Ukata uliokuwa umewafunika na kuwafanya wa kabika moja la wachochole


Kuta za mbavu za mbwamabati yaliyojifunika libasi ya kutu


Majazi


Kochokochomahali kuliko na vituko vingi hasa eneo la Madongoporomoka


Madongoporomokakwenye nyumba za udongo ambazo hubomoka hasa wakati wa mvuamakao duniumaskini


Mdokezo


Donda ndugu lililokataa kusikia dawa


Chuku


Sakata ina makabila arobaini kama wengine waaemavyo yapo makabila mawili tu maskini na matajiri


Ukata uliokuwa umewafunika na kuwafanya wa kabika moja la wachocholehali mbaya ya umaskini


Meno yangu karibu kudondoka kwa hasira nilizokuwa nazo nikijaribu kumtafuna mwanamke aliyemnyaka babu kibao shavuni


Mnuko ulioweza kulipua puaharufu mbaya huko madongo


Kitanga changu cha mkono kilizama katika bahari ya kitanga chake babu kikubwa


Mabandalabda yanaweza kuanguka kwa upepo wa mtu apigaye mbinjakuonyesha udhaifu wayo


Kidimbwi cha jasho kikawa kinajisawiri kwenye ncha ya mwanzi wa pua yakebabu kuogopa


Nilipiga unyende nikalia machozi mpaka yakanikauka


Ndoa ya babake na mamake msimulizi ilikuwa ndoa moja katika maelfukuonyesha ubaguzi ukabila


Methali


Yaliyopita hupishwaanaonelea anastahili kusahau tanzia ya babuye


Kinolewacho hupatamama yake kurithi mila za Wasubu


Utohozi


Ekari tanoshamba babu yake alilomiliki


Mwekeni tairigurudumu ili achomwe


Hospitalinimjini ambako babu alipelekwa akatibiwe


Balagha


Kwao wapibabu


Kwao mashambani au vijijini


Yaani mtu kwao hakuwezi kuwa jijini


Mtu atasemaje haya ninayosema kuhusu mama yangu ni uongo


Mama yangu hakuwa mtoto wa Kitantele aliyelelewa katika mazingira yaliyomzunguka na kunga na kaida za Wasubu


Mdokezo


Ingawa mimi nilifurahi hadi msimulizi kufurahi babu alipopelekwa mjini akapelekwe hospitali ya jiji


Unyende wangu ulipotelea kwenye mzozo uliotokota nje


Tashbihi


Wamindi kuoana na makabila mengine hutokea kwa tukizi kama kupatikana kwa mwanasiasa mwadilifu uongozi mbaya


Vilango vilivyosimama vizingitini kama vibua vya mtamaa vinavyosubiri kuangukamakao duni


Ulimi wake ulikuwa mwepesi kusarifu kisubu kama mwenyejiwa mamake msimulizi


Taswira


Tope jeusi vichochoro kujaa tope fodogoo na kila aina ya uozouchafu mwingi


Mabanda yaliyoinamiana na kuoneana imani


Kuta za mbavu za mbwa mabati yaliyojifunika libasi ya kutu


Kina mama kuuza chapatti zilizokaukiana na mandazi makavu na maembe dodo


Vitoto vingi vya maji ya kunde Viwili vitatu ndivyo vilikuwa vyeusi kuliko masizi ya chungu cha nyanya wa kabucheka


Nidaha


Salaala Mbona wasirudi kwao wakaishi maisha ya maana kidogo


Jamani Jijini kuna maisha ya kukatisha tamaa sanababu alipoona umaskini wa madongo


Utohozi


Rekodi za santurialikosikia babu mtaa wa kochokocho ukiimbwa ndipo akataka wakautembelee


Tabaini


Si siahi si mayowe si miluzi almuradi fujo moto mmoja


Taharuki


Kwa nini kina mama wanaofanana na msimulizi wanamtumbulia macho kama waliona kioja


Nini kilifanyika baada ya babu kuuuawa


Wauaji walijulikana


Walichukuliwa hatua gani


Hatima ya ndoa ya wazaziye msimulizi ilikuwaje baada ya kukataliwa


Msimulizi alijulikana alikotoka vipi baada ya babu yake kuuawa


Kinaya


Baba ya msimulizi ni mrakibu wa polisi ilhali baba yake anauawa kinyama kwa kupigwa na kuchomwa moto


Babu Maende japo anaugua ilhali hataki kwenda Pilka kutibiwa bali alilazimishwa


Kuuawa baada ya kupona ugonjwa uliomleta siku moja tu kabla ya kurejea kwake


Kuambiwa ndoa ilipingwa na pande zote mbili kisha kuna maelewano kati ya mababu na bibi na babu kutembeleana


10Ndoa ya samani


Ndoa kutojengwa kwa misingi ya mapenzi ya dhati bali malisamani


Kuangalia mtu badala ya utu


Abu anaghairi kumwoa amali na kurudi Arabuni


Wazazi kuingilia ndoa za watoto na kuishia kuzivunja kwa tama zao


Umaskini kuwa kikwazo cha mafanikio ya mtu


Matatizo ya ndoa za matabaka tofautiutabaka kuwa kikwazo katika ndoa


Utabaka


Kijijini kulikuwa na watu tajiri na maskini Kina Abu ni maskini na kina Amali ni wa tabaka la katisi maskini wala tajiri


Ujinga


Amali kufanyiwa maamuzi na mamake yanayoishia kumponza


Kumfilisi mwamamume anayekusudia kuolewa naye


Kutojua tamaa mbele mauti nyuma


Utunzaji


Abu kutotapanya mali aliyoipata


Unyenyekevu


Ukwasi haukumpa takaburi


Ukarimu


Kuwajengea wazazi nyumba nzuri anaheshimu wazazi


Kutoa mahari kabla ya kuoa


Kusaidia baadhi ya jamaa kupata kazi arabuni


Kuwaajiri marafiki


Ubinafsi


Mamake amali kutohusisha wazazi wa abu katika mipango ya arusi


Kutofikiria maisha ya bintiye bali ataka ajipatie mali


Bidii


Abu anatufahamisha hakuwa mzembe


Alifanya kila sambuli ya kazi


Akajijengea chumba cha msonge kilichokandikwa kwa udongo taswira


Akaweza kujipatia chakula na kujinunulia nguo


Arabuni anafanya kazi ya uhamali ambayo inamtajirisha


Tamaa


Ya mama Zena mamake Amali


Upuuzaji wa majukumu


Babake Amali mzee Kadiri kutomdhibiti mkewe na kutotoa kauli yake


Utamaushi


Nilitamaukakukata tamaa baada ya posa yake kukataliwa


Utamaaduni


Mila ya mahari kuwa kikwazo cha vijana kufunga ndoa kwa sababu ya umaskini


Mjomba kuhusishwa katika suala la ndoa


Nyimbo za ndoa


Utozaji wa bwana arusi pesa aendapo kumchukua bibi arusi


Nafasi ya mwanamke katika jamii


Chanzo cha matatizo ya mwanamke mwenzake au kikwazo cha mafanikio yao


Wana usemisautibabake amali kushauriana na mama zena anapoelezwa na mjomba wa Abu lengo la ujumbe wao


Mfanya maamuzi badala ya mwanamme au wanaodhibiti waume zao Amali hataki kuolewa tena sijui kama utaweza mahari waongo


Yoyote yaliyoamriwa kwake babake Amali yalikuwa mamoja


Nyenzo ya kiuchumi


Wapotoshajikumpotosha amali aitishe mali


Kiumbe duni kisichoweza kujidhibitibabake kutaka amali aolewe asizalie nyumbani


Wananyimwa haki ya kujiamlia mambo yao


Wabaguzi


Wabinafsi


Wana tamaa wapenda makuumama Zena


Imani kwa Mungu


Abu baada ya posa yake kukataliwa na kuamua kusahau mambo ya kuoa alimwomba Mungu ampe mke mwema ambaye angempenda jinsi alivyo


Uadilifu


Mwone mtoto amejihifadhi katulia kwao wala si kiguu na njiaAmali


Ulevi


Fahami na jamaa wengine walikuwa wakifaidi mairungimiraaalipomwambia waende nyumbani


Umaskini


Sina sinani nikiulizwa siungami


Abu alisaka kibarua kwa walalaheri na walalahoi


Jamaa zake wa karibu walikuwa hohehahe


Kijiji kwao walikuwa maskini waliokuwa wakipigiwa mfano


Amali nilikuwa fukara wa kutupwa


Matumizi ya lugha


Utohozi


Sutialiyovaa Abu kujiandaa kwa arusi


Motokaainayombeba Abu siku ya arusi


Hospitaliabu alikotakiwa kufanyiwa uchunguzi Abu kabla ya kusafiri Arabuni


Kampuni ya uchukuzi iliyokuwa imemwajiri huko Arabuni


Pasipoticheti alichohitaji ili kwenda arabuni


Mita mia mbilinyumba bi arusi alikokuwa kutoka mahali walipoegesha gari


Nahau


Baada ya kutajirika akaamua kujaribu bahati yake ya kuuasi ukaperakuoa


Sikuwaacha mkonohakuwapuuza au kuwatenga marafiki zake wa zamanialiwaajiri


Nilikata shauripale aliamua kusahau mambo ya kuoa na kuomba Mungu ampe mke mwema ambaye angempenda jinsi alivyo


Walikuwa wamefurahi ghaya ya kufurahibinamu mdogo wa Abu na jamaa yake kufurahia arusi kupindukia


Nimezama katika bahari ya lujamawazo mengi akiwa garini kuelekea kwa bi harusi


Alitimiza mahitaji hayo yote shingo upandebila hiarikujilazimisha


Mamake kungangania mtoto wake aandaliwe arusi ya ndovu kumla mwanaweya kukata na shokakubwa


Sikuwa mwenye navyotajiri


Ilifika mahali fulani nikaamua kupata jikokuoa


Nilitamaukakukataa tamaa baada ya posa yake kukataliwa


Nilikata shauri kusahau mambo ya ndoa kwa mudaniliamua


Usife moyo mwanangu ndoa hupangwa binguniusikate tamamjomba baada ya posa kukataliwa


Abu alisaka kibarua kwa walalaheri na walalahoimaskini na matajiri


Jamaa zake wa karibu walikuwa hohehahemaskini


Nilikuwa nimeshakata kauliAbu kuamua kutomwoa amali kwani hampendi ila anapenda mali yake


Misemo


Sina sinani nikiulizwa siungamiumaskini


Chuku


Bahari ya kitandakitanda kikubwa sana


Mlangoni nilikaribishwa na harufu ya manukato iliyozidi kiasi cha kukera pua badala ya kunukia


Nyimbo za kina mama kuhanikiza janibu zote


Miteteo mitamu yenye uwezo wa kukilainisha chochote hata kiwe kigumu kama almasi


Nilikuwa fukara wa kutupwa


Kijiji kwao walikuwa maskini waliokuwa wakipigiwa mfano


Mbinu rejeshi


Jinsi alivyokuwa maskini miaka saba nyuma


Alipiga darubini nyuma huko mambo yalikoanzia kiasi cha kujikuta katika hali hiyomtanzikokufikiria kwa kina jinsi alivyopelekwa na mjombake kumposa amali mamake akakataa posa yake


Taharuki


Nini kinasababisha wasiwasi wa msimulizi


Baada ya abu kuondoka shamra shamra za ndoa ziliendelea au zilikoma


Sababu ya abu kuvunja ndoa ilijulikana


Amali aliolewa au aliendelea kukaa maisha ya ukapera hadi kifo chake


Abu alioa mwanamke mwingine au alighairi kabisa kuoa


Takriri


Wimbohongera mwanangu eeh hongera a Mama uchungu mama uchungu


Kula kwa taabu kuvaa kwa taabuumaskini


Kupata vitu hivyo nilikuwa nimejikalifu ziada ya kujikalifuamefipata kwa shidakifurushi cha majani chai sukari na marashi


Mipango ya ndoa kukamilika hadi kufikia siku ya sikusiku ya arusi


Taswira


Vitu vingi nyumbani alikuwa amevinunua yeye


Majilisi ya kiarabu


Vimeza vidigividogo vya vioo


Zulia la kiajemi


Zinga la jokovu


Runinga kubwa ya rangi


Bahari ya kitanda


Godoro kubwa mito miwili mikubwa


Shuka za kitanda na foronya zimepigwa darizi kwa nyuzi za rangi ya dhahabutamaa ya Zena


Akajijengea chumba cha msonge kilichokandikwa kwa udongo


Amali haachi ushungi na anavaa mavazi ya sitaradecent


Amali kumpelekea orodha ya vitu alivyovitaka kwa ajili ya arusi Alipendekeza anunue samani kutoka Arabuni akadai mikufu pete hata herini mkoba mzima wa nguo majora na vitambaa na doto za kanga


Mtoto kaumbika si haba Ukiongeza kujipondoa pamoja na michoro ya hina mikononi na miguuni


Tashbihi


Uzuri wa amali ulikuwa aula kama hizo pesaadimu


Miteteo mitamu yenye uwezo wa kukilainisha chochote hata kiwe kigumu kama almasi


Kinaya


Mzee kadiri anataka amali amwondokee nyumbani asije akazalia huko ilhali hakatai msimamo wa mama ambao ulisbababisha bintiye asiolewe


Kinaya abu kutoa mali nyingi amwoe amali kisha kumtelekeza siku ya ndoa


Kukataa kumwoa ilhali makosa si yake bali amepotoshwa na mamake


Kusifu urembo na tabia yake na anaishia kutomwoa ilhali amepotoshwa na mamake


Nidaha


La hashaAbu kukataa hakuwa bahili kwa kutimiza mahitaji ya mama zena shingo upande bali aliuona ni ubadhirifu


Abu Changamka nawe Hii ni siku yako etibinamuye


Potelea pote Liwalo na liwe


Tashhisi


Amali sidhani kapenda kuolewa nami sikumwoa mimi bali ameolewa na mali yangu


Mlangoni nilikaribishwa na harufu ya manukato iliyozidi kiasi cha kukera pua badala ya kunukia


Gari letu liliyabinginya masafa polepole


Mdokezo


Wimbotuhangaike naye


Methali


Atafutaye hachoki na akichoka keshapata


Ya kesho ajua Mungu


Ndoa hupangwa binguni


Kejeli


Nilipata tetesi alikataa posa yake kwa kuwa hakuwa na uwezo wa kujilisha mwenyewe seuze binti yake


Majazi


Mzee kadiriasiye na msimamo


Amalikitega uchumi kama kazi


Balagha


Mimi si yule waliyenikataa kabla sijenda arabuni


Kweli kinzani


Abu kutajirishwa na kazi ya uhamali


Nyimbo


Wa kwanzabwana arusi ana majukumu mengi


Pilikujifungua si jambo rahisi na mwanamke anapojifungua hupongezwa


11Tazamana na mauti


Athari na furaha kupita kiasikutojidhibiti kwa furaha kuhusu jambo kwaweza kusababisha hasarakufurahia ndoto yake kutimia


Furaha kumfanya Lucy aendeshe gari bila makini kisha kupata ajali na kuaga dunia


Falsafausikoke moto kabla ndege hujamtia mikononi


Alitembea jiji hilo London ili kuliambia kwamba msichana mbichi na tajiri anakuja ili jiji lijitayarishe kumpokea hatimaye majivuno


Bidii


Ya kupata anachokitaka


Upumbavu


Crusoe lulaghaiwa na Lucy kwa urahisi na kuamini kuwa anampenda bila kuchunguza


Tamaa


Ya kwenda London


Kuwa tayari kutumia ulaghai kuingia London kama vile kujifanya mtalii mwanafunzi mkimbizi nk


Ya utajiri


Atafanya kazi za siri kwa vile wanaolipwa mshahara hawaruhusiwi kufanya kazi


Unafiki


Hampendi crusoe bali anataka kuingia London na kadhalika mali yake


Anataka mali anapomtunza


Furaha ya Lucy hata kutokwa na machozi ya mamba si shukrani ya dhati


Ana hamu ya afe haraka Hamu ya kutaka mzee yule afe ilizidi maradufu Angemuua lakini aliogopa sheria


