') and [[Michael John LaChiusa]] (''Marie Christine'', ''See What I Wanna See'', ''First Lady Suite''), while also having appeared in the works of [[Stephen Sondheim]], [[John Kander|Kander]] & [[Fred Ebb|Ebb]], [[Stephen Flaherty|Flaherty & Ahrens]], and [[Leonard Bernstein]], among other Off-Broadway and regional theatre credits.<ref name=credits /> She also frequently performs in concerts and cabaret shows.<ref name=news>{{cite web|title=Mary Testa News|url=http://www.broadwayworld.com/people/news/Mary-Testa/40/|website=BroadwayWorld.com|accessdate=17 December 2014}}</ref>

On December 28, 2020, it was announced that Testa would star as Skinner in a benefit concert presentation of ''[[Ratatouille the Musical]]'', an [[internet meme]] that originated on [[TikTok]], inspired by the 2007 [[Walt Disney Pictures|Disney]]/[[Pixar]] [[Ratatouille (film)|film]]. The concert streamed exclusively on [[TodayTix]] on January 1, 2021.<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2020/12/ratatouille-the-tiktok-musical-cast-wayne-brady-tituss-burgess-adam-lambert-1234661967/|title = 'Ratatouille: The TikTok Musical' All-Star Cast to Include Wayne Brady, Tituss Burgess & Adam Lambert|date = 28 December 2020}}</ref>

==Film, television and recording==
Testa made her film debut in ''[[Going in Style]]'' (1979), and has appeared in numerous movie and television roles since, including Sophia in the 2003 sitcom ''[[Whoopi (TV series)|Whoopi]]'', Zia Maria Luisa in the 2014 film ''[[Big Stone Gap (film)|Big Stone Gap]]'', and Sister Clare in the 2004 film adaptation of ''[[Tony n' Tina's Wedding]]''. She also appeared in such films as ''[[The Business of Strangers]]'' (2001), ''[[Stay (2005 film)|Stay]]'' (2005), ''[[Eat Pray Love]]'' (2010), ''[[The Bounty Hunter (2010 film)|The Bounty Hunter]]'' (2010) and the TV series ''[[Law & Order]], [[Whoopi's Littleburg]], [[2 Broke Girls]], [[Smash (season 2)|Smash]], [[White Collar (TV series)|White Collar]], [[Cosby (TV series)|Cosby]], [[Sex and the City]]'', and ''[[Life on Mars]]''.<ref name=IMDb>{{cite web|title=Mary Testa|url=https://www.imdb.com/name/nm0856440/|website=IMDb|accessdate=17 December 2014}}</ref>

From 1999 to 2002 she appeared frequently as the voice of [[List of Courage the Cowardly Dog characters#Shirley the Medium|Shirley the Medium]] on ''[[Courage the Cowardly Dog]]''.<ref name=IMDb />

In addition to her show albums, Testa and [[Michael Starobin]] released an album, ''Have Faith'', in 2014. It contains contemporary interpretations of songs by artists such as [[Alanis Morissette]], [[Prince (musician)|Prince]], [[The Beach Boys]], [[Leonard Cohen]], Finn and LaChiusa.<ref>[http://www.theatermania.com/new-york-city-theater/news/wickeds-mary-testa-and-starobin-release-have-faith-album_70524.html "Wicked's Mary Testa and Michael Starobin Release ''Have Faith'' Album"], TheatreMania, November 4, 2014</ref><ref>Holdenjan, Stephen. Music Review; "Fleeting Sweetness, and Pits; Mary Testa, Onstage With Selections From Have Faith". ''New York Times''. January 6, 2015</ref>

==Selected stage credits==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! Theatre
|-
| 1979
| ''[[In Trousers]]''
| Miss Goldberg
| [[Playwrights Horizons]], Off-Broadway
|-
| 1984
| [[The Rink (musical)|''The Rink'']]
| Angel Antonelli (standby/replacement)
| [[Al Hirschfeld Theater|Martin Beck Theater]], Broadway
|-
| 1988
| ''[[Lucky Stiff]]''
| Rita La Porta
| [[Playwrights Horizons]], Off-Broadway
|-
| 1996
| ''[[A Funny Thing Happened on the Way to the Forum]]''
| Domina
| [[St. James Theater]], Broadway
|-
| 1997
| rowspan=2| [[On the Town (musical)|''On the Town'']]
| rowspan=2| Madame Maude P. Dilly
|[[Delacorte Theatre]], [[The Public Theatre]], Off-Broadwa
|-
| rowspan=2|1998
| [[Gershwin Theatre]], Broadway
|-
| ''[[A New Brain]]''
| Lisa
| [[Lincoln Center|Mitzi E. Newhouse Theatre]], Off-Broadway
|-
|rowspan=2| 1999
| ''[[Marie Christine]]''
| Magdalena
| [[Vivian Beaumont Theater]], Broadway
|-
| [[Ziegfeld Follies of 1936#Productions and background|''Ziegfeld Follies of 1936'']]
| [[Fanny Brice]]
| [[Encores!]] Production, [[New York City Center]], Off-Broadway
|-
| 2000
| ''[[Tartuffe]]''
| Dorine
| [[Delacorte Theatre]], [[The Public Theatre]], Off-Broadway
|-
| 2001
| [[42nd Street (musical)|''42nd Street'']]
| Maggie Jones
| [[Lyric Theatre (New York City, 1998)|Ford Center for the Performing Arts]], Broadway
|-
| rowspan=2| 2003
| ''String of Pearls''
| Various Roles
|-
| ''[[Lucky Stiff]]''
| Rita La Porta
|-
| 2004
|''[[First Lady Suite]]''
| Lorena Hickock
| The Connelly Theatre, Off-Broadway
|-
| 2005
|''[[Chicago (musical)|Chicago]]''
| Matron "Mamma" Morton
| [[Ambassador Theatre (New York City)|Ambassador Theatre]], Broadway
|-
| 2006
|''[[See What I Wanna See]]''
| The Medium/Aunt Monica
| [[The Public Theatre]], Off-Broadway
|-
| 2007
|''[[Xanadu (musical)|Xanadu]]''
| Melpomene
| [[Hayes Theater]], Broadway
|-
| 2009
|[[Guys and Dolls#2009 Broadway revival|''Guys and Dolls'']]
| General Cartwright
| [[Nederlander Theatre]], Broadway
|-
| 2010
|''[[Love, Loss, and What I Wore]]''
| Performer
|-
| 2011
|''[[Queen of the Mist]]''
| [[Anna Edson Taylor]]<ref>{{cite web|url=http://www.transportgroup.org/queen-of-the-mist|title=Transport Group - Queen of the Mist|accessdate=2013-08-08|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121129051636/http://www.transportgroup.org/queen-of-the-mist|archivedate=2012-11-29}}</ref>
| The Gym at Judson Memorial Church, Off-Broadway
|-
| 2014
|''[[Wicked (musical)|Wicked]]''
| Madame Morrible
| [[Gershwin Theatre]], Broadway
|-
| 2016
|''[[First Daughter Suite]]''
| [[Barbara Bush]]
| Anspacher Theatre, [[The Public Theatre]], Off-Broadway
|-
| 2018
| rowspan=2|''[[Oklahoma!]]''
| rowspan=2|Aunt Eller
| [[St. Ann's Warehouse]], Off-Broadway
|-
| 2019
| [[Circle in the Square Theater]], Broadway
|-
| 2020-2021
|''[[Ratatouille: The Musical]]''
| Chef Skinner
| Online Production
|-
| rowspan=2|2023
|''[[Oliver!]]''
| Widow Corney
| [[Encores!]] Production, [[New York City Center]], Off-Broadway
|-
|''[[The Gardens of Anuncia]]''
| Granmama Magdalena
| [[Lincoln Center|Mitzi E. Newhouse Theatre]], Off-Broadway
|-
| rowspan=2|2025
|''Night Side Songs''
| Desirée
| [[Under the Radar Festival]] at [[Lincoln Center]], [[Philadelphia Theatre Company]], [[American Repertory Theater]]
|-
|}

==Selected concert appearances==
*''Broadway Unplugged 2004'' ("Hard-Hearted Hannah: The Vamp of Savannah")
*''Broadway Unplugged 2005'' ("The Thrill is Gone")
*''The Broadway Musicals of 1930'' ("I Happen to Like New York" and "My First Love—My Last Love")
*''The Broadway Musicals of 1933'' ("I'll Be Hard to Handle" and "Harlem on My Mind")

==Awards and nominations==
{| class="wikitable"
|-
!Year
!Award
!Category
!Work
!Result
!Ref.
|-
|1999
|rowspan=2|[[Tony Award]]
|rowspan=2|[[Tony Award for Best Featured Actress in a Musical|Best Featured Actress in a Musical]]
|''[[On the Town (musical)|On The Town]]''
|{{nom}}
|
|-
|rowspan=2|2001
|rowspan=2|''[[42nd Street (musical)|42nd Street]]''
|{{nom}}
|
|-
|[[Outer Critics Circle Award]]
|Outstanding Featured Actress in a Musical
|{{nom}}
|
|-
|2004
|rowspan=6|[[Drama Desk Award]]
|[[Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical|Outstanding Featured Actress in a Musical]]
|''[[First Lady Suite]]''
|{{nom}}
|
|-
|2005
|[[Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Play|Outstanding Featured Actress in a Play]]
|''String of Pearls''
|{{nom}}
|
|-
|2006
|rowspan=2|[[Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical|Outstanding Featured Actress in a Musical]]
|''[[See What I Wanna See]]''
|{{nom}}
|
|-
|2008
|''[[Xanadu (musical)|Xanadu]]''
|{{nom}}
|
|-
|2012
|[[Drama Desk Special Award|Special Award]]
|''[[Queen of the Mist]]''
|{{won}}
|
|-
|rowspan=6|2016
|[[Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical|Outstanding Featured Actress in a Musical]]
|''[[First Daughter Suite]]''
|{{nom}}
|
|-
|Irvine International Film Festival
|Best Actress
|rowspan=5|''The Mother''
|{{nom}}
|
|-
|Maverick Movie Awards
|Best Actress: Short
|{{won}}
|
|-
|Melbourne Indie Film Festival
|Best Actress in a Short
|{{won}}
|
|-
|Portsmouth International Film Festival
|Leading Actress in a Short
|{{nom}}
|
|-
|Wild Rose Independent Film Festival
|Best Actress - Short Film
|{{won}}
|
|-
|2018
|[[Outer Critics Circle Award]]
|Outstanding Featured Actress in a Play
|''The Government Inspector''
|{{nom}}
|
|-
|rowspan=2|2019
|[[Tony Award]]
|[[Tony Award for Best Featured Actress in a Musical|Best Featured Actress in a Musical]]
|rowspan=3|''[[Oklahoma!]]''
|{{nom}}
|
|-
|[[Drama Desk Award]]
|[[Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical|Outstanding Featured Actress in a Musical]]
|{{nom}}
|
|-
| 2020
|[[Grammy Award]]
|[[Grammy Award for Best Musical Theater Album|Best Musical Theater Album]]
|{{nom}}
|<ref>{{Cite web|title=2020 GRAMMYs Awards Show: Complete Winners & Nominations List|url=https://www.grammy.com/news/2020-grammy-awards-nominations-complete-winners-list|access-date=2023-01-15|website=www.grammy.com}}</ref>
|}

==References==
{{Reflist}}

==External links==
*{{IMDb name|856440|Mary Testa}}
*{{IBDB name}}
*{{iobdb name|836}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Testa, Mary}}
[[Category:1955 births]]
[[Category:American stage actresses]]
[[Category:American musical theatre actresses]]
[[Category:Living people]]
[[Category:American film actresses]]
[[Category:American television actresses]]
[[Category:20th-century American actresses]]
[[Category:21st-century American actresses]]
[[Category:Actresses from Philadelphia]]
[[Category:Actresses from Rhode Island]]
[[Category:University of Rhode Island alumni]]

title: Mary Testa

Born: Philadelphia, Pennsylvania, U.S.

