text:
# Еквівалентна доза банана
Банановий еквівалент — ілюстративна міра природньої радіоактивності типового банану масою 150 г, чи міра ефективної поглиненої дози при його вживанні. Міра активності радіоактивного джерела, та ефективної дози визначається шляхом визначення кількості калію-40 в банані, який зазвичай існує в природній пропорції до стабільного калію-39.
Багато харчових продуктів від природи радіоактивні через калій-40, який входить до їх складу. В грамі природного калію відбувається в середньому 32 розпади калію-40 за секунду (32 бекерелі, або 865 пікокюрі).
Банановий еквівалент визначається як активність речовини, що вводиться в організм при з'їданні одного банана. Витоки радіоактивних матеріалів на ядерних електростанціях найчастіше вимірюються в крихітних одиницях, таких як пікокюрі (однієї трильйонної частки кюрі). Порівняння цієї активності з активністю радіоізотопів, що містяться в банані, дозволяє інтуїтивно оцінити ступінь ризику таких витоків. Але через різні дозові коефіцієнти радіоактивних ізотопів, таке порівняння є непридатним для оцінки справжнього рівня ризику.
Середній банан містить близько 0,42 грама калію. Радіоізотопи, які містяться в бананах, мають активність 3520 пікокюрі на кілограм ваги (130 Бк/кг) або приблизно 520 пікокюрі (19 Бк) в 150-грамовому банані. Еквівалентна доза в 365 бананах (один банан в день протягом року) складає 3,6 мілібер або 36 мікрозіверт.
Радіоактивність бананів неодноразово викликала хибні спрацювання детекторів іонізуючої радіації, що використовуються для запобігання незаконного ввезення радіоактивних матеріалів у США.

## Порівняння з аварією на АЕС Трі-Майл-Айленд
Після аварії на АЕС Трі-Майл-Айленд, комісією з ядерного регулювання США був виявлений радіоактивний йод в молоці місцевих корів у кількості 20 пікокюрі на літр. Ця радіоактивність значно менша, ніж у звичайному банані. Стакан такого молока містив всього 1/75 бананового еквівалента.

## Природна радіоактивність їжі
Всі натуральні продукти містять невелику кількість радіоактивних ізотопів. Середня людина через їжу отримує дозу радіації близько 40 мілібер за рік, що складає понад 10 % сумарної річної дози.
Деякі продукти мають природний рівень радіації вище середнього. Серед них картопля, боби, горіхи і насіння соняшнику. Порівняно високий рівень спостерігається у бразильському горіхові (внаслідок підвищеного вмісту радіоактивних нуклідів 40K, 226Ra, 228Ra), радіоактивність якого може досягати 12000 пікокюрі на кілограм і вище (450 Бк/кг і вище).

## Гомеостатичнезаперечення
Згідно з деякими джерелами, з'їдений банан не підвищує рівня радіації в організмі, оскільки надлишковий калій, отриманий з банана, призводить до виводу з організму еквівалентної кількості ізотопу в процесі метаболізму.
Загальна кількість калію в організмі людини оцінюється у 2,5 грама на кілограм маси тіла або 175 грамів в 70 кг людині. Така кількість калію має активність порядку 4-5 тисяч Бк (ще близько 3 тисячі Бк — від ізотопу вуглецю-14).

title: Еквівалентна доза банана

wikitext:
[[Файл:Bananen Frucht.jpg|thumb|right|upright|Банан має природну радіоактивність за рахунок наявності в ньому калію-40]]
'''Банановий еквівалент''' — ілюстративна міра природньої радіоактивності типового банану масою 150 г, чи міра [[ефективна доза|ефективної поглиненої дози]] при його вживанні.<ref>University of Nevada, Reno. [http://www.ehs.unr.edu/Documents/Xray&Accelerator.pdf X — Ray and Accelerator Radiation Safety Program]</ref><ref>Weston, Luke. (2007-07-25) [http://enochthered.wordpress.com/category/banana-dose/ banana dose " Physical Insights] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110815180024/http://enochthered.wordpress.com/category/banana-dose/ |date=15 серпня 2011 }}. Enochthered.wordpress.com. Retrieved on 2010-10-19.</ref> Міра [[Активність радіоактивного джерела|активності радіоактивного джерела]], та ефективної дози визначається шляхом визначення кількості [[Калій-40|калію-40]] в банані, який зазвичай існує в природній пропорції до стабільного [[Калій|калію-39]].

Багато харчових продуктів від природи радіоактивні через калій-40, який входить до їх складу. В грамі природного калію відбувається в середньому 32 розпади калію-40 за секунду (32 [[Бекерель|бекерелі]], або 865 [[Кюрі (одиниця радіоактивності)|пікокюрі]]).

Банановий еквівалент визначається як активність речовини, що вводиться в організм при з'їданні одного банана. Витоки радіоактивних матеріалів на ядерних електростанціях найчастіше вимірюються в крихітних одиницях, таких як пікокюрі (однієї трильйонної частки кюрі). Порівняння цієї активності з активністю радіоізотопів, що містяться в банані, дозволяє інтуїтивно оцінити ступінь ризику таких витоків. Але через різні {{нп|Коефіцієнт якості|дозові коефіцієнти|ru|Коэффициент качества}} радіоактивних ізотопів, таке порівняння є непридатним для оцінки справжнього рівня ризику.

Середній [[банан]] містить близько 0,42 грама калію<ref>{{Cite web |url=http://www.chiquitabananas.com/Worlds-Favorite-Fruit/bananas-and-potassium.aspx |title=How Much Potassium in a Banana |3=Chiquita® Banana Potassium |accessdate=9 серпня 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814155548/http://www.chiquitabananas.com/Worlds-Favorite-Fruit/bananas-and-potassium.aspx |archivedate=14 серпня 2011 |deadurl=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814155548/http://www.chiquitabananas.com/Worlds-Favorite-Fruit/bananas-and-potassium.aspx |date=2011-08-14 }}</ref>. Радіоізотопи, які містяться в бананах, мають активність 3520 пікокюрі на кілограм ваги (130 Бк/кг) або приблизно 520 пікокюрі (19 Бк) в 150-грамовому банані<ref>''CRC Handbook on Radiation Measurement and Protection,'' Vol 1 p. 620 Table A.3.7.12, CRC Press, 1978</ref>. [[Еквівалентна доза]] в 365 бананах (один банан в день протягом року) складає 3,6 [[Бер|мілібер]] або 36 [[Зіверт|мікрозіверт]].

Радіоактивність бананів неодноразово викликала хибні спрацювання {{нп|Детектор іонізуючої радіації|детекторів іонізуючої радіації|en|Radiation Portal Monitor}}, що використовуються для запобігання незаконного ввезення радіоактивних матеріалів у США<ref>[http://www.nti.org/e_research/e3_88.html Issue Brief: Radiological and Nuclear Detection Devices] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111126095046/http://www.nti.org/e_research/e3_88.html |date=26 листопада 2011 }}. Nti.org. Retrieved on 2010-10-19.</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.seattlepi.com/news/article/Don-t-go-nuclear-over-a-banana-1141090.php |title=Don't go nuclear over a banana - seattlepi.com |accessdate=9 серпня 2015 |archive-date=24 вересня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142718/http://www.seattlepi.com/news/article/Don-t-go-nuclear-over-a-banana-1141090.php }}</ref><ref>[http://www.wired.com/magazine/2011/10/ff_radioactivecargo/all/ Why Is This Cargo Container Emitting So Much Radiation? | Wired Magazine | Wired.com]</ref>.

== Порівняння з аварією на АЕС Трі-Майл-Айленд ==
Після [[Аварія на АЕС Трі-Майл-Айленд|аварії на АЕС Трі-Майл-Айленд]], [[Комісія з ядерного регулювання|комісією з ядерного регулювання США]] був виявлений радіоактивний [[йод]] в молоці місцевих корів у кількості 20 пікокюрі на літр<ref>{{Cite web |url=http://www.iaea.org/Publications/Magazines/Bulletin/Bull215/21502795459.pdf |title=A Brief Review of the Accident at Three Mile Island |accessdate=9 серпня 2015 |archive-date=10 жовтня 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111010044650/http://www.iaea.org/Publications/Magazines/Bulletin/Bull215/21502795459.pdf }}</ref>. Ця радіоактивність значно менша, ніж у звичайному банані. Стакан такого молока містив всього 1/75 бананового еквівалента.

== Природна радіоактивність їжі ==
Всі натуральні продукти містять невелику кількість радіоактивних ізотопів. Середня людина через їжу отримує дозу радіації близько 40 мілібер за рік, що складає понад 10 % сумарної річної дози<ref>[http://www.epa.gov/rpdweb00/docs/402-k-07-006.pdf Radiation. Risks and Realities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725234139/http://www.epa.gov/rpdweb00/docs/402-k-07-006.pdf |date=25 липня 2008 }}, US Environmental Protection Agency.</ref>.

Деякі продукти мають природний рівень радіації вище середнього. Серед них [[картопля]], [[боби]], [[Горіх (плід)|горіхи]] і [[Соняшникове насіння|насіння соняшнику]]. Порівняно високий рівень спостерігається у [[Горіх бразильський|бразильському горіхові]] (внаслідок підвищеного вмісту радіоактивних нуклідів 40K, [[Радій-226|226Ra]], [[Радій-228|228Ra]]), радіоактивність якого може досягати 12000 пікокюрі на кілограм і вище (450 Бк/кг і вище)<ref>[http://www.orau.org/PTP/collection/consumer%20products/brazilnuts.htm Brazil Nuts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518115245/http://www.orau.org/PTP/collection/consumer%20products/brazilnuts.htm |date=18 травня 2017 }}. Orau.org. Retrieved on 2010-10-19.</ref><ref>[http://www.physics.isu.edu/radinf/natural.htm Natural Radioactivity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205001244/http://www.physics.isu.edu/radinf/natural.htm |date=5 лютого 2015 }}. Physics.isu.edu. Retrieved on 2010-10-19.</ref>.

== [[Гомеостаз|Гомеостатичне]] заперечення ==
Згідно з деякими джерелами,{{-1|<ref>{{cite web
 |url         = http://www.boingboing.net/2010/08/27/bananas-are-radioact.html
 |title       = Bananas are radioactive — But they aren’t a good way to explain radiation exposure
 |author      = Maggie Koerth-Baker
 |publisher   = [[BoingBoing]]
 |date        = 2010-08-27
 |accessdate  = 2011-04-20
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/69BYnT9wD?url=http://www.boingboing.net/2010/08/27/bananas-are-radioact.html
 |archivedate = 2012-07-15
 |deadurl     = no
}}</ref>}} з'їдений банан не підвищує рівня радіації в організмі, оскільки надлишковий калій, отриманий з банана, призводить до виводу з організму еквівалентної кількості ізотопу в процесі [[метаболізм]]у.

Загальна кількість калію в організмі людини оцінюється у 2,5 грама на кілограм маси тіла<ref>Thomas J. Glover, comp., ''Pocket Ref'', 3rd ed. (Littleton: Sequoia, 2003), p. 324 ({{LCCN|2002091021||}}); Geigy Scientific Tables, Ciba-Geigy Limited, Basel, Switzerland, 1984.</ref> або 175 грамів в 70 кг людині. Така кількість калію має активність порядку 4-5 тисяч Бк (ще близько 3 тисячі Бк — від ізотопу [[Вуглець-14|вуглецю-14]])<ref>[http://hps.org/publicinformation/ate/faqs/faqradbods.html Are Our Bodies Radioactive?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150613071556/http://hps.org/publicinformation/ate/faqs/faqradbods.html |date=13 червня 2015 }} / Health Physics Society, 2014: «The potassium content of the body is 0.2 percent, so for a 70-kg person, the amount of 40K will be about 4.26 kBq.»</ref><ref>[http://www.physics.isu.edu/radinf/natural.htm Radiation Information Network’s Radioactivity in Nature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205001244/http://www.physics.isu.edu/radinf/natural.htm |date=5 лютого 2015 }} / Idaho University «Natural Radioactivity in your body» (ICRP 30 data)</ref>.

== Див. також ==
* [[Кюрі (одиниця радіоактивності)|Кюрі]]
* [[Бекерель]]

== Примітки ==
{{примітки}}

[[Категорія:Радіоактивність]]
[[Категорія:Одиниці вимірювання]]
[[Категорія:Банан]]

{{Одиниці іонізуючого випромінювання}}
{{ВП-портали|Фізика}}


text:
# Maison de Jeanne-d'Arc
La maison de Jeanne-d'Arc est une maison située à Coulanges-la-Vineuse, en France.