Elimu


Mtazamo finyu kuhusu elimu


Haiwafaidi watu sanahaimtajirishi mtu


Upotoshaji kuhusu maisha ya ulaya


Habari pauni 40 hazitoshi kumtunza msafisha choo kazi ni kungangania balaa


Uhaba wa kazi


Anajua kwamba hapa pao nchi ya firauni siku hizi hangepata hata hiyo kazi ya tonge la ugali sikwambii muluki


Ukengeushi


kuolewa na mzee


Ubahili


mtu bahili na mtunzaji kama yeye atazizalisha pauni arobaini ziwe elfu arobaini chuku


Matumainikutokata tamaa


Miaka mingi kupita bila kwenda uingereza lakini hajakata tamaa


Alijiaminisha kuwa kila alichokitaka hukipata


Yeye siku moja ataiona London


Lini ataiona London hakukata tamaa japo jibu ni gumu


Matumizi ya lugha


Uhuishi


Alitembea jiji hilo ili kuliambia kwamba msichana mbichi na tajiri anakuja ili jiji lijitayarishe kumpokea hatimaye


Minyororo ya kufungika kwa hamu ya uingereza ilizidi kuufunga moyo waketamaa kuzidi


Ndoto ya lucy ya miaka mingi kupevuka na kujikopoa nje ya akili yake kuiona imesimama mbele yake kwa dhahiri


Jiko la chini na juu linamwambia mwenzake asogee huko


Huku akiacha tabasamu yake imemganda mzungu moyoni mwake


Kiu ya kuenda London ilikuja kumkaa mionikooni ikamchagiza kama vile kiu ya mtu aliyekuwa akisafiri Jangwani kwa miaka mingi bila kugundua maji


Tashbihi


Kiu ya kuenda London ilikuja kumkaa mionikooni ikamchagiza kama vile kiu ya mtu aliyekuwa akisafiri jangwani kwa miaka mingi bila kugundua maji


Lakini wakishafanya hivyo humpita kama upepo wa kibunga na kumwacha yeye mgonjwa wa tamaa


Nguo na mavazi aliyonunuliwa juzijuzi ni kama aliyonunuliwa mwaka mzima


Utohozi


Sinemafilamualikokuwa akiona Wingereza


Pauni arobaini kwa wikimshahara wa mkimbizi uingereza wa juma


Televisheni frijimiongoni mwa vifaa ambavyo lucy amesikia wakimbizi hupewa na serikali


Picha zinazotembeakatika filamu


Kuchanganya ndimi


Squaresviwanja vya nafasi huko


Love in Londonmchezo uliokuwa ukionyeshwa katika filamu


Balagha


Kuonyesha ulaghai watu wanaotumia kuingilia mataifa ya magharibi


Ajifanye mgonjwa mahututi na maradhi yake hayatibiki hapa pao


Ajifanye anakwenda kusoma


Tokea lini mtalii mifuko yake iwe mitupu


Huyo mwanamume kutoka uingereza atakayekuja kumwoa yeye yuko wapi


Nani atakayetoka uingereza kuja kumwoa yeye


Vipi Lucy ataingia uingereza


Kama si peponi huko ni wapi


Waliosoma anawaona nao wamepata nini


Kufa kwa mzee huyo si kuko karibu tuwakati amechoshwa na siku kusonga polepole


Lini angepata nafasi ya kupenya kwenye chungio na kudondokea uingereza


Taswira


London barabara zake pana zinazojaa magari na watu pomoni wanaokwenda na kurudi kike kwa kiume vijana na wazee wote waliovaa kifahari na kitajiri maduka mengi yaliyopachanapachana ambayo hujaa bidhaa za kila aina


Mdokezo


Muziki na hasa madisko na sinema


Pumzi zinanisongaCrusoe ana ugonjwa


Mtaji mkubwa unaohitajika mtu awe nao kama anaenda kusoma


Kesho kutwawaende kwa wakili akaandikishwe utajiri wote wa Crusoe


Akajionala hapanakutoamini angerithi mali yote ya Crusoe


Sitiari


Tama ya kwenda London kuitwa kiu


Wewe umegeuka sungura aliyezikosa zabibu


Ni peponiuingereza


Eti wanaiita jahanamuwanaoharibia uingereza jina


Mbinu rejeshi


Juzi amemaliza shule ya upili ya juu yaani kidato cha sita lakini hakufaulu vizuri


Hakujali kutofaulu vizuri kwa sababu hakuwa na hamu ya masomo Hataki riziki kama waliosoma ataka mulukimali nyingi


Nahau


Kazi yake lucy ni kumkanda na kumsinga mafuta mafuta na mafuta ya mgongo wa chupa unafiki


Takriri


Siku ingia siku toka miezi pita miezi rejeamuda mrefu kupita bila kufanikiwa kwenda Uingereza


Chuku


Lucy kumtunza Crusoe mara mbili kama si tatu ya zamaniasikose urithi maana akaribia kufa


Kumwacha yeye mgonjwa wa tamaa


Nguo alizonunuliwa juzijuzi tu ni kama alizonunuliwa mwaka mzima


Viatu havina idadi


Hawezi hata kutema mate mzee wa watu


Mtu bahili na mtunzaji kama yeye atazizalisha pauni arobaini ziwe elfu arobaini


Sadfa


Lucy kuwa na tamaa ya kwenda Uingereza kusadifiana na Crusoe kutokea na kumsaidia kwenda hukoakipanda ngazi kuelekea sinema


Akamwahidi angempa zawadi baada ya sinema kwa kumzuia asianguke anaposhikwa na ugonjwashukrani ukarimu


Lucy kuahidiwa kuandikishwa mali na anapoenda mjini hakurudi tena Kupata ajali na kupoteza roho yake na maiti kuhifadhiwa katika chumba cha kuhifadhia maiti


Misemo


Watasema mchana na usiku watalalahawawezi kumwathiri


Mafuta ya mgongo wa chupa kujifanya anampenda


Mapenzi ya kurambishwa asali moja kwa moja kutoka sega la asali


Kupaka rangi mbaya uingerezakuienezea sifa mbaya


Tafsida


Angemlazaangemuua Crusoe


Hawezi kumchangamsha kwa namna yoyote


Ndiyo ni mwanamume asiye na nguvu ya aina yoyote lakini ana utajiri


Kinaya


Crusoe kumshukuru Lucy akidai hajapata kumwona mwanamke mwenye imani kama yeye


Ana bahati kuliko wazee wote wenye umri kama wake kukutana na msichana mwenye huruma kama yeye


Kutamaani Crusoe afe haraka kumbe ndiye anatangulia na ndoto yake kushindikana


Taharuki


Baada ya Lucy kufa nani alirithi mali ya Crusoe


Alizikwa wapi


Siri kwmba hakumpenda Crusoe ilijulikana au alikwenda nayo kaburini


12Mwana wa darubini


Kananda kuomba asaidiwe na darubini kwa kutoweza kukaribia nyumba ya Mwatela amuone Mwakitawa


Kujiridhisha nafsi yake kwa kumwangalia mtoto wake


Kananda kumwita mwanawe mwana wa darubini


Maudhui


Utambuaji wa makosa na toba


Mwatela kumwandikia Kananda barua ya kumwomba msamaha


Nimebaini nimekosa mwisho wa kosa


Katika vita baina ya ubaya na wema wema daima hushinda


Angemlipa maovu aliyomfanyiafidia kwa kumpa nyumba ya kifahari


Kujitolea kumwelimisha Mwakitawa mpaka afike alikotaka


Wakili amtafute


Atie sahihi makublianokufuata hatua za kisheria


Ufarikishaji


Kuzuia Mwakitawa wakutane na mamake kudai ni adui na amepanga kumteka nyara adai pesa 2000000 amwachilie


Asipomlipa atamuua


Achezee nyumbani


Akampa silahakisu na manati


Adhabukisasi kwa maovu


Mwatela kufutwa kazi kwa ulevi


Mtoto wake kufa


Mkewe kuchomeka


Kulipa fidia


Kuugua


kufa


Ulevi na athari zake


Kupiga mkewe na kusababisha nyumba yake kukosa amani


Kumbaka yaya wake au kutokuwa mwaminifu katika ndoakwa mkewe


Kufutwa kazi


Dhuluma dhidi ya wanawake


Kananda kubakwa


Kulaghaiwa


Kutoroshwa nchi yake


Kunyanganywa mtoto


Kuoza bila hiari kwa mtu asiyempenda


Kuuzwa utumwani


Migogoro


Kupiga mkewe wakati wa ugomvi


Basi mwite mwakitawa sasa hivi na umwambie ukweli kwamba alikuwa anaua mama yake mzazi


Ubwana na utwana


Bwana na bibi Mwatela walimwajiri Kananda kama yaya


Umaskini na athari zake


Wazazi wa Kananda walikuwa miongoni mwa akina pangu pakavu waliokuwwa umma mkubwa nchini


Wazazi wa Kananda kushindwa kumpeleka shuleni


Kusababisha kananda aendelee kufanya kazi kwa Mwatela na kumsababishia madhila


Kushindwa kusaidia Kananda kudai haki kupitia vyombo vya sheria


Imani kwa Mungu


Kananda kuendelea kumwomba Mungu siku moja amwonee huruma amkutanishe na mwanawe


Aliamini siku moja Mungu angemkutanisha na mwanawe


Mapenzi ya dhati


Kananda kwa mwanawe


Kujitahidi kumtafuta


Ami yake mbao kusaidia kananda kupata darubini


Mwatela kuendelea kumpenda mkewe hata baada ya kuchomeka na kuharibika sura


Upendo wa maria kwa mumewe kwa kuvumilia ulevi na uzinifu wake


Kukaa naye hata baada ya kufukuzwa kazi na kuishi kwa shida


Kumsamehe kwa kuzaa nje ya ndoa


Ujasiri


Kupigania haki ya kumuona mwanawe


Subira na ustahimilivu


Kuchukua muda mrefu wa kumwangalia mwanawe


Uoga


Kumwogopa Mwatela na kuamua kumwangalia mtoto kwa darubini


Nafasi ya mwanamke katika jamii


Maria ni mkombozi


Ni punda wa huduma


Ni jasiri


Hakati tama


Ni chombo cha mwanamume cha kujiburudisha


Amenyimwa elimu


Ana sautiusemi


Mvumilivu


msamehevu


Ukarimu


Mbao kujitolea kuuza kuku na mbuzi ili kupata pesa za kumnunulia Kananda darubinikujali maslahi ya wengine


Bidii


Mwatela kuanza biashara na kutajirika


Ukweli


Maria kumwambia Mwakitawa ukweli kuhusu mamake


Ujirani mwema


Jiraniye Mwatela kumshauri kupiga ripoti polisi kuhusu mama mwenye darubini


Mabadiliko


Mwatela kufutwa kazi


Kuacha ulevi na kuanza biashara ya uvuvi na kuuza samaki


Kutajirika


Mkewe kuwa mwalimu


Udanganyifu na athari zake


Nusura Mwakitawa amuue mama yake kwa kumdanganya ni adui


Mwatela kuishi kwa wasiwasi akihofia angejulikana


Ugonjwa wa shinikizo la damu kwa kuwaza sana namna ya kuficha ukweli


Kulazimika kulipa fidia Kananda kwa yote aliyomtendea


Mwatela kumkosa mtoto wake wa pekee kwa kutotaka kuishi tena na babake kwa ulaghai aliomfanyia


Mtoto kudanganywa mama yake alikufa alipozaliwa


Mwatela kupeleka ujumbe kwa wazazi wa Kananda kwamba mwanao alitoweka na hakuna aliyejua alikotorokea


Hakumwoa kananda kama alivyomwahidi


Amwambie mama Sami mimba ni ya rafiki yake wa huko nyumbani kwao


Tanzia


Moto kuua watu watanowatoto wawili na watu wazima watatu


Maria kuchomeka vibaya


Matumizi ya Lugha


Mbinu rejeshi


Kananda alizaliwa wakati wa enzi ya ukoloni nchini Kenya


Uhuru ukitangazwa alikuwa na umri wa miaka kumi na mine


Wazazi wa kananda walikuwa maskini na hawakuweza kumsomesha alikaa nyumbani


Jioni ulevi ulimtuma Mwatela kumtia doa Kananda


Usiku Kananda alipata maumivu ya kujifungua uliotokea mkaza wa moto


Utumwa


Dereva kuishi na Kananda kwa miezi kadha kabla ya kumuuza kama mtumwa kwa mtu mwingine


Nahau


Alipanga njama ya kinyamakumnyanganya kananda mtoto na kupanga na dereva wa malori makubwa ya Kongo amchukue amfanye mkewe


Kumtia moyokumletea habari za kumpa matumaini ya kumpata mtoto wake kuwa mwatela alihamia Mombasa na mwanao


Yu hali mahututialiporudi kutoka hospitalini


Nitakutoa rohoangemuua angemwambia mke wake


Kumtia doa Kanandakumbaka mkewe alipotembelea wazazi wake


Kichapo cha mbwakikali


Jaribio la mama Sami kujiokoa liligonga mwambalilishindwa


Walifurahi ghaya


Hasira za mkizizinazomletea mtu hasara


Wazazi wake walikuwa miongoni mwa akina pangu pakavu waliokuwwa umma mkubwa nchinimaskini hangeweza kusomeshwa kwa sababu ya uchochole wao alikaa nyumbani


Bwana mwatela alipenda kuchapa mtindikunywa pombe


Wazazi wa kananda walifurahi ghaya sana hadi upeo wa furaha


Kuchanganya ndimi


Kampuni ya simba breweriesanakofanya kazi Mwatela


Oh my god Mwakitawa Mwakitawa Njoo haraka baba yu taabani


Benjamin please dont die


Utohozi


Kampuni


Misemo


Kweli mungu hamtupi mja wake


Hulka ya mtu haifichiki kwa muda mrefu


Kumbe ile asali chungu ilizaa karahamimba


Kananda alilala maskini akaamka tajiri


Kumbe maisha ni fumbobarua kwa kananda


Tashhisi


Jioni ya siku hiyo ulevi wa mwatela ulimtuma kumtia doa kananda


Ulevi huu ulimpeleka bwana Mwatela katika ngazi nyinginekumchokoza kananda kwa kumtaka mapenzi


Kimya chake kikawa kinamchoma ndani kwa ndani


Chuku


Alilia usiku na mchana


Balagha


Uniulie nini na ndoa yetu na wewe inamhusu pia yeye


Nilikuwa namuua mama yangu


Mamangu yupi


Nimuue kwa nini


Ungemwambia ukweli upi isipokuwa ule niliomwambia


Uzungumzi nafsia


Mbona Benjamini Mwatela aliniambia mama yake Mwakitawa alifariki


Sadfa


Usiku mmoja wa manane kananda kupatwa na maumivu ya kujifungua na usiku uo huo moto kuzuka katika nyumba ya jirani ukaenezwa na upepo na nyumba ya mwatela na kuangamiza mtoto na kumchoma mama vibaya


Mwatela kupelekwa hospitalini alikokuwa amelazwa kananda


Mwakitawa kutoweka kwa siku nne


Tabaini


Wazazi wa kananda wakisaidiwa na mbao waliuza vitu vidogovidogo si mbuzi si kuku ili wapate pesa za kununulia darubini


Taharuki


Mwakitawa alipotoweka kwa siku nne alikuwa wapi


Mama angepona baada ya kuchomeka vibaya


Mwatela kweli angemuoa


Wangefaulu kupata darubini


Kananda angefaulu kumtoa mwanawe mikononi mwa Mwatela


Nidaha


Mariaa Kwani hungeweza kusubiri nitoke hospitalini nimwambie mimi mwenyewe


Benjamin please dont die


Methali


Mungu si athumani


Mwisho wa Mwatela ulikuwaje


Je alipata mtoto mwingine au alikufa bila mtoto


Mwatela na maria walihamia wapi baada ya kumkabidhi kananda nyumba


13Mizizi na matawi


Sitiarimtoto asiye na wazazi wawili hupata shida kama vile miti hupata ikikosa mizizi na matawi


Watu huweza kupoteza mizizi na matawi yao lakini bado akabaki mtu


Mama Sudi alikuwa ni mizizi na baba Sudi alikuwa ni matawi


Maudhui


Nafasi ya mwanamke


Mlezi mzurimama Sudi kumpa malezi mazuri


Mpatanishi


Athari ya maisha yasiyo ya uadilifu ujanani


Mimba nje ya ndoa


Kutupa mtoto


Kuteseka kwa kumkosa mtotoumaskini kwa kukosa msaidizi


Athari za kisaikolojia


Upatanishi


Sudi mwanangu naomba usahau yote yaliyopita umpokee Bi Kudura uwe naye kwa hali na mali kuliko hata vile ulivyokaa na mimihana ubinafsi mkweli