Education: University of Rhode Island

Occupation: Actress


text:
# Serie Nacional de Béisbol 1966-1967
Orientales destronó al cuatro veces campeón Industriales para ganar su único título de la Serie Nacional de Béisbol de Cuba. Cuatro equipos terminaron a tres juegos del primer lugar, mientras Las Villas y Granjeros cerraban el marcador.
| Equipo       | JJ | JG | JP | AVE  | Dif |
| ------------ | -- | -- | -- | ---- | --- |
| Orientales   | 65 | 36 | 29 | .554 | -   |
| Industriales | 65 | 35 | 30 | .538 | 1   |
| Occidentales | 65 | 34 | 31 | .523 | 2   |
| Centrales    | 65 | 33 | 32 | .508 | 3   |
| Las Villas   | 65 | 30 | 35 | .462 | 6   |
| Granjeros    | 65 | 27 | 38 | .415 | 9   |

wikiname: eswiki

title: Serie Nacional de Béisbol 1966-1967

in_language: es

wikitext:
{{Ficha de campeonato
|nombre         = Serie Nacional de Béisbol 1966-1967
|tipo           = SNB
|imagen         =
|imagen_tamaño  =
|imagen_pie     =
|ubicación      =
|país           = {{Cuba}}
|categoría      =
|fecha          =
|edición        =
|recaudación    =
|anterior       = [[Serie Nacional de Béisbol 1965-1966|1965-1966]]
|actual         = '''Serie Nacional de Béisbol 1966-1967'''
|siguiente      = [[Serie Nacional de Béisbol 1967-1968|1967-1968]]
|página web     = [http://www.beisbolcubano.cu/]
|primero        = [[Orientales]]
|segundo        = [[Industriales]]
|mayor anotador =
|mejor jugador  =
}}
Orientales destronó al cuatro veces campeón Industriales para ganar su único título de la [[Serie Nacional de Béisbol]] de [[Cuba]]. Cuatro equipos terminaron a tres juegos del primer lugar, mientras Las Villas y Granjeros cerraban el marcador.

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! Equipo !! JJ !! JG !! JP !! AVE !! Dif
|-
| Orientales || 65 || 36 || 29 || .554 || -
|-
| Industriales || 65 || 35 || 30 || .538 || 1
|-
| Occidentales || 65 || 34 || 31 || .523 || 2
|-
| Centrales || 65 || 33 || 32 || .508 || 3
|-
| Las Villas || 65 || 30 || 35 || .462 || 6
|-
| Granjeros || 65 || 27 || 38 || .415 || 9
|}

== Notas ==
* '''Leyenda''': JJ (Juegos jugados), JG (juegos ganados), JP (Juegos perdidos), AVE (Promedio de juegos ganados) AVE = JG / JJ, Dif (diferencia con la primera posición).

== Referencias ==
* [https://web.archive.org/web/20120204221008/http://www.radiococo.cu/43hist/pos67.htm Tabla de Posiciones de la IV serie 1967] acceso 2 de octubre de 2006.
* [https://web.archive.org/web/20050225131453/http://www.radiococo.cu/cronologia/1967.htm Cronología: 1967] acceso 2 de octubre de 2006.

{{Control de autoridades}}
[[Categoría:Temporadas de la Serie Nacional de Béisbol]]

title: Datos generales

Sede: Cuba

title: Palmarés

Primero: Orientales

Segundo: Industriales

title: Cronología

Serie Nacional de Béisbol 1966-1967 · 1967-1968

Cronología: [ Sitio oficial]


text:
# Kiemgetal
Het kiemgetal, ook wel kolonievormende eenheid (Engels: colony-forming unit of cfu), is een maat voor het aantal levende bacteriekiemen dat zich in een onderzoeksmonster bevindt. Het wordt vaak uitgedrukt als het aantal kolonievormende micro-organismen per milliliter.
Om het kiemgetal te bepalen wordt een verdunning van een bacteriecultuur opgegroeid tot er een discreet aantal kolonies zijn gevormd, die vervolgens met de hand of via een automatisch programma worden geteld. Uitgangspunt bij deze bepaling is dat één micro-organisme één kolonie veroorzaakt. De eenheid kan ook voor schimmelculturen worden gebruikt.

## Principe
Het kiemgetal kan worden bepaald door een klein beetje van het te onderzoeken product op een petrischaal met een selectieve voedingsbodem aan te brengen en bij bepaalde temperaturen, afhankelijk van de te verwachten bacteriesoort, weg te zetten. Na een aantal dagen worden de gevormde kolonies geteld. Elke levende bacteriekiem heeft dan namelijk een kolonie gevormd.
Als er veel bacteriën aanwezig zijn is het noodzakelijk om eerst een verdunningsreeks te maken. Hiervoor wordt het monster verdund met een fysiologische zoutoplossing. Met een verdunningsreeks kan vervolgens een telbare hoeveelheid worden gecreëerd.

## Kiemgetal melk
Het kiemgetal speelt een rol in de melkindustrie. Het kiemgetal van melk is het aantal kiemen, dus bacteriën, in een milliliter melk. De prijs van de melk daalt wanneer de waarde van het kiemgetal stijgt. Bij het ophalen van de melk van de boerderij wordt een monster genomen dat in een laboratorium wordt gecontroleerd op het kiemgetal. Een kiemgetal lager dan 20.000 kiemvormende eenheden per milliliter melk, is goed.
Oorzaken van een hoog kiemgetal in melk zijn onder andere
- uierontsteking,
- onvoldoende koeling,
- onvoldoende hygiëne,
  - onzorgvuldig melken,
  - geen of onvoldoende reinigingsmiddel,
  - water van de reiniging niet heet genoeg,
  - te weinig turbulentie bij de hoofdreiniging,
  - dode hoeken die niet worden bereikt bij de reiniging,
  - versleten onderdelen (onder andere tepelvoeringen).

wikiname: nlwiki

title: Kiemgetal

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:Ecoli colonies.png|thumb|Een telbaar aantal kolonies van ''[[Escherichia coli]]'' op een agarplaat]]

Het '''kiemgetal''', ook wel '''kolonievormende eenheid''' ([[Engels]]: ''colony-forming unit'' of cfu), is een maat voor het aantal levende [[bacteriën|bacteriekiemen]] dat zich in een onderzoeksmonster bevindt. Het wordt vaak uitgedrukt als het aantal kolonievormende micro-organismen per milliliter.

Om het kiemgetal te bepalen wordt een verdunning van een [[Microbiologische cultuur|bacteriecultuur]] opgegroeid tot er een discreet aantal [[Kolonie (biologie)|kolonies]] zijn gevormd, die vervolgens met de hand of via een automatisch programma worden geteld. Uitgangspunt bij deze bepaling is dat één micro-organisme één kolonie veroorzaakt. De eenheid kan ook voor [[schimmels|schimmelculturen]] worden gebruikt.

== Principe ==
Het kiemgetal kan worden bepaald door een klein beetje van het te onderzoeken product op een [[petrischaal]] met een selectieve [[voedingsbodem]] aan te brengen en bij bepaalde temperaturen, afhankelijk van de te verwachten bacteriesoort, weg te zetten. Na een aantal dagen worden de gevormde kolonies geteld. Elke levende bacteriekiem heeft dan namelijk een kolonie gevormd.

Als er veel bacteriën aanwezig zijn is het noodzakelijk om eerst een [[verdunningsreeks]] te maken. Hiervoor wordt het monster verdund met een [[fysiologische zoutoplossing]]. Met een verdunningsreeks kan vervolgens een telbare hoeveelheid worden gecreëerd.

== Kiemgetal melk ==
Het kiemgetal speelt een rol in de melkindustrie. Het kiemgetal van [[melk (drank)|melk]] is het aantal kiemen, dus bacteriën, in een [[milliliter]] melk. De prijs van de melk daalt wanneer de waarde van het kiemgetal stijgt. Bij het ophalen van de melk van de boerderij wordt een monster genomen dat in een laboratorium wordt gecontroleerd op het kiemgetal. Een kiemgetal lager dan 20.000 kiemvormende eenheden per milliliter melk, is goed.{{Bron?||2022|10|25}}

Oorzaken van een hoog kiemgetal in melk zijn onder andere
* [[Mastitis|uierontsteking]],
*onvoldoende koeling,
*onvoldoende hygiëne,
**onzorgvuldig melken,
**geen of onvoldoende reinigingsmiddel,
**water van de reiniging niet heet genoeg,
**te weinig turbulentie bij de hoofdreiniging,
**dode hoeken die niet worden bereikt bij de reiniging,
**versleten onderdelen (onder andere tepelvoeringen).

==Zie ook==
* [[Celgetal]]
* [[Plaque assay]]

[[Categorie:Microbiologie]]


text:
# Houillères d'Aubigny-la-Ronce
Les houillères d'Aubigny-la-Ronce sont des mines de charbon exploitées sur la commune d'Aubigny-la-Ronce en Côte-d'Or, dans l'est de la France.
Le gisement est découvert en 1859, il est exploité une première fois de 1877 à 1899 puis une seconde fois entre le milieu des années 1940 et 1952.
Des vestiges de cette activité (entrées de mines, ruines, terrils et matériel rouillé) subsistent au début du XXIe siècle.

## Localisation
- Concessions
- Indices de houille
- Limites de concessions
- Limites départementales

Le gisement se situe sur la commune d'Aubigny-la-Ronce, dans le département de la Côte-d'Or, en région Bourgogne-Franche-Comté. Il est situé à quelques kilomètres au nord-est des houillères d'Épinac.

## Géologie
Le charbon exploité est une houille maigre, « flambante », contenant beaucoup de cendre. Le gisement, formé de deux couches date du Stéphanien, il est similaire à celui d'Épinac.

## Histoire

### Découverte
Le gisement est découvert par Monsieur Duchemin qui fait creuser le puits de Roncevaux en 1859 (trente mètres de profondeur). Il creuse également deux puits de recherche. Le premier rencontre le charbon à sept mètres de profondeur. Le second rencontre la houille à cinq mètres, avant d'être abandonné à onze mètres. La concession est finalement abandonnée par manque de moyens.