## Localisation
La maison est située dans le département de l'Yonne, sur la commune de Coulanges-la-Vineuse.

## Historique
L'édifice est inscrit au titre des monuments historiques en 1929.

wikiname: frwiki

title: Maison de Jeanne-d'Arc

in_language: fr

wikitext:
{{Ébauche|Yonne|monuments historiques}}
{{Infobox Monument
 | nom                  = <!-- nom sur Wikidata -->
 | image                = <!-- renseigner également wikidata -->
 | légende              =
 | latitude             = <!-- renseigner également wikidata -->
 | longitude            = <!-- renseigner également wikidata -->
 | pays                 = <!-- pays sur Wikidata -->
 | région               = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
 | subdivision          = [[Yonne (département)|Yonne]]
 | intitulé subdivision = [[Département français|Département]]
 | commune              = [[Coulanges-la-Vineuse]]
 | intitulé commune     =
 | style                =
 | type                 =
 | architecte           =
 | hauteur              =
 | date de construction =
 | propriétaire         = Propriété privée
 | destination initiale =
 | destination actuelle =
 | classement           = <!-- statut patrimonial sur Wikidata -->
 | site                 =
 | géolocalisation      = Bourgogne/France
}}
La '''maison de Jeanne-d'Arc''' est une maison située à [[Coulanges-la-Vineuse]], en [[France]]<ref name="mérimée">{{Base POP Mérimée|PA00113654|Maison dite de Jeanne-d'Arc}} ; la commune indiquée sur la fiche est erronée.</ref>.

== Localisation ==
La maison est située dans le [[département français|département]] de l'[[Yonne (département)|Yonne]], sur la commune de [[Coulanges-la-Vineuse]].

== Description ==
{{...}}

== Historique ==
{{...}}

L'édifice est inscrit au titre des [[Monument historique (France)|monuments historiques]] en 1929<ref name="mérimée" />.

== Annexes ==

=== Articles connexes ===
* [[Liste des monuments historiques de l'Yonne]]

=== Références ===
{{Références}}

{{Portail|monuments historiques|Yonne}}

{{DEFAULTSORT:Maison Jeanne-d'Arc}}
[[Catégorie:Monument historique dans l'Yonne]]
[[Catégorie:Monument historique inscrit en 1929]]
[[Catégorie:Maison dans l'Yonne|Jeanne-d'Arc]]
[[Catégorie:Maison monument historique (France)|Jeanne-d'Arc]]

title: Présentation

Type: Maison

Propriétaire: Propriété privée

Patrimonialité: Inscrit MH (1929)

title: Localisation

Département: Yonne

Commune: Coulanges-la-Vineuse

title: Coordonnées


text:
# Evrard Godefroid
Evrard Godefroid (Binche, 29 juni 1932) is een Belgisch voormalig wielrenner.

## Carrière
Godefroid won brons in 1956 op het nationaal kampioenschap op de baan in de sprint. Hij nam hetzelfde jaar deel aan de Olympische Spelen waar hij negende werd in de sprint en negentiende in de 1km tijdrit. Hij brak nooit door naar de beroepsrenners.

## Erelijst
| Jaar     | BK       | EK       | WK       | Overige                              |
| Amateurs | Amateurs | Amateurs | Amateurs | Amateurs                             |
| -------- | -------- | -------- | -------- | ------------------------------------ |
| 1956     | Sprint   |          |          | Olympische Spelen: 9e sprint 19e 1km |

wikiname: nlwiki

title: Evrard Godefroid

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox wielrenner
| naam                  = Evrard Godefroid
| volledigenaam         =
| afbeelding            =
| onderschrift          =
| bijnaam               =
| bijnamen              =
| geboortenaam          =
| geboortedatum         = [[29 juni]] [[1932]]
| geboortestad          = [[Binche]]
| geboorteland          = [[België]]
| sterfdatum            =
| sterfstad             =
| sterfland             =
| nationaliteit         = {{BE}}
| lengte                =
| gewicht               =
| ploeg                 =
| discipline            = Baan
| specialisatie         =
| jaren                 =
| vorigeploegen         =
}}
'''Evrard Godefroid''' ([[Binche]], [[29 juni]] [[1932]]) is een Belgisch voormalig wielrenner.
==Carrière==
Godefroid won brons in 1956 op het nationaal kampioenschap op de baan in de sprint. Hij nam hetzelfde jaar deel aan de Olympische Spelen waar hij negende werd in de sprint en negentiende in de 1km tijdrit. Hij brak nooit door naar de beroepsrenners.

==Erelijst==
{| class="wikitable"
! Jaar !! {{BE-VLAG}} [[Belgisch kampioenschap baanwielrennen|BK]] !! {{EU-VLAG}} [[Europese kampioenschappen baanwielrennen|EK]] !! [[Bestand:Arc en ciel.png|15px]] [[Wereldkampioenschappen baanwielrennen|WK]] !! Overige
|-
! colspan=5|Amateurs
|-
| 1956 || {{brons}} Sprint|| || || [[Wielersport op de Olympische Zomerspelen 1956|Olympische Spelen]]:
9e sprint
19e 1km
|}

{{Appendix|2=
{{References}}
----
{{Standaardlinks wielrenner}}
}}
{{DEFAULTSORT:Godefroid, Evrard}}
[[Categorie:Belgisch wielrenner]]
[[Categorie:Belgisch baanwielrenner]]
[[Categorie:Belgisch olympisch deelnemer]]

title: Persoonlijke informatie

Geboorteplaats: Binche, België

Nationaliteit: België

title: Sportieve informatie

Discipline(s): Baan

Portaal: Wielersport


text:
# José María Murguía y Galardi
José María Murguía y Galardi (Oaxaca, Nueva España, 1769 - ?) fue un político, militar y escritor mexicano que participó en la independencia de México, quien fue el primer gobernador de Oaxaca.

## Semblanza biográfica
Fue un político, militar y escritor de la independencia de México, nombrado intendente de la provincia de Oaxaca durante la llegada de las tropas de José María Morelos.
Era sobre todo el encargado de recolectar los impuestos y de que la administración del gobierno independiente no tuviese ningún problema.
Fue primer presidente del Congreso de Chilpancingo, intendente General y de Haciendas en Oaxaca, diputado a las Cortes de 1820 y primer gobernador de Oaxaca  de 1823 a 1824.
Durante su gobierno y gestión  se promulgaron el Acta Constitutiva de la Federación y lo más importante, la Constitución Federal de los Estados Unidos Mexicanos de 1824.
No hay que olvidar que también era escritor, aparte de político, por lo que una de sus obras más representativas fue Apuntamientos estadísticos de la provincia de Oaxaca. No se sabe la fecha exacta de su muerte.

wikiname: eswiki

title: José María Murguía y Galardi

in_language: es

wikitext:
{{referencias|biografías|t=20111008}}
{{ficha de persona}}
'''José María Murguía y Galardi''' ([[Oaxaca]], [[Nueva España]], 1769 - ?) fue un [[político]], [[militar]] y [[escritor]] mexicano que participó en la [[independencia de México]], quien fue el primer gobernador de Oaxaca.

== Semblanza biográfica  ==
Fue un político, militar y escritor de la independencia de México, nombrado intendente de la provincia de Oaxaca durante la llegada de las tropas de [[José María Morelos]].

Era sobre todo el encargado de recolectar los impuestos y de que la administración del gobierno independiente no tuviese ningún problema.
Fue primer presidente del [[Congreso de Chilpancingo]], intendente General y de Haciendas en Oaxaca, [[diputado]] a las Cortes de 1820 y primer gobernador de Oaxaca  de 1823 a 1824.<ref>{{Cita publicación|url=http://www.estudiosjaliscienses.com/wp-content/uploads/2019/07/94-Jos%C3%A9-Mar%C3%ADa-Murgu%C3%ADa-y-Galardi.pdf|título=José María Murguía y el Congreso de Chilpancingo|apellidos=Sánchez Silva|nombre=Carlos|fecha=2013|publicación=Estudios Jaliscienses 94|fechaacceso=21 de febrero 2021}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://cvc.cervantes.es/artes/ciudades_patrimonio/oaxaca/historia_tradicion/historia_05.htm|título=Historia de Oaxaca. Centro Virtual Cervantes © Instituto Cervantes.}}</ref>

Durante su gobierno y gestión  se promulgaron el [[Acta Constitutiva de la Federación]] y lo más importante, la [[Constitución Federal de los Estados Unidos Mexicanos de 1824]].

No hay que olvidar que también era escritor, aparte de político, por lo que una de sus obras más representativas fue ''Apuntamientos estadísticos de la provincia de Oaxaca''. No se sabe la fecha exacta de su muerte.<ref>{{Cita web |url=http://www.infiernitum.com/temas/po-personajes.htm |título=Personajes de Oaxaca |fechaacceso=26 de mayo de 2011 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20110310064102/http://www.infiernitum.com/temas/po-personajes.htm |fechaarchivo=10 de marzo de 2011 }}</ref>

== Referencias ==
{{listaref}}

{{NF|1758|?|Murguia y Galardi, Jose Maria}}
[[Categoría:Oaxaqueños]]
[[Categoría:Insurgentes de la independencia de México]]

title: Información personal

Nacionalidad: Española y mexicana

title: Información profesional

Ocupación: Político

Conflictos: Independencia de México


text:
# Tramway d'Oussolié-Sibirskoïé
Le tramway d'Oussolié-Sibirskoïé est le réseau de tramways de la ville d'Oussolié-Sibirskoïé, dans l'oblast d'Irkoutsk, en Russie. Il comporte quatre lignes, pour un total de 32,5 kilomètres de longueur additionnée. Sa construction a débuté en 1963, et la première ligne a été mise en service le 16 février 1967.

title: Tramway d'Oussolié-Sibirskoïé

wikitext:
{{ébauche|transport en commun|Russie}}

{{Infobox Réseau de transport en commun
 | charte               = tramway
 | logo                 =
 | taille logo          =
 | légende logo         =
 | image                = Tram in Usolie-Sibirskoe.jpg
 | légende              =
 | carte                = UsolyeSibirskoyeTramSystem.png
 | légende carte        =
 | nom                  = Tramway d'Oussolié-Sibirskoïé
''Трамвай Усолья-Сибирского''
 | situation            = [[Oussolié-Sibirskoïé]]
{{Russie}}
 | type                 = [[Tramway]]
 | début                = 1967
 | fin                  =
 | longueur             = {{unité|15|km}}
 | longueur additionnée = {{unité|32.5|km}}
 | lignes               = 4
 | stations             =
 | gares                =
 | ports                =
 | rame                 =
 | trains               =
 | fréquentation        =
 | écartement rails     = {{unité|1524|mm}}
 | propriétaire         =
 | exploitant           =
 | slogan               =
 | vitesse moyenne      =
 | vitesse max          =
 | lignes du réseau     =
 | réseaux connexes     =
}}
Le '''tramway d'Oussolié-Sibirskoïé''' est le réseau de [[tramway]]s de la ville d'[[Oussolié-Sibirskoïé]], dans l'[[oblast d'Irkoutsk]], en [[Russie]]. Il comporte quatre lignes, pour un total de 32,5 kilomètres de longueur additionnée. Sa construction a débuté en [[1963]], et la première ligne a été mise en service le {{date|16 février 1967}}.

== Voir aussi ==

=== Liens internes ===
* [[Oussolié-Sibirskoïé]]
* [[Liste des tramways en Asie]]

{{Palette|Transports en commun en Russie}}
{{Portail|transport en commun|Sibérie}}

[[Catégorie:Tramway dans l'oblast d'Irkoutsk|Oussolié-Sibirskoïé]]

Situation: Oussolié-Sibirskoïé · Russie

Type: Tramway

Longueur du réseau: 15 km


text:
# Швеція на літніх Олімпійських іграх 1968
Швеція брала участь у Літніх Олімпійських іграх 1968 року у Мехіко (Мексика) уп'ятнадцяте за свою історію, і завоювала дві золоті, одну срібну і одну бронзову медалі. Збірну країни представляли 98 спортсменів серед яких 14 жінок.

## Золото
- П'ятиборство, чоловіки — Бйорн Ферм.
- Вітрильний спорт, чоловіки — Юрген Сундулін, Петер Сундулін та Ульф Сундулін.