Anasastarehe na athari zake


Sudi ana wapenzi kadhaWaridi na Ridhaa


Mamake halisi Bi kudura alimtupa ili aendelee na anasa


Udanganyifu


Sudi kuitwa jina lisilo na uhusiano na la babake wala ukoo wake


Kumdanganya babake ni Sudi bin Abdalla


Vile walioana kwa mapenzi makubwa


Vile alifariki


Uongo wa mamake ulibainikanjia ya mwongo ni fupi


Ukarimu


Kumwokota na kumlea


Kutokana na ukarimu wa sudi wa kumwajiri Bi Kudura anakuja kumpata mamake halisi


Heshima


Sudi hakutaka kumtuma kudura kwa kumwona amemzidi umri


Umuhimu wa mtoto


Ukitaka kujua hasara za kukosa mtoto tazama faida za mwenye mtoto


Utambuaji wa makosa na kutubu


Anamuomba Mungu amsamehe


Elimu


Sudi kusomea shahada ya juu ya udaktari wa sheria nchini moja ulaya


Heshimamapenzi kwa wazazi


Kumwajiria mtumishi


Matumizi ya lugha


Balagha


Nanihakuna aliyekosa kujua kuhusu mapenzi yao


Bila shaka ungemuita asingekataa kuitika na kwa nini akatae


Mara ngapi Sudi amekuwa akimuuliza mama yake habari za baba yake


Mwanangu tangu lini kipwendacho kikadumu


Inakuwaje mtu akiambiwa yeye ni kiumbe wa kuokotwa


Husimamaje


Huendaje katika dunia ya masuto na nazaa matusi aibu na fedheha


Atafayaje Sudi


Furaha yangu itoke wapi tena


Kwa nini mama yake amfiche


Kwa nini asimwambie ukweli


Au apige moyo konde afichue siriajikaze kufanya jambo gumukusema ukweli


Hapa alipo mayai yamemuisha mtoto angetoka wapi


Angemuambia tu mwenyewe akajua maana kama uharamu utakuwa wa mtoto kosa la nani


Nahaumisemo


Yaliyopita huwa yamepita nasi huwa hatuna uwezo wa kuyarejesha


Dunia kuna mambo na katika hayo mambo kuna majambomaajabu


Mamake alikwisha mtengenezea kiamsha kinywachakula au kinywaji cha asubuhi


Hunipeleka mbali ya siku zile za asali na maziwa


Ndio Kudura huja tukaondokatunazaliwa na kufa


Mahali pa kuweka ubavuSudi mamake awe akimpa mtumishi mahali pa kulala


Atauliza tu ajue mojambivu au mbichiukweli na uongo wa mambo


Kukata tamaakupoteza matumaini ya kumjuakumwona babake


Suti aliyovaa ilimtoa akatoka


Mapenzi yangu kwake yakazidi mno tangu alipoingia ndaniyaani aliponioa


Ndipo nami nikampenda kufa na kupona


Tukapendana kwa moyo mmoja


Kuna kupata na vile vile kukosa


Ajue asili na fasili yakealitaka kumjua babake


Kupiga deki


Mdokezo


Ndiyomaana hata mwenyewe hakuwa na uhakika na uhakika wa jina Lake


Basi akawa akiitwa Sudi  Sudi Abdalla


Methali


Kipendwacho hakidumu


Damu iliyo daima nzito kuliko maji


Nguvu za maji ni mawe mlimwengu ni mwanawe


Kuvyaa kupomamamake kukumbuka kauli ya wahenga


Mungu akuwekavyo ndivyo ukaavyomajaaliwa


Mungu akikupa kilema hukupa na mwendo


Tashbihi


Sudi alikuwa anamuona babake sawa na mhusika wa hadithinikwa mawazo tu


Kila siku nna jambo nnataka nkuulize lakini ulimi mzito kama nanga


Nilimlea mwenyewe naye akakua kama mgomba


Wote wakalizana kama waliofiwa


Kwa sudi maneno hayo yalikuwa msumeno butu unaokeketa kwa maumivu makaliyakimchoma sana


Mama mtu hujaribu kumtuliza na sudi hutulia japo si kama maji ya mtungihatulii kabisa


Takriri


Maneno yake daima yalikuwa hayo hayo


Abdalla baba yakoAbdalla bin Sudi


Mbinu rejeshi


Mamake hakufanikiwa kupata mtoto


Mungu akampa mtoto mzuri wa kiume kwenye pipa la taka


Akashukuru mungu


Akamlea vizuri


Akakua kama mgomba mnazi unachelewa


Akamsomesha


Mtumishi kusimulia kuhusu mtoto aliyemzaa nje ya ndoa


Alikitumbukiza katika pipa la taka


Sudi kukumbuka karamu ya siku kuu ya pasaka jinsi walivyokuwa na Waridi kutoka Afrika Kusini Gaboron


Chuku


Sudi alikuwa amewaniwa na kila mwanamke


Dunia yote ikawa yao na kila mtu ametosheka


Tokea kifaranga hadi kuku kila mtu alijua kuhusu mapenzi ya mamake na babake


Baba yako alinipenda bila ya kikomo


Tangu hapo nikawa mkiwa tena wa maisha


Tashhisi


Msiba mkubwa ukainiangukiakifo cha mmewe bandia


Mkonyezo ulikoleza hamu katika noyo za vijana hata wasipate kukumbuka kilichowaleta ughaibuni


vyote hivyo vikaonekana kushiriki kikamilifu katika dhifa ile


Sudi alipiga gari lake moto na taratibu likatambaa na kuanza kuyabungunya masafa kuelekea lilikokusudiwa


Tea breezewalevi walikuwa wakizungumza na chupa zao za pombe


Mara Sudi akalipiga mkwajualielekea na gari likatimka kuelekea benki


Ndipo kudura ilipomsaka na kumshika mkono na kisha kumuongoza hadi ilipo damu yake


Dunia ina rai zake


Kwa yule mtumishi wao yalimchoma kwa woga na wasiwasi


Bado nguvu ya shetani ikimtonesha kwa kumwambia mambo yangekuwa mazuri kama angekuwa na yai lake mwenyewe


Siku hazikusimamazilikutwa zikachwa na maisha yakapungua na kuyoyoma


Alimkuta radhia ambaye alikuwa kachoka kugombana na wakatikumngojea


Taswira


Sudi alikuwa kijana mwembamba mrefu kwa kimo chake mtanashati


Suti aliyovaa ilimtoa akatoka


Kuchanganya ndimi


wasichana kumuita handsome


Easter get togetherkaramu ya siku kuu ya pasaka


Karamu ilifanyika katika hoteli ya royal palm


Anasastarehe


Ukumbi ulivuma kwa mtu na muziki seuze machupa ya soda bia mvinyo na vinywaji vingine kemkem


Watu wawili wawili mwanamume na mwanamke


Utohozi


BosiBi Kudura anavyomwita mama Sudi


TibirinziTea Breezeanasawacheza ngoma watoto kustarehe kwa bembea treni farasi nk


Walevi madensi madisco


Tanakuzi


Sudi na Radhia Tea Breeze Wakatazamana na kufurahi palipofurahisha wakahuzunika palipohuzunisha


Mlikuwa mseto wa furaha na huzuni


Koja


Yeye atakuwa akikusaidia kazi zako zote za nyumbakupika kufagia kupiga deki kupangusa na kusafisha sakafu kufua na kila kitu


Tanakali


Kauli yake haikutoka ngomamake Sudi kwa kusikia kuhusu mtoto wa mtumishi anashindwa kusema


Sadfa


Sudi kumpa Kudura ajira bila kujua na kutokea kuwa ndiye mamake


Tabaini


Si sudi si bimkubwa na wala si Kudura


Taharuki


Sudi alisemaje baada ya kufahamu mamake halisi


Alimkubali mamake aliyemtupa


Alimkubalia mamake mlezi aondoke


Takriri


Basi watu walicheza mpaka wakacheza tena wakafurahi na wapenzi wao hata wakasahau matatizo yao


MSTAHIKI MEYA


MAUDHUI


Migogoro


Mgogoro wa Meya na wafanyakazi ili kuboresha mazingira ya kazi


Baina ya Meya na Siki kwa kutotaka ushauri wake


Baina ya Meya na Diwani III kwa kutotaka ushauri wake


Baina ya Meya diwani I na II na diwani III kwa kuwa mwadilifu na wanamtenga na Bili kuingizwa


Viongozi na raia kwa kukiuka majukumu kunakosababisha migomo


Viongozi na wanataaluma kama vile Siki na Waridi kutokana na mazingira mabaya ya kazi


Baina ya Meya na jamii yote kwa umaskini na huduma duni za kijamii


Baina ya Meya na askari kwa kuchoka kutumiwa kisha kumkamata na wenzake


Nafasi ya mwanamke katika jamii


walezimzazimama


wahudumuDida


Anayekata tamakupoteza matumainiWaridi


Jasirimama Dadavuo Kaole


WavumilivuDida


WatiifuWaridi


Hapewi nafasi ya uongozi


Udanganyifuuongo


Meya kudanganya baraza halina raslimali za kulipa wafanyakazi ilhali madiwani wanaongezewa mishahara mara kwa mara


Kudanganya shehena nyingi zipo katika bahari kuu


Dawa zingewasili baada ya siku tatu na baada ya siku tatu kupokewa hospitalini


Meya kudanganya dawa ziko njiani shehena nyingi kuonyesha baraza linajitahidi kuwajibika


Baada ya kuiba fimbo wangedanganya raia kuwa ilipotea wakati wa rabsha


Kumdanganya mhubiri kwamba ana wito wa kuacha uMeya na kumfuata


Meya kumwambia Gedi awaambie wanahabari kuwa yuko mkutanoni


Meyabaraza ni miongoni mwa yanayolipa waajiriwa vizuri


Ukweli


Diwani kutoboa siri kwamba ahadi za Meya ni za uwongo


Anatengwa na Meya kwa sababu anafahamika ni mkweli


Meya anakiri kuwa aliyoambiwa na diwani III ni ukweli


Unafiki


Meya anajifanya anafanya kazi kwa manufaa ya umma ilhali anajinufaisha na washirika wake


Meya na baraza lake wanataka kuonekana wawajibikaji kwa mameya wa nje ilhali sivyo


Meya anajifanya mcha Mungu mpole na mnyenyekevu na kwamba ana wito wa kumtumikia Mungu ilhali sivyo


Meya kujifanya mpole kabisa anapomkaribisha mhubiri


Meya anajifanya ameguswa na mhubiri na kuwa husukumwa aache uMeya awe mhubiri


Bili anajifanya anamshauri Meya kumbe anakusudia kujinufaisha


Diwani I na II wanajifanya wanamshauri Meya kumbe wanajali maslahi yao


Mhubiri anamuunga mkono Meya ilhali akijua hali ya raia ni mbaya ili anufaike


Gedi anamtii Meya kwa maslahi yake kwa vile anavujisha siri kwa Siki


Baraza linataka kuonyesha picha nzuri kwa wageni ili lipewe mikopo


Ukatili


Askari wanaua watu katika kutuliza migomo


Dida anafurahi wafanyakazi wanapofurumishwa kwa risasi


Meya kutoona tatizo kwa mtoto mmoja kufa


Meya hajali hali ngumu za wafanyakazi


Diwani I anapendekeza nguvu zitumike kuzima mgomo


Diwani I anaringia nguvu inayotumika kuwavurumisha wafanyakazi


Diwani II anataka hatua kali zichukuliwe dhidi ya wachocheziwapigwe ili watulie nyumbani


Meya anacheka wafanyakazi wanapotawanywa na polisi


Utu


Siki ana utu kwa kumhudumia mama mwenye mtoto aliyezidiwa licha ya kutokuwa na hela


Kwa kuendelea kuhudumia raia licha ya mazingira mabaya ya kazi


Meya hana utu kwa kuwapa wafanyakazi chakula kilichopimiwa mbwa


Siki ana utu kwa kumhudumia mama


Askari hawana utu kwa kuwashambulia watu kwa risasi magari ya maji na vitoa machozi hata kuwaua


Usaliti


Askari kumgeuka Meya na kumkamata na kumuondoa mamlakani licha ya kuwalipa vizuri


Askari badala ya kulinda raia wanalinda uongozi wa Meya


Meya kusaliti waliomchagua kwa kutoleta maendeleo


Meya kusaliti juhudi na ndoto za kupigania uhuru kwa kurudisha unyonyaji


Diwani I na II kuwasaliti wananchi kwa kutumia madaraka kujinufaisha badala ya kuwanufaisha waliowachagua


Bili anamsaliti Meya baada ya mambo kuharibika


Mhazili kuungana na wafanyakazi kugoma licha ya kumuajiri bila sifa za kuajiriwa


Gedi kutoa siri kwa Siki kuwa Meya hataki kumuona


Diwani III aliyeteuliwa na Meya katika kamati yake kupinga mipango ya kumnufaisha Meya na kuungana na wafanyakazi


Siki kuungana na wafanyakazi kuhimiza harakati za ukombozi dhidi ya Meya aliye binamu yake


Wafanyakazi waliopaswa kumtii Meya kumgeuka na kumgomea


Meya anamsaliti diwani III kwa kumtenga katika maamuzi utengano


Waridi anasaliti taaluma yake kwa kusisitiza wasio na pesa wasipate huduma na kujiuzulu kazi yake na kuwaacha wagonjwa wakiteseka


Dini


Viongozi hutumia dini kuficha na kuendeleza maovu yao


Meya anamtumia mhubiri kuendeleza uongozi wake mbaya


Viongozi wa dini huweza kurubuniwa na waumini wasio waaminifu


Meya anamdanganya mhubiri kwamba ana wito wa kuacha uMeya na kumfuata jambo ambalo si kweli


Kuna wahubiri wanafiki na wenye tamaa ambao huunga maovu mkono ili wanufaike


Meya anaahidi kutoa mafuta ya mhubiri na sadaka kubwa kila mwezi


Bili kusema angemweka mikononi mwa bwana hakuna ambalo lingemshinda


Uongozi mbayautumizi mbaya wa mamlaka


Kutowashirikisha watu katika maamuziSiki


Meya na baraza lake wana uongozi mbaya


Meya anatumia mali ya baraza vibaya


Meya hajali hali ya wafanyakazi kwa kutoshughulikia madai yao


Hajali elimu ya umma kwani anapeleka wanawe wakasomee nje


Anapuuza ushauri wa Siki na diwani II na kuenzi ushauri mpotovu wa diwani I na II na Bili


Meya anatumia vyombo vya usalama polisi kuendeleza uongozi wake mbaya


Hafuati kanuni za baraza anapoongezea madiwani na askari mishahara na kandarasi kwa kutojali nakisi katika bajeti


Madiwani I na II hawamshauri Meya vizuri bali wanamuunga mkono ili wanufaike


Meya kutumia wahudumu wake Gedi na Dida kama watumwa


Anatumia nguvu na mabavu kuzima migomo badala ya kushughulikia malalamiko ya wafanyakazi


Ukomboziuhuruutetezi wa haki


Wafanyakazi wa mji wanagoma na kupigania haki zao


Diwani III kupinga wazo la Meya kufuta kazi wafanyakazi waliogoma


Siki na Diwani III wanaungana na wafanyakazi kupigania haki zao


Wafanyakazi wa sehemu nyingine kama vile mhazili wafanyakazi wa uwanja wa ndege na bohari wanaungana na wafanyakazi kupigania haki zao


Askari wanachoshwa na uongozi wa Meya na Diwani I na II na kuwatia mbaroni wawapeleke makao makuu kuelezea hali ya mambo hivyo kuporomosha uongozi wa Meya


Waridi kuacha kazi kwa kuzorota kwa mazingira ya kazi


Wawakilishi wa wafanyakazi kupeleka malalamiko yao kwa Meya


Wanaomba wawe na washiriki katika baraza watetee maslahi yao wenyewe


Wafanyakazi kugoma


Kufanya maandamano


Ufisadi


Kutibiwa mafua na kujifungulia ngambo kwa kutumia pesa za baraza


Meya anatumia cheo kupata mashamba na kuwagawia marafiki pia


Meya kumgawia Bili rafiki yake vipande vya ardhi


Daktari katika zahanati ya mji wa Cheneo Siki ni binamu yake Meya Sosi


Bili kupendekeza kesi ya mwanakandarasi iende dhidi ya baraza ili lilazimike kulipa fidia naye awatolee fungu