### Première exploitation
En 1873, Monsieur Duchemin lance l'exploitation avec l'aide de Monsieur Catoire, le puits de Roncevaux et approfondi l'année suivante. Entre 1874 et 1875, quatre autres puits sont creusés, dont le puits de Chaton. Au même moment dix sondages sont exécutés dans les environs du puits de Roncevaux pour rechercher le prolongement du gisement dans la vallée de la Farge, mais tous les résultats sont négatifs. Deux autres sondages exécutés au nord du village d'Aubigny-la-Ronce donnent le même résultat. L'exploitation se fait essentiellement par le puits de Chaton et dans une moindre mesure au puits de Roncevaux, les autres puits n'ayant quasiment pas extrait de charbon. Les mines ferment en 1899.

### Tentative de relance
Une campagne prospective est effectuée par la Société de recherche du Centre qui réalise plusieurs sondages profonds entre 1912 et 1913. Le prolongement est-nord-est du gisement déjà exploité n'est pas retrouvé.

### Seconde exploitation
L'activité est relancée dans les années 1940 par des commerçants d'Épinac qui ouvrent une descenderie. Quelque poches de charbon sont exploitées entre les vieux travaux noyés dans des conditions artisanales et particulièrement dangereuses. Le charbon est transporté sur la place du village par un ancien camion GMC de l'armée américaine (probablement un GMC CCKW) pour être vendu à des artisans locaux et des marchands de charbon. La mine ferme définitivement en 1952,,.

## Travaux

### Puits de Roncevaux (ou d'Aubigny)
Le puits de Roncevaux est creusé en 1859. À treize mètres de profondeur, il rencontre une couche de houille de 1,20 mètre d'épaisseur, fortement inclinée. Un second accrochage est créé à 29,50 mètres de la surface et le fonçage stoppé. Deux galeries de recherches sont creusées. La galerie sud-est recoupe la première couche à neuf mètres de distance. La galerie nord-ouest rencontre une couche de deux mètres d'épaisseur à 55 mètres du puits. Le puits est par la suite abandonné en même temps que la concession.
Le puits est remis en état en 1873. L'année suivante, il est approfondi jusqu'à 80 mètres avec la création d'un troisième accrochage à 76,50 mètres.
En 1892, le puits, alors totalement comblé est entièrement déblayé sur toute sa hauteur. Il retrouve la deuxième couche à 27 mètres de profondeur et la troisième à 76 mètres. Il est équipé d'une machine à vapeur de 25 ch pour l'extraction et d'un nouveau chevalement en 1894. Un puits d'aérage (14 m) est établi à 90 mètres du puits d'extraction,. Le puits de Roncevaux ferme en 1899.
Au début du XXIe siècle subsistent les ruines du bâtiment de la machine d'extraction, l'emplacement du puits formant un entonnoir de plusieurs mètres de diamètre et un terril.
- L'emplacement du puits.
- Ruines du bâtiment de la machine d'extraction.
- Pierre massive pour machine à vapeur.
- Le terril.

### Puits D
Ce puits est creusé à partir du 7 septembre 1874, à 16,30 mètres de profondeur il rencontre du schiste avec des veinules de charbon. Deux galeries sont alors creusées et le puits est arrêté à 17,50 mètres de fond. Il est rapidement abandonné.

### Puits F
Le fonçage commence le 7 septembre 1874, le puits rencontre du grès houiller au bout 2,50 mètres mais aucune trace de charbon, ce qui cause son abandon.

### Puits G
Foré en 1874, il rencontre du schiste noir à 15,30 mètres de profondeur. Deux galeries de recherche sont creusées mais le puits est envahi par les eaux et abandonné.

### Puits de Chaton
Le puits de Chaton est foncé à partir de février 1875, il rencontre du schiste à quarante mètres de profondeur et un travers-banc est creusé.
Le puits est approfondi jusqu'à 87 mètres et devient le puits le plus productif du bassin minier. La majorité des travaux d'abattages sont situés dans un rayon de 350 mètres autour du puits mais certains chantiers se trouvent jusqu'à 850 mètres de distance. La profondeur maximum est de 115 mètres. Après son abandon, ce puits a laissé d'importants terrils.
- Le puits Chaton.
- Le terril.
- Morceaux de briques issues des anciens bâtiments.

### Descenderie
Un descenderie de 35 mètres de long est creusée dans le voisinage du puits de Roncevaux pour relancer exploitation dans les années 1940. Les berlines sont remontées à l'aide d'un treuil manuel. La remontée d'une berline pleine durait trois quarts d'heure d'après un ancien mineur. Les ouvriers rencontrent régulièrement d'anciens travaux noyés dont l'exhaure est assuré par des pompes électriques,,.
- L'entrée remblayée.
- Ruines maçonnées du treuil.
- Berlines abandonnées.
- Tuyauterie.

## Production
|                                      | 1879 | 1890  | 1895  |
| ------------------------------------ | ---- | ----- | ----- |
| Production (approximative) en tonnes | 950  | 6 300 | 4 000 |

Au cours de la période 1877-1899, la production oscille entre 1 000 et 15 000 tonnes annuelles.

wikiname: frwiki

title: Houillères d'Aubigny-la-Ronce

in_language: fr

wikitext:
[[Image:Localisation - bassin Houiller d'Aubigny-la-Ronce.svg|vignette|redresse=1.4|alt=Carte des départements français.|Localisation du gisement sur la carte des [[Liste des bassins houillers français|bassins houillers français]].]]

Les '''houillères d'Aubigny-la-Ronce''' sont des mines de [[charbon]] exploitées sur la commune d'[[Aubigny-la-Ronce]] en [[Côte-d'Or]], dans l'est de la [[France]].

Le gisement est découvert en 1859, il est exploité une première fois de 1877 à 1899 puis une seconde fois entre le milieu des années 1940 et 1952.

Des vestiges de cette activité (entrées de mines, ruines, [[terril]]s et matériel rouillé) subsistent au début du {{s-|XXI}}.

== Localisation ==
[[Image:Bassin houiller d'Aubigny.svg|vignette|gauche|redresse=1.2|Localisation du bassin houiller dans le département de la [[Côte-d'Or]].]]
{{Carte des concessions houillères en Bourgogne}}

Le gisement se situe sur la commune d'[[Aubigny-la-Ronce]], dans le [[Département français|département]] de la [[Côte-d'Or]], en [[Région française|région]] [[Bourgogne-Franche-Comté]]. Il est situé à quelques kilomètres au nord-est des [[houillères d'Épinac]].

== Géologie ==
Le charbon exploité est une [[houille]] maigre, {{citation|flambante}}, contenant beaucoup de [[cendre]]<ref name="RF46p5">{{harvsp|R. Feys|1946|p=5}}.</ref>. Le gisement, formé de deux couches<ref>{{harvsp|R. Feys|1946|p=33}}.</ref> date du [[Stéphanien]], il est similaire à celui d'[[Épinac]].

== Histoire ==
=== Découverte ===
Le gisement est découvert par Monsieur Duchemin qui fait creuser le puits de Roncevaux en 1859 (trente mètres de profondeur). Il creuse également deux puits de recherche. Le premier rencontre le charbon à sept mètres de profondeur. Le second rencontre la houille à cinq mètres, avant d'être abandonné à onze mètres. La concession est finalement abandonnée par manque de moyens<ref name="RF46p4b">{{harvsp|R. Feys|1946|p=4bis}}.</ref>.

=== Première exploitation ===
En 1873, Monsieur Duchemin lance l'exploitation avec l'aide de Monsieur Catoire, le puits de Roncevaux et approfondi l'année suivante<ref name="RF46p5"/>. Entre 1874 et 1875, quatre autres puits sont creusés, dont le puits de Chaton<ref>{{harvsp|R. Feys|1946|p=6-7}}.</ref>. Au même moment dix sondages sont exécutés dans les environs du puits de Roncevaux pour rechercher le prolongement du gisement dans la vallée de la Farge, mais tous les résultats sont négatifs<ref>{{harvsp|R. Feys|1946|p=11}}.</ref>. Deux autres sondages exécutés au nord du village d'[[Aubigny-la-Ronce]] donnent le même résultat<ref>{{harvsp|R. Feys|1946|p=14}}.</ref>. L'exploitation se fait essentiellement par le puits de Chaton et dans une moindre mesure au puits de Roncevaux, les autres puits n'ayant quasiment pas extrait de charbon<ref name="RF46p15-16"/>. Les mines ferment en 1899<ref name="RF46p1">{{harvsp|R. Feys|1946|p=1}}.</ref>.

=== Tentative de relance ===
Une campagne prospective est effectuée par la Société de recherche du Centre qui réalise plusieurs sondages profonds entre 1912 et 1913. Le prolongement est-nord-est du gisement déjà exploité n'est pas retrouvé<ref name="RF46p1"/>.

=== Seconde exploitation ===
L'activité est relancée dans les années 1940 par des commerçants d'[[Épinac]] qui ouvrent une [[descenderie]]. Quelque poches de charbon sont exploitées entre les vieux travaux noyés dans des conditions artisanales et particulièrement dangereuses. Le charbon est transporté sur la place du village par un ancien camion [[GMC]] de l'[[Forces armées des États-Unis|armée américaine]] (probablement un [[GMC CCKW]]) pour être vendu à des artisans locaux et des marchands de charbon. La mine ferme définitivement en 1952<ref group="p" name="P1">{{lien web|url=http://www.lejsl.com/edition-d-autun/2013/03/10/quand-on-exploitait-le-charbon-a-aubigny-la-ronce|titre=Quand on exploitait le charbon à Aubigny-la-Ronce|site=[[Le Journal de Saône-et-Loire|Le JSL]]|auteur=Chantal Pitelet (CLP) avec Évelyne Gaudin|date=10 mars 2013}}.</ref>{{,}}<ref group="p" name="P2">{{lien web|url=http://www.bienpublic.com/edition-de-beaune/2012/12/30/une-terrible-comedie-humaine|titre=Aubigny-la-Ronce : une terrible comédie humaine|site=[[Le Bien public]]|date=30 décembre 2012}}.</ref>{{,}}<ref group="p" name="P3">{{lien web|url=http://www.bienpublic.com/edition-de-beaune/2012/11/02/un-projet-qui-ne-les-mine-pas|titre=Aubigny-la-Ronce : un projet qui ne les mine pas|site=[[Le Bien public]]|auteur=Élodie Bidault|date=2 novembre 2012}}.</ref>.

== Travaux ==
=== Puits de Roncevaux (ou d'Aubigny) ===
Le puits de Roncevaux est creusé en 1859. À treize mètres de profondeur, il rencontre une couche de houille de {{nobr|1,20 mètre}} d'épaisseur, fortement inclinée. Un second accrochage est créé à {{nobr|29,50 mètres}} de la surface et le fonçage stoppé. Deux galeries de recherches sont creusées. La galerie sud-est recoupe la première couche à neuf mètres de distance. La galerie nord-ouest rencontre une couche de deux mètres d'épaisseur à {{nobr|55 mètres}} du puits. Le puits est par la suite abandonné en même temps que la concession<ref name="RF46p4b"/>.