## Срібло
- Велоспорт, чоловіки — Томас Петтерсон, Ерік Петтурсон, Gösta Pettersson та Sture Pettersson.

## Бронза
- Велоспорт, чоловіки — Gösta Pettersson.

wikiname: ukwiki

in_language: uk

wikitext:
{{Швеція на Олімпійських іграх
|Ігри = 1968 літні
|Спортсмени = 98
|видах спорту = 13
|Прапороносець = [[Рольф Петерсон ]]
|Золото = 2
|Срібло = 1
|Бронза = 1
|Всього = 4
|Місце = 20
}}

'''[[Швеція]]''' брала участь у [[Літні Олімпійські ігри 1968|Літніх Олімпійських іграх 1968 року]] у [[Мехіко]] ([[Мексика]]) уп'ятнадцяте за свою історію, і завоювала дві золоті, одну срібну і одну бронзову медалі. Збірну країни представляли 98 спортсменів серед яких 14 жінок.

== [[Файл:Gold medal with cup.svg|20px]] Золото ==
* [[Сучасне п'ятиборство|П'ятиборство]], чоловіки — [[Бйорн Ферм]].
* [[Вітрильний спорт]], чоловіки — [[Юрген Сундулін]], [[Петер Сундулін]] та [[Ульф Сундулін]].

== [[Файл:Silver medal with cup.svg|20px]] Срібло ==
* [[Велосипедний спорт|Велоспорт]], чоловіки — [[Томас Петтерсон]], [[Ерік Петтурсон]], Gösta Pettersson та Sture Pettersson.

== [[Файл:Bronze medal with cup.svg|20px]] Бронза ==
* [[Велосипедний спорт|Велоспорт]], чоловіки — Gösta Pettersson.

== Посилання ==
* [http://sok.se/ Національний олімпійський комітет Швеції] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117115703/http://sok.se/ |date=17 листопада 2015 }} {{ref-sv}}
* [http://www.olympic.org/uk/athletes/results/search_r_uk.asp База МОК] {{Webarchive|url=https://www.webcitation.org/6Av9BI9cl?url=http://www.olympic.org/athletes |date=24 вересня 2012 }}
* [http://www.aafla.org/5va/reports_frmst.htm Офіційні олімпійські звіти] {{Webarchive|url=https://www.webcitation.org/6Av9ClXr9?url=http://www.aafla.org/5va/reports_frmst.htm |date=24 вересня 2012 }}
* [http://www.sports-reference.com/olympics/countries/SWE/ sports-reference.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100916064133/http://www.sports-reference.com/olympics/countries/SWE/ |date=16 вересня 2010 }}

{{Країни на літніх Олімпійських іграх 1968}}

[[Категорія:Швеція на літніх Олімпійських іграх|1968]]
[[Категорія:1968 у шведському спорті]]

Код МОК: SWE

НОК: Олімпійський комітет Швеції

Спортсмени: 98 у 13 видах спорту

Прапороносець: Рольф Петерсон

Медалі · Місце: 20: Золото · 2 · Срібло · 1 · Бронза · 1 · Всього · 4


text:
# Van den Hoek
Van den Hoek is a Dutch toponymic surname meaning "from the corner". Variations on the name include Van Hoek, Van der Hoek, Van den Hoeck, Van den Hoecke, and concatenated forms of these. The surname Verhoek is a contraction of "Van der Hoek". People with these surnames include:
Van den Hoek
- Aad van den Hoek (born 1951), Dutch racing cyclist
- Arnold van den Hoek (1921–1945), Dutch chess player
- Bianca van den Hoek (born 1976), Dutch racing cyclist
- Cornelis Pieter van den Hoek (1921–2015), Dutch World War II resistance fighter
- Leanne van den Hoek (born 1958), Dutch army officer
- Martyn van den Hoek [nl] (1957–2022), Dutch classical pianist

Van der Hoek
See Van der Hoek.
Van den Hoeck
- Abraham Vandenhoeck [de] (1700–1750), Dutch founder of the German scholarly publishing house Vandenhoeck & Ruprecht
- Anna Vandenhoeck (1709–1787), German printer

Van den Hoecke
- Gaspar van den Hoecke (c. 1585–after 1648), Flemish still life painter
- Jan van den Hoecke (1611–1651), Flemish painter and draughtsman, son of Gaspar
- Robert van den Hoecke (1622–1668), Flemish battle scenes painter, son of Gaspar

Van Hoek
- Hans van Hoek [de; nl] (born 1947), Dutch painter and woodcarver
- John Van Hoek (born 1952), Australian judoka
- Lotte van Hoek (born 1991), Dutch racing cyclist

wikiname: enwiki

title: Van den Hoek

in_language: en

wikitext:
'''Van den Hoek''' is a [[Dutch language|Dutch]] [[toponymic surname]] meaning "from the corner".<ref>[http://www.cbgfamilienamen.nl/nfb/detail_naam.php?gba_lcnaam=van+den+hoek&gba_naam=van+den+Hoek&nfd_naam=Hoek,+van+de+/+den+/+der&operator=eq&taal= Hoek, van den] at the Database of Surnames in The Netherlands</ref> Variations on the name include Van Hoek, Van der Hoek, Van den Hoeck, Van den Hoecke, and concatenated forms of these. The surname [[Verhoek]] is a contraction of "Van der Hoek". People with these surnames include:

;Van den Hoek
*[[Aad van den Hoek]] (born 1951), Dutch racing cyclist
*[[Arnold van den Hoek]] (1921–1945), Dutch chess player
*[[Bianca van den Hoek]] (born 1976), Dutch racing cyclist
*[[Cornelis Pieter van den Hoek]] (1921–2015), Dutch World War II resistance fighter
*[[Leanne van den Hoek]] (born 1958), Dutch army officer
*{{illm|Martyn van den Hoek|nl|}} (1957–2022), Dutch classical pianist [https://www.allmusic.com/artist/martijn-van-den-hoek-mn0002263017]

;Van der Hoek

See [[Van der Hoek]].

;Van den Hoeck
*{{illm|Abraham Vandenhoeck|de|}} (1700–1750), Dutch founder of the German scholarly publishing house [[Vandenhoeck & Ruprecht]]
*[[Anna Vandenhoeck]] (1709–1787), German printer
;Van den Hoecke
*[[Gaspar van den Hoecke]] (c. 1585–after 1648), Flemish still life painter
*[[Jan van den Hoecke]] (1611–1651), Flemish painter and draughtsman, son of Gaspar
*[[Robert van den Hoecke]] (1622–1668), Flemish battle scenes painter, son of Gaspar
;Van Hoek
*{{illm|Hans van Hoek|de||nl|}} (born 1947), Dutch painter and woodcarver
*[[John Van Hoek]] (born 1952), Australian judoka
*[[Lotte van Hoek]] (born 1991), Dutch racing cyclist

==See also==
* [[Hoek (surname)]], Dutch surname of the same origin
* [[Hoek (disambiguation)]]

==References==
{{Reflist|30em}}

{{Surname}}

[[Category:Dutch-language surnames]]
[[Category:Surnames of Dutch origin]]
[[Category:Dutch toponymic surnames]]


text:
# USS Seahorse (SS-304)
USS Seahorse (SS-304) là một  tàu ngầm lớp Balao từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên loài cá ngựa. Nó đã phục vụ trong suốt Thế Chiến II, thực hiện tổng cộng tám chuyến tuần tra, đánh chìm 20 tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 72.529 tấn, xếp thứ sáu về số lượng tàu và hạng 12 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh. Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm 1946, đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu ngầm phụ trợ AGSS-304 vào năm 1962, nhưng không bao giờ hoạt động trở lại, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1968. Seahorse được tặng thưởng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

## Thiết kế và chế tạo
Thiết kế của lớp Balao được cải tiến dựa trên  tàu ngầm lớp Gato dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận. Khác biệt chính so với lớp Gato là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến 400 ft (120 m). Con tàu dài 311 ft 9 in (95,02 m) và có trọng lượng choán nước 1.526 tấn Anh (1.550 t) khi nổi và 2.424 tấn Anh (2.463 t) khi lặn. Chúng trang bị động cơ diesel dẫn động máy phát điện để cung cấp điện năng cho bốn động cơ điện, đạt được công suất 5.400 shp (4.000 kW) khi nổi và 2.740 shp (2.040 kW) khi lặn, cho phép đạt tốc độ tối đa 20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) và 8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) tương ứng. Tầm xa hoạt động là 11.000 hải lý (20.000 km) khi đi trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h) và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.
Tương tự như lớp Gato dẫn trước, lớp Balao được trang bị mười ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm), gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một hải pháo 4 inch/50 caliber, một khẩu pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đơn và một khẩu đội Oerlikon 20 mm nòng đôi, kèm theo hai súng máy .50 caliber. Trên tháp chỉ huy, ngoài hai kính tiềm vọng, nó còn trang bị ăn-ten radar SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển. Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm điều hòa không khí, thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại Thái Bình Dương cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.
Seahorse được đặt lườn tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California vào ngày 1 tháng 8, 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 9 tháng 1, 1943, được đỡ đầu bởi bà Chester C. Smith, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 31 tháng 3, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân Donald McGregor.

## Lịch sử hoạt động

### 1943

#### Chuyến tuần tra thứ nhất
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển ngoài khơi California, Seahorse khởi hành để đi sang quần đảo Hawaii, và lên đường từ căn cứ Trân Châu Cảng vào ngày 3 tháng 8, 1943 cho chuyến tuần tra đầu tiên tại khu vực quần đảo Palau. Lúc sáng ngày 29 tháng 8, đang khi tiếp cận để tấn công một đoàn tàu vận tải, nó bị các tàu khu trục hộ tống phát hiện, và bị hư hại nhẹ bởi mìn sâu do đối phương thả xuống tấn công. Đến ngày 6 tháng 9, nó phóng trúng ba quả ngư lôi vào một tàu buôn, nhưng phải lặn sâu để né tránh đợt truy đuổi tấn công bằng mìn sâu của đối phương, vốn gây nhiều vết rò rỉ và khiến ống phóng ngư lôi số 4 bị hỏng. Một tuần sau đó, nó phóng tám quả ngư lôi nhưng không thể đánh chìm một tàu chở dầu lớn. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Midway để tái trang bị vào ngày 27 tháng 9.

#### Chuyến tuần tra thứ hai
Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày 20 tháng 10 đến ngày 12 tháng 12, Seahorse thoạt tiên đánh chìm ba tàu đánh cá bằng hải pháo trên mặt nước từ ngày 29 đến ngày 31 tháng 10. Sau đó nó truy đuổi một đoàn 17 tàu buôn trong suốt hai ngày cho đến sang sớm ngày 2 tháng 11, sau đợt tấn công từ một tàu ngầm khác, nó thoát khỏi sự truy đuổi của ba tàu hộ tống và phóng ba quả ngư lôi vào hai tàu buôn. Bốn giờ sau đó nó lại tiếp tục phóng ba quả ngư lôi vào một tàu chở dầu và một loạt ba quả khác nhắm vào một tàu buôn thứ ba. Tàu hộ tống đối phương phản ứng quyết liệt nhưng không bắt kịp chiếc tàu ngầm đã lặn sâu; các tàu chở hàng Chihaya Maru (7.089 tấn) và Ume Maru (5.859 tấn) đã bị đánh chìm trong đợt này. Seahorse còn tiếp tục quay trở lại dự định tấn công các tàu buôn còn lại, nhưng bị tàu hộ tống đối phương ngăn trở.
Vào ngày 22 tháng 11, Seahorse cơ động vượt qua ba tàu hộ tống để tấn công từ độ sâu kinh tiềm vọng, phóng bốn quả ngư lôi đánh chìm được tàu chở hàng Daishu Maru (3.322 tấn). Đến ngày 26 tháng 11, nó lại bắt gặp một đoàn tàu vận tải khác và bắt đầu tiếp cận, rồi quyết định tấn công sớm trước khi mục tiêu đi vào eo biển Tsushima được rải thủy lôi. Bốn quả ngư lôi phóng từ khoảng cách xa đã nhanh chóng đánh chìm một tàu chở hàng không rõ tên (khoảng 4.000 tấn); rồi sau khi cơ động né tránh phản công, tiếp tục phóng bốn quả ngư lôi phía đuôi vào mục tiêu thứ hai, đánh chìm được tàu chở dầu San Ramon Maru (7.309 tấn).
Trong đêm 30 tháng 11-1 tháng 12, sau khi cơ động trong nhiều giờ vào vị trí tấn công, Seahorse sử dụng hết những quả ngư lôi còn lại phía đuôi tấn công một đoàn tàu vận tải. Tuy nhiên một quả ngư lôi đã kích nổ ngay sau khi rời ống phóng, và đối phương đã nả pháo về phía chiếc tàu ngầm. Trong bối cảnh lộn xộn nó không thể xác định kết quả của đợt tấn công, và do cạn nhiên liệu và hết ngư lôi, nó lên đường quay trở về Trân Châu Cảng, kết thúc một chuyến tuần tra thành công.