Meya anakubali kushirikiana na mwanakandarasi ili apate gawio


Kutumia gharama kubwa katika mapokezi ya MaMeya


Wanakubaliana na Bili na Madiwani I na II kuiba fimbo ya Meya na kuiuza ngambo


Kumlipa Bili kwa huduma za ushauri kinyume na taratibu


Meya kumwajiri mhazili wake bila kuwa na sifa stahiki


Umaskini


WanaCheneo hawawezi kumudu mahitaji ya kimsingi kama vile


Gharama za dawa


Wagonjwa kukosa hela za kulipia huduma hata karatasi ya kunakilia


Nchi ni maskini ombaomba kama anavyosema Waridi


Gharama za elimu


Kutomudu lishe bora kukosa chakula chakula hata wanakula chakula kidogo kilicholala makombo ya mbwa mizizi na matunda ya mwitu


Kukosa kawimoto kwa vile makaa na mafuta ya taa yamepanda bei tangu sheria ya misitu ishike kasi utunzaji wa mazingira


Mama mfanyakazi wa baraza la Cheneo anashindwa kumudu kununua mafuta ya taa wala makaa


Mtoto ana kiriba kwa utapia mlo


Wafanyakazi kuishi mabandani na kuenda kazini kwa miguu


Baraza ni maskini


Linategemea misaadamikopo kutoka ugenini kulipia mishahara ya wafanyakazi


Halina fedha za kuwalipa wafanyakazi


Wanashindwa kulipa wafanyakazi kwa wakati


Limeshindwa kuongeza wafanyakazi mishahara kwa vile bajeti ina nakisi


Huduma za elimu na matibabu zimezorota


Utabaka


Tabaka la juu kama vile Meya na madiwani


Tabaka la kati kama vile wafanyakazi wanaolipwa mishahara duni na inayocheleweshwa


Tabaka la chini kama akina Kerekecha


Tabaka la juu wanatibiwa ngambo wakati wengine wanashindwa kumudu gharama za matibabu


Wanapata elimu ngambo wakati wengine wanashindwa kumudu gharama ya elimu


Wanakula chakula kizuri


Wana nyumba zenye samani nyingi


Wanatibiwa mafua na kujifungulia ngambo


Wanapata fursa ya kuburudika kv kula katika mikahawa ya kifahari


Diwani II anamshauri Meya kuendeleza utabaka kwa kusema wafanyakazi walifaa kusukumwa mpaka wajue kuna wenye nchi na wananchi


Mapendeleo


Meya anaongeza mishahara ya madiwani na askari ilhali wafanyakazi wengine hawaongezewi


Anamwajiri mhazili asiye na sifa za kazi hiyo ilhali wapo vijana wengi waliomaliza chuo kikuu wasio na kazi


Kujiongezea mishahara minono


Nyongeza kuja baada ya muda mfupi


Kupata mshahara wote ilhali wa wafanyakazi unacheleweshwa


Wana bima ya matibabu ilhali wafanyakazi hawana


Uoga


Meya kuzirai na kuanguka kutoka kitini askari wanapoelekea kumtia pingu kwa kuogopa kwenda jela


Diwani I na II wanababaika askari wanapokwenda kuwakamata baada ya mambo kuharibika


DI na II kushikwa na butwaa askari wanapoenda kuwashika wachukuliwe wakaeleze hali ya mambo


Anapata hofu anapoSikia Siki amemtembelea kwa kuhisi anampelekea habari mbaya


Anashtushwa na sauti za wafanyakazi waliogoma


Anaogopa kuongea na wanahabari


Anawakwepa wafanyakazi hataki kuongea nao


Ana hofu watu wanataka cheo chake


Diwani III anasema Meya ana uwezo mkubwa na kushidana aye ni kama kushindana na ndovu ana uwezo mkubwa na utapasukakupata madhara


Meya kushtushwa na sauti za wafanyakazi


Meya kunyongonyea anapoSikia habari za mgomo


Meya na mhubiri kuinua mikono juu na kushtuka askari wanapoingia wakiomba kwa kudhani ni watu wabaya wamemwingilia Meya


Meya kushtuka na kushika tama tatu anaposema hawawezi kufuata sharti la kumaliza mgomo na kurejea kazini na wanapewa nguvu na uchafuuvundo


Meya anapoSikia wafanyakazi wa uwanja wa ndege wamegoma ananyongonyea


Ujasiriukakamavu


Diwani III kumkaBili Meya na kutoa maoni kuhusu nyongeza ya mishahara ya madiwani ilhali wafanyakazi wamegoma


Pia kuongoza wafanyakazi kupigania haki zao


Siki kumkaBili Meya na kumkosoa bila hofu


Hasiti kuendelea na harakati za mageuzi licha ya vitisho vya Meya uwezo wake na kuitwa mchochezi


Mama ni jasiri kwa kumpeleka mwanawe hospitalini bila pesa Anajitoma ndani kwa daktari wakati watu wengine wanamsubiri


Siki kumkaBili Meya na kumwambia ukweli Iwapo umefanya yapo mendi hayakunyoka Mnajifikiria tu Si watu waliowachagua


Tatu kumkaBili Meya na kumwambia hawawezi kufuata sharti la kurudi kazini ili malalamoko yao yashughulikiwes


Subirakutokata tamaa


Siki haachi kazi japo mazingira ya kazi ni mabaya


Aliendelea na kazi hata mishahara ilipokuwa midogo


Alivumilia mishahara ilipochelewa


Aliendelea na kazi hata wafanyakazi walipokuwa wanadharauliwa


Anasema hali ikibadilika mshahara nao utakuja


Anashauri wafanyakazi kuvuta subira badala ya kutumia migomo


Diwani III anaelewa ugumu wa kufanya mapinduzi lakini hakati tamaa


Waridi anakata tamaa na kuamua kuacha kazi baada ya kuona mazingira ya kazi yakiwa mabaya na mtoto wao anapokufa kwa kukosa dawa


Diwani III hajafa moyo kuendelea kushauri Meya


Ushaurimawaidha


Mzuriwa busara


Siki kumshauri tatu kuwa mgomo si njia bora ya kutatua matatizo


Kumshauri asikate tamaa kutafuta nafasi ya kumwona Meya kumweleza matatizo yao


Siki kumshauri Waridi asiache kazi


Siki kumshauri Meya kushughulikia matatizo ya ukosefu wa dawa mishahara midogo na kuongezeka kwa gharama ya maisha


Alimshauri kutofuata maagizo ya nchi za nje kwani huo ni ukoloni mamboleo Wazungu kuhimiza mfumo wa kugawana gharama nchi ni changa Kupunguza idadi ya wafanya kazi kufyonza uchumi wa nchi kupitia mikopo


Alimshauri asipumbaze watu kwa kutumia nyimbo za uzalendo


Alimshauri kuwaSikiliza watu badala ya kuwakwepa


Alimshauri asipime mafanikio ya mji kwa kujilinganisha na miji mingine ambayo ni duni kwao


Diwani III kumshauri Meya kutoongeza mishahara ya madiwani pekee kwani ingeleta mivutano zaidi


Madiwani walipe kodi ili nakisi ipungue


Asitumie nguvu kuzima migomo bali aSikilize


Kutafuta suluhisho la kudumu


Kuongeza mishahara kusitishwe mpaka uchumi utakapoimarika


Meya alipuuza ushauri huu na kuwaona kama wachochezi wanaomtusi na kutaka kumpindua usugu Harekebishi makosa akisahihishwa


Siki kumshauri tatu watumie kongamano la maMeya la kila mwaka wamweleleze Meya shida na asiporidhia shughuli za usafi zizidi kususiwa


Ushauri mbaya


Bili rafiki yake Meya na mfanyakazi wa jiji la Cheneo wanapanga na Meya kuiba fimbo


Kumshauri Meya kupuuza madai ya wafanyakazi na kutumia nguvu


Kushirikiana na mwanakandarasi kulifisidi baraza


Kuuza fimbo ya Meya


D I Meya abuni kamati za kumuunga mkonoMeya kusema walipwe vizuri


Diwani II kumhimiza Meya kuendelea kumtenga diwani III


Diwani I na II kumshauri Meya kutumia nguvu kuzima migomo


Kuongeza mishahara ya madiwani na walinda usalama


Atumie mashindano ya nyimbo za uzalendo kuwapumbaza vijana


D I wafanyikazi wafutwe na kuajiriwa wengine


D II walinda usalama waongezewe mishahara na marupurupu kwa 20


Wasitozwe kodi


Kutenga watetezi


Vikwazo vya uogozisi lelemamasi rahisi


Wafanyakazi wanapigwa na kuvurumishwa na askari kwa vitoa machozimabavu


Waliogoma wanatishwa kufutwa kazi


Gedi awaambie wafanyakazi watafutwa kazi na Meya


Hongo


Washauri wabaya na wenye tamaa


Kamati za huduma za jamii


Kutengwatenga utawaleTunatengwa na maamuzi kufanywaDiwani III


Sheria za kumlinda Meya


Kupumbaza watuVijana kushindania zawadi kwa kubuni kutunga na kucheza nyimbo na kupewa zawadi ndogondogo na kuonyeshwa katika vyombo vya habari


Kuogofwaanawasomea acts barazani


Meya kupewa uwezo mkubwanguvu nyingi katibaSheria zinazompa uwezo Mayors actinayompa uwezo wa kuchukulia mtu hatua kaliDiwani III


Riot actAnaweza kuitumia kukunja aliye chini yake kama ua wakati wa alasiri


Collective responsibilityKulazimisha kuwajibikia baraza badala ya wananchi


Diwani III anawaambia kujitolea kwa baraza kutetea demokrasia na hasa uhuru wa kujieleza


Vitisho Meya kusema atakayetaka kufanya kichwa basi na afanye


Kiburimajigambomajivuno


Wewe tu ndiye hujui mimi ndiye Meya wa baraza la mji wa CheneoMeya kwa Sosi


Lakini mimi Meya wakokwa Sosi


Ni baraza gani lenye udhabiti kama letu ambalo linaongozwa na mstahiki Meya Sosi Lipi katika ujirani wetu


Meya Sosi kujigamba ana pesa nyingi sana na anaweza kuchaguliwa hata mara sita


Bili kujigamba kwa starehe anazopata


Diwani II kujigamba kuwa ana uwezo wa kutumikia kamati ya Meya


Hata mkitaka nne tano na sita bado watanipaMeya akijigamba anaweza kuchaguliwa na watu mara zaidi


Akili hii walisema ni malimajivuno ya Meya


Udhibiti na ushawishi wa mambo ninaoMeya


Diwani II kusema mzee alifahamu kuwa sisi ndio wenye uwezo na unamfaa


Nisipokuwa nazo nani atakuwa nazoMeya


DharauUjeuri


Meya kufahamisha wawakilishi wa wafanyakazi hana muda wa kupoteza kwa vile baraza lilikuwa latarajia wageni siku iliyofuata


Dida anatufahamisha kuwa wanatusiwa na kudhalilishwa na Meya


Meya kutomSikiliza Siki


Meya kudharau elimu katika shule za ummaelimu ya kawaida isiyomvaa mzazi anayeona mbali


Biliya kina yakheelimu ya maSikini


Bilihakuna wakunga wazuri Cheneo


Madaktari wa kubabaisha


Hasira


Za watu dhidi ya viongozi


Meya ana hasira nyingi


HasiraUnaona sasa MlinidanganyaMeya anapoarifiwa vijana hawawezi kukubali kuchukua nafasi za wafanyakazi wanaogoma kwani wameshapata picha mbaya ya baraza


Anawajibisha wafanyakazi kwa hasira


Anamkemea Gedi


Dida anamtumikia kwa kutetemeka


Anapoudhiwa na Siki midomo inamcheza kwa hasira na kuita Gedi amwondoe


Waridi anawakemea wagonjwamama Dadavuo Kaole


Hivi uzionavyoMeya anapoulizwa na Siki habari za leo ndugu Sosi


Anasa


Bili anajiandaa kisha amwombe Meya aende na mkewe na watoto wakajinafasi


Haki


Siki ni mtetezi wa haki


Anahimiza watu watibiwe hata kama hawana fedha


Diwani III pia


Haki za wanaCheneo zimekiukwa


Haki ya elimu


Haki ya kuishimtoto kufa kwa kukosa dawa


Haki ya kupata chakula


Haki ya kuishi katika mazingira safi


Haki ya usemi


Haki ya mishahara mizuri


Haki ya utulivuwafanyakazi kuvurumishwa na askari


Haki ya huduma za matibabu


Uchochezi


Siki anachochea wafanyakazi kudai haki yao


Siki amewahi kuchochea mgomo na Meya anataka kujua kama amechochea mwingine


Anamchochea diwani III kuendelea kumshawishi Meya


Ukosefu wa huduma za kijamii kuchochea wafanyakazi kugoma


Siki kuchochea madiwani kuungana kuendelea kumpinga Meya


Diwani II kumchochea Meya kuchukua hatua kali dhidi ya wachochezi


Wananchi wengine kama vile Siki na viongozi wa wafanyakazi kuchochea kuleta mapinduzi


Tamaaurohokiukutotosheka


Bili kujifanya mshauri ili afaidike


Meya anakula vyakula vingi vilivyoandikwa mezani


Kutamani mkewe akajifungue ngambo


Kutamani watoto wakasomee nje


Kutamani kuvinjari au kujiburudisha katika mahoteli ya kifahari Anamwambia Meya ampeleke akastarehe


Diwani I na II wanaomba posho wakati wafanyakazi hawajalipwa mishahara yao midogo


Meya ananyakua vipande vinane vya ardhi na kuuza vitatu na kubakiwa na vitano


Diwani 1nguo nzuri


Diwani 1 kudai marupurupuovertime


Ubinafsi


Meya kuagiza chupa moja ya maji ilhali wenzake hawaagizii


Meya kujilimbikia mali ilhali wanaCheneo wengi ni maskini


Madiwani kutotozwa kodi wakati mama muuza ndizi analipa kodi


Meya Diwani I na II na Bili wanakubaliana kuuza fimbo ya Meya ili kujinufaisha


Waridi anajali maslahi yake zaidikuuliza Siki kazi hii ina faida gani kwanguanapotaka kuacha kazi


Maji safi yanapatikana nyumbani kwa Meya tu


Meya kuagiza yeye pekee mishahara ya madiwani iongezewe bila kushauriana na mtu


Kubinafsisha hazina ya baraza ili kuimarisha umashuhuri wake


Madiwani wana bima ya hospitali wakati watu wengine hawana


Watoto wa Meya wanapata elimu bora ngambo wakati watu wengine wanapata elimu duni


Meya anakula vizuri ilhali wafanyakazi wake wanakula makombo na viporo kv mamake Dadavuo Kaole


Diwani I anaamini jambo lililo muhimu ni yeye kushiba


Anapendekeza waongezewe posho licha ya bajeti ya baraza kuwa na nakisi ya 120000000


Diwani I anataka wanunuliwe suti nzuri sawa na madiwani wa nje


Dhikishidamalalamiko


Za watu wa Cheneo


Kushindwa kumudu gharama za matibabu


Kukosekana kwa dawaahadi nyingi dawa zingeletwa


Gharama za maisha kuzidi kupanda


Mahitaji yao kuzidi kuongezeka


Kutopata kwa mishaharaduni


Kufa kwa njaa


Watu kufa kwa sababu ya kukosa dawa


Kutakiwa walipie dawa ilhali hata chakula walacho ni cha kuokota


Diwani IIIwatu wengi hawana ajira


Walio na ajira mishahara yao haitoshiduni


Mishahara kucheleweshwahata kwa miezi mitatu hailipwi kwa wakati na hulipwa nusu


Ukosefu wa ajiravijana wbgi waliohitimu kutoka chuo kikuu hawana ajiraMeya


Wafanyakazi wa baraza kutolipwa kwa wakatiDiwani 111


Hakuna maji ya kutosha hospitaliniSiki


Wafanyakazi kuosha vyoo bila glavuMedi


Ahadi za uwongo


Ukosefu wa maji hata hospitalini


Uchafu hospitalini


Kukosekana kwa dawa


Kutakiwa kulipia matibabudawa ilhali madiwani wana bima


Tatizo la usafiri hadi kazinikwa miguu kutoka mabandani mpaka viatu kuliwa na lami