Le puits est remis en état en 1873<ref name="RF46p5"/>. L'année suivante, il est approfondi jusqu'à {{nobr|80 mètres}} avec la création d'un troisième accrochage à {{nobr|76,50 mètres}}<ref name="RF46p6">{{harvsp|R. Feys|1946|p=6}}.</ref>.

En 1892, le puits, alors totalement comblé est entièrement déblayé sur toute sa hauteur. Il retrouve la deuxième couche à {{nobr|27 mètres}} de profondeur et la troisième à {{nobr|76 mètres}}. Il est équipé d'une [[machine à vapeur]] de {{nobr|25 [[Cheval-vapeur|ch]]}} pour l'extraction et d'un nouveau [[chevalement]] en 1894. Un puits d'[[aérage]] ({{unité|14|m}}) est établi à {{nobr|90 mètres}} du puits d'extraction<ref name="RF46p15-16">{{harvsp|R. Feys|1946|p=15}}.</ref>{{,}}<ref>{{harvsp|Paris, Chevalier-Marescq|1894}}.</ref>. Le puits de Roncevaux ferme en 1899<ref name="RF46p1"/>.

Au début du {{s-|XXI}} subsistent les ruines du bâtiment de la machine d'extraction, l'emplacement du puits formant un entonnoir de plusieurs mètres de diamètre et un [[terril]]<ref group="p">{{lien web|url=https://www.exxplore.fr/pages/Houilleres-Blanzy.php|titre=Les Houillères de Blanzy|site=exxplore.fr|auteur=Nicolas Dudot}}.</ref>.

<gallery mode="packed">
2019-03 - Puits de Roncevaux - 10.jpg|L'emplacement du puits.
2019-03 - Puits de Roncevaux - 27.jpg|Ruines du bâtiment de la machine d'extraction.
2019-03 - Puits de Roncevaux - 20.jpg
2019-03 - Puits de Roncevaux - 28.jpg|Pierre massive pour machine à vapeur.
2019-03 - Puits de Roncevaux - 01.jpg|Le terril.
</gallery>

=== Puits D ===
Ce puits est creusé à partir du {{date-|7 septembre 1874}}, à {{nobr|16,30 mètres}} de profondeur il rencontre du [[schiste]] avec des veinules de charbon. Deux galeries sont alors creusées et le puits est arrêté à {{nobr|17,50 mètres}} de fond. Il est rapidement abandonné<ref name="RF46p6"/>.

=== Puits F ===
Le fonçage commence le {{date-|7 septembre 1874}}, le puits rencontre du grès houiller au bout {{nobr|2,50 mètres}} mais aucune trace de charbon, ce qui cause son abandon<ref name="RF46p6"/>.

=== Puits G ===
Foré en 1874, il rencontre du schiste noir à {{nobr|15,30 mètres}} de profondeur. Deux galeries de recherche sont creusées mais le puits est envahi par les eaux et abandonné<ref name="RF46p6"/>.

=== Puits de Chaton ===
Le puits de Chaton est foncé à partir de {{date-|février 1875}}, il rencontre du schiste à quarante mètres de profondeur et un travers-banc est creusé<ref name="RF46p7">{{harvsp|R. Feys|1946|p=7}}.</ref>.

Le puits est approfondi jusqu'à {{nobr|87 mètres}} et devient le puits le plus productif du bassin minier. La majorité des travaux d'abattages sont situés dans un rayon de {{nobr|350 mètres}} autour du puits mais certains chantiers se trouvent jusqu'à {{nobr|850 mètres}} de distance. La profondeur maximum est de {{nobr|115 mètres}}. Après son abandon, ce puits a laissé d'importants [[terril]]s<ref name="RF46p15-16"/>.

<gallery mode="packed">
2019-03 - Puits de Chaton - 12.jpg|Le puits Chaton.
2019-03 - Puits de Chaton - 01.jpg|Le terril.
2019-03 - Puits de Chaton - 10.jpg|Morceaux de briques issues des anciens bâtiments.
</gallery>

=== Descenderie ===
Un [[descenderie]] de {{nobr|35 mètres}} de long est creusée dans le voisinage du puits de Roncevaux pour relancer exploitation dans les années 1940. Les [[Berline (mine)|berlines]] sont remontées à l'aide d'un treuil manuel. La remontée d'une berline pleine durait trois quarts d'heure d'après un ancien mineur. Les ouvriers rencontrent régulièrement d'anciens travaux noyés dont l'[[exhaure]] est assuré par des pompes électriques<ref group="p" name="P1"/>{{,}}<ref group="p" name="P2"/>{{,}}<ref group="p" name="P3"/>.

<gallery mode="packed">
2018-01 - Descenderie de Roncevaux - 01.jpg|L'entrée remblayée.
2018-01 - Descenderie de Roncevaux - 13.jpg|Ruines maçonnées du treuil.
2018-01 - Descenderie de Roncevaux - 24.jpg|Berlines abandonnées.
2019-03 - Descenderie de Roncevaux - 23.jpg
2018-01 - Descenderie de Roncevaux - 09.jpg|Tuyauterie.
</gallery>

== Production ==
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999; background: #FFFFFF"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em"| Évolution de l’exploitation charbonnière<ref name="RF46p35">{{harvsp|R. Feys|1946|p=35}}.</ref>
|-style="background: #adcdf1"
!scope=col| !! scope=col|1879 !!scope=col| 1890 !!scope=col| 1895
|-
| Production (approximative) en tonnes || align=center|950 || align=center|{{nombre|6300}}|| align=center|{{nombre|4000}}
|}

Au cours de la période 1877-1899, la production oscille entre {{unité|1000|et=15000|tonnes}} annuelles<ref name="RF46p35"/>.

== Notes et références ==
=== Références aux ouvrages ===
{{Références|taille=25}}

=== Références à internet ===
{{Références|groupe="p"}}

== Voir aussi ==
{{Autres projets|commons=Category:Houillères d'Aubigny-la-Ronce}}

=== Articles connexes ===
* [[Mines de charbon de France]]
* [[Liste des bassins houillers français]]

=== Bibliographie ===
{{Légende plume}}
* {{ouvrage|auteur1=Jean-Philippe Passaqui|auteur2=Dominique Chabard|titre=Les routes de l'énergie|sous-titre=Epinac, Autun, Morvan|éditeur=[[Muséum d'histoire naturelle d'Autun]]|année=2007|issbn=901.288|plume=}}
* {{ouvrage|format=pdf|titre=Rapport sur la concession de houille d'Aubigny-la-Ronce (Côte-d'Or)|auteur=R. Feys|année=1946|mois=juin|éditeur=[[Bureau de recherches géologiques et minières|BRGM]]|url=http://infoterre.brgm.fr/rapports/BRGG-A0083.pdf|plume=oui}}
* {{ouvrage|titre=Revue de législation des mines et statistique des houillères en France & en Belgique|volume=11|auteur=Paris, Chevalier-Marescq|année=1894|éditeur=Danel|plume=oui}}

{{Palette|Houillères de Blanzy|Charbonnages de France}}
{{portail|énergie fossile|mine|Côte-d'Or|Morvan}}

[[Catégorie:Extraction du charbon en France|Aubigny]]


text:
# ヨーロッパの神社一覧
ヨーロッパの神社一覧は、ヨーロッパに鎮座している神社の一覧である。

## サンマリノ
- サンマリノ神社[1]

## フランス
- フランス和光神社[2]

## オランダ
- 山蔭神道日蘭親善斎宮

## イギリス
・フォーダム松尾神社

wikiname: jawiki

title: ヨーロッパの神社一覧

in_language: ja

wikitext:
'''ヨーロッパの神社一覧'''は、[[ヨーロッパ]]に鎮座している[[神社]]の一覧である。

== サンマリノ ==

* [[サンマリノ神社]]<ref>{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/sanmarino.jinja_official/?igsh=MWx6dXg1ajc0bTJuOA%3D%3D&utm_source=qr |website=www.instagram.com |access-date=2024-08-13}}</ref>

== フランス ==

* [[フランス和光神社]]<ref>{{Cite web |title=光明院フランスについて |url=http://www.komyo-in.net/presentation/?lang=ja |website=光明院 / Komyo-In France |access-date=2024-08-13 |language=ja |last=http://www.komyo-in.net/?lang=ja}}</ref>

== オランダ ==

* [[山蔭神道日蘭親善斎宮]]

== イギリス ==
・[[フォーダム松尾神社]]

== 脚注 ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:よおろつはのしんしやいちらん}}
[[Category:神社の一覧]]
[[Category:ヨーロッパ|しんしや]]


text:
# دریای میانه‌ای
دریای میانه‌ای (انگلیسی: Mediterranean sea) اصطلاحاً به دریاهایی گفته می‌شود که بخش‌های زیادی از دورتادور آنها را خشکی فراگرفته و ارتباط آن‌ها با اقیانوس جهانی زیاد نیست و تنها از طریق گلوگاه‌های کوچکی به اقیانوس‌های جهان مرتبط است. این گونه دریاها تأثیر زیادی از آب و هوای خشکی اطراف گرفته و میزان نمک آنها نیز کم‌تر از دریاهای باز جهان است. خلیج فارس، دریای سرخ، و دریای مدیترانه از نمونه دریاهای میانه‌ای هستند.

wikiname: fawiki

title: دریای میانه‌ای

in_language: fa

wikitext:
[[پرونده:Locatie Middellandse Zee.PNG|بندانگشتی|نقشه‌ای از دریای میانه‌ای مدیترانه - ۲۰۰۶]]
'''دریای میانه‌ای''' ({{lang-en|Mediterranean sea}}) اصطلاحاً به [[دریا]]هایی گفته می‌شود که بخش‌های زیادی از دورتادور آنها را [[خشکی]] فراگرفته و ارتباط آن‌ها با [[اقیانوس جهانی]] زیاد نیست و تنها از طریق گلوگاه‌های کوچکی به [[اقیانوس]]های جهان مرتبط است. این گونه دریاها تأثیر زیادی از آب و هوای خشکی اطراف گرفته و میزان [[نمک]] آنها نیز کم‌تر از دریاهای باز جهان است. [[خلیج فارس]]، [[دریای سرخ]]، و دریای [[مدیترانه]] از نمونه دریاهای میانه‌ای هستند.

== جستارهای وابسته ==
* [[دریای داخلی]]
* [[دریای مدیترانه]]
* [[دریای میانه‌ای استرالزی]]
* [[دریای میانه‌ای آمریکا]]

== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mediterranean_sea_(oceanography)&oldid=819630283|عنوان = Mediterranean sea (oceanography)|زبان =انگلیسی|بازیابی =۲ مارس ۲۰۱۸}}
{{دریاهای جهان}}

[[رده:اقیانوس منجمد شمالی]]
[[رده:مدیترانه]]
[[رده:واژگان اقیانوس‌نگاری]]


text:
# Имп-арт
Имп-арт (англ. imp-art от impossible — невозможный и art — искусство) или импоссибилизм — самостоятельное направление в оп-арте, нацеленное на изображение невозможных фигур.