### 1944

#### Chuyến tuần tra thứ ba
Khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày 6 tháng 1, 1944 cho chuyến tuần tra thứ ba, trên đường hướng sang khu vực quần đảo Palau vào ngày 16 tháng 1, Seahorse cơ động né tránh bốn tàu hộ tống để tấn công, đánh chìm tàu chở hàng Nikkō Maru (784 tấn) với ba quả ngư lôi đánh trúng. Nó theo dõi hai tàu chở hàng đối phương được ba tàu hộ tống bảo vệ trong suốt ngày 21 tháng 1, mãi cho đến chiều tối hôm đó bốn lượt tấn công tiếp nối nhau đã đánh chìm tàu chở hàng Yasukuni Maru (3.025 tấn) và tàu chở hành khách Ikoma Maru (3.156 tấn).
Đến chiều tối ngày 28 tháng 1, Seahorse bắt đầu theo dõi một đoàn tàu vận tải ngoài khơi Palau trong suốt 80 giờ tiếp theo. Sau khi bị máy bay tuần tra và tàu hộ tống đối phương quấy nhiễu suốt ngày hôm sau, nó phóng ba quả ngư lôi đánh chìm tàu chở hàng Toko Maru (2.474 tấn), nhưng phải lặn xuống né tránh nên bị mất dấu đoàn tàu trong nhiều giờ tiếp theo. Tìm thấy mục tiêu trở lại vào sáng ngày 31 tháng 1, chiếc tàu ngầm lại tiếp tục theo dõi chúng sang sáng ngày hôm sau, khi nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công nhưng bị trượt, và thêm hai quả nữa mà vẫn không có kết quả. Hai quả ngư lôi còn lại phóng từ phía đuôi cuối cùng cũng đánh chìm được tàu chở hàng Toei Maru (4.004 tấn). Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 16 tháng 2.

#### Chuyến tuần tra thứ tư
Trong chuyến tuần tra thứ tư từ ngày 16 tháng 3 đến ngày 11 tháng 5, Seahorse xuất phát từ Trân Châu Cảng để hoạt động tại vùng biển quần đảo Mariana. Nó đối đầu với một đoàn tàu vận tải vào ngày 8 tháng 4, và đến đêm đã phóng bốn quả ngư lôi đánh chìm chiếc tàu tiếp liệu thủy phi cơ cải biến Aratama Maru (6.784 tấn). Không lâu sau đó, loạt ngư lôi thứ hai tiếp tục đánh trúng, gây hư hại nặng cho tàu chở hàng Kizugawa Maru (1.915 tấn), buộc phải được kéo đến Apra Harbor, Guam để sửa chữa. Đợt phản công của tàu hộ tống đối phương buộc chiếc tàu ngầm phải lặn xuống để né tránh, nhưng nó tiếp tục theo dõi đoàn tàu sang ngày hôm sau và đánh chìm thêm tàu chở hàng Bisaku Maru (4.674 tấn).
Sau đó Seahorse chuyển sang nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các đợt không kích của tàu sân bay thuộc Đệ Ngũ hạm đội xuống Saipan bắt đầu từ ngày 12 tháng 4. Tại vị trí về phía Tây Saipan vào ngày 20 tháng 4, nó phát hiện và đánh chìm một tàu ngầm Nhật Bản. Cũng tại vị trí này một tuần sau đó, Seahorse tiếp tục tấn công và đánh chìm tàu chở hàng Akigawa Maru (5.244 tấn). Nó rời khu vực tuần tra vào ngày 3 tháng 5 để được tiếp niên liệu tại vịnh Milne, New Guinea, và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về căn cứ tại Brisbane, Australia.

#### Chuyến tuần tra thứ năm
Lên đường vào ngày 11 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ năm tại vùng biển giữa Đài Loan và Luzon, Philippines, vào sáng ngày 27 tháng 6, Seahorse đã đánh chìm tàu chở dầu Medan Maru (5.135 tấn), đồng thời gây hư hại cho hai tàu khác. Đến gần nữa đêm ngày 3 tháng 7, nó bắt gặp Đoàn tàu 91 đang trên đường từ Cao Hùng, Đài Loan đi sang Hong Kong; đoàn tàu bao gồm bốn tàu buôn được tàu khu trục Kuri và tàu phóng lôi Hatsukari hộ tống. Chiếc tàu ngầm đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu vận tải Nitto Maru (2.186 tấn) và tàu chở hàng Gyoyu Maru (2.232 tấn), nguyên là chiếc Joan Moller của Anh, rồi đến sau nữa đêm ngày 4 tháng 7 đã phóng nốt những quả ngư lôi cuối cùng đánh chìm tàu buôn Kyodo Maru số 28 (1.506 tấn). Chiếc tàu buôn duy nhất còn lại Gyoun Maru , nguyên là chiếc Ethel Mollercủa Anh, cùng hai tàu hộ tống đi đến Hong Kong an toàn vào ngày 5 tháng 7. Seahorse kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 19 tháng 7.

#### Chuyến tuần tra thứ sáu
Trong chuyến tuần tra thứ sáu, Seahorse thoạt tiên hỗ trợ cho chiến dịch chiếm đóng quần đảo Palau, và sau đó hướng đến khu vực eo biển Luzon. Nó chỉ tìm thấy một mục tiêu phù hợp, và đã đánh chìm một tàu frigate, Tàu phòng vệ duyên hải số 21 (800 tấn), trước khi chuyển sang nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các đợt không kích của các tàu sân bay xuống phía Bắc Luzon. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Midway vào ngày 18 tháng 10, rồi tiếp tục quay về vùng bờ Tây để được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California.

### 1945

#### Chuyến tuần tra thứ bảy
Hoàn tất công việc trong xưởng tàu, Seahorse ra khơi vào ngày 9 tháng 3, 1945 cho chuyến tuần tra thứ bảy. Tại eo biển Tsushima, nó đã phá hủy một thuyền buồm nhỏ bằng hải pháo vào ngày 8 tháng 4. Đến ngày 18 tháng 4, nó bị các tàu tuần tra CD-14 và CD-132 tấn công, làm hư hại một số thiết bị bên trong tàu và rò rỉ dầu thủy lực. Nó phải tiến hành sửa chữa khẩn cấp, rồi quay trở về Apra Harbor, Guam và sau đó đến Trân Châu Cảng để sửa chữa triệt để.

#### Chuyến tuần tra thứ tám
Seahorse lên đường vào ngày 12 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ tám, cũng là chuyến cuối cùng trong chiến tranh. Nó đang canh phòng tại vị trí cách 40 mi (64 km) về phía Đông Nam đảo Hachijō-jima khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Midway.
Quay trở về vùng bờ Tây, Seahorse được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 2 tháng 3, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một "tàu ngầm phụ trợ" với ký hiệu lườn AGSS-304 vào ngày 6 tháng 11, 1962. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3, 1967, và con tàu bị bán cho hãng Zidell Explorations Inc. tại Portland, Oregon để tháo dỡ vào ngày 14 tháng 12, 1968.

## Phần thưởng
Seahorse được tặng thưởng chín Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II. Nó được ghi công đã đánh chìm 20 tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 72.529 tấn, xếp thứ sáu về số lượng tàu và hạng 12 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh.
|  |                                                                     |  |
|  | Silver star · Bronze star · Bronze star · Bronze star · Bronze star |  |

| Dãi băng Hoạt động Tác chiến  |                                                                         |                                      |
| Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ | Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương với 9 Ngôi sao Chiến trận | Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II |

wikiname: viwiki

title: USS Seahorse (SS-304)

in_language: vi

wikitext:
{{Dablink|Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem [[USS Seahorse]].}}

{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= USS Seahorse;0830401.jpg
|Ship caption= Tàu ngầm USS ''Seahorse'' (SS-304) tại Thái Bình Dương, khoảng sau năm 1943
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ
|Ship flag= {{USN flag|1946}}
|Ship name= USS ''Seahorse''
|Ship namesake=[[cá ngựa]] <ref name=DANFS/>
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Xưởng hải quân Mare Island]], [[Vallejo, California]]<ref name=F285304>{{harvnb|Friedman|1995|pp=285–304}}</ref>
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[1 tháng 7]], [[1942]] <ref name=F285304/>
|Ship launched= [[9 tháng 1]], [[1943]] <ref name=F285304/>
|Ship sponsor= bà Chester C. Smith
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[31 tháng 3]], [[1943]] <ref name=F285304/>
|Ship recommissioned=
|Ship decommissioned= [[2 tháng 3]], [[1946]] <ref name=F285304/>
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified= '''AGSS-304''', [[6 tháng 11]], [[1962]]
|Ship struck= [[1 tháng 3]], [[1967]] <ref name=F285304/>
|Ship nickname=
|Ship honors= 9 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Bán để tháo dỡ, [[4 tháng 12]], [[1968]] <ref name=F285304/>
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship type= [[tàu ngầm]] Diesel-điện
|Ship class= [[Balao (lớp tàu ngầm)|''Balao'']]
|Ship displacement=* {{convert|1526|LT|t|abbr=on}} (mặt nước)<ref name=B275>{{Harvnb|Bauer|Roberts|1991|pp=275-280}}</ref>
* {{convert|2414|LT|t|abbr=on}} (lặn)<ref name=B275/>
|Ship length={{convert|311|ft|9|in|m|abbr=on}} <ref name=B275/>
|Ship beam={{convert|27|ft|3|in|m|abbr=on}} <ref name=B275/>
|Ship draft={{convert|16|ft|10|in|m|abbr=on}} tối đa <ref name=B275/>
|Ship propulsion=* 4 × [[động cơ diesel]] [[Fairbank-Morse]] Kiểu 38D8-1/8 9-xy lanh dẫn động [[máy phát điện]]<ref name=B280>{{Harvnb|Bauer|Roberts|1991|pp=271-280}}</ref><ref name=F261>{{harvnb|Friedman|1995|pp=261-263}}</ref>
* 2 × [[ắc quy]] 126-cell [[USS Sargo (SS-188)|''Sargo'']]<ref name=F305311/>
* 4 × [[động cơ điện]] [[Elliott Company|Elliott]] với hộp số giảm tốc <ref name=B280/>
* 2 × trục chân vịt<ref name=B280/>
* {{convert|5400|shp|abbr=on|lk=in}} (mặt nước)<ref name=B280/>
* {{convert|2740|shp|abbr=on}} (lặn)<ref name=B280/>
|Ship speed=* {{convert|20,25|kn|km/h|lk=in}} (mặt nước)<ref name=F305311>{{harvnb|Friedman|1995|pp=305–311}}</ref>
* {{convert|8,75|kn|km/h}} (lặn)<ref name=F305311/>
|Ship range= {{convert|11000|nmi|km}} trên mặt nước ở tốc độ {{convert|10|kn|km/h}}<ref name=F305311/>
|Ship endurance=* 48 giờ lặn ở tốc độ {{convert|2|kn|km/h}}<ref name=F305311/>
* 75 ngày (tuần tra)
|Ship test depth={{convert|400|ft|m|-1|abbr=on}}<ref name=F305311/>
|Ship complement=10 sĩ quan, 70 thủy thủ<ref name=F305311/>
|Ship sensors= * [[radar]] SD phòng không <ref name=Visual/>
* radar SJ dò tìm mặt biển <ref name=Visual/>
|Ship EW=
|Ship armament= * 10 × ống phóng [[ngư lôi]] {{convert|21|in|mm|abbr=on}}
** 6 trước mũi, 4 phía đuôi
** 24 quả ngư lôi<ref name=F305311/>
* 1 × [[hải pháo 5 inch/25 caliber]]<ref name=F305311/><ref name=Lenton/>
* 1 × pháo phỏng không [[Bofors 40mm]]
* 1 × pháo phỏng không [[Oerlikon 20mm]]
* 2 × súng máy [[Browning M2]] <ref name=Lenton>{{Harvnb|Lenton|1973|p=79}}</ref>
|Ship notes=
}}
|}