Kuosha vyoo bila glavu


Kutoongezewa mishahara baraza likidai hakuna pesa ilhali lawaongezea madiwani


Kukosa watetezi katika vikao vya maamuzi


Ujinga


Diwani I haelewi kazi ya wafanyakazi kwa kufikiri ndege zinaweza kutua bila waelekezi


Dida haoni haja ya kufanya mageuzi japo hali ni mbaya


Anaomba msamaha hata kwa makosa ambayo hajafanya


Meya haoni mbali Hajui kuongezeka kwa shida za watu kuna kiwango kinachoweza kustahimiliwa


Anatumia mali ya baraza la Cheneo kwa njia za kijinga ambazo hazileti faida


Hajui mambo ananavyokwenda Cheneo Anakuja kujua hatimaye kwamba maji yanachukuliwa mtoni kwa punda


Anadanganywa kwa urahisi na madiwani na rafiki yake Bili


Wanamsukuma kwa njaa na tamaa yao lakini hatambui


Waridi anaamini haraka anayoambiwa kama vile ahadi za Meya kuhusu dawa


Mama haelewi umuhimu wa lishe bora


Mama kutofahamu usafikutotokosa chakula kabla ya kumpa mwanawe Dadavuo Kaole kunakosababisha augue


Ujinga wa watu ndio chanzo cha uongozi mbaya


Meya kutegemea mikopo kulipia mishaharakuachia wajukuu ambao hawakufaidika na mkopo mzigo


Kuendesha baraza kwa mikopo na wageni wanaowapa mikopo ni washirika katika maendeleoriba ni mzigo kwa kizazi kijachosi uzalendo


Busara


Diwani III anatambua sheria zinazomlinda Meya na madhara ya kushindana naye


Anatambua kuwa watu wameamka na hawadanganyiki


Siki anatumia busara kuwapa wagonjwa matumaini ya kuendekea kuishi


Anaonelea wafanyakazi wasigome ili kuzuia kuteseka zaidimgomo una


madhara yake ni kufutwa Siki kwa Tatu


Anaelewa kuwa watu wenyewe ndio huchangia uongozi mbaya


Diwani II anatambua kwa wepesi hali inapoharibika


Anaelewa mfuata nyuki hula asali kwa kukubali kila wazo linalotolewa na Meya


Ubarakala


Diwani I ni mfuasi kipofu kwa kudharau na kukweza wale Meya anaowakweza


Diwani I na II wanatenda mambo kumfurahisha Meya ili wafaidike kutoka kwake


Kufurahisha Meya kwa kupiga vita waliotuchaguaDiwani 111


Kufaa na kujifaawapaswa kujifaa kwa kufaa watu waoDiwani III


Kuunga mkono hata yasiyofaaDiwani 111


Huduma duni za jamii na athari zake


Afyavifo vya wagonjwa


Afyakukimbilia kutibiwa ngambo


Elimukukimbilia shule na vyuo vya ngambo


Uchafumagonjwa


Migomo


Wafanyakazi kuuawa


Viongozi kupoteza madaraka


Baraza kukosa wafadhili


Mapuuza


Hali ya kutojali


Meya anapuuza wafanyakazi na madai yao


Meya hajali wagonjwa wanakufa


AnapoSikia mtoto alikufa anauliza huyo mmoja tu Unadhani wangapi wananiunga mkono


Hajali baraza lina nakisi ya bajeti bali anaendelea kupanga matumizi zaidi


Hajali wafanyikazi wake


Hajali ushauri wa Siki na diwani III


Meya hajali wafanyakazi wanapogomaWenye kugoma acha wagome Vijana ambao wangeajiriwa kwa mshahara wa chini


Kupuuza Siki na wawakilishi wa wafanyakazi


Kupuuza ushauri wa diiiiwani 111


Uwajibikaji


Diwani III anaungana na kufanya kazi na Meya na madiwani japo wamemtenga


Anafanya kazi yake kwa mujibu wa kanuni na taratibu za baraza


Gedi anamjulisha Meya wageni wajapo kupeleka maagizo kwa wengine na kumfahamisha Meya yanayotokea


Dida anamhudumia Meya barabara


Waridi anatekeleza majukumu yake ya kutibu watu


Siki anapatikana kazini mara nyingi


Anaulizia hali ya wagonjwa kila wakati


Anawatibu na kuwapa wagonjwa matumaini japo hakuna dawa


Anafanya jitihada ya kukutana na Meya kujua kuhusu kukosekana kwa dawa


Utiifu


Waridi kufuata maagizo ya baraza kutotibu watu wasio na pesa


Gedi anatekeleza maagizo yote ya Meya


Askari wanatii maagizo ya Meya ya kutumia nguvu kuzima migomo


Ubadhirifu


Utumiaji mbaya wa pesa au mali


Meya anatumia vibaya pesa za baraza la Cheneo


Kusomeshea watoto wake ngambo


Kumpeleka mke wake kujifungulia ngambo


Kumpeleka mke wake kutibiwa mafua ngambo


Kutumia pesa nyingi kuwakaribisha maeya wageni katika mahoteli ya kifahari na vyakula kutoka kila utamaduni duniani na mvinyo ulioagizwa kutoka urusi na divai kutoka ufaransa


Kupanga kutumia pesa za baraza kumfurahisha na kumvutia mhubiri


Kunyakua viwanja vya baraza pamoja na wandani wake na kuuza ili apate pesa


Kumpeleka Bili katika hoteli za kifahari


Kumpa Bili marupurupu japo si mfanyakazi wa baraza


Kuongezea madiwani mshahara kiholela ili apate umashuhuri


Watoto wa madiwani kusafirishwa kwa magari ya baraza hadi shuleni


Udikteta


Meya anatumia mabavu kutawala


Hatoi nafasi kwa wananchi kutoa maoni yao


Anatoa maamuzi kinyume na kanuni za baraza kv amri ya nyongeza ya mishahara kwa madiwani sadaka kwa mhubiri kumlipa Bili na si diwani


Ni mkali kwa wafanyakazi wake na wanamwogopa


Kutumia nguvu kuzima mgomo wa wafanyakazi


Vitisho


Meya kutishia kuwafuta wafanyakazi wakiendelea na mgomo


Anamtisha Siki akirudi kwake atamwadhibu


Anamtisha Siki asimchezee hata kama ni binamu yake


Anamtisha Siki asipinge mipango ya milenia


Ulaghaiujanja


Meya kushawishi wafanyikazi warudi kazini ndipo madai yao yashughulikiwe


Meya madiwani na Bili kupanga kuiba fimbo ya Meya waiuze ngamboDiwani 1 atoke nayo na kudanganya iliibwa wakati wa rabsha


Kudanganya umma kwamba anaujali


Kudanganya dawa ziko njiani


Kupora vipande vya ardhi vya Cheneo


Bili kumpa Meya mbinu ya kuibia pesa kwa kushirikiana na mwanakandarasi kuvunja mkataba ashtaki atake alipwe fidia wagawane wakubaliane ampe fungu lake baada ya kulipwa


Bili ni mjanja au kitatange kwa vile anawaingiza watu katika shida na kutoweka


Udhabiti wa msimamo


Madiwani I na II hawana misimamo dhabiti kwani wanaunga lolote mkono lisemwalo na Meya hata kama ni potovu


Siki hayuko tayari kuacha kazi hata kama mazingira ya kazi ni mabaya na mishahara inachelewa


Hakuyumbishwa na ushawishi wa Meya


Hakushawishika na diwani III na Tatu kumwona Meya kwa kuwa ni binamu yake


Wawakilishi wa wafanyakazi Tatu Medi na Beka wana msimamo imara


Diwani II mwanzoni anamuunga mkono Meya kuwasukuma wafanyakazi lakini hatimaye anaona mbinu hiyo haifai


Mwanzoni aliunga mkono kuwafuta kazi wafanyakazi waliogoma lakini mambo yalipobadilika anapinga hatua hiyo


Uzalendo


Siki hakubaliani na kuiga mambo yanayoamuliwa na nchi nyingine


Anataka uongozi kuendeleza Cheneo badala ya kujiendeleza wenyewe


Hakujali mahusiano ya kidugu na Meya bali maslahi ya Cheneo nzima


Hafurahi kuliona jiji la Cheneo likiwa chafu


Meya si mzalendo kwa kufuja pesa za baraza la Cheneo na kuiba fimbo


Tatu Medi na beak ni wazalendo


Diwani III kupinga mipango ya kufuja mali ya umma


Siki kutoacha kazi ili awasaidie wagonjwaAfadhali kuteseka na hawa wagonjwakujali maslahi ya wenginesi mbinafsi


Heshima


Mama kumwambia Waridi tafadhali mwanangu nihurumie


Siki ana heshima kwa Waridi


Madiwani kumsimamia Meya


Diwani 111 anamheshimu Meya


Walio waaminifu na wasio waaminifu


Diwani III kupinga mipango mipotovu na kutengwa


Hana tamaa


Ni mkweli


Hana ubinafsi


Maudhui mengine


uozoukosefu wa maadilimkengeukoutovu wa maadili


wizi


mauaji


Uadilifu


Uaminifu


Majuto Meya anajuta akisema heri angemSikiliza Bwana uchumi na kazi mambo yanapoharibika


SifaHulka za wahusika


Kunao


Waadilifu na wasiowaadilifu


Bidii


Wanaowajibika na wasiowajibika


Wenye utu na wasionao


Walio na uzalendo na wasionao


Wenye tamaa na wasio nayo


Wanaokata tamaa na wasiokata tamaa


Wavumilivu na wasio wavumilivu


Wenye msimamo na wasio nao


Wajasiri na waoga


Wenye mapuuza


Wafisadi


Watetezi wa hakiwakombozi


Wadanganyifu


Wanafiki


Wasaliti


Walaghaiwajanja


Wapenda anasa


Wabunifu


Washauri mbayampotoshaji na washauri wema


Maskini


WapoleWanyenyekevu


Umuhimu wa Wahusika


Bili ni kielelezo cha marafiki wanaoweza kupotosha viongozi


Mfano wa watu wenye tamaa iliyokithiri


Bili D1 na D11 ni vielelezo vya washauri wanaopotosha viongozi


Vielelezo vya viongozi wasiowajibika


Vielelezo vya viongozi wanaohujumu uchumi wananchi


Vielelezo vya watu walio imara kuleta mageuzi


Dida ni kielelezo cha wafanyakazi wanaohatarisha juhudi za ukombozi


Askari ni vielelezo vya jinsi vyombo vya dola hutumiwa kuendeleza uongozi dhalimuaskari kulinda baraza


Mhubiri ni kielelezo cha jinsi dini inavyoweza kutumiwa kuendeleza uongozi dhalimu


Mhubiri ni kielelezo cha viongozi wa dini wanafiki na wanaotumia dini kwa manufaa yao wenyewe


Mama ni kielelezo cha wananchi wanaoathirika na uongozi mbaya


Diwani III ni kielelezo cha uadilifu katika mazingira ya waliopotoka


Madiwani I na II ni vielelezo vya ubarakala


Wanatudhihirishia maudhui gani


Wanatusaidia kutambua sifa za wengine vipi


MATUMIZI YA LUGHA


Tashbihi


Kupinga haya ni sawa na kumkama simba mwenye watotoMeya akimwonya Siki asithubutu kupinga hoja zake


Watu kujifia kama nzitatu kwa Sikikutokana na magonjwa kwa kukosa dawa


Juzi mtoto wa kerekecha amekufa kama nzi


Inasimama bahati kama mtendeSiki anapompata D111 kwake


Kushindana na Meya ni kama kushindana na ndovuDiiikuonyesha uwezo mkubwa alio nao Meya


Inasimama kama ya mtendeSiki kwa D111kufanikiwa kumpata kwake


Mimi na Meya ni mfano wa mafuta na majiSiki na Meya hawapatatimahasimu


Kukunja walio chini yake kama ua wakati wa alasiririot act


Sitiari


Kueleza sifa za kitu kwa kusema ni kingine


Himizeni hiyo miamba kuangalia maslahi ya watuSiki akimwambia kheri


Vitu hivi viwili njaa na tamaa kwa pamoja ni ugonjwa mbaya kuliko tauniD111chanzo cha ushauri mpotovu unaoharibu mji


Unakanyaga nyoka mkia


Siku zote tumeshuhudia wasiotosheka wakipuliza tarumbeta zao za uzushi na sisi tukazizima kwa kukohoa


Ndiyo huko kuwaua ndege watatu kwa jiwe moja


Lazima kwanza mhakikishe kuwa huyo sumu hapati hata fununu ya jambo hiliMeya kurejelea D111


Hii ni bomu inayoweza kutulipukia usoniMeyampango wa wizi wa fimbo kuweza kuwatia matatani ukijulikana


Duniani kuna watu na viatu paka na panyaDida


Bunduki inayotema risasi tatu tatu


Magari yanayotapika maji


Mshumaa kuwakakuendelea kuishi kuwatia matumaini hadi dawa ziwasili


Wana njaa na kiu ambayo haikuzimwaSiki kwa Meyamalalamiko ambayo hayakushughulikiwa


Kumtetea macho maSikio na sauti Dwani Iubarakala


Matunda ya jasho letuMeya


Ni kawaida ya debe tupu kupiga keleleBili udharau wafanyakaziwajinga


Nina hakika sasa yuko kanisani mwake akiwahudumia kondoo wakewaumini


Njaa ina nguvu imeangusha miambamalalamiko ambayo hayakushughulikiwa huangusha viongozi


Siasa ni mchezo mchafuD111


Siasa bwana ina vituko vyake Utapakwa tope si haba


Umya hauna pato kubwa Ofisi ndiyo ina mianya mingi ya kujipatia utajirikupewa majukumu ya kuamua na hivyo kutumia fursa kujinufaisha na wenzake


Viongozi ni picha ya umma uliowachaguaD111


Bili kumuuliza Meya kama mkewe alishapata mgenimtoto


Tumekuwa watumwa siku nyingiMedi


Jazanda


Uozo wa mji unamaanisha uozo wa uongozi wa Cheneo


Sumu inatumika kumrejelea Siki


Bomu kumrejelea Siki


Harufu mbayakiwakilishi cha uozo ulio ndani


Punda kumaanisha wafanyakazi


Ndovu kurejelea uwezo wa Meya


Ndege watatu kumaanisha mambo watatu


Vyakula vya aina mbalimbali mezaniulafi


Watu wenye matumbo yasoyotulia huwa akili zao nazo hazituliiwatu wenye shida ambazo hazijashughulikiwa hupigana hadi malalamiko yao yashughulikiwe


Kukuna matumbo baada ya muda huanza kukuna vichwa


Kutembea nyuma ya punda aliyeudhika


Cheo kumlevya mtu kama mtoto na chakula Atakienzi akiwa na njaa Akishiba atakipiga teke hana habari wapo wenzake wanakihitaji wala muda ukipita atakihitaji


Beka ni mgao wa wakubwa kula kwanza na sisi wengine kupigania makombo yanayoanguka chini


Tashhisi


Kiriba chaongoza


Kauli zinazoanguliwa katika matamshi hazitekelezwi


Wakisubiri ugonjwa nao utasubiri Siki


Sembe na sukumawiki vinawatoa jasho kuvitia mezanikushindwa kugharamiaSosi kwa Meya


Unadhani nyimbo zinawashibisha na kukata kiu ya uhitaji waokushughulikia matakwa yao


Bahati haifungui milango yake zaidi ya mara mojaBili kwa Meya


Usafi umetwaliwa na nziWaridi kwa hospitali kukosa maji


Mlango hatimaye huenda ukasalimu amriSiki akimhimiza Tatu waendelee kushinikiza kumwona Meya huenda wakafaulu


Cheo kinaweza kumlevya mtu asahau alipokuwa janaD111


Viatu kuliwa na lamiTatu kueleza jinsi wafanyakazi wanavyosafiri kwa miguu hadi kazini mpaka viatu vinachakaa chini kwa kukwaruzwa na lami


Mdokezo


Kukatiza usemi


Tatizo  utapia mlo lipo  Siki


Huenda itasaidia kidogo mtoto aandaliwe mchanganyiko wa sukari na chumvi tashtitisi matibabu