## История
Термин «импоссибилизм» придуман Тедди Бруниусом, профессором искусствоведения Копенгагенского университета. Первые картины с элементами невозможности создал М. К. Эшер в районе 1960-х годов, это «Водопад», «Бельведер», «Восхождение и спуск». С 1980 года в этом направлении стало работать много художников, например: З. Кульпа в Польше, создававший невозможные фигуры, работая с тенями; Р. Шепард в США, известный своими изображениями «невозможных» слона и бегемота; С. Дель Прете в Швейцарии, рисовавший «невозможных» людей. Б. Эрнст из Голландии и М. Хамакер (Mathieu Hamaekers) из Бельгии создали макеты из дерева, которые при взгляде с определённой стороны казались невозможными.

## Наиболее яркие представители
- М. К. Эшер (Голландия)
- Оскар Рутерсвард (Швеция)
- Сандро Дель Прете (Швейцария)
- Жос де Мей (Бельгия)

wikiname: ruwiki

title: Имп-арт

in_language: ru

wikitext:
'''Имп-арт''' ({{lang-en|imp-art}} от {{lang-en2|impossible}} — невозможный и {{lang-en2|art}} — искусство) или '''импоссибилизм'''{{sfn|Рутерсвард|1990|с=5}} — самостоятельное направление в [[оп-арт]]е, нацеленное на изображение [[Невозможная фигура|невозможных фигур]]<ref>{{статья |автор=Д. Раков |заглавие=Невозможная реальность |издание=[[Наука и жизнь]] |номер=9 |год=2005 |страницы=94—102 |ссылка=https://www.nkj.ru/archive/articles/1761/ |8= |язык=ru |archive-date=2020-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812183729/https://www.nkj.ru/archive/articles/1761/ }}</ref>.

== История ==
Термин «импоссибилизм» придуман {{нп5|Бруниус, Тедди|Тедди Бруниусом|sv|Teddy Brunius}}, профессором искусствоведения [[Копенгагенский университет|Копенгагенского университета]]{{sfn|Рутерсвард|1990|с=5}}. Первые картины с элементами невозможности создал [[Эшер, Мауриц Корнелис|М. К. Эшер]] в районе 1960-х годов, это «[[Водопад (литография)|Водопад]]», «[[Бельведер (литография Эшера)|Бельведер]]», «[[Восхождение и спуск]]»{{sfn|Рутерсвард|1990|с=5}}. С 1980 года в этом направлении стало работать много художников, например: {{нп5|Кульпа, Зенон|З. Кульпа|en|Zenon Kulpa}} в [[Польша|Польше]], создававший невозможные фигуры, работая с тенями; [[Шепард, Роджер|Р. Шепард]] в [[США]], известный своими изображениями «невозможных» [[слон]]а и [[бегемот]]а; {{нп5|Дель Прете, Сандро|С. Дель Прете|en|Sandro del Prete}} в [[Швейцария|Швейцарии]], рисовавший «невозможных» людей{{sfn|Рутерсвард|1990|с=5}}. {{нп5|Эрнст, Бруно|Б. Эрнст|nl|Bruno Ernst}} из [[Голландия|Голландии]] и М. Хамакер ({{lang-de2|Mathieu Hamaekers}}) из [[Бельгия|Бельгии]] создали макеты из дерева, которые при взгляде с определённой стороны казались невозможными{{sfn|Рутерсвард|1990|с=5}}<ref>{{cite web |url=http://im-possible.info/english/art/classic/ernst.html |title=Bruno Ernst |website=Impossible World |access-date=2017-05-04 |archive-date=2020-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706164826/https://im-possible.info/english/art/classic/ernst.html |url-status=live }}</ref>.

== Наиболее яркие представители ==
* [[Эшер, Мауриц Корнелис|М. К. Эшер]] ([[Голландия]])
* [[Рутерсвард, Оскар|Оскар Рутерсвард]] ([[Швеция]])
* [[Дель Прете, Сандро|Сандро Дель Прете]] ([[Швейцария]])
* [[Жос де Мей]] ([[Бельгия]])

== См. также ==
* [[Оптические иллюзии]]

== Примечания ==
{{примечания}}

== Литература ==
* {{книга|автор=Рутерсвард О.|ответственный=Перевод со [[шведский язык|шведского]] Е. Самуэльсон|заглавие=Невозможные фигуры|оригинал=Unmögliche Figuren|место=М.|издательство=[[Стройиздат]]|год=1990|страниц=128|тираж=20000|isbn=5-274-01323-6|ref=Рутерсвард}}
* {{статья |заглавие=Putting order in the impossible |издание=Perception |том=16 |страницы=201—214 |ссылка=http://im-possible.info/english/articles/kulpa/putting-order.html |язык=und |автор=Kulpa Z. |год=1987}}
* {{книга|автор=Bruno Ernst|заглавие=Adventures with impossible figures|ссылка=https://archive.org/details/adventureswithim0000erns_k0r5|оригинал=Avonturen met onmogelijke figuren|издательство=Tarquin Publications|год=1986|isbn=9780906212547}}

== Ссылки ==
* [http://im-possible.info/russian/art/index.html Невозможные фигуры в изобразительном искусстве]
* [http://opart.narod.ru/impart/impart.html Невозможное искусство]
* [website-ok.ru/info/design-dizajn-i-iskusstvo/imp-art-risovat-znachit-obmanyvat Заметка об имп-арте. Представители. Примеры]

{{art-stub}}

{{нет иллюстраций}}

[[Категория:Оптические иллюзии]]
[[Категория:Изобразительное искусство]]
[[Категория:Течения и направления в современном искусстве]]

{{спам-ссылки|1=
* http://website-ok.ru/info/design-dizajn-i-iskusstvo/imp-art-risovat-znachit-obmanyvat
}}


text:
# Paróquia de Webster
A Paróquia de Webster é uma das 64 paróquias do estado americano da Luisiana. A sede da paróquia é Minden, e sua maior cidade é Minden.
A paróquia possui uma área de 1 593 km² (dos quais 51 km² estão cobertas por água), uma população de 41 831 habitantes, e uma densidade populacional de 27 hab/km² (segundo o censo nacional de 2000).

wikiname: ptwiki

title: Paróquia de Webster

in_language: pt

wikitext:
{{Sem fontes|data=novembro de 2020}}
{{Coord|display=title|32|42|00|N|93|19|48|W|type=adm2nd}}
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="clear:right; margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+ style="margin-left: inherit; font-size: medium;" | '''Paróquia de Webster'''
|-
| colspan="2" align="center" | [[Imagem:Webster Parish Louisiana.png|200px|center|Localização da paróquia no Estado de Louisiana]]
|-
| [[Estados dos Estados Unidos|Estado]] || [[Luisiana]]
|-
| [[Sede de condado|Sede da Paróquia]] || [[Minden]]
|-
| Maior cidade || Minden
|-
| Área total || 1 593 [[quilômetro quadrado|km²]]
|-
| Área água || 51 km² (3,23%)
|-
| População || 41 831
|-
| [[Densidade populacional]] || 27 hab/km²
|-
| Censo || [[2000]]
|-
| Data de fundação ||
|-
| Página oficial ||
|}
A '''Paróquia de Webster''' é uma das 64 [[paróquia]]s do [[Estados dos Estados Unidos|estado]] [[Estados Unidos|americano]] da [[Luisiana]]. A [[sede de condado|sede da paróquia]] é [[Minden]], e sua maior cidade é Minden.

A paróquia possui uma área de 1 593 [[quilômetro quadrado|km²]] (dos quais 51 km² estão cobertas por água), uma população de 41 831 habitantes, e uma [[densidade populacional]] de 27 hab/km² (segundo o [[Censo demográfico|censo]] nacional de [[2000]]).

{{Luisiana}}
{{Esboço-geoeua}}
{{Portal3|Geografia|Luisiana|Estados Unidos}}

[[Categoria:Paróquias da Luisiana|Webster]]

title: Paróquia de Webster

Estado: Luisiana

Sede da Paróquia: Minden

Maior cidade: Minden

Densidade populacional: 27 hab/km²


text:
# Plazmafereza
Plazmafereza – proces separacji osocza (ręcznej lub przy pomocy automatycznych urządzeń do plazmaferezy), jego obróbki i ponownego podania dawcy lub wymiana osocza krwi lub jego składników z krążenia i do krwiobiegu. Jest to zatem terapia zewnątrzustrojowa (zabieg medyczny wykonywany poza organizmem). Plazmafereza lecznicza – przede wszystkim lecznicza wymiana osocza – pozostaje szeroko stosowaną techniką hemaferezy leczniczej, znajdującą zastosowanie w leczeniu wielu chorób. Można ją przeprowadzić przy łóżku chorego bez konieczności przewożenia pacjenta. W trakcie pandemii COVID-19 Komisja Europejska uruchomiła specjalny fundusz ułatwiający zakup aparatów do plazmaferezy w celu szerszego pozyskiwania osocza ozdrowieńców po infekcji COVID-19 i podawanie jej chorym z powikłanym przebiegiem.

## Metoda ręczna
Pobiera się mniej więcej tyle samo krwi pełnej od biorcy, co od dawcy. Pobrana krew jest następnie rozdzielana za pomocą wirówek w oddzielnych pomieszczeniach, osocze jest oddzielane z zestawu do pobierania do pojemnika satelitarnego, a czerwone krwinki wracają do dawcy.
Niebezpieczeństwo związane z tą metodą polegało na tym, że jeśli niewłaściwe krwinki czerwone zostaną zwrócone dawcy, może wystąpić poważna i potencjalnie śmiertelna reakcja na transfuzję. Wymaganie od dawców recytowania ich nazwisk i numerów identyfikacyjnych na zwróconych workach z krwinkami czerwonymi minimalizowało to ryzyko. Ta procedura stała się w dużej mierze przestarzała na rzecz metody zautomatyzowanej.

## Metoda automatyczna
Metoda ta wykorzystuje bardzo podobny proces. Różnica polega na tym, że pobieranie, separacja i powrót są wykonywane wewnątrz maszyny podłączonej do dawcy przez igłę w ramieniu, zazwyczaj w żyle odłokciowej. Zestaw do poboru krwi z dwiema igłami doprowadza krew do separatora, a po odwirowaniu składniki krwi odprowadza ponownie do organizmu, jednocześnie usuwając osocze. Stałe przetaczanie płynów utrzymuje równowagę hemodynamiczną. Nie ma ryzyka otrzymania niewłaściwych krwinek czerwonych. Większość dawców dobrze toleruje procedurę
Można wyróżnić trzy ogólne typy plazmaferezy:
- autologiczne – pobieranie osocza krwi i po poddaniu go w jakiemuś procesowi ponownie podaje się je tej samej osobie w ramach terapii

- wymiana – usuwanie osocza krwi i zamienianie go na produkty krwiopochodne przeznaczone do oddania biorcy. Ten typ nazywa się wymianą plazmy (PE, PLEX lub PEX) lub terapią wymiany plazmy (PET). Usunięte osocze jest utylizowane, a pacjent otrzymuje osocze zastępcze dawcy, albuminę lub połączenie albuminy i soli fizjologicznej (zwykle 70% albuminy i 30% soli fizjologicznej)

- dawstwo – separacja osocza biorcy od pełnej krwi, oddzielenie jego składników i zwrócenie niektórych z nich biorcy, podczas gdy inne zamieniają się w produkty krwiopochodne oddawane przez dawcę. W takiej procedurze oddawania osocza krew jest usuwana z organizmu, komórki krwi i osocze są oddzielane, a komórki krwi są zwracane, podczas gdy osocze jest pobierane i zamrażane, aby zachować je do ewentualnego wykorzystania jako świeżo mrożone osocze lub jako składnik w produkcji różnorodnych leków[4].