'''USS ''Seahorse'' (SS-304)''' là một {{sclass|Balao|tàu ngầm|2}} từng phục vụ cùng [[Hải quân Hoa Kỳ]] trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt [[USS Seahorse|cái tên này]], theo tên loài [[cá ngựa]].<ref name=DANFS/> Nó đã phục vụ trong suốt Thế Chiến II, thực hiện tổng cộng tám chuyến tuần tra, đánh chìm 20 tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 72.529 tấn, xếp thứ sáu về số lượng tàu và hạng 12 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có [[Danh sách tàu ngầm Hoa Kỳ thành công nhất trong Thế Chiến II|thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh]].<ref name=JANAC/> Được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm [[1946]], đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một tàu ngầm phụ trợ '''AGSS-304''' vào năm [[1962]], nhưng không bao giờ hoạt động trở lại, và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm [[1968]]. ''Seahorse'' được tặng thưởng chín [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
{{main|Balao (lớp tàu ngầm)}}
Thiết kế của lớp ''Balao'' được cải tiến dựa trên {{sclass|Gato|tàu ngầm|2}} dẫn trước, là một kiểu tàu ngầm hạm đội có tốc độ trên mặt nước cao, tầm hoạt động xa và vũ khí mạnh để tháp tùng hạm đội chiến trận.<ref>{{harvnb|Friedman|1995|pp=99–104}}</ref> Khác biệt chính so với lớp ''Gato'' là ở cấu trúc lườn chịu áp lực bên trong dày hơn, và sử dụng thép có độ đàn hồi cao (HTS: High-Tensile Steel), cho phép lặn sâu hơn đến {{convert|400|ft|m|-1|abbr=on}}.<ref name=Visual>{{chú thích web | last=Johnston | first=David L. | title=A Visual Guide to the U.S. Fleet Submarines Part Three: Balao and Tench Classes 1942–1950 | date=July 2019 | url=http://navsource.org/archives/08/pdf/0829295.pdf | publisher=Navsource Naval History | access-date=27 August 2022}}</ref><ref>{{harvnb|Friedman|1995|pp=208–209}}</ref> Con tàu dài {{convert|311|ft|9|in|m|abbr=on}} và có [[trọng lượng choán nước]] {{convert|1526|LT|t|abbr=on}} khi nổi và {{convert|2424|LT|t|abbr=on}} khi lặn.<ref name=B280/> Chúng trang bị [[động cơ diesel]] dẫn động [[máy phát điện]] để cung cấp điện năng cho bốn [[động cơ điện]],<ref name=B280/><ref name=F261/> đạt được công suất {{convert|5400|shp|abbr=on|lk=in}} khi nổi và {{convert|2740|shp|abbr=on}} khi lặn,<ref name=B280/> cho phép đạt tốc độ tối đa {{convert|20,25|kn|km/h|lk=in}} và {{convert|8,75|kn|km/h}} tương ứng.<ref name=F305311/> Tầm xa hoạt động là {{convert|11000|nmi|km}} khi đi trên mặt nước ở tốc độ {{convert|10|kn|km/h}} và có thể hoạt động kéo dài đến 75 ngày.<ref name=F305311/>

Tương tự như lớp ''Gato'' dẫn trước, lớp ''Balao'' được trang bị mười ống phóng [[ngư lôi]] {{convert|21|in|mm|abbr=on}}, gồm sáu ống trước mũi và bốn ống phía phía đuôi tàu, chúng mang theo tối đa 24 quả ngư lôi. Vũ khí trên boong tàu gồm một [[hải pháo 4 inch/50 caliber]], một khẩu pháo phòng không [[Bofors 40 mm]] nòng đơn và một khẩu đội [[Oerlikon 20 mm]] nòng đôi, kèm theo hai [[súng máy]] [[Browning M2|.50 caliber]].<ref name=F305311/> Trên [[tháp chỉ huy]], ngoài hai [[kính tiềm vọng]], nó còn trang bị ăn-ten [[radar]] SD phòng không và SJ dò tìm mặt biển.<ref name=Visual/> Tiện nghi cho thủy thủ đoàn bao gồm [[điều hòa không khí]], thực phẩm trữ lạnh, máy lọc nước, máy giặt và giường ngủ cho hầu hết mọi người, giúp họ chịu đựng cái nóng nhiệt đới tại [[Thái Bình Dương]] cùng những chuyến tuần tra kéo dài đến hai tháng rưỡi.<ref>{{harvnb|Alden|1979|pp=48, 97}}</ref><ref>{{harvnb|Blair|2001|p=65}}</ref>

''Seahorse'' được đặt lườn tại [[Xưởng hải quân Mare Island]] ở [[Vallejo, California|Vallejo]], [[California]] vào ngày [[1 tháng 8]], [[1942]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[9 tháng 1]], [[1943]], được đỡ đầu bởi bà Chester C. Smith, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày [[31 tháng 3]], [[1943]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] Donald McGregor.<ref name=DANFS>{{cite DANFS | title=Seahorse I (SS-304) | author=[[Naval Historical Center]] | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/s/seahorse-i.html | access-date=27 August 2022}}</ref><ref name=NavSource>{{chú thích web | last=Yarnall | first=Paul R. | title=Seahorse (SS-304) (AGSS-304)| url=http://www.navsource.org/archives/08/08304.htm | website=NavSource.org | access-date=27 August 2022}}</ref><ref name=Uboat>{{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=Seahorse (SS-304) | url=https://uboat.net/allies/warships/ship/3050.html | website=uboat.net | access-date=27 August 2022}}</ref>

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1943 ===
==== Chuyến tuần tra thứ nhất ====
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển ngoài khơi [[California]], ''Seahorse'' khởi hành để đi sang [[quần đảo Hawaii]], và lên đường từ căn cứ [[Trân Châu Cảng]] vào ngày [[3 tháng 8]], [[1943]] cho chuyến tuần tra đầu tiên tại khu vực quần đảo [[Palau]]. Lúc sáng ngày [[29 tháng 8]], đang khi tiếp cận để tấn công một đoàn tàu vận tải, nó bị các [[tàu khu trục]] hộ tống phát hiện, và bị hư hại nhẹ bởi [[mìn sâu]] do đối phương thả xuống tấn công. Đến ngày [[6 tháng 9]], nó phóng trúng ba quả [[ngư lôi]] vào một tàu buôn, nhưng phải lặn sâu để né tránh đợt truy đuổi tấn công bằng mìn sâu của đối phương, vốn gây nhiều vết rò rỉ và khiến ống phóng ngư lôi số 4 bị hỏng. Một tuần sau đó, nó phóng tám quả ngư lôi nhưng không thể đánh chìm một [[tàu chở dầu]] lớn. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về [[Midway]] để tái trang bị vào ngày [[27 tháng 9]].<ref name=DANFS/>

==== Chuyến tuần tra thứ hai ====
Trong chuyến tuần tra thứ hai từ ngày [[20 tháng 10]] đến ngày [[12 tháng 12]], ''Seahorse'' thoạt tiên đánh chìm ba tàu đánh cá bằng hải pháo trên mặt nước từ ngày [[29 tháng 10|29]] đến ngày [[31 tháng 10]]. Sau đó nó truy đuổi một đoàn 17 tàu buôn trong suốt hai ngày cho đến sang sớm ngày [[2 tháng 11]], sau đợt tấn công từ một tàu ngầm khác, nó thoát khỏi sự truy đuổi của ba tàu hộ tống và phóng ba quả ngư lôi vào hai tàu buôn. Bốn giờ sau đó nó lại tiếp tục phóng ba quả ngư lôi vào một tàu chở dầu và một loạt ba quả khác nhắm vào một tàu buôn thứ ba. Tàu hộ tống đối phương phản ứng quyết liệt nhưng không bắt kịp chiếc tàu ngầm đã lặn sâu; các tàu chở hàng ''Chihaya Maru'' (7.089 tấn) và ''Ume Maru'' (5.859 tấn) đã bị đánh chìm trong đợt này. ''Seahorse'' còn tiếp tục quay trở lại dự định tấn công các tàu buôn còn lại, nhưng bị tàu hộ tống đối phương ngăn trở.<ref name=DANFS/>

Vào ngày [[22 tháng 11]], ''Seahorse'' cơ động vượt qua ba tàu hộ tống để tấn công từ độ sâu [[kinh tiềm vọng]], phóng bốn quả ngư lôi đánh chìm được tàu chở hàng ''Daishu Maru'' (3.322 tấn). Đến ngày [[26 tháng 11]], nó lại bắt gặp một đoàn tàu vận tải khác và bắt đầu tiếp cận, rồi quyết định tấn công sớm trước khi mục tiêu đi vào [[eo biển Tsushima]] được rải [[thủy lôi]]. Bốn quả ngư lôi phóng từ khoảng cách xa đã nhanh chóng đánh chìm một tàu chở hàng không rõ tên (khoảng 4.000 tấn); rồi sau khi cơ động né tránh phản công, tiếp tục phóng bốn quả ngư lôi phía đuôi vào mục tiêu thứ hai, đánh chìm được tàu chở dầu ''San Ramon Maru'' (7.309 tấn).<ref name=DANFS/><ref>{{Harvnb|Cressman|2000}}</ref>

Trong đêm [[30 tháng 11]]-[[1 tháng 12]], sau khi cơ động trong nhiều giờ vào vị trí tấn công, ''Seahorse'' sử dụng hết những quả ngư lôi còn lại phía đuôi tấn công một đoàn tàu vận tải. Tuy nhiên một quả ngư lôi đã kích nổ ngay sau khi rời ống phóng, và đối phương đã nả pháo về phía chiếc tàu ngầm. Trong bối cảnh lộn xộn nó không thể xác định kết quả của đợt tấn công, và do cạn nhiên liệu và hết ngư lôi, nó lên đường quay trở về Trân Châu Cảng, kết thúc một chuyến tuần tra thành công.<ref name=DANFS/>

=== 1944 ===
==== Chuyến tuần tra thứ ba ====
Khởi hành từ Trân Châu Cảng vào ngày [[6 tháng 1]], [[1944]] cho chuyến tuần tra thứ ba, trên đường hướng sang khu vực quần đảo [[Palau]] vào ngày [[16 tháng 1]], ''Seahorse'' cơ động né tránh bốn tàu hộ tống để tấn công, đánh chìm tàu chở hàng ''Nikkō Maru'' (784 tấn) với ba quả ngư lôi đánh trúng. Nó theo dõi hai tàu chở hàng đối phương được ba tàu hộ tống bảo vệ trong suốt ngày [[21 tháng 1]], mãi cho đến chiều tối hôm đó bốn lượt tấn công tiếp nối nhau đã đánh chìm tàu chở hàng ''Yasukuni Maru'' (3.025 tấn) và tàu chở hành khách ''Ikoma Maru'' (3.156 tấn).<ref name=DANFS/>

Đến chiều tối ngày [[28 tháng 1]], ''Seahorse'' bắt đầu theo dõi một đoàn tàu vận tải ngoài khơi Palau trong suốt 80 giờ tiếp theo. Sau khi bị máy bay tuần tra và tàu hộ tống đối phương quấy nhiễu suốt ngày hôm sau, nó phóng ba quả ngư lôi đánh chìm tàu chở hàng ''Toko Maru'' (2.474 tấn), nhưng phải lặn xuống né tránh nên bị mất dấu đoàn tàu trong nhiều giờ tiếp theo. Tìm thấy mục tiêu trở lại vào sáng ngày [[31 tháng 1]], chiếc tàu ngầm lại tiếp tục theo dõi chúng sang sáng ngày hôm sau, khi nó phóng bốn quả ngư lôi tấn công nhưng bị trượt, và thêm hai quả nữa mà vẫn không có kết quả. Hai quả ngư lôi còn lại phóng từ phía đuôi cuối cùng cũng đánh chìm được tàu chở hàng ''Toei Maru'' (4.004 tấn). Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày [[16 tháng 2]].<ref name=DANFS/>

==== Chuyến tuần tra thứ tư ====
Trong chuyến tuần tra thứ tư từ ngày [[16 tháng 3]] đến ngày [[11 tháng 5]], ''Seahorse'' xuất phát từ Trân Châu Cảng để hoạt động tại vùng biển [[quần đảo Mariana]]. Nó đối đầu với một đoàn tàu vận tải vào ngày [[8 tháng 4]], và đến đêm đã phóng bốn quả ngư lôi đánh chìm chiếc [[tàu tiếp liệu thủy phi cơ]] cải biến ''Aratama Maru'' (6.784 tấn). Không lâu sau đó, loạt ngư lôi thứ hai tiếp tục đánh trúng, gây hư hại nặng cho tàu chở hàng ''Kizugawa Maru'' (1.915 tấn), buộc phải được kéo đến [[Apra Harbor]], [[Guam]] để sửa chữa. Đợt phản công của tàu hộ tống đối phương buộc chiếc tàu ngầm phải lặn xuống để né tránh, nhưng nó tiếp tục theo dõi đoàn tàu sang ngày hôm sau và đánh chìm thêm tàu chở hàng ''Bisaku Maru'' (4.674 tấn).<ref name=DANFS/>