Meli kupambana na mawimbikuwasili


Lakini daktari haWaridi kwa Sikimama hajalipahana hela


Ni kama talk of the devilBili


LililoandikwaD III majaaliwa kukutana kwa D111 na Siki


Nashangaa hiki chaleta taabu


Nimefika kukuona kama nduguSosi kwa Meya


Huenda isichukue muda mrefu utabiri wa Sosi unaomtia Meya woga


Hali ikibadilika mshahara nao utakuja


NininiGedi akisita wakati anataka kumfahamisha Meya wafanyakazi wa uwanja wa ndege wamegoma kuwaunga mkono wenzao waliogoma


Balagha


Hilo pia wanatuletea sisi hapaWaridi


Dawa ganiWaridi anapoulizwa na Siki kama dawa zimeigia


Lakini si sasa waona matokeo yakeWaridi kwa mamamatokeo ya kumpa mtoto chakula ambacho hakikutokoswa


Mpaka sasa wapo watu wasioelewa umuhimu wa lishe boraWaridi


Walipie kitanda kisicho dawaSiki


Tutafanya lipi jingine bora kuliko hili


Kasi yote ya nini Waridi Au dawa zimeingia


Kweli kilio chetu kiliSikika pale pale Nani atakuelezea


Siasa gani hiyo


Hilo tumefanya lakini wapi


Chaguo la wananchi kwa nini basi kulalamika


Au unafikiri pakawa na fursa nyingine hii leo ya kuchagua viongozi matokeo yatakuwa tofauti sana


Kama wakubwa wenyewe wameisha sema sisi tutafanya ninikugawana gharama


Huoni mstari ulivyo mrefu hapo njeWaridi kwa mama


Au unadhani hao wengine hawajakuja kutibiwaWaridi kwa mama


Wewe tu ndiye hujui mimi ndiye Meya wa baraza la mji wa CheneoMeya kwa Sosikuonyesha kiburi


Ni baraza gani lenye udhabiti kama letu ambalo linaongozwa na mstahiki Meya Sosi Lipi katika ujirani wetuMeyakuonyesha kiburi


Utatosheka lini weweMeya kwa Sosi


Huoni Cheneo ni kisiwa cha kupigiwa mfano


Iwapo mama muuza ndizi analipa kodi ili kulijenga taifa iweje kwamba madiwani wasilipe kodi


Tabaini


Si vyombo vya habari si wanasiasa si wasomiWaridi anapoulizwa na Siki nani alisema nchi ni maskini


Kinaya


Meya kuwa na wokovu ilhali anatenda matendo yasiyofaa


D1kuitwa Bwana usalama ilhali anahatarisha usalama wa wafanyakazi kwa kuagiza askaris wawashambulie


D11Bwana uhusiano mwema


Ulimwenggu wataka watu kama weweMeya kwa Bili kwa wazo la mwanakandarasi


Anwani na jina mstahiki Meyahastahili kuwa kiongozi


Bili mshauri mkuu wa Meya kutopatikana mambo yanapochacha


Meya kumpa mhubiri sadaka ya laki moja kila mwezi ilhali amekosa kuwapa wafanyakazi wa baraza mshahara na mji unakuwa mchafu mpaka unaanza kuvunda


Ndugu SosiSiki


Sasa naona mnautusi ukarimu wetuMeya kwa wawakilishi


Meya kuwaambia wawakilishi wa wafanyakazi kuwa baraza lina kanuni zake ambazo lazima ziheshimiwe ilhali haziheshimu


Kama hawataki kuonyesha shukrani kwa wanayofanyiwa na baraza letu tukufu nitawafuta kazi


Meya kusema anapenda urasimu ilhali anaidhinisha mambo kama vile nyongeza kinyume na kanuni za baraza


Nzuri tatutatu anapomuuliza daktari habari za siku nyingi


Meya kushukuru madiwani kwa kufika kuhudumia baraza lao


Meya kulinganisha baraza la Cheneo na majirani dhaifu ilhali wanaweza kufanya vyema


Huoni Cheneo ni kisiwa cha kupigiwa mfanoMeya kwa Sosiwakati kuna shida nyingi


Miaka hamsini baada ya uhurumiaka mingi kupita na watu wana umaskiniuhuru bandia


Mstahiki Meyahastahikihastahili kuwa Meya


Akili hii walisema ni maliMeyahana akili


Kutaka idhaa za baraza zicheze nyimbo za uzalendo kabla na baada ya vipindi maarufuMeya si mzalendo Njia za kupumbaza watu


Meya kusema Gedi ni miongoni mwa watu wenye uelewa


Mji una amani na utulivuMeya kwa Gedi


Lengo la mji ni afya bora na ya bure ilhali watakiwa kulipia matibabu


Mpango wa maendeleo wa miaka kumi Meya ana malengo ya kimaendeleo ya milenia


Tumeshaingia katika kiwango cha kimataifa


Utetezi kuitwa uchocheziSiki


Ndugu Meyamhubiri kwa Meya


Wageni wanaokuja ni washirika wetu wa kimaendeleoMeya kwa D111


Di kuwaita wafanyakazi wajingamtu mjinga hahitaji kubembelezwa ilhali ndio wajinga wa


Sisi na yeye nani ana akili zaidiBili akirejelea D111


Meya kusema wafanyakazi hawawezi kuwakilishwa katika baraza kwani lina kanuni zake ambazo mpaka zifanyiwe mabadiliko ilhali hazifuati


Kuchanganya ndimi


What do you think this is Food poisoningSiki


Oh yes


I understand


Dawa ni painkillers tu


Meya kuitisha glasi ya kunywea maji


Yes sirGedi kwa Meya


Nina entertainment vote ya Meya yangoja ualishi tu


Kuna mayers act riot act


Kile kinachoitwa collective responsiBility


Hii ni grand ideawazo la kusitiri wizikuzuia watu kuwashuku


Bloody henskudharau kuku waliotaga mayai


NonsenseMeya anapokabwa na yai kwa kulibwakia


Fridgejokofufriji anakotumwa Gedi amtolee Meya chupa moja ya maji


Failifile


Kula sukumawiki na dona doughnut


Entertainment vote ya Meya ambayo yangoja ualishiidhini ya pesa za burudani za Meyaubadhirifu


Wawakilishi wa wafanyakazi wanapotaka kumwona Meya wanaambiwa diary shajara yake imejaamapuuza


Collective responsiBilitykunyima uhuru wa kwenda kinyume na jambo linaloungwa mkono na wengi


Ikiwa hii si insubordination ni niniMeya kwa diwani IIIkukosa utiifu


Full proofdii baada ya mipango ya kuiba fimbo kumaanisha haiwezi kugundulika


Utohoziuswahilishaji


Daktari


Nesi


Meya


Hospitali


Sistamtawa wa kikatoliki


Wadi ya watoto


Ofisinioffice


Takriri


Wafanya kazi wa jiji jinsi hospitali yenyewe ilivyo ya jiji


Njiani ni njiani na hospitalini ni hospitalini


Huna habari kuwa walinichagua hao hao watuujinga wa watu ndio chanzo cha uongozi mbaya


Safi Safi kabisaMeya kuonyeshwa kuridhishwa na heshima za Gedi


Sauti ni sauti tuBilikumhimiza Meya apuuze sauti za wafanyakazi


Udumu milele na milelemhubiri akiombea uongozi wa Meya


hujui ngoja ngoja huumiza matumboNgoja ngoja hii haisaidii matumboSiki kuhusu dawa


Mkumbushe tena na tena mpaka apate mwanga wa kile unachokisemaSiki kwa D111


Endelea endelea TatuMedi akimhimiza aendelee kusema malamiko yao kwa Meya


Misemo


Akili hii walisema ni maliMeyamajivuno


Fununu sio mbali na ukweliMeyakuna wachochezi katika barazaD111 kuuliza Meya kama ana hakika na anayosema


Na kumbuka mtumwa hauawiBili kwa Meya hawezi kufungwa kwa sababu alichukua hatua kwa niaba ya baraza


Bahati haifungui milango yake zaidi ya mara mojaBilikuhimiza asipoteze fursa ya kujipatia pesa kupitia mwanakandarasi


Mtu haukati mkono unaomlishaMeyahakikisho hawezi kumsahau Bili akipewa pesa na mwanakandarasi


Wasemao mchana usiku watalalaBili


Kelele za chura hazimzuii ngombe kunywa majiBilisauti za wafanyakazi


Kubahatisha ndiko kupataSiki anapompata D111 nyumbani kwake


Lililoandikwa halifutiki kwa kweli


Eti siasa ni mchezo mchafu


Watu hujifunza kutokana na makosa yao


Mambo haya tunayafahamu tangu utandu hadi ukoko


Mambo yalikuwa yametiwa chumvi


Dawa ya adui ni kummegea unachokulaBili kuhusu mwanakandarasi


Jina si kitu tumbo ndilo muhimu


Misimukuwa mteja siku mbiliBili kutopatikana baada ya mambo kuhariiiibika


Mtu hali kanuni


Methali


Huenda hizi ni dalili za mvua


Hujui ngojangoja huumiza matumbougonjwa hauwezi kungojea dawa


Kelele za chura hazimzuii ngombe kunywa majiBiliMeya hawezi kuathirika na mgomo


Haraka haraka haina barakaWaridi kwa Siki


Ganga ganga za mganga humlaza mgonjwa na matumaini


Wasemao mchana usiku watalala


Hizi ni Mbio za sakafuniBilimgomo hautafanikiwa


Heri nusu shari kuliko shari kamiliSiki kwa Tatukucheleweshwa kwa mishahara ni bora kuliko kukosa kabisa


Sikio la kufa haliSikii dawaD111 kwa Siki anapomwambia anaweza kumshawishi Meyaukaidihashauriki


Msiba wa kujitakia hauna kilio


Asante ya punda ni tekekukosa shukrani Meya anaposema aitiwe mhazili na kuambiwa na Gedi ameshaondokaalimpa kazi licha ya kutokuwa na hitimu zinazofaa


Wengi wapeMeya kwa DIII


Mazoea yana taabukuacha tabia ni vigumu


Lililoandikwahalifutikimajaaliwa ya mungu kuonana na D111


Mtu huvuna alichopandaviongozi wabaya huchaguliwa na wananchiD111


Mhitaji siku zote ni mtumwaMeya kuonyesha wafanyakazi waliogoma wangelazimishwa kurudi kazini na mahitaji yao ya kila siku


Hakuna bwana hakuna mtwanaD111 Meya anaposema wafanyakazi ni watumwa kuonyesha kuwa wao na baraza wanahitajianahuhudumiana


Msiba wa kujitakia kilio kamwe haunaMeya anapoSikia wafanyakazi wakivurumishwa


Mpiga ngumi ukutaMeya wakivurumishwa


Yaliyopita yamepita Tugange yajayoD1 kwa Meya anapojuta kutomSikiliza D111


Ya mungu ni mengiaskari wanapoingia ofisini kumtia mbaroni Meya na washirika wake


Majazi


Sosikutokana na source kumaanisha chanzo cha matatizo au msimu uaomaanisha kula kwa kutumia cheo kujilimbikia mali


Kherikutokana na uadilifu kwa vile hana tamaa kama wenzake au baraka kwa jamii kwa kupinga maovu


Sikikitu kichungu kinachotumiwa kama kiungo Anasababisha machungu kwa viongozi kwa kupinga uovu wao Anaongoza maandamano na kushauri Meya kushughulikia malalamiko ya wafanyakazi


Waridiaina ya ua linalovutia lakini hunyauka punde tu linapotolewa mtini Anawapa matumaini wagonjwa Ghafla anajiuzulu na kuacha wagonjwa wateseke


Cheneokitu kilichoenea na kutapakaa kila mahali Kuenea kwa uozo mogomo ukatili shida nk


Shuara mji ambako ndege zilielekezwa baada ya wafanyakazi wa uwanja wa ndege kugomashwari utulifu


Kajifaharimkahawa ambao Meya na Bili waliuzurumaarufu


Ulinganuzi


Kuweka vitu viwili pamoja ili kusisitiza tofauti


Meya na diwani III


Diwani 111 na Diwani 1 na 11


Siki na Waridi


Shuara na Cheneo


Tatu Beka na Medi na Gedi na Dida


Uzungumzi nafsia


Mhusika mmoja kuongea peke yake


Hivi huyu ana nia ganiMeya Dida anapopeleka viyai vidogo


Meya kuongea peke yake kuhusu dhifa murua ambayo angewapa wageni mameya


Meya anapojisemea mwenyewe kuhusu viyai vidogo alivyotengenezewa


Meya anapojisemea mwenyewe kuhusu mapokezi ya mameya ambao wangezuru Cheneo vile angewapokea kifahari ili watoe ufadhili


Siki anapojisemea kuhusu matatizo ya Cheneovile mji umejaa njaa na kuongozwa na wenye njaa ni hatari sana


Meya kujisemea diwani III anapomshauri akutane na viongozi wa wafanyakazi tu lakini si kila mtu


Meya ofisini akipanga mapokezi ya mameya wageniCheneo si mji hivi hivi wauone ukarimu na maana ya undugu wetu


Meya kijisemea D111 anapoondokahawa wanaotaka uwaSikilize ni mzizi wa vizazi vya kesho Nafikiri ninaweza kuzungumza na viongozi wao si kila mtutenga utawale


Meya kujizungumzia akiwa ofisini kupanga mapokezi ya wageniatamfurusha mwanakandarasi hatamu mpya mipango mipya


Dida katika wimbo wake jinsi wafanyakazi walivyofurushwa kwa risasi vitoa machozi na magari ya maji


Nidahasiyahi


PoleDida akimpa Meya pole


Alaadii kushangaa anapoSikia wafanyakazi wa uwanja wa ndege wamegoma


Kisha unamruhusu kunipunja kwa kuleta viyai kiasi hiki Eehhasira


NaamWaridi akimwitikia Siki


AlaaSiki akishangaa kwa wagonjwa kufika kwa wingi licha ya dawa kutokuweko


La hashaSiki akisisitiza si habari za kugoma amepelekea Meya


Sadakta Bora usinisahausawa Bilikuridhika


PoleSiki kwa Waridi kwa jamaa yake kufamtoto wa mamake mdogobinamu


AsanteTatu anapokaribishwa na Siki


AamenMeya akiitikia maombi ya mhubiri


Mbinu rejeshi


Siki anarejelea amewahi kuanzisha mgomo mwingine


Uongo wa dawa kuwa bahari kuu unarejelewa mara kwa mara


Kitoto kufia mokononi mwa Siki kwa njaa na ugonjwa


Tunafahamishwa na Meya kuwa Siki alikuwa na utundu utotoni


Bili kutukumbusha yeye na Meya wamewahi kwenda katika mkahawa wa kajifahari wiki mbili zilizopita kujistarehesha


Meya amewahi kumpa Meya ushauri uliomdumisha mamlakani


Kuna mwanakandarasi aliyekuwa na mkataba na baraza alilomwambia


D111zamani Meya alikuwa anamSikiliza na kutilia maanani


Bili kutufahamisha jinsi wafanyakazi walivyovurumishwa na askari kila mtu na mguu wake kumponya wanapoongea na Meya na madiwani


Dida katika shairi lake anatufahamisha jinsiwatu walivyovurumishwa wakatimua mbio sana kwa kuogopa kuuawa


Beka kueleza jinsi juzi mtoto wa kerekecha alikufa kama nzi mikononi mwa kerekecha akitazama


Mama akieleza Siki mtoto alianza kuendesha lini siku iliyotangulia baada ya chakula alichotoa kwa bwana kwa kutokitokosa wali na maharagwe yaliyolala


Meya kutufahamisha kuhusu mwanakandarasi aliyepewa kandarasi na Meya wa zamani ya kupelekea baraza bidhaa na ana mkataba ambao haujakwisha na ungeisha miaka mitatu iliyofuata


Siki kueleza jinsi mara ya mwisho alipokuwa kwa Meya jinsi aliamuru asiruhusiwe kuingia kwake nyumbani au ofisini


Jinsi alivyofahamishwa hilo na mfanyakazi mmoja wa Meya aliyesoma naye shule moja


Kufahamishwa na DI jinsi Bili alikuwa akipigiwa simu tangu siku kabla iliyopita na hakuwa akipatikana