Plazmafereza typu autologicznego i wymiennego jest stosowana w leczeniu różnych zaburzeń, w tym układu odpornościowego, takich jak zespół Goodpasture'a, zespół Guillaina-Barrégo, toczeń, miastenia gravis i zakrzepowa plamica małopłytkowa.
Powikłania najczęściej związane są z wkłuciem centralnym, utratą osoczowych czynników krzepnięcia i hipokalcemią z powodu podania antykoagulantów z cytrynianem sodu.
Powikłania plazmaferezy dzieli się na:
- infekcyjne
- nieinfekcyjne
  - mechaniczne
  - metaboliczne
  - złożone

wikiname: plwiki

title: Plazmafereza

in_language: pl

wikitext:
[[Plik:Plasmapheresis.jpg|thumb|Aparat do plazmaferezy]]
[[Plik:Blood plasma donation 3663.JPG|thumb|Aparat do plazmaferezy podczas pracy]]
'''Plazmafereza''' – proces separacji [[Osocze krwi|osocza]] (ręcznej lub przy pomocy automatycznych urządzeń do plazmaferezy), jego obróbki i ponownego podania dawcy lub wymiana osocza krwi lub jego składników z krążenia i do krwiobiegu. Jest to zatem terapia zewnątrzustrojowa (zabieg medyczny wykonywany poza organizmem). Plazmafereza lecznicza – przede wszystkim lecznicza wymiana osocza – pozostaje szeroko stosowaną techniką hemaferezy leczniczej, znajdującą zastosowanie w leczeniu wielu chorób. Można ją przeprowadzić przy łóżku chorego bez konieczności przewożenia pacjenta. W trakcie [[Pandemia COVID-19|pandemii COVID-19]] [[Komisja Europejska]] uruchomiła specjalny fundusz ułatwiający zakup aparatów do plazmaferezy w celu szerszego pozyskiwania osocza ozdrowieńców po infekcji COVID-19 i podawanie jej chorym z powikłanym przebiegiem<ref name="Hemafereza">{{Cytuj stronę |url = https://www.semanticscholar.org/paper/Hemafereza-lecznicza-w-świetle-danych-w-czasie-36.-Rosiek/d58ab4f86183cbcf1c17f21da34ec0129bd197d6 | tytuł = Aleksandra Rosiek: Hemafereza lecznicza w świetle danych przedstawionych w czasie 36. Międzynarodowego Kongresu ISBT (kongres wirtualny, 12–16 grudnia 2020 r.). Cześć I — plazmafereza lecznicza. Journal of Transfusion Medicine 2021, tom 14, nr 1, 32–40 |opublikowany = www.google.com|data dostępu = 2022-03-31}}</ref><ref name="europa">{{Cytuj stronę |url = https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_20_1435 | tytuł = Koronawirus: Komisja Europejska wzmacnia wsparcie dla leczenia osoczem ozdrowieńców. |opublikowany = ec.europa.eu|data dostępu = 2022-03-31}}</ref>.

== Metoda ręczna ==
Pobiera się mniej więcej tyle samo [[Krew|krwi]] pełnej od biorcy, co od dawcy. Pobrana krew jest następnie rozdzielana za pomocą wirówek w oddzielnych pomieszczeniach, osocze jest oddzielane z zestawu do pobierania do pojemnika satelitarnego, a czerwone krwinki wracają do dawcy.
Niebezpieczeństwo związane z tą metodą polegało na tym, że jeśli niewłaściwe krwinki czerwone zostaną zwrócone dawcy, może wystąpić poważna i potencjalnie śmiertelna reakcja na transfuzję. Wymaganie od dawców recytowania ich nazwisk i numerów identyfikacyjnych na zwróconych workach z krwinkami czerwonymi minimalizowało to ryzyko. Ta procedura stała się w dużej mierze przestarzała na rzecz metody zautomatyzowanej.

== Metoda automatyczna ==
Metoda ta wykorzystuje bardzo podobny proces. Różnica polega na tym, że pobieranie, separacja i powrót są wykonywane wewnątrz maszyny podłączonej do dawcy przez igłę w ramieniu, zazwyczaj w [[Żyła odłokciowa|żyle odłokciowej]]. Zestaw do poboru krwi z dwiema igłami doprowadza krew do separatora, a po odwirowaniu składniki krwi odprowadza ponownie do organizmu, jednocześnie usuwając osocze. Stałe przetaczanie płynów utrzymuje równowagę hemodynamiczną. Nie ma ryzyka otrzymania niewłaściwych krwinek czerwonych. Większość dawców dobrze toleruje procedurę<ref name="europa" /><ref name="com">{{Cytuj stronę |url = https://octapharmaplasma.com | tytuł = Plasma donation. |opublikowany = ec.europa.eu|data dostępu = 2022-03-31}}</ref>

Można wyróżnić trzy ogólne typy plazmaferezy:
* autologiczne – pobieranie osocza krwi i po poddaniu go w jakiemuś procesowi ponownie podaje się je tej samej osobie w ramach terapii

* wymiana – usuwanie osocza krwi i zamienianie go na produkty krwiopochodne przeznaczone do oddania biorcy. Ten typ nazywa się wymianą plazmy (PE, PLEX lub PEX) lub terapią wymiany plazmy (PET). Usunięte osocze jest [[Utylizacja|utylizowane]], a pacjent otrzymuje osocze zastępcze dawcy, albuminę lub połączenie albuminy i [[Płyn fizjologiczny|soli fizjologicznej]] (zwykle 70% [[albuminy]] i 30% soli fizjologicznej)

* dawstwo – separacja osocza biorcy od pełnej krwi, oddzielenie jego składników i zwrócenie niektórych z nich biorcy, podczas gdy inne zamieniają się w produkty krwiopochodne oddawane przez dawcę. W takiej procedurze oddawania osocza krew jest usuwana z organizmu, komórki krwi i osocze są oddzielane, a komórki krwi są zwracane, podczas gdy osocze jest pobierane i zamrażane, aby zachować je do ewentualnego wykorzystania jako [[świeżo mrożone osocze]] lub jako składnik w produkcji różnorodnych leków<ref name="archive">{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20111125080240/https://bloodbanker.com/plasma/plasma-donation/why-donate-plasma/ | tytuł = Why donate plasma? |opublikowany = web.archive.org|data dostępu = 2022-03-31}}</ref>.

Plazmafereza typu autologicznego i wymiennego jest stosowana w leczeniu różnych zaburzeń, w tym układu odpornościowego, takich jak [[zespół Goodpasture'a]], [[zespół Guillaina-Barrégo]], [[toczeń]], [[Miastenia|miastenia gravis]] i [[zakrzepowa plamica małopłytkowa]]<ref name="medlineplus">{{Cytuj stronę |url = https://medlineplus.gov/ency/article/000142.htm | tytuł = Anti-glomerular basement membrane disease |opublikowany = medlineplus.gov|data dostępu = 2022-03-31}}</ref><ref name="podyplomie">{{Cytuj stronę |url = https://podyplomie.pl/medycyna/27607,afereza-lecznicza-plazmafereza | tytuł = Afereza lecznicza – plazmafereza |opublikowany = podyplomie.pl|data dostępu = 2022-03-31}}</ref>.

Powikłania najczęściej związane są z wkłuciem centralnym, utratą osoczowych [[Krzepnięcie krwi|czynników krzepnięcia]] i [[hipokalcemia|hipokalcemią]] z powodu podania [[Leki przeciwzakrzepowe|antykoagulantów]] z [[Cytrynian sodu|cytrynianem sodu]]<ref name="podyplomie" />.

Powikłania plazmaferezy dzieli się na:
* infekcyjne
* nieinfekcyjne
** mechaniczne
** metaboliczne
** złożone

== Zobacz też ==
* [[hemafereza]]
* [[fotofereza]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* Rolf Bambauer, Reinhard Latza, Ralf Schiel: ''Therapeutic Plasma Exchange and Selective Plasma Separation Methods – Fundamental Technologies, Pathology and Clinical Results.'' 4. Auflage. Pabst Science Publishers, 2013, {{ISBN|978-3-89967-732-4}}

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Hematologia]]
[[Kategoria:Transfuzjologia]]


text:
# Vicegobernador
Un vicegobernador o gobernador encargado (frecuentemente, mal traducido al español como teniente de gobernador) es un funcionario de gobierno que suele ser el subordinado o el sustituto de un gobernador o gobernador general.

## Tenientes de gobernador en la América española
En la Hispanoamérica colonial, el teniente de gobernador era el funcionario que se hacía cargo del mando político y militar de una ciudad —dirigida por los alcaldes ordinarios de primer y segundo voto— y de su territorio jurisdiccional, campaña o distrito —vigilada en algunas partes por el alcalde de hermandad— dentro de una gobernación autónoma, y por ausencia del gobernador titular podría reemplazarlo en la misma como gobernador interino, siempre y cuando fuera nombrado también como teniente general, ya que en la gobernaciones autónomas había varios tenientes de gobernador de territorio específico, y por ello para diferenciarlos se los llamaba en conjunto como teniente de gobernador general.
También pueden llamarse tenientes de gobernador de provincia o de corregimiento determinado, y en este último se lo puede nombrar simplemente como teniente de corregidor. Estos dos últimos cargos no tenían adjudicado un territorio jurisdiccional y como era un único cargo remplazaban como interinos a los gobernadores titulares ausentes en el puesto.

## Australia
En Australia, el vicegobernador es el subordinado del gobernador de un estado, que actúa como el jefe de Estado y representante de rey Carlos III, similar al gobernador general del país entero. Si el gobernador no puede satisfacer sus deberes, el vicegobernador ejercerá su función en su ausencia. Y no tendrá ninguna otra función.

## Canadá
En Canadá, el vicegobernador es el representante del gobernador general de Canadá y, en última instancia, del jefe del Estado, el rey de Canadá Carlos III, en cada provincia. Será designado por el gobernador general, siguiendo el consejo del primer ministro, y después es nombrado por el rey.