Sau đó ''Seahorse'' chuyển sang nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các đợt không kích của [[tàu sân bay]] thuộc [[Đệ Ngũ hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Ngũ hạm đội]] xuống [[Saipan]] bắt đầu từ ngày [[12 tháng 4]]. Tại vị trí về phía Tây Saipan vào ngày [[20 tháng 4]], nó phát hiện và đánh chìm một tàu ngầm [[Hải quân Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]].<ref group=Note>''Seahorse'' khai nhận đó là chiếc ''RO-45'', nhưng phía Hải quân Nhật Bản cho rằng ''RO-45'' bị các tàu khu trục {{USS|Macdonough|DD-351|2}} và {{USS|Stephen Potter|DD-538|2}} đánh chìm ở phía Nam Truk vào ngày 30 tháng 4, 1944.{{chú thích web | last1=Hackett | first1=Bob | last2=Kingsepp | first2=Sander | title=IJN Submarine RO-45: Tabular Record of Movement | url=http://www.combinedfleet.com/RO-45.htm | website=Imperial Japanese Navy Page | date=2017 | access-date=16 September 2022}}</ref> Cũng tại vị trí này một tuần sau đó, ''Seahorse'' tiếp tục tấn công và đánh chìm tàu chở hàng ''Akigawa Maru'' (5.244 tấn). Nó rời khu vực tuần tra vào ngày [[3 tháng 5]] để được tiếp niên liệu tại [[vịnh Milne]], [[New Guinea]], và kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về căn cứ tại [[Brisbane]], [[Australia]].<ref name=DANFS/>

==== Chuyến tuần tra thứ năm ====
Lên đường vào ngày [[11 tháng 6]] cho chuyến tuần tra thứ năm tại vùng biển giữa [[Đài Loan]] và [[Luzon]], [[Philippines]], vào sáng ngày [[27 tháng 6]], ''Seahorse'' đã đánh chìm tàu chở dầu ''Medan Maru'' (5.135 tấn), đồng thời gây hư hại cho hai tàu khác. Đến gần nữa đêm ngày [[3 tháng 7]], nó bắt gặp Đoàn tàu 91 đang trên đường từ [[Cao Hùng]], Đài Loan đi sang [[Hong Kong]]; đoàn tàu bao gồm bốn tàu buôn được [[tàu khu trục]] [[Kuri (tàu khu trục Nhật)|''Kuri'']] và [[tàu phóng lôi]] [[Hatsukari (tàu phóng lôi Nhật)|''Hatsukari'']] hộ tống. Chiếc tàu ngầm đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu vận tải ''Nitto Maru'' (2.186 tấn) và tàu chở hàng ''Gyoyu Maru'' (2.232 tấn), nguyên là chiếc ''Joan Moller'' của Anh, rồi đến sau nữa đêm ngày [[4 tháng 7]] đã phóng nốt những quả ngư lôi cuối cùng đánh chìm tàu buôn ''Kyodo Maru số 28'' (1.506 tấn). Chiếc tàu buôn duy nhất còn lại ''Gyoun Maru '', nguyên là chiếc ''Ethel Moller''của Anh, cùng hai tàu hộ tống đi đến Hong Kong an toàn vào ngày [[5 tháng 7]].<ref>{{chú thích web | title=BAAG records of shipping in HK during 1944-45 – the Gyoun (aka Agekumo) Maru | url=https://industrialhistoryhk.org/baag-records-of-shipping-in-hk-during-1944-45-the-gyoun-aka-agekumo-maru/ | website=The Industrial History of Hong Kong Group | date=29 January 2017 | access-date=16 September 2022}}</ref> ''Seahorse'' kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày [[19 tháng 7]].<ref name=DANFS/>

==== Chuyến tuần tra thứ sáu ====
Trong chuyến tuần tra thứ sáu, ''Seahorse'' thoạt tiên hỗ trợ cho chiến dịch chiếm đóng quần đảo Palau, và sau đó hướng đến khu vực [[eo biển Luzon]]. Nó chỉ tìm thấy một mục tiêu phù hợp, và đã đánh chìm một [[tàu frigate]], ''Tàu phòng vệ duyên hải số 21'' (800 tấn), trước khi chuyển sang nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu hỗ trợ các đợt không kích của các tàu sân bay xuống phía Bắc Luzon. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Midway vào ngày [[18 tháng 10]], rồi tiếp tục quay về vùng bờ Tây để được đại tu tại [[Xưởng hải quân Mare Island]] ở [[Vallejo, California]].<ref name=DANFS/>

=== 1945 ===
==== Chuyến tuần tra thứ bảy ====
Hoàn tất công việc trong xưởng tàu, ''Seahorse'' ra khơi vào ngày [[9 tháng 3]], [[1945]] cho chuyến tuần tra thứ bảy. Tại eo biển Tsushima, nó đã phá hủy một thuyền buồm nhỏ bằng hải pháo vào ngày [[8 tháng 4]]. Đến ngày [[18 tháng 4]], nó bị các tàu tuần tra ''CD-14'' và ''CD-132'' tấn công, làm hư hại một số thiết bị bên trong tàu và rò rỉ dầu thủy lực. Nó phải tiến hành sửa chữa khẩn cấp, rồi quay trở về Apra Harbor, Guam và sau đó đến Trân Châu Cảng để sửa chữa triệt để.<ref name=DANFS/>

==== Chuyến tuần tra thứ tám ====
''Seahorse'' lên đường vào ngày [[12 tháng 7]] cho chuyến tuần tra thứ tám, cũng là chuyến cuối cùng trong chiến tranh. Nó đang canh phòng tại vị trí cách {{convert|40|mi|km|abbr=on}} về phía Đông Nam đảo [[Hachijō-jima]] khi [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] [[Nhật Bản đầu hàng|chấp nhận đầu hàng]] vào ngày [[15 tháng 8]], giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Nó kết thúc chuyến tuần tra khi quay trở về Midway.<ref name=DANFS/>

Quay trở về vùng bờ Tây, ''Seahorse'' được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Mare Island vào ngày [[2 tháng 3]], [[1946]],<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/> và được đưa về [[Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương]]. Đang khi trong thành phần dự bị, nó được xếp lại lớp như một "tàu ngầm phụ trợ" với ký hiệu lườn '''AGSS-304''' vào ngày [[6 tháng 11]], [[1962]].<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/> Tên nó được cho rút khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[1 tháng 3]], [[1967]],<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/> và con tàu bị bán cho hãng Zidell Explorations Inc. tại [[Portland, Oregon]] để tháo dỡ vào ngày [[14 tháng 12]], [[1968]].<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/>

== Phần thưởng ==
''Seahorse'' được tặng thưởng chín [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/> Nó được ghi công đã đánh chìm 20 tàu Nhật Bản, bao gồm một tàu ngầm, với tổng tải trọng 72.529 tấn, xếp thứ sáu về số lượng tàu và hạng 12 về tải trọng trong số tàu ngầm Hoa Kỳ có [[Danh sách tàu ngầm Hoa Kỳ thành công nhất trong Thế Chiến II|thành tích nổi bật nhất trong chiến tranh]].<ref name=JANAC>{{chú thích web | author=The Joint Army-Navy Assessment Committee | url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/Japan/IJN/JANAC-Losses/JANAC-Losses-6.html | title=Japanese Naval and Merchant Shipping Losses During World War II by All Causes | access-date=21 June 2022}}</ref>

{|
|colspan=3 align=center|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=Combat Action Ribbon.svg|width=103}}
|-
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=American Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=9|type=service-star|ribbon=Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=World War II Victory Medal ribbon.svg|width=103}}
|}
{|class="wikitable"
|-align=center
|colspan=3 |[[Dãi băng Hoạt động Tác chiến]]
|-align=center
|[[Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ]]
|[[Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương]]
với 9 [[Ngôi sao Chiến trận]]
|[[Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II (Hoa Kỳ)|Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II]]
|}

== Xem thêm ==
* [[Danh sách tàu ngầm Hoa Kỳ thành công nhất trong Thế Chiến II]]

== Tham khảo ==
=== Ghi chú ===
{{Tham khảo|group=Note}}
=== Chú thích ===
{{Tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Seahorse I (SS-304) | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/s/seahorse-i.html | access-date=27 August 2022}}
* {{chú thích sách | last=Alden | first=John D., Commander (U.S. Navy Ret) | title=The Fleet Submarine in the U.S. Navy: A Design and Construction History | date=1979 | publisher=Naval Institute Press | isbn=0-85368-203-8}}
* {{chú thích sách | last1=Bauer | first1=K. Jack | last2=Roberts | first2=Stephen S. | title=Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants | url=https://archive.org/details/registerofshipso0000baue | publisher=Greenwood Press | year=1991 | location=[[Westport, Connecticut]] | isbn=0-313-26202-0 }}
* {{chú thích sách | last=Blair | first= Clay Jr. | title=Silent Victory: The U.S. Submarine War Against Japan | date=2001 | publisher=Naval Institute Press | isbn=1-55750-217-X}}
* {{chú thích sách | last=Cressman | first=Robert | title=The official chronology of the U.S. Navy in World War II | chapter=Chapter V: 1943 | year=2000 | publisher=Naval Institute Press | location=Annapolis, Maryland | url=https://archive.org/details/TheOfficialChronologyOfTheUSNavyInWorldWarII | chapter-url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/USN/USN-Chron/USN-Chron-1943.html | isbn=978-1-55750-149-3 | oclc=41977179 | access-date=28 November 2007 | url-access=registration}}
* {{chú thích sách | last=Friedman | first=Norman | title=U.S. Submarines Through 1945: An Illustrated Design History | url=https://archive.org/details/ussubmarinesthro0000frie | publisher=[[United States Naval Institute]] | year=1995| location=[[Annapolis, Maryland]] | isbn=1-55750-263-3 }}
* {{chú thích sách | last=Lenton | first=H. T. | title=American Submarines (Navies of the Second World War) | url=https://archive.org/details/americansubmarin0000lent | year= 1973 | publisher=Doubleday & Co. | location=New York | isbn=978-0385047616}}

== Liên kết ngoài ==
{{Commons category|USS Seahorse (SS-304)}}
* [http://www.navsource.org/archives/08/08304.htm  NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-304 Seahorse]
* [http://www.ussseahorse.org/  www.ussseahorse.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200105220852/http://www.ussseahorse.org/ |date=2020-01-05 }} website for (SS-304) and [[USS Seahorse (SSN-669)|(SSN-669)]]

{{Lớp tàu ngầm Balao}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Seahorse (SS-304)}}
[[Thể loại:Lớp tàu ngầm Balao]]
[[Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu ngầm trong Thế chiến II]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1943]]
[[Thể loại:Sự cố quân ta bắn quân mình trong Thế chiến thứ hai]]
[[Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ trong Thế Chiến II]]

title: Hoa Kỳ

Tên gọi: USS Seahorse

Đặt tên theo: cá ngựa

Xưởng đóng tàu: Xưởng hải quân Mare Island, Vallejo, California

Người đỡ đầu: bà Chester C. Smith

Danh hiệu và phong tặng: 9 × Ngôi sao Chiến trận

Số phận: Bán để tháo dỡ, 4 tháng 12, 1968

title: Đặc điểm khái quát

Lớp tàu: Balao

Kiểu tàu: tàu ngầm Diesel-điện

Mớn nước: 16 ft 10 in (5,13 m) tối đa

Động cơ đẩy: - 4 × động cơ diesel Fairbank-Morse Kiểu 38D8-1/8 9-xy lanh dẫn động máy phát điện - 2 × ắc quy 126-cell Sargo - 4 × động cơ điện Elliott với hộp số giảm tốc - 2 × trục chân vịt - 5.400 shp (4.000 kW) (mặt nước) - 2.740 shp (2.040 kW) (lặn)

Tốc độ: - 20,25 hải lý trên giờ (37,50 km/h) (mặt nước) - 8,75 hải lý trên giờ (16,21 km/h) (lặn)

Tầm xa: 11.000 hải lý (20.000 km) trên mặt nước ở tốc độ 10 hải lý trên giờ (19 km/h)

Tầm hoạt động: - 48 giờ lặn ở tốc độ 2 hải lý trên giờ (3,7 km/h) - 75 ngày (tuần tra)

Thủy thủ đoàn tối đa: 10 sĩ quan, 70 thủy thủ

Hệ thống cảm biến và xử lý: - radar SD phòng không - radar SJ dò tìm mặt biển

Vũ khí: - 10 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm) - 1 × hải pháo 5 inch/25 caliber - 1 × pháo phỏng không Bofors 40mm - 1 × pháo phỏng không Oerlikon 20mm - 2 × súng máy Browning M2


text:
# Sinfonia n. 52 (Haydn)
La Sinfonia n. 52 in do minore di Franz Joseph Haydn fu composta per l'orchestra della corte Esterházy nel 1771 (o nel 1772) ed è stata definita da H.C. Robbins Landon "l'espressione definitiva dello Sturm und Drang nelle opere di Haydn".
Nell'organico strumentale sono previsti i tradizionali due corni dell'orchestra classica, uno dei quali - nei due movimenti esterni - è un corno in do alto i cui suoi suoni acuti rendono tesa e febbrile l'atmosfera dei due tempi veloci.
I due tempi centrali - l'andante ed il menuetto - sono di carattere più tranquillo e preparano il ritorno nel finale al "clima tempestoso" che rende questa una delle sinfonie più energiche e ricche di contrasti scritte da Haydn prima delle grandi ultime sinfonie londinesi.