Taharuki


Mtoto kulazwa kupewa mchanganyiko wa sukari na chumvi hatima yake gani


Sauti za wafanyakazi


Askari wanapoingia Meya akiombewa na mhubiriNini kimejiri


Wafanyakazi wa uwanja wa ndege kugoma wageni wakitarajiwa siku hiyo nini kitajiri


Mama anapoingia ghafla bila kufuata utaratibu Waridi anamkemea watakubali kumhudumia kwa dharura aliyo nayo


Pale Gedi anapoingia ofisini ya Meya wakiwa na D1 na D11 akihema na akiongea kwa kusitasita kimetokea nini


Wageni kukaribia kuwasili na mji ni mchafu na hakuna uwezekano wa kuajiri vijana nini kitajiri


Wafanyakazi kugoma na wageni wanatarajiwa kuwasili siku hiyo saa tano unusu usiku Nini kitatokea


Nahausemi


Meya kumwambia Gedi amwambie Dida aende mbio


Yamenifika shingoni


Unamkanyaga nyoka mkiaSiki kwa Meya


Watu sasa wanafahamu mbivu na mbichiD111 ukweli


Ndiyo huko ndiko kuwaua ndege watatu kwa jiwe moja


Mlango huenda hatimaye ukasalimu amri


Wanakipeleka chombo mrama


Ni kazi ya kijungu mekojikoBekaya kumpatia mtu riziki tu


Tangu utandu mpaka ukokowawakilishi kusema wanaelewa vyema yanayoendelea katika baraza kutenga DIII na kufanya maamuzi na wanaomuunga mkono


Kupiga hatuakupata ufanisimaendeleo mapya kila uchaoMeya


Unadhani nyimbo zinawashibisha na kukata kiu ya uhitaji waokushughulikia matakwa yao


Nyumba yangu aione paaMeyaGedi asimruhusu Siki asiwahi kuingia kwake


Mbivu na mbichiDiwani III


Kupunguza joto


Biliya kina yakheelimu ya maSikini


Bili kutaka kujua kama mkewe Meya ashajifunguakupata mtoto


Msikate tamaaSiki kwa Tatumsipoteze matumaini


Inavunja moyokuona watu wakivurumishwa na askarikuSikitisha


Si wengi wanaoweza kuwakosoa jamaa zao wanapokipeleka chombo mrama


Mimi niko radhi kutekeleza uyatakayo ingawa shingo upaneDIII kwa Meya anapomshinikizabila hiari


Kazi ya kijungu mekobekaisiyo na akibacha kuweka


Tangu utandu hadi ukokoMediwanajua yote kuanzia mwanzo mpaka mwisho yanayoendelea katika baraza


Anaungana na mahasidi kunitoa rohoMeya anarejelea mhazilikuporomosha uogozi wake


Yote haya yametiwa chumvi na wanahabariMeya akielekea kushikwakufanywa yaonekane makubwa


Halafu nitiwe ndaniMeya kwa Bili afungwe gerezani


Uma na kuvuviadhuru mtu kwa kutumia ujanja asielewe


Taswira


Mwandishi anapotueleza kuhusu meza ya maakuli ya Meya kwamba imejaa mayai na vyakula kutuchorea picha ya ulafi


Maelezo ya Waridi huleta hali halisi ya zahanati


Uvundo na maji ya taka unachora picha ya mji ilivyo


Wafanyakazi wanavyokabiliwa na polisi kutembeza virungu na risasi


Siki anapomwambia Meya kwamba anaingiza kidole kwenye mzinga wa nyukihatari


Picha ya mtoto mgonjwa ya Waridi akimwambia Sikikitoto chenyewe kiriba chaongozakuvimba tumbo kwa utapia mlo


Didapicha ya hali ya mambo wafanyakazi walivyofurushwawazee kutimua mbio bunduki magari ya maji


Picha ya usafiri wa wafanyakazi na madiwani wakielekea kazinikwa kutembea kutoka mabandani jua likiwaka au kukinyesha na viatu kuharibiwa na lami na madiwani wanasafiri katika magari yenye vifaa vya kusafisha hewa


Tashtitikichekovichekeshodhihaka


Meya kujifanya mwokovu na kutoa matamko ya kidiniAamen Aamen


Meya kutumia pesa vibaya na wagonjwa wanapewa mchaganyiko wa chumvi na sukari


Pale diwani na wandani wake wananaswa na askari baada ya mambo kufikia kiwango kibaya na Bili hajulikani aliko


Diwani I na II wanacheka baada ya kuambiana kwamba siku zote wanazizima tarumbeta za wasiotosheka kama kwa kukohoa tu


Meya anacheka baada ya kujisemea kuhusu maandalizi ya wageni wanaokuja


Dida anacheka baada ya kuigiza matendo ya askari walivyovurumisha wagomaji


Meya na mhubiri kupokezana mikono wakicheka


Utatu


Mtoto mgonjwa ana miaka mitatu


Alikufa akiwa na miaka mitatu


Kuua ndege watatu kwa jiwe moja


Madiwani watatu


Wawakilishi watatu wa wafanyakazi


Dawa zingefika bandarini baada ya siku tatu na baada ya siku tatu zingefika hospitalini


Meya na madiwani wawili wanakamatwajumla ya waliokamatwa ni watatu


Bunduki inayotema risasi tatu tatuDida akieleza kuhusu kuvurumishwa kwa wafanyakazi na askari


Nyimbo


Sauti ya Siki anapojisemea


Njaa ina nguvu imeangusha miambaviongozi


Mwenye tumbo tupu anahitaji ashughulikiwe bila kucheleweshwa


Sauti za wafanyakazi zinachukua muundo wa ushairi


Kiliowanataka kuSikilizwa


Kudai haki jasho damu


Maslahi yao kuangaliwa


Malipo bora


Huduma za afya


Kudhalilishwa


Kupuuzwa daima


Mshahara zaidi


Dawa hospitalini


Sauti ya Dida


Kweli kinzani


Tumetembea lakini hatuendi mbeleSiki


Kwenda tunaenda lakini kinyumenyume


Chuku


Kufanya Cheneo kote kuwaka moto wa mafanikiomaendeleo makubwa


Kupuuzwa daimasauti ya wafanyakazikukataa kabisa kusikilizwa


Wanadai takriban kila kituGedi anapoulizwa na Meya wafanyakazi wanataka nini


Vijana waliohitimu kushindwa kupata hata utopasikusisitiza ukosefu wa ajiraMeya


Udumu milele na milelemhubiri akiombea uongozi wa Meya


Kumbe wazee huwashinda mbio vijanaDidakutimua mbio sana kujinusuru


Sadfa


Siku wageni wanatarajiwa kuwasili kusadifiana na mgomo wa wafanyakazi wa uwanja wa ndege na wale wa bohari kuwaunga wenzao mkono


Siku Siki anaenda kwa Meya na kwa DIII anawakuta wakiwemo


Siku ambapo Meya na DI na II wanapokutana ndipo wanatiwa mbaroni


Gedi kumpelekea Meya maji kunasadifiana na upepo kubadili mkondo wa harufu ya taka na kufanya Meya kulalamika kuhusu maji


Siki ni binamu ya Meya Binamu yake Waridi kufa kwa kukosa dawa


Bilikusitiri wizikukomesha malalamikokutangaza fimbo imeibwa na uchunguzi unafanywa mara moja kisha kuanzisha mazungumzo na wafanyakazi na kufanya waonekane wao ndio wasiotaka suluhu


Wizi kupagwa kusadifiana na mgomo ili kusingizia rabsha


Ziara ya mameya wageni inasadifiana na migogoro baina ya baraza na wafanyakazi


Ule wakati Meya anasema hali yataka kutumia nguvu na angewapa askari amri kunyoosha mambo ndipo askari wanatokea si kufanya analotaka bali kumtia mbaroni


Kutiwa mbaroni kwa Meya na diwani I na II kunasadifiana na wao kuwa katika mkutano wa kujaribu kutatua mambo


MSTAHIKI MEYA Ziada


MANDHARI


Mandhari ya tamthilia ya Mstahiki Meya ni mji unaoitwa Cheneo Mji huu unatawaliwa na Baraza linaloongozwa na Mstahiki Meya pamoja na madiwani


Mji wa Cheneo una zahanati ambayo inafurika wagonjwa wakitafuta matibabu ingawa hakuna dawa


Mandhari ya nyumbani kwa Meya inaashiria kwamba ni nyumba ya kifahari iliyo na makochi na zulia lenye kuwaza ya kupendeza


Mitaa ya Cheneo imejaa uvundo kwa sababu ya kutozolewa taka hasa baada ya mgomo wa wafanyakazi


Mandhari ya Mji huu ni kielelezo cha jinsi ilivyo miji mingi humu nchini kutokana na usimamizi mbaya


MUHTASARI WA MAONYESHO


SEHEMU YA KWANZA


ONYESHO LA KWANZA


Onyesho hili linafanyika kwenye zahanati wakati wa jioni


Daktari Siki anazungumza na waridi ambaye ni nesi muuguzi Daktari anaonekana mwenye wasiwasi Anauliza wagonjwa wamefika wangapi zahanatini Naye Waridi anadokeza kuwa wagonjwa waliofika ni wengi kuliko siku iliyotangulia


Hata hivyo lililo wazi ni kuwa hakukuwepo na dawa hata kidogo Waridi anasema kuwa Meya aliwataka wawashauri wagonjwa wasubiri dawa kwamba walikuwa wameagiza dawa zingefika hospitalini baada ya siku sita Hata hivyo Daktari Siki hakubaliani na madai hayo Anasema Wakisubiri ugonjwa wao utasubiri Hujui ngoja ngoja huumiza matumbo ukurasa 3


Waridi anamwambia Siki kuwa hata wagonjwa zaidi wakipokelewa hawataweza kusaidika Aidha wagonjwa wenyewe hawana uwezo wa kulipia huduma Hii ni kutokana na umaskini Anaongeza kusema kuwa mfumo huu wa wagonjwa kugawana gharama ya huduma unahimizwa na wazungu Maoni ya Daktari Siki ni kuwa si kweli kwamba watu ni maskini kwa sababu nchi ni maskini


Mama mmoja mfanyakazi wa Baraza la Jiji anaingia alikokuwa daktari na nesi Analalamika kuwa mtoto wake wa pekee aliyembeba alikuwa mgonjwa na kwamba alikuwa anataka usaidizi kabla mtoto kufa


Anapoambiwa aeleze hali ya mtoto anasema kuwa amekuwa akiendesha tangu siku iliyotangulia Hii ni baada ya kula kiporo ambacho mama mtu alitoa kwa mwajiri wake anakofanya kazi Huku ni kwa Mstahiki Meya wa jiji la Cheneo


Hapo mtoto anapokelewa kwenye wodi na nesi Baadaye Waridi anasema kuwa baada ya kumchunguza mtoto huyo alibaini kuwa aliugua pia utapiamlo Hii ni kutokana na ukosefu wa lishe bora


Anashauriwa na daktari ampe huduma ya kwanza ili kumpa matumaini Onyesho linapofika mwisho ni bayana kuwa nesi ana imani kuwa dawa walizoahidiwa zingefika hospitalini Hata hivyo Daktari Siki anatofautiana naye akiamini kuwa ahadi ya dawa ni siasa tu za Meya


ONYESHO LA PILI


Onyesho hili linafanyika nyumbani kwa Meya


Hii ni siku iliyofuata ile ya onyesho la kwanza kule zahanatini Mazingira ya mahali hapa ni ya kupendeza Yanaonyesha uwezo mkubwa wa kiuchumi alio nao Meya Meya yuko peke yake akijapatia staftahi Anapiga funda zito la chai ambalo linamchoma Anamtuma Gedi mpambe wake akamwite Dida Dida ni mhudumu wa hapo nyumbani kwake Anakuja na kunyenyekea mbele ya Meya japo Meya anakashifu unyenyekevu wake Meya analalamika pia kuwa mayai aliyoletewa ni madogo Anamwamrisha kwamba aliyekuwa akiyaleta amshauri asiyalete tena


Dida anapotoka anaingia daktari Siki Siki ni binamuye Mstahiki Meya Kwa sababu hii Siki anamwita jina lake ambalo ni Sosi Meya hafurahishwi na hatua hiyo ya Siki ya kutomtambua kama Meya Anamwambia Pamoja na salamu zako lazima uniite Sosi Wewe tu ndiye hujui kuwa mimi ndiye Meya wa Baraza la mji wa Cheneo Ukurasa 10


Siki anasema hayo si muhimu Kilicho muhimu ni yale ambayo yalimleta hapo kwa Meya Inabainika kuwa sababu ya daktari huyu kuja hapa ni kuwasilisha matatizo ya wafanyakazi wa jiji la cheneo


Katika mazungumzo yao Meya anatetea maendeleo katika jiji hili Hata hivyo Siki anapuuza maendeleo haya na kusema kuwa watu wana shida Ukurasa 11 Anaongeza kuwa wananchi wana matatizo kama vile njaa Ukurasa 12 Meya anatetea uongozi wake na kusema kama asingekuwa mzuri asingechaguliwa mara tatu Anajisifu kuwa amedumisha utulivu na imani katika eneo lake


Daktari Siki anamshtumu Meya na Madiwani wenzake kwa kutofikiria watu waliowachagua Analinganisha tabia hiyo na kuwatusi wananchi Kulingana naye uongozi wa Meya ni ukoloni mamboleo Aidha anatahadharisha kuwa hatua hiyo ni hatari kama kukanyaga nyoka mkia Ukurasa 15 Kilele cha yote hayo Mstahiki Meya anamtaka Gedi amtoe Siki nje kwa nguvu Lakini Siki anasema angeombwa aondoke angeondoka tu na wala hakuna nguvu ambazo zahitajika


Punde Meya anamtuma Gedi akamwambie mhazili amwandalie mkutano wa kamati ya Meya ambao ungefanyika alasiri hiyo


ONYESHO LA TATU


Mandhari ni ofisini mwa Meya


Ni katika mkutano ambao Meya aliitisha Washauri wake Diwani III na III wanamsubiri Meya


Mazungumzo ya Diwani I II na III yaonyesha kuwa raia wameanza kupinga uongozi dhalimu wa Meya Diwani II anasema kuwa Meya kuwaita yaonyesha hali si nzuri Diwani I aona hili kama dogo Anasema wameona wengi wakilalamika nao Diwani I na II wakawanyamazisha Diwani III awaambia kuwa sasa watu wamezinduka na wanataka vitendo si maneno


Mazungumzo kati ya Diwani III na III yaonyesha uzalendo wa kijinga wa washauri wa Meya Diwani I anajibu kauli ya Diwani III kuwa jukumu lao ni kulitetea baraza la Mstahiki Meya Diwani I na II wanaona kama heshima kubwa waliotunukiwa kuhudumu katika kamati ya Meya Diwani III anaonya Diwani I na II dhidi ya ubinafsi uzalendo wa kijinga na ukatili Hawakuchaguliwa kupiga vita raia walichaguliwa kuleta maendeleo katika Cheneo yote


Meya anaingia na kuwajuza madiwani hali si nzuri Anasema kuwa baadhi ya madiwani wamezindua raia na kuangazia udhaifu wa Baraza wa kutowajibikia majukumu yake Ni dhahiri kuwa uongozi wa Meya haujatekeleza majukumu yake Hivyo kuzorota kwa hali ya usafi mjini Meya anashindwa kunywa maji aliyoletewa na Gedi kutokana na harufu mbaya nje


Ili kurekebisha hali Diwani I anasema atawaambia vijana kutumia nguvukutembeza virungu ili watu wasiandamane


Vilevile Diwani I na II wanatarajia kuinua viwango vya uzalendo kwa kutumia hila zifuatazo


Mashindano ya vijana ya kubuni


Kutunga na kucheza nyimbo Yaonyeshwe katika vyombo vya habari


Vijana kujionea fahari Diwani III anaonya wenzake dhidi ya mipango hii isiyofaidi wanyonge Analalamikia


Mishahara duni ya wafanyakazi


Ukosefu wa ajira


Kucheleweshwa kwa mishahara


Mataifa yenye uwezo mkubwa kiuchumi yanadhibiti mataifa machanga Mfano Kubuni sera za uajiri na kupunguza wafanyakazi Pia Baraza haliwezi kuongeza mishahara kwani mataifa hayo hayajatoa mikopo