## Estados Unidos
En los Estados Unidos de América, un vicegobernador suele ser el segundo puesto político en importancia en algunos estados debajo del gobernador. De sus 50 estados, 43 poseen una oficina a tiempo completo separada para el vicegobernador. En la mayoría de los casos, el vicegobernador es el más alto oficial del estado justo después del gobernador, sustituyendo a este último cuando se encuentra ausente del estado o incapacitado temporalmente. En caso de que el gobernador muera, dimita o sea removido de su puesto, el vicegobernador pasa finalmente a ser el gobernador. En algunos estados, sin embargo, tal como en Massachusetts, el vicegobernador se convierte en gobernador interino hasta la siguiente elección.
En 25 estados, el gobernador y el vicegobernador son elegidos en la misma boleta, asegurando que ambos vienen del mismo partido político. En los 18 estados restantes, son elegidos por separado y, de esta forma, pueden provenir de partidos distintos. Frecuentemente, el vicegobernador es también el presidente de la cámara alta en la legislatura del estado (a menudo llamada el Senado). (Esto refleja el rol federal del Vicepresidente de los Estados Unidos como Presidente del Senado).
La cantidad de poder político de un vicegobernador es distinta en cada estado. Hay algunos estados que no tienen vicegobernador.

## Argentina
En Argentina el vicegobernador es quien reemplaza al gobernador de la provincia en caso de ausencia, muerte o destitución, son representantes del Poder Ejecutivo, no obstante son los presidentes de las Legislaturas provinciales (Poder Legislativo).

## Perú
En Perú el vicegobernador es quien reemplaza al gobernador de la región en caso de ausencia, muerte o destitución, son representantes del Poder Ejecutivo.

title: Vicegobernador

wikitext:
Un '''vicegobernador'''<nowiki/> o '''gobernador encargado''' (frecuentemente, mal traducido al español como '''teniente de gobernador''') es un funcionario de gobierno que suele ser el subordinado o el sustituto de un [[gobernador]] o [[Gobernador General|gobernador general]].

== Tenientes de gobernador en la América española ==

En la [[América española|Hispanoamérica]] [[Colonización española de América|colonial]], el ''teniente de gobernador'' era el funcionario que se hacía cargo del mando político y militar de una ciudad —dirigida por los [[Alcalde ordinario|alcaldes ordinarios]] [[Cabildo colonial#Alcaldes|de primer y segundo voto]]— y de su territorio jurisdiccional, campaña o distrito —vigilada en algunas partes por el [[Cabildo colonial#Alcaldes|alcalde de hermandad]]— dentro de una gobernación autónoma, y por ausencia del gobernador titular podría reemplazarlo en la misma como [[Interinato|gobernador interino]], siempre y cuando fuera nombrado también como [[teniente general]], ya que en la gobernaciones autónomas había varios tenientes de gobernador de territorio específico, y por ello para diferenciarlos se los llamaba en conjunto como ''teniente de gobernador general''.

También pueden llamarse tenientes de gobernador de provincia o de corregimiento determinado, y en este último se lo puede nombrar simplemente como teniente de corregidor. Estos dos últimos cargos no tenían adjudicado un territorio jurisdiccional y como era un único cargo remplazaban como interinos a los gobernadores titulares ausentes en el puesto.

== Australia ==

En [[Australia]], el vicegobernador es el subordinado del gobernador de un estado, que actúa como el [[jefe de Estado]] y representante de [[Carlos III del Reino Unido|rey Carlos III]], similar al gobernador general del país entero. Si el gobernador no puede satisfacer sus deberes, el vicegobernador ejercerá su función en su ausencia. Y no tendrá ninguna otra función.

== Canadá ==

En [[Canadá]], el vicegobernador es el representante del [[gobernador general de Canadá]] y, en última instancia, del [[jefe del Estado]], el [[Monarquía en Canadá|rey de Canadá]] [[Carlos III del Reino Unido|Carlos III]], en cada [[provincia de Canadá|provincia]]. Será designado por el gobernador general, siguiendo el consejo del [[Primer ministro de Canadá|primer ministro]], y después es nombrado por el rey.

== Estados Unidos ==

En los [[Estados Unidos de América]], un vicegobernador suele ser el segundo puesto político en importancia en algunos estados debajo del gobernador. De sus 50 estados, 43 poseen una oficina a tiempo completo separada para el vicegobernador. En la mayoría de los casos, el vicegobernador es el más alto oficial del estado justo después del gobernador, sustituyendo a este último cuando se encuentra ausente del estado o incapacitado temporalmente. En caso de que el gobernador muera, dimita o sea removido de su puesto, el vicegobernador pasa finalmente a ser el gobernador. En algunos estados, sin embargo, tal como en [[Massachusetts]], el vicegobernador se convierte en ''gobernador interino'' hasta la siguiente elección.

En 25 estados, el gobernador y el vicegobernador son elegidos en la misma boleta, asegurando que ambos vienen del mismo partido político. En los 18 estados restantes, son elegidos por separado y, de esta forma, pueden provenir de partidos distintos. Frecuentemente, el vicegobernador es también el presidente de la cámara alta en la legislatura del estado (a menudo llamada ''el Senado''). (Esto refleja el rol federal del [[Vicepresidente de los Estados Unidos]] como Presidente del Senado).

La cantidad de poder político de un vicegobernador es distinta en cada estado. Hay algunos estados que no tienen vicegobernador.

== Argentina ==

En [[Argentina]] el vicegobernador es quien reemplaza al gobernador de la [[provincias de Argentina|provincia]] en caso de ausencia, muerte o destitución, son representantes del [[Poder Ejecutivo]], no obstante son los presidentes de las [[Legislatura]]s provinciales ([[Poder Legislativo]]).<ref>{{cita web |url=http://www.jusneuquen.gov.ar/share/legislacion/leyes/constituciones/constitucion_nqn/cnqn_aindice.htm |título=Copia archivada |fechaacceso=19 de octubre de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110902195826/http://www.jusneuquen.gov.ar/share/legislacion/leyes/constituciones/constitucion_nqn/cnqn_aindice.htm |fechaarchivo=2 de septiembre de 2011 }}</ref>
== Perú ==

En [[Perú]] el vicegobernador es quien reemplaza al gobernador de la [[departamentos de Perú|región]] en caso de ausencia, muerte o destitución, son representantes del [[Poder Ejecutivo]].

== Referencias ==

{{listaref}}

{{Control de autoridades}}
[[Categoría:Funcionarios administrativos]]


text:
# Ардонь
Ардо́нь (рос. Ардонь) — селище, у минулому смт, підпорядковане Клинцівській міськраді Брянської області, Росія.
Населення селища становить 2 831 особа (2002).
До 2004 року селище мало статус селища міського типу.

wikiname: ukwiki

title: Ардонь

in_language: uk

wikitext:
{{Без джерел|дата=листопад 2023}}
{{Селище Росії
 | назва           = Ардонь<br/>Ардонь
 | назва ін.       =
 | герб            =
 | опис герба      =
 | прапор          =
 | опис прапора    =
 | суб'єкт РФ      = [[Брянська область]]
 | район           = [[Клинці (місто)|Клинцівська міськрада]]
 | рада            =
 | код ЗКАТУ       =
 | розташування    =
 | карта розташування1=Росія Брянська область
 | mapx            = 70
 | mapy            = 170
 | площа           =
 | ref-площа       =
 | засновано       =
 | перша згадка    =
 | населення       = 2 831 особа ([[2002]])
 | щільність       =
 | висота          =
 | ref-висота      =
 | водойма         =
 | поштовий індекс =
 | телефонний код  =
 | координати      =  {{coord|52|44|06|N|32|18|25|E|scale:30000|display=inline}}
 | схема           =
 | адреса          =
 | відстань о      =
 | ref-відстань о  =
 | відстань р      = 1
 | ref-відстань р  =
 }}

'''Ардо́нь''' ({{lang-ru|Ардонь}}) — [[селище]], у минулому [[смт]], підпорядковане [[Клинці (місто)|Клинцівській міськраді]] [[Брянська область|Брянської області]], [[Росія]].

Населення селища становить 2 831 особа ([[2002]]).

До [[2004]] року селище мало статус [[смт|селища міського типу]].

== Посилання ==
* [https://web.archive.org/web/20140119111506/http://www.panoramio.com/map/#lt=52.735460&ln=32.306671&z=5&k=2&a=1&tab=1 Галерея та супутниковий знімок]

{{Ізольована стаття}}

{{Географія Росії-доробити}}

[[Категорія:Клинці]]
[[Категорія:Селища Брянської області]]
[[Категорія:Колишні селища міського типу Брянської області]]

title: селище Ардонь · Ардонь

Країна: Росія

Суб'єкт Російської Федерації: Брянська область

Муніципальний район: Клинцівська міськрада

title: Основні дані

Основні дані: До центру муніципального району/міського округу (км):

Основні дані: · Ардонь · Ардонь · Ардонь · Ардонь


text:
# 岡儀平
岡 儀平（おか ぎへい、1883年1月30日 - 1991年9月28日）は、かつて男性長寿日本一だった栃木県小山市の人物。

## 人物
小山市生まれ。20代で小山駅前に下駄屋を開店。その後靴店に衣替えし、70代まで現役として働いた。子供4人、孫13人、ひ孫17人に恵まれた。108歳になっても「高下駄づくりは難しい」と当時の思い出を話すこともあった。
108歳の誕生日時点では、朝食を介助を受けながらもしっかり食べ、新聞を30分ほどかけて読む生活であった。「お茶か水がほしい。年寄りの冷や水というからな」と冗談を飛ばす程であった。
誕生日には孫・ひ孫のうち15人が参加し、ロウソクをしっかり吹き消した。そして孫たちの励ましにもと笑顔でこたえた。
1991年6月18日に福岡県の原志免太郎が死去し、男性長寿日本一になった。同年9月28日に老衰により自宅で108歳で死去。岡の死去により、渡名喜元完が男性長寿日本一となった。

title: 岡儀平

wikitext:
{{特筆性|人物|date=2023-09}}
'''岡 儀平'''（おか ぎへい、[[1883年]][[1月30日]] - [[1991年]][[9月28日]]）は、かつて男性[[長寿]]日本一だった[[栃木県]][[小山市]]の人物。

== 人物 ==
小山市生まれ。20代で小山駅前に下駄屋を開店。その後靴店に衣替えし、70代まで現役として働いた。子供4人、孫13人、ひ孫17人に恵まれた<ref name=":0">朝日新聞、1991年9月29日東京朝刊31面「岡儀平さん死去　男性長寿日本一」</ref><ref name=":1">朝日新聞、1991年1月31日東京地方版栃木「小山の岡儀平さん、１０８歳の誕生日　栃木県最高齢者」</ref>。108歳になっても「高下駄づくりは難しい」と当時の思い出を話すこともあった<ref name=":1" />。

108歳の誕生日時点では、朝食を介助を受けながらもしっかり食べ、新聞を30分ほどかけて読む生活であった<ref name=":1" />。「お茶か水がほしい。年寄りの冷や水というからな」と冗談を飛ばす程であった。

誕生日には孫・ひ孫のうち15人が参加し、ロウソクをしっかり吹き消した。そして孫たちの励ましにもと笑顔でこたえた<ref name=":1" />。

1991年6月18日に[[福岡県]]の[[原志免太郎]]が死去し、男性長寿日本一になった<ref>[http://www.grg.org/Adams/JapaneseCent.htm Japanese Centenarian Record Holders {{Nowiki|[1978 - 2001]}}]</ref>。同年9月28日に老衰により自宅で108歳で死去<ref name=":0" />。岡の死去により、[[渡名喜元完]]が男性長寿日本一となった。<ref group="注釈" name="etou">ただし、海外に移住した日本人も含めれば、[[衛藤衛]]が岡の次代の最高齢者となる。</ref>

== 脚注 ==
=== 注釈 ===
{{Reflist|group="注釈"}}
=== 出典 ===
{{Reflist}}

{{people-stub}}
{{男性長寿日本一}}

{{DEFAULTSORT:おか きへい}}
[[Category:日本のセンテナリアン]]
[[Category:栃木県出身の人物]]
[[Category:1883年生]]
[[Category:1991年没]]


text:
# Коул, Джулиан Дэвид
Джулиан Дэвид Коул (англ. Julian David Cole, 2 апреля 1925, Бруклин, Нью-Йорк — 17 апреля 1999 или 17 сентября 1999, Олбани) — американский учёный-математик.
Известен своей новаторской работой в математических приложениях к аэродинамике и трансзвуковому режиму течения, а также в теории нелинейных дифференциальных уравнений в целом. Он подготовил 36 докторантов и получил множество научных наград за свою карьеру, включая одновременное избрание в Национальную академию наук и Национальную инженерную академию США в 1976 году.