## Discografia
- Philharmonia Hungarica, Antal Doráti, Decca 425926-2[3]

wikiname: itwiki

title: Sinfonia n. 52 (Haydn)

in_language: it

wikitext:
{{S|composizioni musicali}}
{{Composizione musicale
|titolo = Sinfonia n. 52
|compositore = [[Joseph Haydn]]
|tonalità = Do minore
|forma = [[sinfonia]]
|opus = Hob. I/52
|epocacomposizione = [[1771]]-[[1772]]
|primaesecuzione =
|duratamedia = 22 minuti
|dedica =
|autografo =
|organico = 2 [[Oboe|oboi]], [[fagotto]], 2 [[Corno (strumento musicale)|corni]]<ref>uno dei due corni nei due movimenti esterni è un corno in do alto</ref>, [[archi (musica)|archi]], [[clavicembalo]] ([[basso continuo]])
|movimenti=I ''Allegro assai con brio''

II ''Andante''

III ''Menuetto e Trio: Allegretto''

IV ''Finale: Presto''
}}

La '''Sinfonia n. 52''' in do minore di [[Franz Joseph Haydn]] fu composta per l'orchestra della corte [[Esterházy]] nel [[1771]] (o nel [[1772]]) ed è stata definita da H.C. Robbins Landon "l'espressione definitiva dello ''[[Sturm und Drang]]'' nelle opere di Haydn"<ref>''Le Sinfonie di Haydn'', note all'edizione discografica Decca</ref>.

Nell'organico strumentale sono previsti i tradizionali due [[corno (strumento musicale)|corni]] dell'[[orchestra]] classica, uno dei quali - nei due movimenti esterni - è un corno in do alto i cui suoi suoni acuti rendono tesa e febbrile l'atmosfera dei due tempi veloci.

I due tempi centrali - l<nowiki>'</nowiki>''andante'' ed il ''menuetto'' - sono di carattere più tranquillo e preparano il ritorno nel finale al "clima tempestoso" che rende questa una delle sinfonie più energiche e ricche di contrasti scritte da Haydn prima delle grandi ultime sinfonie londinesi.

== Discografia ==
*[[Philarmonia Hungarica|Philharmonia Hungarica]], [[Antal Doráti]], [[Decca]] 425926-2<ref>registrazione effettuata a Bielefeld nel [[1969]]</ref>

== Note ==
<references/>

== Bibliografia ==
* [[H. C. Robbins Landon]], ''Le Sinfonie di Haydn'', note all'edizione discografica Decca, [[1996]]

== Collegamenti esterni ==
* {{Collegamenti esterni}}

{{Sinfonie di Haydn}}
{{Controllo di autorità}}
{{Portale|musica classica}}

[[Categoria:Sinfonie di Joseph Haydn|Sinfonia 052]]

title: Sinfonia n. 52

Compositore: Joseph Haydn

Tonalità: Do minore

Tipo di composizione: sinfonia

Numero d'opera: Hob. I/52

Durata media: 22 minuti

Organico: 2 oboi, fagotto, 2 corni, archi, clavicembalo (basso continuo)

title: Movimenti

Movimenti: I Allegro assai con brio · II Andante · III Menuetto e Trio: Allegretto · IV Finale: Presto


text:
# Pepila leai
Pepila leai es una especie de insecto coleóptero de la familia Chrysomelidae. Fue descrita científicamente en 2004 por Biondi & D'Alessandro.

title: Pepila leai

wikitext:
{{Ficha de taxón
| nombre = ''Pepila leai''
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo=[[Coleoptera]]
| familia = [[Chrysomelidae]]
| genus = ''[[Pepila]]''
| binomial = '''Pepila leai'''
| binomial_authority = Biondi & D'Alessandro, 2004
}}
'''''Pepila leai''''' es una especie de [[insecto]] [[Coleoptera|coleóptero]] de la [[Familia (biología)|familia]] [[Chrysomelidae]]. Fue descrita científicamente en 2004 por Biondi & D'Alessandro.<ref>{{Biology Catalog|Chrysomelidae}} (en inglés)</ref>

== Referencias ==
{{listaref}}

{{Control de autoridades}}
[[Categoría:Pepila]]
[[Categoría:Insectos descritos en 2004]]

title: Taxonomía

Reino: Animalia

Filo: Arthropoda

Clase: Insecta

Orden: Coleoptera

Familia: Chrysomelidae

Género: Pepila

Especie: Pepila leai · Biondi & D'Alessandro, 2004


text:
# Tysklands Grand Prix 1954
Tysklands Grand Prix 1954 var det sjätte av nio lopp ingående i formel 1-VM 1954.

## Resultat
- 1 Juan Manuel Fangio, Mercedes-Benz, 8 poäng
- 2 José Froilán González, Ferrari[1], 3
- = Mike Hawthorn, Ferrari[1], 3
- 3 Maurice Trintignant, Ferrari, 4
- 4 Karl Kling, Mercedes-Benz, 3+1
- 5 Sergio Mantovani, Maserati, 2
- 6 Piero Taruffi, Ferrari
- 7 Harry Schell, Harry Schell (Maserati)
- 8 Louis Rosier, Ecurie Rosier (Ferrari)
- 9 Robert Manzon, Ecurie Rosier (Ferrari)
- 10 Jean Behra, Gordini

### Förare som bröt loppet
- Prince Bira, Bira (Maserati) (varv 17, styrning)
- Hermann Lang, Mercedes-Benz (10, snurrade av)
- Clemar Bucci, Gordini (8, hjul)
- Theo Helfrich, Hans Klenk (Klenk-BMW) (8, motor)
- Hans Herrmann, Mercedes-Benz (7, bränsleläcka)
- Paul Frère, Gordini (4, hjul)
- Mike Hawthorn, Ferrari[2] (3, transmission)
- Roberto Mières, Roberto Mières (Maserati) (2, bränsleläcka)
- Stirling Moss, Moss (Maserati) (1, hjullager)
- André Pilette, Gordini (0, upphängning)

### Förare som ej startade
- Onofre Marimón, Maserati (fatal olycka) †
- Luigi Villoresi, Maserati (drog sig tillbaka)
- Ken Wharton, BRM (Maserati) (drog sig tillbaka)

wikiname: svwiki

title: Tysklands Grand Prix 1954

in_language: sv

wikitext:
{{F1-race
|nation= Germany
|bild = Circuit Nürburgring-1927-Nordschleife.svg
|datum= [[1 augusti]] [[Sportåret 1954|1954]]
|bana= [[Nürburgring]]
|sträcka= 22 × 22,810 = 501,820 km
|vinnare= [[Juan Manuel Fangio]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]]
|pole= [[Juan Manuel Fangio]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]]
|varv= [[Karl Kling]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]], 9:55,100
|övrigt= [[Onofre Marimón]] omkom }}
[[Fil:Großer Preis von Europa -1954 Nürburgring, Juan Manuel Fangio, Mercedes (3)x.JPG|miniatyr|Juan Manuel Fangio vann loppet med sin Mercedes-Benz W196.]]
'''[[Tysklands Grand Prix]] 1954''' var det sjätte av nio lopp ingående i [[formel 1-VM 1954]].

==Resultat==
*1 [[Juan Manuel Fangio]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]], 8 poäng
*2 [[José Froilán González]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<ref name=nr1>Bil nummer 1</ref>, 3
*= [[Mike Hawthorn]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<ref name=nr1/>, 3
*3 [[Maurice Trintignant]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], 4
*4 [[Karl Kling]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]], 3+1
*5 [[Sergio Mantovani]], [[Maserati F1|Maserati]], 2
*6 [[Piero Taruffi]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
*7 [[Harry Schell]], Harry Schell ([[Maserati F1|Maserati]])
*8 [[Louis Rosier]], [[Ecurie Rosier]] ([[Scuderia Ferrari|Ferrari]])
*9 [[Robert Manzon]], [[Ecurie Rosier]] ([[Scuderia Ferrari|Ferrari]])
*10 [[Jean Behra]], [[Equipe Gordini|Gordini]]

===Förare som bröt loppet===
* [[Prince Bira]], Bira ([[Maserati F1|Maserati]]) (varv 17, styrning)
* [[Hermann Lang]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]] (10, snurrade av)
* [[Clemar Bucci]], [[Equipe Gordini|Gordini]] (8, hjul)
* [[Theo Helfrich]], [[Hans Klenk]] ([[Klenk-BMW]]) (8, motor)
* [[Hans Herrmann]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]] (7, bränsleläcka)
* [[Paul Frère]], [[Equipe Gordini|Gordini]] (4, hjul)
* [[Mike Hawthorn]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<ref>Bil nummer 3</ref> (3, transmission)
* [[Roberto Mières]], Roberto Mières ([[Maserati F1|Maserati]]) (2, bränsleläcka)
* [[Stirling Moss]], [[Stirling Moss Ltd|Moss]] ([[Maserati F1|Maserati]]) (1, hjullager)
* [[André Pilette]], [[Equipe Gordini|Gordini]] (0, upphängning)

===Förare som ej startade===
* [[Onofre Marimón]], [[Maserati F1|Maserati]] (fatal olycka) †
* [[Luigi Villoresi]], [[Maserati F1|Maserati]] (drog sig tillbaka)
* [[Ken Wharton]], [[British Racing Motors|BRM]] ([[Maserati F1|Maserati]]) (drog sig tillbaka)

==Noteringar==
* Biltillverkaren [[Klenk]]<ref>Deltog endast i detta lopp.</ref> gjorde F1-debut.
* [[Karl Kling]]s första och enda snabbaste varv.
* [[Onofre Marimón]] kraschade under träningen och omkom, vilket var den första dödsolyckan i F1.
* Delad körning
** [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] nummer 1: [[José Froilán González]] körde 16 och [[Mike Hawthorn]] 6 varv.
*** Froilán González och Hawthorn fick dela på de 6 poängen för andraplatsen.
<references/>

==VM-ställning==
'''Förarmästerskapet'''
# {{gp-flag|Argentina}} [[Juan Manuel Fangio]], [[Mercedes Grand Prix|Mercedes-Benz]], 36,14
# {{gp-flag|Argentina}} [[José Froilán González]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], 17,64
# {{gp-flag|France}} [[Maurice Trintignant]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], 15

{{Grand Prix 1954}}
{{Tysklands Grand Prix}}

[[Kategori:1954 i Västtyskland]]
[[Kategori:Tysklands Grand Prix]]

Datum: 1 augusti 1954

Bana: Nürburgring

Vinnare: Juan Manuel Fangio, Mercedes-Benz

Pole position: Juan Manuel Fangio, Mercedes-Benz

Snabbaste varv: Karl Kling, Mercedes-Benz, 9:55,100

Övrigt: Onofre Marimón omkom


text:
# Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego
Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego – jeden z 12 wydziałów Uniwersytetu Wrocławskiego, utworzony w 1995 roku z dawnego Instytutu Chemii Wydziału Matematyki Fizyki i Chemii.

## Kierunki i stopnie kształcenia
Studia licencjackie - I st.
- Kierunek: Chemia
- Kierunek: Zielona chemia
- Kierunek: Chemia i toksykologia sądowa
- Kierunek: Chemia medyczna
- Kierunek: Chemistry (studia w języku angielskim)

Studia magisterskie - II st.
- Kierunek: Chemia, w tym specjalności:
  - Analityka instrumentalna
  - Chemia fizyczna
  - Chemia materiałów dla nowoczesnych technologii
  - Chemia nieorganiczna i kataliza
  - Chemia organiczna
- Kierunek: Chemia i toksykologia sądowa
- Kierunek: Chemia medyczna

Prowadzone są też studia w języku angielskim z dwiema specjalnościami:
- Organic chemistry
- Advanced inorganic chemistry and catalysis

Studia doktoranckie
Studia w Kolegium Doktorskim Chemii trwają cztery lata i są prowadzone w trybie stacjonarnym.
Studia podyplomowe
Na Wydziale Chemii UWr prowadzone są także dwa kierunki w ramach studiów podyplomowych: Analityka i diagnostyka chemiczna oraz Menadżer Bezpieczeństwa Chemicznego, Ekologicznego i Higieny Pracy.