Diwani III apendekeza watafute mbinu za kukabiliana na hali duni ya maisha badala ya kuwadanganya watu kuwa dawa zimeagizwa na hali sivyo


Asema kuwa ahadi hizi za uongo zinawashinikiza wafanyakazi kutaka kujieleza Mazungumzo kati ya Meya Diwani I II na III yamedhihirisha tamaa na ubinafsi wa uongozi wa umma


Meya aidhinisha uundaji wa kamati ambazo hazina umuhimu nyongeza ya mishahara au marupurupu ya walinda usalama na kutotozwa kodi kwa madiwani Kinaya ni kuwa Baraza lina nakisideficit ya shilingi milioni mia moja na ishirini ingawaje hata mama muuza mboga analipa ushuru


Diwani I na II wanadai kuwa wanahitaji kuvaa vyema katika mapokezi wasije wakajidunisha mbele ya mameya Meya anamwamuru Diwani III kukubaliana na njama zao za matumizi ya kiholela ya mali ya umma


Masuala yanayoibuka katika onyesho


Uongozi mbaya


Meya anawateua washauri wanaoendeleza maslahi yake mfano Diwani I na II


Meya aidhinisha matumizi ya kiholela ya fedha huku akijua baraza halina pesa


MeyaDiwani I na II wanapinga ushauri wa Diwani III kuhusu matumizi bora ya pesa


Mbinu hasi za uongozi na propaganda


Jiji limekuwa chafu


Kamati zisizofaidi raia ili kumuunga mkono Meya


Vitisho matumizi ya virungu


Meya aidhinisha kutotozwa kodi kwa madiwani


Hali duni ya maishaumaskini


Ukosefu wa ajira


Mishahara duni


Kupunguzwa kwa wafanyakazi


Utetezi wa haki


Diwani III atetea haki za wafanyakazi


Pia apinga nyongeza ya mishahara kwa madiwani


Ukoloni mamboleo


Mataifa ya wafadhili yalazimisha Cheneo kupunguza wafanyakazi


Ubinafsitamaa


Madiwani I na II na Meya waidhinisha madiwani kuongezwa mishahara na kutolipa kodi


SEHEMU YA PILI


ONYESHO LA KWANZA


Mandhari ni ofisini mwa Meya


Meya yumo katika uandalizi wa kuwapokea mameya Katika uzungumzi nafsia apanga kuagiza divai na mvinyo kutoka ngambo Ubadhirifu


Onyesho lina mazungumzo kati ya Meya na Bili aliye rafiki yake na mshauri wake Ushauri wa Bili waongozwa na ubinafsi Anamshauri Meya kuliibia baraza kupitia mwanakandarasi Meya atamhimiza mwanakandarasi kulishtaki baraza kuhusu kukatizwa kwa kandarasi kabla ya wakati kuisha baraza limfidie naye ampe Meya asilimia fulani ya fidia Bili amkumbusha Meya asimsahau kwa hili


Meya ameshamgawia Bili vipande vinne vya ardhi ya umma Walitumia pesa za umma Meya alimpeleka bibi yake ngambo kuzalia huko kuwapeleka wanawe kusomea hukokujistarehesha kwenye hoteli za kifahari yeye Bili na familia yake


Katika onyesho tunaona juhudi za wafanyakazi za kupigania haki zao Meya na Bili wakiwa ofisini sauti za wafanyakazi wanaolia malipo bora huduma za afya na kuthaminiwa zinasikika Meya anashtuka akimlaumu Siki kuwa ndiye anayechochea


Bili anamhimiza Meya kupuuza sauti hizi anaziona kuwa kelele za chura ambazo hazipaswi kumzuia Meya kufanya analolielewa Meya anadai kuwa hajakataa kuwahudumia wafanyakazi Ukweli ni kwamba ingawa Meya anadai kushughulikia mahitaji ya wafanyakazi anapoambiwa na Gedi kwamba wafanyakazi wamegoma anatuma Gedi awaambie kuwa kama hawataki kuonyesha shukrani kwa baraza baraza litawafuta kazi Anawatisha kuwa kuna vijana waliohitimu katika vyuo vikuu na hawajapata hata kazi ya utopasi


Tabia ya viongozi ya kukabiliana kikatili na wapigania haki inajitokeza katika onyesho hilo Meya anamtuma Gedi amwagize afisa mkuu wa usalama awaite polisi wawatawanye wafanyakazi waliogoma


Maswala muhimu


Uongozi mbaya


Ubadhirifu wa mali ya umma


Ufisadi  kupitia kandarasi


Tamaa na ubinafsi


Unafiki  ushauri mbaya wa Bili alitaka anufaike


Meya amsifu ili azidi kumpa ushauri


Meya na mwanakandarasi


ONYESHO LA PILI


Mandhari ya onyesho ni ofisini mwa Siki


Siki anapokea simu kutoka kwa Tatu Tatu na Siki wanaagana kukutana ofisini mwa Siki


Uzungumzi nafsia unatokea baada ya mazungumzo haya ya simu unaodhihirisha kwamba wafanyakazi hawajaridhishwa na hali ya mambo Siki asema kwamba aliwaambia viongozi kuwa watu wenye ugonjwa wa njaa ni hatari huangusha wenye nguvu


Maneno ya Siki yathibitika Waridi anapoingia ofisini mwa Siki na kumwambia kwamba ajiuzulu analalamika ukosefu wa dawa ambao umesababisha kifo cha binamu yake malimbikizo ya mishahara na kudorora kwa usafi hospitalini Anamwambia Siki kuwa wafanyakazi watagoma Jambo hili litathibitika Tatu anapokuja ofisini mwa Siki


Mazungumzo kati ya Siki na Tatu yatathibitisha kuwa wawakilishi wa wafanyakazi wamekuwa wakitaka kukutana na Meya kuwasilisha malalamishi yao Meya hajadiriki kukutana nao akidai kuwa shajara yake imejaa Hii ndiyo sababu Tatu anakuja amwombe Siki azungumze na Meya kwani ni mabinamu huenda akasikizwa Siki amwambia amejaribu bila mafanikio Tatu amwambia Siki kwamba ameona suluhisho ni mgomo


Siki anaonyesha ukomavu na uwajibikaji kwa kumwonyesha Tatu madhara ya mgomo Anamwambia wachukue hatua polepole wasije wakateseka zaidi Amjuza Tatu kuwa mameya wanakuja kutembelea Cheneo wafanyakazi wakimsisitizia Meya umuhimu wa usafi na kutishia kususia shughuli za kusafisha huenda akawasikiliza


Aidha Siki anaahidi kuwajibikia kilio cha wafanyakazi kwa kuzungumza na Diwani III


Masuala ibuka


Dhuluma


Kiongozi hasikii vilio vya wafanyakazi


Asema shajara yake imejaa hawezi kuonana na akina Tatu


Malipo duni


Malimbikizo ya mishahara


Viongozi wanatoa ahadi za uongo kwa wafanyakazi


Vifo kutokana na ukosefu wa dawa


Ukosefu wa maji katika zahanati


Upiganiaji haki


Waridi anajiuzulu kufuatia hali duni katika mazingira ya utendakazi


Wafanyakazi wamesusia kazi


Tatu amekuja kumwona Siki kwa ushauri kuhusu namna ya kuwasilisha malalamishi yao


Siki amezungumza na Meya na Diwani III kuhusu hali ya wafanyakazi


Siki anamshauri Tatu waende hatua kwa hatua wasije wakajihasiri zaidi


ONYESHO LA TATU


Mandhari ni ofisini mwa Meya Unafiki wa kidini unadhihirika


Mhubiri amekuja kumwombea Meya Awali Bili alimwambia Meya kuwa anahitaji maombi Meya anamshukuru mhubiri naye mhubiri kwa unafiki anasema kwamba Meya ni ndugu mpendwa na mhubiri akiitwa na ndugu sharti aitike Anadai kuwa kutotii ni kutomtii Mungu


Uhusiano wa Meya na mhubiri unaongozwa na ubinafsi Meya anajidai kupendezwa na dini hata anamwambia mhubiri kwamba kila wakikutana kuna kinachomsukuma kutaka kuacha kazi ya udiwani na kumfuata mhubiri


Nia ya Meya nikujipendekeza kwa mhubiri ili amwombee naye Meya ajidumishe mamlakani Mhubiri anausifu ucha Mungu wa Meya na kumwombea Meya kwa nia ya kumvuta Meya kumtolea sadaka unafiki Meya na mhubiri waingiwa na jazba na hatima yake ni Gedi kuingia kujua kinachoendelea


Tendo hili la Gedi na maafisa wa usalama linaleta ucheshi unaodhamiriwa kuwasuta Meya na mhubiri kwa kutumia ofisi ya umma kwa maslahi ya kibinafsi Mhubiri anapuuza uvamizi huu na kuchukulia kama mateso yanayowapata katika harakati za kuendeleza kazi ya Bwana Kauli yake yaonyesha unafiki


Ubadhirifu na ukosefu wa uwajibikaji wa Meya unajitokeza Analibebesha baraza mzigo wa kifedha kwa kumwahidi mhubiri sadaka ya shilingi laki moja kila mwezi Vilevile Meya anampa kazi ya kumwombea kila juma na kumwahidi kugharamia petroli atakayoitumia katika safari yake


Masuala muhimu


Unafiki


Meya ajifanya mpole anapozungumza na mhubiri


Meya kudai ana hamu ya kuacha umeya na kuingilia uhubiri


Sadaka ya kumvutia mhubiri kwake na si sababu ya ucha Mungu


Mhubiri kumsifu Meya kwa kutafuta upendo wa Mungu na kumhimiza kufuata dini Hila ya kumvuta Meya kwake


Mhubiri anamwombea Meya ili apate sadaka na pesa za petroli


Meya aitikia Amen kujifanya mcha Mungu


Meya anamwambia mhubiri kwamba baraza limetambua mchango wa wahubiri Hii ni hila ya kujionyesha mwema


b Tamaa ya ubinafsi


i Mhubiri kumwombea Meya ili afaidike na sadaka inayotolewa na baraza


ii Meya ataka kuombewa ili adumu uongozini


ONYESHO LA NNE


Mandhari ni nyumbani mwa Diwani III


Siki amekuja kumwona Diwani III kama alivyomwahidi Tatu


Mazungumzo ya Siki na Diwani III ni ya kuzungumza na Meya Anamwambia Siki kuwa Meya sikio la kufahalimsikilizi tena anawasikiliza washauri wake wanaompotosha Cheo kimemlevya kiasi cha kusahau alipotoka


Diwani III anachukizwa na vitendo vya kikatili vya askari wa baraza kuwatawanya wafanyakazi wanapotaka kulalamikia hali zao Vilevile tamaa ya madiwani inaonekana na wana ushawishi kwa Meya Meya huwaalika tu wale ambao wanaridhia matakwa yake Diwani III hashirikishwi katika vikao vinavyohusu matumizi ya fedha lakini baadaye huaminishwa kutekelezwa yaliyoazimiwa katika vikao hivyo


Onyesho ladhihirisha uwezo mkubwa alio nao Meya Kuna sheria ambayo inampa Meya mamlaka ya kukabiliana na migomo anaweza kunyamazisha yeyote


Kuna sheria ambayo inampa mamlaka ya kumchukulia yeyote hatua


Uwajibikaji wa pamoja wa madiwani unawanyima uhuru madiwani waadilifu kama vile Diwani III kupinga maamuzi ya wenginewengi wape


Meya ndiye anayeamua kuhusu matumizi ya viwanja vya umma Jambo hili linapalilia ufisadi


Siki analiona tendo la madiwani kutoshughulikia raia kama usaliti Naye Diwani III anamkumbusha wajibu wa raia hasa wanataaluma katika uteuzi wa viongozi anawashutumu wanataluuma kwa kutojiingiza katika siasa wakisema kuwa siasa ni mchezo mchafu Anamwambia Siki kwamba hata watu wakapewa fursa nyinginewatachagua viongozi hao hao tu Kwa hivyo hata raia wamechangia katika tatizo la uongozi mbaya


Siki amsihi Diwani III kumhimiza Meya kushughulikia maslahi ya wanyonge Diwani III anaonyesha kuwajibika kwa kumwahidi Siki kwamba atamzungumzia Meya kuhusu hali ya wafanyakazi asema Meya apaswa kusikiliza malalamishi ya wafanyakazi na sio kujinyakulia ardhi yeye na wenzake Anamsisitizia Siki kuwa wote wapaswa kushirikiana kubadili hali kwani raia na uongozi wote wamekosa  raia wanawachagua viongozi hawa nao viongozi wanawadhulumu


Masuala muhimu


Meya na madiwani wenzake wanaunda sera na mbinu za uongozi mbaya wao ni zao la umma uliowachagua


Raia walalamika uongozi eti ni mbaya na hawataki kujiingiza katika siasa eti ni mchezo mchafu Wanataaluma waadilifu kama Siki wameshindwa kujiunga na siasa


Mgogoro unazuka kati ya wanasiasa na wanataaluma Mfano Siki na Meya ni kama maji na mafuta


Onyesho pia laonyesha pingamizi ambazo zinafunga juhudi za kujikomboa kwa unyonge


Mamlaka makuu ya Meya


Uwajibikaji wa pamoja wa madiwani


Kutengwa kwa washauri bora


Matumizi ya vyombo vya dola mfano Askari kuwanyamazisha wapigania haki


Tamaa na ubinafsi wa viongozi


Viongozi waadilifu na raia kutojiingiza katika siasa


Dhuluma  askari wanawatawanya watu wanaolalamika ukiukaji wa haki


Kusingiziwa kwa washauri wapotovu kama Diwani I na II


SEHEMU YA TATU


ONYESHO LA KWANZA


Mandhari ni ofisini mwa Meya


Meya amemwita Diwani III ambaye amefika Pia mwenyewe alikuwa na nia ya kumwona Meya


Mazungumzo baina ya Meya na Diwani III yadhihirisha kuwa uongozi wa Meya umekosa busara


Amtaka aongeze madiwani mshahara mara moja huku ajua mwezi umebakia siku mbili na mishahara tayari imeandaliwa Diwani III anapomwambia haya Meya asema kuwa hilo si neno la muhimu ni kulipwa kwa hiyo nyongeza


Mazungumzo pia yaonyesha ukiukaji wa kanuni za baraza Diwani III anamwambia Meya kuwa hashiriki katika kikao kilichoamua nyongeza hii ingawa ndiye anayehusika na fedha


Vile vile wafanyakazi wamegoma kudai nyongeza ya mishahara aeleza kuwa nyongeza kwa madiwani italeta mivutano zaidi kwani uwezo wa kifedha wa baraza ni mdogo


Meya aonyesha ubaguzi na mapuuza anaposema hadharani kutokuwa na mivutano kwani madiwani ni madiwani na hawawezi kunyimwa haki zao Hata hivyo Diwani III anamkumbusha kuwa wafanyakazi ndio wanaotaabika kuzalisha mali ambayo wadiwani wanaila Asema hakubaliani na Meya kuwaona madiwani kuwa wenye thamani kuliko wafanyakazi Asema kuwa hao wafanyakazi ndio waliowachagua madiwani kuwawakilisha


Diwani III amwonyesha hasara ya mgomo wa wafanyakazi kwa pato la baraza Pato limepungua kwa kukosa kukusanya kodi mwezi jana Meya anadai kuwa anawafahamu wafanyakazi wangerudi baada ya siku chache kutokana na haja ya mahitaji ya kila siku Asema wafanyakazi ni wahitaji hivyo ni watumwa


Diwani III amwambia Meya kuwa baraza linahitaji wafanyakazi jinsi wafanyakazi wanalihitaji baraza Anapendekeza nyongeza ilipwe kwa madiwani na wafanyakazi baada ya waliogoma kurudi kazini


Kiburi na mtazamo finyu wa Meya waonekana pale anapomwambia Diwani III kuwa wafanyakazi wakigoma kuna vijana wengi wanaoweza kufanya kazi hii kwa malipo ya chini na kuwa kazi wanazofanya ni za mikono zisizohitaji mtu kufunza Diwani III anaposema kuwa hata kazi za mikono zinahitaji mikono na akili zilizozoea Meya aliona kama hujuma na anamwambia Diwani III angoje wakati wake wa kutekeleza ayatakayo Kauli hii yaonyesha kiburi na kujiamini kwa Meya