## Биография
Степень бакалавра получил в Корнеллском университете, после чего поступил в аспирантуру в Калифорнийский технологический институт. Работал с Хансом Липманом и Пако Лагерстремом, последний был его научным консультантом. Диссертацию о трансзвуковых течениях представил в 1949 году.
Лагерстрем и Коул продолжили свою работу, сформировав небольшую исследовательскую группу в GALCIT — Авиационной лаборатории Гуггенхайма при Калифорнийском технологическом институте, чтобы лучше понять математику потока жидкости. Эти двое вместе с Леоном Триллингом обнаружили, что потоки, имеющие слабые возмущения, можно описать уравнением Бюргерса, для которого Коул позже нашёл хитроумное преобразование его решения (преобразование Хопфа-Коула). Коул продолжал углубляться в эту тему в течение следующего десятилетия.
В 1963—1964 годах Коул взял академический отпуск в Гарварде и написал свою знаменитую книгу: «Методы возмущений в прикладной математике».
Лауреат премии Теодора фон Кармана (1984)
Научную биографию Джулиана Коула и список его работ и докторантов можно найти в книге «Математика для решения проблем» (Society for Industrial and Applied Mathematics, 1996), которая была опубликована по случаю его семидесятилетия.

title: Коул, Джулиан Дэвид

wikitext:
{{ФИО}}
{{Учёный
|Изображение = Коул ДД.jpg
}}
'''Джулиан Дэвид Коул''' ({{lang-en|Julian David Cole}}, {{ВД-Преамбула}}) — американский учёный-математик.

Известен своей новаторской работой в математических приложениях к аэродинамике и [[трансзвуковое течение|трансзвуковому режиму течения]], а также в теории нелинейных дифференциальных уравнений в целом. Он подготовил 36 докторантов и получил множество научных наград за свою карьеру, включая одновременное избрание в Национальную академию наук и Национальную инженерную академию США в 1976 году.

== Биография ==
Степень [[бакалавр]]а получил в [[Корнеллский университет|Корнеллском университете]], после чего поступил в аспирантуру в [[Калифорнийский технологический институт]]. Работал с [[Ханс Липман|Хансом Липманом]] и [[Пако Лагерстрем]]ом, последний был его научным консультантом. Диссертацию о трансзвуковых течениях представил в 1949 году.

Лагерстрем и Коул продолжили свою работу, сформировав небольшую исследовательскую группу в GALCIT — [[Авиационная лаборатория Гуггенхайма|Авиационной лаборатории Гуггенхайма]] при Калифорнийском технологическом институте, чтобы лучше понять математику потока жидкости. Эти двое вместе с Леоном Триллингом обнаружили, что потоки, имеющие слабые возмущения, можно описать [[Уравнение Бюргерса|уравнением Бюргерса]], для которого Коул позже нашёл хитроумное преобразование его решения ([[преобразование Хопфа-Коула]]). Коул продолжал углубляться в эту тему в течение следующего десятилетия.

В 1963—1964 годах Коул взял академический отпуск в [[Гарвардский университет|Гарварде]] и написал свою знаменитую книгу: «Методы возмущений в прикладной математике»<ref>[https://search.rsl.ru/ru/record/01004955507 Каталог РГБ]{{Недоступная ссылка}}</ref>.

Лауреат [[Премия Теодора фон Кармана|премии Теодора фон Кармана]] (1984)

Научную биографию Джулиана Коула и список его работ и докторантов можно найти в книге «Математика для решения проблем» (Society for Industrial and Applied Mathematics, 1996), которая была опубликована по случаю его семидесятилетия.

== Библиография ==
Методы возмущений в прикладной математике. Москва, 1972.

Трансзвуковая аэродинамика / Дж. Коул, Л. Кук; Перевод с англ. [[Стулов, Владимир Петрович|В. П. Стулов]], [[Диесперов, Вадим Николаевич|В. Н. Диесперов]] и др.; Под ред. [[Пирумов, Ульян Гайкович|У. Г. Пирумова]]. — М. : Мир, 1989. — 358,[2] с. : ил.; 24 см; ISBN 5-03-001081-5

== Литература ==
S L. P. Cook, V. Roytburd, M. Tulin (Herausgeber): Mathematics is for solving problems, SIAM 1996 (Cole zum 70. Geburtstag gewidmet)

== Примечания ==
{{примечания}}

== Ссылки ==
[https://archive.siam.org/news/news.php?id=746 Obituaries: Julian Cole June 23, 1999]
{{ВС}}
[[Категория:Математики США]]
[[Категория:Выпускники Корнеллского университета]]
[[Категория:Выпускники Калифорнийского технологического института]]
[[Категория:Преподаватели Политехнического института Ренсселера]]
[[Категория:Лауреаты премий США]]

title: Джулиан Дэвид Коул

Дата рождения: 2 апреля 1925

Место рождения: - Бруклин, Нью-Йорк, Нью-Йорк, США

Дата смерти: 17 апреля 1999 (74 года) или 17 сентября 1999 (74 года)

Место смерти: - Олбани, США

Страна: - США

Род деятельности: математик, инженер, преподаватель университета

Место работы: - Политехнический институт Ренсселера - Калифорнийский университет в Лос-Анджелесе

Альма-матер: - Корнеллский университет - Калифорнийский технологический институт

Научный руководитель: Пако Лагерстрём

Награды и премии: стипендия Гуггенхайма Премия Теодора фон Кармана (1984) член Американского физического общества Fellow of the American Institute of Aeronautics and Astronautics член Американской академии искусств и наук


text:
# Wegdam (havezate)
Wegdam is een landhuis en vroegere havezate gelegen in de Markelose buurtschap Kerspel Goor in de Nederlandse gemeente Hof van Twente. Het is gelegen tussen de plaatsen Diepenheim en Goor in de provincie Overijssel.
Wegdam was eeuwenlang bezit van de adellijke familie Van Coeverden. Het wordt voor het eerst genoemd in 1400. Toen was het nog een gewone boerderij. Pas door Christoffel van Coeverden (- circa 1563) en zijn vrouw Hendrika van Haersolte werd een edelmanshuis op het Wegdam gebouwd.
Het huidige huis is gebouwd tussen 1757 en 1758. Boven de ingang bevinden zich de wapens van de toenmalige eigenaars Jan Heidenrijk van Coeverden tot Wegdam (- 1789) en zijn vrouw Allegonde Isabelle van Raesfelt. Na de dood van zijn zoon Arend Daniel (- 1849) kwam Wegdam door erfenis in handen van de familie Meyjes. In 1897 verkochten de erven Meyjes het landgoed aan Maria Cornelia van Heeckeren van Wassenaer, de vrouwe van Weldam, een landgoed dat vlak bij Wegdam ligt. Sinds die tijd valt het Wegdam onder Weldam. Het huis wordt particulier bewoond en is niet toegankelijk voor bezoekers.

## Referentie
1. ↑  E.D. Eijken, Repertorium op de Overstichtse en Overijsselse leenprotocollen 1379-1805, Online versie

title: Wegdam (havezate)

wikitext:
[[Bestand:Wegdam.jpg|thumb|De voorzijde van Huis Wegdam.]]
[[Bestand:Wegdam koetshuis.jpg|thumb|De achter- en zijkant van Wegdam met op de achtergrond de bouwhuizen.]]
'''Wegdam''' is een landhuis en vroegere [[havezate]] gelegen in de [[Markelo]]se buurtschap [[Kerspel Goor]] in de [[Nederland]]se gemeente [[Hof van Twente]]. Het is gelegen tussen de plaatsen [[Diepenheim]] en [[Goor]] in de provincie [[Overijssel]].

Wegdam was eeuwenlang bezit van de adellijke familie [[Van Coeverden]]. Het wordt voor het eerst genoemd in 1400.<ref>{{aut|E.D. Eijken}}, ''Repertorium op de Overstichtse en Overijsselse leenprotocollen 1379-1805'', [https://web.archive.org/web/20050915092655/http://www.historischcentrumoverijssel.nl/overijssel/leenrep/repertorium/lenen/639.htm Online versie]</ref> Toen was het nog een gewone boerderij. Pas door Christoffel van Coeverden (- circa 1563) en zijn vrouw Hendrika van Haersolte werd een edelmanshuis op het Wegdam gebouwd.

Het huidige huis is gebouwd tussen 1757 en 1758. Boven de ingang bevinden zich de wapens van de toenmalige eigenaars Jan Heidenrijk van Coeverden tot Wegdam (- 1789) en zijn vrouw Allegonde Isabelle van Raesfelt. Na de dood van zijn zoon Arend Daniel (- 1849) kwam Wegdam door erfenis in handen van de familie Meyjes. In 1897 verkochten de erven Meyjes het landgoed aan Maria Cornelia van Heeckeren van Wassenaer, de vrouwe van [[Weldam]], een landgoed dat vlak bij Wegdam ligt. Sinds die tijd valt het Wegdam onder Weldam. Het huis wordt particulier bewoond en is niet toegankelijk voor bezoekers.

==Referentie==
{{References}}

==Literatuur==
* {{aut|A.J.Gevers, A.J. Mensema}}, ''De havezaten in Twente en hun bewoners'', Rijksarchief in Overijssel en Uitgeverij Waanders, Zwolle, 1995, {{ISBN|90-400-9766-6}}

{{Commonscat|Wegdam}}
{{Navigatie havezaten richterambt Kedingen}}
{{Navigatie havezaten Twente}}
{{Coor title dms|52|13|7|N|6|35|41|E|type:landmark_scale:2000_region:NL}}
{{Navigatie kastelen Overijssel}}

[[Categorie:Havezate in Hof van Twente|Wegdam]]
[[Categorie:Kasteel in Overijssel|Wegdam]]
[[Categorie:Rijksmonument in Hof van Twente]]