## Struktura organizacyjna
| Zakład                                 | Kierownik                                |
| -------------------------------------- | ---------------------------------------- |
| Zakład Analizy Instrumentalnej         | dr hab. Marcin Sobczyk                   |
| Zakład Chemii Analitycznej             | dr hab. Joanna Cybińska                  |
| Zakład Chemii Biologicznej i Medycznej | prof. dr hab. Elżbieta Gumienna-Kontecka |
| Zakład Chemii Fizycznej                | prof. dr hab. Kazimierz Orzechowski      |
| Zakład Chemii Nieorganicznej           | dr hab. Izabela Czeluśniak               |
| Zakład Chemii Organicznej              | prof. dr hab. Marcin Stępień             |
| Zakład Chemii Teoretycznej             | dr hab. Sławomir Berski                  |
| Zakład Zastosowań Informatyki w Chemii | prof. dr hab. Mirosław Czarnecki         |
| Zakład Krystalografii                  | dr hab. Katarzyna Ślepokura              |
| Zakład Podstaw Chemii                  | prof. dr hab. Eugeniusz Zych             |
| Zakład Technologii Chemicznej          | prof. dr hab. Jolanta Ejfler             |
| Zakład Dydaktyki Chemii                | dr hab. Maria Korabik                    |

## Władze Wydziału
W kadencji 2024–2028:
| Stanowisko                                                                  | Imię i nazwisko                   |
| --------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------- |
| Dziekan                                                                     | dr hab. Marcin Sobczyk            |
| Prodziekan ds. projektów i współpracy międzynarodowej                       | dr hab. Katarzyna Cieślik-Boczula |
| Prodziekan ds. nauczania                                                    | dr hab. Maria Korabik             |
| Prodziekan ds. studenckich i współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym | dr hab. Mariola Kuczer            |
| Prodziekan ds. infrastruktury i rozwoju                                     | dr hab. Remigiusz Bąchor          |

## Dyrektorzy i dziekani

### Dyrektorzy Instytutu Chemii
1. prof. dr hab. Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska (1969–1979)
2. prof. dr hab. Henryk Ratajczak (1979–1982)
3. prof. dr hab. Józef Ziółkowski (1982–1987)
4. prof. dr hab. Henryk Ratajczak (1987–1991)
5. prof. dr hab. Florian Pruchnik (1991–1993)
6. prof. dr hab. Józef Ziółkowski (1993–1995)

### Dziekani Wydziału Chemii
1. prof. dr hab. Józef Ziółkowski (1995–1999)
2. prof. dr hab. Jerzy Hawranek (1999–2005)
3. prof. dr hab. Leszek Zbigniew Ciunik (2005–2012)
4. prof. dr hab. Anna Trzeciak (2012–2020)
5. dr hab. Sławomir Berski(inne języki) (2020-2024)
6. dr hab. Marcin Sobczyk (2024-2028).

## Studenci
Studenci Wydziału Chemii UWr posiadają swój własny serwer studencki oferujący między innymi konta pocztowe, konta www oraz aktualności z wydziału. Na wydziale działa Koło Naukowe Chemików "Jeż".

wikiname: plwiki

in_language: pl

wikitext:
{{Uczelnia infobox
 |nazwa                        = Wydział Chemii
 |nazwa oryginalna             =
 |nazwa łacińska               =
 |nazwa angielska              = Faculty of Chemistry
 |jednostka macierzysta        = Uniwersytet Wrocławski
 |godło                        =
 |zdjęcie                      =
 |opis zdjęcia                 =
 |dewiza                       = Verba docent, exempla trahunt
 |data założenia               = 1995
 |data likwidacji              =
 |typ                          =
 |patron                       =
 |państwo                      = PL-DS
 |adres                        = [[Ulica Fryderyka Joliot-Curie we Wrocławiu|ul. F. Joliot-Curie]] 14 <br />50-383  Wrocław
 |liczba pracowników           = 183<ref>''Stan na rok 2019, https://chem.uni.wroc.pl/pl/wydzial-w-liczbach''</ref>
 |liczba pracowników naukowych = 120
 |liczba studentów             = 780<ref>''Liczba studentów według kierunków i rodzajów studiów''; źródło: BIP UWr, stan na 31.12.2020 r. https://bip.uni.wroc.pl/280/studenci-uniwersytetu-wroclawskiego-wg-wydzialow-i-trybu-studiow.html</ref>
 |stanowisko zarządzającego    = dziekan
 |zarządzający                 = dr hab. {{link-interwiki |Marcin Sobczyk|Q=Q61832163}}
 |www                          = https://chem.uwr.edu.pl/
 |członkostwo                  =
 |drużyna sportowa             =
 |kod mapy                     = Wrocław
 |współrzędne                  = 51°6′25″N 17°2′14″E
 |odznaczenia                  =
 |commons                      =
}}
'''Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego''' – jeden z 12 wydziałów [[Uniwersytet Wrocławski|Uniwersytetu Wrocławskiego]], utworzony w 1995 roku z dawnego Instytutu Chemii Wydziału Matematyki Fizyki i Chemii.

== Kierunki i stopnie kształcenia ==
'''Studia licencjackie - I st.'''<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/kandydaci/studia-licencjackie/ | tytuł = Studia licencjackie | data dostępu = 2023-07-19}}</ref>

* Kierunek: Chemia
* Kierunek: Zielona chemia
* Kierunek: Chemia i toksykologia sądowa
* Kierunek: Chemia medyczna
* Kierunek: Chemistry (studia w języku angielskim)

'''Studia magisterskie - II st.'''<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/kandydaci/studia-magisterskie/ | tytuł = Studia magisterskie | data dostępu = 2023-07-19}}</ref>

* Kierunek: Chemia, w tym specjalności:
** Analityka instrumentalna
** Chemia fizyczna
** Chemia materiałów dla nowoczesnych technologii
** Chemia nieorganiczna i kataliza
** Chemia organiczna
* Kierunek: Chemia i toksykologia sądowa
* Kierunek: Chemia medyczna

Prowadzone są też studia w języku angielskim z dwiema specjalnościami:<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/programy-miedzynarodowe/study-in-english/bachelors-and-masters-degree-programmes/ | tytuł = BScandMSc | data dostępu = 2023-07-19}}</ref>
* Organic chemistry
* Advanced inorganic chemistry and catalysis

'''Studia doktoranckie'''<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/kandydaci/kolegium-doktorskie-chemii/ | tytuł = Kolegium Doktorskie Chemii | data dostępu = 2023-07-19}}</ref>
Studia w Kolegium Doktorskim Chemii trwają cztery lata i są prowadzone w trybie stacjonarnym.

'''Studia podyplomowe'''
Na Wydziale Chemii UWr prowadzone są także dwa kierunki w ramach studiów podyplomowych: ''Analityka i diagnostyka chemiczna'' oraz ''Menadżer Bezpieczeństwa Chemicznego, Ekologicznego i Higieny Pracy. ''<ref name=pl>{{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = Studia podyplomowe | url = https://chem.uwr.edu.pl/kandydaci/studia-podyplomowe/| opublikowany = Wydział Chemii UWr | data = 2023-07-19 | data dostępu = 2023-07-19}}</ref>

== Struktura organizacyjna ==
{|class="wikitable"
!Zakład !!Kierownik
|-
|Zakład Analizy Instrumentalnej || dr hab. Marcin Sobczyk<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-analizy-instrumentalnej/|tytuł=Zakład Analizy Instrumentalnej UWr|data dostępu=2024-05-22}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Analitycznej || dr hab. [[Joanna Cybińska]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-analitycznej/ | tytuł = Zakład Chemii Analitycznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Biologicznej i Medycznej || prof. dr hab. {{link-interwiki |Elżbieta Gumienna-Kontecka |Q=Q90269213}}<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-biologicznej-i-medycznej/ | tytuł = Zakład Chemii Biologicznej i Medycznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Fizycznej || prof. dr hab. [[Kazimierz Orzechowski (chemik)|Kazimierz Orzechowski]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-fizycznej/ | tytuł = Zakład Chemii Fizycznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Nieorganicznej || dr hab. [[Izabela Czeluśniak]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-nieorganicznej/ | tytuł = Zakład Chemii Nieorganicznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Organicznej || prof. dr hab. [[Marcin Stępień]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-organicznej/ | tytuł = Zakład Chemii Organicznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Chemii Teoretycznej || dr hab. {{link-interwiki |Sławomir Berski |Q=Q91624181}}<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-chemii-teoretycznej/ | tytuł = Zakład Chemii Teoretycznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Zastosowań Informatyki w Chemii || prof. dr hab. [[Mirosław Czarnecki]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-zastosowan-informatyki-w-chemii/ | tytuł = Zakład Zastosowań Informatyki w Chemii UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Krystalografii || dr hab. {{link-interwiki |Katarzyna Ślepokura |Q=Q57549316}}<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-krystalografii/ | tytuł = Zakład Krystalografii UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Podstaw Chemii || prof. dr hab. [[Eugeniusz Zych]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-podstaw-chemii/ | tytuł = Zakład Podstaw Chemii UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Technologii Chemicznej || prof. dr hab. [[Jolanta Ejfler]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-technologii-chemicznej/ | tytuł = Zakład Technologii Chemicznej UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|-
|Zakład Dydaktyki Chemii || dr hab. [[Maria Korabik]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/struktura-wydzialu/zaklady-dydaktyczne/zaklad-dydaktyki-chemii/ | tytuł = Zakład Dydaktyki Chemii UWr | data dostępu = 2023-07-01}}</ref>
|}

== Władze Wydziału ==
W kadencji 2024–2028<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chem.uwr.edu.pl/wydzial/wladze-wydzialu/|tytuł=WCh UWr – Władze|data dostępu=2024-09-02}}</ref>:
{|class="wikitable"
!Stanowisko !!Imię i nazwisko
|-
|Dziekan || dr hab. {{link-interwiki |Marcin Sobczyk |Q=Q61832163}}
|-
|Prodziekan ds. projektów i współpracy międzynarodowej || dr hab. [[Katarzyna Cieślik-Boczula]]
|-
|Prodziekan ds. nauczania || dr hab. [[Maria Korabik]]
|-
|Prodziekan ds. studenckich i współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym || dr hab. {{link-interwiki |Mariola Kuczer |Q=Q59564789}}
|-
|Prodziekan ds. infrastruktury i rozwoju || dr hab. {{link-interwiki |Remigiusz Bąchor |Q=Q88903867}}
|}

== Dyrektorzy i dziekani ==
=== Dyrektorzy Instytutu Chemii ===
# prof. dr hab. [[Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska]] (1969–1979)
# prof. dr hab. [[Henryk Ratajczak]] (1979–1982)
# prof. dr hab. [[Józef Ziółkowski]] (1982–1987)
# prof. dr hab. Henryk Ratajczak (1987–1991)
# prof. dr hab. [[Florian Pruchnik]] (1991–1993)
# prof. dr hab. [[Józef Ziółkowski]] (1993–1995)

=== Dziekani Wydziału Chemii ===
# prof. dr hab. Józef Ziółkowski (1995–1999)
# prof. dr hab. [[Jerzy Hawranek]] (1999–2005)
# prof. dr hab. [[Leszek Zbigniew Ciunik]] (2005–2012)
# prof. dr hab. [[Anna Trzeciak]] (2012–2020)
# dr hab. {{link-interwiki |Sławomir Berski |Q=Q91624181}} (2020-2024)
# dr hab. Marcin Sobczyk (2024-2028).

== Studenci ==
Studenci Wydziału Chemii UWr posiadają swój własny serwer studencki oferujący między innymi konta pocztowe, konta www oraz aktualności z wydziału. Na wydziale działa Koło Naukowe Chemików "Jeż"<ref>{{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = Koło Naukowe Chemików "Jeż"| url = http://knch.chem.uni.wroc.pl/ | opublikowany = | data = | data dostępu = 2015-12-04}}</ref>.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Instytucje naukowe|4478}}

{{Uniwersytet Wrocławski}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wydziały chemii|Wrocław]]
[[Kategoria:Wydziały Uniwersytetu Wrocławskiego|Chemii]]
[[Kategoria:Plac Grunwaldzki (osiedle Wrocławia)]]

title: Wydział ChemiiFaculty of Chemistry

Dewiza: Verba docent, exempla trahunt

Państwo: Polska

Województwo: dolnośląskie

Adres: ul. F. Joliot-Curie 14 · 50-383 Wrocław

Dziekan: dr hab. Marcin Sobczyk